Η ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΝΑΚΩΝ ΕΙΣΡΟΩΝ ΕΚΡΟΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟ ΤΩΝ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΝΑΚΩΝ ΕΙΣΡΟΩΝ ΕΚΡΟΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟ ΤΩΝ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ"

Transcript

1 Η ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΝΑΚΩΝ ΕΙΣΡΟΩΝ ΕΚΡΟΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟ ΤΩΝ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Του κ. Π. ΠΕΤΡΑΚΗ Λέκτορα Οικονομικό Τμήμα Παν/μίου Αθηνών Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1. Σκοπός του άρθρου αυτού είναι η διαχρονική και διακλαδική μελέτη ορισμένων χαρακτηριστικών της Ελληνικής Οικονομίας και ειδικότερα της μεταποίησης με την χρησιμοποίηση των πινάκων εισροών - εκροών. Τα χαρακτηριστικά αυτά μπορούν να διακριθούν σε δύο ομάδες. Η πρώτη περιλαμβάνει μία σειρά από δείκτες που αναφέρονται στην σχέση εισαγομένων εισροών και παραγωγής. Στην δεύτερη ομάδα τα χαρακτηριστικά αυτά διαφέρονται στις διακλαδικές διασυνδέσεις παραγωγής και απασχόλησης. Η χρησιμοποίηση του υποδείγματος εισροών - εκροών προϋποθέτει ότι κάθε προϊόν παράγεται από ένα κλάδο και με μία μέθοδο παραγωγής μόνο, ότι οι εισροές κάθε κλάδου βρίσκονται σε σταθερή αναλογία με την παραγωγή του και ότι δεν υπάρχουν θετικές και αρνητικές οικονομίες. Έτσι οι υποθέσεις αυτές αποκλείουν τη μεταβολή των τεχνολογικών συντελεστών μετά από τις μεταβολές τόσο στις σχετικές τιμές όσο και στη διάθεση των συντελεστών παραγωγής και των προϊόντων. Παρά τις παραπάνω περιοριστικές υποθέσεις, το στατικό υπόδειγμα εισροώνεκροών απoτελεί ένα ισχυρό και πολλαπλά χρήσιμο όργανο για την υποβοήθηση της άσκησης της κατάλληλης οικονομικής πολιτικής. Δηλαδή το υπόδειγμα εισροών - εκροών παρέχει τη δυνατότητα της επισήμανσης των οικονομικών προβλημάτων και σε επίπεδο παραγωγικού κλάδου και επομένως την υιοθέτηση μέτρων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτού του επιπέδου μόνον, πράγ- 626

2 μα που αντιπροσωπεύει τη σύγχρονη τάση για ταυτόχρονη θεώρηση των οικονομικών προβλημάτων στο μακροοικονομικό και στο μικροοικονομικό επίπεδο- 2. Η ανάλυση γίνεται σε δύο επίπεδα ομαδοποίησης, στο 6x6 και 25x25 και αναφέρεται στις εισαγόμενες εισροές, τις συναλλαγματικές εισπράξεις και στους περιληπτικούς δείκτες της αντίστροφης μήτρας. Στην πρώτη περίπτωση η Ελληνική οικονομία διακρίνεται σε 6 κλάδουςτομείς δηλαδή, Αγροτικό τομέα, ορυχεία - μεταλλεία, μεταποίηση, ηλεκτρισμόφωταέριο, κατασκευές και λοιπή οικονομία (υπηρεσίες). Στην δεύτερη περίπτωση η οικονομία έχει διακριθεί στους ίδιους όπως στην πρώτη περίπτωση κλάδους με την διαφορά ότι η μεταποίηση αναλύεται σε 20 επί μέρους υποκλάδους. Cι 20 αυτοί κλάδοι αναφέρονται σαν σημείωση στον πίνακα 2. Το πρώτο επίπεδο ομαδοποίησης σκοπεύει στην αποκάλυψη της θέσης της μεταποίησης μέσα στην ελληνική οικονομία. Το δεύτερο επίπεδο ομαδοποίησης σκοπεύει στην ιεράρχηση των θέσεων των διάφορων μεταποιητικών κλάδων, καθώς και στην πιστοποίηση του ότι, όσο μεγαλύτερος είναι ο πίνακας εισροών - εκροών, τόσο μεγαλύτερος είναι ο βαθμός πληροφόρησης και αξιοπιστίας των εκτιμήσεων. 3. Ο άμεσος συντελεστής ενός κλάδου για μια συγκεκριμένη μεταβλητή (π.χ. εισαγόμενες εισροές) αντιπροσωπεύει την ποσότητα της μεταβλητής που απαιτείται για την παραγωγή μιας μονάδας προϊόντος του κλάδου. Συνεπώς ο συντελεστής αυτός δείχνει κατά πόσο θα αυξηθεί (μειωθεί) η κατανάλωση του μεγέθους που αντιπροσωπεύει η συγκεκριμένη μεταβλητή από τον κλάδο όταν η τελική ζήτηση για το προϊόν του αυξηθεί (μειωθεί) κατά μια μονάδα. Αλλά η εκτίμηση αυτή δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα, αφού ο υπολογισμός των άμεσων συντελεστών στηρίζεται στην υπόθεση των σταθερών αναλογιών. Έτσι οι άμεσοι συντελεστές καταλήγουν σε υπερεκτιμήσεις. Ο άμεσος και έμμεσος συντελεστής ενός κλάδου για μια ορισμένη μεταβλητή, δίνει τις άμεσες και έμμεσες επιδράσεις που προκαλούνται στη συνολική ποσότητα της μεταβλητής, όταν η τελική ζήτηση για το προϊόν του υπόψη κλάδου μεταβληθεί κατά μια μονάδα. Επομένως ο συντελεστής αυτός δείχνει κατά πόσο θα αυξηθεί (μειωθεί) συνολικά η μεταβλητή, αν η τελική ζήτηση για το προϊόν του κλάδου αυξηθεί (μειωθεί) κατά μία μονάδα. 4. Πέρα από την αναλυτική τους αξία, οι συντελεστές και δείκτες που υπο- 627

3 λογίζονται στην εργασία αυτή, μπορούν να εφαρμοσθούν σε συνδυασμό με την απαραίτητη θεωρητική και εμπειρική πληροφόρηση για την εκτίμηση των επιδράσεων των μεταβολών της τελικής ζήτησης στην παραγωγή, τις ενδιάμεσες εισαγωγές κ.λ.π. Έτσι οι συντελεστές και δείκτες μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην άσκηση της κατάλληλης οικονομικής πολιτικής για την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, την βελτίωση του ισοζυγίου πληρωμών, την αντιμετώπιση των ενεργειακών κρίσεων, την υλοποίηση των επιδιωκομένων εισοδηματικών και φορολογικών στόχων, την ενίσχυση των χαμηλών εισοδηματικών τάξεων και επομένως την ενδυνάμωση της κατανάλωσης εγχώριων αγαθών σε περιόδους ύφεσης καθώς και την επισήμανση των κλάδων- κλειδιά για τον σχεδιασμό της οικονομικής ανάπτυξης. 5. Η μελέτη των σχετικών δεικτών πραγματοποιείται με την χρησιμοποίηση των δύο πρωτογενών πινάκων εισροών - εκροών της Ελληνικής οικονομίας 1958 και 1970 όπως και με τη χρήση του πίνακα εισροών - εκροών 1975, παρ' όλο που η κατασκευή του στηρίχτηκε σε σημαντικό βαθμό στα τεχνικά χαρακτηριστικά του πίνακα του Δυστυχώς δεν έγινε δυνατόν να χρησιμοποιηθούν γιατί δεν ήταν διαθέσιμοι νεώτεροι πίνακες εισροών - εκροών. Αλλά και η χρήση των αποτελεσμάτων που εξάγονται με βάση τους πίνακες αυτούς έγινε με δύο εξαιρετικά περιοριστικές παραδοχές : Η πρώτη αναφέρεται στο γεγονός ότι οι δύο πρωτογενείς πίνακες του 1958 και του 1970 δημιουργήθηκαν σε δύο αρκετά απομεμακρυσμένες μεταξύ τους περιόδους και κάτω από διαφορετική υποδομή. Έτσι είναι πολύ πιθανόν ότι σε ένα βαθμό υπάρχουν προβλήματα συγκρισιμότητας μεταξύ τους. Η δεύτερη έχει σχέση με τη φύση των αποτελεσμάτων που εξάγονται γενικά από τη χρήση πινάκων εισροών - εκροών. Μπορεί να παρατηρηθεί ότι όλοι σχεδόν οι δείκτες που κατασκευάζονται με την χρήση πινάκων εισροών - εκροών καταλήγουν στον υπολογισμό συνήθως πολύ μικρών μεγεθών όπου η απόπειρα για ιεράρχηση ή διαχρονική μελέτη θα στηριχθεί σε πολύ μικρές ή ελάχιστες διαφορές. Αν λοιπόν αναγνωρίζουμε ένα έστω και μικρό περιθώριο λάθους στα πρωτογενή στοι. χεία (π.χ. στα στοιχεία του 1975), ή κάποιο βαθμό έλλειψης συγκρισιμότητας μεταξύ τους, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι θα πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί όταν στηρίζουμε υποδείξεις πολιτικής σε παρόμοια δεδομένα. Εδώ στη μελέτη αυτή επιλέξαμε μία πολύ πιο μετριοπαθή τακτική. Τα συμπεράσματα μας τα στηρίζουμε σε αποτελέσματα που έχουν περάσει μέσα από ελά- 628

