Κεφάλαιο 3 Το Υπόδειγµα Γενικής Ισορροπίας Εισροών-Εκροών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 3 Το Υπόδειγµα Γενικής Ισορροπίας Εισροών-Εκροών"

Transcript

1 Κεφάλαιο 3 Το Υπόδειγµα Γενικής Ισορροπίας Εισροών-Εκροών 3. Ιστορική Εξέλιξη Οι σύγχρονες µεθοδολογικές εξελίξεις και εµπειρικές εφαρµογές του υποδείγµατος γενικής ισορροπίας εισροών-εκροών (put-output model) για την ανάλυση των διακλαδικών σχέσεων ενός οικονοµικού συστήµατος, βασίζονται στο θεωρητικό πλαίσιο που ανέπτυξε στα µέσα της δεκαετίας του 30 ο Wassly W. Leotef (Leotef, ). Στην πρακτική του µορφή το υπόδειγµα του Leotef, όπως και άλλα σύγχρονα υποδείγµατα γενικής ισορροπίας, βασίστηκαν στην επιστηµονική δουλειά δύο Γάλλων οικονοµολόγων, του Fracos Quesay και του Leo Walras (Davar, 998, σελ. 3-4). Πρώτος ο Quesay κατασκεύασε το 798 ένα «Πίνακα της Οικονοµίας» (Tableau Ecoomque), όπως τον ονόµασε, ο οποίος περιέγραφε αναλυτικά σε χρηµατικούς όρους πώς ένα ιδιοκτήτης γης ξοδεύει τη γαιοπρόσοδο που λαµβάνει για την αγορά αγροτικών προϊόντων και υπηρεσιών. Όπως τόνισε αργότερα ο Schumpeter (954) ο πίνακας του Quesay, αποτέλεσε την πρώτη εµπειρική προσπάθεια προσέγγισης της γενικής ισορροπίας η οποία επηρέασε σηµαντικά την οικονοµική σκέψη τα επόµενα χρόνια. Αρκετές δεκαετίες αργότερα το 874 ο Walras βασιζόµενος στην εµπειρική δουλειά του Quesay, ανέπτυξε ένα υπόδειγµα γενικής ισορροπίας µε σαφή διαχωρισµό µεταξύ φυσικών και χρηµατικών ροών στις διακλαδικές σχέσεις του οικονοµικού συστήµατος. Στο υπόδειγµα του Walras, το συνολικό κόστος παραγωγής των προϊόντων προσδιορίζεται τόσο από την χρήση των παραγωγικών συντελεστών όσο και από τις τιµές των προϊόντων. ιακρίνονται δύο είδη τιµών για τα παραγόµενα προϊόντα: η τιµή προσφοράς (supply prce) και η τιµή πώλησης (sellg prce) οι οποίες προσδιορίζονται αντίστοιχα από τις συναρτήσεις προσφοράς και ζήτησης ανάλογα εάν το προϊόν κατευθύνεται στην τελική κατανάλωση ή στην ενδιάµεση ζήτηση. Εποµένως το κόστος παραγωγής µεταβάλλεται ακόµα και αν η χρήση των συντελεστών της παραγωγής παραµένει σταθερή. Ο arx µελέτησε σε βάθος την δουλειά του Quesay και την χρησιµοποίησε για να αναπτύξει την θεωρία του για την αναπαραγωγή του κεφαλαίου στην οικονοµία (arx, 969).

2 Τα υποδείγµατα γενικής ισορροπίας των Walras και Leotef παρουσιάζουν αρκετές οµοιότητες. Στην πραγµατικότητα το υπόδειγµα εισροών-εκροών του Leotef αποτελεί µια εµπειρική προσέγγιση του Βαλρασιαννού συστήµατος ισορροπίας µε ορισµένες σηµαντικές απλοποιήσεις στο θεωρητικό υπόβαθρο έτσι ώστε να είναι εφικτή η εµπειρική εφαρµογή της θεωρίας της γενικής ισορροπίας. 2 Στην πιο απλουστευµένη του µορφή, το υπόδειγµα εισροών-εκροών αποτελεί µια µέθοδο συστηµατικής ποσοτικοποίησης των αµοιβαίων παραγωγικών σχέσεων µεταξύ των διαφόρων κλάδων οικονοµικής δραστηριότητας στα πλαίσια ενός σύνθετου οικονοµικού συστήµατος. Το οικονοµικό αυτό σύστηµα µπορεί να είναι αρκετά µεγάλο περιλαµβάνοντας το σύνολο της οικονοµικής δραστηριότητας µιας χώρας, µπορεί όµως και να αναφέρεται σε µικρότερες περιφερειακές ή ακόµα και αστικές οικονοµίες (regoal or urba models). Ανεξάρτητα πάντως από το σχετικό µέγεθος του οικονοµικού συστήµατος, η µεθοδολογική προσέγγιση παραµένει η ίδια. Η παραγωγική διαδικασία κάθε κλάδου οικονοµικής δραστηριότητας ερµηνεύεται χρησιµοποιώντας ένα διάνυσµα παραγωγικών συντελεστών οι οποίοι περιγράφουν τις σχέσεις µεταξύ των εισροών που χρησιµοποιεί ο κλάδος και του τελικού προϊόντος το οποίο παράγει. Με άλλα λόγια οι διακλαδικές σχέσεις του οικονοµικού συστήµατος περιγράφονται από ένα σύστηµα γραµµικών εξισώσεων το οποίο εκφράζει ποσοτικά το ισοζύγιο µεταξύ της συνολικής χρήσης των εισροών και του παραγόµενου προϊόντος για µία συγκεκριµένη χρονική περίοδο. Σήµερα, ένας σηµαντικός αριθµός εµπειρικών µελετών χρησιµοποιεί το υπόδειγµα του Leotef (ή παραλλαγές αυτού) 3 για την ανάλυση των διακλαδικών σχέσεων τόσο σε περιφερειακό όσο και σε εθνικό επίπεδο, ενώ δεν υπάρχει χώρα 2 Κατά µία άλλη προσέγγιση, ο Leotef προσπάθησε να διαµορφώσει ένα υπόδειγµα συσχετίζοντας 3 τις πραγµατικές µε τις χρηµατικές ροές του συστήµατος (Davar, 998, σελ ). Χαρακτηριστικές παραλλαγές του κλασσικού υποδείγµατος γενικής ισορροπίας του Leotef αποτελούν ο πίνακας κοινωνικής λογιστικής (Socal Accoutg atrx-sa) και τo υπολογιστικό (ή εφαρµοσµένο) υπόδειγµα γενικής ισορροπίας (Computable Geeral Equlbrum-CGE). O πίνακας κοινωνικής λογιστικής έχει χρησιµοποιηθεί ευρέως σε αναπτυσσόµενες χώρες για την ανάλυση των διανεµητικών αποτελεσµάτων των αναπτυξιακών πολιτικών (π.χ. Pyatt και Roud, 977), ενώ από την άλλη πλευρά το υπολογιστικό υπόδειγµα γενικής ισορροπίας αποτελεί την πιο εξελιγµένη µορφή του υποδείγµατος του Leotef καθώς βασίζεται στις κλασσικές υποθέσεις της µικροοικονοµικής θεωρίας ενσωµατώνοντας µη-γραµµικούς µηχανισµούς ανάδρασης µεταξύ των κλάδων του υποδείγµατος (π.χ. Clarette και Roumasset, 986).

3 στον κόσµο που να µην έχει προσπαθήσει να κατασκευάσει ένα τέτοιο υπόδειγµα γενικής ισορροπίας. Χαρακτηριστικό της σηµασίας του υποδείγµατος γενικής ισορροπίας του Leotef είναι το γεγονός ότι ο Οργανισµός Βιοµηχανικής Ανάπτυξης των Ηνωµένων Εθνών (UNIDO) εδώ και αρκετά χρόνια, έχει υιοθετήσει τα υποδείγµατα εισροών-εκροών σαν ένα πρακτικό και αξιόπιστο εργαλείο για την διαµόρφωση και αξιολόγηση των αναπτυξιακών πολιτικών στις αναπτυσσόµενες χώρες. Συγκεκριµένα το υπόδειγµα του Leotef µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την εξέταση της παραγωγικής διάρθρωσης ενός οικονοµικού συστήµατος, για την αξιολόγηση διαφορετικών σεναρίων οικονοµικής ανάπτυξης, για την ανάλυση των επιδράσεων διαφόρων µέτρων πολιτικής καθώς και για προβλέψεις τόσο σε µακροοικονοµικό όσο και σε µικροοικονοµικό επίπεδο. 3.2 Το Θεωρητικό Υπόβαθρο του Υποδείγµατος Για να είναι εφικτή η εµπειρική εφαρµογή του Βαλρασιαννού υποδείγµατος γενικής ισορροπίας, ο Leotef έθεσε τέσσερις θεµελιώδεις υποθέσεις οι οποίες διέπουν το υπόδειγµα εισροών-εκροών. Οι υποθέσεις αυτές περιλαµβάνουν (Leotef, 94, σελ. 20): Πλήρη οµοιογενή προϊόντα (homogeeous products). Απουσία εξωτερικοτήτων στην παραγωγική διαδικασία (absece of exteraltes). εν υπάρχουν περιορισµοί στην χρήση των παραγωγικών συντελεστών και ειδικότερα του κεφαλαίου (o capacty costrats). Σταθεροί συντελεστές παραγωγής (fxed coeffcets of producto). Η υπόθεση της πλήρους οµοιογένειας των προϊόντων, σηµαίνει ότι οι συνθήκες κόστους είναι ίδιες µεταξύ των παραγωγικών µονάδων που συνιστούν κάθε κλάδο οικονοµικής δραστηριότητας του συστήµατος, ή µε άλλα λόγια ότι οι συναρτήσεις παραγωγής είναι ταυτόσηµες. Η δεύτερη υπόθεση υποδηλώνει την απουσία εξωτερικών επιβαρύνσεων ή οικονοµιών στην παραγωγή. ηλαδή, η παραγωγική διαδικασία κάθε κλάδου δεν επιβαρύνει ή δεν ωφελεί την παραγωγική διαδικασία κάποιου άλλου κλάδου του οικονοµικού συστήµατος. Ισοδύναµα µπορεί κανείς να

4 υποθέσει ότι στην περίπτωση που υπάρχουν εξωτερικότητες, τότε αυτές έχουν ενσωµατωθεί στο οικονοµικό σύστηµα. Η τρίτη υπόθεση υποδηλώνει ότι η προσφορά κάθε αγαθού ή υπηρεσίας είναι πλήρως ελαστική και εποµένως οι παραγωγικοί συντελεστές που έχει στην διάθεση της η οικονοµία δεν υποχρησιµοποιούνται (capacty uderutlzato). Τέλος, η τέταρτη υπόθεση είναι εµφανώς η πιο περιοριστική αλλά και η πλέον απαραίτητη για την εµπειρική εξειδίκευση του υποδείγµατος. Θα επανέλθουµε όµως σε αυτή αργότερα. Το θεµελιώδες κοµµάτι του υποδείγµατος του Leotef στο οποίο βασίζεται η ανάλυση εισροών-εκροών, περιλαµβάνει µια διακλαδική µήτρα χρηµατοοικονοµικών συναλλαγών (trasactos matrx) η οποία κατασκευάζεται από παρατηρούµενα οικονοµικά στοιχεία µιας περιφερειακής ή εθνικής οικονοµίας. Οι γραµµές της µήτρας αυτής περιγράφουν την διανοµή του παραγόµενου προϊόντος κάθε κλάδου προς τους υπόλοιπους κλάδους του συστήµατος (ενδιάµεση ζήτηση), ενώ αντίθετα οι στήλες περιγράφουν την σύνθεση των παραγωγικών εισροών οι οποίες απαιτούνται για την παραγωγή του τελικού προϊόντος κάθε κλάδου από τους υπόλοιπους κλάδους του συστήµατος (ενδιάµεση προσφορά). Εποµένως, η ζήτηση για εισροές κάθε κλάδου από τους υπόλοιπους κλάδους του συστήµατος κατά την διάρκεια µιας συγκεκριµένης χρονικής περιόδου προσδιορίζεται αποκλειστικά από το επίπεδο παραγωγής του κλάδου αυτού κατά την διάρκεια της ίδιας περιόδου. Εκτός όµως από τις συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών µεταξύ των οικονοµικών κλάδων, σε ένα οικονοµικό σύστηµα υπάρχουν και συναλλαγές µε εξωγενείς παράγοντες όπως τα νοικοκυριά, η δηµόσια διοίκηση και το εξωτερικό εµπόριο (εισαγωγές-εξαγωγές). Εποµένως, πέρα από τις εισροές οι οποίες προέρχονται ενδογενώς από το σύστηµα, κάθε κλάδος χρησιµοποιεί συγκεκριµένες ποσότητες κεφαλαίου και εργασίας, ενώ παράλληλα εισάγει ένα µέρος των παραγωγικών του εισροών από τρίτες χώρες. Το σύνολο των εισροών αυτών που προέρχονται εξωγενώς στο σύστηµα αποτελούν τη προστιθέµενη αξία (value added) κάθε κλάδου και ονοµάζονται τελικές πληρωµές (fal paymets) ή αρχικές εισροές (prmary puts). εδοµένης της τεχνολογίας παραγωγής, η ζήτηση για εξωγενείς εισροές (κεφάλαιο, εργασία, εισαγωγές) εξαρτάται από το επίπεδο παραγωγής κάθε κλάδου. Από την άλλη πλευρά, εκτός από την ενδιάµεση ζήτηση κάθε κλάδος προσφέρει τα προϊόντα του στην τελική ζήτηση (ιδιωτική και δηµόσια κατανάλωση, επενδύσεις) καθώς και στο εξαγωγικό εµπόριο. Σε αντίθεση µε την ενδιάµεση ζήτηση, η τελική

5 ζήτηση (fal demad) αγαθών ή υπηρεσιών δεν εξαρτάται από το συνολικό παραγόµενο προϊόν του κάθε κλάδου του υποδείγµατος. Αντίθετα το συνολικό προϊόν κάθε κλάδου εξαρτάται από την τελική του ζήτηση. Εποµένως εάν η οικονοµία αποτελείται από κλάδους οικονοµικής δραστηριότητας και γνωρίζουµε τις χρηµατικές ροές µεταξύ των κλάδων αυτών, µπορούµε να ορίσουµε την µήτρα των συναλλαγών του Leotef µε την µορφή ενός συστήµατος γραµµικών εξισώσεων ως εξής (προς το παρόν αγνοούµε την συµβολή της προστιθέµενης αξίας στην παραγωγική διαδικασία των επιµέρους κλάδων): X = X 2 = X = z + z2 + z + z z z K K K + z + z + z 2 + Y + Y + Y 2 (3.2.) όπου z είναι οι χρηµατικές ροές από τον κλάδο στον κλάδο Χ είναι η αξία των τελικών προϊόντων του κλάδου Υ είναι η τελική ζήτηση των προϊόντων του κλάδου (δηµόσια και ιδιωτική κατανάλωση, επενδύσεις, εξαγωγές) και,=, 2,, είναι οι οικονοµικοί κλάδοι του υποδείγµατος. Η υπόθεση του υποδείγµατος ότι η ζήτηση των προϊόντων κάθε κλάδου από τους υπόλοιπους του συστήµατος εξαρτάται αποκλειστικά από το µέγεθος της παραγωγής των κλάδων αυτών, είναι συνέπεια της θεµελιώδους υπόθεσης του Leotef για σταθερούς τεχνολογικούς συντελεστές µεταξύ των κλάδων του υποδείγµατος. εδοµένου του συστήµατος (3.2.) µπορούµε να ορίσουµε τους τεχνικούς συντελεστές της παραγωγής (techcal coeffcets) ως εξής: z α = ή X ) A = ZX (3.2.2) όπου, α είναι οι τεχνικοί συντελεστές της παραγωγής οι οποίοι δείχνουν το µερίδιο του προϊόντος του κλάδου στις συνολικές χρησιµοποιούµενες εισροές του κλάδου (αντίστοιχα Α είναι η µήτρα των άµεσων απαιτήσεων drect requremets matrx) Ζ είναι η (x) µήτρα των κλαδικών συναλλαγών και και X ) είναι η (x) διαγώνιος µήτρα του κλαδικού ακαθάριστου προϊόντος.

6 Με άλλα λόγια οι τεχνικοί συντελεστές δείχνουν την χρηµατική αξία των εισροών που προέρχονται από τον κλάδο ανά µονάδα παραγόµενου προϊόντος του κλάδου. Στα πλαίσια του υποδείγµατος εισροών-εκροών οι τεχνικοί συντελεστές παραµένουν σταθεροί υποδηλώνοντας την σταθερή συσχέτιση µεταξύ του τελικού προϊόντος κάθε κλάδου και των χρησιµοποιούµενων από αυτόν εισροών. Εποµένως η ύπαρξη οικονοµιών κλίµακας (ecoomes of scale) στην παραγωγική διαδικασία αγνοείται εντελώς, καθώς κάθε κλάδος του υποδείγµατος λειτουργεί ceters parbus κάτω από σταθερές αποδόσεις στην κλίµακα (costat returs to scale). Πέρα όµως από την απουσία οικονοµιών (ή αντιοικονοµιών) κλίµακας, στο υπόδειγµα του Leotef κάθε κλάδος χρησιµοποιεί παραγωγικές εισροές από τους υπόλοιπους κλάδους του συστήµατος σε σταθερές αναλογίες. ηλαδή ισχύει: α α k = c k,,k =,2,..., (3.2.3) όπου c είναι ο σταθερός λόγος των τεχνικών συντελεστών. εδοµένου ότι οι τεχνικοί συντελεστές είναι σταθεροί τότε η αναλογία των παραγωγικών εισροών παραµένει επίσης σταθερή. εδοµένων των εξισώσεων (3.2.2) και (3.2.3) το συνολικό προϊόν κάθε κλάδου του υποδείγµατος του Leotef µπορεί να εκφραστεί ως εξής: X z z2 z = = = L = α α α 2 (3.2.4) Είναι εµφανές λοιπόν από την σχέση (3.2.4) ότι στα πλαίσια του υποδείγµατος εισροών-εκροών η παραγωγική τεχνολογία χαρακτηρίζεται από µια συνάρτηση παραγωγής τύπου Leotef της µορφής: X z = m α z, α 2 2 z, K, α (3.2.5) Η συνάρτηση παραγωγής στην (3.2.5) χαρακτηρίζεται από σταθερές αποδόσεις στην κλίµακα, ενώ οι καµπύλες ισοπαραγωγής είναι της µορφής όρθιου L. Από

7 πρακτικής άποψης αυτό σηµαίνει ότι µία αύξηση στην χρήση µιας εισροής ξεχωριστά δεν µεταβάλει το επίπεδο παραγωγής κάθε κλάδου. Για να γίνει αυτό απαιτείται η αύξηση στην χρήση όλων των εισροών µε βάση τις σταθερές αναλογίες που υπάρχουν µεταξύ τους και περιγράφονται στην (3.2.4). Παραδείγµατος χάρη, εάν οι ποσότητες των εισροών z, z 2,, z (-) που χρησιµοποιεί ο κλάδος διπλασιαστούν εκτός από την z η οποία αυξάνεται κατά 50% µόνο, τότε σύµφωνα µε την (3.2.5) οι καινούργιες αναλογίες µεταξύ των εισροών θα είναι z α ενώ το συνολικό προϊόν του κλάδου θα αυξηθεί µόνο κατά 50%. Θα υπάρχει εποµένως υποχρησιµοποίηση των παραγωγικών εισροών που προέρχονται από τους κλάδους, 2,, (-) και δεδοµένου ότι αυτό συνεπάγεται παραπάνω κόστος για τον κλάδο, στο τέλος αυτός θα µειώσει την χρήση τους στο άριστο για αυτόν επίπεδο. Εποµένως, το τελικό σηµείο ισορροπίας θα βρίσκεται επάνω στην καµπύλη αύξησης της παραγωγής (expaso path) η οποία είναι γραµµική. εδοµένης λοιπόν της υπόθεσης των σταθερών τεχνικών συντελεστών παραγωγής, το σύστηµα στην (3.2.) µπορεί να γραφεί, αντικαθιστώντας τα z από την (3.2.2), ως εξής: X = X 2 = X = αχ α2χ α Χ α2χ α 22Χ α Χ K K K + αχ + α 2Χ + α Χ + Y + Y + Y 2 (3.2.6) Το σύστηµα στην (3.2.6) δείχνει την εξάρτηση των διακλαδικών συναλλαγών του συστήµατος από το συνολικό παραγόµενο προϊόν κάθε κλάδου. ηλαδή το τελικό προϊόν κάθε κλάδου εξαρτάται από την συνολική παραγωγή των υπόλοιπων κλάδων του συστήµατος, τις ενδιάµεσες απαιτήσεις για εισροές κάθε κλάδου καθώς και από την τελική ζήτηση της οικονοµίας. εδοµένου ότι η τελική ζήτηση (Υ) θεωρείται εξωγενής στο σύστηµα τότε η (3.2.6) µπορεί να γραφεί ως εξής: X X 2 X αχ α2χ α Χ α2χ α 22Χ α Χ K K K αχ α 2Χ α Χ = Y = Y = Y 2 (3.2.7α) ή

8 ( α ) X - α2χ + α Χ α2χ 2 22 Χ 2 α Χ ( α ) 2 2 K K K α Χ α 2Χ + = Y = Y ( α ) Χ = Y 2 (3.2.7β) Κατά συνέπεια για κάθε δεδοµένο επίπεδο τελικής ζήτησης (Υ), το παραπάνω σύστηµα στην (3.2.7β) αποτελείται από εξισώσεις µε αγνώστους και εποµένως είναι εφικτή µία µοναδική λύση για τα Χ. Γράφοντας το σύστηµα στην (3.2.7β) µε την µορφή µητρών, παίρνει την παρακάτω γενική µορφή: ( I A) X = Y (3.2.8) όπου, Ι είναι η µοναδιαία µήτρα, Α η µήτρα των τεχνολογικών συντελεστών ή των άµεσων απαιτήσεων (drect requremets matrx) και η οποία περιλαµβάνει όλα τα α στοιχεία, Χ είναι το διάνυσµα του τελικού προϊόντος και Υ το διάνυσµα της τελικής ζήτησης της οικονοµίας. Λύνοντας ως προς Χ, προκύπτει η παρακάτω σχέση: ( I A) Y X BY X = = η οποία µε την µορφή συστήµατος µπορεί να γραφεί: X = X 2 = X = βy β2y β Y β2υ β 22Υ β Υ K K K + βυ + β 2Υ + β Υ (3.2.9) (3.2.0) όπου Β είναι η αντίστροφη µήτρα συνολικών απαιτήσεων του Leotef (Leotef total requremets matrx) τα στοιχεία της οποίας (β ) δίνουν τις συνολικές απαιτήσεις (άµεσες και έµµεσες) κάθε κλάδου για την παραγωγή του συνολικού προϊόντος του ανά µονάδα τελικής ζήτησης. εδοµένων των αρχικών υποθέσεων του υποδείγµατος η σχέση µεταξύ παραγόµενου προϊόντος και τελικής ζήτησης προσδιορίζεται από τα στοιχεία της µήτρας Β, τα οποία ονοµάζονται τεχνικοί

9 συντελεστές συνολικών απαιτήσεων. 4 Εάν η ορίζουσα της µήτρας (Ι-Α) είναι διαφορετική από το µηδέν τότε η αντίστροφη µήτρα των συνολικών απαιτήσεων µπορεί να οριστεί και η λύση του συστήµατος στην (3.2.7β) είναι εφικτή. Η σχέση στην (3.2.9) υπογραµµίζει την µεγάλη πρακτική σηµασία του υποδείγµατος του Leotef καθώς µέσω αυτού είναι εφικτή η ανάλυση των επιπτώσεων στο συνολικό παραγόµενο προϊόν του οικονοµικού συστήµατος από µια οποιαδήποτε µεταβολή στην τελική ζήτηση κάθε επιµέρους κλάδου. Εποµένως µέσω της (3.2.9) είναι εφικτή η ανάλυση των βραχυχρόνιων επιπτώσεων κάθε µέτρου αναπτυξιακής πολιτικής σε µια εθνική ή περιφερειακή οικονοµία. Αυτό είναι δυνατόν µέσω των δεικτών κάθετης και οριζόντιας διασύνδεσης όπως ονοµάζονται (backward ad forward lkages). Στην διεθνή βιβλιογραφία έχουν προταθεί διάφοροι τέτοιοι δείκτες στους οποίους θα αναφερθούµε σε επόµενες ενότητες. Κλείνοντας την ενότητα αυτή αξίζει να σηµειωθεί ότι το οικονοµικό υπόβαθρο και οι θεωρητικές υποθέσεις που διέπουν το υπόδειγµα εισροών-εκροών φαίνεται να είναι µάλλον περιοριστικές ως προς την εµπειρική χρησιµότητα του. Το γεγονός αυτό το επισήµανε και ο ίδιος ο Leotef από την αρχή. Παρόλα αυτά στον βαθµό που το υπόδειγµα εισροών-εκροών αποτελεί απλά µια προσέγγιση της Βαλρασσιανής γενικής ισορροπίας ενός οικονοµικού συστήµατος, η πρακτική του αξιοπιστία θα πρέπει να αξιολογείται όχι µε βάση το κατά πόσο προσεγγίζει την πραγµατικότητα, αλλά µε βάση την χρησιµότητα του στην διαµόρφωση µέτρων πολιτικής. Έτσι παρά τις περιοριστικές του υποθέσεις το υπόδειγµα εισροών-εκροών µας παρέχει (attas κ.α., 984, σελ. 7-0): Μια απλή και ως ένα βαθµό ρεαλιστική εµπειρική προσέγγιση του Βαλρασσιανού υποδείγµατος γενικής ισορροπίας. Μια αναλυτική και περιγραφική παρουσίαση των διακλαδικών συναλλαγών ενός οικονοµικού συστήµατος. Ένα αξιόπιστο αναλυτικό εργαλείο αξιολόγησης των εναλλακτικών µέτρων πολιτικής στα πλαίσια µιας γενικής ισορροπίας. 4 Εάν πάρουµε την πρώτη µερική παράγωγο ως προς Υ στην (3.2.9) αυτή θα είναι ίση µε β το αντίστοιχο στοιχείο, δηλαδή, της µήτρας των συνολικών απαιτήσεων ( X = β ) Y.

10 3.3 Η Εµπειρική Εξειδίκευση του Υποδείγµατος 3.3. Η Βασική Μορφή του Υποδείγµατος Σύµφωνα µε την ανάλυση που παρουσιάστηκε στην προηγούµενη ενότητα, κάθε κλάδος παραγωγής λοιπόν, προκειµένου να παράγει το προϊόν του, χρησιµοποιεί ενδιάµεσες εισροές από τους υπόλοιπους κλάδους της οικονοµίας και ορισµένες ποσότητες αρχικών εισροών δηλαδή κεφάλαιο και εργασία καθώς επίσης και εισαγόµενες πρώτες ύλες. 5 Από την άλλη πλευρά, ένα µέρος του παραγόµενου προϊόντος κάθε κλάδου διοχετεύεται προς άλλους κλάδους της οικονοµίας µε την µορφή ενδιάµεσης ζήτησης έτσι ώστε αυτοί να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους σε ενδιάµεσες εισροές, ενώ ένα µέρος διοχετεύεται στην τελική ζήτηση της οικονοµίας, δηλαδή, την δηµόσια και ιδιωτική κατανάλωση, τις επενδύσεις και τις εξαγωγές. 5 Το άθροισµα των ενδιάµεσων και αρχικών εισροών ενός κλάδου εκφρασµένο σε χρηµατικές µονάδες, µας δίνει το σύνολο των εισροών του κλάδου ή µε άλλα λόγια την ακαθάριστη αξία παραγωγής κάθε κλάδου. Αντίστοιχα το άθροισµα ενδιάµεσης και τελικής ζήτησης µας δίνει την συνολική ζήτηση των προϊόντων του κλάδου. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η ακαθάριστη αξία παραγωγής κάθε κλάδου είναι ίση µε την συνολική ζήτηση των προϊόντων του κλάδου. Για να γίνουν ευκολότερα κατανοητή η σχέση µεταξύ ακαθάριστης αξίας παραγωγής και τελικής ζήτησης, ο παρακάτω Πίνακας 3. παρουσιάζει ένα υπόδειγµα εισροών-εκροών για µια υποθετική οικονοµία η οποία αποτελείται από παραγωγικούς κλάδους. Ο Πίνακας 3. παρουσιάζει την τυπική δοµή ενός υποδείγµατος εισροώνεκροών και διαιρείται σε τέσσερα τµήµατα: (α) στο τµήµα των ενδιάµεσων συναλλαγών, (β) στο τµήµα της τελικής ζήτησης, (γ) στο τµήµα των αρχικών εισροών (ή τελικών πληρωµών) στην παραγωγή και (δ) στο τµήµα των αρχικών εισροών στην τελική ζήτηση. Στο τµήµα των ενδιάµεσων συναλλαγών που βρίσκεται στο πάνω αριστερό µέρος του Πίνακα 3., καταγράφονται οι ενδιάµεσες συναλλαγές µεταξύ των παραγωγικών κλάδων του συστήµατος (z ). Οι σειρές παριστάνουν τους κλάδους ως παραγωγούς αγαθών και υπηρεσιών, ενώ οι στήλες εµφανίζουν τους ίδιους κλάδους ως καταναλωτές αγαθών και υπηρεσιών. Στο τµήµα της τελικής ζήτησης που 5 Για λόγους απλούστευσης του υποδείγµατος υποθέτουµε ότι οι αρχικές εισροές και η τελική ζήτηση επιµερίζονται µόνο σε αυτές τις επιµέρους κατηγορίες. Η ανάλυση δεν διαφέρει εάν αναιρεθεί η υπόθεση αυτή.

11 βρίσκεται στο πάνω δεξιό µέρος του Πίνακα 3., καταγράφεται το µερίδιο του συνολικού προϊόντος κάθε κλάδου που προορίζεται για τελική χρήση και αποτελείται από καταναλωτικά αγαθά που χρησιµοποιεί το κράτος ή τα νοικοκυριά (C ), από επενδυτικά αγαθά τα οποία αγοράζει το κράτος ή ιδιώτες (Ι ) και από αγαθά και υπηρεσίες που εξάγονται σε τρίτες χώρες (Ε ). Πωλητές Κλάδοι Αρχικές Εισροές Συνολικοί Πόροι Πίνακας 3. Βασικός Πίνακας Συναλλαγών του Υποδείγµατος Εισροών-Εκροών Αγοραστές Κλάδοι Τελική Ζήτηση Συνολικές Χρήσεις z z 2... z C I E X z 2 z z 2 C 2 I 2 E 2 X z z 2... z C I E X L L 2... L L C L I L E L K K 2... K K C K I K E K 2... C I E X X 2... X C I E X Στο τµήµα των αρχικών εισροών στην παραγωγή που βρίσκεται στο κάτω αριστερό µέρος του Πίνακα 3., καταγράφονται οι αµοιβές των συντελεστών της παραγωγής (κεφάλαιο Κ και εργασία L ) καθώς και η ακαθάριστη αξία των λοιπών εισροών που προέρχονται από τρίτες χώρες (Μ ). Τέλος, στο τµήµα των αρχικών εισροών στην τελική ζήτηση το οποίο βρίσκεται στο κάτω δεξιό µέρος του Πίνακα 3., καταγράφεται η αξία των παραγωγικών συντελεστών (κεφάλαιο και εργασία) καθώς και των εισαγωγών που χρησιµοποιήθηκαν απευθείας από τους τελικούς καταναλωτές. (π.χ. οι οικιακές υπηρεσίες που παρέχονται στο νοικοκυριό). Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι συνήθως τα επιµέρους στοιχεία που αποτελούν το τµήµα των αρχικών εισροών θα πρέπει να αντιστοιχούν στα επιµέρους στοιχεία που συνθέτουν την τελική ζήτηση του συστήµατος. Κάτι τέτοιο είναι βολικό στις περιπτώσεις των «κλειστών» (closed models) υποδειγµάτων εισροών-εκροών, όπως ονοµάζονται, στα οποία τόσο η ιδιωτική κατανάλωση όσο και η αµοιβή της εργασίας ενσωµατώνονται απευθείας στην µήτρα των άµεσων απαιτήσεων του συστήµατος...

12 (Εξίσωση 3.2.8). Περισσότερες λεπτοµέρειες για τα κλειστά υπόδειγµα παρέχονται από τους ller και Blar (985, σελ ). Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η δοµή του υποδείγµατος εισροών-εκροών θα ήταν χρήσιµη η παρουσίαση ενός υποθετικού αριθµητικού παραδείγµατος. Ας υποθέσουµε για λόγους απλούστευσης ότι η οικονοµία αποτελείται από τρεις κλάδους: πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή. Οι ροές αγαθών και υπηρεσιών του υποθετικού αυτού συστήµατος παρουσιάζονται στον Πίνακα 3.2 παρακάτω. Πωλητές Κλάδοι Αρχικές Εισροές Συνολικοί Πόροι Πίνακας 3.2 Υποθετικό Αριθµητικό Υπόδειγµα Εισροών-Εκροών Αγοραστές Κλάδοι Τελική Ζήτηση Συνολικές Χρήσεις Ι ΙΙ ΙΙΙ C I E X Ι ΙΙ ΙΙΙ L K X Κάθε γραµµή του Πίνακα 3.2 δείχνει την διάθεση της παραγωγής κάθε κλάδου στην οικονοµία. Έτσι από την συνολική παραγωγή των 00 µονάδων του πρωτογενή τοµέα η αυτοκατανάλωση είναι 20 µονάδες, ενώ οι πωλήσεις του κλάδου έχουν ως εξής: 30 µονάδες στον τριτογενή τοµέα, 20 µονάδες στην δηµόσια και ιδιωτική κατανάλωση 5 µονάδες στις επενδύσεις και 25 µονάδες στο εξωτερικό εµπόριο. Αντίστοιχα για την παραγωγή των 00 µονάδων του πρωτογενή κλάδου απαιτούνται 20 µονάδες από τον ίδιο τον πρωτογενή τοµέα, 0 µονάδες από τον δευτερογενή, 20 µονάδες από τον τριτογενή, 25 µονάδες εργασίας, 3 µονάδες κεφαλαίου και 2 µονάδες εισαγόµενων πρώτων υλών. Χρησιµοποιώντας την σχέση (3.2.2) µπορούµε να υπολογίσουµε την µήτρα των άµεσων απαιτήσεων ή τους σταθερούς τεχνικούς συντελεστές παραγωγής κάθε κλάδου του υποδείγµατος η οποία παρουσιάζεται στον παρακάτω Πίνακα 3.3.

13 Πίνακας 3.3 Μήτρα Άµεσων Απαιτήσεων του Υποθετικού Υποδείγµατος Ι ΙΙ ΙΙΙ Ι 0,2 0,0 0,2 ΙΙ 0, 0,0 0,2 ΙΙΙ 0,2 0,2 0,3 Η πρώτη στήλη του Πίνακα 3.3 δείχνει ότι το 20% των εισροών του πρωτογενή τοµέα προέρχεται από τον ίδιο τον κλάδο, το 0% από των δευτερογενή τοµέα και το 20% από τον τριτογενή τοµέα. Το υπόλοιπο 50% προέρχεται από τις υπόλοιπες αρχικές εισροές (25% από την εργασία, 3% από το κεφάλαιο και το 2% από τις εισαγωγές). Αντίστοιχα χρησιµοποιώντας την σχέση (4.2.9) είναι εφικτός ο υπολογισµός της αντίστροφης µήτρας των συνολικών απαιτήσεων του Leotef η οποία παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα 3.4. Πίνακας 3.4 Μήτρα Συνολικών Απαιτήσεων του Υποθετικού Υποδείγµατος Ι ΙΙ ΙΙΙ Ι,363 0,082 0,43 ΙΙ 0,227,074 0,37 ΙΙΙ 0,454 0,330,652 Όπως θα δούµε σε επόµενες ενότητες η µήτρα των συνολικών µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την ανάλυση των επιδράσεων στην συνολική παραγωγή του συστήµατος από µια µεταβολή στην τελική του ζήτηση. Κάθε στοιχείο της µήτρας µας δείχνει τις συνολικές απαιτήσεις (άµεσες και έµµεσες) κάθε κλάδου ανά µονάδα παραγόµενου προϊόντος. Έτσι οι συνολικές απαιτήσεις ανά µονάδα παραγόµενου προϊόντος του πρωτογενή τοµέα είναι,363 µονάδες από τον ίδιο τον εαυτό του, 0,227 µονάδες από τον δευτερογενή τοµέα και 0,454 από τον τριτογενή Το Υπόδειγµα Εισροών-Εκροών και οι Εθνικοί Λογαριασµοί Όπως αναφέρθηκε στην πρώτη ενότητα, για την εµπειρική εφαρµογή του υποδείγµατος εισροών-εκροών χρησιµοποιούνται πρωτογενή και δευτερογενή στοιχεία από τους λογαριασµούς εισοδήµατος και παραγωγής κάθε οικονοµίας. Είναι

14 εµφανές λοιπόν ότι υπάρχει άµεση συσχέτιση µεταξύ του υποδείγµατος εισροώνεκροών και των εθνικών λογαριασµών. Τόσο το υπόδειγµα εισροών-εκροών όσο και οι εθνικοί λογαριασµοί αποτελούν µια συστηµατική απεικόνιση όλων των παραγωγικών δραστηριοτήτων µιας οικονοµίας. Η διαφορά µεταξύ τους έγκειται στο γεγονός ότι το υπόδειγµα εισροών-εκροών παρέχει λεπτοµερέστερη απεικόνιση των οικονοµικών δραστηριοτήτων µεταξύ ενός µεγάλου αριθµού παραγωγικών κλάδων, καταγράφοντας παράλληλα τις ροές αγαθών και υπηρεσιών µεταξύ τους. Τα κύρια στοιχεία που συνιστούν το ακαθάριστο εθνικό προϊόν ή το εισόδηµα περιέχονται συνήθως σε ένα υπόδειγµα εισροών-εκροών. Η τελική ζήτηση του υποδείγµατος επιµερίζεται στις ίδιες κατηγορίες µε αυτές των εθνικών λογαριασµών δηλαδή, κατανάλωση, επενδύσεις και εξαγωγές. Επίσης, οι αρχικές εισροές περιλαµβάνουν τις ίδιες κατηγορίες εισοδηµάτων όπως το ακαθάριστο εθνικό εισόδηµα ως προς τους παραγωγικούς συντελεστές. Εποµένως δεδοµένου ότι η πληροφόρηση που παρέχουν οι εθνικοί λογαριασµοί είναι απαραίτητη για την κατασκευή του υποδείγµατος εισροών-εκροών, το τελευταίο παρέχει µια λεπτοµερέστερη απεικόνιση των παραγωγικών δραστηριοτήτων του οικονοµικού συστήµατος. Από την άλλη πλευρά οι εθνικοί λογαριασµοί αδυνατούν να αναλύσουν όλες τις πιθανές µεταβολές οι οποίες είναι όµως παρατηρήσιµες σε ένα υπόδειγµα εισροώνεκροών. Παραδείγµατος χάρη, οι µεταβολές στην διατοµεακή τελική ζήτηση µεταξύ των παραγωγικών κλάδων δεν αποτυπώνονται στο ακαθάριστο προϊόν της οικονοµίας, µπορούν όµως να γίνουν αντιληπτές στο υπόδειγµα εισροών-εκροών. Μια τέτοια µεταβολή όµως είναι σηµαντική καθώς µπορεί να επιφέρει δραστικές µεταβολές στο συνολικό παραγόµενο προϊόν της οικονοµίας µέσω των µεταβολών στις διακλαδικές συναλλαγές. Η ουσιώδης αυτή διαφορά µεταξύ των εθνικών λογαριασµών εισοδήµατος και του υποδείγµατος εισροών-εκροών υπογραµµίζει και την µεγάλη πρακτική σηµασία του υποδείγµατος του Leotef (Rchardso, 972, σελ 4-8). Κατά τον σχεδιασµό του υποδείγµατος η παραγωγική δραστηριότητα της οικονοµίας διακρίνεται σαφώς σε ενδογενή και εξωγενή. Παρόλο που η διάκριση αυτή ίσως υποθάλπει κάποιο βαθµό αυθαιρεσίας αναφορικά µε την οικονοµική θεωρία που διέπει το υπόδειγµα, συνιστά όµως παράλληλα ένα σηµαντικό πλεονέκτηµα για αυτό. Η διάκριση αυτή µπορεί να γίνει αντιληπτή από τον διαχωρισµό των εκροών σε ενδιάµεση και τελική ζήτηση καθώς και από αυτόν των εισροών σε ενδιάµεσες και αρχικές. Αυτή λοιπόν η

15 διάκριση δίνει την δυνατότητα χρήσης του υποδείγµατος σαν εργαλείο διαµόρφωσης πολιτικής, καθώς είναι εφικτή η ανάλυση των επιπτώσεων µιας εξωγενούς µεταβολής στον σύστηµα. Ας δούµε όµως καλύτερα από πρακτική άποψη πως σχετίζονται οι εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος µε το υπόδειγµα εισροών-εκροών χρησιµοποιώντας το υποθετικό υπόδειγµα του Πίνακα 3.. Όπως δείξαµε το άθροισµα των στοιχείων κάθε γραµµής του υποδείγµατος δείχνει τις πωλήσεις του κλάδου που αντιστοιχεί σε κάθε γραµµή προς τους υπόλοιπους κλάδους (ενδιάµεση ζήτηση) και στην τελική ζήτηση, δηλαδή, στην τελική κατανάλωση (δηµόσια και ιδιωτική), στις επενδύσεις και στις εξαγωγές. Αθροίζοντας τα στοιχεία κάθε γραµµής προκύπτει το συνολικό παραγόµενο προϊόν κάθε κλάδου ως εξής: = ( C + I E ) X = z + + (3.3.) Αντίστοιχα, το άθροισµα των στοιχείων κάθε στήλης του υποδείγµατος δείχνει τις αγορές πρώτων υλών κάθε κλάδου του συστήµατος από τους υπόλοιπους κλάδους (ενδιάµεσες εισροές) καθώς και από τις υπόλοιπες αρχικές εισροές (κεφάλαιο, εργασία, εισαγωγές) που χρησιµοποιεί στην παραγωγική του διαδικασία. Εποµένως και το άθροισµα των στηλών του υποδείγµατος ισούται µε το συνολικό παραγόµενο προϊόν κάθε κλάδου: = ( L + K ) X = z + + (3.3.2) Χρησιµοποιώντας τις σχέσεις (3.3.) και (3.3.2) µπορούµε να υπολογίσουµε κατά ανάλογο τρόπο το συνολικό παραγόµενο προϊόν της οικονοµίας αθροίζοντας είτε την στήλη των συνολικών χρήσεων είτε την γραµµή των συνολικών πόρων. ηλαδή, το συνολικό παραγόµενο προϊόν της οικονοµίας δίνεται από τις παρακάτω ισοδύναµες σχέσεις: X = X = ( C + I E) + + (3.3.3α)

16 και X = X = ( L + K ) + + (3.3.3β) Θέτοντας την (3.3.3α) ίση µε την (3.3.3β) προκύπτει: δεδοµένου ότι L + K + = C + I + E (3.3.4) = X = X =. Μεταφέροντας τώρα τις εισαγωγές στο δεξιό µέρος της εξίσωσης προκύπτει η γνωστή ταυτότητα του εθνικού εισοδήµατος: ( E ) L + K = C + I + (3.3.5) Το αριστερό µέρος της (3.3.5) είναι το ακαθάριστο εθνικό εισόδηµα (Α.Ε.Ε), δηλαδή οι συνολικές αµοιβές των παραγωγικών συντελεστών (κεφαλαίου και εργασίας), ενώ το αριστερό µέρος της εξίσωσης παριστάνει το ακαθάριστο εθνικό προϊόν (Α.Ε.Π.), δηλαδή, τις συνολικές δαπάνες της οικονοµίας για κατανάλωση, επενδύσεις και εξωτερικό εµπόριο (εξαγωγές µείον τις εισαγωγές). Είναι φανερό λοιπόν, ότι η πληροφόρηση που περιέχεται στους εθνικούς λογαριασµούς εισοδήµατος περιέχεται επίσης και στο υπόδειγµα εισροών-εκροών Η Πλήρης Μορφή του Υποδείγµατος Όπως αναφέρθηκε στις προηγούµενες ενότητες τα απαραίτητα στοιχεία για την εµπειρική εξειδίκευση του υποδείγµατος εισροών-εκροών προέρχονται από τους εθνικούς λογαριασµούς διαµέσου της συγκέντρωσης ερωτηµατολογίων. Πρακτικά τα ερωτηµατολόγια αυτά συγκεντρώνονται δειγµατοληπτικά από αντιπροσωπευτικές παραγωγικές µονάδες κάθε κλάδου. Η πληροφόρηση σχετικά µε την ακαθάριστη παραγωγή των µονάδων αυτών αφορά την βιοµηχανική ταξινόµηση τους σύµφωνα µε τα πρωτογενή τους προϊόντα. Με άλλα λόγια, στα πλαίσια του υποδείγµατος εισροών-εκροών, η συνολική παραγωγή κάθε κλάδου ορίζεται σαν το άθροισµα της συνολικής παραγωγής των επιµέρους παραγωγικών µονάδων που συνιστούν τον

17 κλάδο. Η συνολική παραγωγή όµως των επιµέρους παραγωγικών µονάδων περιλαµβάνει τόσο τα πρωτογενή όσο και τα δευτερογενή προϊόντα τα οποία ενδεχοµένως να µην ανήκουν στον ίδιο κλάδο σύµφωνα µε την βιοµηχανική του ταξινόµηση. Μια τέτοια διαδικασία είναι εµφανές ότι µπορεί να οδηγήσει στην κατασκευή ενός υποδείγµατος εισροών-εκροών το οποίο να µην είναι ρεαλιστικό ειδικότερα στις οικονοµίες εκείνες όπου η δευτερογενής παραγωγή είναι σηµαντική (π.χ. στις Η.Π.Α. σε µερικούς βιοµηχανικούς κλάδους η δευτερογενής παραγωγή αντιπροσωπεύει περίπου το 90% της συνολικής παραγωγής). Για την κατασκευή λοιπόν ενός ρεαλιστικού υποδείγµατος εισροών-εκροών χρειάζεται ένας εναλλακτικός τρόπος εµπειρικής του εξειδίκευσης εναρµονισµένος µε την διάκριση µεταξύ πρωτογενούς και δευτερογενούς παραγωγής. Ένας αξιόπιστος τρόπος εµπειρικής εξειδίκευσης του υποδείγµατος ο οποίος χρησιµοποιείται από τις περισσότερες χώρες του κόσµου σήµερα, διακρίνει δύο µήτρες διακλαδικών συναλλαγών οι οποίες αποτελούν την βάση του υποδείγµατος. Η διάκριση αυτή γίνεται ανάµεσα στα προϊόντα που παράγει κάθε οικονοµικό σύστηµα και στους κλάδους οικονοµικής δραστηριότητας τους οποίους διαθέτει. Η πρώτη µήτρα ονοµάζεται µήτρα εγχώριας παραγωγής (make matrx) η οποία περιγράφει την συνολική παραγωγή κάθε κλάδου και κάθε προϊόντος στην οικονοµία. Η γραµµές της µήτρας αυτής περιγράφουν τα διαφορετικά προϊόντα (και υπηρεσίες) που παράγονται από κάθε κλάδο της οικονοµίας, ενώ οι στήλες περιγράφουν τους κλάδους οι οποίοι παράγουν κάθε προϊόν (ή υπηρεσία) στην οικονοµία. Το άθροισµα των στοιχείων των γραµµών της µήτρας εγχώριας παραγωγής είναι ίσο µε την συνολική παραγωγή κάθε κλάδου, ενώ το άθροισµα των στοιχείων των στηλών µε την συνολική παραγωγή κάθε προϊόντος στην οικονοµία. Η δεύτερη βασική µήτρα είναι αυτή των ενδιάµεσων χρήσεων (use matrx) η οποία περιγράφει την ενδιάµεση (εξωγενή και ενδογενή) χρήση κάθε προϊόντος (ή υπηρεσίας) στην οικονοµία. Η γραµµές της µήτρας των ενδιάµεσων χρήσεων περιγράφουν την ενδιάµεση προσφορά κάθε προϊόντος στους κλάδους της οικονοµίας, ενώ οι στήλες την ενδιάµεση ζήτηση κάθε κλάδου για τα διαφορετικά προϊόντα της οικονοµίας. Το άθροισµα των στοιχείων κάθε γραµµής της µήτρας των ενδιάµεσων χρήσεων και της τελικής ζήτησης ισούται µε την συνολική παραγωγή κάθε προϊόντος στην οικονοµία, ενώ το άθροισµα των στοιχείων κάθε στήλης συν τις αρχικές εισροές µε την συνολική παραγωγή κάθε κλάδου της οικονοµίας.

18 Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η διάκριση µεταξύ προϊόντων και οικονοµικών κλάδων, θα χρησιµοποιήσουµε το υποθετικό παράδειγµα του Πίνακα 3. υποθέτοντας ότι ο αριθµός των παραγόµενων προϊόντων είναι διαφορετικός από τον συνολικό αριθµό των κλάδων της οικονοµίας (η ανάλυση δεν διαφέρει εάν αναιρέσουµε την υπόθεση αυτή). Πίνακας 3.4 Πλήρης Πίνακας Συναλλαγών µεταξύ Προϊόντων και Οικονοµικών Κλάδων στα Πλαίσια του Υποδείγµατος Εισροών-Εκροών Προϊόντα Κλάδοι Τελική Ζήτηση Παραγωγή u u 2 u C I E Q u 2 u 22 u 2 C 2 I 2 E 2 Q 2 u m u m2 u m ΚΜ I m E m Q m v v 2 v m X v 2 v 22 v 2m X 2 v v v m X L L 2 L L C L I L E L K K 2 K K C K I K E K 2... C I E Χρήσεις Q Q 2 Q m X X 2 X C I E X Όπου, m είναι ο αριθµός των παραγωγικών κλάδων και των παραγόµενων προϊόντων της οικονοµίας αντίστοιχα V είναι η (xm) µήτρα εγχώριας παραγωγής κάθε στοιχείο της οποίας (v ) δείχνει την παραγωγή του προϊόντος από τον κλάδο U είναι η (mx) µήτρα των ενδιάµεσων χρήσεων κάθε στοιχείο της οποίας (u ) δείχνει την ενδιάµεση κατανάλωση του προϊόντος από τον κλάδο Q είναι το διάνυσµα της συνολικής παραγωγής κάθε προϊόντος και Χ είναι το διάνυσµα της συνολικής παραγωγής κάθε κλάδου. Οι βασικές ταυτότητες του εθνικού εισοδήµατος και προϊόντος δεν διαφοροποιούνται από αυτές που παρουσιάστηκαν στην προηγούµενη ενότητα για το βασικό υπόδειγµα. Συγκεκριµένα οι σχέσεις (3.3.3α) και (3.3.3β) παρουσιάζονται ως εξής: Προϊόντα Κλάδοι Αρχικές Εισροές

19 και X X m ( C + I E) = Q + X + + = = m + + = = = Q + X ( L + K ) (3.3.6α) (3.3.6β) Θέτοντας την (3.3.6α) ίση µε την (3.3.3β) προκύπτει πάλι η ταυτότητα του εθνικού εισοδήµατος της εξίσωσης (3.3.5). Ο υπολογισµός των µητρών των άµεσων (drect requremets matrx - Εξ. (3.2.2)) και συνολικών (total requremets - Εξ. (3.2.9)) απαιτήσεων του υποδείγµατος διαφέρει σε σχέση µε αυτά που αναφέρθηκαν στην ενότητα Συγκεκριµένα το πλήρες υπόδειγµα δίνει την δυνατότητα για τον υπολογισµό των µητρών των άµεσων και συνολικών απαιτήσεων είτε ως προς τους κλάδους είτε ως προς τα παραγόµενα προϊόντα της οικονοµίας. Στην πρώτη περίπτωση η υπόθεση που γίνεται είναι ότι τα προϊόντα που χρησιµοποιούνται ως εισροές από τους κλάδους του υποδείγµατος παράγονται µε την τεχνολογία παραγωγής του αγοραστή κλάδου (dustry-based techology), ενώ στην δεύτερη τα προϊόντα παράγονται µε την παραγωγική τεχνολογία του προµηθευτή κλάδου στον οποίο αποτελούν κύρια προϊόντα (commodty-based techology). Επιπλέον, είναι εφικτή η διάκριση αναφορικά µε τις διαστάσεις της µήτρας, δηλαδή εάν αυτές αναφέρονται στα προϊόντα ή στους κλάδους της οικονοµίας ή σε συνδυασµό τους. Η επιλογή του τρόπου υπολογισµού της µήτρας των άµεσων απαιτήσεων εξαρτάται από τους στόχους πολιτικής και πρακτικής εφαρµογής του υποδείγµατος εισροών-εκροών. Ας δούµε όµως αναλυτικότερα πως είναι εφικτή η διάκριση αυτή στα πλαίσια του πλήρους υποδείγµατος εισροών-εκροών. Πρώτα από όλα κατά αντιστοιχία των τεχνικών συντελεστών παραγωγής στο απλό υπόδειγµα εισόδων-εκροών (εξίσωση (3.2.2)) µπορούµε να ορίσουµε τους τεχνικούς συντελεστές άµεσων απαιτήσεων σαν την αναλογία του προϊόντος κάθε κλάδου του συστήµατος στην συνολική παραγωγή σε κάθε επιµέρους παραγόµενο προϊόν του ως εξής: u r = ή X ) R = UX (3.3.7)

20 όπου r είναι η αξία του προϊόντος η οποία απαιτείται για την παραγωγή µιας µονάδας προϊόντος του κλάδου, U είναι η (mx) µήτρα των ενδιάµεσων χρήσεων και X ) είναι η (x) διαγώνιος µήτρα του κλαδικού ακαθάριστου προϊόντος. Κατά τον ίδιο τρόπο, η αναλογία των επιµέρους προϊόντων στην συνολική παραγωγή κάθε οικονοµικού κλάδου δίνεται από την σχέση: v c = ή X ) C = V X (3.3.8) όπου c είναι το µερίδιο στην συνολική παραγωγή του κλάδου το οποίο προσφέρει το προϊόν και V είναι η (xm) µήτρα εγχώριας παραγωγής. Τέλος, η αναλογία στη συνολική αξία των προϊόντων της οικονοµίας κάθε επιµέρους προϊόντος δίνεται από την σχέση: v d = ή Q ) D = VQ (3.3.9) όπου d είναι το µερίδιο στην συνολική παραγωγή κάθε προϊόντος το οποίο προσφέρει κάθε κλάδος και Q ) είναι η (mxm) διαγώνιος µήτρα ακαθάριστης παραγωγής των επιµέρους προϊόντων. Ας δούµε τώρα πως µπορούµε να υπολογίσουµε τις µήτρες των άµεσων και συνολικών απαιτήσεων υποθέτοντας ότι τα προϊόντα που χρησιµοποιούνται ως εισροές από τους κλάδους του υποδείγµατος παράγονται µε την τεχνολογία παραγωγής του αγοραστή κλάδου (dustry-based techology). σχέση: Η συνολική αξία της ακαθάριστης παραγωγής κάθε προϊόντος δίνεται από την Q = U + Y ( ) Q = RX + Y (3.3.0) όπου Y είναι το (mx) διάνυσµα της τελικής ζήτησης των επιµέρους προϊόντων της οικονοµίας. Γνωρίζουµε όµως ότι το συνολικό παραγόµενο ακαθάριστο προϊόν κάθε κλάδου ισούται µε το άθροισµα όλων των προϊόντων τα οποία παράγει κάθε κλάδος. Εποµένως µε βάση την σχέση (3.3.9) µπορούµε να ορίσουµε το ακαθάριστο προϊόν κάθε κλάδου ως εξής:

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 2004

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 2004 ΑΡΧΕΣ ΟΙΟΝΟΜΙΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΛΥΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΗΣ ΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 2004 ΕΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ια τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα -Σκοπός: Εξήγηση Διακυμάνσεων του Πραγματικού ΑΕΠ - Δυνητικό Προϊόν: Το προϊόν που θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

Ανεργία και Εμβάθυνση της Κρίσης (2008-2014)

Ανεργία και Εμβάθυνση της Κρίσης (2008-2014) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Κ. Κούνεβα Ευρωβουλευτής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας ΑΚΕΔ, Σπουδαστήριο Οικονομίας Ανεργία και Εμβάθυνση της Κρίσης (2008-2014)

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ;

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Ένας δορυφόρος λογαριασμός (Δ.Λ.) είναι ένα εργαλείο για την οργάνωση όλης της ποσοτικής πληροφόρησης που σχετίζεται και απορρέει από ένα συγκεκριμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα;

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Είναι ένα αρκετά απλό αλλά συνάµα θεωρητικά ισχυρό υπόδειγµα δοµηµένο γύρω από αγοραστές και πωλητές οι οποίοι επιδιώκουν τους δικούς

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α1. α. Λάθος β. Σωστό γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό Α2. δ Α3. β Ηµεροµηνία: Κυριακή 4 Μαΐου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Βασικές Υποθέσεις (i) Οι αγορές όλων των αγαθών είναι τέλεια ανταγωνιστικές. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 1 ΚΦΑΛΑΙΟ 6 ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ Οι καµπύλες ζήτησης και προσφοράς είναι αναγκαίες για να προσδιορίσουν την τιµή στην αγορά. Η εξοµοίωσή τους καθορίζει την τιµή και τη ποσότητα ισορροπίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Κεφάλαιο 10. Το κόστος παραγωγής. ! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Κεφάλαιο 10. Το κόστος παραγωγής. ! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Κεφάλαιο 10 Το παραγωγής! Ο Νόµος της προσφοράς:! Οι επιχειρήσεις επιθυµούν να παράγουν µεγαλύτερη ποσότητα, όσο υψηλότερη είναι η τιµή! Ως εκ τούτου, η καµπύλη προσφοράς έχει αρνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγµα του Ricardo µε τα Υποδείγµατα των Εξειδικευµένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin 1 Κοινά Στοιχεία των Υποδειγµάτων που Βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακό εισόδημα και προσδιορισμός της απασχόλησης. Περιφερειακή οικονομική 2 η ενότητα

Περιφερειακό εισόδημα και προσδιορισμός της απασχόλησης. Περιφερειακή οικονομική 2 η ενότητα Περιφερειακό εισόδημα και προσδιορισμός της απασχόλησης Περιφερειακή οικονομική η ενότητα Προσδιορισμός της περιφερειακής απασχόλησης Έννοιες και ορισμοί Πρόδρομες προσεγγίσεις υποδείγματα εξαγωγικής βάσης

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ Τα μέτρα διασποράς χρησιμεύουν για τη μέτρηση των περιφερειακών ανισοτήτων. Τα περιφερειακά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ http://www.economics.edu.gr 1 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑΤΑ ( τρόποι επίλυσης παρατηρήσεις σχόλια ) ΑΣΚΗΣΗ 1 Έστω ο πίνακας παραγωγικών δυνατοτήτων µιας

Διαβάστε περισσότερα

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Ένα πολυσταδιακό πρόβλημα που αφορά στον τριμηνιαίο προγραμματισμό για μία βιομηχανική επιχείρηση παραγωγής ελαστικών (οχημάτων) Γενικός προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 12 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο (µε 2ο, 3ο και 4ο) ΗΜΕΡΗΣΙΑ 9/2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 6/2000 ΕΣΜΕΣ 2000 ΕΣΜΕΣ 1998 28. ίνονται οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες Ορισμός Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες αβεβαιότητας. Βασικές έννοιες Η μελέτη ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014) ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Κ. Κούνεβα Ευρωβουλευτής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας ΑΚΕΔ, Σπουδαστήριο Οικονομίας ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κεφάλαιο 2o (συνέχεια) b) Υπολογισμός των βασικών Μακροοικονομικών μεγεθών Συνολικό εισόδημα και συνολική δαπάνη! Για μια οικονομία συνολικά, το εισόδημα πρέπει να είναι ίσο

Διαβάστε περισσότερα

Α.1 Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) σε σταθερές τιμές μετράει την αξία της συνολικής παραγωγής σε τιμές του έτους βάσης.

Α.1 Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) σε σταθερές τιμές μετράει την αξία της συνολικής παραγωγής σε τιμές του έτους βάσης. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και A5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1.1 Τι είναι η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ελαστικότητα ζήτησης για το αγαθό "Κ" είναι ίση με 2. Αυτό σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Συνολική Ζήτηση για εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ/GDP) απαρτίζεται από Y = C + I + G + NX απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά Επενδυτικές απάνες από τα νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Κεφάλαιο 9 Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Περίγραµµα κεφαλαίου ΗευθείαFE : Ισορροπία στην αγορά εργασίας Ηκαµπύλη IS : Ισορροπία στην αγορά αγαθών Ηκαµπύλη LM :

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονοµική Θεωρία

Μικροοικονοµική Θεωρία Μικροοικονοµική Θεωρία Ειδικά Θέµατα της Θεωρίας της Συµπεριφοράς του Καταναλωτή Το Συνολικό Αποτέλεσµα. Το Αποτέλεσµα Υποκατάστασης. Το Εισοδηµατικό Αποτέλεσµα. Κανονικά Αγαθά. Κατώτερα Αγαθά. Παράδοξο

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ-ΕΚΤΟ ΕΚΤΟ ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ-ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2011-2012 ΕΠΙΧ Μικροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Κεφάλαιο 11 Τα χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών! Τα κύρια χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών αγορών είναι: " Στην αγορά συµµετέχουν πολλοί αγοραστές και πωλητές

Διαβάστε περισσότερα

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες Επαναληπτική άσκηση στο Κεφάλαιο 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας .. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας ίδαμε ότι η βασική επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η επίτευξη του μέγιστου κέρδους με την πώληση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων ενός αγαθού στη μεγαλύτερη δυνατή τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ. Κεφάλαιο 2. Οικονοµικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ.Σαρτζετάκης 2

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ. Κεφάλαιο 2. Οικονοµικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ.Σαρτζετάκης 2 Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ Άντε πάλι.. Για να δούµε πόσες φορές θα κάνουµε αυτή τη δουλειά Κεφάλαιο 2 Οικονοµικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ.Σαρτζετάκης 1 Εισαγωγή! Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Προσδιορισμός Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment 1. Κεϋνσιανή θεωρία - Υπόδειγμα. Keynesian Model 1 Βασικές αρχές: Το μέγεθος του Εθνικού εισοδήματος (παραγόμενου

Διαβάστε περισσότερα

1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας

1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας Εφαρμογές Θεωρίας 1. Κατανομή πόρων σε συνθήκες στατικής αποτελεσματικότητας Έστω ότι η συνάρτηση ζήτησης για την κατανάλωση του νερού ενός φράγματος (εκφρασμένη σε ευρώ) είναι q = 12-P και το οριακό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α Α. Σε ένα κανονικό αγαθό, όταν αυξάνεται το εισόδηµα των καταναλωτών, τότε αυξάνεται και η συνολική δαπάνη των καταναλωτών.

ΟΜΑ Α Α. Σε ένα κανονικό αγαθό, όταν αυξάνεται το εισόδηµα των καταναλωτών, τότε αυξάνεται και η συνολική δαπάνη των καταναλωτών. ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασµένη. Α.1. Σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή 2013 [Πρόλογος] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 2012-2013 Μ.Επ. ΟΕ0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Μαρί-Νοέλ Ντυκέν, Επ. Καθηγητρία

Διαβάστε περισσότερα

/ P, παρά το γεγονός ότι στα διαγράµµατα συνεχίζουν

/ P, παρά το γεγονός ότι στα διαγράµµατα συνεχίζουν ΕΝΟΤΗΤΑ 4 4.1 ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ατοµική καµπύλη προσφοράς Προσδιοριστικοί παράγοντες της προσφοράς Η καµπύλη προσφοράς αποτελεί το γεωµετρικό τόπο όλων των σηµείων που αντιστοιχούν

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΛΟΓΟΙ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΛΟΓΟΙ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ Πρόκειται για τµήµα των σηµειώσεων (περίπου το 20%) για το test δεξιοτήτων στην ύλη της διεθνούς οικονοµικής ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΛΟΓΟΙ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 1. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 203. Η προσέγγιση εστιάζει στις χαρακτηριστικές ιδιότητες της καινοτοµικής επιχείρησης και όλα τα χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων καινοτοµίας και

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές 4. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ζήτηση εργασίας στο σύνολο της οικονομίας ορίζεται ως ο αριθμός εργαζομένων που οι επιχειρήσεις επιθυμούν να απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Α2. Α3. ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Β1 28 29 Η

Α2. Α3. ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑ Β1 28 29 Η ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΣΤΙΚOΤΗΤΑ ΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡOΣΦ ΣΦOΡΑΣ. Ελαστικότητα... Κεφάλαιο 5

ΕΛΑΣΤΙΚOΤΗΤΑ ΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡOΣΦ ΣΦOΡΑΣ. Ελαστικότητα... Κεφάλαιο 5 ΕΛΑΣΤΙΚOΤΗΤΑ ΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡOΣΦ ΣΦOΡΑΣ Κεφάλαιο 5 Ελαστικότητα...... µετρά τον βαθµό αντίδρασης των καταναλωτών και των παραγωγών στις αλλαγές στις συνθήκες της αγοράς...... µας επιτρέπει να αναλύουµε

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση Τιμών 2 ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) - Η διάκριση τιμών 3 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή

Διάκριση Τιμών 2 ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) - Η διάκριση τιμών 3 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή Διάκριση Τιμών ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) -H διάκριση τιμών 1 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή επιχείρηση γνωρίζει τις ατομικές συναρτήσεις ζήτησης όλων των καταναλωτών.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Μάθηµα 5ο Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Η συνολική Ζήτηση και τα συστατικά της Είδαµε ότι ένας τρόπος µέτρησης του ΑΕΠ είναι αυτός της συνολικής δαπάνης της οικονοµίας µε την παρακάτω ταυτότητα GDP

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Το συνολικό προϊόν παίρνει την μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Πρόβλημα &

Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική επιστήμη Πως κατανέμονται οι διαθέσιμοι πόροι για την ικανοποίηση των αναγκών Περιορισμένοι Εργασία Κεφάλαιο Απεριόριστες Πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα με ένα συντελεστή (συνέχεια) 1. Ο μόνος σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 4 (Δημόσια Οικονομική) Ακαδ. Έτος: 2006-7 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Ελαστικότητα και Εφαρμογές Ελαστικότητα... μας επιτρέπει να αναλύσουμε την προσφορά και τη ζήτηση σε βάθος. αποτελεί μια μέτρηση για τον τρόπο με τον οποίο πόσοι παραγωγοί

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα