ΕΙΝΑΙ Η ΕΝΔΟΑΥΛΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΟΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΚΛΟΓΗΣ? Εισαγωγή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΝΑΙ Η ΕΝΔΟΑΥΛΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΟΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΚΛΟΓΗΣ? Εισαγωγή"

Transcript

1 ΕΙΝΑΙ Η ΕΝΔΟΑΥΛΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΟΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΚΛΟΓΗΣ? Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστηµονικός Συνεργάτης Α' Χ/κής Κλινικής ΑΠΘ Αγγειοχειρουργός Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Εισαγωγή Η ιστορία της ιατρικής έχει διδάξει ότι κάθε νέα χ/κή τεχνική που εµφανίζεται δυνάµενη να αντικαταστήσει µια παλαιότερη, καταξιωµένη επί συναπτά έτη, αρχικά αντιµετωπίζεται µε δισταγµό ή και αντιπαράθεση. Και αυτό είναι απόλυτα λογικό, διότι, τί χρειαζόµαστε µια καινούργια µέθοδο όταν έχουµε ήδη µια παλαιότερη, που αφενός τη γνωρίζουµε όλοι καλά, αφετέρου έχει τη δυνατότητα να προλαµβάνει τη φυσική εξέλιξη της νόσου την οποία αντιµετωπίζει? Ακριβώς αυτό συνέβη και µε τη λαπαροσκοπική χολοκυστεκτοµή η οποία χρειάστηκε αρκετά χρόνια µέχρι να καταξιωθεί και να θεωρηθεί ως µέθοδος εκλογής, ενώ η ήδη προυπάρχουσα ανοικτή χολοκυστεκτοµή ήταν µια τεχνική εύκολα εφαρµόσιµη από το µέσο χειρουργό και µε αποδεκτά αποτελέσµατα, δυνάµενη να αντιµετωπίσει το πρόβληµα της χολοκυστοπάθειας. Άλλοτε βέβαια, όταν η νέα τεχνική δεν κατόρθωσε να αποδείξει την αποτελεσµατικότητά της σε βάθος χρόνου, περιορίστηκε και εγκαταλείφθηκε, καθώς η ιατρική κοινότητα είναι τόσο αυστηρή όσο και ενθουσιώδης. Παρόµοιο είναι και το θέµα που προκύπτει µε την ενδαγγειακή αποκατάσταση του ΑΚΑ. Ας κάνουµε όµως µια σύντοµη ανασκόπηση της ιστορίας των ενδαγγειακών επεµβάσεων, πιστεύοντας ότι θα βοηθηθούµε στην κατανόηση της ανάγκης για εξέλιξη που πηγάζει από την ενδόµυχη ανησυχία του επιστήµονα να βελτιώσει κάθε τι που χρησιµοποιεί εφευρίσκοντας νέες τεχνικές ή εξελίσσοντας τις ήδη υπάρχουσες. Ιστορικά στοιχεία Η ιστορία των ενδαγγειακών επεµβάσεων ξεκινάει το 1927 όταν ο καθηγητής Moniz εκτέλεσε την πρώτη αρτηριογραφία εγκεφαλικών αγγείων δια απευθείας εγχύσεως σκιαγραφικού στο υπό εξέταση αγγείο 1. Το 1929 ακολούθησε ο καθηγητής Dos Santos, που εφαρµόζοντας την ίδια τεχνική, εκτέλεσε την πρώτη αορτογραφία 2. Χρειάστηκαν 24 χρόνια µέχρι ο Seldinger το 1953 να επινοήσει την οµώνυµη τεχνική και να διενεργήσει µ αυτόν τον τρόπο εξ αποστάσεως αγγειογραφία σε όλα τα αρτηριακά στελέχη καθετηριάζοντας την κοινή µηριαία αρτηρία και προωθώντας δια µέσου αυτής οδηγά σύρµατα και καθετήρες 3. Αρχικά οι επιπλοκές της µεθόδου ήταν πολλές, όµως σύντοµα η τεχνική εξελίχθηκε και καταξιώθηκε ως µέθοδος εκλογής για τη διάγνωση της πλειοψηφίας των αγγειακών παθήσεων. Το 1963 ο ακτινολόγος Dotter εκτέλεσε την πρώτη διαδερµική διαστολή στενωµένης αρτηρίας µε συµπαγείς καθετήρες, ενώ την ίδια χρονιά ο Fogarty διέπραξε την πρώτη εµβολεκτοµή δίνοντας το όνοµά του στον καθετήρα που χρησιµοποίησε 4. Το 1974 ο ακτινολόγος Gruntzig πρώτος εκτέλεσε διαδερµική διαστολή στενωµένης στεφανιαίας αρτηρίας µε αεροθάλαµο χρόνια αργότερα ο Palmaz το 1986 τοποθέτησε διαδερµικά το πρώτο ενδαρτηριακό νάρθηκα (stent) για να διατηρήσει το αποτέλεσµα της

2 αγγειοπλαστικής µε αεροθάλαµο 6. Σήµερα, 30 χρόνια µετά την πρώτη αγγειοπλαστική, η διαδερµική τοποθέτηση µεταλλικού νάρθηκα (stent), θεωρείται µέθοδος εκλογής στην αντιµετώπιση της στενωτικής νόσου του αορτολαγόνιου άξονα, αλλά και των στεφανιαίων αγγείων. Η ιστορία της ενδαγγειακής αποκατάστασης του ΑΚΑ αρχίζει το 1991 µε τη δηµοσίευση του πρώτου σχετικού άρθρου από τον αργεντινό αγγειοχ/γό Parodi 7. Ήδη ο Ρώσος αγγειοχ/γός Volodos, 5 χρόνια νωρίτερα το 1986 είχε επιχειρήσει την τοποθέτηση ενδοµοσχεύµατος, αλλά δεν την δηµοσίευσε παρά µόνο λίγους µήνες µετά από τον Parodi 8. Ο αµερικανός αγγειοχ/γός Chuter το 1993 δηµοσίευσε τα πρώτα αποτελέσµατα σειράς περιστατικών µε χρήση ενδοµοσχεύµατος «ιδίας κατασκευής» από συνδυασµό κλασσικών µοσχευµάτων και stent 9. Το 1994 ακολούθησε αναλυτική δηµοσίευση από τους White, Yu, και May των αποτελεσµάτων του οµώνυµου ενδοµοσχεύµατος (White-Yu), το οποίο αργότερα τροποποιήθηκε στο εξελιγµένο Lifepath 10. Από τότε µέχρι σήµερα τουλάχιστον 2000 άρθρα δηµοσιεύτηκαν παγκοσµίως σχετικά µε τη µέθοδο, πυροδοτώντας µια ανεπανάληπτη επανάσταση στην αντιµετώπιση του ΑΚΑ. Έχοντας λοιπόν συµπληρώσει µια δεκαετία από την έναρξη της µεθόδου, έχουµε αρκετά στοιχεία ώστε να αξιολογήσουµε την τεχνική και να συγκρίνουµε την αποτελεσµατικότητα και την ασφάλειά της στην αποκατάσταση του ΑΚΑ, συγκρίνοντάς την µε την ανοικτή επέµβαση. Άλλωστε και η ιστορία της κλασσικής αποκατάστασης του ΑΚΑ µας διδάσκει ότι και αυτή η µέθοδος χρειάστηκε τουλάχιστον µια δεκαετία µέχρι να αποδείξει την αξία της. Έτσι ο Γάλλος χ/γός Charles Dubost στις 29 Μαρτίου 1951 διενήργησε την πρώτη εκτοµή ΑΚΑ και παράθεση αρτηριακού µοσχεύµατος µε οπισθοπεριτοναική προσπέλαση εκτέµνοντας τελείως τον ανευρυσµατικό σάκο 11,12. Πέντε χρόνια αργότερα ο Creech (1956) εξέλιξε την τεχνική του Dubost σε αυτή που εφαρµόζεται σήµερα (ενδοανευρυσµατοραφή και παράθεση µοσχεύµατος) 13. Χρειάστηκαν άλλα δέκα χρόνια µέχρι η µέθοδος να γίνει ευρέως αποδεκτή το 1966 αφού καθιερώθηκε από τον De Bakey 13. Ιδιαίτερη αξία έχει να τονίσουµε ότι η ενδοαυλική µέθοδος δεν επινοήθηκε µε σκοπό να καταργήσει την εδώ και 40 συναπτά έτη καταξιωµένη κλασσική χ/κή αποκατάσταση του ΑΚΑ. Σκοπός της ήταν να προσφέρει µια εναλλακτική προσέγγιση στο πρόβληµα σε ασθενείς υψηλού διεγχειρητικού κινδύνου για λαπαροτοµία, που διαφορετικά δεν θα µπορούσαν να αντιµετωπισθούν. Μάλιστα η θνητότητα της κλασσικής ανευρυσµατεκτοµής παρέµενε σχετικά υψηλή (>5%) ακόµη και για τους ασθενείς που εκπλήρωναν τις προϋποθέσεις, από τη γενική τους κατάσταση (fit), για την επέµβαση. Αυτή η σηµαντική θνητότητα παρέµενε σχεδόν αµετάβλητη τα τελευταία 20 χρόνια. Επιπλέον, η θνητότητα του ραγέντος ΑΚΑ ξεπερνάει το 50% στην πλειοψηφία των δηµοσιεύσεων. Τέλος η κλασσική ανευρυσµατεκτοµή είναι µία άκρως τραυµατική επέµβαση µε υψηλό stress και αντιµετωπίζεται από τους ασθενείς µε διστακτικότητα. Όλοι αυτοί οι λόγοι δηµιούργησαν την ανάγκη για µια εναλλακτική µέθοδο αντιµετώπισης του ΑΚΑ, ελάχιστα παρεµβατικής και ικανής να εφαρµοστεί και σε ασθενείς υψηλού κινδύνου (unfit), αλλά και σε ραγέντα ΑΚΑ µε καλύτερα αποτελέσµατα 14. Αρωγός στη νέα τεχνική στάθηκε η επανάσταση στον τοµέα της ακτινοδιαγνωστικής, που στη δεκαετία του 1990 παρουσίασε την ελικοειδή αξονική αορτογραφία µε τρισδιάστατη ανασύσταση και τοµές µόλις ενός χιλιοστού, αλλά και η εξέλιξη στον τοµέα των φορητών και σταθερών ακτινοσκοπικών µηχανηµάτων που άνοιξαν το δρόµο της ακτινοσκοπικά κατευθυνόµενης χειρουργικής (image guided surgery). Παράλληλα πολλές γνωστές εταιρείες από την Ευρώπη και την Αµερική,