4 χιστες απαραίτητες υπολογιστικές διαδικασίες, και τέλος δίνουμε μεγαλύτερη προσοχή στις τάσεις που διαμορφώνονται παρά στα απόλυτα μεγέθη των δεικτών. II. ΜΕΘΟΔΟΙ ΜΕΡΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟ ΠΙΑΣ. ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΙΣΡΟΩΝ - ΕΚΡΟΩΝ Η μελέτη των διακλαδικών διασυνδέσεων και των διαρθρωτικών χαρακτηριστικών μιας οικονομίας και ειδικότερα της μεταποίησης, έχει να επιλέξει ανάμεσα σε δυό μεθοδολογικές προσεγγίσεις : Η πρώτη αναφέρεται στη χρήση μιας μεθόδου μερικής ισορροπίας όπου ένα χαρακτηριστικό ή η συμπεριφορά ενός τομέα μελετάται με δεδομένες και μη εξεταζόμενες τις συνθήκες αλληλοεπίδρασης και από το γενικότερο περιβάλλον, αλλά και από τους υπόλοιπους τομείς της βιομηχανίας ή της οικονομίας, που και αυτοί με τη σειρά τους αποτελούν αντικείμενο μελέτης. Έτσι όταν διαιρούμε την αξία των ενεργειακών εισροών ενός κλάδου με την ακαθάριστη αξία παραγωγής του, έχουμε μία εκτίμηση της περιεκτικότητας του προϊόντος του κλάδου σε ενεργειακές εισροές. Η χρήση του λόγου αυτού για τη μελέτη του ζητήματος της περιεκτικότητας του προϊόντος ενός κλάδου σε ενεργειακές εισροές θα εντασσόταν στα πλαίσια μιας μεθόδου μερικής ισορροπίας, αφού δεν αναγνωρίζει την επίδραση που μπορεί να έχει η περιεκτικότητα σε ενεργειακές εισροές των αγορών που κάνει ο κλάδος από την υπόλοιπη οικονομία στη διαμόρφωση της τελικής τιμής του λόγου ενεργειακής εισροής προς προϊόν για τον συγκεκριμένο κλάδο. Η αγνόηση όμως της έμμεσης αυτής επίδρασης πιθανόν να οδηγήσει την οικονομική πολιτική σε σοβαρές ανακολουθίες. Έτσι αναγκαστικά οδηγούμαστε στη χρήση μεθόδων γενικής ισσορροπίας που κατά ικανοποιητικό τρόπο θα αποδίδουν την έννοια των ενδοκλαδικών διασυνδέσεων. Ολοκληρωμένη αντίληψη της ανάλυσης της αλληλοεξάρτησης στην συμπεριφορά των οικονομικών μονάδων υπάρχει από την εποχή του Warlas. Όμως ο Leontief στη δεκαετία του '30 εισήγαγε στο πεδίο των εφαρμοσμένων οικονομικών την έννοια του υποδείγματος αλληλοεξαρτόμενων σχέσεων με το υπόδειγμα εισροών εκροών. Το υπόδειγμα εισροών - εκροών, αποτελείται από τους ενδογενείς παραγωγικούς κλάδους. Η τελική ζήτηση αντιμετωπίζεται σαν εξωγενής. (Ανοιχτό στατιστικό μοντέλο του Leontief). Xij παριστάνει την ροή από τον κλάδο i στον κλάδο j και ΧΙD τη ροή από τον κλάδο i στην τελική ζήτηση. Ας συμβολίσουμε με Υί τη συνολική παραγωγή του κλάδου i. Τότε η συνολική παραγωγή κάθε κλάδου Υί θα πρέπει να ισούται με την συνολική ζήτηση των υπολοίπων κλάδων της οι- 629

5 κονομίας (ενδιάμεση ζήτηση) συν την τελική ζήτηση για τα προϊόντα του κλάδου. Έτσι θα ισχύει : (1) Πριν προχωρήσουμε όμως παραπέρα στην εξέταση του παραπάνω συστήματος εξισώσεων, ας υπογραμμίσουμε σύντομα μερικές από τις υποθέσεις πάνω στις οποίες βασίζεται το υπόδειγμα. Έτσι θα είναι δυνατόν ν' αποκτηθεί μια ευκρινέστερη αντίληψη και των δυνατοτήτων που προσφέρει με τους περιορισμούς που φέρει. Ίσως η σημαντικότερη από τις υποθέσεις που στηρίζεται η χρήση του είναι ότι σε κάθε ένα κλάδο νοείται μια και μόνη συνάρτηση παραγωγής. Αυτό έχει σαν άμεση συνέπεια ότι βιομηχανίες που παράγουν περισσότερα από ένα προϊόντα δημιουργούν και σοβαρό πρόβλημα κατάταξης σ' ένα και μόνο κλάδο. Μια δεύτερη υπόθεση σχετίζεται με το ότι κάθε κλάδος παράγει ένα μόνο προϊόν, δεν υπάρχουν υποπροϊόντα ούτε και εξωτερικές οικονομίες. Τέλος τονίζεται ότι η ποσότητα των εισροών εξαρτάται από το επίπεδο της παραγωγής με συγκεκριμένες τεχνολογικές σχέσεις. Αν ορίσουμε σαν τεχνολογικό συντελεστή (aij) το λόγο Xij/Yi == aij τότε είναι προφανές ότι η (1) μπορεί να γραφεί όπως παρακάτω : (2) Η παράσταση (2) είναι ισοδύναμη της παράστασης (3) παρακάτω : (3) Για όλους τους κλάδους και με τη χρησιμοποίηση πινάκων η παραστάτη (3) γράφεται όπως παρακάτω : (Ι Α) Υ = ΧD (4) Στην παράσταση αυτή με Ι παριστάνεται ο μοναδιαίος πίνακας, με Α ο πίνακας των τεχνολογικών συντελεστών, με Υ το διάνυσμα της συνολικής παραγωγής και με XD το διάνυσμα της τελικής ζήτησης. Επιλύοντας το σύστημα (4) έχουμε τη μοναδική λύση : 630 Υ=(Ι Α)-ι XD (5)

6 Αν παραστήσουμε το (Ι Α) -1 = Ζ τότε η (5) θα μπορεί να γραφεί : Y=ZXD (6) Το κάθε στοιχείο του πίνακα Ζ, Zij, εκφράζει την αύξηση στην παραγωγή της βιομηχανίας i που απαιτείται για να ικανοποιηθεί μια μονάδα αύξησης της τελικής ζήτησης για τα προϊόντα της βιομηχανίας]. III. ΤΟ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΤΙΜΟΜΕΝΟΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΙ ΔΕΙ ΚΤΕΣ 1. Οι εκτιμόμενοι δείκτες Εδώ θα οριστούν εννοιολογικά οι χρησιμοποιούμενοι κατά την διάρκεια της εργασίας δείκτες. Διακρίνονται σε δύο κατηγορίες : Στους ολικούς, των οποίων η κατασκευή είναι και αντικειμενικός σκοπός χρησιμοποίησης των πινάκων εισροών - εκροών και στους άμεσους. α. Άμεσοι δείκτες Πρόκειται για τους δείκτες που κατασκευάζονται χωρίς την χρησιμοποίηση των στοιχείων της αντίστροφης μήτρας. Για την ανάγνωση των δεικτών απαραίτητη κατ' αρχή είναι η επεξήγηση των παρακάτω συμβόλων : U Ρ Ε F : Ενδιάμεσες εισαγόμενες εισροές : Συνολική προσφορά : Εξαγωγές : Συνολική τελική ζήτηση L : Αριθμός εργαζομένων στον κλάδο Α υ : Άμεσος συντελεστής εισαγόμενων εισροών : Α υ = U ρ β. Ολικοί δείκτες Στη συνέχεια εκμεταλλευόμενοι την έννοια του στοιχείου Zij της αντίστροφης μήτρας θα μπορέσουμε να διατυπώσουμε μια σειρά από «ολικούς» δείκτες που αποδίδουν και το άμεσο και το έμμεσο περιεχόμενο της υπό ανάλυση έννοιας. 631

7 Άμεσος και έμμεσος συντελεστής εισαγομένων εισροών : Συναλλαγματικές εισπράξεις των παραγωγικών κλάδων : Καθερές συναλλαγματικές εισπράξεις των παραγωγικών κλάδων : γ. Περιληπτικοί πίνακες αποτύπωσης των χαρακτηριστικών της αντίστροφης μήτρας Οι δείκτες εδώ μετρούν κυρίως την ένταση των διακλαδικών διασυνδέσεων παραγωγής. Πρόκειται για δείκτες που κατασκευάζονται με την χρήση του στοιχείου Zij της αντίστροφης μήτρας. Έτσι : Δείκτης καθέτων διασυνδέσεων : Είναι η συνολική αύξηση στην παραγωγή όλου του συστήματος «βιομηχανιών» που χρειάζεται για να ικανοποιήσει την αύξηση της τελικής ζήτησης των προϊόντων της βιομηχανίας] κατά μία μονάδα. Επίσης : Δείκτης οριζόντιων διασυνδέσεων : Είναι η αύξηση στην παραγωγή της «βιομηχανίας» i που χρειάζεται για να ικανοποιήσει μία μονάδα αύξησης στην τελική ζήτηση για κάθε «βιομηχανία». Αν τα δύο παραπάνω μεγέθη «ζυγιστούν» έτσι ώστε τα λαμβανόμενα αποτελέσματα να γίνουν ανεξάρτητα του σχετικού «εκτοπίσματος» που έχε ν ο κλάδος στην συνολική ζήτηση τότε οι κοινονικοποιημένοι δείκτες των διακλαδικών διασυνδέσεων θα είναι οι παρακάτω : Δείκτης δύναμης διασποράς : * 632

8 Δείκτης ευαισθησίας διασποράς : Αν το Uj>l θα σημαίνει ότι ο συγκεκριμένος κλάδος j έχει ιδιαίτερα σημαντική «απορροφητικότητα» απέναντι στους άλλους κλάδους και το αντίστροφο όταν Uj<l. Όταν πάλι Ui>l θα σημαίνει ότι η βιομηχανία i θα πρέπει να αυξήσει την παραγωγή της περισσότερο από τις άλλες για μια μονάδα αύξησης στην τελική ζήτηση όλων των βιομηχανιών και το αντίστροφο όταν Ui<l. Όλοι όμως οι παραπάνω δείκτες παρ' όλο που απομετρούν ένταση διακλαδικών αλληλοεπιδράσεων δεν αναφέρουν τίποτα για τον τρόπο που διασπείρονται ή για το εύρος προέλευσης των αλληλοεπιδράσεων αυτών. Έτσι απαραίτητο είναι να κατασκευαστούν ορισμένοι δείκτες «συντελεστές διακύμανσης» των παραπάνω δεικτών. Έτσι για τους δείκτες της δύναμης ή της ευαισθησίας διασποράς των διακλαδικών διασυνδέσεων κατασκευάζονται παρακάτω κατάλληλοι «συντελεστές διακύμανσης τους». Όσο μικρότεροι είναι οι παραπάνω δείκτες τόσο οι διασυνδέσεις είτε οι «προς τα εμπρός» είτε οι «προς τα πίσω» παρουσιάζουν μεγαλύτερη ισομέρεια όσον αφορά την έκταση των διασυνδέσεων τους. 633

9 Διακλαδικές διασυνδέσεις απασχόλησης. Η κατασκευή των δεικτών διακλαδικών διασυνδέσεων απασχόλησης στόχο έχει την ανάλυση της άμεσης σχέσης που υπάρχει ανάμεσα στην παραγωγή ενός κλάδου και στην απασχόληση που δραστηριοποιεί, όπως επίσης της ολικής επίδρασης που έχει η απασχόληση που ενεργοποιεί ένας συγκεκριμένος κλάδος της οικονομίας στο σύνολο της. Δύο είναι οι σχετικοί δείκτες : : Άμεσος δείκτης απασχόλησης : : Ολικός δείκτης απασχόλησης : L** = L. Zij 2. Οι χρησιμοποιούμενοι πίνακες εισροών - εκροών 1958, 1970 και 1975 Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκαν τρεις πίνακες εισροών-εκροών Του 1958 που διακρίνει την οικονομία σε 58 κλάδους, ο αναλυτικός πίνακας του 1970 που διακρίνει την οικονομία σε 128 κλάδους και του 1975 που διακρίνει την οικονομία σε 35 κλάδους. Ο πρώτος από αυτούς κατασκευάστηκε από την Υπηρεσία Εθνικών Λογαριασμών του Υπουργείου Συντονισμού. Ο δεύτερος κατασκευάστηκε από τον Ν.Α. Μυλωνά (ΚΕΠΕ, Αθήνα, 1980) και ο του 1975 από τον θ. Σκούντζο και Γ. Ματθαίο. Ο πίνακας του 1958 και ο πίνακας του 1970 είναι πρωτογενείς πίνακες. Ο πίνακας του 1975 κατασκευάστηκε με χρήση των τεχνολογικών συντελεστών του 1970 και την μέθοδο RAS (Dept. of Applied Economics, University of Cambridge, Input-Output Relationships, ). Πρόκειται για ένα πίνακα που βέβαια δεν είναι πρωτογενής αλλά θα πρέπει να αποτελεί μια ικανοποιητική προσέγγιση της πραγματικότητας. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι όσο μικρότερος είναι ο πίνακας εισροών - εκροών, τόσο μικρότερος είναι ο βαθμός πληροφόρησης για όλα τα είδη και τις κατηγορίες των συντελεστών και τόσο μικρότερος είναι επίσης και ο βαθμός αξιοπιστίας τους, αφού οι μεγάλες ομαδοποιήσεις συνεπάγονται τις ομαδοποιήσεις τεχνικών παραγωγής με σημαντικές διαφορές. 634

10 IV. ΜΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΠΙΝΑΚΕΣ ΕΙΣΡΟΩΝ - ΕΚΡΟΩΝ Η τεχνική των πινάκων εισροών - εκροών για την διερεύνηση και έλεγχο των φυσικών ροών και διασυνδέσεκιν μεταξύ των διαφόρων κλάδων της οικονομίας, που έχουν κρίσιμη σημασία για την κοινωνική αναπαραγωγή, και ιδιαίτερα ο τρόπος με τον οποίο κυρίως χρησιμοποιείται σήμερα, δημιουργεί αρκετά προβλήματα. Και τα προβλήματα που δημιουργούνται είναι τόσο θεωρητικά όσο και κρίσιμα πολιτικο-πρακτικά, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που τέτοιες μέθοδοι χρησιμοποιούνται για την εντόπιση κλάδων - κλειδιών για την προώθηση της ανάπτυξης των υπανάπτυκτων καπιταλιστικών χωρών. Τα παρακάτω σχόλια αφορούν κύρια τα ανοιχτά συστήματα εισροών-εκροών τύπου Leontief τα οποία κατά κανόνα χρησιμοποιούνται στις διάφορες σχετικές μελέτες σήμερα. Πρέπει όμως ταυτόχρονα να γίνει αντιληπτό ότι η τεχνική των εισροών - εκροών, και ιδιαίτερα η προοπτική ανάπτυξης της, επιδέχεται κατ' αρχήν αξιοποίηση ριζικά διαφορετικών μεθοδολογιών στον τρόπο αντιμετώπισης του ερευνόμενου προβλήματος. Στα ανοικτά συστήματα τύπου Leontief τα προβλήματα ή οι αδυναμίες που υπάρχουν μπορούν να ενταχθούν σε δυό κύρια κατηγορίες. Στη μια περιλαμβάνονται τεχνικά προβλήματα που σχετίζονται με ορισμένες περιοριστικές υποθέσεις, που έχουμε ήδη αναφέρει, ακαμψίες, ή προβλήματα μέτρησης και αποτίμησης των διαφόρων ροών, ενώ η άλλη αφορά τη συγκεκριμένη οικονομική θεώρηση και αναλυτική μεθοδολογία που έχει ενσωματωθεί και σε ορισμένη έκταση έχει διαμορφώσει την εξέλιξη της τεχνικής εισροών - εκροών. Στα πλαίσια της πρώτης κατηγορίας μια σημαντική αδυναμία είναι η υπόθεση σταθερών αναλογιών εισροών - εκροών που σημαίνει ότι η τεχνολογία θεωρείται δεδομένη για μια μεγάλη τουλάχιστο περίοδο που αφορά τη χρήση ενός συγκεκριμένου πίνακα εισροών - εκροών. Βέβαια το πρόβλημα θεωρητικά τουλάχιστον μπορεί να λυθεί ή να αμβλυνθεί. Πραχτικά όμως το πρόβλημα είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί και σπάνια αντιμετωπίζεται. Ταυτόχρονα γίνονται οι πολύ περιοριστικές υποθέσεις ότι κάθε κλάδος παράγει ένα μόνο προϊόν, τα προϊόντα είναι σαφώς καθορισμένα και διακεκριμένα, υποπροϊόντα δεν υπάρχουν, και τέλος οικονομίες κλίμακας ή εξωτερικές οικονομίες (θετικές ή αρνητικές) δεν λαμβάνονται υπόψη. Συχνά όμως οι παράγοντες αυτοί είναι αποφασιστικής σημασίας για την πραγματική παραγωγική διαδικασία. Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι η αποτίμηση των φυσικών ροών γίνεται με νομισματικά μεγέθη χωρίς 635

11 ταυτόχρονα να εδραιώνεται ικανοποιητικά η σχέση μεταξύ χρήματος ή νομισματικών (ονομαστικών) τιμών και φυσικών ροών. Αντίθετα ο ρόλος του χρήματος εκμηδενίζεται τελείως και η κυκλοφορία των εμπορευμάτων συσκοτίζεται. (Για το πρόβλημα της αποτίμησης βλέπε και Ρ.Ν. Rasmussen, «Studies in Inter - sectoral Relations», North Holland, Amsterdam, 1957, σελ. 32). Αναφορικά με την οικονομική μεθοδολογία που ενσωματώνεται στους συνήθεις ανοικτούς πίνακες τύπου Leontief. θα πρέπει να πούμε ότι τόσο η κατάρτηση των πινάκων πάνω στη βάση ορισμένων οικονομικών κατηγοριών, όσο και η χρησιμοποίηση τους για (λόγους) σκοπούς οικονομικής πολιτικής είναι αυστηρά καθορισμένες από αυτή ακριβώς τη μεθοδολογία. Και η οικονομική αυτή μεθοδολογία δεν είναι άλλη από το Κεϋνσιανό μακροοικονομικό πρότυπο. Παίρνοντας το γεγονός αυτό υπόψη, δεν είναι παράδοξο ότι η τελική ζήτηση θεωρείται εξωγενής μεταβλητή. Το σημείο όμως αυτό είναι κρίσιμο, γιατί στα πλαίσια αυτής της μεθοδολογίας η διαχείρηση της ζήτησης παίρνει σχεδόν αποκλειστικό ρόλο στην αναδιάρθρωση και ανάπτυξη της οικονομίας. Δηλαδή δίνεται κυρίαρχη σημασία στη διαχείρηση της ζήτησης. Έτσι δημιουργείται η εντύπωση ότι μόνο με την ενεργοποίηση της ζήτησης θα μπορούσε να αποφασιστεί η ανάπτυξη τούτου ή εκείνου του κλάδου και έτσι να προωθηθεί η ανάπτυξη της οικονομίας γενικότερα. Είναι όμως χαρακτηριστική η απουσία θεώρησης του παράγοντα της προσφοράς και του κόστους παραγωγής. Η ζήτηση δηλαδή, από μόνη της παρουσιάζεται σαν επαρκές στοιχείο για τον προσδιορισμό του ρυθμού και επίπεδου ανάπτυξης των διαφόρων κλάδων. Αλλά οι δυνατότητες παρεμβατισμού του κράτους (με τη διαχείρηση της συνολικής ζήτησης), που φαίνονται αποφασιστικής σημασίας πραχτικά μειώνονται στα πλαίσια της οικονομίας της αγοράς. Η μείωση του ρόλου του κρατικού παρεμβατισμού προσδιορίζεται κατ' αρχήν από την μη αποτελεσματικότητα του μηχανισμού της ζήτησης. Ο κύριος λόγος όμως είναι ότι μια σειρά παράγοντες αποφασιστικής σημασίας για τη διάρθρωση και ανάπτυξη της οικονομίας όπως θεσμικές ρυθμίσεις, ταξική διάρθρωση και γενικώτεραι πολιτικοί προσανατολισμοί, μένουν έξω από αυτή τη μεθοδολογία εισροών - εκροών. Και οι παραπάνω παράγοντες ασφαλώς σε μια έκταση προσδιορίζουν τη φύση και τις κατευθύνσεις της κυβερνητικής πολιτικής. Τελικά, δηλαδή, στα πλαίσια αυτής της μεθοδολογίας εισροών - εκροών το πρόβλημα της οικονομικής ανάπτυξης περιορίζεται σε ένα φυσικομηχανιστικό πεδίο ενώ οι κοινωνικές σχέσεις της παραγωγής και η συγκεκριμένη τους μορφή (τρόπος παραγωγής) αγνοούνται. 636 Θα πρέπει ακόμα να επισημανθεί ότι οι πίνακες εισροών-εκροών αποτελούν

12 μια διαστρωματικές μορφής συμπυκνωμένη αποτύπωση των διαρθρωτικών χαρακτηριστικών της οικονομίας σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Σαν τέτοιοι οι πίνακες εισροών-εκροών κατά βάση δεν μπορούν να συλλάβουν την οικονομική δυναμική, ούτε τις δυνατότητες, φυσικά, μιας υπανάπτυκτης χώρας για αναδιάρθρωση και αυτοτελή ανάπτυξη. Σαν αποτέλεσμα αυτής της αδυναμίας στις περισσότερες μελέτες που επιχειρούν να εντοπίσουν κλάδους - κλειδιά για την ανάπτυξη υπανάπτυκτων χωρών, το βάρος πέφτει σε κλάδους που έχουν ήδη αναπτυχθεί σε κάποια μέσα στα πλαίσια και τα περιθώρια που επιτρέπει ο διεθνής καταρτισμός εργασίας. Και οι κλάδοι αυτοί είναι συνήθως ο πρωτογενής τομέας (γεωργία, ζωοτροφία, δασοκομία, αλιεία), επεξεργασία τροφίμων, ποτά, καπνός, ή Υπηρεσίες-εμπόριο (βλέπε σχετικά P. Laumas, «Key Sectors in some underdeveloped countries». Kyklos Vol. 2B, 1975). Δηλαδή πρόκειται γενικά για κλάδους του πρωτογενούς τομέα, ή των υπηρεσιών και πάντα στα πλαίσια ελαφράς μόνο Βιομηχανίας. Επομένως οι κατευθύνσεις που προκύπτουν από τους παραπάνω κλάδους - κλειδιά απλώς πιθανά διαιωνίζουν την υπανάπτυξη. V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑ ΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΔΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ. Στον πίνακα Ι έχει γίνει καταμερισμός των τομέων της οικονομίας με βάση την ένταση των διακλα δικών διασυνδέσεων που παρουσιάζουν. Ο καταμερισμός αυτός έχει γίνει για το 1958 και 1975 με την χρησιμοποίηση των συνολικών πινάκων εισροών - εκροών (Σ 1958, Σ1970, ΣΙ 975) και για το 1975 επίσης με τη χρησιμοποίηση του εγχώριου πίνακα εισροών - εκροών (Ε1970). Ο συνολικός πίνακας εισροών-εκροών διαφέρει από τον εγχώριο πίνακα κατά το ότι συμπεριλαμβάνει τον εξωτερικό τομέα ενώ ο δεύτερος περιλαμβάνει στοιχεία που αναφέρονται αποκλειστικά στις εγχώριες ανταλλαγές. Ο κάθε κλάδος επίσης χαρακτηρίζεται από δύο αριθμούς. Ο πάνω δεξιά εκφράζει την θέση του συγκεκριμένου τομέα στην ιεράρχηση που πραγματοποιείται με τη χρησιμοποίηση του συντελεστή μεταβολής της δύναμης διασποράς και ο κάτω δεξιά εκφράζει την θέση στην ιεράρχηση που πραγματοποιείται με την χρησιμοποίηση του συντελεστή μεταβολής της ευαισθησίας διασποράς. Έτσι ο πίνακας Ι όπως και ο επόμενος πίνακας 2 προσδιορίζουν τους διάφορους τομείς ή κλάδους στο σύστημα εισροών- εκροών και συγχρόνως δίνουν την δυνατότητα εκτίμησης της μονομέρειας ή ισομέρειας της διασποράς των ενδοκλαδικών διασυνδέσεων. 637

13 Από την επισκόπηση του πίνακα διαπιστώνεται κατ' αρχήν ότι οι διακλαδικές διασυνδέσεις που επισημαίνονται με την χρήση του εγχώριου και του συνολικού πίνακα εισροών - εκροών 1970 είναι οι ίδιες. Αυτό σημαίνει ότι ο εξωτερικός τομέας λειτουργεί κατά τρόπο παράλληλο του εγχώριου αφού δεν αλλάσει το πρότυπο των διακλαδικών διασυνδέσεων τουλάχιστον σε επίπεδο τομέων της οικονομίας. Ο κλάδος με τις ισχυρότερες «προς τα εμπρός» και «προς τα πίσω» διακλαδικές διασυνδέσεις είναι για όλα τα χρόνια αυτός της μεταποίησης. Έτσι λοιπόν η Ελληνική βιομηχανία δικαιολογημένα θα πρέπει να συγκεντρώσει όλη την προσοχή μας αν πρόκειται να μας απασχολήσουν ζητήματα μεγένθυσης της παραγωγικής βάσης της οικονομίας. Η ανάπτυξη της αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση από τους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας με αποτέλεσμα να δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια υποκινούμενη ανάπτυξη των κλάδων αυτών. Συγχρόνως όμως και οι απαιτήσεις για μεγένθυση της παραγωγής της σε περίπτωση αύξησης της τελικής ζήτησης για τα προϊόντα των υπολοίπων τομέων είναι εξαιρετικά αυξημένες σε σύγκριση με τους υπόλοιπους τομείς και ιδιαίτερα με τις κατασκευές που είναι ο επόμενος κλάδος με έντονες διακλαδικές διασυνδέσεις «προς τα πίσω». Ο σχετικός δείκτης των κατασκευών είναι μεγαλύτερος της μονάδας αλλά με ασθενείς διακλαδικές διασυνδέσεις «προς τα εμπρός». Έτσι, η μεταποίηση δεν θα μπορούσε ανεξέλεγκτα να αυξήσει τη ζήτηση της από τους υπόλοιπους κλάδους της οικονομίας παρά μόνο στο βαθμό που και αυτή με τη σειρά της θα μπορούσε να ικανοποιεί τις αυξημένες ανάγκες για τη ζήτηση των προϊόντων της που η ίδια υποκινεί. Αντίθετα οι κατασκευές έχουν την δυνατότητα να αυξάνουν την ζήτηση των υπόλοιπων κλάδων χωρίς σύγχρονα να δημιουργείται σημαντικά αυξημένη ζήτηση για τα προϊόντα τους. Γι' αυτό εξάλλου μέχρι τώρα ο κλάδος των κατασκευών χρησιμοποιήθηκε σαν το εύκολο μέσο πυροδότησης της ανάπτυξης της οικονομίας. Αντίθετα η χρησιμοποίηση της μεταποίησης σαν προωθητικού κλάδου της οικονομίας απαιτεί πολύ προσεκτικότερους χειρισμούς. Τομείς «τροφοδοσίας» για την ανάπτυξη της Ελληνικής Οικονομίας, με την έννοια ότι έχουν ισχυρές διακλαδικές διασυνδέσεις «προς τα εμπρός» θα μπορούσαν να θεωρηθούν ο αγροτικός και οι υπηρεσίες. Για τους τομείς αυτούς μία αύξηση της τελικής ζήτησης των υπόλοιπων κλάδων δημιουργεί ιδιαίτερα αυξημένες απαιτήσεις για τα προϊόντα τους ενώ. τέλος, τα ορυχεία, ο ηλεκτρισμός και το φωταέριο δεν φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο, τουλάχιστον όσον αφορά την αναζήτηση των τομέων - κλειδιά για την Ελληνική Οικονομία. 638

14 Διαχρονικά παρατηρούνται δύο μεταβολές στο πρότυπο των διακλαδικών διασυνδέσεων. Η πρώτη παρουσιάζεται στον πίνακα του 1970 όπου ο τομέας του ηλεκτρισμού και φωταερίου έπαψε να παρουσιάζει ισχυρές διακλαδικές διασυνδέσεις «προς τα πίσω» και έτσι το 1970 μετακινήθηκε στο κάτω δεξιά μέρος του πίνακα. Η δεύτερη παρουσιάζεται το 1975 και εκφράζεται με τη μετακίνηση του αγροτικού τομέα στο ίδιο μέρος του πίνακα. Δηλαδή ο τομέας αυτός το 1975 παρουσιάζει «προς τα εμπρός» διασυνδέσεις μικρότερες της μονάδας. Αυτή η τελευταία εξέλιξη μπορεί να θεωρηθεί ότι συνοψίζει τη μείωση του ρόλου των αγροτικών προϊόντων στη διαμόρφωση της τελικής ζήτησης της οικονομίας. Έτσι μία αύξηση στην ζήτηση των προϊόντων των υπολοίπων τομέων δεν εξάντικρίζεται σε μία αύξηση της ζήτησης των προϊόντων του αγροτικού τομέα. Στο προηγούμενο μέρος όπου είχε αναφερθεί ο χαρακτήρας των συντελεστών μεταβολής και είχε προσδιορισθεί ότι ο μικρότερος συντελεστής (είτε δύναμη διασποράς είτε ευαισθησίας διασποράς) υποδεικνύει ότι οι διασυνδέσεις του κλάδου παρουσιάζουν μεγαλύτερη ισομέρεια και συνεπώς ο κλάδος αυτός έχει μεγαλύτερη βαρύτητα. Είναι αρκετά ενθαρυντικό ότι η μεταποίηση έχει τον χαμηλότερο συντελεστή μεταβολής των «προς τα εμπρός διασυνδέσεων». Αυτό σημαίνει ότι τροφοδοτεί τους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας κατά τον πλέον ισομερή τρόπο. Αντίθετα ο τρόπος διασποράς των «προς τα πίσω» διασυγδέσεων παρουσιάζει υψηλότερη συγκέντρωση. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι η μονομέρεια αυτή παρουσιάζεται αυξημένη το Οι κατασκευές παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ισομέρεια στις «προς τα πίσω διασυνδέσεις» και την υψηλότερη στις «προς τα εμπρός». Αναμφισβήτητα λοιπόν είναι ο πλέον κατάλληλος κλάδος για την υποκίνηση της οικονομικής δραστηριότητας. Προσδιορίζοντας τώρα την ανάλυση μας στην ελληνική βιομηχανία και συγκεκριμένα στους 20 κλάδους τους μπορούν να γίνουν μία σειρά από παρατηρήσεις. Έτσι θα πρέπει και εδώ να παρατηρηθεί ότι οι διακλαδικές διασυνδέσεις που επισημαίνονται με την χρήση του εγχώριου και του συνολικού πίνακα εισροών και εκροών 1970 είναι σχεδόν όμοιες. Ορισμένες διαφορές που παρατηρούνται αναφέρονται κυρίως σε διαφορετικές τιμές των «συντελεστών μεταβολής δύναμης διασποράς» και των «συντελεστών μεταβολής ευαισθησίας διασποράς». Στην συνέχεια η προσοχή μας θα στραφεί στο σημαντικότερο φαινόμενο που παρουσιάζει ο πίνακας 2 και το οποίο βέβαια θα ονομάσουμε «διαχρονική αποδιάρθρωση της ελληνικής βιομηχανίας». Πρόκειται για το γεγονός ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του πίνακα 2 στα τρία χρονικά σημεία όλο και λιγότεροι κλάδοι με την πάροδο του χρόνου, παραμέ- 639

15 640

16

17 νουν στο πρώτο αριστερά τεταρτημόριο όπου εμφανίζονται οι ισχυρές διακλαδικές διασυνδέσεις «προς τα εμπρός» και «προς τα πίσω». Έτσι από τέσσερεις που ήταν αυτοί οι κλάδοι το 1958, παραμένουν τρεις το 1970 για να γίνει μόνο ένας το Πιο συγκεκριμένα ενώ ο κλάδος του ξύλου το 1958 είχε ισχυρές «προς τα εμπρός» και «προς τα πίσω» διασυνδέσεις το 1970 εμφανίζεται με ασθε" νείς και τις δύο μορφές διασυνδέσεων για να εμφανιστεί το 1975 με ισχυρές» προς τα εμπρός» διασυνδέσεις. Ο κλάδος των τροφίμων το 1975 εμφανίζεται να χάνει τις «προς τα πίσω» διασυνδέσεις ενώ ο κλάδος των υφαντικών το 1975 χάνει τις «προς τα μπρος» διασυνδέσεις. Οι δύο τελευταίες παρατηρήσεις θα πρέπει να θεωρηθούν χαρακτηριστικές Ουσιαστικά σημαίνουν ότι δύο παραδοσιακοί κλάδοι για την ελληνική βιομηχανία που είχαν σαν κατεξοχήν γνώρισμα τους ότι αξιοποίησαν πρώτες ύλες από τον γεωργικό τομέα, για αυτό και οι ισχυρές διακλαδικές διασυνδέσεις «προς τα πίσω» το 1958 με την πάροδο του χρόνου επαναπροσανατόλισαν την ζήτηση τους έτσι ώστε αποδυναμώθηκαν οι δεσμοί τους με την υπόλοιπη οικονομία. Είναι γεγονός ότι το ζήτημα της έλλειψης καθετοποίησης στην ελληνική βιομηχανία έχει τονιστεί επανειλημένα από διάφορους ερευνητές. Όμως νομίζουμε ότι με την βοήθεια των πινάκων εισροών - εκροών, διαπιστώνεται κατά τρόπο ιδιαίτερα έντονο το φαινόμενο σε σημείο να δημιουργεί ερεθίσματα για μια σειρά από σκέψεις ιδιαίτερα για αυτούς που διαμορφώνουν την οικονομική πολιτική, θα πρέπει βέβαια να δεχτούμε μία πιθανότητα για αναθεώρηση των συμπερασμάτων μας που θα προέλθει είτε από την βελτίωση των στατιστικών στοιχείων είτε από την κατασκευή νεότερου πίνακα εισροών-εκροών. Αν όμως δεχτούμε ότι θα πρέπει να γίνουν ορισμένες σκέψεις με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία η πιο ανησυχητική από αυτές είναι η γνώση ότι, με την υπάρχουσα δομή διακλαδικών διασυνδέσεων (τουλάχιστον την δομή του 1975), η άσκηση της βιομηχανικής πολιτικής δεν διαθέτει την ουσιαστική πιθανότητα να χρησιμοποιήσει κατά τρόπο αποτελεσματικό την έννοια του ηγετικού κλάδου με όλες βέβαια τις σχετικές δυνατότητες που υποστηρίζουν οι απόψεις του Hirschman. Η διαπίστωση αυτή έχει μία σειρά από συνέπειες για την αναπτυξιακή προβληματική. Μήπως αυτό σημαίνει ότι η βιομηχανική πολιτική θα πρέπει να προσανατολισθεί για την εφαρμογή μιας μορφής μοντέλου ισόρροπης ανάπτυξης αφού έτσι και αλλοιώς δεν υφίσταται πιθανότητα επιλογών μη ισόρροπης ανάπτυξης ; Ή μήπως οδηγούμεθα εφόσον επιμένουμε να ακολουθήσουμε τις επιταγές της θεωρίας του Hirschman στο συμπέρασμα ότι με προσεκτικό τρόπο θα πρέπει να διερευνήσουμε τα επί μέρους άλλα, βασικά χαρακτηριστικά των κλάδων της ελληνικής βιομηχανίας για να αξιοποιήσουμε κάθε δυνατότητα εκμετάλλευσης «ηγετικών» για την υπόλοιπη οικονομία χαρακτηριστικών τους ; 642

18 Πάντως τις ανάγκες της τελευταίας αυτής προοπτικής εξυπηρετεί το επόμενο τμήμα του άρθρου. Στον πίνακα που παρατίθεται παρουσιάζονται οι τέσσερεις βασικοί δείκτες που προαναφέραμε για τους 20 μεταποιητικούς κλάδους της Ελληνικής βιομηχανίας. Σημειώνουμε με Α ή Β μόνο τους κλάδους που παρουσιάζουν πολύ ψηλή ή ψηλή ιεράρχηση αντίστοιχα, σύμφωνα με τον καθένα δείκτη. Ένας κλάδος θεωρείται ότι κατέχει πολύ υψηλή θέση στην ιεράρχηση των κλάδων σύμφωνα με ένα συγκεκριμένο κριτήριο αν είναι ένας από τους 4 κλάδους που κατέχουν μία από τις 4 πρώτες θέσεις στην ιεράρχηση που πραγματοποιείται. Υψηλή θέση κατέχει αν είναι ένας από τους επόμενους 4 κλάδους στην φθίνουσα κλίμακα κατάταξης των 20 κλάδων. Αυτό για το 1970, ενώ το 1975 λαμβάνεται υπόψη με τη μορφή των χαρακτήρων Α και Β σε εκθετική θέση. Δίνεται δηλαδή έμφαση στον πρωτογενή πίνακα του 1970 αλλά ταυτόχρονα παίρνουμε υπόψη και το Σαν κλάδοι - κλειδιά κατ' αρχήν χαρακτηρίζονται οι κλάδοι εκείνοι που παρουσιάζουν ψηλή ή πολύ ψηλή ιεράρχηση σχετικά και με τους τέσσερεις δείκτες που εξετάζονται. Μια παρατήρηση του παραπάνω πίνακα δείχνει ότι κατ' αρχήν σαν κλάδοι - κλειδιά θα πρέπει να θεωρηθούν οι κλάδοι : Επεξεργασίας τροφίμων, Υφαντουργικών και Δερμάτων. Οι κλάδοι αυτοί βασίζονται στην αξιοποίηση ορισμένων εγχώριων πρώτων υλών ή της σχετικής φθηνής εργατικής δύναμης, είναι δε κλάδοι ελαφράς βιομηχανίας. Από τον ίδιο πίνακα παρατηρούμε ότι, πέρα από τους αρχικούς κλάδουςκλειδιά, μερικοί κλάδοι συμπληρώνουν δύο βασικά κριτήρια (δείκτες) και κατά συνέπεια θα μπορούσαν να θεωρηθούν κλάδοι προτεραιότητας. Οι κλάδοι αυτοί είναι : Η Βασική μεταλλουργία, τα Χημικά, τα Ποτά και, δευτερευόντως οι κλάδοι : Ξύλου, Επίπλων, Χάρτου και Μη Μεταλλικών ορυκτών. Οι ενδείξεις αυτές για ορισμένους από τους κλάδους αυτούς εντάσσονται στη βαριά βιομηχανία και συγκεκριμένα για τους κλάδους Βασικής μεταλλουργίας και Χημικών, μαρτυρούν ότι οι κλάδοι αυτοί έχουν ήδη κάποιο επίπεδο ανάπτυξης. Ταυτόχρονα οι κλάδοι αυτοί είναι βασικής σημασίας για τη γενικότερη βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας. Η σημασία αυτών και άλλων κλάδων φωτίζεται περισσότερο αν πάρουμε υπόψη ότι τα κριτήρια των συναλλαγματικών εισπράξεων και της απασχόλησης δεν πρέπει να θεωρούνται καθοριστικά γενικά. Ένας κλάδος με χαμηλές εισαγόμενες εισροές μπορεί να έχει και χαμηλές συναλλαγματικές εισπράξεις (καθαρές) εφόσον απευθύνεται στην εξωτερική αγορά. Ταυτόχρονα ένας κλάδος με χαμηλές 643

19 ή πιθανότατα αρνητικές συναλλαγματικές εισπράξεις λόγω εισαγόμενων εισροών στο στάδιο της ανάπτυξης του, πιθανό σύντομα να μεταστραφεί σε συναλλαγματοφόρο κλάδο. Για το πρόβλημα της απασχόλησης θα πρέπει να σημειώσουμε ότι αυτό μπορεί να λυθεί μόνιμα μόνο με την ολόπλευρη και ταχύρρυθμη ανάπτυξη της οικονομίας. Η προώθηση όμως ενός κλάδου έντασης εργασίας με στόχο τη βραχυχρόνια αντιμετώπιση του προβλήματος της ανεργίας μπορεί, αν ο κλάδος χαρακτηρίζεται από χαμηλή παραγωγικότητα και αδύνατες διακλαδικές συνδέσεις, να αντιστρατεύεται το στόχο της γενικής οικονομικής ανάπτυξηςκαι της μόνιμης λύσης του προβλήματος απασχόλησης. Πάντως κλάδοι, ιδιαίτερα βαριάς βιομηχανίας, που δεν παρουσιάζονται στον πίνακα επειδή το επίπεδο ανάπτυξης τους είναι (ή ήταν τουλάχιστον το 1970) χαμηλό, δεν θα πρέπει πιθανά να αγνοηθούν σε μια στρατηγική για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας. 644

20 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α. P. Carter. «Changes in the Structure of the American Economy, 1947 to 1958 and 1962». R e- view of Economics and Statistics, May H. B. Ch;nery - P. G. C ark : Interindustry Economics. New York - John Wiley and Sons inc. London, H. B. Chenery and T. Wataneble : International comparisons of the structure of production. Econometrica : Vol. 26,1958. R. Dorfman - P. A. Samuelson - R. M. Solow : L i n e a r P r o g r a m m i n g a n d E c o n o mic Analysis. McGraw-Hill Book Company INC., London Evans, W.D., and M. Hoffenberg, «The Interindustry Relations Study for 1947», The R e ν i ew of Economics and S t a t i s t i c s, 34 : (1952). B. R. Hazari : Empirical Identification of key Sectors in the Indian Economy. The Review of Economics and Statistic s, Vol. L. 11, A. O. Hirschman : The Strategy of Economic Development. New Haven : Yale University Press Yannis M. Ioannides.'Sectoral ranking criteria for the Greek Economy, foreign investment and transfer technology, mineo, November L.P. Jones : The measurement of Hirschmanian linkages. Q u a r t e r l y j o u r n a l of Economics. P.S. Laumas : Key sectors in some underdeveloped countries. Κ y k 1 ο s : Vol Morgenstern, Oskar (éd.), Economic Activity Analysis, John Wiley and Sons, Inc., New York, Leontief, Wassily W., The Structure of American Economy, , 2d éd., Oxford University Press, New York, and Others, Studies in the Structure of the American Economy, Oxford University Press, New York, Rilley, Vera, and R. L. Allen, Interindustry Economic Studies, Johns Hopkins Press, Baltimore,

Η ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ

Η ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ Η ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ Υπό Π. ΠΕΤΡΑΚΗ, Λέκτορα Οικονομικό Τμήμα Πανεπιστημίου Αθηνών Η γνώση της περιεκτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Θ Ο Δ Ο Σ Τ Α Υ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η! ΤΩΝ ΤΟΜΕΩΝ-ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μ Ε Θ Ο Δ Ο Σ Τ Α Υ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η! ΤΩΝ ΤΟΜΕΩΝ-ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Γ Μ Ε Θ Ο Δ Ο Σ Τ Α Υ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η! ΤΩΝ ΤΟΜΕΩΝ-ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ο βαθμό αλληλεξάρτηση * μεταξύ των διαφόρων τομέων τη οικονομία μπορεί να δειχτεί από την αντίστροφη

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτική Ανεργία και Προοπτικές της Ελληνικής Αγοράς Εργασίας

Διαρθρωτική Ανεργία και Προοπτικές της Ελληνικής Αγοράς Εργασίας Διαρθρωτική Ανεργία και Προοπτικές της Ελληνικής Αγοράς Εργασίας Παναγιώτης Ε. Πετράκης Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Παντελής X. Κωστής Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών (Ε-Ε)

Πίνακες Εισροών-Εκροών (Ε-Ε) Πίνακες Εισροών-Εκροών (Ε-Ε) Εισαγωγή Η μέθοδος Ε-Ε είναι μία προσαρμογή της οικονομικής θεωρίας γενικευμένης ισορροπίας στην εμπειρική μελέτη των ποσοτικών αλληλεξαρτήσεων ανάμεσα στους οικονομικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος...21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγικές Έννοιες... 25 1.1 Η Οικονομική Επιστήμη και οι Σχολές Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Analysis of intertemporal stability of input-output technological coefficients in Greek economy

Analysis of intertemporal stability of input-output technological coefficients in Greek economy Analysis of intertemporal stability of input-output technological coefficients in Greek economy Triantafyllos Pnevmatikos University of Thessaly, School of Engineering, Department of Planning and Regional

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου, 7 42 Αθήνα, Tηλ.: 20 92 200-0, Fax: 20 92 33 977, www.iobe.gr Tsami Karatassou, 7 42 Athens, Greece, Tel.: +30 20-92 200-0, Fax: +3020-9233

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΣ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΣ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΣ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ Του ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Κ. ΜΠΕΝΟΥ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιώς ΓΕΝΙΚΑ Πολλά πειράματα που λαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγμα Διεθνούς Εμπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγμα Διεθνούς Εμπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγμα Διεθνούς Εμπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγμα του Ricardo με τα Υποδείγματα των Εξειδικευμένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγμα Διεθνούς Εμπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγμα Διεθνούς Εμπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγμα Διεθνούς Εμπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγμα του Ricardo με τα Υποδείγματα των Εξειδικευμένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin Κοινά Στοιχεία των Υποδειγµάτων που Βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ;

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Ένας δορυφόρος λογαριασμός (Δ.Λ.) είναι ένα εργαλείο για την οργάνωση όλης της ποσοτικής πληροφόρησης που σχετίζεται και απορρέει από ένα συγκεκριμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο.

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Αποτελέσματα από την επεξεργασία 226 ισολογισμών ισάριθμων βιομηχανιών με έδρα την Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Θράκη Βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη

Διαβάστε περισσότερα

5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές

5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές 5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές Σκοπός Στο προηγούμενο κεφάλαιο εξετάσαμε τον προσδιορισμό του εισοδήματος μίας οικονομίας χωρίς διεθνές εμπόριο, δηλαδή χωρίς να λάβουμε υπ όψιν

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη προσέγγιση στην ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο.

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Αποτελέσματα από την επεξεργασία 226 ισολογισμών ισάριθμων βιομηχανιών με έδρα την Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Θράκη ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές μέθοδοι αξιολόγησης του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Νίκου Ζόνζηλου και Σαράντη Λώλου. Θέσεις και Προτάσεις Πολιτικής - Διαλέξεις «1992»

Ποσοτικές μέθοδοι αξιολόγησης του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Νίκου Ζόνζηλου και Σαράντη Λώλου. Θέσεις και Προτάσεις Πολιτικής - Διαλέξεις «1992» Το δεύτερο πακέτο Delors και η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας Ημερίδα του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 8 Απριλίου 1993 Ποσοτικές μέθοδοι αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ενα Νέο Κλασσικό Υπόδειγμα Χωρίς Κεφάλαιο. Μακροοικονομικές Διακυμάνσεις και Νομισματικοί Παράγοντες

Ενα Νέο Κλασσικό Υπόδειγμα Χωρίς Κεφάλαιο. Μακροοικονομικές Διακυμάνσεις και Νομισματικοί Παράγοντες Ενα Νέο Κλασσικό Υπόδειγμα Χωρίς Κεφάλαιο Μακροοικονομικές Διακυμάνσεις και Νομισματικοί Παράγοντες Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, Αθήνα, 2016 Ενα Νέο Κλασσικό Υπόδειγμα Χωρίς Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. 1) Παράδειγµα κριτηρίου ερωτήσεων κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας)

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. 1) Παράδειγµα κριτηρίου ερωτήσεων κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1) Παράδειγµα κριτηρίου ερωτήσεων κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου (εξέταση στο µάθηµα της ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομολόγοι μελετούν...

Οι οικονομολόγοι μελετούν... Οι οικονομολόγοι μελετούν... Πώς αποφασίζουν οι άνθρωποι. Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι άνθρωποι. Ποιες δυνάμεις επηρεάζουν την οικονομία συνολικά. Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής; Μακροοικονομική:

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016 1) «Η ελληνική οικονομία είναι κατά βάση αγροτική». Όπως άλλωστε προκύπτει από τη συμμετοχή του προϊόντος του αγροτικού τομέα της χώρας μας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ που ανέρχεται σε A. 25% B. 33% C. 10%

Διαβάστε περισσότερα

Η Νομισματική Προσέγγιση

Η Νομισματική Προσέγγιση Η Νομισματική Προσέγγιση Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Η Νομισματική Προσέγγιση Βάση της νομισματικής προσέγγισης είναι το λεγόμενο νομισματικό υπόδειγμα, το οποίο προσδιορίζει τους παράγοντες που επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV

H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL H ΕΡΜΗΝΕΙΑ του ΔΕΙΚΤΗ P/BV βάσει των ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ των ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑ Ο Πραγματικός Βαθμός Χρησιμότητας του Δείκτη στη Διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ Θεωρία και Πολιτική Παντελής Καλαϊτζιδάκης Σαράντης Καλυβίτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στην οικονομική μεγέθυνση Ορισμός της οικονομικής μεγέθυνσης 15 Μια σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ. ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑνΑΔ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ. ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑνΑΔ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑνΑΔ 2 6-2 1 2 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 213 ISBN 978-9963-43-962-1 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 25 Κεφάλαιο 1 ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 27 Κεφάλαιο 2 ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 43 Κεφάλαιο 3 ΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Υποδείγματα Συσσώρευσης Ανθρωπίνου Κεφαλαίου, Ιδεών και Καινοτομιών και Ενδογενούς Μεγέθυνσης

Υποδείγματα Συσσώρευσης Ανθρωπίνου Κεφαλαίου, Ιδεών και Καινοτομιών και Ενδογενούς Μεγέθυνσης Υποδείγματα Συσσώρευσης Ανθρωπίνου Κεφαλαίου, Ιδεών και Καινοτομιών και Ενδογενούς Μεγέθυνσης Εξωτερικότητες από τη Συσσώρευση Φυσικού Κεφαλαίου, Συσσώρευση Ανθρωπίνου Κεφαλαίου, και Παραγωγή Νέων Ιδεών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός 1 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΥΚΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : Τρασανίδης Γεώργιος, διπλ. Ηλεκ/γος Μηχανικός Μsc ΠΕ12 05 Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός Στόχος της Τεχνολογίας στην Γ Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ. ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑνΑΔ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ. ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑνΑΔ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑνΑΔ 2 7-2 1 3 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 214 ISBN 978-9963-43-974-4 Υπεύθυνος Λειτουργός Κωνσταντίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 3 (Μακροοικονομική) Ακαδ. Έτος: 2007-8 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»

«Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Αθήνα, 25 Σεπτεµβρίου 2012 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Επίίδραση του τουριισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ:

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΡΑΚΗ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3: «ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΕΡΓΟ: Τοπική Σύμπραξη για την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα νέων αγροτών

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 5 η. Αποτίμηση Στοιχείων Κόστους και Οφέλους

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 5 η. Αποτίμηση Στοιχείων Κόστους και Οφέλους Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 5 η Αποτίμηση Στοιχείων Κόστους και Οφέλους Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια θεωρούνται στοιχεία κόστους και ποια οφέλους στην αξιολόγηση ενός έργου ή

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγµα του Ricardo µε τα Υποδείγµατα των Εξειδικευµένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin 1 Κοινά Στοιχεία των Υποδειγµάτων που Βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έννοια και Στόχοι της Μικροοικονομικής Θεωρίας 1. Γενικά...27 2. Το Πρόβλημα της Επιλογής...29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Η επισωρευτική διαδικασία μεγέθυνσης των Ευρωπαικών περιφερειών

Η επισωρευτική διαδικασία μεγέθυνσης των Ευρωπαικών περιφερειών Η επισωρευτική διαδικασία μεγέθυνσης των Ευρωπαικών περιφερειών Αλεξανδράκης Αλέξανδρος Τμήμα Λογιστικής Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Σερρών alex@eiser.gr Αλεξιάδης Στυλιανός Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ. 17 Πληθωρισμός και Ανεργία

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ. 17 Πληθωρισμός και Ανεργία Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ 17 Πληθωρισμός και Ανεργία Ανεργία και πληθωρισμός: Μια ανταγωνιστική σχέση; Πολλοί πιστεύουν ότι η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας είναι ανταγωνιστική Η ιδέα πρωτοεμφανίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

51. Στο σημείο Α του παρακάτω διαγράμματος IS-LM υπάρχει: r LM Α IS α. ισορροπία στις αγορές αγαθών και χρήματος. β. ισορροπία στην αγορά αγαθών και υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά χρήματος. γ. ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο 1. Γενικά για την επιχείρηση Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα 13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να συνδυάσει τα δύο προηγούμενα κεάλαια και να δώσει μια συνολική εικόνα του απλού μακροοικονομικού υποδείγματος. Θα εξετάσει, επίσης,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Το συνολικό προϊόν παίρνει την μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Πόροι και Διεθνές Εμπόριο. Το Υπόδειγμα των Heckscher Ohlin

Πόροι και Διεθνές Εμπόριο. Το Υπόδειγμα των Heckscher Ohlin Πόροι και Διεθνές Εμπόριο Το Υπόδειγμα των Heckscher Ohlin Το Υπόδειγμα Heckscher Ohlin Η θεωρία των Heckscher Ohlin υποθέτει ότι όλοι οι συντελεστές παραγωγής μπορούν να μετακινηθούν μεταξύ των διαφόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6 ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 6 ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 6 ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 1. Εισροή συναλλαγµατικών εσόδων στις χώρες υποδοχής και φιλοξενείας Έννοια Ιδιαίτερη σηµασία για αναπτυσσόµενες χώρες Μακροχρόνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΔΕΙΚΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ : Ιανουάριος 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΔΕΙΚΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ : Ιανουάριος 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πειραιάς, 12 Μαρτίου 2010 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο Γενικός Δείκτης Βιομηχανικής Παραγωγής μειώθηκε κατά 2,5%

Διαβάστε περισσότερα

Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα

Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα Κεφάλαιο 3 Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα 3.1 Σύνοψη Στο τρίτο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αναλυτικά το ισοζύγιο πληρωμών, καθώς και τα επί μέρους ισοζύγια στα οποία διακρίνεται. Στη συνέχεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΚΡΟ 1. Όταν η συνάρτηση κατανάλωσης είναι ευθεία γραµµή και υπάρχει αυτόνοµη κατανάλωση, τότε η οριακή ροπή προς κατανάλωση είναι: α. πάντοτε σταθερή, όπως και η µέση ροπή προς

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότερα, σημειώνουμε τις ακόλουθες παρατηρήσεις επί των σκέψεων για τις τροποποιήσεις του Α.Ν.:

Ειδικότερα, σημειώνουμε τις ακόλουθες παρατηρήσεις επί των σκέψεων για τις τροποποιήσεις του Α.Ν.: Αναπτυξιακός Νόμος (6/2002) Ο ΣΕΤΕ θέλοντας να συμβάλει θετικά στις αλλαγές του Αναπτυξιακού Νόμου υπέβαλε μια σειρά προτάσεων, εκφράζοντας τις θέσεις των επιχειρήσεων από ολόκληρο το τουριστικό φάσμα.

Διαβάστε περισσότερα

Πόροι και Διεθνές Εμπόριο

Πόροι και Διεθνές Εμπόριο Πόροι και Διεθνές Εμπόριο Το Υπόδειγμα των Heckscher Ohlin 1 Το Υπόδειγμα Heckscher Ohlin η θεωρία των Heckscher Ohlin υποθέτει ότι όλοι οι συντελεστές παραγωγής μπορούν να μετακινηθούν μεταξύ των διαφόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η απασχόληση κατά κλάδο 1993-2002

Η απασχόληση κατά κλάδο 1993-2002 ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Τεύχος 100, Νοέμβριος 2003 Η απασχόληση κατά κλάδο 1993-2002 Η α πασ χόλ η σ η κα τά κ λ άδ ο ο ι κονομικ ής δρασ τ η ρ ιό τ η τας Εργασ ια κ έ ς σ χ έ σ ε ις κα ι εκ

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Νεοκλασικό Υπόδειγμα Περιφερειακής Ανάπτυξης (Υπόδειγμα Solow) Περιφερειακή οικονομική 3 η ενότητα 1 η Διάλεξη

Το Βασικό Νεοκλασικό Υπόδειγμα Περιφερειακής Ανάπτυξης (Υπόδειγμα Solow) Περιφερειακή οικονομική 3 η ενότητα 1 η Διάλεξη Το Βασικό Νεοκλασικό Υπόδειγμα Περιφερειακής Ανάπτυξης (Υπόδειγμα Solow) Περιφερειακή οικονομική 3 η ενότητα 1 η Διάλεξη 1 Ένας χάρτης πλοήγησης στις θεωρίες περιφερειακής ανάπτυξης Τα νεοκλασικά υποδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ιοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΕΟ 34 - Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος: 2010-11 ΟΝΟΜΑ - ΕΠΩΝΥΜΟ:.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ (ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ) ('Αποτελέσματα της έρευνας Οικονομικής Συγκυρίας στη Βιομηχανία) Του ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 1. ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 11 : Διαπεριφερειακή Αγορά εργασίας (κεφάλαιο 9, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Διαπεριφερειακή αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Η θέση της «κυκλοφορίας» στην αναπαραγωγή του οικονομικού συστήματος... Γιώργος Σταμάτης

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Η θέση της «κυκλοφορίας» στην αναπαραγωγή του οικονομικού συστήματος... Γιώργος Σταμάτης Η θέση της "κυκλοφορίας" στην αναπαραγωγή του οικονομικού συστήματος και στην παραγωγή υπεραξίας και κέρδουςτου Γιώργου Σταμάτη Είναι ευρέως δεδομένη η άποψη, ότι, κατά τον Μαρξ, ο τομέας της «κυκλοφορίας»,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Βραχυχρόνιος Προσδιορισμός του Ισοζυγίου Πληρωμών

Ο Βραχυχρόνιος Προσδιορισμός του Ισοζυγίου Πληρωμών Ο Βραχυχρόνιος Προσδιορισμός του Ισοζυγίου Πληρωμών Η Σχέση μεταξύ Βραχυχρόνιας Εσωτερικής και Εξωτερικής Ισορροπίας, και το Καθεστώς των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Εσωτερική και Εξωτερική Ισορροπία Η εσωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2013

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2013 14 Οκτωβρίου 2013 Γραµµατοσειρά: Calibri, 14 pt, Γραµµατοσειρά: Calibri, 14 pt, Έντονα, Πλάγια, Ελληνικά Οι προβλέψεις του ΚΕΠΕ για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών της

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρότυπο Υπόδειγμα του Διεθνούς Εμπορίου 5-1

Το Πρότυπο Υπόδειγμα του Διεθνούς Εμπορίου 5-1 Το Πρότυπο Υπόδειγμα του Διεθνούς Εμπορίου 5-1 Επισκόπηση Μετρώντας την αξία της παραγωγής και της κατανάλωσης Ευημερία και όροι εμπορίου Επιδράσεις της οικονομικής ανάπτυξης Επιδράσεις διεθνών μεταβιβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠ και ανταγωνιστικότητα της γεωργίας και των τροφίμων

ΚΑΠ και ανταγωνιστικότητα της γεωργίας και των τροφίμων ΚΑΠ και ανταγωνιστικότητα της γεωργίας και των τροφίμων Έννοια ανταγωνιστικότητας Ικανότητα χωρών ή εταιρειών να προσφέρουν ποιοτικά προϊόντα σε ανταγωνιστικές τιμές και να ανταποδίδουν ικανοποιητικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ AΜΕΣΕΣ ΚΑΙ EΜΜΕΣΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟ ΟΝΤΩΝ

ΟΙ AΜΕΣΕΣ ΚΑΙ EΜΜΕΣΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟ ΟΝΤΩΝ «ÓÐÏÕÄÁÉ», Ôüìïò 59, Ôåý ïò 3ï-4ο, (2009) / «SPOUDAI», Vol. 59, No 3-4, (2009), University of Piraeus, pp. 253-263 ΟΙ AΜΕΣΕΣ ΚΑΙ EΜΜΕΣΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Τεχνολογία και Συναρτήσεις Παραγωγής -H πλευρά της προσφοράς στην οικονομία μελετάει τη διαδικασία παραγωγής των αγαθών και υπηρεσιών που καταναλώνονται από τα

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα λοιπόν µε τις εκτιµήσεις της δεύτερης έρευνας για το ύψος των επενδύσεων του 2010, οι επενδυτικές δαπάνες στο σύνολο της Μεταποίησης καταγράφο

Σύµφωνα λοιπόν µε τις εκτιµήσεις της δεύτερης έρευνας για το ύψος των επενδύσεων του 2010, οι επενδυτικές δαπάνες στο σύνολο της Μεταποίησης καταγράφο Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των αποφοίτων ΤΕΕ στην Ελληνική Βιομηχανία

Ο ρόλος των αποφοίτων ΤΕΕ στην Ελληνική Βιομηχανία Σύλλογος Τεχνικών Επιστημόνων Βιομηχανίας Κτίριο ΕΚΑ (Γραφείο 521), Γ Σεπτεμβρίου 48Β & Μάρνη, TK 10433, Αθήνα Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: info@steb.gr - Ιστοσελίδα: www.steb.gr Ο ρόλος των αποφοίτων ΤΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH

Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τεχνολογία και Συναρτήσεις Παραγωγής παραγωγή εισροές εκροές επιχείρηση παραγωγικοί συντελεστές

ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τεχνολογία και Συναρτήσεις Παραγωγής παραγωγή εισροές εκροές επιχείρηση παραγωγικοί συντελεστές ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τεχνολογία και Συναρτήσεις Παραγωγής - Η παραγωγή είναι η δραστηριότητα μέσω της οποίας κάποια αγαθά και υπηρεσίες (εισροές) μετατρέπονται σε άλλα αγαθά και υπηρεσίες (εκροές ή προϊόντα).

Διαβάστε περισσότερα

21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία

21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία 21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι η εξέταση της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής σε ανοικτή οικονομία με ελεύθερα κυμαινόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα