ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ιπλωµατική Εργασία. της

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ιπλωµατική Εργασία. της"

Transcript

1 ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ιπλωµατική Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑ(ΥΠΟ)ΚΙΝΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ της ΚΩΝΤΑΝΑ ΘΕΟ ΩΡΑΣ του ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Υποβλήθηκε ως απαιτούµενο για την απόκτηση του µεταπτυχιακού διπλώµατος ειδίκευσης στη ιοίκηση Επιχειρήσεων (µε εξειδίκευση στη ιοίκηση Ανθρώπινων Πόρων) Φεβρουάριος 2011

2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην µελέτη της ανθρώπινης συµπεριφοράς, έναν από τα σηµαντικότερα θέµατα έρευνας είναι η παρακίνηση. Αδιαµφισβήτητα, σε κάθε οργανισµό διαπιστώνεται ότι ορισµένοι εργαζόµενοι είναι πιο αποδοτικοί από κάποιους άλλους. Μάλιστα, πολλές φορές, διαπιστώνεται να µην υπάρχει συσχέτιση µεταξύ της απόδοσης ενός εργαζοµένου και των ικανοτήτων και προσόντων που κατέχει. Η σπουδαιότητα της παρακίνησης έγκειται στο γεγονός ότι συµβάλλει στην αξιοποίηση των ικανοτήτων των εργαζοµένων µε στόχο την βελτίωση της παραγωγικότητας και της αποδοτικότητας τους έτσι ώστε να δηµιουργούνται ανταγωνιστικά πλεονεκτήµατα για τον οργανισµό. Με βάση τα παραπάνω, ο κύριος σκοπός της µελέτης αυτής είναι να εντοπίσει και να ερµηνεύσει τις δυνάµεις εκείνες που παρακινούν τους εργαζοµένους, κυρίως του δηµόσιου τοµέα που χαρακτηρίζεται από σηµαντικές ιδιαιτερότητες, σε µία πιο αποδοτική συµπεριφορά. Στο πρώτο µέρος της εργασίας γίνεται µια αναφορά στις βασικές θεωρίες παρακίνησης που διατυπώθηκαν στις αρχές του 20 ου αιώνα έτσι ώστε στην δεύτερη ενότητα να ολοκληρωθεί η κατανόηση της έννοιας της παρακίνησης, της διαδικασίας αυτής και τελικά των δυνάµεων εκείνων που οδηγούν σε µία πιο αποδοτική συµπεριφορά στο εργασιακό περιβάλλον. Στην τρίτη ενότητα, µε βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του δηµόσιου τοµέα και αποτελέσµατα ερευνών που διενεργήθηκαν στο εξωτερικό και την Ελλάδα, διαπιστώνεται ότι οι δηµόσιοι υπάλληλοι παρακινούνται από έναν συνδυασµό εξωτερικών και εσωτερικών παραγόντων. Στο δεύτερο µέρος της εργασίας, σε περιορισµένης κλίµακας έρευνα που διεξήχθη στην Γενική Γραµµατεία Μακεδονίας Θράκης, διαπιστώθηκε ότι τα σηµαντικότερα κίνητρα για µία αποδοτική εργασία αποτελούν η ανάπτυξη ανεξάρτητης σκέψης, έκφρασης και πράξης, οι καλές σχέσεις συνεργασίας, η προσωπική ανάπτυξη, ii

3 η απόκτηση νέων δεξιοτήτων, ο µισθός, η µονιµότητα και η προσφορά στο κοινωνικό σύνολο. Τέλος, έχοντας υπόψη τις τρέχουσες οικονοµικές εξελίξεις και τον περιορισµό στων δηµόσιων εξόδων, η λύση για τον δηµόσιο τοµέα, προκείµενου να ενισχύσει τη «δέσµευση» του δηµόσιου υπάλληλου µε τους στόχους του οργανισµού, είναι η τόνωση των εσωτερικών ανταµοιβών. iii

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ 3 1. ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ H Πυραµίδα των Ανθρωπινών Αναγκών - A.H.Maslow Η Θεωρία των αναγκών Ύπαρξης Κοινωνικών Σχέσεων και Ανάπτυξης (E.R.G) - 6 C.D Η Alderfer Θεωρία των ύο Παραγόντων F. Herzberg Η Θεωρία των Επίκτητων Αναγκών D.Mc Clelland ΘΕΩΡΙΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ Η Θεωρία της Προσδοκίας V.Vroom To Υπόδειγµα της Προσδοκίας W.Porter και E. Lawler Η Θεωρία της Ισότητας J.Adams Η Θεωρία του Καθορισµού του Στόχου E.Locke Η Θεωρία Χ και Ψ Douglas Mc Gregor Η ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ (Work 2.1. Η Έννοια Motivation) της Παρακίνησης Η ιαδικασία της Παρακίνησης Οι Κατηγορίες των Κινήτρων Κινητήριες υνάµεις στον Εργασιακό Περιβάλλον Η ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ ΣΤΟΝ ΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ (PUBLIC SERVICE MOTIVATION ( PSM ) H Έννοια και το Περιεχόµενο του ηµόσιου Τοµέα Η Έννοια και το Περιεχόµενο της Παρακίνησης στον ηµόσιο Τοµέα Έρευνες Παρακίνησης στον ηµοσίου Τοµέα Έρευνες Παρακίνησης στον ηµόσιο σε σχέση µε τον Ιδιωτικό Τοµέα 32 iv

5 3.5. Χαρακτηριστικά ιοίκησης Ανθρώπινου υναµικού ηµόσιου Τοµέα στην Ελλάδα Έρευνες Παραγόντων Παρακίνησης στην Ελληνική ηµόσια ιοίκηση ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟ ΕΙΓΜΑ ΜΕΣΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΑ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 46 4.ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ 49 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 53 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 57 v

6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακίνηση έχει αποτελέσει αντικείµενο µελέτης από τα αρχαία χρόνια. Η πρώτη προσέγγιση στην κατανόηση της ανθρώπινης παρακίνησης προέρχεται από τους αρχαίους έλληνες φιλοσόφους οι οποίοι εστίασαν στην έννοια της ηδονής ως βασική κινητήρια δύναµη της συµπεριφοράς. Σύµφωνα µε τις πρώτες θεωρίες που αναπτύχθηκαν σχετικά µε την παρακίνηση, τα άτοµα κατευθύνουν τις προσπάθειες τους έτσι ώστε να αυξήσουν την ευχαρίστηση τους και να µειώσουν τον πόνο 1. Από τότε µέχρι σήµερα η έννοια της παρακίνησης αποτέλεσε αντικείµενο µελέτης για πολλούς ερευνητές και αναπτύχθηκαν αρκετά εµπειρικά µοντέλα προκειµένου να αποσαφηνίσουν το περιεχόµενο και την διαδικασία αυτής. Αρχικά, η σηµαντικότητα της παρακίνησης για την εργασία διατυπώθηκε από τον µέντορα του Victor Vroom, τον N.R.F.Maier (1955), o οποίος όρισε την ισότητα: εκτέλεση της εργασίας = ικανότητες του εργαζοµένου Χ παρακίνηση του εργαζόµενου. Αυτή η ισότητα συνοπτικά εξηγεί τον λόγο που η µελέτη της παρακίνησης αποτελεί βασικό αντικείµενο της διοίκησης ανθρώπινων πόρων, της βιοµηχανικής και οργανωσιακής ψυχολογίας και φυσικά της οργανωσιακής συµπεριφοράς 2. Επίσης, η κατανόηση του περιεχοµένου της παρακίνησης είναι απαραίτητη για την µελέτη και άλλων πεδίων της διοίκησης όπως η ηγεσία, η λήψη αποφάσεων και η διοίκηση αλλαγών. Είναι γεγονός, ότι στην σηµερινή εποχή, οι επιχειρήσεις και οι οργανισµοί διανύουν µια πολύ απαιτητική περίοδο εξαιτίας της οικονοµικής αστάθειας αλλά και των συνεχών και αξιοσηµείωτων αλλαγών που προκαλούνται από την πρόοδο της τεχνολογίας, την παγκοσµιοποίηση, και γενικότερα τις εξελίξεις σε διάφορους τοµείς. Στα πλαίσια αυτών των συνθηκών, οι επιχειρήσεις /οργανισµοί πρέπει όχι απλά 1 R.M.Steers, R.T.Mowday, D.L.Shapiho, 2004, The future of work motivation theory, Academy of Management Review, Vol.29, No.3, Gary P. Latham, 2007, Work motivation: history, theory, research and practice, Sage Publications, 3-7 1

7 να επιβιώσουν αλλά και να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα τους, την αποτελεσµατικότητα και την αποδοτικότητα τους. Ο σηµαντικότερος πόρος που έχει στην διάθεση του κάθε οργανισµός προκειµένου να αντιµετωπίσει τις ανωτέρω προκλήσεις είναι ο ανθρώπινος (Κουφίδου, 2001). Το ζήτηµα, που τίθεται στους σύγχρονους οργανισµούς, είναι να κατανοήσουν εκείνους τους παράγοντες που επιδρούν στην παρακίνηση των εργαζοµένων και κατά συνέπεια στην αύξηση της παραγωγικότητας και της αποδοτικότητας τους. Είναι εµφανές, λοιπόν, ότι παρακίνηση αποτελεί το κλειδί στην αύξηση της παραγωγικότητας και της αποδοτικότητας και γι αυτό το λόγο θα πρέπει να αποτελεί βασικό θέµα στην διοίκηση ανθρώπινων πόρων (E.V.Berman, J.S.Bowman, J.P.West, M.V.Wart, 2010). Όσο αφορά στον δηµόσιο τοµέα, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, τα οποία τον διαφοροποιούν από τον ιδιωτικό, καθιστούν την παρακίνηση των δηµοσίων υπαλλήλων περισσότερο δύσκολη υπόθεση. Ειδικότερα, χαρακτηριστικά του δηµόσιου τοµέα όπως η περιορισµένη κινητικότητα των δηµοσίων υπαλλήλων λόγω της µονιµότητας και η ανέφικτη συσχέτιση των αποδοχών µε την απόδοση οδηγούν στην αναζήτηση εναλλακτικών τρόπων παρακίνησης των εργαζοµένων. Με βάση τα παραπάνω, κύριος σκοπός της µελέτης αυτής είναι να εντοπίσει και να ερµηνεύσει τις δυνάµεις εκείνες που παρακινούν τους εργαζοµένους, κυρίως του δηµόσιου τοµέα, σε µία πιο αποδοτική συµπεριφορά. Με αφετηρία τις βασικές θεωρίες παρακίνησης και µε επιµέρους στόχους την κατανόηση της έννοιας και της διαδικασίας της παρακίνησης γίνεται µία προσέγγιση των δυνάµεων εκείνων που οδηγούν στην ενίσχυση της «δέσµευσης» του δηµόσιου υπάλληλου µε τους στόχους του οργανισµού έτσι ώστε να µπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής, της παγκοσµιοποιηµένης οικονοµίας και της αναζήτησης ανταγωνιστικών πλεονεκτηµάτων σε επιχειρήσεις και οργανισµούς. 2

8 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ 1. ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗΣ Οι θεωρίες παρακίνησης, αναφορικά µε την εργασία, έχουν ιδιαίτερη σηµασία στην διαµόρφωση ερµηνευτικών µοντέλων απόδοσής των εργαζόµενων γιατί εστιάζουν στην εργασιακή αποτελεσµατικότητα και στους παράγοντες που την βελτιώνουν (Ε.Παπάνης, 2007). Βέβαια, όπως θα διαπιστώσουµε και παρακάτω, καµία θεωρία παρακίνησης δεν µπορεί να εφαρµοστεί αυτούσια διότι κάθε εργαζόµενος είναι µία διαφορετική προσωπικότητα που αντιδρά ξεχωριστά µε αποτέλεσµα να µπορεί να δώσει διαφορετικά αποτελέσµατα. Οι θεωρίες αυτές διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες. Οι θεωρίες παρακίνησης της πρώτης κατηγορίας εξετάζουν τη φύση της παρακίνησης και ονοµάζονται θεωρίες περιεχοµένου. Ενώ αυτές που περιλαµβάνονται στη δεύτερη κατηγορία εξετάζουν τη διαδικασία της παρακίνησης και είναι γνωστές ως θεωρίες διαδικασιών. Επιπρόσθετα, έχουν αναπτυχθεί και κάποιες ακόµα θεωρίες εξίσου σηµαντικές, που δεν θα µπορούσαµε να τις εντάξουµε σε µία από τις παραπάνω κατηγορίες όπως η θεωρία Χ και Ψ του Douglas McGregor ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Οι θεωρίες αυτής της κατηγορίας εξετάζουν ποιες είναι οι ανθρώπινες ανάγκες, πως ιεραρχούνται και πως οι άνθρωποι προσπαθούν να τις ικανοποιήσουν. Προσπαθούν να ερευνήσουν τι πραγµατικά παρακινεί το άτοµο δηλαδή τους παράγοντες εκείνους που αποτελούν κίνητρα προς µία θετική ή ακόµα και αρνητική συµπεριφορά. Μερικοί από τους κυριότερους µελετητές θεωρητικούς που έχουν αναπτύξει θεωρίες αυτής της κατηγορίας είναι οι: Α.Η Maslow, Cl. Alderfer, F.Hertzberg και D. McClelland. 3

9 Οι παραπάνω θεωρίες αποτελούν βασικό εργαλείο στην κατανόηση του περιεχοµένου της παρακίνησης. Από την άλλη πλευρά, όµως, το αδύναµο στοιχείο τους είναι ότι δεν αναλύουν επαρκώς τους παράγοντες που παρακινούν τα άτοµα στο εργασιακό τους περιβάλλον και κατά συνέπεια δεν µπορούν να εφαρµοστούν αυτούσιες στη διοίκηση ανθρώπινων πόρων H Πυραµίδα των Ανθρωπινών Αναγκών - A.H.Maslow Ο Maslow 3 το 1943 ανέπτυξε µία θεωρία σύµφωνα µε την οποία η ανθρώπινη συµπεριφορά ορίζεται µε βάση τις ανάγκες που το άτοµο καλείται να ικανοποιήσει. Έτσι, διάκρινε πέντε κατηγορίες αναγκών, τις οποίες κατάταξε ιεραρχικά σε µία κλίµακα προτεραιότητας ανάλογα µε την σπουδαιότητα που αποδίδουν υποσυνείδητα οι άνθρωποι σε κάθε µία από αυτές (Σχήµα 1) 4. Σχήµα 1. Η πυραµίδα αναγκών του Maslow 3 A.H. Maslow, 1943, A Theory of human motivation, Psychological Review, 50, s hierarchy of needs 4

10 Στη βάση αυτής της ιεραρχικής πυραµίδας βρίσκονται οι βιολογικές (βασικές) ανάγκες, η ικανοποίηση των οποίων είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ανθρώπου. Τέτοιες είναι η ανάγκη για τροφή, ύπνο, στέγη, ένδυση κ.τ.λ Στο επόµενο επίπεδο βρίσκονται οι ανάγκες ασφάλειας που αναφέρονται στην ύπαρξη ενός σταθερού και προβλέψουµε περιβάλλοντος απαλλαγµένο από κάθε είδους απειλή και φόβο. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει η ανάγκη για εξασφάλιση εργασίας, κατοικίας, παροχής περίθαλψης κ.τ.λ. και γενικότερα η ανάγκη του ατόµου για µια αξιοπρεπή διαβίωση. Ακολουθούν οι κοινωνικές ανάγκες που περιλαµβάνουν την ανάγκη του ατόµου για κοινωνική επαφή, κοινωνικές σχέσεις, αποδοχή και φιλία. Στο προτελευταίο επίπεδο βρίσκονται οι ανάγκες εκτίµησης (ή αναγνώρισης). Το άτοµο δεν έχει µόνο την ανάγκη να ανήκει σε µία οµάδα άλλα έχει και την επιθυµία να αναγνωρίζεται και να απολαµβάνει την εκτίµηση του περιβάλλοντος του. Η αυτοεκτίµηση, η δύναµη, η φήµη, η αυτοπεποίθηση, η σπουδαιότητα, η εκτίµηση από τρίτους αντιπροσωπεύουν τις κυριότερες ανάγκες της κατηγορίας αυτής. Τέλος, στην κορυφή της ιεραρχίας των ανθρώπινων αναγκών βρίσκονται οι ανάγκες για αυτοπραγµάτωση που σχετίζονται µε την πνευµατική και ψυχολογική ύπαρξη του ατόµου. Στην κατηγορία αυτή ανήκει η ανάγκη του άτοµου να εκπληρώσει του στόχους του και να πετύχει τα ιδανικά του. Θα µπορούσαµε να πούµε ότι οι ανάγκες αυτής της κατηγορίας είναι περισσότερο αφηρηµένες και αντιπροσωπεύουν τις εσωτερικευµένες αξίες του κάθε ανθρώπου (Ε.Παπάνης, 2007). Σύµφωνα µε την παραπάνω θεωρία κάθε ανάγκη στο κάτω µέρος της πυραµίδας έχει προτεραιότητα έναντι µιας ανάγκης που βρίσκεται υψηλότερα στην κλίµακα. Όταν, λοιπόν, οι ανάγκες ενός επιπέδου έχουν ικανοποιηθεί τότε µόνο το άτοµο δραστηριοποιείται για να καλύψει ανάγκες του επόµενου επιπέδου. Από την άλλη, όσο 5

11 περισσότερο ικανοποιείται µία ανάγκη τόσο λιγότερο αποτελεί παράγοντα παρακίνησης. Αργότερα (1968) ο ίδιος ο Maslow βελτίωσε τη θεωρία του και τόνισε ότι η ικανοποίηση της ανάγκης για αυτοπραγµάτωση οδηγεί το άτοµο να επιδιώκει την µεγαλύτερη ικανοποίηση της. Η θεωρία της ιεράρχησης των αναγκών του Maslow, αν και δεν αναπτύχθηκε για να εφαρµοστεί στον εργασιακό χώρο, αποτέλεσε τη βάση για την εφαρµογή διαφόρων συστηµάτων παρακίνησης των εργαζοµένων. Το σηµαντικότερο στοιχείο της είναι η διαπίστωση ότι η ικανοποίηση των βασικών αναγκών είναι η πρωταρχική επιδίωξη του ατόµου αλλά δεν αποτελεί και τον µοναδικό υποκινητικό παράγοντα. Μετέπειτα έρευνες 5 (1972,1976) φανέρωσαν ότι αν το άτοµο έχει ικανοποιήσει τις ανάγκες ενός επιπέδου δεν θα επιδιώξει πάντοτε την ικανοποίηση αναγκών ενός ανώτερου επιπέδου και ότι είναι αδύνατο µια ανάγκη να ικανοποιηθεί πλήρως. Αυτό γιατί η ιεράρχηση των αναγκών και ο βαθµός σπουδαιότητας τους εξαρτάται από διάφορες µεταβλητές(που ο Maslow είχε αγνοήσει στην µελέτη του) όπως η ηλικία, ο χαρακτήρας, το µορφωτικό και κοινωνικό επίπεδο ή ακόµα και το περιβάλλον του κάθε ατόµου Θεωρία των αναγκών Ύπαρξης Κοινωνικών Σχέσεων και Ανάπτυξης (E.R.G) - C.D. Alderfer Με αφετηρία την πυραµίδα της ιεράρχησης των ανθρώπινων αναγκών του Maslow, ο Alderfer (1969) ανέπτυξε την θεωρία των αναγκών Ύπαρξης Κοινωνικών Σχέσεων και Ανάπτυξης (E.R.G - Existence Relatedness Growth). Σύµφωνα µε αυτήν την θεωρία υπάρχουν τρία επίπεδα αναγκών: Ανάγκες ύπαρξης: περιλαµβάνουν τις βιολογικές και ανάγκες ασφάλειας. 5 Λεωνίδας Χυτήρης, 2001, Οργανωσιακή Συµπεριφορά: Η Ανθρώπινη Συµπεριφορά σε Οργανισµούς και επιχειρήσεις, Ιnterbooks, Αθήνα 6

12 Ανάγκες κοινωνικών σχέσεων: πρόκειται για την ανάγκη του ατόµου να είναι µέλος κοινωνικών οµάδων (κοινωνικές ανάγκες) Ανάγκες ανάπτυξης: οι οποίες αναφέρονται στις ανάγκες για αυτοεκτίµηση και αυτοπραγµάτωση. Όπως είναι φανερό, η θεωρία του E.R.G έρχεται να συµπληρώσει την θεωρία του Maslow. εν εστιάζει στην ιεραρχική κατάταξη των ανθρώπινων αναγκών αλλά υποστηρίζει ότι δεν είναι απαραίτητο ένα άτοµο να έχει ικανοποιήσει πλήρως ένα επίπεδο αναγκών προκειµένου να επιδιώξει την ικανοποίηση αναγκών ενός ανώτερου επίπεδου 6. Αντιθέτως, υπάρχει η πιθανότητα, η αδυναµία ικανοποίησης µίας κατηγορίας αναγκών (π.χ αναγκών ανάπτυξης) να οδηγήσει στην επιδίωξη ικανοποίησης αναγκών κατώτερου επίπεδου (π.χ κοινωνικών αναγκών). Επιπρόσθετα, η ανθρώπινη συµπεριφορά µπορεί να καθορίζεται από πολλές και διαφορετικές ανάγκες ταυτόχρονα. Η θεωρία του Alderfer, όπως και η θεωρία του Maslow, έχει περιορισµένο χαρακτήρα και αδυνατεί να διαφωτίσει την ανοµοιότητα των µεταβαλλόµενων ανθρωπινών αναγκών στο εργασιακό περιβάλλον Η Θεωρία των ύο Παραγόντων F. Herzberg Μια ακόµα επέκταση της θεωρίας του Maslow, αναπτύχθηκε από τον Frederick Herzberg. To 1959 o Frederick Herzberg πραγµατοποίησε µία έρευνα σε 200 υπαλλήλους, που εργαζόταν ως µηχανικοί και λογιστές, µε πλήρης απασχόληση σε επιχειρήσεις «βαρειάς» βιοµηχανίας 7. Σκοπός της ερευνάς του ήταν να αναλύσει τους παράγοντες εκείνους που οδηγούν τους εργαζόµενους να έχουν υψηλό ηθικό στο εργασιακό τους περιβάλλον και κατά συνέπεια βελτίωσης της απόδοση τους. 6 ο.π Λ.Χυτήρης 7 ο.π Λ.Χυτήρης. 7

13 Ο Frederick Herzberg κατέληξε, λοιπόν, ότι υπάρχουν δύο κατηγορίες παραγόντων εργασίας που σχετίζονται µε την παρακίνηση των εργαζοµένων. Η πρώτη κατηγορία που είναι γνωστοί και ως παράγοντες παρακίνησης έχουν άµεση σχέση µε το περιεχόµενο της ίδιας της εργασίας. Οι παράγοντες παρακίνησης όταν υπάρχουν προσφέρουν υψηλού βαθµού ικανοποίηση στους εργαζόµενους και τους παρακινούν να βελτιώσουν την απόδοση τους. Από την άλλη όταν δεν υπάρχουν, δηµιουργούν δυσαρέσκεια στον εργαζόµενο. Τέτοιοι είναι 8 : Το επίτευγµα, δηλαδή το γεγονός ότι ο εργαζόµενος έχει καταφέρει να εκτελέσει την εργασία του µε επιτυχία και να ολοκληρώσει το έργο του. Εδώ περιλαµβάνεται και η αίσθηση της δηµιουργίας. Η αναγνώριση, δηλαδή η επιβράβευση της προσπάθειας που καταβάλλει ο κάθε εργαζόµενος. Η αναγνώριση αυτή µπορεί να είναι είτε υλική (αύξηση µισθού, µπόνους κ.τ.λ) είτε ηθική (π.χ επαινετικά λόγια). Το περιεχόµενο της ίδιας της εργασίας. Η υπευθυνότητα που χαρακτηρίζει µία εργασία κατά την εκτέλεση της. Η πρόοδος ή εξέλιξη που µπορεί να προσφέρει µία εργασία σε ένα άτοµο. ηλαδή η δυνατότητα να στελεχώσουν υψηλόβαθµες θέσεις στην ιεραρχία της επιχείρησης. Η δεύτερη κατηγορία παραγόντων παρακίνησης σχετίζονται µε το περιβάλλον της εργασίας και ονοµάζονται παράγοντες υγιεινής ή δυσαρέσκειας. Όταν οι παράγοντες αυτοί απουσιάζουν δηµιουργούν δυσαρέσκεια στους εργαζόµενους. Από την άλλη πλευρά, όταν ο εργαζόµενος καταφέρει να ικανοποιήσει τους παράγοντες αυτούς, τότε απλά δεν αισθάνεται δυσαρέσκεια αλλά δεν παρακινούν αναγκαστικά για βελτίωση της απόδοσης. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν 9 : Η γενικότερη πολιτική διοίκηση της επιχείρησης 8 Κουφίδου Στέλλα, 1998, Οργανωσιακή Θεωρία, Πανεπιστηµιακές Παραδόσεις, Πανεπιστήµιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, σελ ο.π Κουφίδου 8

14 Οι συνθήκες του εργασιακού περιβάλλοντος Ο µισθός (π.χ µια µείωση µισθού πάντα προκαλεί δυσαρέσκεια) Οι διαπροσωπικές σχέσεις µε τον προϊστάµενο, τους υφιστάµενους και τους συναδέλφους Οι δεξιότητες και οι ηγετικές ικανότητες του προϊστάµενου να διοικεί µία οµάδα. Η εξασφάλιση της µονιµότητας της εργασίας. Όπως αναφέραµε παραπάνω, η θεωρία των δύο παραγόντων αποτελεί µια ακόµα επέκταση της θεωρίας του Maslow. Έτσι, οι «παράγοντες υγιεινής» όταν υπάρχουν ικανοποιούν τις φυσιολογικές και τις ανάγκες για ασφάλεια. Ενώ, οι «παράγοντες υποκίνησης» αναφέρονται στην ικανοποίηση των κοινωνικές αναγκών, των αναγκών για εκτίµηση και αυτοπραγµάτωση. Η επίδραση της θεωρίας του Herzberg στην ανάπτυξη της έννοιας «εµπλουτισµός της εργασίας» ήταν πολύ σηµαντική. Για να είναι µία εργασία ενδιαφέρουσα, σύµφωνα µε τον Herzberg (1966), θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο περιεχόµενο της ίδιας της εργασίας, στην αναγνώριση και στην υπευθυνότητα που πηγάζει από αυτήν αλλά και στις δυνατότητες για ανάπτυξη του ατόµου. Από την άλλη πλευρά, η διαχείριση των «παραγόντων υγιεινής» όπως οι συνθήκες εργασίας, η πολιτική διοίκησης, ο µισθός θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να µειώνεται η µη ικανοποίηση από την εργασία Η Θεωρία των Επίκτητων Αναγκών D.Mc Clelland Μια ακόµα σηµαντική θεωρία που αναφέρεται στο περιεχόµενο της παρακίνησης αναπτύχθηκε από τον D.Mc Clelland. Ο D.Mc Clelland µελέτησε την ανθρώπινη συµπεριφορά των εργαζοµένων διαφόρων επιχειρήσεων και κατέληξε στην 10 Gary P. Latham, 2007, Work motivation: history, theory, research and practice, Sage Publications (σελ ) 9

15 ανάπτυξη της θεωρίας των επίκτητων αναγκών. Σύµφωνα µε αυτή την θεωρία, τα άτοµα έχουν συγκεκριµένες ανάγκες που υποκινούν την συµπεριφορά των εργαζοµένων και οι οποίες διαµορφώνονται κατά την διάρκεια της ζωής τους (επίκτητες ανάγκες). Οι τρεις πιο σηµαντικές επίκτητες ανάγκες είναι 11 : Η ανάγκη για επίτευξη: η επιθυµία να επιτύχει ένα άτοµο κάτι δύσκολο, να φθάσει σε υψηλό επίπεδο επιτυχίας, να διαχειριστεί πολύπλοκα έργα και να ξεπερνά τους υπόλοιπους. Πρόκειται για άτοµα µε ανταγωνιστική συµπεριφορά που επιδιώκουν πάντοτε να πετυχαίνουν τους στόχους τους 12. Η ανάγκη για σχέσεις: η επιθυµία να αναπτύσσει το άτοµο στενές κοινωνικές σχέσεις, να αποφεύγει τις συγκρούσεις και να διατηρεί ισχυρούς φιλικούς δεσµούς. Η ανάγκη για δύναµη (εξουσία): η επιθυµία του ατόµου να επηρεάζει ή να ελέγχει τους άλλους, να είναι υπεύθυνους για τους άλλους και να τους εξουσιάζει. Ο D.Mc Clelland µελετώντας, για παραπάνω από είκοσι χρόνια, την συµπεριφορά των ατόµων στο εργασιακό τους περιβάλλον, αναφορικά µε τις παραπάνω επίκτητες ανάγκες, κατέληξε ότι τα άτοµα που αισθάνονται την ανάγκη για επίτευξη πετυχαίνουν πολύ συχνά σε θέσεις εργασίας σχετικά µε τις πωλήσεις και σε µεσαίου επιπέδου διοικητικές θέσεις. Είναι άτοµα που θέτουν ρεαλιστικούς και µέτριας δυσκολίας στόχους ώστε να αυξάνουν την πιθανότητα να αντλήσουν ικανοποίηση από την επίτευξη τους. Επειδή η ανάγκη τους για επιτυχία είναι έντονη, δέχονται εύκολα συµβουλές και καθοδήγηση για την βελτίωση της απόδοσης τους. Ο D.Mc Clelland υποστήριξε ότι η ανάγκη για επίτευξη µπορεί να αναπτυχθεί και να καλλιεργηθεί σε άτοµα που δεν την αισθάνονται σε µεγάλο βαθµό. 11 R.L. Daft, 2009, Management, 9 η edition, Thomson South-Western (σελ ) 12 R.M.Steers,R.T. Mowday, D.L.Shapiho, 2004, The future of work motivation theory, Academy of Management Review, V.29, No3,

16 Όσο αφορά τα άτοµα που αισθάνονται έντονα την ανάγκη για σχέσεις διαπίστωσε ότι πετυχαίνουν σε θέσεις εργασίας που σχετίζονται µε τον συντονισµό µεταξύ ατόµων και οµάδων. Ενώ τα άτοµα που επιδιώκουν να ασκούν εξουσία είναι κατάλληλα για ανώτερες διευθυντικές θέσεις και τα καταφέρνουν σε θέµατα προαγωγών και εξέλιξης ΘΕΩΡΙΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ Από τα µέσα του 1960, αναδείχθηκε µία νέα προσέγγιση στην µελέτη της παρακίνησης των εργαζοµένων, η οποία εστίασε στις διαδικασίες που καθορίζουν την παρακίνηση στην εργασία. Ειδικά, οι Steers, Mowday, και Shapiro (2004) χαρακτηρίζουν την χρονική περίοδο (από το 1960 έως τα τέλη του 1970) ως «χρυσή» εποχή στην έρευνα της έννοιας της παρακίνησης διότι σηµειώθηκε µεγάλη πρόοδος στην ανάπτυξη θεωριών αναφορικά µε τις αιτίες των κινήτρων εργασίας. Οι θεωρίες περιεχοµένου, σε αντίθεση µε τις θεωρίες διαδικασιών, επικεντρώνονται στην αναγνώριση των παραγόντων (αναγκών) που συνδέονται µε την παρακίνηση σε ένα σχετικά στατικό περιβάλλον. Από την άλλη πλευρά, οι θεωρίες διαδικασιών εξετάζουν την παρακίνηση στο εργασιακό περιβάλλον µε µία δυναµική. Αναζητούν τις αιτιώδες σχέσεις στο πέρασµα του χρόνου και τα γεγονότα που επηρεάζουν την ανθρώπινη συµπεριφορά στο χώρο εργασίας. Κοινό στοιχείο στις θεωρίες διαδικασιών είναι η προσπάθεια να κατανοήσουν την διαδικασία της σκέψης που καθορίζει τον τρόπο συµπεριφορά των εργαζοµένων. Σε αυτή την κατηγορία των θεωριών παρακίνησης περιλαµβάνονται η θεωρία της προσδοκίας (V.Vroom), το µοντέλο των Porter και Lawler, η θεωρία της ισότητας (J.Adams) και η θεωρία του καθορισµού στόχων (Ε.Locke). 11

17 Η Θεωρία της Προσδοκίας V.Vroom Μία από τις πιο σηµαντικές θεωρίες διαδικασιών παρακίνησης είναι η θεωρία της προσδοκίας. H ανωτέρω θεωρία προέρχεται από έρευνες του Lewin(1938) Tolman(1959), οι οποίοι διαπίστωσαν ότι η ανθρώπινη συµπεριφορά βασίζεται σε συνειδητές προθέσεις και κατευθύνεται από τους στόχους που θέτει κάθε άτοµο. Ο Vroom (1964) ανέπτυξε την πρώτη συστηµατική διατύπωση της θεωρίας της προσδοκίας αναφορικά µε τον εργασιακό χώρο. Υποστήριξε λοιπόν ότι οι εργαζόµενοι τείνουν να αξιολογούν ορθολογικά τις διάφορες ενέργειες στον χώρο εργασίας (π.χ να εργαστούν περισσότερο) και τελικά επιλέγουν εκείνες τις συµπεριφορές που πιστεύουν ότι θα οδηγήσουν σε πιο ανταποδοτικά αποτελέσµατα (π.χ. προαγωγή) 13. Με βάση τα παραπάνω, ο Vroom ανάπτυξε το παρακάτω υπόδειγµα παρακίνησης ως εξής 14 : (Π.Κ)Παρακίνηση = f i [ Π(Προσδοκία) x Πρ.(βαθµός προτίµησης) ] όπου προσδοκία είναι ο υποκειµενικός βαθµός (πιθανότητα) ότι µια συγκεκριµένη ενέργεια ή συµπεριφορά θα οδηγήσει σε ένα συγκεκριµένο αποτέλεσµα. Οι τιµές που µπορεί να λάβει ως πιθανότητα είναι από 0 έως 1. Όταν πάρει την τιµή 0 σηµαίνει ότι το άτοµο δεν προσδοκά ότι η συγκεκριµένη ενέργεια θα έχει οδηγήσει σε συγκεκριµένο αποτέλεσµα. Στην άλλη περίπτωση, αν λάβει δηλαδή την τιµή 1, τότε το άτοµο θεωρεί ότι η συγκεκριµένη συµπεριφορά θα οδηγήσει σε συγκεκριµένο αποτέλεσµα. Όσο αφορά την µεταβλητή <<βαθµός προτίµησης>>, ο Vroom (1964) εννοεί τον βαθµό επιθυµίας ενός ατόµου για ένα συγκεκριµένο αποτέλεσµα. Για να πετύχουµε βαθµό προτίµησης θετικό θα πρέπει το άτοµο να επιθυµεί πολύ το συγκεκριµένο αποτέλεσµα. Στην περίπτωση αρνητικού βαθµού, το άτοµο δεν επιθυµεί το συγκεκριµένο αποτέλεσµα ενώ η τιµή µηδέν συνεπάγεται ότι το άτοµο είναι αδιάφορο για το συγκεκριµένο αποτέλεσµα. 13 ο.π R.M.Steers κ.τ.λ 14 o.π Χυτήρης 12

18 Θα πρέπει εδώ να σηµειώσουµε ότι στο παραπάνω υπόδειγµα υπάρχει η διάκριση µεταξύ των στόχων που είναι επιθυµητοί από την επιχείρηση (αποτελέσµατα α επιπέδου) και των στόχων που θέτει το άτοµο (αποτελέσµατα β επιπέδου). Η οργανικότητα (instrumentality) σύµφωνα µε τον Vroom (1964) είναι η σχέση που αντιλαµβάνεται υποκειµενικά το άτοµο µεταξύ αποτελεσµάτων α επιπέδου και β επιπέδου. Με άλλα λόγια, η οργανικότητα αναφέρεται στο βαθµό που ένα αποτέλεσµα α επίπέδου µπορεί να οδηγήσει στο επιθυµητό αποτέλεσµα β επιπέδου. Για παράδειγµα, ένα άτοµο µπορεί να υποκινείται προς µία πιο αποδοτική εκτέλεση της εργασίας του γιατί πιστεύει ότι αυτή του η ενέργεια θα οδηγήσει στην προαγωγή του. Η αποδοτική εκτέλεση της εργασίας (στόχος της επιχείρησης) φαίνεται να είναι καθοριστική για να πετύχει την προαγωγή του(στόχος του εργαζόµενου) 15. Ο F. Luthans (1992) υποστηρίζει ότι το µοντέλο του Vroom είναι έτσι σχεδιασµένο, ώστε να βοηθήσει τα στελέχη διοίκησης να εκτιµήσουν την πολυπλοκότητα της διαδικασίας της παρακίνησης των εργαζοµένων. Από την άλλη όµως πλευρά, είναι δύσκολο να εφαρµοστεί λόγω των πολύπλοκων εννοιών που περιέχει και γι αυτό δεν προσφέρει πρακτικές λύσεις στα προβλήµατα που σχετίζονται µε την υποκίνηση των εργαζοµένων. Πέρα όµως από αυτό, το µοντέλο του Vroom υποθέτει ότι τα άτοµα ενεργούν ορθολογικά και έχουν την ικανότητα να υπολογίζουν τα αποτελέσµατα των ενεργειών τους. Σύµφωνα µε του Landy και Becker(1987) και Mitchell (1982), η θεωρία αυτή έχει περιορισµένη ερµηνεία και εκλογικεύει υπέρµετρα την διαδικασία λήψη αποφάσεων, η οποία πολύ συχνά επηρεάζεται από ενορµήσεις συναισθηµατικής φύσεως (Ε.Παπάνης, 2007). 15 Freud Luthans, 1992, Organizational behavior, 6 η edition, McGraw-Hill, Inc. 13

19 To Υπόδειγµα της Προσδοκίας W.Porter και E. Lawler Οι W.Porter και E.Lawler (1968) εµπλούτισαν το µοντέλο του Vroom, αναγνωρίζοντας τον ρόλο που διαδραµατίζουν οι ιδιαιτερότητες της προσωπικότητας του κάθε άτοµου (π.χ οι ικανότητες και δεξιότητες του εργαζοµένου) και διευκρινίζοντας την σχέση µεταξύ της προσπάθειας που καταβάλει ο εργαζόµενος και της πραγµατοποιούµενης επίδοσης. Πιο συγκεκριµένα, σύµφωνα µε το πρότυπο αυτό, η προσπάθεια που καταβάλλει το άτοµο για την εκτέλεση µίας εργασίας είναι συνάρτηση δύο παραγόντων (Κουφίδου, 2001). Ο πρώτος παράγοντας είναι η αντίληψη του εργαζοµένου αν η προσπάθεια θα οδηγήσει σε κάποια ανταµοιβή ή αποτέλεσµα. Ο δεύτερος παράγοντας αναφέρεται στην υποκειµενική αξία που αποδίδει ο εργαζόµενος στην ανταµοιβή αυτή. Επίσης, για να αποδώσει η προσπάθεια του εργαζοµένου θα πρέπει το άτοµο να διαθέτει την ικανότητα αλλά και να αντιλαµβάνεται µε σαφήνεια τις απαιτήσεις τις εργασίας του. Η επιθυµητή επίδοση θα οδηγήσει σε ανταµοιβές που µπορεί να είναι εσωτερικές (π.χ. αναγνώριση, εκτίµηση, αυτοεκπλήρωση) αλλά και εξωτερικές (όπως αύξηση µισθού, µπόνους). Τελικά ο εργαζόµενος θα αισθανθεί ικανοποίηση µόνο εάν οι ανταµοιβές που θα λάβει είναι οι προσδοκώµενες 16. Το υπόδειγµα των W.Porter και E.Lawler προσδίδει στην διαδικασία της παρακίνησης την έννοια του συνεχούς κυκλώµατος διότι εάν θέλει ο εργαζόµενος να διατηρήσει τις ανταµοιβές που απολαµβάνει πρέπει να προσπαθεί για την επιθυµητή επίδοση. Από την άλλη πλευρά, εάν στο παρελθόν, η ανωτέρω επίδοση απέτυχε να οδηγήσει σε επιθυµητή ανταµοιβή είναι πιθανόν ο εργαζόµενος να χάσει την αξιοπιστία του προς το σύστηµα των ανταµοιβών και να διακόψει την προσπάθεια του (Steers, Mowday, Shapiro, 2004). 16 Σ. Κουφίδου, 2001, ιοίκηση Ανθρώπινων Πόρων, Η πρόκληση του 21 ου αιώνα στο εργασιακό χώρο, εκδόσεις Ανικούλα 14

20 Η Θεωρία της Ισότητας J.Adams Η θεωρία της Ισότητας, αρχικά, αναπτύχθηκε από τον J.Adams (1963), ο οποίος υποστήριξε ότι οι εργαζόµενοι προσπαθούν να διατηρήσουν ισορροπία µεταξύ όλων εκείνων των εισροών που συνεισφέρουν στην εργασία τους (δηλαδή κόπος, χρόνος, προσόντα, πείρα κ.τ.λ) και των εσωτερικών και εξωτερικών ανταµοιβών που λαµβάνουν. Έτσι, λοιπόν, τα άτοµα επιλέγουν εκείνες τις ενέργειες ή συµπεριφορές για τις οποίες πιστεύουν ότι θα λάβουν δίκαιες ανταµοιβές. Ένα σηµαντικό στοιχείο στο οποίο δίνει έµφαση η θεωρία της Ισότητας είναι ότι το άτοµο εκτιµά το επίπεδο της προσπάθειας που καταβάλλει σε µία εργασία σε σχέση µε την ανταµοιβή που λαµβάνει αλλά και την συγκρίνει µε άλλα άτοµα που εκτελούν παρόµοια εργασία ή µε την ανταµοιβή που λάµβανε όταν εκτελούσε σχετικές εργασίες στο παρελθόν (Χυτήρης, 2001). Οι Huseman, Hatfield και Miles (1987) υποστηρίζουν ότι αν από την παραπάνω σύγκριση προκύψει ανισότητα τότε ο εργαζόµενος αισθάνεται αδικία και ψυχολογική ένταση. Ο βαθµός της ψυχολογικής του έντασης εξαρτάται από το βαθµό της θεωρούµενης ανισότητας. Αν λοιπόν το άτοµο αισθάνεται ότι αυτά που λαµβάνει είναι λιγότερα από αυτά που προσφέρει τότε προκειµένου να πετύχει την ισότητα µεταξύ προσπάθειας ανταµοιβής είτε προσφέρει λιγότερα είτε προσπαθεί να αυξήσει τις ανταµοιβές του ή ακόµα και εγκαταλείπει την εργασία του. Από την θεωρία της ισότητας προκύπτουν δύο σηµαντικά συµπεράσµατα: 17 α. ότι οι εργαζόµενοι πρέπει να λαµβάνουν δίκαιες ανταµοιβές για να συνεχίζουν την προσπάθεια τους β. ότι οι εργαζόµενοι εκτιµούν τις ανταµοιβές τους σε µία συγκριτική και σχετική βάση. Αυτό που εκτιµούν είναι το τι λαµβάνουν σε σχέση µε τους υπόλοιπους που εκτελούν παρόµοια εργασία. ηλαδή παίζει ρόλο η σύγκριση και όχι το απόλυτο ύψος των εσωτερικών και εξωτερικών ανταµοιβών. 17 ο.π. Χυτήρης 15

21 Η Θεωρία του Καθορισµού του Στόχου E.Locke Η θεωρία του καθορισµού του στόχου διαφέρει από την θεωρία της προσδοκίας και την θεωρία της ισότητας διότι θεωρεί ότι ο στόχος είναι βασικό στοιχείο της διαδικασίας παρακίνησης και όχι η ανταµοιβή. Η θεωρία του καθορισµού του στόχου, η οποία αρχικά αναπτύχθηκε από τον E.Locke (1968), υποστηρίζει ότι προκειµένου ο εργαζόµενος να υποκινηθεί προς µία αποδοτική συµπεριφορά θα πρέπει να του θέτονται ελκυστικοί στόχοι. Ένας στόχος για να κινητοποιήσει προς µία αποδοτική συµπεριφορά θα πρέπει 18 : α. να είναι καθορισµένος µε σαφήνεια και να είναι συγκεκριµένος β. να εµπεριέχει µία σχετική δυσκολία επίτευξης αλλά να είναι εφικτός έτσι ώστε να αποτελεί πρόκληση για τον εργαζόµενο γ. να είναι αποδεκτός από τους εργαζόµενους δ. να παρέχεται ενηµέρωση προς τους εργαζόµενους για την εξέλιξη της επίτευξης των στόχων που έχουν καθοριστεί. Ο Daft (2009) υποστηρίζει ότι ο καθορισµός στόχων αυξάνει την παρακίνηση των εργαζοµένων διότι βοηθάει τα άτοµα να εστιάσουν την προσπάθεια τους προς την σωστή κατεύθυνση. Τα άτοµα γνωρίζουν τους στόχους τους και έτσι κατευθύνουν τις ενέργειες τους για να πετύχουν τους στόχους τους. Ειδικότερα, συγκεκριµένοι και δύσκολοι στόχοι δίνουν την ευκαιρία και την ώθηση στους εργαζόµενους να προσπαθήσουν σε υψηλότερο επίπεδο. Συµπληρωµατικά, όταν οι εργαζόµενοι πετύχουν τους στόχους τους αισθάνονται περηφάνια και ικανοποίηση µε αποτέλεσµα να αυξάνεται η παρακίνηση και το ηθικό τους. 18 R.J.Aldag, T.M.Stearns, J.D.Portefield, 1991, Management, Thomson South Western, σελ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Παρακίνηση. Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης

Παρακίνηση. Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης Παρακίνηση Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης Ορισμός της Παρακίνησης Είναι οι διεργασίες - διαδικασίες που εξηγούν την ένταση, την κατεύθυνση και την επιμονή των προσπαθειών ενός ατόμου για την απόκτηση του στόχου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Παρακίνηση Όλοι οι άνθρωποι, είτε συμπεριφέρονται λογικά είτε όχι, συνειδητά ή ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

Κεφάλαιο 3 ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Κεφάλαιο 3 ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 1. Διεύθυνση Να σημειώσετε με κύκλο την απάντηση που πιστεύετε ότι ταιριάζει στην κάθε περίπτωση: 1. Ηγέτης είναι το άτομο εκείνο το οποίο: Α. ελέγχει τους υφιστάμενους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Ενότητα #8: ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ, ΚΙΝΗΤΡΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Ενότητα #8: ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ, ΚΙΝΗΤΡΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Ενότητα #8: ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ, ΚΙΝΗΤΡΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΚΑΖΑΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΠΕ09 ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΚΑΖΑΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΠΕ09 ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων 2 3.3.2 Παρακίνηση 3 3.3.2 Παρακίνηση 1/18 Η υλοποίηση του έργου Εξαρτάται από τους ανθρώπους Από την ικανότητα και την διάθεσή τους. 4 3.3.2 Παρακίνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 «Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΥΠΟΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Λειτουργίας Οργάνωσης και Μηχανισμών Παρακίνησης Εργαζομένων στο Δημόσιο Τομέα

Μελέτη Λειτουργίας Οργάνωσης και Μηχανισμών Παρακίνησης Εργαζομένων στο Δημόσιο Τομέα Μελέτη Λειτουργίας Οργάνωσης και Μηχανισμών Παρακίνησης Εργαζομένων στο Δημόσιο Τομέα Ονοματεπώνυμο : ΠΕΤΡΟΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Σειρά: 12 Επιβλέπων Καθηγητής: ΑΝΤΩΝΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ Δεκέμβριος 2015 Σκοπός Η μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

3.3 Διεύθυνση. Ηγέτης μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε άνθρωπος στην ομάδα του.

3.3 Διεύθυνση. Ηγέτης μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε άνθρωπος στην ομάδα του. 3.3 Διεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία - Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί έχουν πλέον κατανοήσει ότι, για να εξασφαλίσουν την επιτυχία τους, δεν αρκεί να διαθέτουν στελέχη τα οποία είναι μόνο ικανοί

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 3

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 3 Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 3 Κεφάλαιο 3 ο ΔΙΕΥΘΥΝΗ ΠΑΡΑΚΙΝΗΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΟΜΑΔΩΝ Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Διοίκησης Επιχειρήσεων

Αρχές Διοίκησης Επιχειρήσεων Σημειώσεις Αρχές Διοίκησης Επιχειρήσεων Βελισσαρίου Ευστάθιος Καθηγητής 1. Ιστορική εξέλιξη της επιστήμης του management Ο όρος management μπορεί να αποδοθεί στα ελληνικά ως «Οργάνωση και Διοίκηση». Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ-ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ-ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ-ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ - ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ -ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ -ΗΓΕΣΙΑ -ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ -ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΟΜΑΕΣ Η Διοίκηση (ή το μάνατζμεντ) των Ανθρώπινων Πόρων (HRM) μπορεί να ορισθεί ως η διαδικασία επίτευξης των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο Δυναμικό. Ενότητα 3 Μίκρο Περιβάλλον Επιχείρησης

Ανθρώπινο Δυναμικό. Ενότητα 3 Μίκρο Περιβάλλον Επιχείρησης Ανθρώπινο Δυναμικό Ενότητα 3 Μίκρο Περιβάλλον Επιχείρησης Μάκρο Πολιτικό Φυσικό Τεχνολογικό Φυσικό Υποκίνηση Μίκρο Μέσο Στρατηγική Ανομοιογένεια Ομάδες Μάθηση& Ανάπτυξη Νομικό Ευκαιρίες & Απειλές Mgt &

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: <<Διοικητικές λειτουργίες>> Διεύθυνση. Μάθημα 11 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: <<Διοικητικές λειτουργίες>> Διεύθυνση. Μάθημα 11 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: . 3.3. Διεύθυνση. Μάθημα 11 ο 3.3.1. Ηγεσία Βασικές έννοιες. Ερ.1. Να ορίσετε την έννοια του ηγέτη, να δώσετε παραδείγματα. Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 (ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 (ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 (ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ) Να σημειώσετε με Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) στο τέλος των προτάσεων: 1. Η ύπαρξη των παραγόντων «υγιεινής» ή «διατήρησης» (κατά τον Herzberg) δημιουργεί ευχαρίστηση

Διαβάστε περισσότερα

Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές

Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα συζητηθούν Τι είναι το κλίµα παρακίνησης Ποιο είναι το θεωρητικό σχήµα µέσα από το

Διαβάστε περισσότερα

Πόροι οργανισµών. Οργανισµός: Έννοια. Ανθρώπινοι πόροι. Κάθε. µπορεί να. οργανισµός. λειτουργεί. στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν, περιορισµένους

Πόροι οργανισµών. Οργανισµός: Έννοια. Ανθρώπινοι πόροι. Κάθε. µπορεί να. οργανισµός. λειτουργεί. στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν, περιορισµένους ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα Κριτηρίου Αξιολόγησης ΣΚΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: Η αξιολόγηση της γνώσης του µαθητή σχετικά µε το περιεχόµενο της παραγράφου 1.3. Λειτουργίες της επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον:

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: EXECUTIVE MBA Προπαρασκευαστικό Μάθηµα στις Επιστήµες Συµπεριφοράς Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: Προσδιοριστικοί Παράγοντες, Αίτια, Αποτελέσµατα Ζωή Σ. ηµητριάδη, Ph.D. 1 Ανθρώπινη Συµπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΧΡΗΜΕ ΑΡΧΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΘΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜ ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ - ΚΙΝΗΤΡΑ

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΧΡΗΜΕ ΑΡΧΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΘΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜ ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ - ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΧΡΗΜΕ ΑΡΧΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΘΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜ. 2012 ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ - ΚΙΝΗΤΡΑ Υποκίνηση Τί είναι αυτό που καθοδηγεί ή τροποποιεί τη συμπεριφορά μας; Γιατί αυξάνουμε την προσπάθειά μας για να επιτύχουμε;

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Έννοια και Περιεχόμενο

Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού. Έννοια και Περιεχόμενο Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού ή Διοίκηση Προσωπικού Έννοια και Περιεχόμενο 1.1 Ορισμός O Η Διοίκηση προσωπικού αποτελεί ειδικό κλάδο στο πλαίσιο της επιστήμης του Management. Aναφέρεται στο σύνολο των

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακός Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Ανθρωπίνου Δυναμικού

Οργανωσιακός Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Ανθρωπίνου Δυναμικού Οργανωσιακός Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Ανθρωπίνου Δυναμικού ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΑΡΟΥΤΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΑΡΓΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΏΝ ΔΙΚΤΥΩΝ 2016-2017 Περίγραμμα Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ ΑΘΗΝΑ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Εισαγωγικό Σημείωμα Η Ελληνική Εταιρία Διοικήσεως Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ) είναι μη κερδοσκοπικό Σωματείο, που ως σκοπό έχει τη «διάδοση των αρχών και της σωστής

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 6: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΧΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞEΛΙΞΗ. ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ (SCIENTIFIC MOVEMENT) Frederick Taylor, 1911 ΘΕΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΧΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞEΛΙΞΗ. ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ (SCIENTIFIC MOVEMENT) Frederick Taylor, 1911 ΘΕΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ 1 ΣΧΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞEΛΙΞΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα παρουσιαστεί η εξελικτική πορεία των αρχών διοίκησης Το επιστηµονικό κίνηµα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Δια Βίου Μάθηση και Βιβλιοθήκες - ENTITLE Επίκ. καθηγήτρια Περιεχόμενα 1.Εισαγωγή 2.Θεωρίες Κινήτρων 2.1 Θεωρίες Προσωπικότητας 2.2 Γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

Παρακίνηση των Εργαζομένων Αποδοχή των Αλλαγών Ηγεσία

Παρακίνηση των Εργαζομένων Αποδοχή των Αλλαγών Ηγεσία Παρακίνηση των Εργαζομένων Αποδοχή των Αλλαγών Ηγεσία 1 Κίνητρα για τους Εργαζόμενους Η αποτελεσματικότητα κάθε εργαζομένου είναι συνάρτηση των προσόντων που απαιτεί η θέση του περιεχόμενου της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών

1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών 1. Πρακτικές για κάθε Στάδιο της ιαδικασίας Εθελοντισµού 1.1 Προσέλκυση και Επιλογή Εθελοντών Το στάδιο αυτό ορίζεται ως η συγκέντρωση ενός ικανοποιητικού αριθµού κατάλληλων υποψήφιων εθελοντών για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ 1. Η ποσοτική βελτίωση της επικοινωνίας, επιδιώκει τον περιορισμό των αποκλίσεων μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο. Παρακίνηση και επιβράβευση εργαζομένων

Κεφάλαιο. Παρακίνηση και επιβράβευση εργαζομένων 10 Κεφάλαιο Παρακίνηση και επιβράβευση εργαζομένων Μαθησιακά αποτελέσματα Ορίστε και εξηγήστε την παρακίνηση Συγκρίνετε και αντιπαραβάλετε πρώιμες θεωρίες παρακίνησης Συγκρίνετε και αντιπαραβάλετε σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.3 Διεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί, για να εξασφαλίσουν την επιτυχία τους, χρειάζεται να διαθέτουν στελέχη που να είναι και ηγέτες. Ηγέτης είναι το άτομο εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

IX.Παρακίνηση των Εργαζομένων Κίνητρα για τους Εργαζόμενους

IX.Παρακίνηση των Εργαζομένων Κίνητρα για τους Εργαζόμενους Κίνητρα για τους Εργαζόμενους 230 Σημαντική η παροχή κινήτρων Για την επιλογή μιας επιχείρησης έναντι κάποιας άλλης Για να προσπαθούν για την εκτέλεση της εργασίας Για να είναι η εκτέλεση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΨΥΧΗ. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ: : Έννοια ΠΟΡΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΨΥΧΗ. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ: : Έννοια ΠΟΡΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΨΥΧΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα κατανοηθεί η έννοια του οργανισµού Θα κατανοηθεί η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : Διεύθυνση (Ηγεσία)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : Διεύθυνση (Ηγεσία) ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : Οργάνωση & Διοίκηση ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : Διεύθυνση (Ηγεσία) ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α.1 μέχρι και Α.6, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο.

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια της οργάνωσης: ως ενέργεια: ρύθµιση των σχέσεων ανάµεσα στα µέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Καθηγητής Π. Φωτήλας Λέκτορας Ι. Γιαννατσής ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ Μια ομάδα διεργασιών που προκαλούν, κατευθύνουν και βοηθούν στην διατήρηση της επιθυμητής συμπεριφοράς για την επίτευξη ενός

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Υποκίνηση εργαζομένων

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Υποκίνηση εργαζομένων Α.Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Υποκίνηση εργαζομένων ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: Ιωάννα Καραμήτρη ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ακαδημαϊκό έτος: 2012-2013 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Υποκίνηση εργαζομένων

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αντιπροσωπευτικές θεωρίες γενικότερα για το ζήτημα της ηγεσίας και της διοίκησης

Ηγεσία και Διοικηση. Αντιπροσωπευτικές θεωρίες γενικότερα για το ζήτημα της ηγεσίας και της διοίκησης Ηγεσία και Διοικηση Αντιπροσωπευτικές θεωρίες γενικότερα για το ζήτημα της ηγεσίας και της διοίκησης Στην Ενότητα αυτή θα αναφερθούμε σε βασικές διαστάσεις οι οποίες αναφέρονται στις βασικές θεωρίες για

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 2: Προσωπικά Χαρακτηριστικά Ευγενία Πετρίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπάτια Απασχολησιμότητας Ικανότητες & Δεξιότητες εργαζομένων στις σύγχρονες ελληνικές επιχειρήσεις

Μονοπάτια Απασχολησιμότητας Ικανότητες & Δεξιότητες εργαζομένων στις σύγχρονες ελληνικές επιχειρήσεις Μονοπάτια Απασχολησιμότητας Ικανότητες & Δεξιότητες εργαζομένων στις σύγχρονες ελληνικές επιχειρήσεις 30 Μαρτίου 2015 Εισηγητής : B.Αϊβαζίδης MSc, PhDc Χαρακτηριστικά του σημερινού εργασιακού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης

Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης Ειρήνη Ρήγου Εισαγωγή Για να επιτευχθεί μια Διοικητική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα, δεν αρκεί μόνο το να σχεδιάζονται πολιτικές σε εθνική κλίμακα παρακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή Στρατηγική. Αριστοµένης Μακρής

Επιχειρησιακή Στρατηγική. Αριστοµένης Μακρής Στρατηγική Εφαρµογή ιαχείριση κατά την καθηµερινή λειτουργία Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρµενίζουµε Μέτρηση και αξιολόγηση απόδοσης 1. Πρωταρχικά πρέπει να καθοριστούν τα επιθυµητά επίπεδα απόδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Ονοματεπώνυμο: 4 Ο ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ (Ενότητες: 3.3.1-3.3.2) Τμήμα: Α Ομάδα Α1. Στις παρακάτω προτάσεις να γράψεις στο τετράδιό σου τον αριθμό της κάθε μιας πρότασης και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ 2 ΧΑΛΙΚΙΑΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τις Κλασσικές-Γραφειοκρατικές Διοικητικές Αρχές Οργάνωσης (Max Weber) Β. Τον Τευλορισμό ή Επιστημονική- Επιχειρησιακή Διοίκηση (Fredrick Winslow

Α. Τις Κλασσικές-Γραφειοκρατικές Διοικητικές Αρχές Οργάνωσης (Max Weber) Β. Τον Τευλορισμό ή Επιστημονική- Επιχειρησιακή Διοίκηση (Fredrick Winslow Α. Τις Κλασσικές-Γραφειοκρατικές Διοικητικές Αρχές Οργάνωσης (Max Weber) Β. Τον Τευλορισμό ή Επιστημονική- Επιχειρησιακή Διοίκηση (Fredrick Winslow Taylor) Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στις απόψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Π Ε Σ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Συνδιοργάνωση Ημερίδας Φοιτητές «σαΐνια» παράγουν καινοτομία διαγωνισμός καινοτομίας Μαρινόπουλου Πανόραμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστημονική Διεύθυνση στο Δημόσιο Τομέα

Η Επιστημονική Διεύθυνση στο Δημόσιο Τομέα 1.1 Βασικές έννοιες 1 Η Επιστημονική Διεύθυνση στο Δημόσιο Τομέα 1.1.1 Ορισμοί Στο ευρύτερο γνωστικό πεδίο του Μάνατζμεντ υπάρχουν, ως επί το πλείστον, διαφοροποιημένες απόψεις για τους περισσότερους από

Διαβάστε περισσότερα

I. Παρακίνηση των Εργαζοµένων Κίνητρα για τους Εργαζόµενους

I. Παρακίνηση των Εργαζοµένων Κίνητρα για τους Εργαζόµενους ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η Λειτουργία της Διεύθυνσης Παρακίνηση I. Παρακίνηση των Εργαζοµένων Κίνητρα για τους Εργαζόµενους Η αποτελεσµατικότητα κάθε εργαζοµένου είναι συνάρτηση των προσόντων που απαιτεί η θέση του

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

10 / ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ

10 / ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ....... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ....... 19 1. Γενικά......... 19 2. Τι υπαγορεύει τη σωστή διοίκηση των ανθρώπινων πόρων... 19 3. Αρμοδιότητες της διοίκησης των ανθρώπινων πόρων... 20 4. O ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης 1 Κάθε οικονομικό σύστημα λειτουργεί με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών. Μέσα σε αυτό υπάρχουν οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, τράπεζες, επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 8: Ηγεσία στις ομάδες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 8: Ηγεσία στις ομάδες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 8: Ηγεσία στις ομάδες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

αθλητισµό Παρακίνηση για επίτευξη Περιβάλλον επίτευξης Θεωρία ανάγκης για επίτευξη Παρακίνηση για επίτευξη στον αθλητισµό και στη φυσική αγωγή

αθλητισµό Παρακίνηση για επίτευξη Περιβάλλον επίτευξης Θεωρία ανάγκης για επίτευξη Παρακίνηση για επίτευξη στον αθλητισµό και στη φυσική αγωγή ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 3 Παρακίνηση για επίτευξη στον αθλητισµό και στη φυσική αγωγή Μάριος Γούδας Τι µας παρακινεί

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ATHENS UNIVERSITY OF ECONOMICS & BUSINESS Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ Καθηγητής Δημήτρης Μπουραντάς Δ/ντής Executive MBA και M.Sc. in Human Resources Management ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακτήθηκε από την ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ (http://edu.klimaka.gr)

Ανακτήθηκε από την ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ (http://edu.klimaka.gr) Ανακτήθηκε από την ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ (http://edu.klimaka.gr) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ( σελίδες σχολικού βιβλίου 135 139, έκδοση 2014 : σελίδες 130 134 ) 3.3.3 υναµική Οµάδων 3.3.3.1 Βασικές έννοιες - Ορισµοί Η οµάδα αποτελεί έννοια και όρο που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ Τµήµα ιοίκησης ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ Τµήµα ιοίκησης Αγοραστική

Διαβάστε περισσότερα

Managers & Leaders. Managers & Leaders

Managers & Leaders. Managers & Leaders είναι διαφορετικοί? Οι ηγέτες των επιχειρήσεων έχουν περισσότερα κοινά µε τους καλλιτέχνες παρά µε τους Managers.. 1 Αντιµετώπιση της πολυπλοκότητας SHIP Αντιµετώπιση της αλλαγής Λήψηαπόφασης : τι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Oργανωσιακή Kουλτούρα

Oργανωσιακή Kουλτούρα Oργανωσιακή Kουλτούρα Ορισμός της οργανωσιακής κουλτούρας Κουλτούρα είναι ένα δομημένο σύνολο από βασικές παραδοχές, που έχουν ανακαλυφθεί - εφευρεθεί ή αναπτυχθεί από μια δεδομένη ομάδα καθώς αυτή μαθαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Κρίνοντας το Σύστημα Αξιολόγησης των ΑΕΙ με βάση το Πρότυπο Αριστείας του EFQM

Κρίνοντας το Σύστημα Αξιολόγησης των ΑΕΙ με βάση το Πρότυπο Αριστείας του EFQM Κρίνοντας το Σύστημα Αξιολόγησης των ΑΕΙ με βάση το Πρότυπο Αριστείας του EFQM Φίλιππος Ι. Καρυπίδης Καθηγητής ΑΤΕΙ-Θ Συνέδριο Διασφάλισης Ποιότητας στα ΑΕΙ: Μοχλός Ανάπτυξης, Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης & Διοίκησης. Τάσεις και προβληματισμοί στην επιστήμη του Μάνατζμεντ

Αρχές Οργάνωσης & Διοίκησης. Τάσεις και προβληματισμοί στην επιστήμη του Μάνατζμεντ Αρχές Οργάνωσης & Διοίκησης Τάσεις και προβληματισμοί στην επιστήμη του Μάνατζμεντ Ιστορική Εξέλιξη Γραφειοκρατία Διοικητική Θεωρία Οργανωτική Επιστήμη Ανθρωπίνων Πόρων Επιστημονικό Μάνατζμεντ Πειράματα

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα. στο μάθημα. Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων

Προτεινόμενα θέματα. στο μάθημα. Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε δίπλα στον αριθμό της καθεμιάς τη λέξη Σωστό αν κρίνετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚ. ΕΠΙΧ. & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ) 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚ. ΕΠΙΧ. & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ) 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚ. ΕΠΙΧ. & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ) 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1 µέχρι και Α.6 να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισµών Θεµατική Ενότητα ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισµών Ακαδ. Έτος 2012-2013 Επαναληπτική Εξέταση (Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

2. Βασικές έννοιες: Οι λειτουργίες στον επιχειρησιακό χώρο:

2. Βασικές έννοιες: Οι λειτουργίες στον επιχειρησιακό χώρο: 2. Βασικές έννοιες: Οι λειτουργίες στον επιχειρησιακό χώρο: Επιχειρηµατική Λειτουργία: η ενασχόληση και η οργάνωση εργασιών και δραστηριοτήτων από τις οποίες προκύπτει το κέρδος. Περιλαµβάνει τον εφοδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ Ακ. έτος 2013-14 ΗΓΕΣΙΑ ΗΓΕΤΕΣ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ Ηγέτης: Το άτομο που στο πλαίσιο ενός συνόλου ασκεί την μεγαλύτερη επιρροή στα υπόλοιπα μέλη (δεν ταυτίζεται πάντα με την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ & ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΠΑΛΗ ΑΛΕΞΙΑ ΣΕΙΡΑ 11 ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΜΠΣ : ΣΙΩΜΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΝΤΟΥΒΑΚΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ (1) Η

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Π αν επ ισ τή μι ο Π ειρ αι ώ ς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισμό. Οι ανθρώπινοι πόροι αποκτούν μεγαλύτερη σημασία επειδή μπορούν να αποτελέσουν το ανταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα