Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ"

Transcript

1 ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ 49, 91-97, 2012 Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΒΑΣΩ ΑΡΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ* Περίληψη Η ιδέα της Δικαιοσύνης και η αντίστοιχη περί του δικαίου αξία ενέχει ποικίλες διαστάσεις και έννοιες: οντολογική, ηθική, συμβολική, πραγματική, ρεαλιστική, κατασκευασμένη, προσαρμοσμένη σε συγκεκριμένα κοινωνικά, πολιτισμικά και αξιακά πλαίσια. Για τον Πλάτωνα η δικαιοσύνη ήταν ηθική και φυσική αρετή, συνιστώμενη από τη σοφία, το θάρρος και την εγκράτεια. Για τον Αριστοτέλη, η δικαιοσύνη αντανακλάται στην εξωτερική συμπεριφορά του ατόμου και την καθημερινή ζωή. Η έννοια της δικαιοσύνης και του δικαίου αποτελεί βασική αρχή της κοινωνικοποίησης, η δε εσωτερίκευση της αξίας αυτής από τα υποκείμενα συγκροτεί το ευρύτερο πλαίσιο των θεωριών του κοινωνικού ελέγχου. Με άλλα λόγια, η εσωτερίκευση των βασικών αρχών της κοινωνικοποίησης συμβάλλει στον αποτελεσματικό έλεγχο των αρχέγονων ενστίκτων και στην ολοκλήρωση της προσωπικότητας. H αξία του δικαίου αποκτά συγκεκριμένο νόημα και περιεχόμενο, μόνο σε συγκεκριμένο κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο και οριοθετείται από τις όψεις των ανισοτήτων, που επικρατούν. Η έννοια προσδιορίζεται από το αντίθετό της και σηματοδοτείται από αυτό. Στο ερευνητικό επίπεδο, προσεγγίζουμε και διερευνούμε τις ποικιλόμορφες ανισότητες στην οικογένεια (π.χ. ανισότητες λόγω φύλου, οικονομικές, κοινωνικές κ.α.), στην κοινωνία (π.χ. πολιτισμικές, φυλετικές, οικονομικές, κ.α.) στην οικονομία και εν γένει σε κάθε έκφανση της κοινωνικής πραγματικότητας. Στο επίπεδο της πράξης και των πολιτικών (policies) αξίζει να αναφέρουμε ένα σχετικά νέο πεδίο δράσης για την ενδυνάμωση της αξίας του δικαίου: πρόκειται για τα προγράμματα δικαιικής εκπαίδευσης, ή περί δικαίου εκπαίδευσης, όπως αποδίδω στα ελληνικά τον όρο law capability όπως επικράτησε στον αγγλοσαξωνικό χώρο και ειδικά το Ηνωμένο Βασίλειο, ή τον παρεμφερή *Καθηγήτρια, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, Τμήμα Κοινωνιολογίας, πρώην Αντιπρύτανις. justice education όπως χρησιμοποιείται στον Καναδά και τις ΗΠΑ. Πρόκειται για συγκεκριμένα εκπαιδευτικά προγράμματα που απευθύνονται κυρίως στους νέους και τους εφήβους, με στόχο την ενδυνάμωση της αξίας του δικαίου και του περί δικαίου αισθήματος, τη γνώση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των πολιτών, την εξοικείωση με τη φιλοσοφία, τις αρχές και κυρίως τη λειτουργία των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης και εν γένει την ισχυροποίηση της αξίας του δικαίου και της τήρησης των αρχών δικαίου στην καθημερινή πράξη δράση. Λέξεις κλειδιά: Κοινωνική Αλλαγή, Ανομία, Κοινωνικοποίηση Εισαγωγή ΥΜΝΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Ω θνητοίσι δικαιοτάτη, πολύολβε, ποθεινή, εξ ισότητος αεί θνητοίς χαίρουσα δικαίοις, πάντιμ', ολβιόμοιρε, Δικαιοσύνη μεγαλαυχής, ή καθαραίς γνώμαις<ιν> αεί τά δέοντα βραβεύεις, άθραυστος τό συνειδός αεί: θραύεις γάρ άπαντας, όσσοι μή τό σόν ήλθον υπό ζυγόν, αλλ' υπέρ αυτού πλάστιγξι βριαραίσι παρεγκλίναντες απλήστως: αστασία<ς>τε, φίλη πάντων, φιλόκωμ', ερατεινή, ειρήνηι χαίρουσα, βίον ζηλούσα βέβαιον: αιεί γάρ τό πλέον στυγέεις, ισότητι δέ χαίρεις: εν σοί γάρ σοφίη αρετής τέλος εσθλόν ικάνει. κλύθι, θεά, κακίην θνητών θραύουσα δικαίως, ως άν ισορροπίαισιν αεί βίος εσθλός οδεύοι θνητών ανθρώπων, οί αρούρης καρπόν έδουσι, καί ζώιων πάντων, οπόσ' εν κόλποισι τιθηνεί γαία θεά μήτηρ καί πόντιος εινάλιος Ζεύς Ένας από τους ορφικούς ύμνους, είναι αυτός προς τη Δικαιοσύνη, ενώ παρεμφερείς υπάρχουν για το Νόμο και τη Δίκη. Η ιδέα της Δικαιοσύνης και η αντίστοιχη περί του δικαίου αξία ενέχει ποικίλες διαστάσεις και έννοιες:

2 οντολογική, ηθική, συμβολική, πραγματική, ρεαλιστική, κατασκευασμένη, προσαρμοσμένη σε συγκεκριμένα κοινωνικά, πολιτισμικά και αξιακά πλαίσια. Ιστορικά, η ολοκληρωμένη και οντολογική έννοια της δικαιοσύνης αναπτύχθηκε από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη. Σε διάφορες δε, ιστορικές περιόδους (ενδεικτικά: διαφωτισμός και 20ος αιώνας) και έως σήμερα, διαμορφώθηκαν νέο-αριστοτελικά ρεύματα και η αριστοτελική ιδέα της δικαιοσύνης επηρέασε όλους σχεδόν τους μελετητές και τους φιλοσόφους του δυτικού πολιτισμού. Στο ευρύτερο ιδεολογικό πλαίσιο της θρησκείας και συγκεκριμένα του χριστιανισμού, το ιδανικό της δικαιοσύνης συσχετίζεται με την ισότητα όλων απέναντι στο Θεό, ως συλλογική φαντασίωση και ταυτόχρονα ως ζητούμενο. Στις θεωρίες του φυσικού δικαίου, κυριαρχεί η έννοια της ισότητας ως ταυτόσημης με εκείνη της δικαιοσύνης, ενώ υπό την επίδραση του διαφωτισμού οι αξίες και οι αρχές της ισότητας, ελευθερίας και δικαιοσύνης, συνιστούν το θεμελιακό τρίπολο της δημοκρατίας, της κοινωνίας και της οργάνωσης των δυτικών κρατών. Σήμερα, επικρατεί επίσης ενα νεοαριστοτελικό ρεύμα στις επιστήμες του ανθρώπου, έκδηλο περισσότερο στις ΗΠΑ και Αυστραλία και λιγότερο στην Ευρώπη. Παρατηρούμε ότι η διεξοδική μελέτη των αριστοτελικών κειμένων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των σύγχρονων αναλύσεων σε βασικές θεμελιακές έννοιες, όπως είναι η δημοκρατία, η κοινωνία των πολιτών, η οικονομία, η δημόσια διαβούλευση, η κοινωνική εμπιστοσύνη και η κοινωνική δικαιοσύνη. Ήδη, από το 1971, με τη δημοσίευση του βιβλίου του John Rawls με τίτλο A Theory of Justice (Harvard University Press), άνοιξε ο επιστημονικός διάλογος για τις σχέσεις δικαιοσύνης και πολιτικής ή καλύτερα για την πολιτική προσέγγιση της δικαιοσύνης (σύμφωνα με την αναθεωρημένη άποψη του J. Rawls). Από τη δεκαετία του 90 και έπειτα αυξήθηκαν ραγδαία οι σχετικές δημοσιεύσεις βιβλίων και άρθρων [1-27] Η αριστοτελική προσέγγιση της δικαιοσύνης Αν και η έννοια της δικαιοσύνης αναδείχθηκε στην αρχαία Ελλάδα από την εποχή του Ομήρου, ωστόσο διαμορφώθηκε σε γραπτό κείμενο μέσα από τις νομοθεσίες των Δράκοντα, Σόλωνα και Κλεισθένη και σε απόλυτη συνάρτηση με τις λειτουργίες της πόλεως. Η ιστορία του αττικού δικαίου δείχνει ότι αυτές οι απόπειρες γραπτής νομοθεσίας αποτυπώνουν τα πρώτα ίχνη του δημοσίου δικαίου και τη διαμόρφωση των θεσμών απονομής της δικαιοσύνης, όπως ήταν ο Άρειος Πάγος και η Ηλιαία. Το αδίκημα (έγκλημα) σταδιακά μετατρέπεται από ιδιωτική διαφορά σε τιμωρητέα συμπεριφορά και από βεντέτα στο δικαίωμα της πόλης κράτους να τιμωρεί το δράστη. Για τον Πλάτωνα η δικαιοσύνη ήταν ηθική και φυσική αρετή, συνιστώμενη από τη σοφία, το θάρρος και την εγκράτεια. Για τον Αριστοτέλη, η δικαιοσύνη αντανακλάται στην εξωτερική συμπεριφορά του ατόμου και την καθημερινή ζωή. Ο Σταγειρίτης αποκαλύπτει τις σχέσεις της δικαιοσύνης με την πόλη -κράτος, την κοινωνία και τις πολιτικές αρχές, μέσα από μια ρεαλιστική πραγματιστική προσέγγιση. Αποδίδει στην έννοια της δικαιοσύνης δυική υπόσταση ως εσωτερικής ηθικής και ως εξωτερικής-υλικής. Η πρώτη διαμορφώνεται σε ένα ιδεατό επίπεδο και αναπαριστά την απόλυτη ισότητα. Η δεύτερη αφορά την καθημερινότητα, την κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή. Η άμβλυνση της κοινωνικής ανισότητας και η επίτευξη του ευ ζήν αποτελούν τους απώτερους στόχους της δικαιοσύνης. Ο σταγειρίτης είχε αποδοκιμάσει τον ανταποδοτικό χαρακτήρα της δικαιοσύνης, με σαφείς αναφορές τόσο στα Ηθικά Νικομάχεια [28], όσο και τα Μεγάλα Ηθικά [29]. Πέραν όμως της αποδοκιμασίας του στο ανταποδοτικό δίκαιο του Ραδάμανθυ, ο Αριστοτέλης προβαίνει και στη διάκριση των ποινών, μεταξύ τιμωρίας και κολασμού. Η τιμωρία (τιμώ+ ορώ) σηματοδοτεί το δικαίωμα ή την υποχρέωση της πόλης κράτους να αποκαταστήσει την τιμή του προσβληθέντος θύματος. Η έννοια του κολασμού (κόλασις) αφορά την τιμωρία του δράστη για το αδίκημα που διέπραξε, ενώ η θανατική ποινή οριζόταν ως ζημία και προβλεπόταν για συγκεκριμένα πολιτικά και ποινικά αδικήματα, όπως η ατιμία, η μητροκτονία, η πατροκτονία και οι παραβιάσεις των ιερών νόμων ( θανάτω ζημιούν ) [30]. Στο αττικό δίκαιο, η ποινή αναφέρεται στην οικονομική αποζημίωση του πλήρωνε ο δράστης ανθρωποκτονίας στους συγγενείς του θύματος. Ο σκοπός της ποινής ήταν διττός: η έναρξη της διαδικασίας της συγχώρεσης του δράστη από την πλευρά των συγγενών του θύματος (αίδεσις) και παράλληλα η απόσυρση από την πλευρά τους από την αντεκδίκηση (βεντέτα). Υπάρχουν βέβαια και άλλες παρεμφερείς με τη δικαιοσύνη αναφορές του Αριστοτέλη, όπως είναι η έκφραση της συγγνώμης και η κάθαρση ως προϋποθέσεις της επανορθωτικής διαδικασίας, η ανάληψη της

3 ευθύνης από την πλευρά του δράστη, η διάκριση σε εκούσια και ακούσια αδικήματα, καθώς επίσης και η έννοια της επιείκειας στην αριστοτελική προσέγγιση της δικαιοσύνης. Ο ρόλος επίσης της πόλης κράτους στην διαμόρφωση και την προστασία των νόμων είναι καθοριστικός και εν μέρει παράλληλος με το κοινοτικό πρότυπο της δικαιοσύνης (community justice), όπως ισχύει σήμερα [31]. Σε μια ευρεία προσέγγιση, ο Αριστοτέλης θεωρεί την επανορθωτική δικαιοσύνη ως μορφή κοινωνικής δικαιοσύνης που εφαρμόζεται στην καθημερινή ζωή και στοχεύει στην άμβλυνση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων. Η αξία του δικαίου στην οικογένεια Η οικογένεια με τις διάφορες όψεις και μορφές της διαχρονικά- αποτελεί βασικό θεσμό της κοινωνικοποίησης. Κοινωνικοποίηση είναι η εσωτερίκευση των κοινωνικών κανόνων και αξιών, η αφομοίωση δηλαδή από το άτομο, των προτύπων συμπεριφοράς που κάθε κοινωνία ή κοινωνική ομάδα θεωρεί αποδεκτά. Πρόκειται ουσιαστικά για μια διαρκή και δυναμική διαδικασία μάθησης και μεταβίβασης από γενιά σε γενιά των αξιών, προτύπων, γνώσεων, με στόχο τη συνέχεια του πολιτισμού σε συγκεκριμένο κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο. Η έννοια της δικαιοσύνης και του δικαίου αποτελεί βασική αρχή της κοινωνικοποίησης, η δε εσωτερίκευση της αξίας αυτής από τα υποκείμενα συγκροτεί το ευρύτερο πλαίσιο των θεωριών του κοινωνικού ελέγχου. Με άλλα λόγια, η εσωτερίκευση των βασικών αρχών της κοινωνικοποίησης συμβάλλει στον αποτελεσματικό έλεγχο των αρχέγονων ενστίκτων και στην ολοκλήρωση της προσωπικότητας. Η αξία του δικαίου στην οικογένεια μετουσιώνεται και εκφράζεται τόσο ως γενική θεωρητική αρχή, όσο και ως καθημερινή πράξη δράση. Περιλαμβάνει τις βασικές ηθικές διχοτομικές διακρίσεις του καλού-κακού, δίκαιουάδικου, σωστού-λάθους και συγκροτεί το ευρύτερο ηθικό πλαίσιο αναφοράς. Δικαιοσύνη είναι η «τήρηση των αρχών του δικαίου» σε ατομικά ή κοινωνικά πλαίσια. Κοινωνική Δικαιοσύνη είναι ένα επιτακτικό και καθολικό αίτημα των ανθρώπων ενάντια στην κοινωνική αδικία. Ένα αίτημα που απαιτεί την κατάργηση προνομίων, την απονομή και προστασία των δικαιωμάτων του πολίτη, ώστε όλοι οι πολίτες μιας κοινωνίας να απολαμβάνουν κοινωνική ισότητα, ελευθερία, ισονομία, αξιοκρατία, ισοπολιτεία και αδελφοσύνη» [32] Η διαμόρφωση δικαιικής συνείδησης αφορά το «δέον» και συνδέεται με τις ιστορικά μεταβαλλόμενες αντιλήψεις περί ουσίας του ανθρώπου και περί των αναφαίρετων δικαιωμάτων του. Υπονοεί την αξίωση να ανταποκρίνεται η κοινωνική θέση ορισμένου ατόμου είτε ομάδας (τάξης) στον πρακτικό ρόλο που διαδραματίζουν στη ζωή της κοινωνίας, να υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ συνειδητοποιούμενων αναγκών (συμφερόντων) και δυνατοτήτων ικανοποίησής τους, μεταξύ δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, μεταξύ εργασίας και α νταμοιβής, μεταξύ εγκλήματος και τιμωρίας, μεταξύ συνεισφοράς των ανθρώπων και κοινωνικής αναγνώρισης της. Η αναντιστοιχία μεταξύ των παραπάνω θεωρείται στα πλαίσια της ηθικής συνείδησης ως αδικία» σύμφωνα με τον Δ. Πατέλη : Δίκαιο, δικαιοσύνη, δικαίωμα, κ.ά.) [33]. Στο επίπεδο της οικογένειας, η αντιφατικότητα των μηνυμάτων για την αξία του δικαίου, η ακύρωση της αρχής αυτής μέσα από την ατομική πράξη δράση των γονέων ή άλλων υποκειμένων που είναι φορείς κοινωνικοποίησης, η αμφιθυμική στάση τους και η στείρα κριτική καθαυτής της αξίας του δικαίου, επηρεάζει κατά το μάλλον ή ήττον την εσωτερίκευση του κανόνα, κυρίως από τα παιδιά. Η διαγενεακή μεταβίβαση της αξίας κλονίζεται εκτός από τους ατομικούς παράγοντεςαπό ευρύτερους κοινωνικούς, οικονομικούς, πολιτισμικούς παράγοντες που επικρατούν σε συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο. Είναι κλασική πλέον η θεωρία της ανομίας όπως αρχικά διατυπώθηκε από τον Emile Durkheim και στη συνέχεια τον R. Merton, σύμφωνα με την οποία αιτιολογείται η υιοθέτηση άνομων μέσων για την επίτευξη των κοινωνικά αποδεκτών στόχων. Η αξία του δικαίου στην κοινωνία Πέραν όμως του ιδεατού προτύπου της αξίας του δικαίου και του δέοντος γενέσθαι, παρατηρούμε ότι η αδικία και η ανομία συχνά συγκροτούν δομικά στοιχεία των κοινωνιών, και αν έλθουμε στα του οίκου μας θα λέγαμε του ελληνικού πολιτικού και κοινωνικού συστήματος, εντός του οποίου το αίσθημα έλλειψης δικαιοσύνης είναι διάχυτο. Εχουμε πολλά ερευνητικά στοιχεία για το θέμα αυτό, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, από τις συστηματικές έρευνες του Ευρωβαρόμετρου, όσο και σε εθνικό, όπου αντανακλώνται οι απόψεις των

4 ελλήνων πολιτών για τους δικαιικούς θεσμούς και την αξία της δικαιοσύνης. Θα επανέλθω αργότερα. Οι ευρύτερες δε και πάσης φύσεως ανισότητες κλονίζουν την αξία του δικαίου, ως πρότυπο και ως ιδεατό. Η οικογένεια ως θεσμός που εξελλίσεται εντός και παραλλήλως προς τις κοινωνικές μεταβολές, διεργασίες και ευρύτερους δομικούς μετασχηματισμούς, υφίσταται τις αξιακές μεταλλάξεις και διαβρώσεις. Σε μια αλληλεπηδρασιακή διαδικασία διαρκούς ανατροφοδότησης μεταξύ τους, κοινωνίες και οικογένειες τροποποιούν, αλλοιώνουν, εκφράζουν, διαχέουν αξίες, αναπαραστάσεις, απόψεις και διαμορφώνουν συμπεριφορές, παγιωμένες ή μη στα μέλη τους. Οι έρευνες στάσεων και αναπαραστάσεων και ιδίως το γνωστικό πεδίο της κοινωνικής ψυχολογίας, φωτίζει τις έμμεσες προσλαμβάνουσες, οι οποίες συγκροτούν από μόνες τους μια αντικειμενική πραγματικότητα, πέρα από φιλοσοφικές και άλλου τύπου οντολογικού ή μη, αναζητήσεις. Ετσι, το σώμα των ερευνητικών πορισμάτων για τις στάσεις και τις κοινωνικές αναπαραστάσεις των ελλήνων σήμερα, αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία θεμελιώνουμε τις απόψεις μας για την αξία του δικαίου στην οικογένεια και την κοινωνία. Παρουσιάζουμε κάποιες διαπιστώσεις από την Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα για την περίπτωση της χώρας μας, όπως έχει αποτυπωθεί από το Ελληνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών [34] Εμπιστοσύνη στους θεσμούς: Α) Εμπιστοσύνη στο Κοινοβούλιο: Γενικά, τόσο στη χώρα μας (σε μεγαλύτερο βαθμό) όσο και στην Ευρώπη (σε μικρότερο βαθμό), η εμπιστοσύνη στο Κοινοβούλιο φθίνει. Στη χώρα μας η απόλυτη απαξίωση σχεδόν διπλασιάστηκε κατά τη διάρκεια της δεκαετίας και σχεδόν εξαφανίστηκε η απόλυτα θετική ψήφος εμπιστοσύνης. Οι ευρωπαϊκοί μέσοι όροι επίσης αναδεικνύουν μια κρίση αξιοπιστίας του θεσμού σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Β) Εμπιστοσύνη στους Νόμους: Οι απόλυτες τιμές της μεταβλητής (καμία απολύτως εμπιστοσύνη απόλυτη εμπιστοσύνη) υποδεικνύουν ότι διπλασιάζεται σχεδόν η δυσπιστία ενώ μειώνεται εξαιρετικά σημαντικά (υποπενταπλασιάζεται) η απόλυτη εμπιστοσύνη στη χώρα μας με το τέλος της δεκαετίας (Πίνακας 6). Οι διακυμάνσεις του ΕΜΟ επίσης καταδεικνύουν μια αργή αλλά σταθερή δυσπιστία του κοινωνικού σώματος κατά των νόμων νομικού συστήματος. Γ) Εμπιστοσύνη στην Αστυνομία: Ούτε ο θεσμός της Αστυνομίας, ο οποίος απολάμβανε της εμπιστοσύνης του κοινού στη χώρα μας κατά τη διάρκεια του «κύματος» και εμφανίζεται ακόμη και σήμερα ισχυρός στις μέσες όμως τιμές της μεταβλητής, δεν ξέφυγε του γενικότερου κλίματος δυσπιστίας και απαξίωσης όπου η θέση «καμία απολύτως εμπιστοσύνη» διπλασιάζει τα ποσοστά της στο κοινωνικό σώμα ενώ η «απόλυτη εμπιστοσύνη» υποτριπλασιάζεται.. Στο γενικό θεωρητικό επίπεδο, σχετικά με την αξία του δικαίου στην οικογένεια και την κοινωνία, εντάσσεται και η έννοια του περί δικαίου αισθήματος. Πρόκειται για ευρεία και ασαφή έννοια, τα χαρακτηριστικά της οποίας προκύπτουν τόσο από την υποκειμενική εφαρμογή του όρου, όσο και από την νομολογία. Ισχυριζόμαστε ότι το κοινό περί δικαίου αίσθημα είναι κοινωνικά κατασκευασμένη έννοια, αφού δεν ορίζεται strictu sensu. Η έννοια διακρίνεται σε δύο επίπεδα: ατομικό (θεωρίες φυσικού δικαίου) και συλλογικό (γερμανική σχολή, το δίκαιο ως συλλογικό, της κοινότητας προιόν) ακριβώς η Γερμανική έννοια του Volkgeist». Στην πραγματικότητα, η έννοια του αδίκου και αντίστοιχα του δικαίου αποτελεί μια μεταβαλλόμενη αντίληψη, η οποία αναπλάθεται και αναδιαμορφώνεται μέσα στα πλαίσια της ανθρώπινης εξέλιξης και συμπαρασύρεται από τις ευρύτερες αλλαγές στάσεων, αντιλήψεων και αναπαραστάσεων. Τόσο στην οικογένεια, όσο και σε άλλους κοινωνικούς θεσμούς (εκπαίδευση, κοινότητα, πολιτική κ.α.), η αξία του δικαίου ως ιδεατή κατασκευή πλήττεται από τις πάσης φύσεως ανισότητες, κοινωνικές, οικονομικές, πολιτισμικές, πολιτικές κ.α. Αν δε, δεχθούμε ως υπόβαθρο της ανάλυσής μας, το συγκρουσιακό πρότυπο της κοινωνικής οργάνωσης και της διαμόρφωσης των θεσμών, τότε είναι εύλογο, ότι αυτές οι ανισότητες έχουν διττή και αντιφατική λειτουργία: από τη μια ακυρώνουν την κατασκευή της αξίας περί δικαίου αφού φαίνεται ότι οι κοινωνίες είναι άνισες και άδικες- και από την άλλη, εντείνουν, οριοθετούν και νοηματοδοτούν κάθε φορά, σε κάθε πλαίσιο την κατασκευή περί δικαίου. Με άλλα λόγια, η αξία του δικαίου εκλαμβάνει συγκεκριμένο νόημα και περιεχόμενο, μόνο σε συγκεκριμένο κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο και μέσα από τις όψεις των ανισοτήτων, που επικρατούν. Η έννοια προσδιορίζεται από το αντίθετό της και σηματοδοτείται από αυτό. Στο ερευνητικό

5 επίπεδο, προσεγγίζουμε και διερευνούμε τις ποικιλόμορφες ανισότητες στην οικογένεια (π.χ. ανισότητες λόγω φύλου, οικονομικές, κοινωνικές κ.α.), στην κοινωνία (π.χ. πολιτισμικές, φυλετικές, οικονομικές, κ.α.) στην οικονομία και εν γένει σε κάθε έκφανση της κοινωνικής πραγματικότητας. Η μελέτη των κοινωνικών κινημάτων (παλαιών και νέων) συμβάλλει στην κατανόηση του αντικειμένου, στο βαθμό που τα κοινωνικά κινήματα εκφράζουν το βασικό αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη. Υπενθυμίζω ότι παλαιά κοιν κινήματα ήταν το εργατικό κίνημα, καθώς και τα πολιτικά κινήματα του φασισμού, κομμουνισμού και του ουτοπικού σοσιαλισμού. Στα νέα κοινωνικά κινήματα περιλαμβάνονται το φεμινιστικό, της ειρήνης, το περιβαλλοντικό, των ομοφυλοφίλων, το αντιπυρηνικό, της προστασίας των καταναλωτών κ.α. Ο ταξικός χαρακτήρας που διακρίνει τα παλαιά από τα νέα κοινωνικά κινήματα δεν εξαντλείται μόνο στη διατύπωση των στόχων του κάθε κινήματος, αλλά επεκτείνεται και σε αυτή καθαυτή τη σύνθεσή τους. Τα νέα κκ είναι ότι αγκαλιάζουν ενεργούς κοινωνικούς πολίτες περα από ταξικές διαφοροποιήσεις. Αν και αυτή η άποψη υιοθετείται σταθερά στη βιβλιογραφία, ωστόσο ο Anthony Giddens επισημαίνει ότι υπάρχει μια ιστορική, κοινωνική και πολιτισμική συνέχεια στα κοινωνικά κινήματα, π.χ. οι προγονοι του σημερινου οικολογικού κινήματος βρίσκονται στο 19ο αιώνα, στις ρίζες του ρομαντισμού και της τάσης επιστροφής στη φύση. Διαπιστώνουμε ότι τα κκ δεν διαμορφώνονται αυτούσια και ανεξάρτητα, αλλά αποτελούν έκφραση των κοινωνικοπολιτισμικών δομών μιας κοινωνίας [35]. Η αλλαγή του αξιακού συστήματος είναι το τελικό προϊόν και ο απώτερος στόχος των κοινωνικών κινημάτων. Περί δικαίου εκπαίδευση Τέλος, στο επίπεδο της πράξης και των πολιτικών (policies) αξίζει να αναφέρουμε ένα σχετικά νέο πεδίο δράσης για την ενδυνάμωση της αξίας του δικαίου: πρόκειται για τα προγράμματα δικαιικής εκπαίδευσης, ή περί δικαίου εκπαίδευσης, όπως αποδίδω στα ελληνικά τον όρο law capability όπως επικράτησε στον αγγλοσαξωνικό χώρο και ειδικά το Ηνωμένο Βασίλειο, ή τον παρεμφερή justice education όπως χρησιμοποιείται στον Καναδά και τις ΗΠΑ. Πρόκειται για συγκεκριμένα εκπαιδευτικά προγράμματα που απευθύνονται κυρίως στους νέους και τους εφήβους, με στόχο την ενδυνάμωση της αξίας του δικαίου και του περί δικαίου αισθήματος, τη γνώση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των πολιτών, την εξοικείωση με τη φιλοσοφία, τις αρχές και κυρίως τη λειτουργία των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης και εν γένει την ισχυροποίηση της αξίας του δικαίου και της τήρησης των αρχών δικαίου στην καθημερινή πράξη δράση. Πρόκειται για νέες και καινοτόμες μορφές παρέμβασης, που έως τώρα έχουν αξιολογηθεί θετικά όπου εφαρμόσθηκαν. Στον άξονα της μελέτης, ακολουθούν τις παρεμβάσεις στο σχολείο και την οικογένεια για την ενδυνάμωση της ιδέας και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που αναδεικνύουν μια νέου τύπου παιδαγωγική προσέγγιση για την εφαρμογή πλέον και όχι τη ρητορική- των βασικών αρχών δικαίου. Ενδεικτικά αναφέρω δύο προγράμματα. Το πρώτο αφορά την από κοινού πρωτοβουλία του Independent Academic Research Studies (London, UK) και του Public Legal Education Network (UK) στο πρόγραμμα Measuring young people s legal capability, το Η τελική έκθεση δημοσιεύθηκε το 2009, στην οποία επισημαίνεται το χαμηλό επίπεδο γνώσης των δικαιωμάτων των νέων ηλικίας ετών στο Λονδίνο και η περαιτέρω ανάγκη για εκπαίδευση και ενσωμάτωση (mainstreaming) των πολιτικών για το δίκαιο και τη δικαιοσύνη σε όλες τις οριζόντιες πολιτικές για τους νέους. Στον Καναδά, ως πρότυπο καλής πρακτικής αναπτύσσεται διαρκώς η Public Legal Education (PLE), η δημόσια νομική εκπαίδευση. Υπάρχουν εκατοντάδες τοπικές οργανώσεις και φορείς σε όλες τις περιοχές της χώρας που εκδίδουν ενημερωτικά φυλάδια για τους νόμους που αφορούν όλους τους πολίτες. Όλα τα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης προσφέρουν επισης νομικά μαθήματα. Το 2003 δημοσιεύθηκε και η σε βάθος αξιολόγηση των προσφερομένων υπηρεσιών και γνώσεων στην έρευνα του Ομοσπονδιακού Τμήματος Δικαιοσύνης Evaluation of Public Legal Education And Information: An Annotated Bibliography, by Lindsay Cader [36]. Τα ειδικά προγράμματα για τους νέους ηλικίας για την δικαιική εκπαίδευση, περιλαμβάνουν τις σύγχρονες τεχνολογίες και είναι σχεδόν όλα on line. Παρότι υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των ομόσπονδων πολιτειών του Καναδά, ωστόσο οι έρευνες αξιολόγησης δείχνουν ότι παρόμοια προγράμματα μπορούν να ενταχθούν και στο πεδίο της πρόληψης της παραβατικής συμπεριφοράς και της εγκληματικότητας.

6 Στην Ελλάδα και απ όσο γνωρίζω, δεν έχουμε παρόμοια προγράμματα με συγκεκριμένο περιεχόμενο την ανάδειξη της αξίας του δικαίου, παρά μόνο γενική επισκόπηση των βασικών δημοκρατικών λειτουργιών των κοινωνιών, μέσα από μαθήματα συχνά υποβαθμισμένα- όπως η Αγωγή του Πολίτη παλαιότερα, Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή πιο πρόσφατα. Όμως, τόσο οι απαρχαιωμένες τεχνικές διδασκαλίας αυτών των μαθημάτων, μέσα από την κλασικη καθ έδρας διδασκαλία, όσο και η δευτερεύουσα σημασία που αποδίδονται σε αυτά από τις επικρατούσες στάσεις και αντιλήψεις όλων των παραγόντων της εκπαιδευτικής διαδικασίας, συμβάλλουν στην αποδυνάμωση του μηνύματος και των αρχών του δικαίου, ακόμα και στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Συμπερασματικά 1. Η αξία του δικαίου στην οικογένεια και την κοινωνία αποτελεί μια ευρεία, αφηρημένη και πολυσήμαντη έννοια, η οποία νοηματοδοτείται μόνο μέσα από το αντίθετό της: την αδικία και τις πάσης φύσεως οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές ανισότητες. Η ιστορία των εξεγέρσεων, των επαναστατικών κινημάτων και των κοινωνικών κινημάτων του δυτικού κόσμου, συνιστά την ιστορία της μετουσίωσης της αξίας αυτής του δικαίου στο πραγματικό ρεαλιστικό επίπεδο. 2. Παρά την αμφισημία του όρου, ως ιδεολογική και κοινωνική κατασκευή η αξία του δικαίου αποτελεί βασική αρχή της κοινωνικοποίησης και της συγκρότησης των δημοκρατικών κοινωνιών. Παρεμφερής κατασκευασμένη έννοια είναι το κοινό περί δικαίου αίσθημα, με διττή υποκειμενική και αντικειμενική διάσταση. Η αξία του δικαίου, στις κοινωνίες της σύγκρουσης και των ανισοτήτων, εξακολουθεί να παραμένει το ζητούμενο, εξακολουθεί να παραμένει ο στόχος. Στην καθημερινότητά μας, μόνο μέσα από τα δρώντα υποκείμενα, από τους γονείς, τους δασκάλους, από όλους μας εξαρτάται αν θα αποτελέσουμε καλή πρακτική και καλό παράδειγμα από τις ατομικές μας συμπεριφορές στη διαδικασία της ενδυνάμωσης της αξίας του δικαίου και της κοινωνικής αλλαγής. Οι πολιτικές από τη βάση προς την κορυφή έχουν εξάλλου αποδειχθεί περισσότερο αποτελεσματικές από τις αντίστοιχες της κορυφής προς τη βάση. Τέλος, οφείλω να επισημάνω ότι η βιωματική εμπειρία της αξίας του δικαίου στην καθημερινή πράξη δράση, αποτελεί τη βέλτιστη πρακτική. Η αξία του δικαίου από ρητορική πρέπει επιτέλους να μετουσιωθεί σε πράξη. Βιβλιογραφία 1. Weinrib, Ernest, J (1995) The Idea of Private Law (Cambridge, MA: Harvard University Press), 2. Solum, Lawrence, B. 2003, Virtue Jurisprudence: A Virtue- Centred Theory of Judging, Metaphilosophy 34: , 3. Posner, Richard A, The Homeric Version of the Minimal State, Ethics 90: 1-27, Nussbaum, Martha C 2000, Aristotle, Politics, and Human Capabilities: A Response to Antony, Amerson, Charlesworth, and Mulgan, Ethics 111: , 5. Kelly, J.M. 1992, A Short History of Western Legal Theory Oxford: Oxford University Press, 6. MacIntyre, Alasdair 1981, After Virtue: A study in Moral Theory, Notre Dame, IN: Notre Dame University Press, 7. Miller, D. (1976), Social Justice, Oxford, Schneewind, 8. J.B. (1982), Virtue, Narrative, and Community: Maclntyre and Morality, in: Journal of Philosophy 79, , 9. Anton, John and Preuss, Anthony. Essays in Ancient Greek Philosophy IV. Aristotle s Ethics Albany: SUNY Press. 1991, 10. Aubenque, Pierre. The Twofold Natural Foundation of Justice According to Aristotle in Aristotle and Moral Realism. p , 11. Barnes, Jonathan, Schofield, Malcom and Sorabji, Richard. Articles on Aristotle, Vol. 2 Ethics and Politics. New York: St. Martins Press. 1972, 12. Barnes, Jonathan, Schofield, Malcom and Sorabji, Richard. Articles on Aristotle, Vol. 3 Ethics and Politics. New York: St. Martins Press. 1973, 13. Black, Henry Campbell. Black s Law Dictionary. St. Paul, Minnesota. West Publishing Co. 1979, Cooper, John M. Reason and Emotion. Princeton, New Jersey. Princeton University Press. 1999, 14. Cooper, John M. Aristotle on the Goods of Fortune. in Cooper. 1999, 15. Curzer, Howard J. Aristotle s Account of the Virtue of Justice. Apeiron. Vol 28, p , 16. Engberg-Pedersen, Troels. Aristotle s Theory of Moral Insight. Oxford: Clarendon Press. 1983, 17. Engberg- Pedersen, Troels. Justice at a Distance - Less Foundational, More Naturalistic: A Reply to Pierre Aubenque. in Aristotle and Moral Realism. 1995, Grant, Sir Alexander. The Ethics of Aristotle, Essays and Notes. London: Longmans, Green and Co. 1885, 18. Irwin, Terence. Aristotle s First Principles. Oxford: Clarendon Press. 1988, Jackson, Henry. The Fifth Book of the Nicomachean Ethics of Aristotle. New York: Arno Press. 1973,

7 19. Joachim, H.H. Aristotle, Nicomachean Ehtics Oxford: Clarendon Press. 1951, 20. Kenny, Anthony. The Aristotlean Ethics: A Study of the Relationship Between the Eudemian and Nicomachean Ethics of Aristotle. Oxford: Clarendon Press. 1978, 21. Kenny, Anthony. Aristotle on the Perfect Life. Oxford: Clarendon Press. 1992, Keyt, David. Aristotle s Theory of Distributive Justice. in Miller and Keyt. 1995, 22. Kraut, Richard. Aristotle on the Human Good. Princeton: Princeton University Press. 1989, 23. Kraut, Richard. Two Conceptions of Happiness, The Philosophical Review, Vol 88, Issue 2, p , 24. Leyden, W. Von. Aristotle on Equality and Justice. London Great Britain: The MacMillan Press Ltd., 1985, 25. Miller, Fred Dycus and Keyt, David. A Companion to Aristotle's Politics. Oxford, United Kingdom: Basil Blackwell Ltd, 1991, 26. Miller, Fred Dycus. Nature, Justice, and Rights in Aristotle s Politics. Oxford, United Kingdom: Clarendon Press, 1995, 27. M. Gagarin, The Unity of Greek Law, in M. Gagarin and D. Cohen (eds) The Cambridge Companion to Ancient Greek Law, Cambridge University Press, δοκεῖ δέ τισι καὶ τὸ ἀντιπεπονθὸς εἰ ναι ἁπλῶς δίκαιον, ὥσπερ οἱ Πυθαγόρειοι ἔφασαν: ὡρίζοντο γὰρ ἁπλῶς τὸ δίκαιον τὸ ἀντιπεπονθὸς ἄλλῳ. τὸ δ ἀντιπεπονθὸς οὐκ ἐφαρμόττει οὔτ ἐπὶ τὸ νεμητικὸν δίκαιον οὔτ ἐπὶ τὸ διορθωτικόν--καίτοι (25) βούλονταί γε τοῦτο λέγειν καὶ τὸ Ῥαδαμάνθυος δίκαιον: εἴ κε πάθοι τά τ ἔρεξε, δίκη κ ἰθεῖα γένοιτο 29. διαφέρει δε τιμωρία και κόλασις, η μεν γαρ κόλασις του πάσχοντος ενεκα εστίν, η δε τιμωρία του ποιούντος, ίνα αποπληρωθή (Μεγάλα Ηθικά 1194α 30-36) 30. Farsedakis, J. Θανάτω ζημιούν, Contribution a l étude du droit criminel athénien a l époque classique. Strasbourg Artinopoulou, Vasso, Aristotle: The Restorative Justice Pioneer (forthcoming) 32. Διαμαντόπουλος, Δ. (2002). Σύγχρονο Λεξικό των βασικών εννοιών του υλικού-τεχνικού,πνευματικού και ηθικού πολιτισμού. Θεμελιώδεις γνώσεις εννοιών γενικής παιδείας. (Αθήνα, Πατάκης), σελ Δ. Πατέλης, Δικαιοσύνη και Προοπτικές Ενοποίησης της ανθρωπότητας. Στον τόμο, «Αξίες και δικαιοσύνη στην εποχή της οικουμενικότητας», επιμ. Κ. Βουδούρη, Ε. Μαραγγιανού, ΙΩΝΙΑ, Αθήνα, 2007, σ European Social Survey, Πορίσματα έρευνας πεδίου, 4ου κύματος Ελλάδα Ευρώπη. ΕΚΚΕ, επιμέλεια Ι. Τσίγκανου Αρτινοπούλου, Β. Εγκληματολογικές Οψεις των κοινωνικών κινημάτων. Νομική Βιβλιοθήκη, index.html

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά Επίκουρη καθηγήτρια Τμήμα Φ.Π.Ψ. Θεματική του μαθήματος Έννοια και εξέλιξη της Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Διδάσκων στο Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. / ΑΣΠΑΙΤΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β. ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ DEA Ιστορίας ΑΠΘ / Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

INDEPENDENT ACADEMIC RESEARCH STUDIES

INDEPENDENT ACADEMIC RESEARCH STUDIES INDEPENDENT ACADEMIC RESEARCH STUDIES ΡΟΤΑΡΙΑΝΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΒΟΛΟΥ ΑΡΓΩ Η οικονομική κρίση και η νεανική εγκληματικότητα: Εναλλακτικές Λύσεις 6/11/2011 Dr. Theo Gavrielides, Ιδρυτής και ιευθυντής Ξεκινώντας

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ, Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κεφάλαιο 1 ο 1.1 ΆΝΘΡΩΠΟΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΟΝ 1/6 Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις Σελίδα 1 από 5 Απαντήσεις Β.1 Το συγκεκριμένο απόσπασμα αντλήθηκε από το 8 ο βιβλίο των Πολιτικών του Αριστοτέλη, που έχει ως θέμα του την παιδεία. Ήδη, από την πρώτη φράση του αποσπάσματος (ὅτι μέν οὖν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Συγκριτικό Δίκαιο

Εισαγωγή στο Συγκριτικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στο Συγκριτικό Δίκαιο Μάθημα 4 ο :Πανόραμα Δικαιϊκών συστημάτων-δίκαια του Δυτικού Κόσμου Αν. Καθηγήτρια: Χριστίνα Δεληγιάννη-Δημητράκου

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότεροι σκοποί. Επιμέλεια: Βασιλείου Μάνος Σελίδα 1

Ειδικότεροι σκοποί. Επιμέλεια: Βασιλείου Μάνος Σελίδα 1 Το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία, Πολιτικοί Θεσμοί & Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία)είναι πρωτίστως μια μαθητεία στη Δημοκρατία. Σκοπός του είναι να διαμορφώσει έναν ελεύθερο και υπεύθυνο πολίτη,

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 Α. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή...25 ΙΙ. Ιστορική επισκόπηση του θεσμού της ασφάλισης και των νομοθετικών μέτρων που τιμωρούν την απάτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 6.1 Κοινωνικοποίηση και πολιτικοποίηση 6.1 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1/13 Ένταξη και ενσωμάτωση στο κοινωνικό σύνολο Οριοθέτηση ορθών συμπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1220 Διδάσκων: Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα για την Ελληνική και Ευρωπαϊκή πολιτική

Εικόνα για την Ελληνική και Ευρωπαϊκή πολιτική 04 Εικόνα για την Ελληνική και Ευρωπαϊκή πολιτική Σε ό,τι αφορά την ελληνική πολιτική, θα λέγατε ότι το κύριο χαρακτηριστικό της είναι ότι αυτή Λύνει προβλήματα 8 Δίνει όραμα στην κοινωνία 10 Ευνοεί τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ «Το επίπεδο υγείας του ελληνικού πληθυσµού, οι παράγοντες που το επηρεάζουν και ενδεικτικές δράσεις για συνεχή βελτίωσή του» Σοφία Παπαδοπούλου Θεσσαλονίκη, Νοέµβριος 2010

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο:

1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο: ΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟ ΙΚΑ ΜΕ ΚΡΙΤΕΣ 1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο: ιδεολογικά, θεσµικά και πρακτικά ζητήµατα». ηµοσιεύτηκε στο περιοδικό Επιστηµονική Επετηρίδα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός Ενότητα 2 Λειτουργισμός και θεωρίες κοινωνικής σύγκρουσης Δομολειτουργισμός ΗΠΑ, δεκαετία του 50 και μετά Επιρροές: λειτουργισμός, και ιδίως το έργο του Durkheim, και οργανικισμός Μελέτη μακρο- επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΗΘΙΚΗ SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2016/2017 Η ΗΘΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΗΘΙΚΗ SESSION 2 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2016/2017 Η ΗΘΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΗΘΙΚΗ 5 ΙΔΕΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ ΘΕΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΗΘΙΚΗ ΗΘΟΣ ΑΠΌ ΤΗΝ ΗΘΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΤΗΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΗΘΙΚΗ ΗΘΙΚΗ & ΔΙΑΤΗΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ, ΗΘΙΚΗ & ΔΙΚΤΥΟ ΑΞΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΑΓΟΡΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της παιδείας

Φιλοσοφία της παιδείας Ενότητα 1 η : Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Παιδείας Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 93Κ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ

ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΣΥΠ

ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΣΥΠ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟ (ΠΕΣΥΠ) ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΣΥΠ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Κατερίνα Κασιμάτη, Επίκ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικoύ Τμήματος, Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Κατερίνα Κασιμάτη, Επίκ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικoύ Τμήματος, Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Κατερίνα Κασιμάτη, Επίκ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικoύ Τμήματος, Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ -ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ -ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΑΚΡΟΕΠΙΠΕΔΟ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου 125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου Ιστορία και εξέλιξη του Τμήματος Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας αποτελεί οργανική εξέλιξη του πρώτου στην ιστορία Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης στη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 4: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 651 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 Α. Η ένταξη του ατόμου στην Κοινωνία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 2 1.1 Η κοινωνικοποίηση του ατόμου 1/8 Αξίες Προσδοκίες Αντιλήψεις Κουλτούρα κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Η βία στην ελληνική κοινωνία

Η βία στην ελληνική κοινωνία 11/2012 4-2013 Η βία στην ελληνική κοινωνία 2013 Ημερομηνία δημοσίευσης 21/3/2013 www.publicissue.gr Η Public Issue ιδρύθηκε το 2001. Εξειδικεύεται στην πολιτική και εκλογική έρευνα κοινής γνώμης, στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή

Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή Η Καλλιτεχνική Αγωγή στην Εκπαίδευση Ιστορική διαδρομή Επιμορφωτικό Σεμινάριο για εκπαιδευτικούς 1 ης & 2 ης Εκπ. Περιφ. Καβάλας Δρ. Δρ. Θανάσης Διαλεκτόπουλος Η ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Εφηβεία (4596)

Κείμενο. Εφηβεία (4596) Κείμενο Εφηβεία (4596) Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές,

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αριστοτέλης στη Σύγχρονη Αµερικάνικη Θεωρία ικαίου

Ο Αριστοτέλης στη Σύγχρονη Αµερικάνικη Θεωρία ικαίου Ο Αριστοτέλης στη Σύγχρονη Αµερικάνικη Θεωρία ικαίου του Αριστείδη Ν. Χατζή Η δική µου συνεισφορά στη σηµερινή συζήτηση έχει να κάνει µε την επικαιρότητα του Αριστοτέλη για τη σύγχρονη Αµερικάνικη θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 1: Αυτονόμηση της αντιμετώπισης των ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 1: Αυτονόμηση της αντιμετώπισης των ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Αυτονόμηση της αντιμετώπισης των ανηλίκων Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας-Σωφρονιστικής Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Κοινότητα και κοινωνία

Κοινότητα και κοινωνία Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 53/1984 Κοινότητα και κοινωνία Στάθης Π. Σορώκος* Η διάκριση ανάμεσα στην κοινότητα και την κοινωνία αποτελεί βασικό πρόβλημα, θεωρητικό και πρακτικό, της κοινωνιολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Αναγνώσεις σε επίπεδα η έννοια της κουλτούρας στις κοινωνικές επιστήμες αποτελεί μια από τις βασικές εννοιολογικές κατηγορίες για την

Διαβάστε περισσότερα

«Ναζισμός και Ολοκαύτωμα: μια προσέγγιση του ρατσισμού στη σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία» Φύλλα εργασίας

«Ναζισμός και Ολοκαύτωμα: μια προσέγγιση του ρατσισμού στη σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία» Φύλλα εργασίας «Ναζισμός και Ολοκαύτωμα: μια προσέγγιση του ρατσισμού στη σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία» Φύλλα εργασίας Ηλιάδη Αμαλία, ιστορικόςφιλόλογος, Δ/ντρια του 3 ου Γυμνασίου Τρικάλων Αμαλία Κ. Ηλιάδη, ιστορικός

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογική και Διδακτική Προσέγγιση της Έννοιας της «Ύλης»

Επιστημολογική και Διδακτική Προσέγγιση της Έννοιας της «Ύλης» Επιστημολογική και Διδακτική Προσέγγιση της Έννοιας της «Ύλης» Κωνσταντίνος Δ. Σκορδούλης Παιδαγωγικό Τμήμα ΔΕ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Δυισμός: η κυρίαρχη οντολογία των φιλοσόφων 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Μαρία Χατζηνικολάου Μεταπτυχιακή φοιτήτρια εφαρμοσμένης γλωσσολογίας Α.Π.Θ. Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα

Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα του μεταπτυχιακού φοιτητή Μαρκάτου Κωνσταντίνου Α.Μ.: 011/08 Επιβλέπων: Αν. Καθηγητής Άρης Κουτούγκος Διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της παιδείας

Φιλοσοφία της παιδείας Ενότητα 5 η : Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας να προβληματιστούμε σχετικά με το νόημα της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΕΪΚΑΚΗ Επιβλέπων καθηγητής: Αντωνιάδης Νικόλαος ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Εκπαίδευση από απόσταση Η τηλεμάθηση Ιδρυματική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Η διδακτέα ύλη περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενότητες του βιβλίου των κ.κ. Μάραντου και Θεριανού: ΚΕΦ. 1: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1.1 Άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings 1972-1977 Συγγραφέας: M.Foucault Σελίδες: 288 Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΜΕΑΚΩΝ ΕΠ ΤΟΥ ΕΚΤ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Ευρυτανίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Ευρυτανίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Ευρυτανίας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: 4ο ημοτικό Σχολείο Καρπενησίου Υπεύθυνος: Ζάγκας Λευτέρης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο είναι το σύνολο κανόνων που προσδιορίζουν τη συμπεριφορά του ανθρώπου στην κοινωνία με υποχρεωτικό τρόπο.

Δίκαιο είναι το σύνολο κανόνων που προσδιορίζουν τη συμπεριφορά του ανθρώπου στην κοινωνία με υποχρεωτικό τρόπο. Δίκαιο είναι το σύνολο κανόνων που προσδιορίζουν τη συμπεριφορά του ανθρώπου στην κοινωνία με υποχρεωτικό τρόπο. Το δίκαιο δεν προέρχεται και δεν επηρεάζεται από την ατομική μας θέληση. Το δίκαιο χωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο 2.3 Η γένεση της οικονομικής σκέψης (Ξενοφών, Αριστοτέλης) 2.3 Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 1 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Γιατί λέγεται φυσικό; 1. Γιατί προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα