ΗΜΔΙΩΔΙ ΑΠΟ ΣΙ ΠΑΡΑΓΟΔΙ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ ΙΣΟΡΙΑ ΣΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΗΜΔΙΩΔΙ ΑΠΟ ΣΙ ΠΑΡΑΓΟΔΙ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ ΙΣΟΡΙΑ ΣΩΝ ΠΟΛΕΩΝ"

Transcript

1 ΗΜΔΙΩΔΙ ΑΠΟ ΣΙ ΠΑΡΑΓΟΔΙ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ ΙΣΟΡΙΑ ΣΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΔΤΓΔΝΙΑ ΜΠΟΤΡΝΟΒΑ Σν θείκελν ζπληάρζεθε βάζεη ησλ βηβιίσλ: - Jean-Luc Pinol, Ο θόζκνο ησλ πόιεσλ ηνλ 19ν αηώλα, εθδφζεηο Πιέζξνλ, Αζήλα, Jean-Luc Pinol, Francois Walter, Η ζύγρξνλε επξσπατθή πόιε. Έσο ηνλ Β' Παγθόζκην Πόιεκν, εθδφζεηο Πιέζξνλ, Αζήλα, απφ ηε Μπξηψ Γεκεηξνπνχινπ, Μεηαδηδάθηνξα εξεπλεηή ηνπ ΣΟΔ, ΔΚΠΑ. 1

2 Η Ιζηνξία ηνπ αζηηθνύ ρώξνπ Η πφιε είλαη έλα νιηθφ θαηλφκελν πνπ πεξηβάιιεη φια ηα επίπεδα εκπεηξίαο: νηθνλνκηθφ, θνηλσληθφ, πνιηηηθφ θαη πνιηηηζηηθφ. Ωο πεδίν έξεπλαο, εκθαλίδεηαη πξψηα ζην Ηλσκέλν Βαζίιεην (G.D.Dyos, 1961) θαη ηηο ΗΠΑ New urban history (θνηλσληθή θηλεηηθφηεηα) (S. Thernstrom, 1967). Αθνινχζεζαλ ε Γεξκαλία (ηζηνξία θαζεκεξηλήο δσήο, ζπλζήθεο δσήο θαη θαηνηθίαο) θαη ε Γαιιία (ηζηνξηθή δεκνγξαθία). Παξφιν πνπ δελ έρεη δνζεί έλαο ζπγθεθξηκέλνο νξηζκφο ηεο επηζηήκεο απηήο έρεη θαζνξηζηεί σζηφζν ην αληηθείκελν κειέηεο ηεο Αληηθείκελν είλαη ε πφιε ζηελ νιφηεηά ηεο θαη ε ζεκαηνινγία ηεο πεξηιακβάλεη ζέκαηα φπσο ε θαηνηθία, ε νηθνδνκή, ε ρξήζε θαη ε ηδηνθηεζία ηνπ εδάθνπο, ε πγεία θαη ε πγηεηλή, ν πιεζπζκφο, ε νηθνγέλεηα, ηα θνηλσληθά ζηξψκαηα, ε θηιαλζξσπία, ε αξρηηεθηνληθή, ε δεκνηηθή δηνίθεζε θ.α. Σα παξαπάλσ πεδία εμεηάδνληαη ζπλήζσο σο ςεθίδεο ελφο κσζατθνχ, αθνχ ην αληηθείκελν ηνπ ηζηνξηθνχ είλαη ηα ζεκεία δηαπινθήο δηαθνξεηηθψλ επηζηεκνληθψλ ηνκέσλ. Η κεζνδνινγία πνπ αθνινπζείηαη ζηεξίδεηαη ζηελ απνδειηίσζε πξσηνγελνχο αξρεηαθνχ πιηθνχ ηεο πεξηφδνπ πνπ θάζε θνξά εμεηάδεηαη. Κιαζηθέο αξρεηαθέο πεγέο γηα ηε κειέηε κηαο πόιεο - Γεκνηνιφγηα - Απνγξαθέο πιεζπζκνχ - Λεμηαξρηθέο πξάμεηο (γελλήζεηο, γάκνη, ζάλαηνη) - Δθθιεζηαζηηθά αξρεία θαη ελνξηαθά βηβιία (βαθηίζεηο, γάκνη, θεδείεο) - Κηεκαηνιφγηα - Δθινγηθνί θαηάινγνη - πκβνιαηνγξαθηθά αξρεία 2

3 Γηαηί κειεηάκε ηνλ 19 ν αηώλα; Αληίζεηα κε φ,ηη κπνξεί λα πηζηεχεη ν πεξηζζφηεξνο θφζκνο, ε έθξεμε ηεο αζηηθνπνίεζεο ζεκεηψζεθε πξηλ θαη φρη κεηά ηνλ Α Παγθφζκην Πφιεκν. Μέζα ζε 5 αηψλεο, απφ ην 14 ν αηψλα κέρξη ηηο αξρέο ηνπ 19 νπ, ν παγθφζκηνο αζηηθφο πιεζπζκφο ζρεδφλ ηξηπιαζηάζηεθε. Αληίζεηα, απφ ην 1800 κέρξη ηηο παξακνλέο ηνπ Πνιέκνπ ν αζηηθφο πιεζπζκφο επηαπιαζηάζηεθε ζηελ Δπξψπε ελψ ζηε Β. Ακεξηθή ππέξ 100πνιιαπιαζηάζηεθε. Έηζη, ν 19 νο αηψλαο εγθαηληάδεη ηελ αξρή κηαο πεξηφδνπ ηεξάζηηαο αχμεζεο. Καηά ηνλ 19 ν αηψλα, νη πφιεηο κεηαιιάζζνληαη θαη γλσξίδνπλ πξσηνθαλείο δεκνγξαθηθέο θαη θνηλσληθέο αλαηξνπέο. Η ζεκαληηθή έθξεμε ηνπ αζηηθνχ πιεζπζκνχ θέξλεη ηηο αξρέο αληηκέησπεο κε άγλσζηα κέρξη ηφηε πξνβιήκαηα, ν ηξφπνο δσήο αιιάδεη θαη ε πφιε σο θαηλφκελν ζα βξεζεί ζην επίθεληξν ησλ ζπδεηήζεσλ. πλνιηθφο αζηηθφο πιεζπζκφο (ζε εθ) θαη ξπζκνί αχμεζεο -φξην ησλ θαηνίθσλ Σί νξίδεηαη ωο πόιε; Καηά ην Μεζαίσλα, ε πφιε νξίδεηαη απφ ηα ηείρε: ε θιαζηθή επξσπατθή πφιε είλαη πεξίθιεηζηε απφ ηείρε. [Ρφδνο, Υαληά, Μνλεκβαζηά]. Αθφκα θαη ηνλ 18ν αηψλα, φπνπ ζε πνιιέο πφιεηο ηα ηείρε έρνπλ ράζεη ην ζηξαηησηηθφ ηνπο ξφιν, ηα ηείρε παξακέλνπλ θαη ρξεζηκνπνηνχληαη σο ρψξνο πεξηπάηνπ. 3

4 ηα ηέιε ηνπ 18 νπ θαη θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ 19 νπ αηψλα γίλεηαη ε ζηαδηαθή θαηεδάθηζε ησλ ηεηρψλ: γίλεηαη έηζη ην πέξαζκα απφ ηελ πεξίθιεηζηε ζηελ αλνηρηή πφιε. Τπάξρνπλ δηάθνξνη νξηζκνί θαη ν θαζέλαο ζηεξίδεηαη ζε δηαθνξεηηθφ θξηηήξην: ηε ζηαηηζηηθή (αξηζκφο θαηνίθσλ), ζην δίθαην ή ζην ραξαθηήξα ησλ ιεηηνπξγηψλ (θήκε, παξάδνζε, ππνδνκή). Δπεηδή νη εζληθνί νξηζκνί δελ είλαη νκνηφκνξθνη, ε πξνζπάζεηα λα εμεπξεζεί έλα αληηθεηκεληθφ θξηηήξην γηα ην ραξαθηεξηζκφ ηεο πφιεο απέηπρε. Οη εξεπλεηέο, πξνθεηκέλνπ λα κπνξνχλ λα θάλνπλ ζπγθξίζεηο αλάκεζα ζε δηάθνξεο πεξηθέξεηεο θαη ρψξεο, ηείλνπλ λα αθνινπζνχλ ζρεδφλ απνθιεηζηηθά ηα πνζνηηθά θξηηήξηα. Αθφκα θαη ζε απηφ φκσο δελ ππάξρεη πάληα ζπκθσλία σο πξνο ην φξην ησλ θαηνίθσλ (5 ή 10 ρηιηάδεο θάηνηθνη). Μεζαηωληθή πόιε Ρόδνο 4

5 Avignon, Γαιιία Οη ηύπνη ηωλ πόιεωλ πρλά, δηαθξίλνπκε ηηο πφιεηο ζε 5 ηχπνπο, αλάινγα κε ηηο ιεηηνπξγίεο πνπ ζπγθεληξψλνπλ θαη ηηο ραξαθηεξίδνπλ. πλήζσο ρξεζηκνπνηνχληαη 3 ηχπνη ιεηηνπξγηψλ: - νη βηνκεραληθέο θαη εμνξπθηηθέο ιεηηνπξγίεο, - νη ιηκεληθέο ή ζηδεξνδξνκηθέο θαη - νη εκπνξηθέο ή νη ζρεηηθέο κε ηηο ππεξεζίεο. 1) Οξπρεία θαη βηνκεραλία. Οη πφιεηο απηέο απνηεινχληαλ ζπρλά απφ δξφκνπο κε εξγνζηάζηα, ππθλά δίθηπα ζηδεξνηξνρηψλ, ζεηξέο απφ πχξγνπο εμφξπμεο. Γεληθφηεξα ζεκεηψλεηαη ηφζν ζεκαληηθή δεκνγξαθηθή αχμεζε ψζηε νη ππνδνκέο δελ κπνξνχζαλ λα ηελ παξαθνινπζήζνπλ. Απνηέιεζκα λα παξνπζηάδνληαη ειιείςεηο ζην επίπεδν δηαβίσζεο. Οη θνηλσληθέο δνκέο είλαη πην απιέο απφ εθείλεο ησλ παιαηφηεξσλ πφιεσλ φπνπ ππάξρεη ηνπηθή αζηηθή ηάμε. 5

6 2) Ληκάληα θαη ζηδεξνδξνκηθνί θόκβνη πρλά ζηηο πφιεηο-ιηκάληα γίλνληαη αλζξψπηλεο παξεκβάζεηο ψζηε λα αλαπηπρζεί ην ιηκάλη. Οη πφιεηο απηέο κεηαηξέπνληαη ζε κεηαλαζηεπηηθά ιηκάληα, πχιεο εηζφδνπ θαη εμφδνπ. Δκθαλίδνληαη επαγγέικαηα φπσο ηαμηδησηηθνί πξάθηνξεο θαη εγθαζίζηαληαη κεγάιεο αθηνπιντθέο εηαηξείεο. Οη πφιεηο ζηδεξνδξνκηθνί θφκβνη δεκηνπξγνχληαη εθ ηνπ κεδελφο. Ο ζηδεξνδξνκηθφο ζηαζκφο είλαη ην θέληξν ηνπ νηθηζκνχ. Ο ζηδεξφδξνκνο εληζρχεη ηνλ εκπνξηθφ ξφιν ησλ πφιεσλ, θαη είλαη ε αηηία ζπξξνήο εξγαηηθνχ πιεζπζκνχ 6

7 Liverpool 3) Έδξεο δηνίθεζεο θαη θξνπξάο ίγνπξα ε δηνηθεηηθή ιεηηνπξγία δελ αξθεί γηα λα εμεγήζεη ηελ αζηηθνπνίεζε αιιά είλαη δπλαηφλ λα δψζεη λέα ψζεζε ζε έλαλ νηθηζκφ. Πέξα απφ ηηο δηνηθεηηθέο θαη ζηξαηησηηθέο ππεξεζίεο, νη πφιεηο απηέο κπνξεί λα ζπγθεληξψλνπλ θαη πνιηηηζηηθέο δξαζηεξηφηεηεο (παλεπηζηήκηα, βηβιηνζήθεο, ζέαηξα). Ο πνιιαπιαζηαζκφο ησλ ιεηηνπξγηψλ πξνθαιεί ηελ αχμεζε ηνπ πιεζπζκνχ. 4) Οη κεγάιεο κεηξνπόιεηο Πξφθεηηαη γηα πφιεηο πνπ ζπλδπάδνπλ φιεο ηηο αζηηθέο ιεηηνπξγίεο: βηνκεραληθέο, ρξεκαηνπηζησηηθέο, δηνηθεηηθέο, πνιηηηθέο, πνιηηηζηηθέο, εκπνξηθέο. ηελ θαηεγνξία απηή εληάζζνληαη εθηφο απφ ηηο πξσηεχνπζεο θαη πεξηθεξεηαθέο κεγαινππφιεηο (Λπψλ, Μφλαρν...) πρλά ε αζηηθνπνίεζε ησλ πφιεσλ απηψλ ζπλδέεηαη άκεζα κε ηελ εθβηνκεράληζε, θπξίσο θαηά ηε 2 ε βηνκεραληθή επαλάζηαζε ζηα ηέιε ηνπ 19 νπ αηψλα. Οη πφιεηο απηέο θαηαγξάθνπλ πςεινχο πιεζπζκηαθνχο ξπζκνχο αχμεζεο αιιά θαη παξνπζηάδνπλ φια ηα κεηνλεθηήκαηα ηεο δσήο ζηελ πφιε. 7

8 5) Οη πόιεηο ζέξεηξα Πξφθεηηαη γηα πφιεηο πνπ πξνζθέξνπλ κηα λέα αζηηθή δσή γηα ηελ «θαιή θνηλσλία», ηελ ειίη. Οη πφιεηο απηέο είλαη παξαζεξηζηηθέο θαη ζπρλά βξίζθνληαη ζηελ εμνρή, είλαη παξαζαιάζζηεο, ινπηξνπφιεηο ή πξνζθέξνπλ επθαηξίεο γηα ρφκπη φπσο ην ηέληο ή ε νξεηβαζία θαη ε ηππαζία. Bath, Ρωκαϊθά Ιακαηηθά ινπηξά 8

9 Φάιεξν. Δμέδξα θαη πεξίπηεξν κνπζηθήο 9

10 Οη εηθόλεο ηεο πόιεο Οη πφιεηο σο έλα «λέν θαηλφκελν» ηνπ 19 νπ αηψλα εμάπηνπλ ηελ θνηλσληθή θαληαζία ησλ ζχγρξνλσλ. Η αζηηθνπνίεζε πξνθάιεζε ηελ αλαζχλζεζε ησλ θέληξσλ εμνπζίαο, ησλ θνηλσληθψλ ηεξαξρηψλ, ησλ ηξφπσλ δηαβίσζεο, ησλ ζρέζεσλ αλάκεζα ζηηο θνηλσληθέο νκάδεο. Άιινη ηελ επαηλνχλ θαη άιινη ηελ επηθξίλνπλ. Γηα θάπνηνπο ε πφιε αληηπξνζσπεχεη ηελ ειπίδα γηα έλαλ πην πνιηηηζκέλν θφζκν ελψ θάπνηνη άιινη ραξαθηεξίδνπλ ηηο πφιεηο ηεξαηψδεηο. Η ΠΡΩΣΗ ΠΔΡΙΟΓΟ ΣΗ ΑΣΙΚΟΠΟΙΗΗ (έωο ην 1850 πεξίπνπ) Λίθλν ηεο πξψηεο αζηηθνπνίεζεο είλαη ε Αγγιία ε νπνία θαη ζεσξήζεθε Μέθθα ελφο θαηλνηφκνπ, λένπ θφζκνπ. Πνιινί γηαηξνί ήηαλ απφ ηνπο πξψηνπο παξαηεξεηέο ησλ βξεηαληθψλ πφιεσλ. Έρνληαο σο βαζηθφ εξγαιείν ηνπο ηηο ζηαηηζηηθέο, ζέιεζαλ λα πξνβάιινπλ ην θπζηθφ εθθπιηζκφ ηνπ αζηηθνχ πιεζπζκνχ θαη λα κειεηήζνπλ ηηο ζπλζήθεο πγηεηλήο ζηε δηαβίσζε ησλ αζηηθψλ πιεζπζκψλ. Κάπνηεο θνξέο ηα απνηειέζκαηα ησλ εξεπλψλ απηψλ είραλ σο απνηέιεζκα ηε ζπγθξφηεζε επηηξνπψλ θαη ελψζεσλ ή αθφκα θαη ηελ ςήθηζε λφκσλ (πρ Public Health Act, 1848, Αγγιία). Οη εζηθνί θφβνη, άξξεθηα ζπλδεδεκέλνη κε ηηο αλεζπρίεο γηα ηελ πγηεηλή, ζπρλά επίζεο θαηαιήγνπλ ζηε ζπιινγή εηδηθψλ ζηαηηζηηθψλ. ηελ εζηθή θαηαδίθε ηεο αζηηθήο δσήο πξσηαγσληζηηθφ ξφιν παίδεη ε Αγγιηθαληθή Δθθιεζία. Αιιά θαη ζπγγξαθείο (Charles Dickens, Γχζθνια ρξφληα -Coketown) θαη θαιιηηέρλεο (πρ ν ραξάθηεο Gustave Doré) ζα εθθξάζνπλ ηηο εζηθέο αλεζπρίεο ηνπο γηα ην βηθησξηαλφ Λνλδίλν. Έληνλε θξηηηθή ζηε βηνκεραληθή κεηξφπνιε άζθεζε θαη ν John Ruskin (θξηηηθφο ηέρλεο, θνηλσληθφο ζηνραζηήο θαη θηιάλζξσπνο θαη ν νπνίνο άλνημε ην δξφκν ζην βξεηαληθφ ζνζηαιηζκφ), βαζηζκέλνο ζηε ζεσξία φηη ε αζηηθή νξγάλσζε έπξεπε λα είλαη ζεκειησκέλε ζηελ θαιαηζζεζία θαη φρη ζην θέξδνο. χκθσλα κε ηνλ Ruskin ε απνπζία νκνξθηάο παξαπέκπεη ζηελ εζηθή δηαθζνξά αθνχ ην θαιιηηερληθφ ζπλδέεηαη ζηελά κε ην εζηθφ. Αληίζεηα, νη θηιειεχζεξνη εμχκλεζαλ ηε λέα αζηηθή θνηλσλία. χκθσλα κε απηνχο αθελφο γηα ηηο δπζθνιίεο πνπ βηψλνπλ νη αζηηθνί πιεζπζκνί επζχλνληαη νη Νφκνη 10

11 πεξί ηηεξψλ θαη ε αθξηβή ηηκή ηνπ ςσκηνχ. Αθεηέξνπ, ε πφιε εζηία πνιηηηζκνχεπλνεί ηηο επαθέο κεηαμχ ησλ αηφκσλ, δηεγείξεη ηελ επθπΐα θαη ελζαξξχλεη ηελ θαιιηηερληθή δεηλφηεηα. Σν Λνλδίλν ζα επηζθεθηνχλ επίζεο Γάιινη θαη Γεξκαλνί ηαμηδηψηεο (ζπγγξαθείο, θνηλσληνιφγνη, δεκνζηνγξάθνη, νηθνλνκνιφγνη, πξνθεηκέλνπ λα παξαηεξήζνπλ ηδίνηο φκκαζη ην «άληξν ηεο θησρνινγηάο». Gustave Dore, Λνλδίλν 11

12 Καη ζηε Γαιιία, φπσο ζηελ Αγγιία, νη γηαηξνί αζρνιήζεθαλ κε ηελ πεξηγξαθή ησλ αζηηθψλ λνζεκάησλ. Πάλησο νη Γάιινη ελδηαθέξζεθαλ θπξίσο γηα ηελ θαηάζηαζε ηεο εξγαηηθήο ηάμεο θαη ηελ θνηλσλία παξά γηα ηελ ίδηα ηελ πφιε. Καη εδψ ε ινγνηερλία απνηππψλεη ηηο εηθφλεο ηεο πφιεο (Victor Hugo, Honoré de Balzac, Eugène Sue). ηε Γεξκαλία, πνπ ηελ πεξίνδν απηή δελ ππάξρεη αθφκα ε κεγάιε πφιε, ηα ζέκαηα ηεο αζηηθνπνίεζεο θαηαιακβάλνπλ πνιχ κηθξή ζέζε ζηελ πλεπκαηηθή παξαγσγή ηεο ρψξαο θαη νη αληηιήςεηο γηα ηελ πφιε ζπλδένληαη πεξηζζφηεξν κε ηηο πνιηηηθέο επηινγέο. Ο ζπληεξεηηθφο θαζεγεηήο W. H. Riehl (επεξεαζκέλνο απφ ηηο επαλαζηάζεηο ηνπ 1848 θαη ηνλ θνηλσληθφ θφβν), ζεσξεί φηη ε πφιε απνηειεί ην θπζηθφ πεξηβάιινλ ηνπ επαλαζηαηηθνχ πλεχκαηνο αθνχ ε θνηλσλία ηεο πφιεο είλαη μέλε ζηηο θνηλνηηθέο αμίεο. Η πφιε, επηηνκή ηεο αζρήκηαο θαη εζηία ηνπ φρινπ, απνηειεί απεηιή γηα ηηο παξαδνζηαθέο αμίεο θαη ηε γεξκαληθφηεηα ησλ πιεζπζκψλ. Ο αθξναξηζηεξφο Ernst Dronke πξνέβαιιε ηελ αζιηφηεηα ηνπ αζηηθνχ πξνιεηαξηάηνπ. Ωζηφζν ραξαθηήξηζε ην Βεξνιίλν «πφιε ηεο δηάλνηαο» θαη ζεσξνχζε ηελ αζηηθή αλάπηπμε σο ην ην κέζν πνπ ζα κπνξνχζε λα νδεγήζεη ζηνλ ηεξκαηηζκφ ηεο θνηλσληθήο αδηθίαο. Σέινο, ν θηιειεχζεξνο Carl Biedermann κέζσ ηεο πεξηγξαθήο ησλ κεζαησληθψλ πφιεσλ εμχκλεζε ηελ αηνκηθή ειεπζεξία θαη ηελ ηζνλνκία. Η ΠΔΡΙΟΓΟ ΣΟΤ ΘΡΙΑΜΒΟΤ ΣΗ ΑΣΙΚΟΠΟΙΗΗ (Γεύηεξν κηζό ηνπ 19 νπ αηώλα) Καηά ηελ πεξίνδν απηή, κεηαβάιιεηαη ε εηθφλα πνπ θαηέρεη ε πφιε ζηηο θνηλσληθέο θαληαζηψζεηο. Η κεηαιιαγή πνπ γλσξίδεη ηελ πεξίνδν απηή ν θηιειεπζεξηζκφο, επεξεάδεη ηελ εηθφλα ησλ κεζαίσλ ηάμεσλ γηα ηελ πφιε. Η θαπηηαιηζηηθή αλάπηπμε αληηκεησπίδεηαη κε πην αηζηφδνμν ηξφπν. Η ζεσξία ηνπ laissez-faire, ζε αληίζεζε κε ηνλ καιζνπζηαληζκφ, επηηξέπεη ζηνλ αζηηθφ πιεζπζκφ λα ειπίδεη φηη ζα ππάξμεη θάπνηα βειηίσζε ηεο θαηάζηαζήο ηεο. Βέβαηα ζηε Γεξκαληθή Απηνθξαηνξία (ε νπνία απηή ηελ πεξίνδν βηψλεη ηελ επηηάρπλζε ηεο αζηηθνπνίεζεο) θπξηαξρνχλ θάζε είδνπο ζπληεξεηηθνί θφβνη. Σέινο, κε ηελ εκθάληζε ηεο βαθηεξηνινγηθήο ζεσξίαο (Παζηέξ) 12

13 ε νπνία απνζπλδέεη ηελ εζηθή απφ ηελ παζνινγία, αξρίδνπλ ζηαδηαθά λα αιιάδνπλ θαη νη αληηιήςεηο ησλ γηαηξψλ γηα ηε δεκφζηα πγεία ησλ κεηξνπφιεσλ. Η θηψρηα πνπ βηψλνπλ νη κάδεο ηνπ αζηηθνχ πιεζπζκνχ θηλεηνπνηεί ηνπο θνηλσληθνχο παξαηεξεηέο. Καηά ηελ πεξίνδν απηή, θάλνπλ ηελ εκθάληζή ηνπο θηιαλζξσπηθέο αιιά θαη ζξεζθεπηηθέο νξγαλψζεηο (πξνζειπηηζκφο) πνπ ζθνπφ έρνπλ λα βνεζήζνπλ αιιά θαη λα ζψζνπλ ην πξνιεηαξηάην. ηελ Αγγιία αλαπηχζζεηαη ε ηδέα φηη ε θηψρηα κπνξεί λα νδεγήζεη ηνλ άλζξσπν ζε εμεπηειηζηηθέο ζπκπεξηθνξέο (νη παξαγθνππφιεηο θαη ηα πξνάζηηα παξνπζηάδνληαη ζαλ εμσηηθνί θφζκνη θαη δνχγθιεο). Παξάιιεια, εληαηηθνπνηνχληαη νη έξεπλεο (απφ ζηαηηζηηθέο εηαηξίεο, ελψζεηο, θαζεγεηέο) πνπ ζθνπφ έρνπλ ηελ θαηακέηξεζε ηνπ θνηλσληθνχ θαηλνκέλνπ (πνζνηηθέο, εκπεηξηθέο ή πεξηγξαθηθέο) αιιά θαη λα θηλεηνπνηήζνπλ ηηο Αξρέο. Καηά ηελ πεξίνδν απηή θπξηαξρεί θαη ε πεπνίζεζε φηη νη ηξψγιεο γελλνχλ έλα ζσκαηηθά εθθπιηζκέλν, θαηψηεξν είδνο αλζξψπνπ (νη θησρνί παξνπζηάδνληαη σο άλζξσπνη θνληνί, ρισκνί, θαρεθηηθνί). Δλδηαθέξνλ παξνπζηάδεη ε πλεπκαηηθή εηθφλα ηεο Γεξκαλίαο ζηα ηέιε ηνπ 19 νπ αηψλα θαη ε θνηλσληνβηνινγηθή ζεσξία ηεο αζηηθνπνίεζεο πνπ αλαπηχζζεηαη θαηά ηε δεθαεηία ηνπ χκθσλα κε απηήλ, θαη επεηδή ν αξηζκφο ησλ ζαλάησλ πνπ θαηαγξάθεηαη ζηηο πφιεηο είλαη κεγάινο, κέζα ζε 3 ή 4 γεληέο νη πφιεηο ζα εμαθαλίδνληαλ αλ δελ ππήξρε ε κεηαλάζηεπζε απφ ηελ χπαηζξν. Δπίζεο, ε αζηηθνπνίεζε εμαζζελεί ηηο κεζαίεο ηάμεηο θαη έηζη ην επθπέζηεξν ηκήκα ηνπ πιεζπζκνχ ζα εμνπζελσζεί απφ ηελ αχμεζε ηνπ πξνιεηαξηάηνπ. Οη κεηαλάζηεο πνπ ζπξξένπλ απφ ηελ χπαηζξν ζηηο πφιεηο είλαη θνξείο ησλ ραξηζκάησλ ηεο γεξκαληθήο ςπρήο. Η πφιε φρη απιψο ζηεξεί ηελ χπαηζξν απφ ηα θαιχηεξα ζηνηρεία ηεο αιιά επηπιένλ ηα δηαθζείξεη κε ζπλέπεηα λα νδεγεί ζηελ πξννδεπηηθή εμαθάληζή ηνπο. Έηζη ε πφιε παξνπζηάδεηαη σο ε απεηιή ελαληίνλ ηεο γεξκαληθήο θπιήο. Σέινο, ππάξρνπλ θαη παξαηεξεηέο γηα ηνπο νπνίνπο ν θπζηθφο εθθπιηζκφο ζπλνδεχεηαη θαη απφ εζηθή θζνξά. Γηα απηνχο ε πφιε απεηιεί ηηο παξαδνζηαθέο αμίεο θαη απνηειεί γφληκν έδαθνο γηα ηελ αλαηξνπή ηεο θαζεζηεθπίαο ηάμεο. Οη θφβνη απηνί εθδειψζεθαλ θπξίσο ζηε Γεξκαλία. Οη ζεσξίεο πνπ αλαπηχρηεθαλ επεξεάζηεθαλ πνιχ απφ ηνλ ξσκαηνθαζνιηθφ ζπληεξεηηζκφ θαη ζηεξίρηεθαλ ζηελ 13

14 αληηπαξάζεζε θνηλφηεηαο θαη θνηλσλίαο. Η θνηλνηηθή νηθνλνκία βηψλεηαη ζηελ αγξνηηθή θαηνηθία: Η εζηθή εθθξάδεηαη κέζσ ησλ δεζκψλ αίκαηνο θαη νπζηαζηηθά ε νηθνγέλεηα γελλάεη ηελ θνηλφηεηα. Αληίζεηα ζηελ θνηλσλία, ηα άηνκα θαη ηα αγαζά δεκηνπξγνχλ έλα ηερλεηφ ζχλνιν ην νπνίν βαζίδεηαη ζε κεηαβαηηθέο, επηθαλεηαθέο θαη ζπκβαηηθέο ζρέζεηο, ζηηο νπνίεο ε εζηθήο δελ έρεη θακία ζέζε. Η κεγάιε πφιε θαη ε θνηλσλία αληηπξνζσπεχνπλ ηε θζνξά θαη ην ζάλαην ηνπ ιανχ. Σα πιήζε ησλ πφιεσλ ζεσξνχληαη απαίδεπηα ελψ ε ζπγθέληξσζε αηφκσλ θαηαζηξέθεη ηελ θαιαηζζεζία, θαη ηνλίδεηαη ηδηαίηεξα ε πνιηηηζηηθή αληίζεζε κεηαμχ ησλ ζχγρξνλσλ πφιεσλ θαη ζηηο πφιεηο θνηλφηεηεο. Ωζηφζν, παξάιιεια κε ηηο παξαπάλσ επηθξίζεηο, ππάξρνπλ θαη πνιινί παξαηεξεηέο πνπ εθθξάδνπλ αηζηφδνμεο απφςεηο γηα ηελ πφιε. Κπξηφηεξνη εθπξφζσπνη ηεο αηζηνδνμίαο απηνί είλαη νη ζηαηηζηηθνιφγνη πνπ θαηαθξίλνπλ ηηο πξνθαηεηιεκκέλεο απφςεηο ελαληίνλ ηεο αζηηθνπνίεζεο. Πξνο ηα ηέιε ηνπ 19 νπ αηψλα, θαη θπξίσο ζηε Γαιιία θαη ηηο ΗΠΑ, πιεζαίλνπλ νη κειέηεο πνπ πξνζπαζνχλ λα απνδείμνπλ ην κεξνιεπηηθφ ραξαθηήξα ησλ επηθξίζεσλ γηα ηελ πφιε. χκθσλα κε ηηο κειέηεο απηέο, νη πφιεηο ζπγθξαηνχλ ηνπο αγξνηηθνχο πιεζπζκνχο πνπ κεηαλαζηεχνπλ ζηηο πφιεηο ζην εζληθφ έδαθνο, θαη κάιηζηα επσθεινχληαη απφ ηνλ πινχην πνπ απηέο παξάγνπλ. Δπίζεο νη κειέηεο ηνλίδνπλ φηη ε ηάζε ηεο κεγάιεο ζλεζηκφηεηαο ζηηο πφιεηο κπνξεί λα αληηζηξαθεί κε ηε δηάδνζε ηεο εθαξκνγήο ησλ κέηξσλ πγηεηλήο. Ωο πξνο ηελ άπνςε φηη ε πφιε ελζαξξχλεη θάζε είδνπο δηαζηξνθή θαη αλεζηθφηεηα (πρ εμψγακεο γελλήζεηο), νη ππέξκαρνη ηεο αζηηθνπνίεζεο πξνζπάζεζαλ λα απνδείμνπλ φηη ε εγθιεκαηηθφηεηα αλζεί ηφζν ζηελ πφιε φζν θαη ζηελ χπαηζξν θαη φηη ζηελ πφιε αλζεί ε αηνκηθή ειεπζεξία ε νπνία ελζαξξχλεη ηελ εζεινληηθή αιιειεγγχε. Έκθαζε δφζεθε επίζεο θαη ζηνλ πνιηηηζηηθφ θαη θαιιηηερληθφ ξφιν ηεο κεγάιεο πφιεο. Σέινο, πξνο ηα ηέιε ηνπ 19 νπ αηψλα, ε δσή ζηηο κεγάιεο πφιεηο γίλεηαη αληηθείκελν ππεξεθάλεηαο ε νπνία ηξνθνδνηείηαη απφ ηα θνηλσληθά ή πνιηηηζηηθά επηηεχγκαηα ησλ δεκνηηθψλ αξρψλ, ηελ θαιή ηνπηθή απηνδηνίθεζε θαη απφ ηελ αλέγεξζε ζπκβνιηθψλ κλεκείσλ (πρ πχξγνο ηνπ Άηθει) 14

15 Place du Théâtre, Paris (Pissaro) 15

16 Η δνκή ηωλ πόιεωλ Η ζπζζψξεπζε ησλ θαηνίθσλ ζηα αζηηθά θέληξα θαη ε απνπζία δηαθνξνπνίεζεο ζηηο ρξήζεηο ηεο γεο, νδήγεζαλ ζηελ ππνβάζκηζε ησλ ζπλζεθψλ δσήο. Η αλαδήηεζε λέσλ κνξθψλ νξγάλσζεο ηνπ αζηηθνχ ρψξνπ, νδήγεζε ζηελ εμεηδίθεπζε ησλ ιεηηνπξγηψλ. Η αλάπηπμε ησλ ζπγθνηλσληαθψλ κέζσλ επλφεζε ηελ αλαζχλζεζε ησλ ιεηηνπξγηψλ θαη ππνβνήζεζε ηελ άλζεζε ησλ πξναζηίσλ. ΟΙ ΠΟΛΔΙ ΠΡΙΝ ΣΙ ΤΓΚΟΙΝΩΝΙΔ. Σα ραξαθηεξηζηηθά ηνπο 1) Πεξηνξηζκέλεο δηαζηάζεηο Καηά ην πξψην κηζφ ηνπ 19 νπ αηψλα, ε έθηαζε ησλ πφιεσλ θαζνξίδεηαη ζπρλά απφ ηηο ζηξαηησηηθέο αλάγθεο. Αθφκα φκσο θαη ζε πφιεηο πνπ ηέηνηεο αλάγθεο δελ ππήξμαλ πνηέ ή πνπ είραλ απφ θαηξφ ράζεη ηε ζεκαζία ηνπο, ε δηάζηαζε ηνπο αληηζηνηρνχζε ζηελ απφζηαζε πνπ κπνξνχζε λα δηαλχζεη έλαο πεδφο θαζεκεξηλά. Έλαο κέζνο πεδφο δηαλχεη 6-7 ρικ ηελ ψξα. Σν ραξαθηεξηζηηθφ ινηπφλ ησλ πφιεσλ απηψλ είλαη ε κηθξή ηνπο έθηαζε: νη walking cities είλαη κηθξέο θαη ε αθηίλα απφ ην θέληξν ηεο πφιεο δελ μεπεξλάεη ηα 2,5 κε 3 km. 2) Απμεκέλε πιεζπζκηαθή ππθλόηεηα Δπεηδή ε δνκεκέλε επηθάλεηα είλαη κηθξή, ε απφζηαζε αλάκεζα ζηνπο πινχζηνπο θαη ηνπο θησρνχο είλαη επίζεο κηθξή. ηηο αξρέο ηνπ 19 νπ αηψλα, παξαηεξείηαη ζπλήζσο έλαο θάζεηνο δηαρσξηζκφο ησλ θνηλσληθψλ νκάδσλ: νη πινχζηνη θαηνηθνχλ ζηνπο πξψηνπο νξφθνπο ησλ θαηνηθηψλ θαη νη θησρνί ζηνπο ηειεπηαίνπο. Τπάξρνπλ σζηφζν θαη πφιεηο πνπ ήδε απφ ηηο δεθαεηίεο ηνπ 1820 θαη 1830 βηψλνπλ ηνλ ρσξνηαμηθφ δηαρσξηζκφ: ππάξρεη δειαδή δηαρσξηζκφο αλάκεζα ζηηο ζπλνηθίεο ησλ αλψηεξσλ θαη ησλ θησρφηεξσλ ηάμεσλ. Μέρξη ηα κέζα ηνπ 19 νπ αηψλα νη αλάγθεο ησλ walking cities αλαζηέιινπλ ηελ νξηδφληηα επέθηαζε ηνπ αζηηθνχ ρψξνπ. Δμαηηίαο ησλ πεξηνξηζκέλσλ δηαζηάζεσλ, νη πφιεηο απηέο ζπρλά ραξαθηεξίδνληαη απφ δεκνγξαθηθή επηβάξπλζε θαη πςειέο κέζεο πιεζπζκηαθέο ππθλφηεηεο. Η ππθλφηεηα ζα είλαη αθφκα πην έληνλε ζηηο θησρνγεηηνληέο ησλ κεγαινππφιεσλ ζηα ηέιε ηνπ 19 νπ αηψλα, φκσο ε πςειή κέζε ππθλφηεηα είλαη ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ πξψηνπ κηζνχ ηνπ 19 νπ. 16

17 3) Φξήζεηο ηνπ εδάθνπο Ο ιφγνο πνπ ην θέληξν ησλ πφιεσλ βηψλεη ηε κεγάιε απηή πιεζπζκηαθή επηβάξπλζε, είλαη φηη αθφκα δελ έρνπλ εμεηδηθεπηεί νη ρξήζεηο ηνπ εδάθνπο. Σα πάληα ιεηηνπξγνχλ ζηνλ ίδην ρψξν. ε θάπνηεο πφιεηο αθφκα θαη θάπνηεο αγξνηηθέο δξαζηεξηφηεηεο παξακέλνπλ εληφο ησλ ηεηρψλ. ηάβινη, βπξζνδεςεία, ζθαγεία ζπζζσξεχνληαη ζην θέληξν ηεο πφιεο. Αλ θαη ε απνπζία ρσξνηαμηθήο θαηαλνκήο ησλ αζηηθψλ δξαζηεξηνηήησλ ζπρλά απνδίδεηαη ζην κεζαησληθφ ραξαθηήξα πνπ δηαηεξνχζαλ νη επξσπατθέο πφιεηο σο ηα κέζα ηνπ 19 νπ αηψλα, ην γεγνλφο φηη ην ίδην θαηλφκελν παξαηεξείηαη αθφκα θαη ζηε Νέα Τφξθε, θαηαδεηθλχεη ην φξην ηεο παξαπάλσ εξκελείαο. Άιινη κειεηεηέο απνδίδνπλ ην θαηλφκελν απηφ ζηελ απνπζία θζελψλ αζηηθψλ ζπγθνηλσληψλ: κεγάιν ηκήκα ηνπ αζηηθνχ πιεζπζκνχ αλαγθάδεηαη λα θαηνηθεί θνληά ζην θέληξν γηαηί εθεί βξίζθεηαη ε αγνξά εξγαζίαο ή/ θαη ν ρψξνο ηεο δηθήο ηνπ εξγαζίαο. 4) Τηκή αγαζνύ ελ αλεπαξθεία Δθηφο απφ ηελ πεξηνξηζκέλε νξηδφληηα εμάπισζε, ε πφιε ηνπ πξψηνπ κηζνχ ηνπ 19 νπ αηψλα έρεη θαη πεξηνξηζκέλε αλάπηπμε ζε χςνο. Ο πξψηνο αλειθπζηήξαο (Otis) ζα εκθαληζηεί ην 1853 θαη ζα αξγήζεη λα δηαδνζεί. Σν ζεκαληηθφ φκσο είλαη ηα πιηθά πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζηελ νηθνδφκεζε. Οη ηνίρνη είλαη ζπλήζσο ιηζφθηηζηνη. Ο ζθειεηφο απφ ράιπβα ζα αξγήζεη λα θάλεη ηελ εκθάληζή ηνπ. Σν απνηέιεζκα είλαη ε ππεξεθκεηάιιεπζε ηνπ ρψξνπ θαη ε άλνδνο ηεο ηηκήο ησλ νηθνπέδσλ. πρλά ηα νηθφπεδα έρνπλ κηθξή πξφζνςε ζην δξφκν θαη επηκήθε κνξθή. Η θαηνηθία έρεη πξφζνςε ζην δξφκν θαη ζην πίζσ ηκήκα ηνπ νηθνπέδνπ ρηίδνληαη δεπηεξεχνληα νηθήκαηα θαηνηθίεο, απνζήθεο, εξγαζηήξηα. Η ηάζε γηα πιήξε θαηάιεςε ηνπ νηθνπέδνπ, δελ πεξηνξίδεηαη κφλν ζηηο κεγάιεο πφιεηο νχηε κφλν κέρξη ην Απιψο θαηά ην δεχηεξν κηζφ ηνπ 19 νπ αηψλα ζπλήζσο απμάλεηαη ν αξηζκφο ησλ ελνίθσλ ησλ θαηνηθηψλ πνπ ζπλσζηίδνληαη ζε απηέο. ηηο ζπλζήθεο απηέο εληείλεηαη ε θεξδνζθνπία επί ησλ αθηλήησλ: νη ηηκέο ηεο θαηνηθίαο απμάλνληαη δηαξθψο (θπζηθά ππάξρνπλ θαη πεξίνδνη θαηάξξεπζεο ιφγσ θξίζεο ή ζπγθπξηψλ). Η αχμεζε ησλ ηηκψλ ζα επηηαρχλεη ηε κεηαβνιή ησλ ιεηηνπξγηψλ ηνπ θέληξνπ ησλ πφιεσλ. 17

18 5) Οη ζηνέο ηηο walking cities θάλεη ηελ εκθάληζή ηεο θαη ε ζηνά, πξννξηζκέλε γηα ηνπο πεδνχο. Βξίζθεηαη ζηε κέζε ελφο νηθνδνκηθνχ ηεηξαγψλνπ θαη ζπλδέεηαη κε ηελ εληαηηθή εθκεηάιιεπζε ησλ νηθνπέδσλ. Δπίζεο ζπλδέεηαη κε ηελ θεξδνζθνπία επί ησλ αθηλήησλ αθνχ πιαηζηψλεηαη απφ θαηαζηήκαηα, θαθελεία θιπ. Η πξψηε ζηνά δεκηνπξγείηαη ζηε Γαιιία. Μεηά ηελ Δπαλάζηαζε πνπ εζληθνπνηήζεθε ε πεξηνπζία ηνπ θιήξνπ θαη ησλ εκηγθξέδσλ, δφζεθε ε δπλαηφηεηα λα νηθνδνκεζνχλ νηθφπεδα κέζα ζην θέληξν ηεο πφιεο πνπ κέρξη ηφηε δελ είραλ αμηνπνηεζεί απφ ηελ έγγεην θεξδνζθνπία. ε απηά ηα νηθφπεδα δεκηνπξγήζεθαλ νη ζηνέο. Οη ζηνέο ζα ζπλερίδνληαη λα ρηίδνληαη θαζ φιε ηε δηάξθεηα ηνπ 19 νπ αηψλα θαη ζηαδηαθά ζα γίλνληαη φιν θαη κλεκεηαθφηεξεο. Με ηελ εκθάληζε ησλ κεγάισλ θαηαζηεκάησλ, ζα κεησζνχλ νη ζηνέο αθνχ πιένλ απηά ζα πξνζθέξνπλ φ,ηη θαη νη ζηνέο λσξίηεξα: ηε δπλαηφηεηα λα πεξηδηαβαίλνπλ νη πεδνί ρσξίο λα θηλδπλεχνπλ απφ ηηο άκαμεο. Passage du Caire, 1799 ε πξώηε ζηνά ΑΝΑΤΓΚΡΟΣΗΗ & ΔΠΔΚΣΑΗ ΣΗ ΠΟΛΗ Οη λέεο πόιεηο Σν 19 ν αηψλα δεκηνπξγνχληαη θαη λέεο πφιεηο, θπξίσο ζηελ Ακεξηθή ή φπσο είδακε νη πφιεηο ησλ αλζξαθσξπρείσλ θαη ηεο ζηδεξνπξγίαο. Οη θαηλνχξηεο πφιεηο ζηελ Ακεξηθή ζρεδηάζηεθαλ θπξίσο απφ Ιζπαλνχο, Γάιινπο, Άγγινπο ή Οιιαλδνχο. Σν ραξαθηεξηζηηθφ ηνπο είλαη ε νξζνγψληα θάηνςή ηνπο Ιππνδάκεηα ζρέδηα (ραξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα ε Φηιαδέιθεηα πνπ δεκηνπξγήζεθε ην 1682). Ο ηχπνο 18

19 απηνχ ηνπ πνιενδνκηθνχ ζρεδηαζκνχ επηβιήζεθε ζε φιεο ηηο λέεο πφιεηο αιιά εθαξκφζηεθε θαη ζηηο παιηφηεξεο φηαλ δεκηνπξγήζεθε ε αλάγθε λα επεθηαζνχλ ζε λέεο δψλεο (Βνζηψλε, Ν. Τφξθε). Απηφο ν ηχπνο ζρεδίνπ ζεσξήζεθε ηδαληθφο γηα ηηο πφιεηο ζηηο νπνίεο θπξηαξρνχζε ε θεξδνζθνπία. ηηο λέεο πφιεηο ησλ κεηαιιείσλ θαη ηεο ζηδεξνπξγίαο, απαξαίηεηε πξνυπφζεζε γηα ηνλ ηππνδάκεην ζρεδηαζκφ είλαη λα πεξηέιζεη ε θπξηφηεηα ηεο γεο ζην βηνκήραλν ή ηνπο βηνκήραλνπο. Αληίζεηα, ην εξγνζηάζην δελ έρεη ηε δπλαηφηεηα λα ειέγμεη ηελ πνιενδνκηθή εμέιημε. Σν πιάλν ηνπ Penn, Φηιαδέιθεηα, 1682 Η αλαζπγθξόηεζε ησλ θέληξσλ Καηά ηνλ 19 ν αηψλα, ζπρλά ηα παιαηά θέληξα ησλ πφιεσλ ρξεηάζηεθε λα αλαθαηληζηνχλ θαη λα αλαδηνξγαλσζνχλ. ηηο πεξηζζφηεξεο επξσπατθέο πφιεηο ε ράξαμε ησλ δξφκσλ ήηαλ πξνγελέζηεξε απφ ηε δεκνγξαθηθή έθξεμε. Κάζε πφιε έπξεπε λα ιχζεη πξνβιήκαηα πνπ ζπλδένληαλ κε ηελ θπξηφηεηα ηνπ εδάθνπο, ηηο απαιινηξηψζεηο, ην χςνο ησλ θεθαιαίσλ. Θα αλαθεξζνχκε ζε ηξία ραξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα Η διάνοιξη τησ Regent street Η δηάλνημε ηεο Regent Street (John Nash) ζην Λνλδίλν ζεκαηνδνηεί κηα αιιαγή ζηελ ηζηνξία ηεο δπηηθνεπξσπατθήο πφιεο: είλαη ε πξψηε ιεσθφξνο πνπ δεκηνπξγείηαη ζε πνιπάλζξσπν θέληξν κηαο πφιεο. θνπφο ήηαλ λα ελσζεί ην West End κε κηα λέα 19

20 πεξηνρή θαηνηθίαο πνπ βξηζθφηαλ βνξεηφηεξα ζηηο εθηάζεηο ηνπ Marylebone, λα δεκηνπξγεζεί έλαο εκπνξηθφο δξφκνο αιιά θαη λα κπεη ηάμε ζηνπο κεζαησληθνχο δξφκνπο ηνπ Λνλδίλνπ. Ο Nash επεδίσμε λα ελψζεη ην Carlton House, θαηνηθία ηνπ Πξίγθηπα Regent, κε ηε ζεκεξηλή πεξηνρή ηνπ Regent's Park φπνπ κειινληηθά ζα θηηδφηαλ ην λέν παιάηη. Γχξσ απφ ην πάξθν, δηακνξθψζεθε έλα ζχλνιν απφ terraced houses (θαηνηθίεο κέζεο ππθλφηεηαο φπνπ κηα ζεηξά φκνησλ θηεξίσλ κνηξάδνληαη ηε κεζνηνηρία. πλήζσο ην πξψην θαη ην ηειεπηαίν - end terrace, είλαη κεγαιχηεξα απφ απηά πνπ βξίζθνληαη ζηε 20

21 κέζε). Δπεηδή απψηεξνο ζθνπφο ήηαλ ε θεξδνζθνπία, ν Nash πξφηεηλε ε ράξαμε λα πεξάζεη απφ ηηο θαιέο ζπλνηθίεο, ζε κηθξή απφζηαζε απφ ηηο πεξηνρέο πνπ είραλ κεγάιε δήηεζε. Αλ θαη ν δξφκνο αθνινπζνχζε ηε γξακκή ήδε ππαξρφλησλ δξφκσλ θαη έθαλε θάπνηεο παξαθάκςεηο ψζηε λα αμηνπνηεζεί γε πνπ αλήθε ζηελ θπβέξλεζε, ρξεηάζηεθε λα γίλνπλ αξθεηέο θαηεδαθίζεηο θαη απαιινηξηψζεηο (ζε θζελά φκσο νηθφπεδα). Σν πξφβιεκα πνπ πξνέθπςε απφ ηελ αδπλακία απαιινηξίσζεο ηδηνθηεζηψλ πςειψλ πξνζψπσλ, αληηκεησπίζηεθε κε ηε ράξαμε κηαο θακπχιεο ζηε Β πιεπξά ηνπ Piccadilly Circus. Σα έξγα δηήξθεζαλ απφ ην 1814 έσο ην ηηο ζέζεηο κε κεγαιχηεξν γφεηξν εγθαηαζηάζεθαλ γξήγνξα ηξάπεδεο θαη αζθαιηζηηθέο εηαηξίεο. ηα ηέιε ηνπ 19 νπ αηψλα ηα θαηαζηήκαηα, κηθξά θαη εθηφο κφδαο πιένλ, δελ αληαπνθξίλνληαλ ζηηο αλάγθεο ηεο επνρήο. Δπίζεο ηα πιηθά πνπ είραλ ρξεζηκνπνηεζεί (πιηλζφθηηζηα θηήξηα αληί γηα ιηζφθηηζηα ψζηε λα κεησζεί ην θφζηνο) δελ ήηαλ πνιχ θαιά. Έηζη θαηά ηελ πεξίνδν έγηλε αλαδηακφξθσζε ηεο Regent street ε νπνία απέθηεζε ηε κνξθή πνπ έρεη ζήκεξα. Σα terraced houses θαηεδαθίζηεθαλ θαη ζηε ζέζε ηνπο θηίζηεθαλ θαηλνχξηα. Σν κφλν απζεληηθφ θηήξην πνπ ζρεδίαζε ν Nash θαη ζψδεηαη κέρξη ζήκεξα είλαη ε All Soul's Church. Η δηάλνημε ηεο Regent street 1) δεκηνχξγεζε επθαηξίεο θεξδνζθνπίαο, 2) έδσζε ηε δπλαηφηεηα ζην ηέκκα λα απμήζεη ηα εηζνδήκαηά ηνπ, 3) νδήγεζε ζηελ θαηαζθεπή ελφο απνρεηεπηηθνχ ζπζηήκαηνο, 4) επέηξεςε ηελ θαηεδάθηζε κηαο αλζπγηεηλήο θαη πιεζπζκηαθά ππεξθνξεζκέλεο πεξηνρήο κέζσ ηεο δηάλνημεο κηαο κεγάιεο ιεσθφξνπ φπνπ ν αέξαο ζα δηέιπε ηηο δειεηεξηψδεηο αλαζπκηάζεηο 2) Η ανάπλαςη του Παριςιού Η δηάλνημε ηεο Regent street επεξέαζε έλα κφλν ηκήκα ηνπ Λνλδίλνπ. Αληίζεηα ε αλάπιαζε ηνπ Παξηζηνχ αθνξνχζε νιφθιεξε ηελ πφιε. Καη κάιηζηα φρη κφλν ην θέληξν, αιιά θαη πεξηθεξεηαθνχο δήκνπο πνπ βξίζθνληαλ εθηφο ησλ ηεηρψλ (enceinte 21

22 de Thiers- ηείρε πνπ ρηίζηεθαλ κεηά απφ πξφηαζε ηνπ Adolphe Thiers) θαη ελζσκαηψζεθαλ ζηελ πφιε ην Οη εξγαζίεο μεθίλεζαλ ηελ πεξίνδν ηεο Β Απηνθξαηνξίαο θαη ζπλερίζηεθαλ απφ ηε Γ Γεκνθξαηία ( ). Η ηδέα ηεο αλάπιαζεο αλήθεη ζηνλ Ναπνιένληα Γ, ν νπνίνο αλέζεζε ζηνλ ηφηε λνκάξρε ηεο Gironde θαη κεηέπεηηα (1853) λνκάξρε ηνπ ελ (φπνπ αλήθεη θαη ε πφιε ηνπ Παξηζηνχ) Georges Eugène Haussmann ηε «κεηακφξθσζε» ηεο πφιεο. Οη εξκελείεο φηη επξφθεηην γηα κηα θαηεδαθηζηηθή ή αζηπλνκηθή θαη ζηξαηησηηθή πνιενδνκία ζεσξνχληαη ζήκεξα ππεξαπινπζηεπηηθέο. Οη ιεσθφξνη κπνξεί λα δηεπθφιπλαλ ηελ θαηαζηνιή ηεο Κνκκνχλαο, δελ θαηαζθεπάζηεθαλ φκσο γηα απηφ ην ζθνπφ. Οη ζηφρνη ηνπ πξνγξάκκαηνο ήηαλ ε εμπγίαλζε, ν εμσξατζκφο θαη ην «κεγάισκα» ηεο πφιεο. Σα έξγα έγηλαλ ζε ηξεηο θάζεηο θαη αθνξνχζαλ ζηελ θαηαζθεπή ηξηψλ δηθηχσλ. Η πξψηε θάζε αθνξνχζε ηε δηάλνημε ησλ κεγάισλ ηεκλνκέλσλ αμφλσλ ηνπ Παξηζηνχ (ην ηξχπεκα ηεο θνινθχζαο φπσο ην ραξαθηήξηζε ν Mercier). Με ην έξγν απηφ, αλέπλεπζε ην θέληξν ηνπ Παξηζηνχ δειαδή νη ζπλνηθίεο κε ηε κεγαιχηεξε πιεζπζκηαθή ζπζζψξεπζε ελψ επηηεχρζεθε θαη ε απνζπκθφξηζε ησλ ζπλνηθηψλ ηνπ Γεκαξρείνπ θαη ηεο Ile de la Cité. Σα έξγα απηά νινθιεξψζεθαλ ην Σν 1858, μεθίλεζαλ ηα έξγα γηα ην δεχηεξν δίθηπν κε ζθνπφ λα ζπλδεζνχλ κεηαμχ ηνπο νη ζπλνηθίεο ηεο πξσηεχνπζαο. Σα έξγα απηά αλέιαβαλ απφ θνηλνχ ην Κξάηνο θαη ν Γήκνο. Σν ηξίην δίθηπν πνπ ρξεκαηνδνηήζεθε κφλν απφ ην Γήκν είρε ζθνπφ λα δηεπθνιχλεη ηελ επηθνηλσλία αλάκεζα ζην παιαηφ Παξίζη θαη ηνπο πξνζαξηεκέλνπο Γήκνπο. Με ηελ νινθιήξσζε ηνπ έξγνπ, ην νδηθφ δίθηπν ηνπ Παξηζηνχ είρε αλαζπγθξνηεζεί εληειψο. Με ηε δηάλνημε ησλ κεγάισλ ιεσθφξσλ θαη ηελ θαηαζθεπή αθηηλσηψλ δηθηχσλ (κε επίθεληξν ηηο Place du Trone & Place de l Etoile) αλαδηνξγαλψζεθε πιήξσο ε θπθινθνξία θαη επηηεχρζεθε ε απνζπκθφξηζε ηνπ θέληξνπ. ηηο λέεο ιεσθφξνπο δεκηνπξγήζεθαλ λένη ρψξνη πξννξηζκέλνη γηα θαηνηθίεο πνιπηειείαο θαη γηα θεληξηθά γξαθεία επηρεηξήζεσλ. Γηα ηελ εθηέιεζε ησλ έξγσλ θαη ηε δηεπθφιπλζή ηνπο, ζα ηξνπνπνηεζεί ην 1852 ν λφκνο γηα ηηο απαιινηξηψζεηο: ζην εμήο αξθεί έλα δηάηαγκα γηα ηελ απαιινηξίσζε νηθνπέδσλ πνπ βξίζθνληαη ζηε δηαδξνκή ράξαμεο ησλ νδψλ. Σα έξγα νδνπνηίαο 22

23 αλαηέζεθαλ ζε ηδησηηθέο εηαηξίεο, νη νπνίεο κπνξνχζαλ λα επηδνηνχληαη κε νηθφπεδα (ζπρλά παξάγνληαο αχμεζεο ηεο ηηκήο ηεο γεο). Οη ηδησηηθέο εηαηξίεο αλέιαβαλ επίζεο θαη ηηο νηθνδνκέο. Αξρηθά, ε αξηζηνθξαηία ηήξεζε ερζξηθή ζηάζε. Όηαλ φκσο κεηά ην 1858 νη ηδηνθηήηεο απνδεκηψζεθαλ θαη κπφξεζαλ λα δηεθδηθήζνπλ κέξνο ησλ νηθνπέδσλ πνπ δελ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ν ηφλνο αιιάδεη. Η αλάθηεζε κηθξφηεξσλ αιιά νηθνδνκήζηκσλ νηθνπέδσλ, νδήγεζε ζε κεγάιε άλνδν ηηο ηηκέο, γεγνλφο πνπ νδήγεζε ζε ζεκαληηθή έγγεην θεξδνζθνπία. Σα έξγα ηνπ Ηaussmann δελ πξνθάιεζαλ ηελ άκεζε απνρψξεζε ησλ εξγαηψλ απφ ην θέληξν ηεο πφιεο: αξρηθά πξνηίκεζαλ λα παξακείλνπλ θνληά ζην θέληξν φπνπ βξίζθνληαλ νη πξνκεζεπηέο θαη νη πειάηεο ηνπο. Αλάινγα κε ηελ έθηαζε ησλ έξγσλ ππάξρνπλ ζπλνηθίεο φπνπ ν πιεζπζκφο κεηψλεηαη (Γεκαξρείν) θαη άιιεο φπνπ ν πιεζπζκφο απμάλεηαη απφηνκα (παξαθείκελεο ζπλνηθίεο). Απηφ πνπ απμήζεθε, ήηαλ ν αξηζκφο ησλ αηφκσλ πνπ έκελε ζε ελνηθηαδφκελα δσκάηηα. 23

24 Σα έξγα αλάπιαζεο ηνπ Παξηζηνχ επέδξαζαλ ηνλ ηξφπν αλαζπγθξφηεζεο ζε αξθεηέο πφιεηο φπνπ θαη πξαγκαηνπνηήζεθαλ έξγα ηχπνπ Haussmann (Lyon, Μνλπειηέ, Μαζζαιία, ηθάγν) Place de l Etoile 3) Η ανάπλαςη τησ Βιέννησ Σα έξγα αλάπιαζεο ζηε Βηέλλε πξαγκαηνπνηνχληαη ζε έλα ρψξν πνπ δελ έρεη βηψζεη αθφκα ηελ αζηηθή αλάπηπμε φπσο ην Λνλδίλν ή ην Παξίζη: ε ππθλφηεηα ηνπ πιεζπζκνχ είλαη ζρεηηθά ρακειή θαη κεγάιν ηκήκα ηεο επηθάλεηαο ηεο πφιεο εμαθνινπζεί λα ρξεζηκνπνηείηαη γηα αγξνηηθέο δξαζηεξηφηεηεο. Η πφιε πνπ δηαηεξεί αθφκα ηα ηείρε ηεο, θαηνηθείηαη θπξίσο απφ ηελ αξηζηνθξαηία ε νπνία ηελ εγθαηαιείπεη κφλν ην θαινθαίξη φηαλ παξαζεξίδεη ζηηο επαχιεηο ηεο ζηα πξνάζηηα. Όπσο είδακε, ηα έξγα αλάπιαζεο γίλνληαη ζπλήζσο ψζηε λα δεκηνπξγεζνχλ ρψξνη πνπ ζα θηινμελήζνπλ εκπνξηθέο ή βηνκεραληθέο δξαζηεξηφηεηεο, ρψξνη πνπ ζα κεηψζνπλ ην ζπλσζηηζκφ ζην θέληξν ή/ θαη ρψξνη επίδεημεο. ηα κέζα ηνπ 19 νπ αηψλα, ε Βηέλλε δελ ρξεηαδφηαλ θάηη απφ ηα παξαπάλσ. 24

25 Η Βηέλλε, αθφκα θαη ζηα κέζα ηνπ 19 νπ αηψλα, δηαηεξνχζε ηα ηείρε ηεο (13 νο αηψλαο). Σα ηείρε απηά δελ είραλ πιένλ ακπληηθφ ραξαθηήξα, αιιά ν απηνθξάηνξαο ηα δηαηεξνχζε σο ζχκβνιν ηεο δχλακήο ηνπ πάλσ ζην ιαφ, ν νπνίνο δνχζε έμσ απφ ηα ηείρε, ζηα πξνάζηηα. Η επαλάζηαζε ηνπ 1848 επαλέθεξε ην ζέκα ησλ ηεηρψλ. Η θηιειεχζεξε κεζαία ηάμε, νη θνηηεηέο θαη ε εξγαηηθή ηάμε ήζειαλ ηελ θαηεδάθηζή ηνπο, ελψ ν ζηξαηφο θαη ε αξηζηνθξαηία επηζπκνχζαλ ηε δηαηήξεζή ηνπο. Σν ζέκα ηειηθά επηιχζεθε φηαλ ν απηνθξάηνξαο Φξαγθίζθνο Ισζήθ εμέδσζε ην δηάηαγκα «It s my will ην 1857 κε ην νπνίν δηέηαζζε ηελ θαηεδάθηζε ησλ ηεηρψλ θαη ηελ αλάπηπμε ηνπ πεξηβάιινληα ρψξνπ κε ζθνπφ ηελ ελζσκάησζε ησλ πξναζηίσλ, ηελ νηθνδφκεζε ελφο πδξαγσγείνπ θαη ηελ θαηαζθεπή απνρεηεπηηθνχ ζπζηήκαηνο. ηελ πεξηνρή φπνπ ζα θαηεδαθίδνληαλ ηα ηείρε, ζα θαηαζθεπαδφηαλ έλαο θαξδχο δξφκνο κε ηελ νλνκαζία Ringstrasse (κήθνπο 4km) πάλσ ζηνλ νπνίν ζα δεκηνπξγνχληαλ πιαηείεο, πάξθα θαη λέα θηήξηα θαη ν νπνίνο ζα πεξηέβαιιε ηελ παιηά πφιε. Σα έξγα ζα δηαξθέζνπλ 30 ρξφληα, φκσο ην 40% ησλ θηεξίσλ ζα νηθνδνκεζνχλ θαηά ηελ πεξίνδν , έηνο θαηά ην νπνίν ζεκεηψλεηαη ην ρξεκαηηζηεξηαθφ θξαρ. Σν Ring ήηαλ κηα πεξηκεηξηθή νδφο, κε θπθιηθή ξνή, φπνπ ε αζηηθή ηάμε νηθνδφκεζε κεγαινπξεπή θηήξηα. Γελ ππήξραλ δξφκνη πνπ λα ην δηαζρίδνπλ. Έηζη, ην Ring κεηαηξάπεθε ζε έλα θνηλσληνινγηθφ ζχλνξν θαη εθεμήο ζα απνηειέζεη ην φξην αλάκεζα ζηελ πφιε (stadt) θαη ην παιηφ πξνάζηην (vorstadt). Σα έξγα ηνπ Haussmann είραλ σο απνηέιεζκα αθελφο ηε δηαζπνξά ησλ κλεκεηαθνχ ηχπνπ νηθνδνκψλ θαη αθεηέξνπ ηελ απνζπκθφξεζε ηνπ θέληξνπ. Αληίζεηα, ζηε Βηέλλε, ην Ring ζπγθέληξσζε ηα θηήξηα γνήηξνπ ζε κία θαη κνλαδηθή νδηθή αξηεξία θαη ελέηεηλε ηε ζχγθιηζε πξνο ην θέληξν. Δπίζεο, γηα ηελ θαηαζθεπή ηνπ Ring δελ ρξεηάζηεθε λα κεηαθηλεζεί θαλέλαο θάηνηθνο νχηε λα θαηεδαθηζηεί θάπνηα θαηνηθία. Σν Ring ππήξμε ν ρψξνο φπνπ ην θνηλσληθφ θχξνο θαη ην νηθνλνκηθφ ζπκθέξνλ ζπγθαηνηθνχλ αξκνληθά: έγηλε ν πξνλνκηαθφο ρψξνο δηακνλήο ησλ ειεχζεξσλ επαγγεικαηηψλ, ησλ βηνκεράλσλ, ησλ εκπφξσλ θαη θάπνησλ αξηζηνθξαηψλ. Όκσο ην Ring δελ απνηεινχζε έλα νκνηνγελέο ζχλνιν απφ θνηλσληθήο πιεπξάο. Κάπνηεο ζέζεηο ήηαλ κεγαιχηεξεο πεξησπήο απφ άιιεο. Οη αξηζηνθξάηεο θαηνηθνχζαλ γχξσ απφ ηελ πιαηεία Schwarzenbergplatz. Οη εηζνδεκαηίεο, νη αλψηαηνη ππάιιεινη θαη νη επηρεηξεκαηίεο είραλ εγθαηαζηαζεί ζηελ πεξηνρή αλάκεζα ζηελ παξαπάλσ πιαηεία 25

26 θαη ηελ Όπεξα. Η βηνκεραληθή θαη ρξεκαηννηθνλνκηθή αζηηθή ηάμε θαηνηθνχζε ζηνπο δξφκνπο γχξσ απφ ηε Βνπιή, ην Γεκαξρείν θαη ην Παλεπηζηήκην. Σέινο, ππήξρε θαη ε πεξηνρή γχξσ απφ ηελ Concordiaplatz: εθεί βξίζθνληαλ ηα ξαθηάδηθα θαη είραλ εγθαηαζηαζεί νη βηνκήραλνη ηεο πθαληνπξγίαο. Σα ηζφγεηα ησλ θηεξίσλ ζηελ πεξηνρή απηή ρξεζηκνπνηνχληαλ σο εξγαζηήξηα. ηνλ πξψην φξνθν ζηεγάδνληαλ γξαθεία θαη απνζήθεο θαη ζηνπο παξαπάλσ νξφθνπο θαηνηθνχζαλ νη βηνκήραλνη (πξφηππν Μαληζεζηεξ) Έξγα αληίζηνηρα κε απηά ηνπ Ring έγηλαλ θαη ζε άιιεο γεξκαληθέο πφιεηο Λεσθνξεία θαη ηξακ ηα πιαίζηα ηεο αλαζπγθξφηεζεο θαη ηεο επέθηαζεο ησλ πφιεσλ, εληάζζεηαη θαη ε αλάπηπμε ησλ κέζσλ κεηαθνξάο. Η εκθάληζε ηνπ ηππήιαηνπ ιεσθνξείνπ θαη αξγφηεξα ηνπ ηππήιαηνπ ηξακ ηνλ 19 ν αηψλα, ζα κεηαβάιιεη επίζεο ηε δνκή ησλ πφιεσλ. Ιπποκίνητη έλξη Σν πξψην ιεσθνξείν εκθαλίζηεθε ην 1826 ζηε Νάληε. Ο απφζηξαηνο ζηξαηεγφο Stanislas Baudry δηαηεξνχζε κηα επηρείξεζε αηκφινπηξσλ ιίγν έμσ απφ ηελ πφιε. Πξνθεηκέλνπ λα πξνζειθχζεη πεξηζζφηεξνπο πειάηεο, ζθέθηεθε λα αμηνπνηήζεη ην κέζν απηφ. Αξρηθά, ε κεηαθνξά γηλφηαλ δσξεάλ θαη ην κέζν έγηλε ηδηαίηεξα δεκνθηιέο. Όκσο δελ σθέιεζε ηδηαίηεξα ηελ επηρείξεζε ηνπ Baudry, αθνχ ν θφζκνο ην ρξεζηκνπνηνχζε γηα πξνζσπηθέο ηνπ δηαδξνκέο. Έηζη ν Baudry θαζηέξσζε ην εηζηηήξην θαη ηειηθά δεκηνχξγεζε ηελ πξψηε γαιιηθή εηαηξεία ιεσθνξείσλ ηεο ζχγρξνλεο επνρήο. Σν κέζν απηφ νλνκάζηεθε omnibus: ην ηέξκα ηνπ ιεσθνξείνπ ήηαλ ζην θαπειάδηθν ηνπ Omnes, φπνπ ππήξρε ε επηγξαθή «Omnes Omnibus. Ο φξνο omnibus (πνπ ζηα ιαηηληθά ζεκαίλεη «γηα όινπο») ζεσξήζεθε θαηάιιεινο γηα λα πεξηγξάςεη κηα ππεξεζία πνπ απεπζπλφηαλ ζε φιεο ηηο ηάμεηο. Αλ θαη πξνυπήξμαλ πξσηνβνπιίεο (ζηε Νάληε θαη ζην Manchester) φπνπ εηαηξείεο πινηνθηεηψλ θαη ηδηνθηήηεο εηαηξηψλ ππεχζπλεο γηα ηελ είζπξαμε θφξσλ θαη ηειψλ, ρξεζηκνπνηνχζαλ ηα omnibus γηα ηελ εμππεξέηεζε ησλ πειαηψλ ηνπο, ν Baudry είλαη ν πξψηνο πνπ έθηηαμε έλα δίθηπν πνπ απεπζπλφηαλ ζε φινπο, ζε θαζνξηζκέλεο ψξεο, γξακκέο θαη δηαδξνκέο. 26

27 Σν 1827 θπθινθφξεζε ην πξψην ιεσθνξείν ζηε Bordeaux θαη ζην Broadway. To 1828 ν Baudry δεκηνπξγεί ηελ πξψηε ιεσθνξεηαθή γξακκή ζην Παξίζη φπνπ έλα ιεσθνξείν έιθεηαη απφ ηξία άινγα θαη κεηαθέξεη 14 επηβάηεο. Σν εηζηηήξην έρεη 3 δηαβαζκίζεηο. Σν 1830 ε εηαηξία ηνπ Braudy ρξενθνπεί κεηά ηελ απηνθηνλία ηνπ ηδηνθηήηε ηεο. Μέρξη ην 1836 ζην Παξίζη ππήξραλ 16 δηαθνξεηηθέο εηαηξείεο πνπ θάιππηαλ 35 δηαθνξεηηθέο δηαδξνκέο. Σν 1860 ζην Παξίζη θπθινθνξνχλ 503 ιεσθνξεία θαη 6700 άινγα. Σν 1829 ν Georges Shillibeer (έλαο επηηπρεκέλνο βξεηαλφο θαηαζθεπαζηήο ακαμψλ) πνπ είρε εξγαζηεί ζην Παξίζη εγθαηλίαζε ζην Λνλδίλν ηα ιεσθνξεία κε 3 άινγα. Σα επφκελα ρξφληα ην ηππήιαην ιεσθνξείν ζα γεληθεπηεί ηφζν ζηηο επξσπατθέο φζν θαη ζηηο ακεξηθαληθέο πφιεηο: Φηιαδέιθεηα (1831), Βνζηψλε (1835), Λπψλ (1837), Γξέζδε (1838), Βεξνιίλν (1846). Η ηαρχηεηα ησλ πξψησλ απηψλ ιεσθνξείσλ κφιηο ππεξβαίλεη απηή ησλ πεδψλ. Μεηαθέξνπλ ζπλήζσο 10 επηβάηεο θαη ε ηηκή ηνπ εηζηηεξίνπ είλαη αξθεηά πςειή (ηε ΝΤ ην εηζηηήξην αληηζηνηρεί ζην 13% ελφο εξγαηηθνχ εκεξνκηζζίνπ ελψ ζην Λνλδίλν αληηζηνηρεί ζην 40%) ηηο πφιεηο πνπ ιεηηνπξγνχλ πνιιέο εηαηξείεο ε θπθινθνξία είλαη άλαξρε. Οη ακαμειάηεο νδεγνχλ ξηςνθίλδπλα γηα λα θηάζνπλ πην γξήγνξα απφ ηνπο αληαγσληζηέο. Σα αηπρήκαηα είλαη ζπρλά. 27

28 Βίληεν 1) Λνλδίλν 2) Παξίζη 3) Νέα Τόξθε ηελ Ακεξηθή ζα μεθηλήζεη απφ λσξίο ε έιμε ζε ηξνρηέο. Ο ίδηνο αξηζκφο αιφγσλ κπνξεί λα έιθεη άκαμεο κε δηπιάζην κέγεζνο. Σν ηππήιαην ηξακ είλαη ηαρχηεξν, θζελφηεξν θαη αζθαιέζηεξν. ηε ΝΤ εγθαζίζηαληαη γηα πξψηε θνξά ηξνρηέο ην 1832: ην ηξακ κεηαθέξεη 40 επηβάηεο κε σξηαία ηαρχηεηα km. Σν 1834 ζα ρξεζηκνπνηεζεί ην πξψην ηππήιαην ηξακ ζηε Νέα Οξιεάλε. ηελ Δπξψπε ε πξαθηηθή απηή ζα εθαξκνζηεί κεηά ηε δεθαεηία ηνπ 1860 ην Παξίζη ην πξψην ηππήιαην ηξακ ζα θπθινθνξήζεη ζηηο αξρέο ηεο Γ Γεκνθξαηίαο. ην Liverpool ε πξψηε γξακκή ζα εγθαηληαζηεί ην Σν 1870 ζα ςεθηζηεί ζηε Βξεηαλία ν λφκνο Tramway Act, θαζνξηζηηθφο γηα ηελ αλάπηπμε ησλ ηξακ. Κακηά γξακκή δελ κπνξεί λα ιεηηνπξγήζεη ρσξίο ηελ έγθξηζε ησλ ηνπηθψλ αξρψλ θαη νη θάηνηθνη έρνπλ δηθαίσκα λα αζθήζνπλ βέην. Σν πην ζεκαληηθφ φκσο είλαη φηη νη δεκνηηθέο αξρέο κπνξνχλ λα εμαγνξάζνπλ ηα δίθηπα κεηά ηελ παξέιεπζε κηαο 20εηίαο, θαηαβάιινληαο ζηελ ηδησηηθή εηαηξεία έλα εμεπηειηζηηθφ πνζφ. Σελ πεξίνδν , 30 βξεηαληθέο πφιεηο απνθηνχλ ηξακ. Η νξγάλσζε ησλ βξεηαληθψλ ζπγθνηλσληψλ ζα κεηαβιεζεί ηελ πεξίνδν φηαλ πνιιά ηξακ πεξηέξρνληαη ζηνπο δήκνπο. Ο θφβνο ηεο εμαγνξάο ησλ ηδησηηθψλ επηρεηξήζεσλ είλαη ν βαζηθφο παξάγνληαο πνπ ζπλεηέιεζε ζηελ θαζπζηέξεζε ηνπ εμειεθηξηζκνχ ηνπ δηθηχνπ. Αθφκα θαη ζηηο παξακνλέο ηνπ πνιέκνπ, ζην Cambridge θαη ηελ Ομθφξδε ζπλερίδνπλ λα ιεηηνπξγνχλ ηππήιαηα ηξακ. Οη επηρεηξήζεηο πνπ είραλ αλαπηχμεη ηα δίθηπα ηνπο ηε δεθαεηία ηνπ 1870 ήηαλ πιένλ εμαγνξάζηκεο ηε δεθαεηία ηνπ 1890 ηε ζηηγκή αθξηβψο 28

29 δειαδή πνπ αλαπηχζζεηαη ν εμειεθηξηζκφο. Έηζη δελ είλαη δηαηεζεηκέλεο λα επελδχζνπλ αλ δελ απνζπάζνπλ κηα παξάηαζε ηνπ δηθαηψκαηφο ηνπο. Η ηλεκτροκίνηςη Σε δεθαεηία ηνπ 1890 αλαπηχζζεηαη ν εμειεθηξηζκφο. Η κέζνδνο πνπ επηθξάηεζε ζηα κέζα κεηαθνξάο ήηαλ ε ρξήζε ελαέξησλ θαισδίσλ θαη ηα ηξφιετ (Charles Van Doeple & Frank Sprague). Παξφιν πνπ ε Siemens είρε ζέζεη ζε ιεηηνπξγία κηα κηθξή γξακκή ζην Βεξνιίλν ην 1879 (θαηά ηε βηνκεραληθή έθζεζε), ε αλάπηπμε ηνπ ειεθηξνθίλεηνπ ηξακ ήηαλ αξγή ζηελ Δπξψπε. Αχμεζε ηεο ηαρχηεηαο 25-50%, αχμεζε αξηζκνχ επηβαηψλ, κείσζε θφζηνπο κεηαθνξάο (θπξίσο κείσζε θφζηνπο έιμεο) Σα ελαέξηα θαιψδηα εληάζζνληαη ζην αζηηθφ ηνπίν 29

30 Συγκοινωνίεσ μαζικέσ; Ο εμειεθηξηζκφο ηνπ δηθηχνπ απαηηεί ηελ έληνλε θηλεηνπνίεζε θεθαιαίσλ. Καηά ηελ πεξίνδν , νη επελδχζεηο γηα ηα ηξακ 8πιαζηάδνληαη ζηε Γαιιία θαη 5πιαζηάδνληαη ζηε Μ. Βξεηαλία πρλά νη ηδησηηθέο επηρεηξήζεηο κνηξάδνληαη ηελ αγνξά. Γίλνληαη θνηλνπξαμίεο. Τπάξρεη πιήξεο αλαδηνξγάλσζε ηνπ ηνκέα σο πξνο ηελ θαηαλνκή ηνπ αλάκεζα ζηηο δεκνηηθέο αξρέο θαη ηηο ηδησηηθέο επηρεηξήζεηο. ηε Βξεηαλία, ην 1890 ν δήκνο ζπκκεηέρεη κε ην 1/5 ησλ επελδχζεσλ. Σν 1912 ζπκκεηέρεη κε ηα 2/3 ησλ επελδπκέλσλ θεθαιαίσλ. ε πνιιέο πφιεηο, ν δήκνο απνζπά απφ ηηο ηδησηηθέο επηρεηξήζεηο έθδνζε κεησκέλσλ εηζηηεξίσλ γηα ηνπο εξγάηεο ψζηε απηνί λα κπνξνχλ λα εγθαηαζηαζνχλ ζηελ πεξηθέξεηα. Μέρξη ηφηε, ιφγσ ηνπ απαγνξεπηηθνχ αληηηίκνπ ηνπ ηππήιαηνπ ηξακ νη πεξηθέξεηεο ήηαλ πξνζβάζηκεο κφλν ζηα κεζαία ζηξψκαηα. Σα ηξακ δελ είλαη πιένλ πνιπηέιεηα θαη ζα απνηειέζνπλ ραξαθηεξηζηηθφ ζηνηρείν ηεο δσήο ζηελ πφιε. Πξνο ηα ηέιε ηνπ 19νπ αηψλα ζα θάλνπλ ηελ εκθάληζή ηνπο νη πξναζηηαθνί ζηδεξφδξνκνη θαη ηα κεηξφ ππφγεηα ή ππέξγεηα. Έζησ θαη αλ δελ ππήξρε πάληα άκεζε ζχκπησζε ή αηηηψδεο ζρέζε αλάκεζα ζηε δηάδνζε ησλ ζπγθνηλσληψλ θαη ηελ εμάπισζε ηεο πφιεο, ζε γεληθέο γξακκέο ηα δχν θαηλφκελα είλαη παξάιιεια. 30

31 Σα έξγα θαηαζθεπήο ηνπ κεηξό ζην Παξίζη (1900) Τα πξνάζηηα Αξρηθά ηα πξνάζηηα ήηαλ ηφπνο θαηνηθίαο ησλ θαηαθξνλεκέλσλ ηεο αζηηθήο θνηλσλίαο, ελψ νη εχπνξεο ηάμεηο θαηνηθνχζαλ ζην θέληξν ησλ πφιεσλ. Γηα πνιχ θαηξφ ηα πξνάζηηα εθπέκπνπλ ηηο πην δνθεξέο εηθφλεο, αθφκα θαη ζηηο κηθξέο πφιεηο: έγθιεκα, αθνιαζία, αλαζθάιεηα. Η αληίιεςε απηή ζα αξρίζεη λα κεηαβάιιεηαη φηαλ ν πιεζπζκφο ζα αξρίζεη λα ζπλσζηίδεηαη ζηα θέληξα, ηα νπνία κέρξη ηφηε ήηαλ πξνλνκηαθφο ηφπνο δηακνλήο ησλ εχπνξσλ ζηξσκάησλ. ηα κέζα ηνπ αηψλα, ε πςειή δεκνγξαθηθή αχμεζε πξνθαιεί ππνβάζκηζε ηεο πνηφηεηαο δσήο θαη ζηαδηαθά, ηα εχπνξα ζηξψκαηα ζα αξρίζνπλ λα εγθαηαιείπνπλ ην θέληξν γηα λα θαηνηθήζνπλ ζηα φξηα ηεο πφιεο κε ηελ χπαηζξν. Απφ ηε ζηηγκή πνπ θάπνην ζπγθνηλσληαθφ κέζν επηηξέπεη ηελ θαζεκεξηλή κεηάβαζε απφ ηνλ ηφπν θαηνηθίαο ζηνλ ηφπν εξγαζίαο, ηα πξνάζηηα γίλνληαη πξνζηηά. Με ηε κείσζε ηνπ θφζηνπο κεηαθνξάο ην θαηλφκελν γεληθεχεηαη. Ένα προάςτιο για τουσ «καλαίςθητουσ και πλούςιουσ» χκθσλα κε κία ζεσξία ην Brooklyn είλαη ην πξψην πξαγκαηηθφ πξνάζηην κε θαηνίθνπο πνπ κεηαθηλνχληαλ θαζεκεξηλά γηα ηελ εξγαζία ηνπο ζηελ πφιε. 31

32 Σν 1814 θαηαζθεπάζηεθε ην πξψην αηκνθίλεην πνξζκείν πνπ ζπλέδεε ην Brooklyn κε ηε Νέα Τφξθε. Μέζα ζε 40 ρξφληα, ην 1850, ν πιεζπζκφο ηνπ πξναζηίνπ ζα 15πιαζηαζηεί. Σνλ ίδην ρξφλν ιεηηνπξγνχλ 12 γξακκέο πνξζκείσλ κε αλαρσξήζεηο θάζε 5 ή 10 ιεπηά. Σε δεθαεηία ηνπ 1860, ηα πνξζκεία κεηαθέξνπλ πεξηζζφηεξνπο απφ 32 εθ επηβάηεο εηεζίσο ελψ ηηο εξγάζηκεο κέξεο δηαθηλνχλ επηβάηεο. Η εμέιημε απηή ζπλδέεηαη κε ηε βνχιεζε νξηζκέλσλ αλζξψπσλ πνπ απφ λσξίο είραλ αληηιεθζεί ηηο δπλαηφηεηεο ηεο ηνπνζεζίαο θαη ηηο εθκεηαιιεχηεθαλ γηα λα πινπηίζνπλ. Έλαο απφ απηνχο ήηαλ ν Hazekiah Beers Pierrepont, γφλνο εχπνξεο νηθνγέλεηαο κε ζεκαληηθή ρξεκαηννηθνλνκηθή θαη εκπνξηθή δξαζηεξηφηεηα. Παληξεχηεθε ηελ θφξε ηνπ κεγαιχηεξνπ ηδηνθηήηε αθηλήησλ ηεο ΝΤ θαη έηζη απέθηεζε πνιιέο εθηάζεηο γεο θαη δξαζηεξηνπνηήζεθε ζηελ έγγεην θεξδνζθνπία. Γλσξίδνληαο ηνλ εθεπξέηε Fulton, γλψξηδε ηα πιενλεθηήκαηα πνπ ζα απνθηνχζε ην Brooklyn απφ απηέο. Έηζη πεξηκέλεη, θαη εθκεηαιιεχεηαη ηα νηθφπεδά ηνπ αθνχ εγθαηαζηαζνχλ γξήγνξα ζπγθνηλσληαθά κέζα κεηαμχ Manhattan Brooklyn (1814, πξψην πνξζκείν). Η έθξεμε ηεο αγνξάο ησλ αθηλήησλ ηνλ νδεγεί ζηε ζχιιεςε ηνπ ζρεδίνπ γηα ηε δεκηνπξγία ελφο ζπλνηθηζκνχ θαηνηθηψλ, ηνλ Brooklyn Heights. Παξάιιεια, ζπκκεηέρεη θαη ζηε δηνίθεζε θαη παξεκβαίλεη ψζηε ε ράξαμε ησλ δξφκσλ λα επλνεί ηα νηθφπεδά ηνπ. 32

33 Η δφκεζε ησλ πην πεξίβιεπησλ νηθνπέδσλ άξρηζε ην 1840 κε ηελ θαηαζθεπή πνιπηειψλ θαηνηθηψλ ζε δηάθνξνπο νηθνδνκηθνχο ξπζκνχο. Η πξψηε ζεηξά θαηνηθηψλ (Colonnade Row) απνηειείηαη απφ φκνηεο κνλνθαηνηθίεο κε κεγάινπο θίνλεο ζε αξραηνειιεληθφ ξπζκφ. Σν 1841 νη κηζνί πεξίπνπ αξρεγνί ησλ νηθνγελεηψλ πνπ θαηνηθνχλ εθεί εξγάδνληαη ζην Μαλράηαλ. Αθφκα θαη κεηά ην ζάλαην ηνπ Pierrepont ηα νηθηζηηθά εγρεηξήκαηα ζα ζπλερηζηνχλ, πξνζπαζψληαο πάληα λα πξνζειθχζνπλ πινχζηνπο πειάηεο. Όηαλ νινθιεξψζεθε ε γέθπξα ηνπ Brooklyn (1883) θαη νη δηάθνξνη δήκνη πξνζαξηήζεθαλ ζηε ΝΤ (1890), ην πξψελ πξνάζηην ζα ζπλελσζεί πιήξσο κε ην θέληξν ηεο πφιεο Brooklyn Heights Colonnade Row Η ανάπτυξη των προαςτίων Η αλάπηπμε ησλ πξναζηίσλ ηξνθνδνηείηαη απφ ηελ εγθαηάζηαζε θαηνίθσλ ηνπ θέληξνπ. Κπξίσο φκσο ηξνθνδνηείηαη απφ ηνπο κεηαλάζηεο πνπ εγθαζίζηαληαη θαηεπζείαλ ζηελ πεξηθέξεηα. ην Παξίζη, ππήξραλ πεξηθεξεηαθνί δήκνη φπνπ αλαινγνχζαλ 4 κεηαλάζηεο ζε έλαλ γεγελή παξηδηάλν. Γεληθφηεξα, ην πνζνζηφ ησλ γελλεκέλσλ ζην Παξίζη ήηαλ αλάινγν κε ην θνηλσληθφ επίπεδν ηνπ πξναζηίνπ. Σν ίδην θαηλφκελν πεξίπνπ ίζρπε θαη ζην Λνλδίλν. 33

34 Αξρηθά, ε αλάπηπμε ησλ πξναζηίσλ ππήξμε επλντθή γηα ηηο κεζαίεο ηάμεηο. Όηαλ φκσο άξρηζε λα απμάλεηαη ν πιεζπζκφο θαη λα επηηαρχλεηαη ν θνηλσληθφο δηαρσξηζκφο, παξαηεξήζεθε ζηα πξνάζηηα κηα θνηλσληθή πφισζε, πνπ γηλφηαλ πην έληνλε θαζψο ηα εξγνζηάζηα εγθαζίζηαλην ζηελ πεξηθέξεηα. ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΔ ΚΑΙ ΤΠΗΡΔΙΔ Παξαγσγή & ζπλαιιαγέο ηηο πφιεηο - εξγνζηάζηα, ν ρψξνο ηνπ εξγνζηαζίνπ είλαη απηφο πνπ θαζνξίδεη ηελ αλάπηπμε ηνπ αζηηθνχ ρψξνπ. Αληίζεηα, ζηηο πφιεηο κε πην δηαθνξνπνηεκέλεο ιεηηνπξγίεο, νη επηρεηξήζεηο ζπρλά σζνχληαη λα εγθαηαιείςνπλ ηελ πφιε είηε γηαηί είλαη νριεξέο είηε γηαηί ην πςειφ θφζηνο ηεο γεο κεηψλεη ηα θέξδε ηνπο. Βέβαηα απαξαίηεηε πξνυπφζεζε είλαη λα ππάξρεη έλα ππθλφ ζπγθνηλσληαθφ δίθηπν πνπ λα ζπλδέεη ην θέληξν κε ηελ πεξηθέξεηα. Αθφκα θαη αλ φιν θαη πεξηζζφηεξα εξγαζηήξηα θαη βηνκεραλίεο εγθαζίζηαληαη ζηα πξνάζηηα, νη κεγάιεο κεηξνπφιεηο παξακέλνπλ κεγάια βηνκεραληθά θέληξα αθφκα θαη ζηηο παξακνλέο ηνπ Α Παγθφζκηνπ Πνιέκνπ. Αλ θαη ε πφιε δηαηεξεί ηε βηνκεραληθή απαζρφιεζε, παξάιιεια γλσξίδεη κηα δηαθνξνπνίεζε ζηηο εκπνξηθέο, ηξαπεδηθέο θαη ρξεκαηννηθνλνκηθέο ιεηηνπξγίεο ηεο. Οη κεηαζρεκαηηζκνί απηνί ζα ζθξαγίζνπλ αθφκα πεξηζζφηεξν ηελ πνιενδνκηθή ηεο κνξθή. Παξαδείγκαηα: 1) Σν City ζην Λνλδίλν απφ ην νπνίν απνθιείεηαη ε θαηνηθία θαη εμειίζζεηαη ζε επηρεηξεκαηηθφ θέληξν. 2) Σν θέληξν ηνπ Manchester φπνπ θαηαζθεπάζηεθαλ απνζήθεο πεξησπήο (απαξαίηεηεο ζηνπο ηδηνθηήηεο βηνηερληψλ). Η δήηεζε ήηαλ ηφζν κεγάιε πνπ ην εηήζην ελνίθην αλά ηεηξαγσληθφ κέηξν εθηνμεχηεθε ζηα χςε. Οη απνζήθεο ρηίζηεθαλ κε πξφηππν ηα ηηαιηθά κέγαξα. ε αθξηβά νηθφπεδα ρηίδνληαη λέα θηήξηα θαη ζε έλαλ πνιχ πεξηνξηζκέλν ρψξν νηθνδνκείηαη έλαο κεγάινο αξηζκφο απνζεθψλ, κε κεγάιν χςνο θαη πεξηνξηζκέλν πιάηνο Η γέλλεζε ηνπ νπξαλνμύζηε Οη λέεο ηερληθέο δπλαηφηεηεο αλειθπζηήξαο, ζηδεξέληνο νπιηζκφο- επηηξέπνπλ ηε κεγηζηνπνίεζε ηεο εθκεηάιιεπζεο ηνπ εδάθνπο θαη αιιάδνπλ ηε κνξθή ηεο πφιεο. 34

35 To 1867, παξνπζηάζηεθε γηα πξψηε θνξά ζηελ Παγθφζκηα Έθζεζε ηνπ Παξηζηνχ ν ζηδεξέληνο νπιηζκφο πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζεί ζηνπο θαηλνχξηνπο δνκηθνχο ζθειεηνχο. Πξνο ηα ηέιε ηνπ αηψλα ν ζθειεηφο ζα απηνλνκεζεί ηειείσο. Υαξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα 1) Jules Saulnier Δξγνζηάζην ζνθνιαηνπνηίαο Menier ζην Noisiel, Γηα πνιινχο ηζηνξηθνχο ην θηήξην απηφ είλαη ην πξψην πνπ έρεη δνκηθφ κεηαιιηθφ ζθειεηφ θαη πνπ νη εμσηεξηθνί ηνίρνη ρξεηάδνληαη απιψο «πιήξσζε». 35

36 2) Gustave Eiffel Καηάζηεκα Bon Marche (επέθηαζε), Παξίζη, Απεηθόληζε

37 Le Baron Jenney, Μέγαξν Home Insurance Building, ηθάγν, 1884 Αξρηθά, νη αξρηηέθηνλεο βξέζεθαλ ζε ακεραλία αθνχ δελ ππήξρε θάπνην πξνεγνχκελν. Απιψο ηνπνζεηνχζαλ θηήξηα ην έλα πάλσ ζην άιιν. ηαδηαθά ηα θηήξηα απηά άξρηζαλ λα θαηαιακβάλνπλ ην ζχλνιν ηνπ ηεηξαγψλνπ θαη αθνινπζείην ην ίδην πξφηππν φπνηνο θαη αλ ήηαλ ν πξννξηζκφο ηνπ νηθνδνκήκαηνο. Γελ ζα ππάξρεη πηα θάπνηα ζπκβνιηθή απεηθφληζε πνπ λα παξαπέκπεη ζηνλ ηχπν δξαζηεξηφηεηαο. Μφλν ηα δεπηεξεχνληα ζηνηρεία ηνπ δηαθφζκνπ ή ε κνξθή ηεο ζηέγεο ζα ππνδειψλεη πιένλ ηε θχζε ηνπ νηθνδνκήκαηνο. Οι ναοί τησ κινητικότητασ- οι ςταθμοί των τρένων Η αλάπηπμε ησλ ζηδεξνδξφκσλ νδήγεζε ζηελ αλάγθε θαηαζθεπήο ζηαζκψλ. Όπσο θαη κε ηνπο νπξαλνμχζηεο, έηζη θαη γηα ηνπο ζηαζκνχο δελ ππήξρε πξνεγνχκελν. Δπεηδή ν ζηαζκφο ζπρλά ζεκαηνδνηνχζε ηελ θαηλνχξηα πχιε ηεο πφιεο, θάπνηνη 37

38 αξρηηέθηνλεο εκπλεχζηεθαλ απφ ηελ Αςίδα ηνπ Θξηάκβνπ. Υαξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα ν ζηαζκφο Euston ζην Λνλδίλν (1837). Πξνο ηέιε ηνπ αηψλα, ην ηξέλν ζπκβνιίδεη ηελ αθξίβεηα, ε νπνία εθθξάδεηαη κε πνιχ ςειά ξνιφγηα. Pennsylvania Station, 1902 (McKim, Mead & White) ην πιαίζην ηνπ αληαγσληζκνχ κεηαμχ ησλ ζηδεξνδξνκηθψλ εηαηξηψλ εμειίζζεηαη θαη έλαο αληαγσληζκφο σο πξνο ηε κλεκεηαθφηεηα ησλ ζηαζκψλ, ε νπνία εθθξάζηεθε ηφζν ζηηο αίζνπζεο αλακνλήο φζν θαη ζηα ηεξάζηηα κεηαιιηθά ζηέγαζηξα. Η θαηαζθεπή ησλ ζηαζκψλ ζηηο κεγάιεο πφιεηο, εθηφο απφ νηθνλνκηθέο είρε θαη θνηλσληθέο ζπλέπεηεο. Πξνθεηκέλνπ γηα ηελ θαηεδάθηζε νιφθιεξσλ ζπλνηθηψλ θαη ηε κεηαθίλεζε ηνπ πιεζπζκνχ, πξνβάιιεηαη ε αλάγθε θαηαζηξνθήο ηξσγιψλ θαη ε θαηαπνιέκεζε ησλ ινηκσδψλ λνζεκάησλ, ησλ επηδεκηψλ, ηεο πνξλείαο. 38

39 Φπζηθά, νη ζπλέπεηεο απφ ηελ θαηαζθεπή ησλ ζηαζκψλ δελ είλαη ίδηεο ζε φιεο ηηο ρψξεο. ην Βεξνιίλν νη ζηαζκνί θαηαζθεπάζηεθαλ πξηλ ηε θάζε ηεο κεγάιεο δεκνγξαθηθήο αχμεζεο. ην Παξίζη, νη ζηαζκνί ρηίδνληαη θαηά θαλφλα καθξηά απφ ην παιαηφ θέληξν. Η εγθαηάζηαζε ησλ ζηαζκψλ ζε έλαλ πξνυπάξρνληα αζηηθφ ηζηφ ή ζηα φξηα ηεο δνκεκέλεο δψλεο ζπληειεί ζηνλ αλαπξνζαλαηνιηζκφ ηεο αζηηθήο αλάπηπμεο, δεδνκέλνπ φηη νη δξφκνη πνπ νδεγνχλ ζην ζηαζκφ απνθηνχλ απμεκέλν θχξνο θαη γίλνληαη πφινο έιμεο γηα ηα ηαρπδξνκεία, ηηο ηξάπεδεο, ηα εκπνξηθά θαηαζηήκαηα. ηηο κηθξφηεξεο πφιεηο ε θαηαζθεπή ελφο ζηαζκνχ ζπρλά ζπλεπάγεηαη ηε γέλεζε κηαο λέαο ζπλνηθίαο ε νπνία ζηαδηαθά ζα ζπλδεζεί κε ην παιηφ θέληξν. χκβνιν ηεο θηλεηηθφηεηαο ηεο λέαο θνηλσλίαο απνηειεί θαη ε αλάπηπμε ησλ μελνδνρείσλ πνπ ζπλήζσο νηθνδνκνχληαη δίπια ζην ζηαζκφ. Ήδε απφ ηηο αξρέο ηνπ αηψλα, επηβάιιεηαη έλαο ζπγθεθξηκέλνο ηχπνο θηεξίνπ: δελ θαηαιακβάλνπλ φιν ην νηθφπεδν θαη νηθνδνκνχληαη γχξσ απφ έλαλ θεληξηθφ ρψξν πνπ πιαηζηψλεηαη απφ εμψζηεο ζε φιν ην χςνο ησλ νξφθσλ. Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά είλαη ν κεγάινο αξηζκφο δσκαηίσλ θαη νη πνιπηειείο θνηλνί ρψξνη. 39

40 Grand Hotel du Louvre, Παξίζη, Υγηεηλή θαη επεκεξία Σν 2007, ην επηζηεκνληθφ πεξηνδηθφ British Medical Journal έθαλε κηα online έξεπλα ψζηε λα αλαδείμεη ην πην ζεκαληηθφ επίηεπγκα ζην ρψξν ηεο Ιαηξηθήο απφ ην Σελ πξψηε ζέζε θαηέιαβε ε δεκφζηα πγηεηλή. Με ηνλ φξν απηφ αλαθεξφκαζηε ζηα ζπζηήκαηα πδξνδφηεζεο θαη απνρέηεπζεο. Η κεγάιε δεκνγξαθηθή αχμεζε αλάγθαζε ηηο αξρέο λα αζρνιεζνχλ γηα πξψηε θνξά κε ηελ νξγάλσζε ησλ παξαπάλσ ππεξεζηψλ. Γίθηπα πξνυπήξραλ φκσο ήηαλ πεξηνξηζκέλα, ειέγρνληαλ απφ ηδησηηθέο επηρεηξήζεηο θαη είραλ θπξίσο θεξδνζθνπηθφ ραξαθηήξα. Δπηδεκίεο (φπσο ηεο ρνιέξαο ην 1832) θαη ππξθαγηέο (αξθεηά ζπρλέο ηελ πεξίνδν απηή) έθαλαλ επηηαθηηθφ ην δεκνηηθφ έιεγρν ησλ δηθηχσλ. 40

41 Υδροδότηςη: Η πξψηε πφιε πνπ απέθηεζε νξγαλσκέλν δίθηπν πδξνδφηεζεο ήηαλ ε Φηιαδέιθεηα (ηφηε πξσηεχνπζα). Αθνξκή ζηάζεθαλ νη επηδεκίεο θίηξηλνπ ππξεηνχ. Ήδε απφ ην 1798 ν αξρηηέθηνλαο Benjamin Latrobe εγθαηέζηεζε ζηνλ πνηακφ Schuylkill έλα ζχζηεκα άληιεζεο λεξνχ θαη κεηαθνξάο ηνπ ζε κηα κεγάιε δεμακελή απφ φπνπ κε μχιηλνπο αγσγνχο ην λεξφ κεηαθεξφηαλ ζε δηάθνξα ζεκεία ηεο πφιεο. Αλ θαη ην δίθηπν ήηαλ πεξηνξηζκέλν, έθηνηε ε πδξνδφηεζε ζεσξήζεθε ππεξεζία θνηλήο σθειείαο. To 1812 (ιφγσ ηεο απμεκέλεο δήηεζεο) ζρεδηάζηεθε ην δεχηεξν δίθηπν, ην νπνίν θαηαζθεπαδφηαλ απφ ην 1812 έσο ην 1815 (κε ζπλερείο επεθηάζεηο έσο ην 1872) θαη ιεηηνχξγεζε σο ην Η ελέξγεηα απηή ήηαλ γηα κεγάιν δηάζηεκα έλα κεκνλσκέλν παξάδεηγκα, αθνχ ν θαλφλαο ήηαλ ηδησηηθέο επηρεηξήζεηο λα δηαρεηξίδνληαη αλεπαξθή δίθηπα. Σα δίθηπα απηά ζπλήζσο εμππεξεηνχζαλ ηηο θεληξηθέο ζπλνηθίεο ηεο πφιεο (θαη φρη ηηο θησρέο ζπλνηθίεο) ζπγθεθξηκέλεο κέξεο θαη ψξεο. Γηα ηελ εμππεξέηεζε ηνπ θφζκνπ ζηνπο δξφκνπο ππήξραλ θξήλεο απφ φπνπ νη θάηνηθνη κεηέθεξαλ λεξφ ζην ζπίηη ηνπο ή αγφξαδαλ απφ ηνπο λεξνπιάδεο ην πφζηκν λεξφ. Δπίζεο ζε πνιιά ζπίηηα ππήξραλ πεγάδηα θαη ζηέξλεο. Η κφιπλζε ηνπ λεξνχ ήηαλ ζχλεζεο θαηλφκελν. 41

42 Καη ζηελ Δπξψπε επηθξαηεί ε ίδηα θαηάζηαζε ε νπνία θαη ζα αιιάμεη φηαλ αλαπηπρζνχλ νη δεκνηηθέο εηαηξείεο πδάησλ νπφηε θαη ζα κεησζνχλ νη ηηκέο θαη ζα απμεζεί ε θαηαλάισζε. Καη εδψ, επηδεκίεο (ηχθνο, ρνιέξα: Παξίζη- Λνλδίλν 1832) ή ππξθαγηέο (Ακβνχξγν, 1842) έθαλαλ επηηαθηηθφ ηνλ δεκνηηθφ έιεγρν ηεο παξνρήο λεξνχ. Η βειηίσζε ηνπ ζπζηήκαηνο δηαλνκήο δελ ζεκαίλεη φηη ην λεξφ είλαη πάληα θαιήο πνηφηεηαο (π.ρ. Ακβνχξγν επηδεκία ρνιέξαο ην 1892). Αποχετευτικό ςύςτημα: ε εγθαηάζηαζε απνρεηεπηηθψλ ζπζηεκάησλ απνηειεί έλα απφ ηα ζεκαληηθφηεξα επηηεχγκαηα ζηνλ ηνκέα ηεο πγηεηλήο πνπ γλψξηζαλ νη πφιεηο ην 19ν αηψλα. ε ζπλδπαζκφ κε ηα δίθηπα πδξνδφηεζεο, απνκάθξπλε νξηζηηθά ηνλ θίλδπλν κεγάισλ επηδεκηψλ ρνιέξαο. Οη ζπδεηήζεηο ζρεηηθά κε ηελ εμπγίαλζε ησλ πφιεσλ, ηελ εγθαηάζηαζε δηθηχνπ ππνλφκσλ θαη ην ζχζηεκα πνπ ζα ρξεζηκνπνηείην ήηαλ πνιπάξηζκεο. ηηο πεξηζζφηεξεο ρψξεο εθαξκφζηεθε ην ζχζηεκα ηεο θεληξηθήο απνρέηεπζεο Μ. Βξεηαλία, Γεξκαλία, Ακεξηθή. ην Παξίζη γηα αξθεηά ρξφληα ζα ρξεζηκνπνηνχληαη θεληξηθνί βφζξνη, κε απνηέιεζκα νη νζκέο λα είλαη κέξνο ηεο θαζεκεξηλφηεηαο. Τπήξρε κάιηζηα θαη «Δπηηξνπή επί ησλ Οζκψλ» (1880) ε νπνία ζα θαηαθέξεη ην 1894 λα ςεθηζηεί Νφκνο κε ηνλ νπνίν ζα πηνζεηεζεί ην ζχζηεκα ηεο θεληξηθήο απνρέηεπζεο. Φωτιςμόσ: Μέρξη ηα ηέιε ηνπ 18 νπ αηψλα ν θσηηζκφο ησλ πφιεσλ βαζίδεηαη ζηηο ιάκπεο ιαδηνχ. Σν 1790 ν άγγινο Murdoch εθεχξε ην αέξην θσηηζκνχ (gas lighting) κε ηε ρξήζε άλζξαθα. Αξρηθά θψηηζε ην ζπίηη ηνπ ην 1792, ην 1798 ρξεζηκνπνίεζε ην αέξην γηα λα θσηίζεη ην θεληξηθφ θηήξην ηεο Soho Foundry (εξγνζηάζην θαηαζθεπήο αηκνκεραλψλ ζηα West Midlands) θαη ην 1802 θψηηζε ην εμσηεξηθφ κηαο δεκφζηαο επίδεημεο γηα ην αέξην θσηηζκνχ. Σν 1805, ν Γεξκαλφο Winsor ζα ηδξχζεη ζηελ Αγγιία κηα εηαηξεία γθαδηνχ (Gas Light and Coke Company) ε νπνία ην 1810 ζα απνθηήζεη ην πξνλφκην ηνπ θσηηζκνχ 42

43 ηνπ Λνλδίλνπ θαη ην ζα επεθηείλεη ηηο εξγαζίεο ηεο ζηε ζηνά Passage des Panoramas (πνπ φπσο είδακε ρηίζηεθε ην 1808) ζην Παξίζη. Σν 1824, πάιη ζηελ Αγγιία θαη ζην Λνλδίλν, ζα ηδξπζεί κηα άιιε εηαηξεία, ε Imperial Continental Gas Association απφ ηνλ Moses Montefiore, έλαλ αγγινεβξαίν, κε θαηαγσγή απφ ηελ Ιηαιία πνπ ππήξμε ινγηζηήο, ηξαπεδίηεο, θηιάλζξσπνο θαη εξίθεο ηνπ Λνλδίλνπ. θνπφο ηεο εηαηξείαο ήηαλ ε πξνψζεζε ηεο βηνκεραλίαο θσηαεξίνπ ζηελ επεηξσηηθή Δπξψπε. Γξαζηεξηνπνηήζεθε θπξίσο ζηε Γεξκαλία θαη ηελ Απζηξία. Η Γεξκαλία είλαη ε πξψηε ρψξα φπνπ ν Γήκνο ζέηεη ππφ ηελ επνπηεία ηνπ ηηο ηδησηηθέο επηρεηξήζεηο (Μίληελ 1828, Έικπεξθειλη 1837, Βεξνιίλν 1845, Μπάξκελ 1846). Σν «θίλεκα δεκνηηθνπνηήζεσλ» ζα εληαζεί ζηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ Καη νη ππφινηπεο ρψξεο θαη πξσηεχνπζεο απνθηνχλ επίζεο δεκφζην θσηηζκφ (πρ Παξίζη 1829, Γελεχε 1844, Μηιάλν 1845) αιιά ζα αξγήζνπλ λα εληάμνπλ ην θσηηζηηθφ θσηαέξην ζηηο δεκνηηθέο αξκνδηφηεηεο. Μεηά ηε δεθαεηία ηνπ 1880, νη ηδησηηθέο επηρεηξήζεηο ζα δξαζηεξηνπνηεζνχλ ζηελ παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. Πάλησο, ε νηθηαθή ρξήζε ηνπ ειεθηξηζκνχ ζα δηεπξπλζεί κεηά ηε δεθαεηία ηνπ ηελ Αζήλα νη εγθαηαζηάζεηο ηηο γαιιηθήο εηαηξείαο Compagnie Francaise de Gaz ζα εγθαηληαζηνχλ ην 1862, αιιά ε ρξήζε ηνπ γθαδηνχ ζα γεληθεπηεί ηε δεθαεηία ηνπ Η πξψηε εηαηξεία παξαγσγήο ειεθηξηθνχ ξεχκαηνο ήηαλ ε Γεληθή Δηαηξεία Δξγνιεςηώλ (1889) κε πεληρξά φκσο απνηειέζκαηα. Σν 1894 ν Κ. Νηθνιαΐδεο (αληηπξφζσπνο ηεο γαιιηθήο εηαηξείαο Thomson Houston de la Méditerranée ) ίδξπζε ηελ Διιεληθή Δηαηξεία θαη ην 1902 ιεηηνχξγεζε ην εξγνζηάζην ζην Ν. Φάιεξν. Σν 1910 νη πιαηείεο πληάγκαηνο θαη Οκφλνηαο είλαη νη πξψηνη δεκφζηνη ρψξνη πνπ θσηίδνληαη κε ειεθηξηζκφ. 43

44 Διαμόρφωςη των πάρκων: Φπζηθά ηα πάξθα πξνυπήξραλ ηνπ 19νπ αηψλα θαη ζπρλά ζεσξνχληαλ ρψξνη δηαζθέδαζεο. Καηά ηνλ 19ν αηψλα, ηα πάξθα ζπλδένληαη κε ηελ αλακφξθσζε ζπγθεθξηκέλσλ πεξηνρψλ ελψ ν θνηλσληθφο ηνπο ξφινο δελ είλαη παληνχ ν ίδηνο. πλήζσο δεκηνπξγνχληαη ζηελ πεξηθέξεηα ησλ νηθνδνκεκέλσλ εθηάζεσλ θαη ζπλδένληαη κε ηελ αλάπηπμε ηεο δψλεο ησλ πξναζηίσλ. Κάζε πάξθν έρεη ηε δηθή ηνπ πξνέιεπζε. Βαζηιηθά πάξθα κεηαηξάπεθαλ ζε δεκφζηνπο θήπνπο. Κήπνη αξηζηνθξαηψλ αγνξάζηεθαλ απφ ηηο δεκνηηθέο αξρέο. Νεθξνηαθεία ή έιε δηακνξθψζεθαλ αλάινγα. πλήζσο νη εχπνξεο ηάμεηο επηδηψθνπλ ηε δηεχξπλζε ηεο γεσγξαθηθήο απφζηαζεο απφ ηα ιατθά ζηξψκαηα. Γελ ην θαηαθέξλνπλ πάληα (East end). 44

45 Πάλησο ηα πάξθα έπαημαλ ξφιν θαη σο πξνο ηελ πξφιεςε ησλ αζζελεηψλ ηνπ αζηηθνχ ρψξνπ, ηελ εδξαίσζε ηεο θνηλσληθήο εηξήλεο Παξαδείγκαηα: 1. Πάξθν Birkenhead (1847) απέλαληη απφ ην Λίβεξπνπι (Paxton) Η θαηαζθεπή ηνπ ζπλδέζεθε κε ηελ αλέγεξζε ελφο νηθνδνκηθνχ ζπγθξνηήκαηνο πνιπθαηνηθηψλ θαη κνλνθαηνηθηψλ, πνπ δελ θαηάθεξαλ φκσο λα θηάζνπλ ην επίπεδν ησλ θαηνηθηψλ πνπ είραλ νηθνδνκεζεί γχξσ απφ ην πάξθν Marylebone ηνπ Λνλδίλνπ. Αλ θαη δελ είλαη ην πξψην δεκφζην πάξθν, είλαη ην πξψην πάξθν ζηελ Αγγιία πνπ ρηίζηεθε κε δεκφζηνπο πφξνπο. 2) Victoria Park, Λνλδίλν, 1842 (Sir James Pennethorne) Σν 1842 ε θπβέξλεζε πξνθεηκέλνπ λα αλαπιάζεη ηηο ππνβαζκηζκέλεο θαη αλζπγηεηλέο αλαηνιηθέο ζπλνηθίεο ηνπ Λνλδίλνπ δηέζεζε ηα απαξαίηεηα θνλδχιηα γηα ηε δεκηνπξγία ελφο πάξθνπ 78 εθηαξίσλ κεηαμχ ηνπ Hackney θαη ηνπ Poplar. Σν ζθεπηηθφ ήηαλ φηη «εθεί ζα εγθαζίζηαλην εχπνξεο θαη επππφιεπηεο νηθνγέλεηεο απφ ηελ παξνπζία ησλ νπνίσλ ζα σθεινχληαλ νη θησρνί ησλ γχξσ ζπλνηθηψλ». Ωζηφζν, νη ζρεδηαδφκελεο ιεσθφξνη δελ θαηαζθεπάζηεθαλ πνηέ θαη ην Πάξθν αθφκα θαη ζήκεξα πεξηβάιιεηαη απφ κηα ππνβαζκηζκέλε ζπλνηθία. Οη εξγαηηθέο νηθνγέλεηεο ρξεζηκνπνηνχζαλ ηηο ιίκλεο γηα ηελ πξνζσπηθή ηνπο θαζαξηφηεηα. Έηζη νη εχπνξεο ηάμεηο ηνπ Λνλδίλνπ πνπ επηδίσθαλ ηε γεσγξαθηθή απφζηαζε απφ ηα ιατθά ζηξψκαηα, δελ ζηήξημε ηειηθά ην έξγν απηφ. 45

46 ην Hyde Park ζην Λνλδίλν, ε πεξηνρή ησλ Hamilton Gardens ήηαλ ρσξηζκέλν απφ ην ππφινηπν πάξθν κε κεηαιιηθά θάγθεια. Σα θιεηδηά ηα είραλ ζηελ απνθιεηζηηθή θαηνρή ηνπο νη θάηνηθνη ηεο αξηζηνθξαηηθήο ζπλνηθίαο Mayfair 3) Central Park, Νέα Τφξθε (Olmsted & Vaux) ηε ΝΤ, ε άκεζε γεηηλίαζε ηεο πφιεο κε ην θπζηθφ πεξηβάιινλ δελ θαζηζηνχζε απαξαίηεην έλα δεκφζην πάξθν. Απφ ην 1840 φκσο φηαλ νη βηνκεραληθέο εγθαηαζηάζεηο απνθφςνπλ ηελ πφιε απφ ηε ζάιαζζα ζα δεκηνπξγεζεί ε αλάγθε γηα έλα πάξθν. Σν 1856 ν δήκνο αγφξαζε κηα έθηαζε 337 εθηαξίσλ, πέξα ηεο αζηηθήο δψλεο, θαηεηιεκκέλε απφ παξάγθεο αζηέγσλ θαη ξαθνζπιιεθηψλ. Σέινο, θαηά ηνλ 19ν αηψλα νξίδνληαη πνιενδνκηθνί θαλνληζκνί πνπ ζπλήζσο είραλ αθεηεξία ζιηβεξά γεγνλφηα ζηε δσή ησλ πφιεσλ, φπσο ππξθαγηέο θαη πιεκκχξεο. Έηζη πρ νη πιίλζηλεο θαηαζθεπέο έδσζαλ ηε ζέζε ηνπο ζηηο πέηξηλεο, ελψ επηβιήζεθαλ θαη νη έμνδνη θηλδχλνπ. 46

47 Δπίζεο νη πγηεηλνιφγνη θαη νη γηαηξνί πξνζπάζεζαλ λα πξνζδηνξίζνπλ ηνπο φξνπο ηεο πγηεηλήο θαη λα ραξάμνπλ θάπνηεο νηθηζηηθέο λφξκεο. Οη ζρεηηθέο δηαηάμεηο αθνξνχζαλ ηνλ εμαεξηζκφ, ην θσηηζκφ, ην πιάηνο ησλ δξφκσλ, ηελ θαηαζθεπή ηδαθηψλ, ην χςνο ησλ θηεξίσλ ζε ζρέζε κε ην πιάηνο ηνπ δξφκνπ. Ωζηφζν, παξά ηελ έληνλε δξαζηεξηφηεηα λνκηθήο θσδηθνπνίεζεο ηεο παξέκβαζεο ησλ δεκφζησλ αξρψλ ζηε δεκηνπξγία ηνπ αζηηθνχ ρψξνπ, ε αζηηθνπνίεζε ζηελ Δπξψπε γίλεηαη απζφξκεηα, θαζψο ε ρξήζε ηεο γεο εμαξηάηαη ζε κεγάιν βαζκφ απφ ηα ζπκθέξνληα ησλ ηδηνθηεηψλ. Οη θαλνληζκνί ησλ δήκσλ εκθαλίδνληαη αξθεηά θαζπζηεξεκέλα ζε ζρέζε κε ηελ ηδησηηθή πξσηνβνπιία. 47

48 Καηνηθώληαο ζηελ πόιε Γηα πνιχ θαηξφ νη ηζηνξηθνί αλαδεηνχζαλ ηε ζρέζε κεηαμχ ηεο νηθνδνκηθήο θίλεζεο θαη ησλ γεληθφηεξσλ νηθνλνκηθψλ θχθισλ. Σειηθά φκσο πξνζαλαηνιίζηεθαλ ζηνλ θαζνξηζκφ ελφο δείθηε κε βάζε ηνπο θφξνπο πνπ πιεξψλνληαλ επί ησλ νηθνδνκηθψλ πιηθψλ. ε γεληθέο γξακκέο θαηέιεμαλ φηη ππάξρεη ζρεηηθή απηνλνκία κεηαμχ ησλ θχθισλ ηεο νηθνδνκηθήο δξαζηεξηφηεηαο θαη ηνπο νηθνλνκηθνχο θχθινπο. ηελ πξνζπάζεηα λα θαηαζθεπαζηεί έλα ζπλνιηθφ κνληέιν, απνδείρηεθε ηειηθά φηη αθφκα θαη ζηελ ίδηα ρψξα, θάζε πφιε επεξεάδεηαη απφ ηηο ηδηαίηεξεο ζπγθπξίεο ηεο. Κάζε γελίθεπζε ινηπφλ είλαη ζρεδφλ αδχλαηε. ίγνπξα, ε ζπζζψξεπζε πιεζπζκνχ νδήγεζε ζε κηα απμεκέλε δήηεζε θαηνηθηψλ ζηηο πφιεηο. Ωζηφζν ε νηθνδνκηθή δξαζηεξηφηεηα δελ αληαλαθιά πάληα κε αθξίβεηα ηε δεκνγξαθηθή αλάπηπμε. Τπάξρνπλ πφιεηο (φπσο πρ ην Βεξνιίλν) φπνπ ζεκαληηθφ πνζνζηφ αθηλήησλ έκελαλ θελά, αθνχ ηα άηνκα δελ είραλ ιεθηά γηα λα ηα αγνξάζνπλ Οη εξγνιάβνη, νη επηρεηξήζεηο, νη επελδπηέο, νη πνιενδνκηθνί θαλνληζκνί, νη δηαζέζηκεο εθηάζεηο είλαη θαζνξηζηηθνί παξάγνληεο. Οη ζπλζήθεο δόκεζεο Η θχζε ηεο ηδηνθηεζίαο δειαδή, αλ ε ηδηνθηεζία είλαη ζπγθεληξσκέλε ζηα ρέξηα κεγάισλ νηθνγελεηψλ ή εηαηξεηψλ ή αλ ππάξρεη δηαζπνξά ηεο ηδηνθηεζίαο, είλαη έλαο ζεκαληηθφο παξάγνληαο πνπ επεξεάδεη ηελ θαηαζθεπή θαηνηθηψλ. ηελ Αγγιία, ε ηδηνθηεζία είλαη ζπγθεληξσκέλε ζηα ρέξηα κεγάισλ νηθνγελεηψλ ή ηδξπκάησλ θαη ζπλαληάκε ηνλ ηχπν ηεο πεξηνξηζκέλεο ρξνληθά ζπληδηνθηεζίαο: ν ηδηνθηήηεο παξαρσξεί ζηνλ εθκηζζσηή κηα ζπγθεθξηκέλε έθηαζε γηα έλα ρξνληθφ δηάζηεκα ζπλήζσο 99 εηψλ. Σν ζπκβφιαην θαζνξίδεη ην ελνίθην αιιά θαη ην είδνο ησλ θαηαζθεπψλ πνπ πξέπεη λα θάλεη ν εθκηζζσηήο. Απηφο είλαη ν ιφγνο πνπ νη πξψηνη εξγνιάβνη εκθαλίδνληαη ζηελ Αγγιία, αθνχ δελ ρξεηάδεηαη λα δεζκεχνπλ θεθάιαηα ζηελ αγνξά γεο αιιά κπνξνχλ λα ηα ρξεζηκνπνηνχλ ζηηο θαηαζθεπέο. Σφζν νη εξγνιάβνη, φζν θαη νη επγελείο (πνπ θαηέρνπλ ηε γε) δελ έρνπλ ζπκθέξνλ απφ ηελ πχθλσζε ηεο δφκεζεο θαη έηζη παξαηεξείηαη ρακειή ππθλφηεηα ησλ θηεξίσλ. 48

49 ηελ επεηξσηηθή Δπξψπε ζπλαληψληαη ζπλήζσο κεγάινη ηδηνθηήηεο αθηλήησλ, νη νπνίνη δηαηεξνχλ ηα πιήξε δηθαηψκαηα ηδηνθηεζίαο θαη δέρνληαη κηζζψζεηο κε κηθξή δηάξθεηα. Γειαδή είραλ ηε θαηνρή ηνπ θηίζκαηνο θαη φρη ηεο γεο, ηελ νπνία έπξεπε λα επηζηξέςνπλ θελή κεηά ηε ιήμε ηεο εθκίζζσζεο. Σν απνηέιεζκα ήηαλ λα ρηίδνληαη εξγαζηήξηα θαη «παιηόζπηηα», ρακειά θαη κε θζελά πιηθά. Θα κπνξνχζακε λα πνχκε φηη κέρξη ηνλ Α Παγθφζκην Πφιεκν ε ηδησηηθή πξσηνβνπιία ήηαλ ν κνριφο γηα ηελ θαηαζθεπή ησλ πεξηζζφηεξσλ θαηνηθηψλ. Οη λφκνη ηεο αγνξάο πξνζαλαηφιηδαλ ηε δξαζηεξηφηεηα ησλ εξγνιάβσλ, εηαηξεηψλ θαη ηδηνθηεηψλ. ηηο δψλεο πνπ είραλ πςειφηεξεο αμίεο αθηλήησλ ππήξρε ππεξπαξαγσγή δφκεζεο θαηνηθηψλ θαη ην αληίζεην. Δπίζεο ζηηο δψλεο απηέο ηα θηήξηα είλαη πςειφηεξα θαη δηαζέηνπλ φιεο ηηο αλέζεηο. Δπίζεο, ζηελ Ακεξηθή, γίλεηαη δηάθξηζε κεηαμχ ηεο επίζεκεο θαη αλεπίζεκεο αγνξάο. Η δεχηεξε πεξίπησζε, αθνξά δψλεο πνπ βξίζθνληαη εθηφο ζρεδίνπ πφιεσο θαη φπνπ ηα νηθφπεδα έρνπλ ρακειή ηηκή. ηηο πεξηνρέο απηέο ζπγθεληξψλνληαη ζπλήζσο κεηνλφηεηεο νη νπνίεο ρηίδνπλ κφλεο ηνπο ηα ζπίηηα ηνπο βνεζψληαο ν έλαο ηνλ άιινλ. εκαληηθή ήηαλ ε ηερληθή balloon-frame, ε ηερληθή δειαδή ηνπ ιπφκελνπ ζθειεηνχ, αθνχ πιένλ ηα ζπίηηα κπνξνχζαλ λα ρηηζηνχλ ρσξίο ηε κεζνιάβεζε ηερληηψλ θαη αξγφηεξα ηα πξνθαηαζθεπαζκέλα ζπίηηα πνπ απνζηέιινληαλ κε ηε κνξθή αξηζκεκέλσλ ηκεκάησλ. Ο θφβνο ηεο κεγάιεο ππθλφηεηαο, ησλ επηδεκηψλ θαη ηεο εζηθήο δηαθζνξάο, πξνθάιεζε ην ελδηαθέξνλ ησλ θηιαλζξσπηθψλ νκάδσλ αιιά θαη ηεο εξγνδνζίαο γηα ην ζηεγαζηηθφ πξφβιεκα. Οη πξσηνβνπιίεο απηέο νδήγεζαλ ζε κηα επλντθή λνκνζεζία γηα ηελ θαηαζθεπή θαηνηθηψλ γηα ηνπο εξγάηεο θαη ηα θησρά ζηξψκαηα. Πάλησο νη λνκηθέο παξεκβάζεηο γηα ηελ θαηαζθεπή θηελψλ θαηνηθηψλ δελ επέθεξαλ νπζηαζηηθά απνηειέζκαηα πξηλ απφ ηνλ Μεζνπφιεκν. Σύπνη θαηνηθηώλ Όζν ζπαληφηεξν είλαη έλα αγαζφ ηφζν κεγαιχηεξν είλαη ην θχξνο πνπ πξνζδίδεη ε θαηνρή ηνπ. Κξηηήξηα φπσο ν αξηζκφο ησλ δσκαηίσλ, νη αλέζεηο (ινπηξφ, ηνπαιέηα, λεξφ, απνρέηεπζε), ε ρξήζε λέσλ ηερλνινγηθψλ θαηλνηνκηψλ, απνηεινχλ ζεκαληηθά ζηνηρεία δηάθξηζεο θαη είλαη θαζνξηζηηθά γηα ηνπο δηάθνξνπο ηχπνπο θαηνηθηψλ. 49

50 Οη αζηηθέο ειίη πξνηηκνχζαλ πάληα ηε κνλνθαηνηθία. Όκσο νη κεηαζρεκαηηζκνί ηεο πφιεο έθαλαλ ζρεδφλ απαγνξεπηηθέο ηέηνηνπ είδνπο βιέςεηο. Έηζη κφλν νη πινπζηφηεξνη κπνξνχζαλ λα δηαηεξνχλ ηα ηδησηηθά ηνπο κέγαξα ζην θέληξν ηεο πφιεο. Η αζηηθή θαηνηθία ησλ αλψηεξσλ ηάμεσλ είλαη πινχζηα θαη άλεηε. πλήζσο πξφθεηηαη γηα ηδησηηθά κέγαξα. Απιή, ζηάβινη, ακαμνζηάζην, ρψξνη ππνδνρήο, κεγαινπξεπείο ζθάιεο, κεγάια δσκάηηα, ηξαπεδαξία, θήπνο αλαςπρήο, ρεηκεξηλφο θήπνο, αλειθπζηήξαο, θάβα, απνζήθεο. νθίηεο γηα ηνπο ππεξέηεο. Πνιπηειήο επίπισζε. Απζηεξά θαζνξηζκέλε ε ρξήζε θάζε ρψξνπ. Αιιά θαη πνιπηειή δηακεξίζκαηα πνιπθαηνηθηψλ κε θαζνξηζκέλε πάιη ρξήζε ρψξσλ Σα δηακεξίζκαηα ησλ κεζαίσλ ζηξσκάησλ δελ έρνπλ ηηο ίδηεο πξνδηαγξαθέο: πην πεξηνξηζκέλνη ρψξνη, ιηγφηεξεο αλέζεηο, απινχζηεξε θαηαλνκή ηνπ ρψξνπ, φρη πνιπηέιεηα αιιά επίθαζε πνιπηέιεηαο. Πξφθεηηαη γηα κηθξέο κνλνθαηνηθίεο ή δηακεξίζκαηα ζε κηθξέο πνιπθαηνηθίεο. Σν κέγεζνο θαη ε πνηφηεηα ησλ κνλνθαηνηθηψλ, αιιά θαη ε ηνπνζεζία ηνπο, εθθξάδνπλ ηελ ηεξαξρία ζην εζσηεξηθφ ησλ κεζαίσλ ζηξσκάησλ Η κε πνηνηηθή θαηνηθία: Παξά ηηο πξνζπάζεηεο ησλ κεηαξξπζκηζηψλ, ε βαζηθή κεξίδα ηνπ αζηηθνχ πιεζπζκνχ δελ απνιακβάλεη ζηέγε κε ηηο πξνδηαγξαθέο πνπ νη ίδηνη έρνπλ νξίζεη. Οη ζπλζήθεο θαηνηθίαο παξακέλνπλ δχζθνιεο. Παξά ηηο ξπζκίζεηο θαη ηε δξάζε ησλ εηαηξεηψλ πνπ ζπζηήζεθαλ γηα λα ελζαξξχλνπλ ηελ θαηαζθεπή θνηλσληθήο ζηέγεο, νη πξνζπάζεηεο πνπ θαηαβιήζεθαλ γηα ηε δηφξζσζε ησλ λφκσλ ηεο αγνξάο ηηο πεξηζζφηεξεο θνξέο δελ έθεξαλ απνηέιεζκα: ε ππεξζπγθέληξσζε πιεζπζκνχ θαη ε έιιεηςε πγηεηλψλ ζπλζεθψλ ραξαθηεξίδνπλ ηηο πεξηζζφηεξεο αζηηθέο θαηνηθίεο. ηηο πεξηζζφηεξεο πφιεηο, νη ζπλζήθεο δηαβίσζεο ζηηο πεξηνρέο πνπ πξφζθαηα ελζσκαηψζεθαλ ζηνλ αζηηθφ ηζηφ είλαη ρεηξφηεξεο απφ φ,ηη ζην παιηφ θέληξν. Καηά κέζν φξν νη θαηνηθίεο πνπ βξίζθνληαη εληφο ησλ ηεηρψλ ηνπ παιηνχ κεζαησληθνχ νρπξσκαηηθνχ πεξηβφινπ είλαη κεγαιχηεξεο. Όζν απνκαθξπλφκαζηε απφ ην θέληξν ηφζν κεηψλεηαη ην κέγεζνο ησλ θαηνηθηψλ. 50

51 Δξγαηηθέο πνιπθαηνηθίεο Παξά ην θφβν πνπ ελέπλεπζαλ νη κεγάιεο εξγαηηθέο πνιπθαηνηθίεο, ήηαλ ν πην δηαδεδνκέλνο ηχπνο θαηνηθίαο. Η πην θιαζηθή πεξίπησζε είλαη απηή ηεο Mietskaserne ζην Βεξνιίλν: ην 1875, ην 27% ησλ πνιπθαηνηθηψλ δηαζέηνπλ 3 ή πεξηζζφηεξνπο νξφθνπο. Σν 1895 ην πνζνζηφ απηφ απμάλεη ζε 42%, ην νπνίν θαη δηαηεξείηαη κέρξη ηνλ Α Παγθφζκην Πφιεκν. Οη πνιπθαηνηθίεο απηέο θαηαζθεπάδνληαη ζην εζσηεξηθφ ηνπ νηθνπέδνπ γχξσ απφ κηθξέο απιέο. ηε Νέα Τφξθε, ν ηχπνο ηεο εξγαηηθήο πνιπθαηνηθίαο ήηαλ ηα tenement houses. Οη εθηάζεηο ζηηο νπνίεο θηίζηεθαλ είραλ κεγάιν κήθνο (92 κέηξα) αιιά πνιχ κηθξφ πιάηνο (23 κέηξα). Σα πξψηα tenements (1830s) πξνήιζαλ απφ ηελ αλακφξθσζε παιηψλ κνλνθαηνηθηψλ ησλ κεζαίσλ ζηξσκάησλ. Έηζη ζρεκαηίζηεθαλ κηθξνζθνπηθά δσκάηηα απφ ηα νπνία απηά πνπ βξίζθνληαλ ζην θέληξν δελ είραλ θαλ εμαεξηζκφ. Αξγφηεξα, κε ηελ εληαηηθνπνίεζε ηεο εθκεηάιιεπζεο ηνπ εδάθνπο, ζα νηθνδνκεζνχλ θαη ηα backyard tenements. Άιια tenements νηθνδνκήζεθαλ απφ ηελ αξρή γηα ηε ζηέγαζε κεηαλαζηψλ. Οη κεγάιεο απηέο θαηαζθεπέο, ρηηζκέλεο θάζεηα ζην δξφκν, θαηαιάκβαλαλ ην 70-80% ηνπ νηθνπέδνπ, είραλ 4-6 νξφθνπο θαη θάζε φξνθνο είρε 4 δηακεξίζκαηα κε 3 ή 4 δσκάηηα. πλήζσο κφλν έλα δσκάηην είρε παξάζπξν ην νπνίν έβιεπε είηε ζην δξφκν είηε ζηελ απιή. Σε δεθαεηία ηνπ θαη πξνθεηκέλνπ λα ππάξρεη θαιχηεξνο εμαεξηζκφο, επηβιήζεθε ε χπαξμε θσηαγσγνχ ζην θέληξν ηνπ θηεξίνπ πνπ ήηαλ σζηφζν πεξηνξηζκέλσλ δηαζηάζεσλ 51

52 ηηο αξρέο ηνπ 20νχ νη θσηαγσγνί ζα αληηθαηαζηαζνχλ κε εζσηεξηθέο απιέο Back-to-back houses. θαηνηθίεο κε κεζνηνηρία Οη θαηνηθίεο απηέο απνηέιεζαλ ην πην ζπλεζηζκέλν ηχπν θαηνηθίαο ζηελ Αγγιία ην πξψην κηζφ ηνπ 19νπ αηψλα. Σν 1840 ηα 2/3 ηνπ πιεζπζκνχ ηνπ Birmingham θαη ηνπ Liverpool θαηνηθνχλ ζε ηέηνηνπ είδνπο ζπίηηα. Παλνκνηφηππα, πιηλζφθηηζηα ζπίηηα κε πνιχ απιή εζσηεξηθή δνκή. Απεπζείαο είζνδνο ζε έλα δσκάηην ηκ θνπδίλα ή θαζηζηηθφ- θαη κηα ζηελή ζθάια νδεγεί ζηνλ πάλσ φξνθν φπνπ βξίζθεηαη έλα δσκάηην ίδησλ δηαζηάζεσλ. Σα ζπίηηα απηά είλαη ρηηζκέλα γχξσ απφ απιέο κηθξνχ κεγέζνπο. 52

53 ηα ηέιε ηνπ 19νπ αηψλα, ηα ζπίηηα απηά ζα κεγαιψζνπλ ιίγν θαη ηα δσκάηηα ζα γίλνπλ πην εμεηδηθεπκέλα: ν θάησ φξνθνο ζα απνθηήζεη 2 δσκάηηα θαη κηα θνπδίλα ελψ ζα ππάξρνπλ δχν πφξηεο γηα λα βειηησζεί ν εμαεξηζκφο. Ο πάλσ φξνθνο ζα έρεη επίζεο 2 δσκάηηα. Καηά θαλφλα, κηα κνλψξνθε πξνζζήθε ζην πίζσ κέξνο ζα ρξεζηκεχεη σο απνζήθε γηα ην θάξβνπλν, ινπηξφ θαη ηνπαιέηα. Δπηπισκέλα δσκάηηα θαη πξνζσξηλή θαηνηθία Γηα κεγάιε κεξίδα ηεο εξγαηηθήο ηάμεο ε ζηέγε ηζνδπλακνχζε κε έλα επηπισκέλν δσκάηην. Η πγηεηλή είλαη αμηνζξήλεηε αθνχ ζπλήζσο ηα ζπίηηα απηά έρνπλ κφλν κία ηνπαιέηα ηελ νπνία κνηξάδνληαη φινη νη έλνηθνη. ε απηά δελ έκελαλ κφλν εξγέλεδεο αιιά θαη νηθνγέλεηεο νιφθιεξεο πνπ ζηνηβάδνληαλ ζηα δσκάηηα. 53

54 Παξαγθνππόιεηο Αθφκα πην ρακειά ζηελ ηεξαξρία ηεο αζηηθήο ζηέγεο βξίζθνληαη νη παξαγθνππφιεηο, ζηελ πεξηθέξεηα ησλ αζηηθνπνηεκέλσλ δσλψλ. Όηαλ ε αζηηθή αλάπηπμε άγγηδε ηηο πεξηνρέο απηέο νη έλνηθνη απιψο ηηο εγθαηέιεηπαλ. Σα ζπίηηα θηηάρλνληαη απφ ζαλίδεο θαη δηάθνξα θηελά πιηθά πνπ ζπγθεληξψλνληαη φπσο-φπσο. Δίλαη ζπλήζσο γηγαληηαίνη ζθνππηδφηνπνη, φπνπ ζηνηβάδνληαη ελήιηθεο, λενγέλλεηα, θαηνηθίδηα δψα, θφηεο, θαηζίθεο ηελ πεξηθέξεηα ησλ πφιεσλ νηθνδνκνχληαη πξαγκαηηθέο παξαγθνππφιεηο. Όηαλ ε αζηηθή αλάπηπμε άγγηδε ηηο πεξηνρέο απηέο νη έλνηθνη απιψο ηηο εγθαηέιεηπαλ. Οη ιύζεηο Η ζηέγε, ππόζεζε ηεο εξγνδνζίαο ηα κέζα πεξίπνπ ηνπ 19νπ αηψλα, ζεσξήζεθε πσο νη εξγνδφηεο έπξεπε λα παίμνπλ ηδηαίηεξν ξφιν ζηε βειηίσζε ηεο πγείαο ησλ εξγαδνκέλσλ παξεκβαίλνληαο ζηελ πνηφηεηα ηεο θαηνηθίαο. ηηο πφιεηο φπνπ ε αλάπηπμή ηνπο ζπλδέζεθε απνθιεηζηηθά κε ηελ εθβηνκεράληζε (πφιεηο πνπ νξγαλψζεθαλ γχξσ απφ νξπρεία ή ζηδεξνβηνκεραλίεο) νη ηδηνθηήηεο ησλ εξγνζηαζίσλ ζπρλά αλαιάκβαλαλ ηε ζηέγαζε ησλ εξγαηψλ (εξγαηνππφιεηο). Η απφθαζε απηή επηβιήζεθε επηηαθηηθά απφ ηνπο βηνκεράλνπο, πξνθεηκέλνπ λα πξνζειθχζνπλ εξγαηηθά ρέξηα θαη λα πξνζηαηεχζνπλ ηε βηνκεραληθή αλάπηπμε. Σηο πεξηζζφηεξεο θνξέο πξφθεηηαη γηα ζηξαηψλεο. Ο ηξφπνο θαηαζθεπήο ηνπο είλαη ειάρηζηα δαπαλεξφο θαη επηηξέπεη ηε ζπζηέγαζε πνιιψλ αηφκσλ. Καηνηθίεο κε κεζνηνηρία ή θαηνηθίεο πνπ ζηεγάδνπλ 4 ή πεξηζζφηεξεο νηθνγέλεηεο. χληνκα ζα γίλεη θαηαλνεηφ φηη ε ζπιινγηθή θαηνηθία θαη ν ζπγρξσηηζκφο πνπ επηβάιιεη, επζχλεηαη γηα ηε ζλεζηκφηεηα. Η θαηαζθεπή θαηνηθηψλ είλαη επίζεο απνηέιεζκα πηνζέηεζεο παηεξλαιηζηηθψλ πνιηηηθψλ πνπ εμαζθαιίδνπλ ηελ θνηλσληθή εηξήλε θαη ηελ άλεηε θαηνηθία. ηηο εξγαηνππφιεηο αλαπαξάγεηαη ε ηεξαξρία ηνπ εξγνζηαζίνπ / νξπρείνπ. Γηαρσξηζκφο αλά ζπλνηθίεο κεηαμχ ησλ εξγαηψλ, αξρηεξγαηψλ θαη ππαιιήισλ. Η έθηαζε ησλ θαηνηθηψλ είλαη αλάινγε ηεο ζέζεο ζηελ εξγαζία (πρ Creusot). Σα ζρέδηα ησλ θαηνηθηψλ απνδεηθλχνπλ φηη νη θνηλσληθέο ζπλήζεηεο ησλ εξγαηψλ θαη ησλ ππαιιήισλ δηαθέξνπλ αηζζεηά. Δλψ νη εξγαηηθέο θαηνηθίεο είλαη απνκνλσκέλεο ζηνλ 54

55 θήπν ηνπο, ηα ζπίηηα ησλ ππαιιήισλ απνηεινχληαη απφ δχν ζπκκεηξηθά δηακεξίζκαηα. 55

56 Οη αζηηθνί πιεζπζκνί ην θεθάιαην απηφ κειεηψληαη θάπνηα απφ ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ αζηηθψλ πιεζπζκψλ θαζψο θαη ε δεκνγξαθηθή ζπκπεξηθνξά ηνπο. Σν κέγεζνο θαη ηα δεκνγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά ελφο πιεζπζκνχ επεξεάδνληαη απφ ηε ζλεζηκφηεηα, ηε γελλεηηθφηεηα θαη ηo κεηαλαζηεπηηθφ ξεχκα. Οη ηξεηο απηνί δείθηεο θαζνξίδνπλ θαη εμεγνχλ ην θπζηθφ πιεφλαζκα ή έιιεηκκα ελφο πιεζπζκνχ. Όηαλ ιέκε φηη έλαο πιεζπζκφο απμάλεηαη, νπζηαζηηθά αλαθεξφκαζηε ζην Φπζηθφ Ιζνδχγην θαη ελλννχκε φηη ην θπζηθφ ηζνδχγην ηνπ πιεζπζκνχ κηαο πφιεο είλαη ζεηηθφ. Σν θπζηθφ ηζνδχγην είλαη ην απνηέιεζκα ηνπ ηζνδπγίνπ ησλ γελλήζεσλ, ησλ ζαλάησλ θαη ηνπ κεηαλαζηεπηηθνχ ηζνδπγίνπ (κεηαλάζηεπζε θαη απνδεκία). ΦΙ= Αξηζκφο γελλήζεσλ αξηζκφο ζαλάησλ + αξηζκφο κεηαλαζηψλ - αξηζκφο απνδεκνχλησλ. Γηα κεγάιν δηάζηεκα ην ΦΙ ζηηο πφιεηο ήηαλ αξλεηηθφ εμαηηίαο ηνπ απμεκέλνπ αξηζκνχ ζαλάησλ. Απφ ην γεγνλφο απηφ πξνέθπςε ε γηα πνιιά ρξφληα αξλεηηθή θξηηηθή γηα ηηο πφιεηο ζηηο νπνίεο απέδηδαλ ηνλ ραξαθηεξηζκφ «ζαλαηεθφξεο». Όπσο είλαη αλακελφκελν, θάζε ρψξα αιιά θαη θάζε πφιε παξνπζηάδεη ηα δηθά ηεο ραξαθηεξηζηηθά (ε Γαιιία πρ έρεη ρακειή θπζηθή αχμεζε). Γχν παξαδείγκαηα: ε γαιιηθή πφιε Ρνπέλ πνπ παξνπζηάδεη πνιχ πεξηνξηζκέλε αχμεζε κέζα ζε 1,5 πεξίπνπ αηψλα, απμάλεη ηνλ πιεζπζκφ ηεο κφιηο θαηά θαηνίθνπο ελψ ζηελ Αγία Πεηξνχπνιε (λέα πξσηεχνπζα) ν πιεζπζκφο απμάλεηαη θαηά 977%. Αξρηθά, απηφ πνπ είλαη ζεκαληηθφ είλαη λα γλσξίδνπκε γηα πνην ιφγν είλαη ζεηηθφ ή αξλεηηθφ ην ΦΙ ζε θάζε πφιε. Καη ζηηο δχν πεξηπηψζεηο νη κεηαλάζηεο είλαη πνιινί, φκσο ζηε Ρσζία νη επνρηαθέο δηαθπκάλζεηο είλαη πην κεγάιεο. ηε Ρνπέλ ελψ αξρηθά νη γελλήζεηο είλαη πεξηζζφηεξεο απφ ηνπο ζαλάηνπο, απφ ηα κέζα πεξίπνπ ηνπ 19 νπ ε θαηάζηαζε αξρίδεη ζηαδηαθά λα αληηζηξέθεηαη ηφζν ψζηε ην 1870 ην ΦΙ λα είλαη αξλεηηθφ. Αληίζεηα, ζηελ Αγ. Πεηξνχπνιε ν αξηζκφο ησλ γελλήζεσλ μεπεξλάεη απηφ ησλ ζαλάησλ κεηά ην ε δεχηεξν επίπεδν, νθείινπκε λα κάζνπκε γηαηί έρνπκε αχμεζε ή κείσζε ησλ ζαλάησλ. Πρ ζηελ Αγ. Πεηξνχπνιε ηα πςειά πνζνζηά ζλεζηκφηεηαο νθείινληαη ζε 56

57 επηδεκίεο ρνιέξαο θαη ηχθνπ ( ). Κάηη πνπ ηζρχεη γηα ηε Ρνπέλ κεηά ην Δπίζεο ζηε Ρνπέλ ζηηο αξρέο ηνπ 19 νπ αηψλα θαηαγξάθνληαη πςειά πνζνζηά παηδηθήο ζλεζηκφηεηαο. Ο ζπλωζηηζκόο ηωλ αζηηθώλ πιεζπζκώλ Οπζηαζηηθά, κε ηνλ φξν «ζπλσζηηζκφο» αλαθεξφκαζηε ζηελ ππθλφηεηα ηνπ πιεζπζκνχ κηαο πφιεο. Τπνινγίδεηαη βάζεη ηνπ πιεζπζκνχ θαη ηελ έθηαζε ηεο πφιεο θαη εμαξηάηαη θαηά πνιχ απφ ηελ έθηαζε. Βέβαηα, κε ηνλ ηξφπν απηφ ζπλππνινγίδνληαη θαη κε νηθνδνκεκέλεο εθηάζεηο, φπσο ηα πάξθα θαη νη δξφκνη. Ωζηφζν είλαη πνιχ δχζθνιν λα γίλεη ε δηάθξηζε απηή. Γηα ηε Γεξκαλία πνπ ππάξρνπλ ηα ζηνηρεία απηά γηα ην 1905 γλσξίδνπκε φηη ε ππθλφηεηα ήηαλ 321 θάηνηθνη αλά εθηάξην έλαληη 719 θαηνίθσλ αλά νηθνδνκεκέλν εθηάξην. Σν θαηλφκελν ηνπ ζπλσζηηζκνχ θηάλεη ζην δελίζ ηνπ ζηα κέζα ηνπ 19 νπ αηψλα. ηε ζπλέρεηα, εμαηηίαο ηεο επέθηαζεο ηνπ αζηηθνχ ρψξνπ, ηεο αλαδφκεζεο ησλ θέληξσλ ησλ πφιεσλ θαη ηεο εμεηδίθεπζεο ησλ ρξήζεσλ ηνπ εδάθνπο (ηφπνο εξγαζίαο, δηνηθεηηθά, ζξεζθεπηηθά ή πνιηηηζηηθά θηήξηα) ην θαηλφκελν απηφ ζα κεησζεί. Υαξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα είλαη ην City ηνπ Λνλδίλνπ: φηαλ κεηά ηα κέζα ηνπ 19 νπ αηψλα ζα απνθηήζεη έλα ζαθή ραξαθηήξα σο ηφπνο εξγαζίαο, ε πιεζπζκηαθή ππθλφηεηα ηεο πεξηνρήο ζα κεησζεί ζεκαληηθά. Δπίζεο ε Αζήλα: ην 1879 είρε έθηαζε 4km 2 θαη ππθλφηεηα 172 θαηνίθνπο αλά εθηάξην. Σν 1907, ε πφιε επεθηείλεηαη θαη πιένλ ζηνλ Γήκν εληάζζνληαη θαη νη αξαηνθαηνηθεκέλεο πεξηνρέο γχξσ απφ ηελ πφιε. Σν απνηέιεζκα είλαη ε έθηαζή ηνπ Γήκνπ λα απμεζεί ζε 19km 2 θαη ε ππθλφηεηά λα κεησζεί ζε 91 θαηνίθνπο αλά εθηάξην. Οη θνηλσληθνί αλαιπηέο ηεο επνρήο, ηξνκνθξαηεκέλνη απφ ην θαηλφκελν ηνπ ζπλσζηηζκνχ ππνγξάκκηδαλ ηελ άκεζε ζρέζε αλάκεζα ζηε κεγάιε ππθλφηεηα θαη ηε ζλεζηκφηεηα. πλήζσο νη πην ππθλνθαηνηθεκέλεο πεξηνρέο ήηαλ απηέο πνπ ζπγθέληξσλαλ εξγαηηθφ πιεζπζκφ ή κεηαλάζηεο. Οη ακεξηθάληθεο πφιεηο αλ θαη είλαη κεγάιεο ζε έθηαζε, δελ ραξαθηεξίδνληαη απφ κεγάιε πιεζπζκηαθή ππθλφηεηα. Οη πνιπθαηνηθίεο είλαη ζρεδφλ αλχπαξθηεο: ην 92% ησλ θαηνίθσλ κέλνπλ ζε κνλνθαηνηθίεο, θαη ιηγφηεξν απφ 1% απφ απηέο ζηεγάδνπλ 2 νηθνγέλεηεο. Δμαίξεζε ην Μαλράηαλ. 57

58 Η ππθλφηεηα ζε δηάθνξεο πφιεηο ζηα ηέιε 19 νπ αηψλα ΠΟΛΗ ΕΚΤΑΣΗ km 2 ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ Ανά εκτάριο Λονδίνο Βιέννη Παρίζι Βερολίνο ΝΥ: Μανχάηαν ΝΥ: 5 διαμερίζμαηα Σικάγο Φιλαδέλθεια Ηιηθηαθή δνκή Έλαο ηξφπνο γηα λα θαηαλνήζνπκε ηε δπλακηθή ελφο πιεζπζκνχ είλαη νη ππξακίδεο ειηθηψλ. Πξφθεηηαη γηα κηα γξαθηθή αλαπαξάζηαζε πνπ απεηθνλίδεη ηε ζχλζεζε ηνπ πιεζπζκνχ θαηά θχιν θαη θαηά ειηθία. Η επηθάλεηα ηεο ππξακίδαο ππνδεηθλχεη ην ζπλνιηθφ πιεζπζκφ, θαη ε κνξθή ηεο καο πιεξνθνξεί ζρεηηθά κε ηε δνκή ηνπ πιεζπζκνχ θαηά θχιν θαη ειηθία, γεγνλφο πνπ παξαπέκπεη ζηηο ζπλζήθεο γνληκφηεηαο θαη ζλεζηκφηεηαο (θαη ζηελ πεξίπησζε πνπ ν πιεζπζκφο δελ είλαη θιεηζηφο, θαη ζηηο κεηαλαζηεχζεηο) πνπ πξνεγήζεθαλ ηεο απνγξαθήο. Η βάζε ηεο ππξακίδαο είλαη ηφζν πην επξεία, φζν ε γνληκφηεηα είλαη πην έληνλε, θαη ε θνξπθή ηεο είλαη ηφζν πην επηκήθεο, φζν ε ζλεζηκφηεηα είλαη ρακειή. Οη εζνρέο θαη εμνρέο ηεο ππξακίδαο κεηαθξάδνπλ ηηο δηαθπκάλζεηο ηεο γνληκφηεηαο θαη ηεο ζλεζηκφηεηαο θαζψο θαη ηα ηζηνξηθά αηπρήκαηα πνπ κπνξεί λα έπιεμαλ ηνλ ελ ιφγσ πιεζπζκφ (πρ πφιεκνο, επηδεκία). 58

59 Ο Β Παγθφζκηνο Πφιεκνο έρεη σο απνηέιεζκα ζηελ ππξακίδα ειηθηψλ ηεο Γεξκαλίαο ηνπ 1955 ηελ ππεξίζρπζε ηνπ γπλαηθείνπ θχινπ ζηηο ειηθίεο ζην βαζκφ πνπ νη άλδξεο σο ζηξαηεχζηκνη είραλ ζαθψο πςειφηεξεο απψιεηεο. Σαπηφρξνλα, επεηδή θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ πνιέκνπ νη γελλήζεηο ζπξξηθλψλνληαη ζεκαληηθά, ζην βαζκφ πνπ ε πεξίνδνο απηή δελ είλαη ε επλντθφηεξε δπλαηή γηα ηνλ ζρεκαηηζκφ νηθνγέλεηαο θαη ηελ έιεπζε παηδηψλ, νη αληίζηνηρεο γελεέο είλαη ηδηαίηεξα νιηγνπιεζείο (παηδηά ειηθίαο 5-14 εηψλ). Η ππεξίζρπζε ελφο απφ ηα δχν θχια κπνξεί λα είλαη ελδεηθηηθή ηεο νηθνλνκίαο ή άιισλ ραξαθηεξηζηηθψλ κηαο πφιεο. Πρ ζηηο πφιεηο πνπ ζηεξίδνληαη ζηε κεηαιινπξγία (βηνκεραληθέο πφιεηο Γεξκαλίαο) έλαλ θιάδν φπνπ εξγάδνληαη θπξίσο άληξεο, νη άληξεο ζα είλαη ζαθψο πεξηζζφηεξνη απφ ηηο γπλαίθεο. Αληίζηξνθα, ζηηο πφιεηο ηεο πθαληνπξγίαο (φπνπ απαζρνινχληαη θαηεμνρήλ γπλαίθεο) νη γπλαίθεο ζα ππεξηζρχνπλ ησλ αληξψλ (Lyon, Γαιιία). Σν ίδην απνηέιεζκα ζα έρεη θαη έλα έληνλν κεηαλαζηεπηηθφ ξεχκα φπσο απηφ ησλ λεαξψλ Διιήλσλ αληξψλ πξνο ηελ Ακεξηθή (ηέιε 19 νπ - αξρέο 20νχ αηψλα). Οη πιεζπζκηαθέο ππξακίδεο είλαη δπλαηφλ λα ζρεδηαζζνχλ είηε ιακβάλνληαο σο βάζε ηα απφιπηα κεγέζε είηε ηηο αλαινγίεο (επί ηνηο % θάζε ειηθηαθήο νκάδνο γηα ηνπο άλδξεο θαη ηηο γπλαίθεο επί ηνπ ζπλνιηθνχ πιεζπζκνχ -αλδξψλ θαη γπλαηθψλ). ε κηα 59

60 ππξακίδα ειηθηψλ ην πιήζνο ή νη αλαινγίεο (πνζνζηά) θάζε ειηθηαθήο νκάδαο ηνπ πιεζπζκνχ αλαπαξίζηαηαη απφ επηθάλεηεο κε βάζε: κηα θνηλή θιίκαθα ζηνλ θαηαθφξπθν άμνλα θαη γηα ηα δχν θχια, φπνπ ηνπνζεηνχληαη νη ειηθίεο. δχν θιίκαθεο ζηνλ νξηδφληην άμνλα, πάλσ ζε εκη-άμνλεο, φπνπ ζεκεηψλνληαη αληηζηνίρσο είηε νη αληξηθνί θαη γπλαηθείνη πιεζπζκνί (αλ πξφθεηηαη γηα απφιπηα κεγέζε) είηε ηα πνζνζηά ηνπο (αλαινγίεο). Οη ηππηθέο κνξθέο ηεο ππξακίδαο ειηθηψλ είλαη νη εμήο: 1) Νένο πιεζπζκφο (ηξίγσλν) Δπξεία βάζε θαη ιεπηή θνξπθή: πςειή γνληκφηεηα θαη πςειή ζλεζηκφηεηα γηα κεγάιν ρξνληθφ δηάζηεκα. Πξσηφγνλνη ιανί 2) Ώξηκνο πιεζπζκφο Έρεη πην πεξηνξηζκέλε βάζε, δηνγθψλεηαη ζηηο παξαγσγηθέο ειηθίεο. Απνηέιεζκα καθξάο πεξηφδνπ κείσζεο ζλεζηκφηεηαο ε νπνία αθνινπζήζεθε απφ κείσζε ηεο γελλεηηθφηεηαο γηα κηα 25εηία. Σαρέσο αλαπηπζζφκελεο ρψξεο. 60

61 3) Γεξάζθσλ πιεζπζκφο ηελεχεη πνιχ ε βάζε ηεο, δηνγθψλεηαη ε θνξπθή ηεο, ζηελεχεη θαη ν παξαγσγηθφο πιεζπζκφο. Απνηέιεζκα καθξάο πεξηφδνπ κείσζεο ζλεζηκφηεηαο θαη γνληκφηεηαο, κε ηε γνληκφηεηα λα παξνπζηάδεη κεγαιχηεξε κείσζε. Αλεπηπγκέλεο ρψξεο. 4) ε αλαλέσζε πιεζπζκφο Γηεπξχλεηαη θαη πάιη ε βάζε αθνχ απμάλεηαη ε γνληκφηεηα. Πεξίπησζε αλεπηπγκέλσλ ρσξψλ πνπ είραλ γεξάζθσλ πιεζπζκφ θαη θαηάθεξαλ λα απμήζνπλ ηε γνληκφηεηα Γελλεηηθόηεηα Σν πνζνζηφ ηεο γελλεηηθφηεηαο (ν ιφγνο ησλ γελλήζεσλ δψλησλ ηέθλσλ ζηε δηάξθεηα ελφο έηνπο πξνο ην κέζν πιεζπζκφ ηνπ ίδηνπ έηνπο επί 1000) επεξεάδεηαη ζε κεγάιν βαζκφ απφ ηελ ειηαθή δνκή ή ηελ αλαινγία ησλ θχισλ ηνπ πιεζπζκνχ θαη ιηγφηεξν απφ δηαθνξεηηθέο ζπκπεξηθνξέο. Δπεηδή νη πφιεηο ζπγθεληξψλνπλ λεαξφ πιεζπζκφ, ζπρλά ην πνζνζηφ γελλήζεσλ ζηα αζηηθά θέληξα είλαη αλαινγηθά κεγαιχηεξν ζε ζρέζε κε ηελ χπαηζξν (εμαίξεζε ε Γεξκαλία θαη ε Ρσζία ζηε Ρσζία, πηζαλφο ιφγνο είλαη φηη ζηηο πφιεηο ππάξρεη κηθξφηεξε αλαινγία ζε γπλαίθεο). 61

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

City Garden: η σχέση πόλης υπαίθρου

City Garden: η σχέση πόλης υπαίθρου City Garden: η σχέση πόλης υπαίθρου Olmsted, ζτέδιο ηοσ Riverside Σικάγο 1869 S.S. Beman, εργοζηάζιο και πρόησπη εργαηική πόλη, Σικάγο 1885 ΑΦΕΣΗΡΙΕ: Σερλνινγίεο + Αληίδξαζε ζηε βηνκεραληθή πόιε Σειεπηαία

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11.

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11. Ζκεξίδα 2/11/21 ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 2.11.21 Πεγέο ελέξγεηαο Σπλ. Πξσηνγελήο Δλέξγεηα = Σ Καηαλ. Δλέξγεηα θαπζίκνπ x Σπλη.

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ Ο πινχηνο ηεο Διιάδαο ζε θνηηάζκαηα καξκάξνπ εθιεθηήο

Διαβάστε περισσότερα

Δπώλπκν Όλνκα Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε

Δπώλπκν  Όλνκα  Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο  Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε A.K. 0279 Δπώλπκν Υαξίδεκνο Όλνκα Γηώξγνο Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Υαξίηνο Σόπνο γελλήζεωο Κεθηζηά Ζκεξνκελία γελλήζεωο 1924 Ζκεξνκελία ζαλάηνπ 11 Απξηιίνπ 1996 Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Ήηαλ ν πξωηόηνθνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Μνρηαλάθεο Κσλ/λνο Πξντζηάκελνο Πιεξνθνξηθήο Γήκνπ Ηξαθιείνπ Η κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ 1990-

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Γηα ηηο ΑΕ, ηηο ΕΠΕ, ηηο ΟΕ θαη ηηο ΕΕ, ε πξνζεζκία ππνβνιήο νξίδεηαη ωο εμήο:

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Γηα ηηο ΑΕ, ηηο ΕΠΕ, ηηο ΟΕ θαη ηηο ΕΕ, ε πξνζεζκία ππνβνιήο νξίδεηαη ωο εμήο: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ -1980- ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ Αθήνα, 4 Οκτωβρίοσ 2012 Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Τελ παξάηαζε ηωλ πξνζεζκηώλ γηα ηελ απνγξαθή ηωλ επηρεηξήζεωλ ζην Γ.Ε.ΜΗ., απνθάζηζε

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX Σηότοι εργαζηηρίοσ Σην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ, νη θνηηεηέο ζα εμνηθεησζνύλ κε βαζηθέο εληνιέο δηθηπαθώλ πξσηνθόιισλ νη νπνίεο βξίζθνπλ εθαξκνγή ζε πεξηβάιινληα Windows

Διαβάστε περισσότερα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα ΥΤΛΛΟ ΕΡΓΑΙΑ 8 Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα Α. Ψυχρά και Θερμά χρώματα Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας Ο πετροπαιχνιδιάτορας... φωτιά ναι το πηγούνι του χρυσάφι το πηρούνι του Οδ. Ελύτης Σα χρώματα στη

Διαβάστε περισσότερα

Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας

Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας Jessica Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas Αζηικές Παρεμβάζεις JESSICA - Η Σηραηηγική ηης Περιθέρειας Δσηικής Μακεδονίας Γεωργία Ζεμπιλιάδοσ, Προϊζηαμένη Ενδιάμεζη Διατειριζηική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Θεματικές Ενότητες 1. Απιέο έλλνηεο θβαληηθήο κεραληθήο θαη ην ζύζηεκα δύν θβαληηθώλ θαηαζηάζεωλ. 2. Qubit θαη θβαληηθόο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΣΟΚΡΑΣΟΡΙΚΟ ΜΑΡΟΚΟ

ΑΤΣΟΚΡΑΣΟΡΙΚΟ ΜΑΡΟΚΟ ΑΤΣΟΚΡΑΣΟΡΙΚΟ ΜΑΡΟΚΟ 7εκέξεο Εβδνκαδηαίεο αλαρσξήζεηο Ιαλνπάξηνο-Φεβξνπάξηνο 2012 1 ε εκέξα Αζήλα-Καδακπιάλθα-Μαξξαθέο πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην θαη πηήζε γηα ηελ Καδακπιάλθα κέζσ ζηαζκνύ. Άθημε θαη αθνινπζεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ 14 Σεπηεκβξίνπ Ση γηνξηάδνπκε ηελ εκέξα ηεο ύςσζεο ηνπ Σηκίνπ ηαπξνύ (1/6) Τν έηνο 326 ε Αγία Ειέλε πήγε ζηελ Ιεξνπζαιήκ γηα λα πξνζθπλήζεη ηνπο Αγίνπο Τόπνπο θαη λα επραξηζηήζεη

Διαβάστε περισσότερα

Αστικοποίηση Τσπολογία Πόλεων Σταθμοί της Εσρωπαϊκής Αστικοποίησης

Αστικοποίηση Τσπολογία Πόλεων Σταθμοί της Εσρωπαϊκής Αστικοποίησης Αστικοποίηση Τσπολογία Πόλεων Σταθμοί της Εσρωπαϊκής Αστικοποίησης 1. Μεσαιωνική πόλη Απαξρή: ε θενπδαιηθή θξίζε ηνπ 14νπ αηψλα Τν θέληξν ηεο θνηλσληθήο δσήο βξίζθεηαη ζηελ χπαηζξν, απνθεληξσκέλν νηθηζηηθφ

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΑΘΗΜΑ 2T2 41 ΓΟΜΙΚΗ ΦΤΙΚΗ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΟΝΑΓΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΠΑΡΑΜΔΣΡΟΙ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ»

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» Τν Παλεπηζηήκην Παηξώλ, ην Δπηκειεηήξην Αραΐαο θαη ε Πεξηθέξεηα Γπηηθήο Διιάδαο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΗΝ ΠΡΑΞΗ

ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΗΝ ΠΡΑΞΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΝΔΑ ΔΡΓΑ 173.9 εκ ΧΘΖΖ ΣΖΝ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΔΠΙΠΛΔΟΝ ΘΔΔΙ ΔΡΓΑΙΑ ΓΖΜΙΟΤΡΓΙΑ ΒΔΛΣΙΧΖ ΣΖ ΠΟΙΟΣΖΣΑ ΕΧΖ ΣΧΝ ΠΟΛΙΣΧΝ Αλάπιαζε εκπνξηθνύ ηξηγώλνπ Μαθαξίνπ Δπαγόξνπ θαη ηαζηθξάηνπο μέπορ ηος ζσεδίος κινηηικόηηηαρ

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ Α. Αεπόβια ικανόηηηα: ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ 1. Φόλλοος ζηα δύο καλάθια: νη αζιεηέο είλαη απέλαληη από ηα ηακπιώ ζε δπν γξακκέο. Οη πξώηνη έρνπλ από κηα κπάια. Με ην ζύλζεκα θάλνπλ θόιιννπ

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

«Ο κεηαζρεκαηηζκφο ηεο εκπνξηθήο ζηνάο ζε εκπνξηθή λεζίδα : ε πεξίπησζε ηνπ mall ζην ζηαζκφ κεηξφ Άγηνο Γεκήηξηνο ηεο Αζήλαο»

«Ο κεηαζρεκαηηζκφο ηεο εκπνξηθήο ζηνάο ζε εκπνξηθή λεζίδα : ε πεξίπησζε ηνπ mall ζην ζηαζκφ κεηξφ Άγηνο Γεκήηξηνο ηεο Αζήλαο» ΔΜΠ ΥΟΛΖ ΑΓΡΟΝΟΜΧΝ & ΣΟΠΟΓΡΑΦΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ: ΚΧΣΑ ΘΔΟΛΟΓΟΤ Διεπζέξηνο Γηαλλαθνχιαο «Ο κεηαζρεκαηηζκφο ηεο εκπνξηθήο ζηνάο ζε εκπνξηθή λεζίδα : ε πεξίπησζε ηνπ mall ζην ζηαζκφ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΠΟΛΤΣΔΥΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΣΜΗΜΑ ΜΗΥΑΝΙΚΧΝ ΥΧΡΟΣΑΞΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΔΡΔΤΝΗΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΠΟΛΤΣΔΥΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΣΜΗΜΑ ΜΗΥΑΝΙΚΧΝ ΥΧΡΟΣΑΞΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΔΡΔΤΝΗΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΠΟΛΤΣΔΥΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΣΜΗΜΑ ΜΗΥΑΝΙΚΧΝ ΥΧΡΟΣΑΞΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΔΡΔΤΝΗΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Η αλάπηπμε ηεο πόιεο θαη ηεο ππαίζξνπ θαη ε εμέιημε ηεο κεηαμύ ηνπο ζρέζεο Δπηβιέπνπζα Καζεγήηξηα:

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία

Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία λεαληθήο επηρεηξεκαηηθφηεηαο Η αξρηηεθηνληθή ηεο πξώηεο επηρείξεζεο Δπηρεηξεκαηηθή ΙΓΔΑ Ο ΔΠΙΥΔΙΡΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c.

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c. ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) y y z z t t Σν νπνίν νδεγεί ζην όηη = - π.(άηνπν), αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mikelson-Morley είλαη =. Δπίζεο y = y, z = z, t = t Σν νπνίν ( t

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 1 η ημέρα: ΑΘΗΝΑ ΜΠΑΝΓΚΟΚ πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην Διεπζέξηνο Βεληδέινο, θαη αλαρώξεζε γηα Μπαλγθόθ.Γηαλπθηέξεπζε

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

Οη αλζξώπηλεο ζρέζεηο

Οη αλζξώπηλεο ζρέζεηο Οη αλζξώπηλεο ζρέζεηο 2010-2011 Οκαδηθή εξγαζία Θξεζθεπηηθά Ση 1 Επηκέιεηα: θ.μνπδνύξε Άλλα Γηαηί ζηηο κέξεο καο νη άλζξωπνη δελ έρνπλ θαιέο ζρέζεηο κεηαμύ ηνπο; Σηηο κέξεο καο νη άλζξσπνη δελ έρνπλ θαιέο

Διαβάστε περισσότερα