3 ενστερνίστηκαν την ιδέα των πρωτεργατών Parodi, White, Yu, May, Hartley κλπ, και εξέλιξαν τα αρχικά πειραµατικά πρωτότυπα ενδοµοσχεύµατα που αυτοί είχαν σχεδιάσει, σε άλλα καλύτερα πιο ολοκληρωµένα και διαθέσιµα πλέον στο εµπόριο (σχήµα 1 ενδοπροθέσεις). Η τεχνική της ενδαγγειακής αποκατάστασης του ΑΚΑ βρήκε ευρεία αποδοχή από πάρα πολλά κέντρα παγκοσµίως στην Αµερική, Ευρώπη και Αυστραλία. Παράλληλα ξεκίνησαν οι πρώτες πολυκεντρικές µελέτες στις οποίες έλαβαν µέρος σηµαντικότατα ονόµατα από το χώρο της αγγειακής χειρουργικής αλλά και της επεµβατικής ακτινολογίας. Αξίζει να αναφέρουµε µερικούς : Juan Charles Parodi, Jim May, Geofrey White, Michael Lawrence-Brown, David Hartley, BR Hopkinson, Timothy Chuter, Frank Veith, Wolf Stelter, C Ivavchev, Martin Malina, Eric Verhoven, Roy Greenberg, Frank Criado, John Haris, Frank Arko, Christofer Zarins κλπ. Μάλιστα τα βραχυπρόθεσµα και µεσοπρόθεσµα αποτελέσµατα τέτοιων µελετών ανακοινώθηκαν το 2000 (EUROSTAR) και ήταν σαφώς συγκρίσιµα µε την ανοικτή χ/κή αποκατάσταση. Παρά την πληθώρα των κέντρων που υποστήριξαν τη µέθοδο, αλλά και την αντιστοιχία των αποτελεσµάτων της µε την κλασσική ανοικτή τεχνική, δεν ήταν λίγοι αυτοί που την αντιµετώπισαν µε διστακτικότητα, καχυποψία ή και αντιπαλότητα. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε το άρθρο δύο χειρουργών του J Collin από την Οξφόρδη και του JA Murie από το Εδιµβούργο, το 2001 µε τίτλο «Endovascular treatment of abdominal aortic aneurysm: a failed experiment» 15 στο οποίο απροκάλυπτα ονόµασαν την ενδαγγειακή αποκατάσταση του ΑΚΑ αποτυχηµένο πείραµα. Η ατµόσφαιρα ηλεκτρίστηκε άµεσα και οι πρώτες αντιδράσεις ήρθαν αστραπιαία από πολλά κέντρα µέσω του διαδικτύου. Οι BR Hopkinson, PW Wenham και RJ Hinchliffe από το Nottingham-UK απάντησαν µε τη φράση: EVAR is no more a failed experiment than the Wright brothers first airplane flight. Both are stories of successful technological advances over time. Ο Frank Veith από τη Νέα Υόρκη απάντησε µέσα από κείµενό του µε τίτλο «Endovascular treatment of AAA: An innovation in evolution and under evaluation» 16. Μπορούµε λοιπόν σήµερα να θεωρούµε την EVAR αποτυχηµένο πείραµα ή µήπως η EVAR µπορεί να θεωρηθεί ακόµα και µέθοδος εκλογής; ΑΝ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ EVAR ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ, ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΒΑΣΙΚΟ ΣΤΟΧΟ, ΑΠΟ ΑΥΤΑ ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ, ΤΟΤΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΕΩΡΗΘΕΙ ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΚΛΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΚΑ. Προϋποθέσεις για να γίνει η EVAR µέθοδος εκλογής: Να βελτιώνει τη µακροπρόθεσµη φυσική εξέλιξη της νόσου (εξάλειψη κινδύνου ρήξης, αύξηση επιβίωσης). Να εµφανίζει στατιστικά σηµαντικό όφελος στα άµεσα και απώτερα αποτελέσµατα ως προς την καταξιωµένη κλασσική χειρουργική αντιµετώπιση. Να παρουσιάζει χαµηλότερο ποσοστό άµεσων και απώτερων επιπλοκών (χαµηλότερη νοσηρότητα). Να παρουσιάζει χαµηλότερη άµεση (περιεγχειρητική) και απώτερη θνητότητα. Να προσφέρει καλύτερη ποιότητα ζωής. Να εµφανίζει συγκρίσιµο ή χαµηλότερο κόστος. Να προτιµάται από τους ασθενείς. Τα στοιχεία να βασίζονται σε evidence-based medicine από προοπτικές τυχαιοποιηµένες πολυκεντρικές µελέτες.

4 Αποτελέσµατα ενδαγγειακής αποκατάστασης ΑΚΑ (EVAR) Στη συνέχεια του κειµένου θα προσπαθήσουµε να παρουσιάσουµε τα αποτελέσµατα της EVAR όπως αυτά προκύπτουν από προοπτικές πολυκεντρικές µελέτες και να τα συγκρίνουµε µε αυτά της ανοικτής επέµβασης (OPEN) όπου αυτό είναι εφικτό. Όταν οι προοπτικές πολυκεντρικές µελέτες δεν παρέχουν κάποιες πληροφορίες, παραθέτουµε αποτελέσµατα από τις δοκιµαστικές µελέτες των µοσχευµάτων (Trials) ή από αναδροµικές µελέτες κέντρων µε µεγάλη και µικρή εµπειρία στην ενδαγγειακή χ/κή. Πριν ξεκινήσουµε την ανάλυση των παραµέτρων και αποτελεσµάτων που πρέπει να αξιολογηθούν ξεχωριστά για να απαντηθεί το καίριο ερώτηµα της ανασκόπησής µας, παραθέτουµε την παρούσα κατάσταση όπως αυτή προκύπτει από το άρθρο του Anderson PL, από τη Νέα Υόρκη, 17 όπου καταγράφει τη σηµαντική αύξηση του αριθµού των ενδαγγειακών επεµβάσεων στο ΑΚΑ από το 2000 στο 2002 στην πολιτεία της Νέας Υόρκης. Σύµφωνα µε το New York State (NYS) discharge database Statewide Planning And Research Cooperative System (SPARCS) ο αριθµός των ΑΚΑ που αντιµετωπίστηκαν ενδαγγειακά ή ανοικτά το 2000 ήταν 1369 ενώ το και το , σηµειώνοντας αύξηση περίπου 30 % (σχήµα 2). Αυτό φυσικά δεν σχετίζεται µε αύξηση της επίπτωσης της νόσου, αλλά µε την έγκριση 2 ενδοµοσχευµάτων από τον FDA και την κατάταξη της ενδαγγειακής αντιµετώπισης του ΑΚΑ στο ICD-9 (39.71), Οct 2000 και άρα την οικονοµική κάλυψη των ενδοµοσχευµάτων από τα ασφαλιστικά ταµεία. Έτσι αυξήθηκε το ποσοστό των ενδαγγειακών επεµβάσεων του ΑΚΑ από 10 % το 2000 σε 40 % το 2001 και σε 55% το 2002 (σχήµα 3). Η αύξηση αυτού του ποσοστού δείχνει ότι πολλά ΑΚΑ που το 2000 θεωρήθηκαν ανεγχείρητα λόγω βαριάς γενικής κατάστασης, τελικά αντιµετωπίστηκαν ενδαυλικά. Μάλιστα, τα κέντρα στην πολιτεία της Νέας Υόρκης που ενστερνίστηκαν την ενδαυλική µέθοδο αυξήθηκαν από 24 το 2000 σε 48 το 2001 και σε 60 το 2002, επιβεβαιώνοντας την ευρεία αποδοχή της νέας αυτής τεχνικής. Το πιο σηµαντικό στοιχείο του άρθρου όµως είναι ότι η ενδονοσοκοµειακή θνητότητα µειώθηκε προοδευτικά στην ενδαγγειακή αντιµετώπιση ενώ παρέµεινε αµετάβλητη στην κλασική χ/κή µέθοδο από το 2000 στο 2002 (σχήµα 4). Βλέπουµε λοιπόν ότι η πρώιµη θνητότητα της EVAR µειώθηκε µε την αύξηση των επεµβάσεων, υποσχόµενη µελλοντική περεταίρω βελτίωση των αποτελεσµάτων όταν οι αγγειοχειρουργικές κλινικές καταγράψουν αριθµούς EVAR αντίστοιχους µε αυτούς της ανοικτής µεθόδου σε βάθος χρόνου. 17 Θνητότητα 30 ηµερών Η παράµετρος της πρώιµης θνητότητας (30 ηµερών) είναι ίσως η πλέον σηµαντική στο να αξιολογήσει την ασφάλεια κάθε χ/κής πράξης, γιατί συνδέεται άµεσα µε την ίδια την επέµβαση. Κάθε νέα χ/κή τεχνική αξιολογείται πάντα µε βάση αυτή την παράµετρο. Έτσι, όσον αφορά στην OPEN, η Θνητότητα των 30 ηµερών κυµαίνεται περίπου στο 5%. Η προοπτική πολυκεντρική τυχαιοποιηµένη µελέτη UK Evar trial 1 αναφέρει θνητότητα 30 ηµερών της OPEN 4.7% 18. Η µελέτη αυτή ξεκίνησε το 1999 και τελείωσε το 2003 στρατολογώντας 1082 ασθενείς µε ψυχρό ΑΚΑ. Από αυτούς 539 τυχαιοποιήθηκαν για OPEN και 543 για EVAR. Τα µεσο-µακροπρόθεσµα

5 αποτελέσµατα και η απώτερη θνητότητα που προκύπτει από αυτή τη µελέτη θα ανακοινωθούν το καλοκαίρι του Αντίστοιχα αποτελέσµατα παρατηρούνται και στην επίσης προοπτική πολυκεντρική τυχαιοποιηµένη µελέτη DREAM (Dutch Randomized Endovascular Aneurysm Management), όπου τυχαιοποιήθηκαν 345 ασθενείς µε ΑΚΑ µεγαλύτερο ή ίσο µε 5 εκ. σε OPEN ή EVAR αντιµετώπιση. Η θνητότητα των 30 ηµερών στην OPEN ανήλθε σε 4.6%. 19 Στην προοπτική µελέτη «UK small aneurysm trial», όπου συγκρίθηκε η κλασική ανευρυσµατεκτοµή µικρής διαµέτρου ΑΚΑ σε σχέση µε απλή παρακολούθηση, η θνητότητα των 30 ηµερών έφτασε το 5.8%. 20 Παρόµοια θνητότητα καταγράφηκε και στην προοπτική τυχαιοποιηµένη µελέτη από τον Καναδά (CANADA), όπου η θνητότητα των 30 ηµερών για την ανοικτή επέµβαση ήταν 5.6%. 21 Στην αναδροµική µελέτη 1654 ΑΚΑ που αντιµετωπίστηκαν ανοικτά ή ενδαγγειακά το 2002 στη Νέα Υόρκη (New York State (NYS) discharge database Statewide Planning And Research Cooperative System (SPARCS)) καταγράφηκε θνητότητα 30 ηµερών για την OPEN 4.2%. 17 Στην αναδροµική µελέτη ΑΚΑ από την καταγραφή του Medicare database το 1995, προκύπτει θνητότητα 30 ηµερών για την OPEN 5.2%. 22 Μάλιστα η θνητότητα για την υποοµάδα των ασθενών πάνω από 80 ετών ανήλθε στο 10 %. 22 Στην επίσης αναδροµική µελέτη US national hospital discharge survey η θνητότητα 30 ηµερών για την κλασική ανευρυσµατεκτοµή ανέρχεται σε 5.6%. 23 Αντίστοιχα ποσοστά πρώιµης θνητότητας επαληθεύτηκαν και από άλλες µικρότερης εµβέλειας συγκριτικές µελέτες. 24 Οι Arko FR και Zarins CK από το Stanford university, αναφέρουν θνητότητα 30 ηµερών 3.5% για την OPEN 25, και οι Greenberg RK και Chuter CK από το Cleveland Clinic (Ohio) αναφέρουν στην Zenith-trial θνητότητα 2.5%. 26 Και τα δύο όµως αυτά κέντρα θεωρούνται centers of excellence και εµφανίζουν θεαµατικά µειωµένη θνητότητα και στην ενδαγγειακή αντιµετώπιση όπως θα δούµε ευθύς αµέσως. Αντίθετα η Θνητότητα των 30 ηµερών για την EVAR περιορίζεται στο 1.5% ( %). Η προοπτική µελέτη UK Evar trial 1 αναφέρει 30 ηµερών θνητότητα 1.7% για την ενδαγγειακή αποκατάσταση εµφανίζοντας στατιστικά σηµαντική διαφορά από την OPEN. 18 Η προοπτική µελέτη DREAM καταγάφει 30 ηµερών θνητότητα για την EVAR 1.2 % που µεταφράζεται σε αυξηµένο risk ratio 3.9 εις βάρος της ανοικτής επέµβασης (CI 95%). 19 Από την παλαιότερη προοπτική µελέτη EUROSTAR προκύπτει θνητότητα 2% για τις νεότερες ενδοπροθέσεις και 3.2% όταν συµπεριλαµβάνονται και οι πρώτης γενιάς που έχουν ήδη αποσυρθεί. 22 Στην αναδροµική µελέτη 1654 ΑΚΑ που αντιµετωπίστηκαν ανοικτά ή ενδαγγειακά το 2002 στη Νέα Υόρκη (New York State (NYS) discharge database Statewide Planning And Research Cooperative System (SPARCS)) καταγράφηκε θνητότητα 30 ηµερών για την EVAR 0.8%, εµφανίζοντας στατιστικά σηµαντική διαφορά από την OPEN (P<0.0001). 17 Αντίστοιχα στατιστικά σηµαντική διαφορά προκύπτει και από την αναδροµική µελέτη 7172 ΑΚΑ που το 2001 αντιµετωπίστηκαν ανοικτά ή ενδαγγειακά στις ΗΠΑ (National Inpatient Sample 2001). Σύµφωνα µε αυτή η θνητότητα 30 ηµερών για την EVAR περιορίστικε στο 1.3 %, ενώ για την OPEN, ανήλθε σε 3.8% (P ). 27 Οι Arko FR και Zarins CK από το Stanford university, αναφέρουν θνητότητα 30 ηµερών 0.6% για την EVAR (P<0.05) 25, και οι Greenberg RK και Chuter CK από το Cleveland Clinic (Ohio) αναφέρουν στην Zenith-trial θνητότητα 0.5% (P<0.05). 26 Παρόµοια χαµηλά θνητότητα για την EVAR παρατηρείται και στην Talent-trial από τον Criado FJ (Baltimore), 0.8% 28, αλλά και από άλλες µικρότερες µελέτες. 24 Έχοντας λοιπόν κάνει εκτενή αναφορά στις τελευταίες δηµοσιεύσεις ( ) και στηριζόµενοι κυρίως σε προοπτικές µελέτες, µπορούµε να συµπεράνουµε

6 µε ασφάλεια ότι η θνητότητα των 30-ηµερών µετά από ενδαγγειακή αποκατάσταση του ΑΚΑ είναι στατιστικώς σηµαντικά χαµηλότερη σε σχέση µε την κλασσική ανευρυσµατεκτοµή. Νοσηρότητα 30 ηµερών Η νοσηρότητα που προκύπτει µετά από κάθε επέµβαση είναι άλλη µία σηµαντική παράµετρος που αξιολογεί την ασφάλεια της τεχνικής. Στη συνέχεια θα παραθέσουµε τις επιπλοκές που καταγράφονται στις πρώτες 30 ηµέρες µετά από ανοικτή ή ενδαγγειακή αποκατάσταση από προοπτικές ή αναδροµικές µελέτες για να εξέγουµε αντικειµενικά συµπεράσµατα. Η προοπτική µελέτη DREAM καταγάφει ποσοστό συνδυασµένης θνητότητας και σοβαρών ΜΤΧ επιπλοκών για την EVAR 4.7 % και για την OPEN 9.8 %, που µεταφράζεται σε αυξηµένο risk ratio 2.1 εις βάρος της ανοικτής επέµβασης (CI 95%). 19 Από την αναδροµική µελέτη 7172 ΑΚΑ που το 2001 αντιµετωπίστηκαν ανοικτά ή ενδαγγειακά στις ΗΠΑ (National Inpatient Sample 2001), προκύπτει νοσηρότητα 30 ηµερών για την EVAR 18%, ενώ για την OPEN 29% (P ). 27 Στην αναδροµική µελέτη 1654 ΑΚΑ που αντιµετωπίστηκαν ανοικτά ή ενδαγγειακά το 2002 στη Νέα Υόρκη (New York State (NYS) discharge database Statewide Planning And Research Cooperative System (SPARCS)) καταγράφηκε νοσηρότητα 30 ηµερών για την EVAR στατιστικώς σηµαντικά χαµηλότερη από την OPEN. 17 Πιο αναλυτικά, η ΜΤΧ αιµορραγία ήταν 3.2% για την EVAR, ενώ 12.3% για την OPEN (p <0.0001). Πνευµονικές επιπλοκές εµφανίστηκαν στο 1.4% µετά από EVAR και στο 9.3% µετά από OPEN (p <0.0001). Καρδιακές επιπλοκές στο 3.3% µετά από EVAR και στο 7.8 µετά από OPEN (p <0.0001). Αντίστοιχα ενθαρρυντικά αποτελέσµατα υπέρ της EVAR αναφέρονται και στην αναδροµική µελέτη των Elkouri S. και Gloviczki P. από τη Mayo clinic (Rochester, Minnesota), όπου σε ανάλυση 355 ΑΚΑ που αντιµετωπίστηκαν ανοικτά ή ενδαγγειακά από το , καταγράφηκε 30-ηµερών ΜΤΧ νοσηρότητα 11% για την EVAR και 22% για την OPEN. 29 Αναλυτικότερα, πνευµονικές επιπλοκές εµφανίστηκαν στο 3% µετά από EVAR και στο 16% µετά από OPEN (p 0.001), καρδιακές επιπλοκές στο 9% µετά από EVAR και στο 18% µετά από OPEN (p 0.006), ανάγκη µετάγγισης στο 26.6% µετά από EVAR και στο 51.3% µετά από OPEN (p ) και µόνο οι επιπλοκές του µοσχεύµατος ήταν περισσότερες : 13% µετά από EVAR και 4% µετά από OPEN (p 0.005). Οι Zarins CK, Diethrich EB και Fogarty TJ (Stanford University, California, AneuRx Trial) σε προοπτική µελέτη 250 ασθενών που υποβλήθηκαν σε ανοικτή ή ενδαγγειακή αποκατάσταση ΑΚΑ σε διάρκεια 18 µηνών, κατέγραψαν νοσηρότητα 30 ηµερών 12% µετά από EVAR και 23% µετά από OPEN (p <0.05). 30 O Bosch JL σε ανασκόπηση 182 ΑΚΑ που αντιµετωπίστηκαν ενδαγγειακά και 274 ανοικτά (Massachusetts General Hospital, Harvard Medical School), καταγράφει 30 ηµερών νοσηρότητα 6% µετά από EVAR και 9.1% µετά από OPEN (P 0.23). 31 Ο Arko FR (Stanford University, California) σε αναδροµική µελέτη 297 ασθενών µε ΑΚΑ που αντιµετωπίσθηκαν ανοικτά ή ενδαγγειακά βρήκε νοσηρότητα 30 ηµερών 7.5% για την EVAR και 12.1% για την OPEN. 32 Η πρόσφατη βιβλιογραφία, σαφώς λοιπόν καταγράφει χαµηλότερη νοσηρότητα των πρώτων 30 ηµερών µετά από ενδαυλική αποκατάσταση (6-18%) σε σχέση µε την κλασσική ανευρυσµατεκτοµή (9-29%).

7 Μέση διάρκεια νοσηλείας Η µέση διάρκεια νοσηλείας είναι πολύ σηµαντικός παράγοντας αξιολόγησης µιας χειρουργικής τεχνικής ή και θεραπείας γενικότερα, γιατί αφενός αντικατοπτρίζει έµµεσα τη νοσηρότητά της, αφετέρου σχετίζεται µε το συνολικό κόστος. Επιπλέον η βραχύτερη νοσηλεία είναι πάντα πιο αποδεκτή από τον ασθενή αλλά και από τον θεράποντα που µπορεί να διακινήσει στο ίδιο χρονικό διάστηµα περισσότερα περιστατικά. Από τις µελέτες που παραθέτουµε παρακάτω προκύπτει σαφές προβάδισµα της ενδαγγειακής τεχνικής σχετικά µε την µέση διάρκεια νοσηλείας (EVAR ηµ), ενώ στην ανοικτή επέµβαση η νοσηλεία είναι σαφώς παρατεταµένη (OPEN ηµ). Η δε διαφορά που προκύπτει είναι πάντα στατιστικά σηµαντική. Από την αναδροµική µελέτη 7172 ΑΚΑ που το 2001 αντιµετωπίστηκαν ανοικτά ή ενδαγγειακά στις ΗΠΑ (National Inpatient Sample 2001), προκύπτει µέση διάρκεια νοσηλείας 2 ηµέρες µετά από EVAR, ενώ 7 ηµέρες µετά από OPEN (P ). 27 Στην επίσης αναδροµική µελέτη 1654 ΑΚΑ που αντιµετωπίστηκαν ανοικτά ή ενδαγγειακά το 2002 στη Νέα Υόρκη (New York State (NYS) discharge database Statewide Planning And Research Cooperative System (SPARCS)) καταγράφηκε µέση διάρκεια νοσηλείας 3.6 ηµέρες µετά από EVAR, ενώ 10.3 ηµέρες µετά από OPEN (P < ). 17 Ο Carpenter JP (Philadelphia) µετά από ανασκόπηση 337 ΑΚΑ που αντιµετωπίστηκαν ανοικτά (163) ή ενδαγγειακά (174) µε διάφορες συσκευές (Talent, Ancure, Zenith, AneuRx, Cordis) σε διάρκεια 26 µηνών, κατέγραψε µέση διάρκεια νοσηλείας 5 ηµέρες µετά από EVAR, ενώ 8 ηµέρες µετά από OPEN (P < 0.009). 33 Στην αναδροµική µελέτη των Elkouri S. και Gloviczki P. από τη Mayo clinic (Rochester, Minnesota), σε ανάλυση 355 ΑΚΑ που αντιµετωπίστηκαν ανοικτά ή ενδαγγειακά από το , καταγράφηκε µέση διάρκεια νοσηλείας 3 ηµέρες µετά από EVAR, ενώ 8 ηµέρες µετά από OPEN (P < ). 29 Στην Talent-trial από τον Criado FJ (Baltimore), αναφέρεται µέση διάρκεια νοσηλείας 4.6 ηµέρες µετά από EVAR και 8.7 ηµ. µετά από OPEN (p <0.0001). 28 Οι Zarins CK, Diethrich EB και Fogarty TJ (Stanford University, California, AneuRx Trial) σε προοπτική µελέτη 250 ασθενών που υποβλήθηκαν σε ανοικτή ή ενδαγγειακή αποκατάσταση ΑΚΑ σε διάρκεια 18 µηνών, κατέγραψαν µέση διάρκεια νοσηλείας 3.4 ηµέρες µετά από EVAR και 9.4 ηµ. µετά από OPEN. 30 Ο Clair DG (Cleveland Clinic, Ohio), µελετώντας 139 ασθενείς µε ανοικτή ή ενδαγγειακή αποκατάσταση ΑΚΑ, αναφέρει µέση διάρκεια νοσηλείας 3.2 ηµέρες µετά από EVAR και 9.7 ηµ. µετά από OPEN (p <0.001). 34 Οι Arko FR και Zarins CK από το Stanford university, αναφέρουν µέση διάρκεια νοσηλείας 2.8 ηµέρες µετά από EVAR και 8.3 ηµ. µετά από OPEN (p < 0.001) και συµπεριλαµβάνοντας τις επανεισαγωγές στο 1ο έτος, 3.8 ηµ. και 13.8 ηµ νοσηλείας αντίστοιχα (p < 0.001). 25 Απέδειξαν έτσι, ότι η συνολική νοσηλεία µετά από EVAR σε ένα έτος είναι πολύ µικρότερη, παρά την ανάγκη για πιθανή επανεπέµβαση, διότι και αυτή γίνεται ενδαγγειακά και απαιτεί ελάχιστο χρόνο νοσηλείας. Ο Lottman PE, (Netherlands) αναφέρει µέση διάρκεια νοσηλείας 5 ηµέρες µετά από EVAR και 11 ηµ. µετά από OPEN (p <0.05). 24 Ο Sternbergh WC (New Orleans), αναφέρει µέση διάρκεια νοσηλείας 3.9 µετά από EVAR και 8 ηµ. µετά από OPEN (p 0.001). 35 Ο Berman SS (St Mary s Hospital) κατέγραψε µέση διάρκεια νοσηλείας 1.9 ηµ. µετά από EVAR και 8.4 ηµ. µετά από OPEN (p 0.001). 36 Παρόµοια αποτελέσµατα εξάγονται και από άλλους ερευνητές από προοπτικές ή αναδροµικές µελέτες στο UCLA, Harvard, Malmo και Stanford. 37,31,38,39,40

8 Μέση διάρκεια παραµονής σε ΜΕΘ Και αυτή η παράµετρος είναι εξίσου σηµαντική µε την προηγούµενη. Η παρατεταµένη νοσηλεία σε µονάδα εντατικής θεραπείας πολλαπλασιάζει το συνολικό κόστος της επέµβασης και αποθαρρύνει τους ασθενείς. Ενίοτε δε σχετίζεται µε επιµολύνσεις από ανθεκτικά µικρόβια πράγµα ιδιαίτερα επικίνδυνο όταν έχουν εµφυτευθεί συνθετικά µοσχεύµατα. Από τις µελέτες που παραθέτουµε στον παρακάτω πίνακα φαίνεται και εδώ, ότι η ενδαγγειακή αντιµετώπιση του ΑΚΑ δεν απαιτεί ιδιαίτερη νοσηλεία στη ΜΕΘ σε σχέση µε την κλασική χ/κή αποκατάσταση (EVAR ηµ. στη ΜΕΘ ενώ OPEN ηµ.): Ερευνητές Κέντρο EVAR OPEN Ρ Elkouri et al 29 Rochester, Minnesota 1 ηµ 2 ηµ < Zarins et al 30 Stanford 0.9 ηµ 2.5 ηµ <0.05 Clair et al 34 Cleveland Clinic, Ohio 0.06 ηµ 2.97 ηµ <0.001 Sternbergh et al 35 New Orleans 1.1 ηµ 2 ηµ Baldrich et al 37 UCLA 0.5 ηµ 3.1 ηµ <0.001 Malina et al 38 Malmo < Criado et al 28 Memorial, Baltimore 14.3 ώρες 55.2 ώρες < Μέση απώλεια αίµατος και ανάγκες µετάγγισης Η µέση απώλεια αίµατος και η επακόλουθη ανάγκη για µετάγγιση είναι σηµαντικοί δείκτες αξιολόγησης της βαρύτητας µιας επέµβασης και αντικατοπτρίζουν το στρες που αυτή προκαλεί διεγχειρητικά στον ασθενή. Συχνά µάλιστα οι ασθενείς µε ΑΚΑ πάσχουν από συνοδό στεφανιαία νόσο και η διεγχειρητική αιµορραγία αποτελεί επιπλέον αρνητικό παράγοντα έκβασης, όπως άλλωστε και ο αορτικός αποκλεισµός για τη συρραφή της κεντρικής αναστόµωσης. Έτσι η EVAR, εµφανίζοντας στατιστικώς σηµαντικά χαµηλότερη διεγχειρητική απώλεια αίµατος ( ml), πλεονεκτεί σε σχέση µε την OPEN ( ml), ως προς το stress που προκαλεί σαν επέµβαση. Ο παρακάτω πίνακας καταδεικνύει την χαµηλότερη απώλεια αίµατος κατά την ενδαγγειακή επέµβαση: Ερευνητές Κέντρο EVAR (ml) OPEN (ml) Ρ Criado et al 28 Memorial, Baltimore < Zarins et al 30 Stanford <0.001 Sternbergh et al 35 New Orleans Baldrich et al 37 UCLA Malina et al 38 Malmo < Matsumura et al 39 Harvard May et al 41 Sydney < Μέση διάρκεια επέµβασης

9 Η διάρκεια της επέµβασης είναι επίσης σηµαντική παράµετρος διότι αφενός µεν σχετίζεται µε το διεγχειρητικό στρες και τη διάρκεια της αναισθησίας, αφετέρου δε σχετίζεται µε το χειρουργικό χρόνο ο οποίος όχι µόνο κοστίζει αλλά είναι και πολύτιµος για το χειρουργό. Η EVAR πλεονεκτεί και εδώ µε καταγεγραµµένους χρόνους min, ενώ η OPEN min. Επιπλέον δεν πρέπει να λησµονούµε ότι η EVAR αρκείται συνήθως σε περιοχική ή τοπική αναισθησία, ενώ η OPEN απαιτεί πάντα γενική ή συνδυασµένη αναισθησία. Criado et al, (Memorial, Baltimore): 172 EVAR/221 min OPEN (p <0.0001) 28 Zarins et al, (Stanford): 3.1 EVAR / 3.6 ώρες OPEN (p NS) 30 Clair et al (Cleveland Clinic, Ohio): 166 EVAR / 285 min OPEN (p <0.001) 34 Επανεπεµβάσεις Οι επανεπεµβάσεις που καταγράφονται µετά από µια χειρουργική πράξη είναι ουσιαστικά όλες εκείνες οι επεµβάσεις που διενεργούνται µετά την αρχική για να αντιµετωπίσουν τις επιπλοκές της (πχ. περιφερική εµβολή) ή ακόµη και την ίδια την αρχική πάθηση για την οποία διενεργήθηκε η πρώτη επέµβαση, αλλά δεν ήταν επαρκώς αποτελεσµατική (πχ αντιµετώπιση ενδοδιαφυγής). Σύµφωνα µε την προοπτική πολυκεντρική τυχαιοποιηµένη µελέτη Evar trial 1, οι επανεπεµβάσεις που πραγµατοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της αρχικής νοσηλείας ή στις πρώτες 30 ηµέρες µετά από EVAR έφτασαν το 9.8% ενώ µετά από OPEN 5.8% (P NS) (επανεπέµβαση για αιµορραγία, µετατροπή σε ανοικτή επέµβαση, αποκατάσταση ενδοδιαφυγής, άλλες). 18 Βλέπουµε λοιπόν ότι οι επανεπεµβάσεις µετά από ενδαγγειακή αποκατάσταση του ΑΚΑ είναι περισσότερες, χωρίς να σηµειώνεται στατιστικά σηµαντική διαφορά. Επιπλέον αν και είναι περισσότερες, δεν επηρεάζουν αρνητικά την θνητότητα και την νοσηρότητα στο ίδιο χρονικό διάστηµα, γιατί είναι κυρίως διαδερµικές παρεµβάσεις (εκτός από την µετατροπή). Αναλυτικότερα οι επανεπεµβάσεις φαίνονται στον παρακάτω πίνακα: ΕΠΑΝΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ 18 EVAR 531 OPEN 516 Μετατροπή σε ανοικτή επέµβαση 10 0 Διερευνητική λαπαροτοµία 1 15 Αντιµετώπιση ενδοδιαφυγής 18 1 Άλλες Άγνωστα 2 - Σύνολο 52 (9.8%) 30 (5.8%) Οι µεσο-µακροπρόθεσµες επανεπεµβάσεις της παραπάνω µελέτης αναµένονται να ανακοινωθούν εντός του Στη συνέχεια θα αναφέρουµε τις επιπλοκές της EVAR (και τα ποσοστά τους) οι οποίες δεν είναι άµεσα συγκρίσιµες µε κάποιες της OPEN. Όπου είναι δυνατόν θα γίνει σύγριση µε καταστάσεις που προσοµοιάζουν τις επιπλοκές της EVAR. Ενδοδιαφυγή

10 Ενδοδιαφυγή είναι η κατάσταση εκείνη που σχετίζεται µε την τοποθέτηση µοσχευµάτων ενδοαυλικά και ορίζεται ως η παραµονή αιµατικής ροής µεταξύ ενδοαυλικού µοσχεύµατος και ανευρυσµατικού σάκκου, που έχει σαν αποτέλεσµα την µετάδοση της ενδοαυλικής συστηµατικής πίεσης στα τοιχώµατα του ανευρυσµατικού σάκου. Στο παρόν κείµενο δεν κρίνουµε σκόπιµο να επεκταθούµε στην κατάταξή της, στην αιτιολογία της ή στην συσχέτισή της µε τα ενδοµοσχεύµατα που επιλέγονται. Θεωρούµε ότι αυτά τα στοιχεία είναι σήµερα γνωστά σε όλους τους αγγειοχειρουργούς Απλά θα υπενθυµίσουµε ότι η ενδοδιαφυγή τύπου Ι και κυρίως η κεντρικού τύπου θεωρείται η πιο επικίνδυνη για πρόκληση διάτασης και ρήξης του σάκου και συνήθως πρέπει να αντιµετωπίζεται ακόµη και αν χρειαστεί µετατροπή σε ανοικτή επέµβαση. Επιπλέον θα πρέπει να θεωρείται ως Αχίλλειος πτέρνα της ενδαγγειακής τεχνικής, διότι µε αυτή συσχετίζεται τόσο η ρήξη (αποτυχία της επέµβασης να αντιµετωπίσει την πάθηση για την οποία εκτελείται), όσο και η πλειοψηφία των επανεπεµβάσεων. Πιστεύουµε µάλιστα ότι, όταν επιτευχθεί µελλοντικά η πρόληψή της και µειωθεί ή εξαλειφθεί η συχνότητα εµφάνισής της, η EVAR θα βελτιώσει εκπληκτικά τα αποτελέσµατά της. Στη συνέχεια παραθέτουµε σειρά τελευταίων δηµοσιεύσεων που καταγράφουν τη συχνότητα της ενδοδιαφυγής, ώστε να γίνει αντιληπτό το πραγµατικό µέγεθος του προβλήµατος (5.5-10% στους 12 µήνες και µέχρι 25.7 στους 36 µήνες): Ερευνητές Αρθρο Κέντρο Ενδοδιαφυγή Zarins et al 30 JVS 1999 Stanford (AneuRX clinical trial) στον 1 µήνα 9%, 6% στο έτος. Matsumura et al 39 JVS 2003 Harvard 20% στα 2 έτη (EXCLUDER trial) Walschot et al 46 JEVT 2002 Eindhoven, Netherlands 5.4% ετησίως Carpenter et al 47 JVS 2004 Lifepath trial 5.9 % στους 6 µήνες Makaroun et al 48 JVS 2002 Pittsburgh 25.7 στα 3 έτη Zarins et al 49 JVS 2003 Stanford, συνολικά 13.7%. (AneuRX 6 year clin. Trial) Greenberg et al 50 JVS 2001 ZENITH mid-term 5.5% στους 12 µήνες. Greenberg et al 26 JVS 2004 ZENITH trial 5.4 % στους 24 µήνες, καµία τύπου Ι ή ΙΙΙ. Criado et al 28 JVS 2003 TALENT trial 10% στους 12 µήνες Αν θα θέλαµε να συγκρίνουµε την ενδοδιαφυγή µε κάποια από τις επιπλοκές της ανοικτής επέµβασης, τότε το αναστοµωτικό ανεύρυσµα και το ψευδανεύρυσµα ταιριάζουν καλύτερα από κάθε άλλη επιπλοκή, καθώς είναι η συχνότερη όψιµη επιπλοκή της. Η συχνότητά του για την αορτική αναστόµωση κυµαίνεται από %, για την λαγόνιο αναστόµωση από % και για τη µηριαία αναστόµωση από % Είναι επιπλοκή που πολύ συχνά χρειάζεται και αυτή επανεπέµβαση για αποκατάσταση, όπως άλλωστε και η ενδοδιαφυγή. Όµως η ενδοδιαφυγή αντιµετωπίζεται συνήθως ενδαγγειακά (ακόµη και διαδερµικά), προσδίδοντας ελάχιστη επιπλέον νοσηρότητα, αντίθετα µε τα αναστοµωτικά ανευρύσµατα που

11 χρειάζεται να υποβάλλουν τον ασθενή στην ίδιας βαρύτητας συνήθως επέµβαση και µάλιστα σε µία ήδη χειρουργηµένη κοιλιά. Μετανάστευση Ως µετανάστευση θεωρούµε τη µετακίνηση του κεντρικού τµήµατος του ενδοµοσχεύµατος (ή και ολόκληρου) περιφερικότερα από το αρχικό σηµείο στο οποίο είχε στηριχθεί, ή του αντιθέτου σκέλους περιφερικότερα από την αρχική ζώνη αλληλοεπικάλυψης. Ενίοτε, και κυρίως στα θωρακικά ενδοµοσχεύµατα µπορεί να αναγνωριστεί µετανάστευση του περιφερικού άκρου κεντρικότερα. 56 Η επιπλοκή αυτή είναι σχετικά σπάνια και κυµαίνεται από 0 % % σε 12 µήνες. Συνήθως σχετίζεται µε αύξηση της διαµέτρου του κεντρικού αυχένα, ή µε λανθασµένο προεγχειρητικό σχεδιασµό σχετικά µε τις απαραίτητες διαστάσεις του ενδοµοσχεύµατος και µπορεί να οδηγήσει σε ενδοδιαφυγή. Ο παρακάτω πίνακας επιβεβαιώνει τα χαµηλά ποσοστά µετανάστευσης που καταγράφονται σε πρόσφατες ανακοινώσεις: Ερευνητές Αρθρο Κέντρο Μετανάστευση Matsumura et al 39 JVS 2003 Προοπτική πολυκ. µελέτη, 19 κέντρα ΗΠΑ, EXCLUDER 1% κορµού και 1% σκέλους στα 2 έτη Carpenter et al 47 JVS 2004 Lifepath trial 2.2 % Makaroun et al 48 JVS 2002 Pittsburgh 0.4 % στα 3 έτη Greenberg 26 JVS 2004 ZENITH trial 0 % στους 12 µήνες Greenberg 50 JVS 2001 ZENITH mid-term 1.5% στους 18 µήνες Criado et al 28 JVS 2003 TALENT trial 1.25 % στους 12 µήνες Θρόµβωση ενδοµοσχεύµατος Η βατότητα των ενδοµοσχευµάτων, όπως άλλωστε και των κλασσικών µοσχευµάτων είναι σηµαντική παράµετρος αξιολόγησής τους. Μακροχρόνια βατότητα σηµαίνει απλά µειωµένη ανάγκη για επανεπεµβάσεις και το αντίθετο: αυξηµένη συχνότητα θρόµβωσης (συνήθως αφορά στο ένα σκέλος) απαιτεί νέα ενδαγγειακή ή κλασσική επέµβαση. Από την βιβλιογραφία καταγράφεται θρόµβωση των ενδοµοσχευµάτων από 0% στο έτος µέχρι 1% σε 18 µήνες. 47, 50 Μάλιστα ο Zarins (Stanford), σε προοπτική πολυκεντρική µελέτη 250 ασθενών που υποβλήθηκαν σε EVAR ή OPEN αποκατάσταση ΑΚΑ σηµειώνει βατότητα στους 6 µήνες 97% για την EVAR και 98% για την OPEN (p NS). 30 Μετατροπή σε ανοικτή επέµβαση και επακόλουθη θνητότητα Η µετατροπή της EVAR σε κλασική εκτοµή του ΑΚΑ και αφαίρεση της ενδοπρόθεσης, αν και σπάνια (περίπου 1% ετησίως), θεωρείται πολύ σηµαντική επιπλοκή διότι συνοδεύεται από µέση θνητότητα υψηλότερη από αυτή της ανευρυσµατεκτοµής που διενεργείται σε πρώτο χρόνο. Αυτό εξηγείται από το γεγονός

12 ότι η ενδοπρόθεση συµφύεται συνήθως στερεά στο ανευρυσµατικό τοίχωµα και κυρίως στις ζώνες στήριξης µε αποτέλεσµα να δυσχεραίνεται η εκτοµή της παρατείνοντας το χρόνο αορτικού αποκλεισµού, αλλά και αυξάνοντας τη διεγχειρητική αιµορραγία. Επιπλέον τα υπερνεφρικά stent δυσκολεύουν ακόµη περισσότερο την αφαίρεσή της απαιτώντας προσωρινό υπερνεφρικό αποκλεισµό. Ο πίνακας παραθέτει σχετικές δηµοσιεύσεις: Ερευνητές Αρθρο Κέντρο Μετατροπή θνητότητα EUROSTAR 57 JVS % / έτος 24% Sampram et al 58 JVS 2003 Cleveland Clinic, 18% Ohio Matsumura et al 39 JVS 2003 EXCLUDER, Προοπτική 1.27% στα 2 έτη Πολυκ. µελέτη. Arko et al 32 JEVT 2002 Stanford 1% (14 µήνες) 1.4% ετησίως Walschot et al 46 JEVT 2002 Eindhoven, Netherlands Carpenter et al 47 JVS 2004 Lifepath trial 2.2% (12 µήνες) Makaroun et al 48 JVS 2002 Pittsburgh 2 % στα 3 έτη Greenberg et al 50 JVS 2001 ZENITH midterm 0.75% σε 18 µήνες Greenberg et al 26 JVS 2004 ZENITH trial 1.5 % σε 24 µήνες Criado et al 28 JVS 2003 Talent trial 2.5 % (12 µήνες) Schermerhorn et al 22 JVS % ετησίως. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η σχετικά υψηλή συχνότητα µετατροπής που παρατηρείται στην EUROSTAR (2.1% / έτος) µε επακόλουθη υψηλή θνητότητα, οφείλεται στο γεγονός ότι τότε γινόταν µετατροπή και για διαφυγές τύπου ΙΙ, αλλά και στο γεγονός ότι η καταγραφή αφορούσε σε µεγάλη συχνότητα και µοσχεύµατα που σήµερα έχουν αποσυρθεί. Ρήξη Η ρήξη είναι η πιο θορυβώδης επιπλοκή µετά από ενδαγγειακή αποκατάσταση ΑΚΑ. Δηλώνει την πλήρη αποτυχία της µεθόδου να προλάβει τη φυσική εξέλιξη της νόσου, δηλ. την αδυναµία της να σταµατήσει την αύξηση και διάσπαση του ανευρυσµατικού σάκου. Ευτυχώς εµφανίζεται πολύ σπάνια, 0 % στα 3 έτη 1 % ετησίως, σύµφωνα µε την πρόσφατη βιβλιογραφία που παραθέτουµε. Και εδώ αξίζει να σηµειώσουµε ότι η σχετικά υψηλή συχνότητα ρήξης που παρατηρείται στην EUROSTAR (1% / έτος) µε επακόλουθη υψηλή θνητότητα, οφείλεται στο ότι η πλειοψηφία των µοσχευµάτων που χρησιµοποιήθηκαν έχουν σήµερα αποσυρθεί. Για αυτό άλλωστε τόσο υψηλή συχνότητα δεν καταγράφει κανένας άλλος ερευνητής. Μάλιστα η ρήξη είναι άµεσα συνδεδεµένη µε την

13 παραµονή υψηλής πίεσης εντός του ανευρυσµατικού σάκου παρά την τοποθέτηση ενδοµοσχεύµατος, και συχνά οφείλεται σε ενδοδιαφυγή (συχνότερα τύπου Ι, σπανιότερα ΙΙ, ΙΙΙ, ΙV) µε ή χωρίς µετανάστευση. Πιστεύουµε ότι µε την αντιµετώπιση των 2 αυτών επιπλοκών (εάν και όταν επιτευχθεί), ο κίνδυνος ρήξης θα εξαλειφθεί. Ερευνητές Αρθρο Κέντρο Ρήξη EUROSTAR 57 JVS % / έτος Sampram et al 58 JVS 2003 Cleveland Clinic, Ohio 0.7%/ έτος Matsumura et al 39 JVS 2003 EXCLUDER,Προοπτική 0% στα 2 έτη Πολυκ. µελέτη. Carpenter et al 47 JVS 2004 Lifepath trial 0% στο 1 έτος Makaroun et al 48 JVS 2002 Pittsburgh 0 % στα 3 έτη Greenberg et al 50 JVS 2001 ZENITH mid-term 0.37 σε 18 µήνες Criado et al 28 JVS 2003 Talent trial 0 % Schermerhorn et al 22 JVS % ετησίως Μεταβολή του σάκου Η αύξηση της διαµέτρου ή καλύτερα του όγκου του ανευρυσµατικού σάκου µετά από ενδαγγειακή αποκατάσταση, η οποία γίνεται αντιληπτή στις αξονικές τοµογραφίες παρακολούθησης, αποτελεί ειδοποίηση για την παραµονή αυξηµένης πίεσης σε αυτόν. Σε τέτοιες περιπτώσεις χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση, έλεγχος για ενδοδιαφυγή ή ενδοτάση και συχνά επανεπέµβαση. Εµφανίζεται σε ποσοστό 1.3 % στο έτος 14 % στα 2 έτη όπως βλέπουµε και στον παρακάτω πίνακα. Αντίθετα η µείωση του σάκου αποτελεί επιβεβαίωση του επαρκούς αποκλεισµού του από τη συστηµατική κυκλοφορία. Ερευνητές Αρθρο Κέντρο Μεταβολή του σάκου Matsumura et al 39 JVS 2003 EXCLUDER, 14 % αύξηση στα 2 έτη Προοπτική Πολυκ. µελέτη. Carpenter et al 47 JVS 2004 Lifepath trial 84% µείωση όγκου στους 12 µήνες Makaroun et al 48 JVS 2002 Pittsburgh 73% µείωση στα 3 έτη Greenberg et al 50 JVS 2001 ZENITH mid-term 10% αύξηση στους 24 µήνες. Greenberg et al 26 JVS 2004 ZENITH trial 1.3 % αύξηση στους 12 µήνες. Δοµικό κάταγµα σκελετού Ο σκελετός των ενδοµοσχευµάτων συνήθως είναι κατασκευασµένος από ανοξείδωτο χάλυβα (stein-less steel) ή κράµα νικελίου-τιτανίου (nitinol) ή άλλα

14 κράµατα (elgiloy). Είναι κατασκευασµένος ώστε να αντέχει κατά το δυνατόν στην συνεχή παλµική τάση που ασκείται από την αιµατική ροή, αλλά και στις γωνιώσεις του αρτηριακού άξονα. Ενίοτε όµως η υπερβολική καταπόνηση ή η στρέψη κάµψη, οδηγεί άµεσα ή απώτερα σε φθορά του, που µεταφράζεται σε γωνίωση και διατοµή των stent του σκελετού. Αυτή η επιπλοκή µπορεί να οδηγήσει σε πρόκληση χάσµατος στο ύφασµα του ενδοµοσχεύµατος, µειώνοντας την στεγανότητά του. Η επιπλοκή αυτή εµφανίζεται σε ποσοστό %, χωρίς συχνά να απαιτεί κάποια παρέµβαση. Μάλιστα αυτή η επιπλοκή φαίνεται ότι σχετίζεται µε το ενδοµόσχευµα που χρησιµοποιείται, όπως άλλωστε επιβεβαιώνει και ο παρακάτω πίνακας: Ερευνητές Αρθρο Κέντρο Δοµικό κάταγµα Matsumura et al 39 JVS 2003 EXCLUDER, 0.6 % στα 2 έτη Προοπτική Πολυκ. µελέτη. Carpenter et al 47 JVS 2004 Lifepath trial 4% συνολικά Criado et al 28 JVS 2003 TALENT trial 4.5 % συνολικά Greenberg et al 26 JVS 2004 ZENITH trial 0 % Απώτερες επανεπεµβάσεις σχετικές µε το µόσχευµα και επακόλουθη νοσηρότητα Οι απώτερες επανεπεµβάσεις µετά από ενδαγγειακή αποκατάσταση ΑΚΑ κυµαίνονται από 7% ανά έτος - 35% στα 3 έτη. Συνηθέστερα αφορούν σε αποκατάσταση ενδοδιαφυγής µε την τοποθέτηση κεντρικού κολάρου ή περιφερικής επέκτασης που διενεργείται ενδαγγειακά και συνήθως διαδερµικά. Σπανιότερα αφορούν σε ανοικτή µετατροπή. Έτσι η νοσηρότητα και θνητότητα που επιπροσθέτουν είναι ελάχιστη. 32 Αντίθετα οι απώτερες επανεπεµβάσεις µετά από OPEN (συνήθως για αναστοµωτικό ανεύρυσµα) είναι µείζονες επεµβάσεις µε σηµαντική νοσηρότητα και θνητότητα σε µια ήδη χειρουργηµένη κοιλιά. 32 Ερευνητές Άρθρο Κέντρο Απώτερες επανεπεµβάσεις EUROSTAR 57 JVS % στους 15.5 µήνες Sampram et al 58 JVS 2003 Cleveland Clinic, Ohio 12 % στο 1ο έτος, 35% στα 3 έτη Matsumura et al 39 JVS 2003 EXCLUDER, 7% ετησίως Προοπτική Πολυκ. µελέτη. Arko et al 32 JEVT 2002 Stanford 15% (EVAR)/ 10.8 (OPEN) (P NS) Hill et al 40 JEVT 2002 Stanford 24% στους 25 µήνες Carpenter et al 47 JVS 2004 Lifepath trial 7.5 % στο έτος Makaroun et al 48 JVS 2002 Pittsburgh 20% στα 3 έτη (>80% ενδαγγειακή διόρθωση) Greenberg et al 26 JVS 2004 ZENITH trial 11 % συνολικά Criado et al 28 JVS 2003 Talent trial 11 % στους 12 µήνες Schermerhorn et al 22 JVS % ετησίως

15 Αξίζει να τονίσουµε τις παρατηρήσεις του Arko FR που σε µελέτη 497 ασθενών που υποβλήθηκαν σε EVAR (200 AneuRx) ή OPEN (297), µε µέση παρακολούθηση 12.4 και 20.1 µήνες αντίστοιχα, κατέγραψε συχνότητα επανεπεµβάσεων 15% µετά από EVAR και περίπου 11% µετά από OPEN (P NS) (σχήµα 5). Όµως οι επανεπεµβάσεις αυτές ήταν µε λαπαροτοµία 7.7% στην OPEN και µόνο 1.5% στην EVAR, ενώ ήταν από τη µηριαία αρτηρία 3.8% στην OPEN και 13.5% στην EVAR. Αυτό είχε ως αποτέλεσµα, η µείζον νοσηρότητα που προέκυψε από αυτές ήταν 21.9% για την OPEN και 0% για την EVAR!!! (Ρ<0.01). 32 Θνητότητα σχετική µε το µόσχευµα ή το ΑΚΑ κατά τη διάρκεια του συνολικού Follow-up Η συνολική θνητότητα σχετική µε το µόσχευµα ή το ΑΚΑ κατά τη διάρκεια του Follow-up κυµαίνεται για την EVAR από %, ενώ για την OPEN από %. Η παράµετρος αυτή είναι ιδιαίτερα σηµαντική στην αξιολόγηση της ασφάλειας µιας µεθόδου αφού επηρεάζει άµεσα την επιβίωση. Ερευνητές Αρθρο Κέντρο Θνητότητα OPEN EVAR Zarins et al 59 JVS 2003 Stanford 4.1% 0.6% (P <0.05) Zarins et al 49 JVS 2003 Stanford, AneuRX 1.6% στα 4 έτη 6 year clinical trial Greenberg et al 50 JVS 2001 ZENITH mid-term 0.37 % στους 18 µήνες Greenberg et al 26 JVS 2004 ZENITH trial 3.8% 0.5 % στους 12 µήνες Επιβίωση ΕVAR/OPEN Ερευνητές Άρθρο Κέντρο Επιβίωση ΕVAR OPEN EUROSTAR 57 JVS και 48 µήνες επιβίωση: 92% και 75% Sampram et al 58 JVS 2003 Cleveland Clinic, Ohio 12 και 36 µήνες 90% και 70% Matsumura et al 39 JVS 2003 EXCLUDER 87% στα 2 έτη 93% στα 2 έτη (P: NS) Hill et al 40 JEVT 2002 Stanford 19% θνητότητα στους 25 µήνες 25% θνητότητα στους 25 µήνες παρόµοια επιβίωση σε 48 µήνες May et al 41 JVS 1998 Sydney παρόµοια επιβίωση σε 60 µήνες Schermerhorn et al 22 JVS 2002 προσδόκιµο επιβίωσης 7.09 προσδόκιµο επιβίωσης 7.03 έτη (Eurostar, έτη

16 3222 ασθ.) ( ασθ.) Άµεση τεχνική επιτυχία (EVAR %) Ερευνητές Αρθρο Κέντρο Άµεση τεχνική επιτυχία Matsumura et al 39 JVS 2003 EXCLUDER, 100%. Προοπτ. Πολυκεν. Carpenter et al 47 JVS 2004 Lifepath trial 98,7% Criado et al 28 JVS 2003 TALENT trial 98,7 % Greenberg et al 26 JVS 2004 ZENITH trial 99,5% Κόστος (EVAR) / (OPEN) Το κόστος της αρχικής νοσηλείας, όπως προκύπτει από πρόσφατες δηµοσιεύσεις, είναι 10-20% υψηλότερο µετά από EVAR. Αυτό οφείλεται αποκλειστικά στην υψηλή τιµή του ενδοµοσχεύµατος. Αν η τιµή του περιοριστεί στα 6000$, τότε το κόστος της αρχικής νοσηλείας θα είναι συγκρίσιµο. 34,35 Το σηµαντικό βέβαια είναι ότι αν αντί για το κόστος της αρχικής νοσηλείας υπολογίσουµε το συνολικό κόστος που προκύπτει και από τη νοσηρότητα των µεθόδων (επιπλοκές), τότε η EVAR παραµένει cost-effective. 62 Ερευνητές Αρθρο Κέντρο Κόστος αρχικής νοσηλείας EVAR OPEN Clair et al 34 JVS 2000 Cleveland 3000$ επιπλέον Clinic Sternbergh et al 35 JVS 2000 New Orleans 19900$ 12500$ Berman et al 36 JEVT 2002 St Mary s 20000$ 17500$ Hospital Bosch et al 61 Radiol Harvard 20700$ 18700$ Seiwert et al 60 Am J Surg Toledo, Ohio 12900$ 12700$ 1999 Patel et al 62 JVS 1999 Presbyterian hospital New York 20000$ αλλά παραµένει cost-effective συνυπολογίζοντας το κόστος νοσηλείας από τη νοσηρότητα (ΑΕΕ, ΟΕΜ ) 16000$

17 Ποιότητα ζωής (QOL) Η ποιότητα ζωής που προκύπτει µετά από µία επέµβαση είναι βασική παράµετρος και πρέπει να συνυπολογίζεται στην επιλογή της τεχνικής, όχι µόνο από τον ασθενή, αλλά και από τον θεράποντα που πρέπει να αξιολογεί τη δραστηριότητα του ασθενούς και να τον ενηµερώνει ανάλογα. Η πρόσφατη βιβλιογραφία δίνει προβάδισµα στην ενδαγγειακή τεχνική για την άµεση ΜΤΧ περίοδο (1-99 ηµέρες), αλλά το µειονέκτηµά της παραµένει η ανάγκη για τακτική παρακολούθηση µε αξονική τοµογραφία: Οι Arko, et al (JEVT 2003) βρήκαν µείωση επιπέδου δραστηριότητας 5% µετά από EVAR και 23% µετά από OPEN (p <0.01) και πλήρη ανάρρωση των ασθενών σε 32 ηµέρες µετά από EVAR έναντι 99 ηµέρες µετά από OPEN (p <0.01). 25 Οι Lottman et al (JEVT 2004, Eindhoven, Netherlands) κατέγραψαν σε σχετικό ερωτηµατολόγιο στον 1o µήνα EuroQOL (p < 0.05), SF 36 (p < 0.05), αποτελέσµατα ευνοϊκά για την EVAR (ερωτηµατολόγια που υπολογίζουν φυσική δραστηριότητα, πόνο, επανένταξη κλπ). 24 Οι Bosch et al (Radiology 2001 Harvard) βρήκαν ότι οι ασθενείς διακοµίστηκαν σε κέντρα αποκατάστασης µετά από EVAR σε ποσοστό 10.4% ενώ µετά από OPEN 23.4% (P<0.01). 61 Οι Αquino et al (JEVT 2001 Pittsburgh) βρήκαν ότι οι ασθενείς για να επιστρέψουν στα προ χειου επίπεδα δραστηριότητας χρειάστηκαν 4 εβδ. µετά από EVAR και 8 εβδ. µετά από OPEN (P<0.01). 63 Ανάλυση της µελέτης EUROSTAR 57 Η προοπτική πολυκεντρική µελέτη EUROSTAR ξεκίνησε το 1996 και ολοκληρώθηκε το 2000, συµπεριλαµβάνοντας 2464 ασθενείς στους οποίους εµφυτεύτηκαν διάφορες ενδοπροθέσεις (σχήµα 6). Η µέση παρακολούθηση ήταν 12 µήνες (µέγιστο µέχρι 48). Η άµεση τεχνική επιτυχία έφτασε το 97.6%. Η θνητότητα των 30 ηµερών ανήλθε στο 3.2 %, ποσοστό αρκετά υψηλό συγκρινόµενο µε τα αποτελέσµατα της πρόσφατης βιβλιογραφίας (βλέπε παράγραφο θνητότητας 30- ηµερών). Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι η πλειοψηφία των ενδοµοσχευµάτων που χρησιµοποιήθηκαν ήταν 1 ης γενιάς και σήµερα έχουν αποσυρθεί ή εξελιχθεί. Όταν υπολογίστηκε η 30-ηµερών θνητότητα για τα νεότερα ενδοµοσχεύµατα της µελέτης, αυτή περιορίστηκε στο 2%. 57 Η επιβίωση στους 12 και 48 µήνες ανήλθε σε 92% και 75% αντίστοιχα, ποσοστά απόλυτα ικανοποιητικά (σχήµα 6). Το ποσοστό µετατροπής σε ανοικτή επέµβαση έφτασε το 2.1% / έτος, µε θνητότητα 24%, όµως και εδώ ήταν σαφώς µικρότερη για τα νεότερα µοσχεύµατα. Μάλιστα το ποσοστό αυτό εµπεριείχε και µετατροπές που γίνανε για ενδοδιαφυγές τύπου ΙΙ (σχήµα 7,8). Η συχνότητα ρήξης ανήλθε σε 1% / έτος, αλλά αφορούσε κυρίως µοσχεύµατα που αποσύρθηκαν. Η καταγεγραµένη ενδοδιαφυγή στις 30 ηµέρες ήταν 8.3 %. Και εδώ πάνω από 50% ήταν συσκευές που αποσύρθηκαν ή βελτιώθηκαν (σχήµα 8). Αξίζει να περιµένουµε την εξέλιξη των µοσχευµάτων ;

18 Η πολύ σηµαντική αυτή ερώτηση απαντάται εύκολα αν λάβουµε υπ όψη τη Μοσχεύµατα που Μοσχεύµατα σηµαντικότητα αποσύρθηκαν σε χρήση Νοσηλεία (ηµ.) Ρ < Επανεπεµβάσεις στα 3 έτη 24 % 11.6% Ρ < Ρήξη στα 3 έτη 1.8 % 0.8 % Ρ 0.07 Θνητότητα σχετική µε το ΑΚΑ στα 3 έτη 4.4 % 2.7 % Ρ 0.02 Μετατροπή στα 3 έτη 6.6 % 4.6 Ρ δηµοσίευση του Torella F (JVS 2004, on behalf of the EUROSTAR collaborators, Liverpool). 65 Ο ερευνητής βρήκε στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ των παλαιών και νέων µοσχευµάτων που χρησιµοποιήθηκαν στη EUROSTAR σε βασικές παραµέτρους, όπως δείχνει ο πίνακας: Οι May et al κατέληξαν µε τη σειρά τους σε παρόµοια αποτελέσµατα. 66 Μελλοντικές εξελίξεις Ήδη έχουν ξεκινήσει έρευνες, και τα αποτελέσµατά τους έχουν δηµοσιευτεί, όπου αναπτύσσονται µικροσκοπικοί ηλεκτρονικοί αισθητήρες (micro electronic sensors) οι οποίοι εµφυτεύονται µεταξύ ενδοµοσχεύµατος και ανευρυσµατικού σάκου και µεταδίδουν την κρίσιµη παράµετρο της πίεσης που επικρατεί στο χώρο αυτό, συνεχώς ή κατ επίκληση, µε πολύ µεγάλη ακρίβεια (σχήµα 9) : Cardio MEMS (Micro Electrical Mechanical Systems) Remon AAA (Remon Medical Technologies of Israel) 67 Η πιθανή επιτυχία και ευρεία εφαρµογή αυτών των αισθητήρων θα απαλλάξει τους ασθενείς από την υποχρέωση της τακτικής παρακολούθησης µε CTA, ενώ η αναγνώριση, διάγνωση και αντιµετώπιση των ενδοδιαφυγών γίνεται ακριβέστερη, ταχύτερη και αποτελεσµατικότερη. Παράλληλα διενεργούνται έρευνες που αφορούν την ασφαλέστερη προσκόλληση και στήριξη του ενδοµοσχεύµατος στην ζώνη στήριξης, µε χρήση ειδικών συρραπτικών µοσχεύµατος. 68 Τέλος τα νέας γενιάς ενδοµοσχεύµατα (Aorfix, Fortron, Trivascular, Anacoda) που βρίσκονται σε µελέτες ή και άλλα που σχεδιάζονται, υπόσχονται καλύτερα αποτελέσµατα. Βέβαια αυτό πρέπει να αποδειχθεί και σε βάθος χρόνου. Επίλογος

19 Έχοντας παραθέσει όλα τα παραπάνω στοιχεία, άλλοτε συγκρίνοντας άµεσα τις δύο µεθόδους και άλλοτε απλά παραθέτοντας τα αποτελέσµατα της ΕVAR, µπορούµε να καταλήξουµε ασφαλώς στα ακόλουθα συµπεράσµατα: Τα άµεσα και βραχυπρόθεσµα αποτελέσµατα της EVAR είναι σαφώς ανώτερα από την OPEN (απώλεια αίµατος-µεταγγίσεις, διάρκεια νοσηλείας- ΜΕΘ, διάρκεια επέµβασης-αναισθησίας, εφαρµογή σε υψηλού κινδύνου ασθενείς, 30ηµ. Θνητότητα). Τα απώτερα αποτελέσµατα στο βαθµό και βάθος χρόνου που έχουν αποδειχθεί είναι συγκρίσιµα ή µερικώς κατώτερα από την OPEN. Η εξέλιξη των συσκευών σύντοµα µπορεί να τα βελτιώσει. Η εξέλιξη των ενδοµοσχευµάτων συνεπάγεται βελτίωση των άµεσων και απώτερων αποτελεσµάτων. Σε ασθενείς υψηλού κινδύνου (δεν είναι λίγοι) η EVAR µπορεί να αποτελεί τη µοναδική λύση στο πρόβληµά τους. Στα ραγέντα ΑΚΑ παρουσιάζει µειωµένη θνητότητα και νοσηρότητα 69,70 Στη συνύπαρξη ΑΚΑ και άλλης ενδοκοιλιακής παθολογίας αποτελεί ελκυστική λύση. Η Προτίµηση των ασθενών παίζει µεγάλο ρόλο. Η βαρύτητα των ονοµάτων και των κέντρων που εφαρµόζουν και εξελίσσουν την µέθοδο µας απαγορεύει να τη θεωρούµε αποτυχηµένο πείραµα. ΕΙΝΑΙ ΛΟΙΠΟΝ Η ΕΝΔΟΑΥΛΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΚΑ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΚΛΟΓΗΣ; ΟΧΙ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Τα µέχρι τώρα αποτελέσµατα δεν επαρκούν για να την καθιερώσουν. Τα άµεσα και µακροπρόθεσµα όµως αποτελέσµατα, της UK EVAR trial 1 και 2 που θα ανακοινωθούν στο 27th CX Charing Cross International Symposium (London, 9-12 April 2005) και θα δηµοσιευτούν στο Lancet τον Ιούνιο 2005, ίσως τροποποιήσουν την απάντηση ΕΙΝΑΙ Η ΕΝΔΟΑΥΛΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΚΑ ENA ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΟ ΠΕΙΡΑΜΑ; ΚΑΤΗΓΟΡΗΜΑΤΙΚΑ ΟΧΙ. ΕΧΕΙ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΚΑ ; ΑΝΑΜΦΙΒΟΛΑ ΝΑΙ. Προτάσεις 1) Πανελλήνια καταγραφή όλων των ασθενών µε ΑΚΑ που υποβάλλονται είτε σε χειρουργική είτε σε ενδοαυλική αποκατάσταση, βασισµένη σε κοινό πρωτόκολλο το οποίο θα εκπονηθεί από την αγγειοχειρουργική εταιρεία. 2) Ενιαίο follow up (χειρουργική ενδοαυλική). 3) Αναφορά και καταγραφή όλων των επιπλοκών. 4) Συνεργασία µε τις εταιρείες των ενδοµοσχευµάτων για την εκπόνηση στατιστικών. 5) Συµµετοχή κέντρων σε πανευρωπαικές registry, µε την παρέµβαση και την διαµεσολάβηση και του προέδρου της ESVS. 6) Οργάνωση ηµερίδος ή διηµερίδος, ετήσιας ή διετήσιας, µε αποκλειστικό θέµα την αντιµετώπιση της ανευρυσµατικής νόσου, υπό την αιγίδα της αγειοχειρουργικής εταιρείας. 7) Διοργάνωση live cases, workshops, debates, στρογγυλών τραπεζών, στα οποία να προσκληθούν διεθνείς έµπειροι οµιλητές, προκειµένου όλο και περισσότεροι

20 συνάδελφοι που η εµπειρία τους είναι µικρή, να προσσεγγίσουν την ενδοαυλική µέθοδο και να γίνουν κοινωνοί αυτής. 8) Συγκροτηµένη, µεθοδική, οµαδική και συνεχής προσπάθεια όλων µας, διαµέσου της εταιρείας, για τον εξοπλισµό όλων των αγγειοχειρουργικών κλινικών-τµηµάτων, αρχής γενοµένης µε τα µεγαλύτερα, (κλίνες, όγκος περιστατικών). Σε αυτό το σηµείο αισθανόµαστε την ανάγκη να κλείσουµε τη σύντοµή µας ανασκόπηση µε τη φράση του εµπνευστή των ενδαγγειακών επεµβάσεων Charles Dotter ( ) Yesterday was experience, Today is opportunity, Tomorrow is imagination.

Αποκατάσταση Ανευρύσµατος Κοιλιακής Αορτής µε ενδοµόσχευµα Anaconda

Αποκατάσταση Ανευρύσµατος Κοιλιακής Αορτής µε ενδοµόσχευµα Anaconda Αποκατάσταση Ανευρύσµατος Κοιλιακής Αορτής µε ενδοµόσχευµα Anaconda Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστηµονικός Συνεργάτης Α' Χ/κής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΑΥΛΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΟΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΥΘΕΟΣ ΕΝΔΟΜΟΣΧΕΥΜΑΤΟΣ (DOUBLE TUBE TROMBONE TECHNIQUE)

ΕΝΔΟΑΥΛΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΟΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΥΘΕΟΣ ΕΝΔΟΜΟΣΧΕΥΜΑΤΟΣ (DOUBLE TUBE TROMBONE TECHNIQUE) ΕΝΔΟΑΥΛΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΟΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΥΘΕΟΣ ΕΝΔΟΜΟΣΧΕΥΜΑΤΟΣ (DOUBLE TUBE TROMBONE TECHNIQUE) Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΟΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ»

«ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΟΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ» «ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΟΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ» ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ 8 ΕΝΔΟΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΠΤΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΟΡΤΕΣ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ανεύρυσµα της Κοιλιακής Αορτής. Παπάζογλου Κωνσταντίνος. Αγγειοχειρουργός Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ.

Το Ανεύρυσµα της Κοιλιακής Αορτής. Παπάζογλου Κωνσταντίνος. Αγγειοχειρουργός Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Το Ανεύρυσµα της Κοιλιακής Αορτής. Παπάζογλου Κωνσταντίνος Αγγειοχειρουργός Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Ανεύρυσµα Κοιλιακής Αορτής Παθολογική και µόνιµη, εντοπισµένη διάταση τµήµατος αρτηρίας µε διάµετρο µεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιμετώπιση των αρτηριακών ανευρυσμάτων

Σύγχρονη αντιμετώπιση των αρτηριακών ανευρυσμάτων Σύγχρονη αντιμετώπιση των αρτηριακών ανευρυσμάτων Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστημονικός Συνεργάτης Α' Χ/κής Κλινικής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Ως ανεύρυσμα ορίζεται μια εντοπισμένη, παθολογική

Ως ανεύρυσμα ορίζεται μια εντοπισμένη, παθολογική Ενδοαγγειακή αντιμετώπιση ανευρυσμάτων αορτής στο ΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς» n Ι. Μαρaκης 1, Χ. Ρηγoπουλος 2, Β. Κατσiκας 2 1 Διευθυντής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής ΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς» 2 Ιατροί Αγγειοχειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Περιφερικά αγγεία Ενδιαφέροντα περιστατικά Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Η Περιφερική

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοαυλική αντιμετώπιση ΑΚΑ με διπλή ευθεία αορτοαορτική ενδοπρόσθεση Endofit (double tube trombone technique)

Ενδοαυλική αντιμετώπιση ΑΚΑ με διπλή ευθεία αορτοαορτική ενδοπρόσθεση Endofit (double tube trombone technique) 259 ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Tεύχος 8-9, 2007 (259-265) Ενδοαυλική αντιμετώπιση ΑΚΑ με διπλή ευθεία αορτοαορτική ενδοπρόσθεση Endofit (double tube trombone technique) Ν. Μελάς,

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλοκές και δευτερογενείς παρεμβάσεις μετά από EVAR

Επιπλοκές και δευτερογενείς παρεμβάσεις μετά από EVAR Επιπλοκές και δευτερογενείς παρεμβάσεις μετά από EVAR Kυριάκος Δ. Κτενίδης, MD, PhD, EBSQ VASC Αναπλ. Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Α.Π.Θ. Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοαυλική αποκατάσταση ανευρύσματος κοιλιακής αορτής κάτωθεν της εκφύσεως των νεφρικών αρτηριών

Ενδοαυλική αποκατάσταση ανευρύσματος κοιλιακής αορτής κάτωθεν της εκφύσεως των νεφρικών αρτηριών 78 ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Tεύχος 20, 2010 (78-82) Ενδοαυλική αποκατάσταση ανευρύσματος κοιλιακής αορτής κάτωθεν της εκφύσεως των νεφρικών αρτηριών Φ. Κασφίκης, Σ. Γιαννακάκης, Α. Ψύλλας,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Ενδαγγειακή αντιμετώπιση ανευρυσμάτων κοιλιακής αορτής

Ενδαγγειακή αντιμετώπιση ανευρυσμάτων κοιλιακής αορτής 147 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Tεύχος 5, 2006 (147-157) Ενδαγγειακή αντιμετώπιση ανευρυσμάτων κοιλιακής αορτής Γ. Βουρλιωτάκης, Μ.I. Ματσάγκας Περiληψη Για περισσότερο από 50 χρόνια, η ανοικτή

Διαβάστε περισσότερα

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον 20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον Σύγκριση μηριαίας και κερκιδικής προσπέλασης στον καρδιακό καθετηριασμό. Συστηματική Ανασκόπηση Καλλιρρόη Κοζομπόλη, RN, MSc, Ωνάσειο

Διαβάστε περισσότερα

Νέα προτεινόµενη προσέγγιση στην αντιµετώπιση ευµεγέθους όγκου του καρωτιδικού σωµατίου (CBT)

Νέα προτεινόµενη προσέγγιση στην αντιµετώπιση ευµεγέθους όγκου του καρωτιδικού σωµατίου (CBT) Νέα προτεινόµενη προσέγγιση στην αντιµετώπιση ευµεγέθους όγκου του καρωτιδικού σωµατίου (CBT) Χ/κή εκτοµή µε τη χρήση CUSA για προστασία αγγείων και νεύρων µετά από προεγχειρητικό εµβολισµό Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση Ανευρύσματος κοιλιακής αορτής με χρήση αορτομονολαγόνιας ενδοπρόθεσης

Αντιμετώπιση Ανευρύσματος κοιλιακής αορτής με χρήση αορτομονολαγόνιας ενδοπρόθεσης Αντιμετώπιση Ανευρύσματος κοιλιακής αορτής με χρήση αορτομονολαγόνιας ενδοπρόθεσης Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Ν. Σαρατζής Αγγειοχειρουργός, Αναπληρωτής Καθηγητής ΑΠΘ Α Χειρουργική Κλινική, Δ/ντης Καθηγητής Δ. Κισκίνης Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Ανευρύσματα νεφρικών αρτηριών συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ

Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΚΑ: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ 8 ΕΝΔΟΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΠΤΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΟΡΤΕΣ. Περίληψη Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστηµονικός Συνεργάτης Α' Χ/κής Κλινικής

Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστηµονικός Συνεργάτης Α' Χ/κής Κλινικής Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστηµονικός Συνεργάτης Α' Χ/κής Κλινικής ΑΠΘ Αγγειοχειρουργός Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου Το

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια Επιλογής Ενδαγγειακής Αντιµετώπισης της Συµπτωµατικής Καρωτιδικής Νόσου

Κριτήρια Επιλογής Ενδαγγειακής Αντιµετώπισης της Συµπτωµατικής Καρωτιδικής Νόσου Κριτήρια Επιλογής Ενδαγγειακής Αντιµετώπισης της Συµπτωµατικής Καρωτιδικής Νόσου Παπάζογλου Κωνσταντίνος Επικ. Καθηγητής Ε Χειρ/κή Κλινική Α.Π.Θ. Ενδαρτηρεκτοµή Συντηρητική αγωγή? 1 Ενδαρτηριεκτοµή του

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας»

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» «ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Υπέρ Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» ΧΟΛΟΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗ (open / lap) Η συχνότερη χειρουργική επέμβαση. 20.000.000 ασθενείς με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΤΕΝΩΣΗΣ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΤΕΝΩΣΗΣ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΤΕΝΩΣΗΣ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ Σωτηρία Αποστολοπούλου Παιδοκαρδιολογική Κλινική Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο Στένωση ισθμού Μεμονωμένη ή σε συνδυασμό με άλλες ΣΚ 5-8% των ΣΚ Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:02 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:23

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:02 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 14 Μάιος 2010 08:23 Αορτοστεφανιαία παράκαμψη (εγχείρηση bypass) με πάλλουσα καρδιά συγκριτικά με την κλασική αορτοστεφανιαία παράκαμψη: καλύτερα άμεσα οφέλη μεγαλύτερους μακροπρόθεσμους κινδύνους και ανάγκη νέας επαναιμάτωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑ. Βραβευμένη εργασία στο 10o Πανελλήνιο Αγγειοχειρουργικό Συνέδριο ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΣΥΝΕΔΡΙΑ. Βραβευμένη εργασία στο 10o Πανελλήνιο Αγγειοχειρουργικό Συνέδριο ΠΕΡΙΛΗΨΗ 43 ΣΥΝΕΔΡΙΑ EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Tεύχος 3, 2006 (43-49) Βραβευμένη εργασία στο 10o Πανελλήνιο Αγγειοχειρουργικό Συνέδριο Ενδοαυλική αποκατάσταση παρανεφρικών και περινεφρικών ανευρυσμάτων κοιλιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική διερεύνηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από ενδαγγειακή (EVAR) ή ανοικτή χειρουργική αποκατάσταση ανευρύσματος της κοιλιακής αορτής

Συγκριτική διερεύνηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από ενδαγγειακή (EVAR) ή ανοικτή χειρουργική αποκατάσταση ανευρύσματος της κοιλιακής αορτής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2010, 27(6):918-923 Συγκριτική διερεύνηση της ποιότητας ζωής ασθενών μετά από ενδαγγειακή (EVAR) ή ανοικτή χειρουργική αποκατάσταση ανευρύσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΧΟΛΟΚΥΣΤΟΣΤΟΜΙΑ ΚΑΘΟΔΗΓΟΥΜΕΝΗ ΥΠΟ ΑΞΟΝΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ (Δ.Χ): ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΞΕΙΑΣ ΧΟΛΟΚΥΣΤΙΤΙΔΑΣ ΣΕ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΕΣ

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΧΟΛΟΚΥΣΤΟΣΤΟΜΙΑ ΚΑΘΟΔΗΓΟΥΜΕΝΗ ΥΠΟ ΑΞΟΝΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ (Δ.Χ): ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΞΕΙΑΣ ΧΟΛΟΚΥΣΤΙΤΙΔΑΣ ΣΕ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΕΣ ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΧΟΛΟΚΥΣΤΟΣΤΟΜΙΑ ΚΑΘΟΔΗΓΟΥΜΕΝΗ ΥΠΟ ΑΞΟΝΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ (Δ.Χ): ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΞΕΙΑΣ ΧΟΛΟΚΥΣΤΙΤΙΔΑΣ ΣΕ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΕΣ Στεργίου Δ., Βλάχου Ι.,Ζενέλης Α., Καλοκαιρινού Κ., Γιαννικουρής

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Υβριδική αντιμετώπιση ψευδοανευρύσματος κοιλιακής αορτής

Υβριδική αντιμετώπιση ψευδοανευρύσματος κοιλιακής αορτής 172 ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Tεύχος 5, 2006 (172-177) Υβριδική αντιμετώπιση ψευδοανευρύσματος κοιλιακής αορτής Σ. Γιαννακάκης,, Π. Μουστόγιαννης, Γ. Γαλάνης, Μ. Σέχας, Α. Γουγουλάκης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση.

Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. Γεώργιος Ζιμπιλίδης - Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. 25 Διαχωρισμός κοιλιακής αορτής. Απεικόνιση και κλινική συσχέτιση. Ζιμπιλίδης Γεώργιος Τμήμα Αγγειογράφου και Επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ Dr. med. Καλλιόπη Αθανασιάδη Χειρουργός Θώρακος Επιµελήτρια Α ΕΣΥ, Π.Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» /ντρια του Θωρακοχειρουργικού Τµήµατος της

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης Στο Δήμο Παλλήνης Ιδιαίτερη επιτυχία σημείωσε η Ενημερωτική Εκδήλωση που διοργάνωσαν για τη Φλεβική Θρόμβωση ο Δήμος Παλλήνης και το Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας τη Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2013, στο Δημαρχείο

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες 1 Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Λοξή Βουβωνοκήλη 2 Βουβωνοκήλες Ευθεία Βουβωνοκήλη Χειρουργικές Τεχνικές Ανοικτές πρόσθιες τεχνικές (Bassini, McVay, Shouldice) Ανοικτές οπίσθιες τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΤΙΑΔΗ Ι. ΜΑΤΣΑΓΚΑ Καθηγητή Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΜΙΛΤΙΑΔΗ Ι. ΜΑΤΣΑΓΚΑ Καθηγητή Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΛΤΙΑΔΗ Ι. ΜΑΤΣΑΓΚΑ Καθηγητή Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΜΑΪΟΣ 2015 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Μιλτιάδης Ιωάννου Ματσάγκας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστηµονικός Συνεργάτης Α' Χ/κής Κλινικής

Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστηµονικός Συνεργάτης Α' Χ/κής Κλινικής Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστηµονικός Συνεργάτης Α' Χ/κής Κλινικής ΑΠΘ Αγγειοχειρουργός Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΣΠΛΑΓΧΝΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΣΠΛΑΓΧΝΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Εργαστήριο Ανατομίας - "Ανατομείο", Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση σπάνιας παραλλαγής της έκφυσης αριστερής γαστρικής αρτηρίας

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:DrΣ.ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ ΡΗΞΗ ΤΕΝΟΝΤΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΜΥΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:KOYMHΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗ:ΚΑΛΥΒΑΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α 1 η Περίπτωση 2 η

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ. Ροβίθης Μ. 2006

Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ. Ροβίθης Μ. 2006 Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ Ροβίθης Μ. 2006 1 Τα στάδια της επιδημιολογικής έρευνας ταξινομούνται με μια λογική σειρά στην οποία κάθε φάση εξαρτάται από την προηγούμενη. Μια εκτεταμένη λίστα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση.

Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση. Bασίλης Παπαγιάννης - Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση 17 Στένωση της Νεφρικής Αρτηρίας : Ενδοαγγειακή Αποκατάσταση. Παπαγιάννης Βασίλης Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείου Γ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012 Δελτίο Τύπου Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012 «Διαστημικές» προδιαγραφές στη διενέργεια και των πλέον λεπτών επεμβάσεων της σύγχρονης Νευροχειρουργικής και Ορθοπαιδικής Χειρουργικής, με τεράστια οφέλη για τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΑΚΕΙΣΑ ΟΠΙΣΘΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ

ΕΠΙΠΛΑΚΕΙΣΑ ΟΠΙΣΘΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θεοδοσίου Αικατερίνη¹, Βαρσάμης Νικόλαος¹, Σαλβερίδης Νικόλαος¹, Ταβλαρίδης Θεόδωρος¹, Σουφτάς Βασίλειος², Χρισ 1. Α Χειρουργική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας 2. Μονάδα Επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Πότε και ποιους ασθενείς πρέπει κατά προτεραιότητα να θεραπεύσουµε,ώστε να επιτύχουµε την εξάλειψη των κλινικών επιπλοκών της νόσου (Καρκίνος & Κίρρωση) Σπήλιος Μανωλακόπουλος Γαστρεντερολόγος Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακές Ημέρες ΑΧΕΠΑ 2014 AXEPA Vascular Days 2014

Αγγειακές Ημέρες ΑΧΕΠΑ 2014 AXEPA Vascular Days 2014 Αγγειακές Ημέρες ΑΧΕΠΑ 2014 AXEPA Vascular Days 2014 12-13 Δεκεμβρίου 2014 Ξεν. PORTO PALACE Συγχρονα Θέματα Αγγειοχειρουργικής Current issues in vascular surgery Πρόεδρος Αντιπρόεδρος Κυριάκος Δ. Κτενίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Είναι γνωστό ότι η στεφανιαία νόσος οφείλεται σε στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών. Η εγχειρητική τεχνική παράκαμψης των στεφανιαίων στενώσεων ονομάζεται αορτοστεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα - παρεθλόν, παρόν και µέλλον - Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής, Εγκαυμάτων και Χειρουργικής Άκρας Χειρός, Γ.Ν.Θ. Γ.Παπανικολάου, Θεσσαλονίκη Τα ηλεκτρικά εγκαύματα αποτελούν το 3-4% όλων των εισαγωγών στα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση

Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Νόσος στελέχους: Διαδερμική ή χειρουργική αντιμετώπιση Λ. Κ. Μιχάλης Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2008 Από πού αντλούνται οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

"ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ"

ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ "ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ" Γεώργιος Σ. Γκουμάς MD, PhD, FESC Αν. Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινική Αθηνών Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα παράκαμψη κατά Roux-en-Y 1 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 2 ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα, 3 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 4Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 5 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist MSc, PT Συνήθης

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής και πεταλοειδής νεφρός Ενδιαφέρουσα περίπτωση

Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής και πεταλοειδής νεφρός Ενδιαφέρουσα περίπτωση 19 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ EΛΛHNIKH ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Tεύχος 19, 2010 (19-24) Ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής και πεταλοειδής νεφρός Ενδιαφέρουσα περίπτωση Δ. Ξανθόπουλος 1, Γ. Κούβελος 1, Μ. Μήτσης 2, Ν. Παπάς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΣΕ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Φοιτήτρια: Περδικάκη Χριστίνα Α.Μ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΗΞΗΣ ΣΤΡΟΦΙΚΟΥ ΠΕΤΑΛΟΥ- ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΗΞΗΣ ΣΤΡΟΦΙΚΟΥ ΠΕΤΑΛΟΥ- ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΗΞΗΣ ΣΤΡΟΦΙΚΟΥ ΠΕΤΑΛΟΥ- ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Σκοπός: Η ανάλυση και η κλινική μελέτη των αποτελεσμάτων της αρθροσκοπικής αποκατάστασης της ρήξης του στροφικού πετάλου, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Είναι µια λύση; Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων η ανάγκη ΚΑΡΠΑ-Οµάδα αναζωογόνησης επιβίωση ενδονοσοκοµειακά

Διαβάστε περισσότερα

Πλήρως Θωρακοσκοπική Λοβεκτομή: Μια νέα Πραγματικότητα στο Νοσοκομείο Γ. Παπανικολάου

Πλήρως Θωρακοσκοπική Λοβεκτομή: Μια νέα Πραγματικότητα στο Νοσοκομείο Γ. Παπανικολάου Πρωτότυπη Εργασία Πλήρως Θωρακοσκοπική Λοβεκτομή: Μια νέα Πραγματικότητα στο Νοσοκομείο Γ. Παπανικολάου Θεόδωρος Καραΐσκος 1, Όλγα Ανανιάδου 1, Κωνσταντίνος Διπλάρης 1, Νικόλαος Μιχαήλ 1, Γεώργιος Σαρηγιάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ Πασχάλης Στειρόπουλος Β Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Δομή Θέσεις και αντιθέσεις 1. Θρομβόλυση 2. Θεραπεία ΠΕ στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΓΚΟΙ T1G3 Συχνότητα 20% Υποτροπή 80% Πρόοδος σε διηθητική νόσο 53% Θνησιμότητα 34% Rhijn et al Eur Urol 2009 Canookson

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Γ. ΧΟΥΝΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Γ. ΧΟΥΝΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Γ. ΧΟΥΝΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Ορισμός Ανευρυσματική διάταση: 50% αύξηση της φυσιολογικής διαμέτρου Φυσική Ιστορία των Θωρακικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. 1 Νοσοκομείο Ιασώ General, Aθήνα, Εργαστήριο Φαρμακολογίας Ιατρικής Σχολής Αθηνών Εισαγωγή Παρουσίαση Περιστατικού Συμπεράσματα Εισαγωγή Η αιφνίδια βαρηκοΐα μετά από μη ωτολογική χειρουργική επέμβαση αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Η ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Ορθοπεδική Κλινική Αναισθησιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής Μονάδα Χειρουργικής Ανωτέρου Πεπτικού Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των νέων υλικών στην επεμβατική ακτινολογία

Η συμβολή των νέων υλικών στην επεμβατική ακτινολογία Η συμβολή των νέων υλικών στην επεμβατική ακτινολογία Δημήτρης Κελέκης Καθηγητής Ακτινολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών. Ήθελα και εγώ να ευχαριστήσω πάρα πολύ για τη μεγάλη τιμή που μου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΩΣ ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΩΣ ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΩΣ ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 1 Πρόκειται για το σύνολο των ενεργειών ή των δραστηριοτήτων που εξασφαλίζουν την παρακολούθηση και αξιολόγηση των λειτουργιών, των συμπεριφορών και των αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

2014-2015 ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ - ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ. Διευθυντής Καθ. Αθανάσιος Γιαννούκας

2014-2015 ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ - ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ. Διευθυντής Καθ. Αθανάσιος Γιαννούκας ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής Καθ. Αθανάσιος Γιαννούκας ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ - ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ 2014-2015 Έχω την τιμή να σας

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα