Προγραμματικό Κείμενο στην πορεία για την Ε Συνδιάσκεψη της Αριστερής Ανασύνθεσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προγραμματικό Κείμενο στην πορεία για την Ε Συνδιάσκεψη της Αριστερής Ανασύνθεσης"

Transcript

1 Προγραμματικό Κείμενο στην πορεία για την Ε Συνδιάσκεψη της Αριστερής Ανασύνθεσης Για τον χαρακτήρα της εποχής μας, τις δυνατότητες που ανοίγονται και μια σύγχρονη επαναστατική στρατηγική

2 Αριστερή Ανασύνθεση Δεκέμβρης 2014 Περιεχόμενα Η δομική καπιταλιστική κρίση και οι επιπτώσεις της 4 Η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων 7 Η εποχή μας: εποχή μεταβατική, εποχή εξεγέρσεων αλλά και τεράτων 12 Ελλάδα: από την οικονομική κρίση στην ηγεμονική κρίση 13 Η κατάσταση των υποτελών τάξεων και το ερώτημα ενός ιστορικού μπλοκ 18 Για την Αριστερά του άλλου δρόμου και μια σύγχρονη επαναστατική στρατηγική 22

3 Προγραμματικό Κείμενο για την Ε Συνδιάσκεψη Αριστερή Ανασύνθεση Προγραμματικό Κείμενο στην πορεία για την Ε Συνδιάσκεψη της Αριστερής Ανασύνθεσης Για τον χαρακτήρα της εποχής μας, τις δυνατότητες που ανοίγονται και μια σύγχρονη επαναστατική στρατηγική Δεκέμβρης 2014

4 Αριστερή Ανασύνθεση Δεκέμβρης 2014 α. Η δομική καπιταλιστική κρίση και οι επιπτώσεις της 1. Από το και μετά βρισκόμαστε μέσα σε μια βαθιά καπιταλιστική κρίση από την οποία ακόμη δεν έχει υπάρξει έξοδος. Η κρίση αυτή ήταν συνολική και αφορούσε όλες τις πλευρές της παραγωγής, της κυκλοφορίας, της αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης και των κυρίαρχων κοινωνικών σχέσεων. Η κρίση αυτή ακολούθησε μια περίοδο εκτεταμένης καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης, τροποποίησης του συσχετισμού δύναμης σε βάρος των δυνάμεων της εργασίας, πολυεπίπεδης ενίσχυσης των δυνάμεων του κεφαλαίου επέκτασής τους σε νέα πεδία αξιοποίησης, απαξίωσης αργού παραγωγικού δυναμικού, αξιοποίησης της αυξανόμενης διεθνοποίησης του κεφαλαίου, μερικής τουλάχιστον ανάκαμψης του ποσοστού κέρδους. Η περίοδος αυτή καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης ακολούθησε τη βαθιά καπιταλιστική κρίση των αρχών της δεκαετίας του 1970, χωρίς να εξαλείψει πλήρως τις τάσεις υπερσυσσώρευσης. Με αυτή την έννοια, στο επίπεδο της παραγωγής, η τρέχουσα οικονομική κρίση αποτελεί ταυτόχρονα έκφραση αντιφάσεων που δεν είχαν ξεπεραστεί στην περίοδο της αναδιάρθρωσης αλλά και έκφραση της κρίσης του παραγωγικού μοντέλου που κυριάρχησε στη φάση της αναδιάρθρωσης, ένα μοντέλο που συνδύασε στοιχεία φορντικά και τεηλορικά με μεταφορντικά και μετατεηλορικά. Η δεύτερη πλευρά, η κρίση του καπιταλισμού των αναδιαρθρώσεων και της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας, είναι για εμάς σημαντικότερη και αποτυπώνει συσσωρευμένες αντιφάσεις αλλά και αντιστάσεις, τη διαρκή επενέργεια της πάλης των τάξεων. 2. Κομβική πλευρά της κρίσης και παράγοντας επικαθορισμού της παγκόσμιας οικονομίας, η αυξανόμενη υπερδιόγκωση του χρηματοπιστωτικού τομέα σε όλη την περίοδο της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης. Η επέκταση αυτή είναι αποτέλεσμα δομικών τάσεων της διευρυμένης αναπαραγωγής του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, όπως είναι η επέκταση των πιστωτικών πρακτικών ως προεπικύρωση μελλοντικών εργασιών και ως προεπικύρωση της μελλοντικής συσσώρευσης, αλλά και της προηγούμενης καπιταλιστικής κρίσης που σήμαινε ότι υπήρχαν κεφάλαια που δεν μπορούσαν να επενδυθούν παραγωγικά και κατευθύνονταν στη χρηματοπιστωτική σφαίρα. Την ίδια στιγμή, η διαδικασία αυτή αποτέλεσε τρόπο ώστε οι αποταμιεύσεις και των εισοδήματα των εργαζομένων, είτε ατομικά είτε συγκεντρωμένα σε συνταξιοδοτικά προγράμματα να αποτελούν πεδίο κερδοφορίας για τις επιχειρήσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα. Σε αυτό πρέπει να προστεθεί η τεράστια αύξηση του κρατικού αλλά και ιδιωτικού δανεισμού. Ο μεν κρατικός δανεισμός αυξήθηκε για να αντισταθμίσει τη μείωση της φορολογίας του κεφαλαίου, τη φορολογική ασυλία των επιχειρήσεων, την ανάληψη υποδομών από τον ιδιωτικό τομέα (με αυξημένο κόστος) στην περίοδο των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων και των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Ο δε ιδιωτικός δανεισμός για να χρηματοδοτήσει την ενίσχυση της κατανάλωσης, να υποκαταστήσει τις υλικές παραχωρήσεις, να οικοδομήσει κοινωνικές συμμαχίες. Συνολικά, η υπερδιόγκωση του χρηματοπιστωτικού τομέα, είτε με την αύξηση του δημόσιου και ιδιωτικού δανεισμού, είτε με την υπερδιόγκωση της κερδοφορίας από χρηματοπιστωτικές πρακτικές, αποτέλεσε για αρκετό καιρό και παράγοντα αναστολής της εμφάνισης τάσεων υπερσυσσώρευσης. Αυτό σημαίνει ότι η κρίση χρέους δεν ήταν ένα συμβάν πεπερασμένο που αφορά τη διετία και την ύφεση της περιόδου αλλά μια πιο δομική αντίφαση, που παράγει και τώρα αποτελέσματα και δεν έχει ξεπεραστεί. Σε όλη αυτή την περίοδο, οι σχεδιαστές της οικονομικής πολιτικής, ιδίως στους ηγεμονικούς σχηματισμούς, είχαν την πεποίθηση ότι μπορούσαν να πηγαίνουν, χωρίς επιπτώσεις από τη μία φούσκα στην άλλη, σπάζοντας την προηγούμενη και διογκώνοντας την επόμενη. 3. Σε αυτό το αντιφατικό τοπίο πρέπει να αποτιμήσουμε την παγκόσμια αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης. Εδώ υπήρξαν δύο βασικές πλευρές ως προς την αντιμετώπιση. Από τη μια ο παγκόσμιος παροξυσμός λιτότητας, μέσα 4

5 Προγραμματικό Κείμενο για την Ε Συνδιάσκεψη από μεγάλες περικοπές σε δημόσιες δαπάνες, μισθούς, απασχόληση. Από την άλλη, έστω και εάν δεν εφαρμόστηκε με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους σχηματισμούς, είχαμε την «ποσοτική διευκόλυνση», δηλ. την τεράστιας κλίμακας παροχή ρευστότητας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, από την Ομοσπονδιακή τράπεζα των ΗΠΑ, το Κινεζικό κράτος, και σε πολύ μικρότερο βαθμό από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Αυτός ο ιδιότυπος «κεϋνσιανισμός των τραπεζών» κατάφερε να αποτρέψει την παράταση και ένταση της κρίσης και να την κατάρρευση της οικονομίας αλλά δεν αντιμετώπισε τις δομικές αντιφάσεις του παραγωγικού μοντέλου και των ανισορροπιών στην παγκόσμια οικονομία. Ούτε αποτρέπει τις νέες «φούσκες». Γι αυτό και είναι εσφαλμένη η προσπάθεια να παρουσιαστεί ως βασική διέξοδος από την κρίση η ομαλοποίηση της χρηματοπιστωτικής σφαίρας. Χωρίς τομές στην παραγωγή δεν μπορεί να υπάρξει έξοδος από την κρίση. 4. Οι τρέχουσες τομές που παρατηρούμε στην καπιταλιστική παραγωγική διαδικασία ακόμη δεν έχουν αναδείξει νέο κοινωνικό πρότυπο οργάνωσης της παραγωγής ούτε από μόνες τους εγγυώνται την εκτίναξη της παραγωγικότητας με όρους που να υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια της αυξημένης τεχνικής σύνθεσης του κεφαλαίου. Επιπλέον, η επέκταση του κλάδου υπηρεσιών, που σε μεγάλο βαθμό είναι έντασης εργασίας και σχετίζεται και με δεξιότητες, διανοητικές και συναισθηματικές που δεν είναι εύκολα απαλλοτριώσιμες, συνεπάγεται, επίσης, εμπόδια και αντιφάσεις στην προσπάθεια αύξησης της παραγωγικότητας. Δεν συμφωνούμε με μια καταστροφολογική κατεύθυνση, όμως εκτιμούμε ότι σε παγκόσμια κλίμακα απέχουμε από την ανάδυση μιας συνθήκης συνεχών αλμάτων στην παραγωγικότητα με όρους που θα συνεπάγονται και άλματα στην κερδοφορία. Την ίδια στιγμή, αυτό παράγει και μια επιπλέον αντίφαση: σε παγκόσμια κλίμακα έχουμε μια εντυπωσιακή άνοδο του μέσου αλφαβητισμού της εργατικής δύναμης που σε μεγάλο βαθμό μένει αναξιοποίητη ή σπρώχνεται σε υποβαθμισμένες και κατώτερες θέσεις στον καταμερισμό εργασίας. 5. Η κρίση της ευρωζώνης έχει κεντρικό ρόλο στις αντιφάσεις που διαπερνούν την παγκόσμια οικονομία. Στην πραγματικότητα δεν είναι απλώς κρίση του κοινού νομίσματος ή της «γερμανικής» νοοτροπίας που αποτύπωσε το πλαίσιο της ευρωπαϊκός ολοκλήρωσης. Η «ενωμένη Ευρώπη» είναι σε κρίση, καθώς η οικονομική δυναμική που της έδωσε το άνοιγμα της οικονομικής ενδοχώρας των τέως σοσιαλιστικών χωρών για πάνω από δύο δεκαετίες, έφτασε πια στο όριό της. Στο όριό τους φτάνουν και οι όποιοι συμβιβασμοί είχαν υπάρξει στο εσωτερικό των σχηματισμών αλλά και μεταξύ των διαφορετικών κοινωνικών σχηματισμών. Η έκρηξη του ζητήματος του χρέους, δημόσιου και ιδιωτικού, σε σχηματισμούς του πυρήνα της ΕΕ όπως η Ιταλία, αλλά και τα μεγάλα ελλείμματα στη Γαλλία, μαζί με την ανοιχτή κρίση του υπόλοιπου ευρωπαϊκού Νότου, αυτό συγκεφαλαιώνουν. Την ίδια στιγμή, η νομισματική αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης έχει πάψει να είναι απλός μηχανισμός πειθάρχησης και πίεσης για αναδιάρθρωση, αλλά έχει γίνει μηχανισμός όξυνσης ανισοτήτων, παροξυσμού της κρίσης χρέους, υπερενίσχυσης της θέσης του γερμανικού κεφαλαίου (που πλάι στα οφέλη από το άνοιγμα στην οικονομική ενδοχώρα των Ανατολικών χωρών και την εσωτερική αποικιοποίηση της ΓΛΔ απολαμβάνει και των επιπτώσεων από τις «μεταρρυθμίσεις» των αρχών της δεκαετίας του 2000). Η κρίση της ευρωζώνης έχει βαθύνει ακόμη και εάν δεν κυριαρχούν στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων εκρηκτικά ενδεχόμενα. Η ίδια η επιβολή ενιαίου νομίσματος σε έναν οικονομικό χώρο που δεν μπορεί να ενοποιηθεί πολιτικά (καθώς δεν πάμε σε ένα ευρωπαϊκό «υπερκράτος») αναγκαστικά συνεπάγεται ότι διαπερνάται από τεράστιες αντιθέσεις, ότι μετακυλύει μεγάλες κοινωνικές και πολιτικές και πιέσεις στους επιμέρους σχηματισμούς, ιδίως τους περισσότερο αδύναμους, ότι, ειδικά σε περιόδους κρίσης, αναπαράγει και επιτείνει κρισιακές κατευθύνσεις (π.χ. τον τρέχοντα καταστροφικό αποπληθωρισμό). Γι αυτό το λόγο, η ευρωζώνη και συνολικά η ΕΕ αποτελούν το μεγάλο ασθενή της παγκόσμιας οικονομίας. Την ίδια στιγμή, όμως, δεν μπορούμε 5

6 Αριστερή Ανασύνθεση Δεκέμβρης 2014 παρά να υπογραμμίσουμε τις αντιφάσεις της σημερινής γερμανικής ηγεμονίας στην ΕΕ. Παρά την ύπαρξη ευρύτερων συμμαχιών υπέρ της, κύρια από τις χώρες της διεύρυνσης της ΕΕ, και παρά την αναμφισβήτητη πρωτοκαθεδρία της, η Γερμανία δεν έχει μπορέσει να διαμορφώσει όρους μιας θετικής ηγεμονίας, να δώσει προοπτική εξόδου, την ίδια ώρα που η πολιτική λιτότητας που επάγει στην πραγματικότητα αμφισβητεί ισορροπίες και συμβιβασμούς σε κομβικούς σχηματισμούς όπως π.χ. η Γαλλία. Ωστόσο, η πραγματική συμπόρευση των δυνάμεων του κεφαλαίου με τον πυρήνα της πολιτικής της λιτότητας οδηγεί, παρά την όξυνση των αντιθέσεων, στην έστω και αναγκαστική διαρκή επικύρωση και το βάθεμα της γερμανικής ηγεμονίας, ακόμη και εάν υπάρχουν επιμέρους αντιθέσεις. Άλλωστε, και οι όποιες αντιθέσεις ήρθαν στο προσκήνιο δεν αφορούσαν τον πυρήνα της στρατηγικής αλλά επιμέρους πλευρές (π.χ. τις αντιθέσεις για την πολιτική της ΕΚΤ και το σε ποια κλίμακα θα ακολουθήσει μια περισσότερο χαλαρή πολιτική). Αντίθετα, σε αυτή τη φάση, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υποτάσσονται στη πολιτική της λιτότητας και της πειθαρχικής αξιοποίησης της επιτήρησης από τους μηχανισμούς της ΕΕ. Με αυτή την έννοια, είναι μεγάλη αυταπάτη τυχόν επένδυση της Αριστεράς στις αντιθέσεις που αναπτύσσονται ή αναζήτηση προοδευτικών στοιχείων στον Ντράγκι, το Ρέντσι ή τον Ολάντ, εάν σε κάποιες περιπτώσεις διαφοροποιούνται από τη γερμανική πολιτική, γιατί όλοι αυτοί συναινούν ούτως ή άλλως στη λιτότητα, τις αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, τις ιδιωτικοποιήσεις. Άλλωστε, οι όποιες «χαλαρώσεις» γίνουν θα πάνε χέρι-χέρι με το βάθεμα των αναδιαρθρώσεων και της ακόμη μεγαλύτερης επιδείνωσης της θέσης των δυνάμεων της εργασίας. 6. Η όξυνση των ανισοτήτων ανάμεσα στους πόλους της συσσώρευσης σε παγκόσμια κλίμακα, μαζί με το γεγονός ότι δεν αναδύεται ένα νέο κοινωνικό και τεχνολογικό υπόδειγμα, αλλά και οι επιπτώσεις από τις πολιτικές λιτότητας (που την ίδια στιγμή που αποτελούν απάντηση στην κρίση χρέους επιτείνουν τις κρισιακές και υφεσιακές τάσεις), όλα αυτά διαμορφώνουν την ιδιαίτερη συμπύκνωση των αντιφάσεων στην παγκόσμια οικονομία. Στο βαθμό που σήμερα από κανέναν πόλο συσσώρευσης δεν διατυπώνεται με τρόπο συνολικό και ολοκληρωμένο μια στρατηγική αποκατάστασης ισορροπιών και δυναμικής συσσώρευσης στην παγκόσμια οικονομία, έπεται ότι έχουμε να κάνουμε με μια συνθήκη που συμβάλλει στις ανακατατάξεις στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα στην προοπτική της διαμόρφωσης μιας νέας ηγεμονίας. 7. Ωστόσο, οι δυνάμεις του κεφαλαίου σε παγκόσμια κλίμακα, ακόμη και εάν δεν έχουν ολοκληρωμένη στρατηγική εξόδου από την κρίση, εντούτοις ξέρουν που πρέπει να επιτεθούν. Η επίθεση λιτότητας και επισφάλειας, η γενική τάση υποτίμησης της τιμής της εργατικής δύναμης, η λογική του συνδυασμού των αυξημένων δεξιοτήτων και των μειωμένων δικαιωμάτων και προσδοκιών, κυριαρχούν. Ξέρουν ότι μόνο έτσι μπορούν να εγγυηθούν ένα συσχετισμό δύναμης όπου οι αναδιαρθρώσεις και η τυχόν επανεκκίνηση της συσσώρευσης δεν θα οδηγήσουν σε επικίνδυνους διεκδικητισμούς από την πλευρά των δυνάμεων της εργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί κανείς να δει και τάσεις μικρών επιλεκτικών παραχωρήσεων, κύρια σε σχηματισμούς με υψηλή απασχόληση: χαρακτηριστικό παράδειγμα οι πρακτικές της Κινεζικής ηγεσίας που συνδυάζει την καταστολή, με την σχετική τόνωση της εσωτερικής κατανάλωσης και επιμέρους μισθολογικές παραχωρήσεις στους κλάδους αιχμής (που δεν αναιρούν τη συνολική συνθήκη μεγάλης εκμετάλλευσης). Ωστόσο, είναι σαφές ότι τυχόν εκκίνηση ενός νέου κύκλου εργατικής διεκδικητικότητας σε παγκόσμια κλίμακα (που μέχρι τώρα εκφράζεται «μετωνυμικά» στην αντιφατικότητα των «δημοκρατικών εξεγέρσεων» της εποχής μας) θα μπορούσε να διαμορφώσει άλλη συνθήκη αποσταθεροποίησης. Αντίστοιχα, αυτό σημαίνει ότι έχει σημασία, σήμερα, στις πολιτικές και κοινωνικές συγκρούσεις που ξεδιπλώνονται, να βλέπουμε τις πλευρές εκείνες που αφορούν τη σύγχρονη «εργατική συνθήκη», τις αντιφάσεις που διαπερνούν τη σύγχρονη «οντολογία» της εργασίας, τις αδιάκοπες συγκρούσεις που ποτέ δεν σταματούν μέσα στον πυρήνα 6

7 Προγραμματικό Κείμενο για την Ε Συνδιάσκεψη της καπιταλιστικής παραγωγής. 8. Σε όλες αυτές τις εξελίξεις αναδεικνύεται ο βαθιά ταξικός χαρακτήρας που έχει η διεθνοποίηση του κεφαλαίου, με αποκορύφωμα τη διαμόρφωση μεγάλων ιμπεριαλιστικών ολοκληρώσεων. Σε πείσμα μιας μακράς παράδοσης μέσα στο εργατικό κίνημα που θεώρησε ότι είναι μια αντικειμενική τάση που διαμόρφωνε καλύτερα πεδία παρέμβασης, στην πραγματικότητα ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Σήμερα, η διαρκής προσπάθεια έκθεσης στο διεθνή ανταγωνισμό και συνολικά τις διεθνείς οικονομικές δυναμικές μέσα από ολοκληρώσεις όπως η ΕΕ, μέσα από μεγάλες διεθνείς συμφωνίες για την απελευθέρωση συναλλαγών όπως αυτές που συζητιούνται στον ΠΟΕ, μέσα από την εξάρτηση από τις διεθνείς ροές κεφαλαίων στη χρηματοπιστωτική σφαίρα, μέσα από τα οράματα «ανάπτυξης μέσω εξαγωγών», απλώς εκθέτουν κοινωνίες ολόκληρες στη συστημική βία του διεθνοποιημένου καπιταλισμού. Ειδικά στις ολοκληρώσεις με δομική συνθήκη μειωμένης κυριαρχίας όπως η ΕΕ, η ύπαρξη θεσμοθετημένων μηχανισμών επιτήρησης και παρέμβασης στην πραγματικότητα σημαίνει διαρκή πειθάρχηση ολόκληρων κοινωνιών στη λιτότητα, την επισφάλεια, τα αλλεπάλληλα αρνητικά σοκ. Οι αστικές τάξεις, ακόμη και όταν έχουν κόστος από τέτοιες πολιτικές, εντούτοις, ακόμη και στους μη ηγεμονικούς σχηματισμούς, τις προκρίνουν, γιατί επενδύουν στο ταξικό όφελος από την τροποποίηση του συσχετισμού δύναμης σε βάρος της εργασίας. Τα όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα δεν είναι τυχαία. Αποτελούν συνολικότερες απόπειρες να αξιοποιηθούν πειθαρχικοί μηχανισμοί για την αλλαγή του κοινωνικού υποδείγματος μιας χώρας. Είναι μεγάλα πειράματα δραματικής αλλαγής του συσχετισμού δύναμης. Αποτυπώνουν τη βίαιη πειθαρχική και διάσταση των τάσεων της παγκόσμιας συσσώρευσης, την προτεραιότητα της πολιτικής ακόμη και στον πυρήνα της οικονομίας. Η άφιξη πολιτικών τύπου ΔΝΤ στην καρδιά της Ευρώπης ήταν απλώς το προανάκρουσμα για ανάλογες επεμβάσεις και αλλού. Δεν είναι τυχαίο ότι τέσσερα χρόνια μετά το πρώτο μνημόνιο η Γαλλική κυβέρνηση αντικατέστησε τρεις Υπουργούς επειδή διαφώνησαν με τη Γερμανία. 9. Δεν μπορεί να υπάρξει σήμερα κομμουνιστική ή αριστερή στρατηγική που να μην βάζει ως άμεσο στόχο την αποδέσμευση από τις πολιτικές και οικονομικές πρακτικές και δίκτυα της διεθνοποίησης του καπιταλισμού. Είμαστε σε μια περίοδο όπου το αίτημα της εθνικής ανεξαρτησίας ανασημασιοδοτείται, γίνεται τμήμα μιας αντικαπιταλιστικής στρατηγικής, εκφράζει και υπερασπίζεται κατεξοχήν τα συμφέροντα των εργατικών τάξεων, τόσο των χωρών που προχωρούν σε τέτοιες ρήξεις, όσο και των υπολοίπων, καθώς σπάει η λογική του καθολικού κοινωνικού ντάμπινγκ και του αγώνα δρόμου προς τα κάτω. Αντίστοιχα, σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ η υπεράσπιση της διεθνοποίησης ως «αντικειμενικής και προοδευτικής διαδικασίας» στο όνομα του διεθνισμού συμπυκνώνει μορφές ηγεμόνευσης από την αστική ιδεολογία και πολιτική, κάνει τις δυνάμεις που προκρίνουν τέτοιες θέσεις να γίνονται αντικειμενικά σύμμαχες των πιο επιθετικών αστικών στρατηγικών και παραχωρούν σημαντικό πολιτικό χώρο στην ακροδεξιά που προσπαθεί να δώσει τη δική της αντιδραστική και ξενοφοβική διάσταση στην αντίθεση στη διεθνοποίηση. β. Η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων 10. Μέσα στη συνθήκη της οικονομικής κρίσης και της αναζήτησης ενός νέου κοινωνικού και πολιτικού υποδείγματος για τους καπιταλιστικούς κοινωνικούς σχηματισμούς, οξύνονται οι αντιθέσεις στο διεθνές σύστημα. Διαφορετικοί πόλοι αναδύονται, συγκρούσεις αναπτύσσονται μεταξύ τους, φορτίζονται ανάλογα όλες οι τοπικές αντιπαραθέσεις. Όλα αυτά αντανακλούν την όξυνση των εσωτερικών ταξικών συγκρούσεων, αλλά και την αδυναμία να αρθρωθεί σε παγκόσμια κλίμακα ένα ηγεμονικό πολιτικό και ιδεολογικό πρότυπο. Η εξαγγελία του «Τέλους της Ιστορίας» το και της εμπέδωσης του οικονομικού φιλελευθερισμού και της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας ως μόνου 7

8 Αριστερή Ανασύνθεση Δεκέμβρης 2014 ιστορικού ορίζοντα, σήμερα έχει περισσότερο παρά ποτέ διαψευστεί. 11. Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε το εξακολουθεί να παράγει προβλήματα και αντιφάσεις. Πάνω από όλα δεν επιτρέπει στις δυτικές οικονομίες να ανακάμψουν πλήρως και να λειτουργήσουν ως ατμομηχανές της παγκόσμιας οικονομίας αλλά και ως ηγεμονικές δυνάμεις για ένα νέο υπόδειγμα καπιταλιστικής ανάπτυξης. Η Ευρωζώνη παραμένει σε μια υφεσιακή συνθήκη και σε κρίση του ίδιου του οικονομικού και κοινωνικού μοντέλου της, έχοντας εξαντλήσει και την ιστορική δυναμική που για δύο δεκαετίες έδωσε η ενσωμάτωση του χαμηλού κόστους αλλά υψηλών δεξιοτήτων εργατικού δυναμικού των τέως κρατικοκαπιταλιστικών σχηματισμών. Οι ΗΠΑ με την πολιτική της «ποσοτικής διευκόλυνσης» της Κεντρικής Τράπεζας κατάφεραν να εξομαλύνουν πλευρές της κρίσης και να αποφύγουν μερικώς μεγάλες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία. Εντούτοις, και παρά τα βήματα που μπορεί να γίνονται στον ενεργειακό τομέα (μέσα από τις νέες τεχνικές εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων), δεν έχουν εκείνο το δυναμισμό που θα τις καθιστούσε ατμομηχανή της παγκόσμιας οικονομίας. 12. Βασική πλευρά της τρέχουσας κρίσης και η πολύ πιο αντιφατική αρχιτεκτονική του διεθνούς συστήματος. Σε όλη την περίοδο της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης είχαμε και εμφάνιση νέων ισχυρών πόλων που αναδείχτηκαν σε ατμομηχανές ιδίως στη μεταποίηση. Η εκτίναξη της Κίνας, η διαρκής άνοδος της Ινδίας, η ενίσχυση των χωρών της ΝΑ Ασίας αποτέλεσαν ποιοτικές τομές. Με τη μεγάλη επένδυση στη μεταποίηση, το συνδυασμό σχετικά φτηνού κόστους εργασίας αλλά και αυξανημένης παραγωγικότητας, την ύπαρξη πολύ μεγάλων πληθυσμών που δίνουν προοπτική και βάθος στην εσωτερική αγορά αλλά και τον ιδιαίτερα ενισχυμένο ρόλο του κράτους, μπόρεσαν να έχουν ηπιότερες επιπτώσεις από την κρίση, παρότι παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητες οικονομίες ως προς τις διεθνείς τάσεις, αλλά και να διατηρούν ενισχυμένους ρυθμούς ανάπτυξης. Την ίδια στιγμή, μαζί με την καπιταλιστική ανάπτυξη γνωρίζουν και την ένταση των κοινωνικών αντιθέσεων και συγκρούσεων, που αντιμετωπίζονται με ένα συνδυασμό καταστολής και απόπειρας εξισορρόπησης, ιδίως στην Κίνα. Πλάι στους πόλους που βασίζονται στην ισχυρή παραγωγική βάση, υπάρχουν και άλλοι πόλοι που στηρίζονται σε ένα μείγμα ισχυρής εξαγωγικής οικονομίας (γεωργικής και εξορυκτικής) αλλά και σε βήματα ενίσχυσης της εσωτερικής οικονομικής δυναμικής: από διαφορετικές αφετηρίες και με διαφορετικές θέσεις στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας εδώ μπορούμε να δούμε σχηματισμούς όπως η Βραζιλία και η Ρωσία. Ειδικότερα, η Κίνα εξακολουθεί να επεκτείνει τη θέση της ως της μείζονος μεταποιητικής οικονομίας στον κόσμο με σημαντικό ρόλο και στην εξορυκτική βιομηχανία (έχει πρακτικά μονοπώλιο στις εξαιρετικά σημαντικές για τεχνολογικές εφαρμογές σπάνιες γαίες). Ταυτόχρονα, εκμεταλλεύεται το βάθος που έχει η εσωτερική αγορά της, καθώς μετασχηματίζεται και το ταξικό της πρότυπο (ανάπτυξη μιας δυνάμει «μεσαίας τάξης»), για να μπορεί να είναι λιγότερο ευάλωτη στις διακυμάνσεις της παγκόσμιας οικονομίας και να χειριστεί την ένταση των εσωτερικών κοινωνικών αντιθέσεων. Παράλληλα, αναβαθμίζει τη θέση του εθνικού νομίσματος και του τραπεζικού συστήματός της, διευρύνει τις ενεργειακές συνεργασίες της, αναβαθμίζει τη γεωπολιτική συνεργασία με τη Ρωσία και όχι μόνο, εδραιώνεται ως η ηγεμονική δύναμη του ευρύτερου πόλου συσσώρευσης στη ΝΑ Ασία, κάνει σημαντικά ανοίγματα στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική και εκσυγχρονίζει τον στρατιωτικό εξοπλισμό της. Η Ρωσία, στηριγμένη στην ανασυγκρότηση της κρατικής λειτουργίας μετά τη διάλυση που ακολούθησε την περίοδο μετά το 1991, εμφάνισε τάσεις οικονομικής αναβάθμισης αν και σε μεγάλο βαθμό στηρίζεται στην εξαγωγή πρώτων υλών και είναι ευάλωτη στις διακυμάνσεις των τιμών τους. Η Ινδία, έχοντας μια επιθετική και αυταρχική νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση, δοκιμάζει να αναδειχτεί σε σημαντική οικονομική δύναμη, χωρίς να μπορεί ακόμη να αντιμετωπίσει την τρομακτική αύξηση των κοινωνικών αντιθέσεων στο εσωτερικό της. Η Βραζιλία, στηριζόμενη επίσης σε έντονα εξαγωγικούς τομείς επίσης διατηρεί ένα σημαντικό δυναμισμό, παρά 8

9 Προγραμματικό Κείμενο για την Ε Συνδιάσκεψη την όξυνση των μεγάλων αντιθέσεων στο εσωτερικό της. Οι σημαντικές μεταποιητικές χώρες και οικονομίες της Νοτιοανατολικής Ασίας διεκδικούν αναβαθμισμένο ρόλο. Χώρες όπως η Τουρκία, με τον εκρηκτικό συνδυασμό ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη και την όξυνση εσωτερικών αντιθέσεων, επίσης προσπάθησαν να έχουν περισσότερο αυτόνομο ρόλο. Αυτό που κάπως σχηματικά ορίστηκε ως η ανάδυση των BRICS αντανακλά την ανάδυση νέων πόλων καπιταλιστικής συσσώρευσης μέσα στο παγκόσμιο σύστημα. Με αυτή την έννοια, αυτή τη στιγμή υπάρχει ένας ανταγωνισμός ανάμεσα σε διαφορετικούς πόλους και πρότυπα ανάπτυξης και συσσώρευσης και αυτό αποτελεί και το υλικό υπόβαθρο των εντάσεων και των συγκρούσεων μέσα στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα. 13. Οι ΗΠΑ δοκιμάζουν να προσανατολιστούν στο νέο τοπίο μέσα από ένα συνδυασμό επιθετικότητας και προσπάθειας διαμόρφωσης νέων ισορροπιών. Αυτό προκύπτει από δύο πλευρές: από τη μια οι ΗΠΑ δεν έχουν αποκλίνει σημαντικά από τη στρατηγική επιλογή τους τις τελευταίες δεκαετίες να έχουν εκείνη τη στρατιωτική υπεροπλία και ικανότητα επέμβασης που να τις κάνει εγγυητή συνολικά της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας, έτσι ώστε με την πολιτικοστρατιωτική ισχύ να αναπληρώνουν τις υποχωρήσεις στην οικονομία. Από την άλλη, οι ΗΠΑ επιμένουν σε μια επιθετική πολιτική εγγύησης της ελεύθερης πρόσβασης στις ενεργειακές ροές και τις ροές πρώτων υλών. 14. Στη Λατινική Αμερική κλιμακώνουν την επιθετικότητά τους, τόσο στο επίπεδο της προσπάθειας υπονόμευσης των αριστερών κυβερνήσεων όσο και στην στήριξη των φιλοαμερικανικών καθεστώτων, επενδύοντας στην όλο και μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία τους στο όνομα του «πολέμου κατά των ναρκωτικών». Αυτό περιλαμβάνει μορφές οικονομικής υπονόμευσης, μορφές πολιτικής παρέμβασης (καθοδηγούμενα «κινήματα» όπως αυτό στη Βενεζουέλα) αλλά και την αυξανόμενη στρατιωτικοποίηση και αυταρχικοποίηση των καθεστώτων που παραμένουν φιλικά προς τις ΗΠΑ, παράλληλα με την εμπέδωση συνθηκών άγριας εκμετάλλευσης. 15. Στην Μέση Ανατολή, παρά τα βήματα για απεμπλοκή, στην πραγματικότητα οι ΗΠΑ εξακολουθούν να βυθίζονται ακόμη πιο βαθιά μέσα στη σύγκρουση. Η προσπάθεια να εκμεταλλευτούν τα κινήματα τύπου «Αραβικής Άνοιξης» για να μπορέσουν να αλλάξουν το συσχετισμό όχι μόνο δεν ευοδώθηκε αλλά και έχει και αντίστροφα αποτελέσματα, όπως έδειξε η Λιβύη. Στη Συρία, όπου οι ΗΠΑ ξεδίπλωσαν και έναν επιθετικό σχεδιασμό απέναντι στη Ρωσία, το καθεστώς Άσαντ αντέχει, την ίδια ώρα που η ανάπτυξη του ISIS γεννά αποσταθεροποιητικές τάσεις σε ευρύτερη κλίμακα. Αυτό εξηγεί και το νέο γύρο επιθετικότητας στην περιοχή, η οποία ενισχύεται και από την επένδυση του Ισραήλ στη «διαχείριση της αποσταθεροποίησης», ώστε να μπορεί να συνεχίζει την αποικιοκρατική πολιτική του. Συνολικά, ο συνδυασμός ανάμεσα στην παταγώδη αποτυχία ένοπλης εξαγωγής «δημοκρατίας» και «οικονομίας της αγοράς», στην προσπάθεια των ισχυρών καθεστώτων του Κόλπου να παίξουν τους δικούς τους σχεδιασμούς (και να αποφύγουν και συγκρούσεις στο εσωτερικό τους) και στην ιμπεριαλιστική υποδαύλιση εθνικών, θρησκευτικών και φατριαστικών αντιθέσεων που ούτως ή άλλως παρέμειναν ενεργές, διαμορφώνει ένα καθεστώς έντασης και αποσταθεροποίησης στην περιοχή που επικαθορίζεται από τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς. Η αποδιάρθρωση του Ιράκ, το ανοιχτό ερώτημα του Κουρδικού, η επιστροφή μιας εκδοχής τζιχαντισμού που δεν εντάσσεται εύκολα σε σχεδιασμούς, όλα αυτά συνιστούν τη νέα εκρηκτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Σε αυτό συνείσφερε και η αδυναμία των κινημάτων της λεγόμενης «Αραβικής Άνοιξης» να διατυπώσουν μια αυτόνομη πολιτική, πράγμα που άφησε περιθώριο επιστροφής στο προσκήνιο είτε εκπροσώπων των παλαιών καθεστώτων (π.χ. ο στρατός στην Αίγυπτο) ή των παραλλαγών Τζιχαντισμού. Σε αυτό το φόντο, η αντίσταση της Γάζας και συνολικά ο συνεχιζόμενος αγώνας των Παλαιστινίων απέναντι στη ρατσιστική πολιτική του κράτους του Ισραήλ, τη στήριξη του ιμπεριαλισμού και την υποκρισία των αραβικών κυβερνήσεων, έχει ιδιαίτερη σημασία και στέλνει μήνυμα 9

10 Αριστερή Ανασύνθεση Δεκέμβρης 2014 ελπίδας. Μαζί με την ηρωική αντίσταση των Κούρδων στο Κομπάνι διαμορφώνει παραδείγματα αντίστασης και αγώνα με ευρύτερο αντίκτυπο. 16. Στην Ουκρανία είχαμε και έχουμε μια σημαντική κλιμάκωση και μια τομή ως προς την ιμπεριαλιστική επιθετικότητα. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν με τη συναίνεση των Ευρωπαίων, παρά τους κινδύνους από τη διακύβευση των ενεργειακών ροών από τη Ρωσία, να κάνουν μια επιθετική κίνηση απέναντι στη Ρωσία, περιορίζοντας την επιρροή της. Η επιθετικότητα των Δυτικών, η στήριξή τους στην κυβέρνηση του Κιέβου, η συνέχιση των πολεμικών συγκρούσεων στις ανατολικές επαρχίες είναι έκφραση αυτού του ευρύτερου ανταγωνισμού. Το ίδιο ισχύει και για την προσπάθεια να παρουσιαστεί από τους δυτικούς η Ρωσία ως αποσταθεροποιητική δύναμη. Αυτό δεν αναιρεί ότι μέσα στην αντίσταση των ανατολικών επαρχιών υπάρχουν αντιφασιστικά στοιχεία και δράση δυνάμεων με αριστερό προσανατολισμό και σίγουρα δεν πρόκειται για απλά ενεργούμενα της Ρωσίας. Είναι αναγκαίο να εκφραστεί η αμέριστη αλληλεγγύη μας στον εξεγερμένο λαό της Ανατολικής Ουκρανίας και ειδικά στις κομμουνιστικές - αριστερές δυνάμεις εντός των εξεγερμένων και να ολοκληρωθεί νικηφόρα η πάλη τους, κάτι που θα είναι νέο ισχυρό χτύπημα στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των δυτικών. 17. Συνολικά, όλα αυτά διαμορφώνουν μια συνθήκη αυξημένης πόλωσης στο διεθνές επίπεδο και τη διαμόρφωση συγκρουόμενων πόλων και ανταγωνιστικών μπλοκ. Οι ΗΠΑ, η ΕΕ και οι σύμμαχοί τους ολοένα και περισσότερο συμπεριφέρονται ως ένα επιθετικό μπλοκ απέναντι στη Ρωσία και την Κίνα, όπως απέναντι και σε άλλους σχηματισμούς των BRICS. Αυτός ο ανταγωνισμός δεν παίρνει μόνο οικονομικές αλλά και γεωπολιτικές μορφές και φορτίζει όλες τις περιφερειακές συγκρούσεις που σήμερα είναι σε εξέλιξη. Παρότι δεν είναι βέβαιο ότι στο άμεσο μέλλον θα πάρει κεντρική πολεμική μορφή, εντούτοις είμαστε σε μια εποχή που το ενδεχόμενο του πολέμου μεγάλης κλίμακας γίνεται όλο και πιο πιθανό ως έκφραση της κλιμάκωσης της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας. Η κλιμάκωση της έντασης γύρω από την Ουκρανία μπορεί να θεωρηθεί και προμήνυμα ευρύτερων ανακατατάξεων. Η τρέχουσα ανακίνηση από τις δυτικές κυβερνήσεις μιας εικόνας σύγκρουσης γύρω από τη Μέση Ανατολή (και όχι μόνο) ανάμεσα στη Δύση και το «Ισλάμ» εξυπηρετεί την τρέχουσα ιμπεριαλιστική επιθετικότητα, όπως επίσης και - στο εσωτερικό των δυτικών κοινωνιών - την εμπέδωση μορφών ρατσισμού. Όσο αντιδραστικές και εάν είναι ορισμένες από τις εκδοχές ένοπλου «τζιχαντισμού» (άλλωστε είναι γέννημα της ήττας και υποχώρησης προοδευτικών ρευμάτων της Αριστεράς, του αραβικού εθνικισμού και των αντιαποικιακών κινημάτων), άλλο τόσο ισχύει ότι η γενικευτική αναφορά στο «Ισλάμ» δεν εξηγεί ούτε τις δυναμικές ούτε τις αντιφάσεις σήμερα. 18. Συνολικά, αυτές οι συγκρούσεις αποτυπώνουν και την πραγματική τρέχουσα αδυναμία να αναδειχτεί και ηγεμονική δύναμη ή συνασπισμός στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα. Οι ΗΠΑ κατοχύρωσαν τη θέση τους και εγγυώμενες την άμυνα της «Δύσης» απέναντι στον «κομμουνιστικό κίνδυνο» αρχικά, την «τρομοκρατία» μετά, αλλά και προσφέροντας ένα πρότυπο καπιταλιστικής συσσώρευσης, φορντικό αρχικά, νεοφιλελεύθερο μετά, ένα πρότυπο «φιλελεύθερης δημοκρατίας», τη μαζική κατανάλωση και μια εκδοχή «μαζικής κουλτούρας». Αυτή τη θέση δεν μπορούν να τη διατηρήσουν εύκολα. Διατηρούν υπεροπλία αλλά το εξοπλιστικό χάσμα σταδιακά καλύπτεται, δεν είναι ο ηγεμονικός πόλος συσσώρευσης, έστω και εάν διατηρούν κομβικό ρόλο στις χρηματοπιστωτικές ροές, άλλα πρότυπα καπιταλιστικής συσσώρευσης με περισσότερο πατερναλιστικές κρατικές πρακτικές εμφανίζονται, άλλοι πόλοι «μαζικής» κουλτούρας αναδύονται. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι άλλοι πόλοι και κύρια η Κίνα - ή ένας άξονας Κίνας και Ρωσίας - αυτή τη στιγμή έχουν καταφέρει να αναδυθούν ως δυνάμει ηγεμονικοί σε παγκόσμια κλίμακα. Αυτό εξηγεί γιατί είμαστε σε περίοδο συγκρούσεων για την ηγεμονία μέσα στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα, 10

11 Προγραμματικό Κείμενο για την Ε Συνδιάσκεψη σε περίοδο αστάθειας και εντάσεων, σε περίοδο ανακατατάξεων. Αυτό σημαίνει ότι μπαίνουμε σε μια περίοδο πιο βίαιη, με το ενδεχόμενο και του πολέμου να αναβαθμίζεται. Μια περίοδος περισσότερων συγκρούσεων, εντάσεων και ανακατατάξεων είναι περίοδος ρηγμάτων και άρα μεγαλύτερων ευκαιριών για κινήματα να κάνουν τομές σε δυνάμει «αδύναμους κρίκους». Παρότι, είναι προφανές ότι δεν υπάρχει κάποιος «προοδευτικός» γεωπολιτικός πόλος, είναι σαφές ότι η απουσία μονοκρατορίας, η εμφάνιση πολυπολικών δυναμικών, οι αντιφάσεις που συναντούν οι δυτικοί ιμπεριαλιστές αντικειμενικά δίνει μεγαλύτερες δυνατότητες σε επίπεδο κοινωνικών σχηματισμών ώστε εν δυνάμει ιστορικά μπλοκ με ηγεμονία των δυνάμεων της εργασίας να δοκιμάσουν να χαράξουν ανεξάρτητες πορείες. 19. Σε αυτό το σκηνικό πόλωσης, οι πολιτικές δυνάμεις στους δυτικούς σχηματισμούς και ιδιαίτερα στην Ευρώπη προσανατολίζονται με ανάλογο τρόπο. Οι νεοφιλελεύθερες και σοσιαλφιλελεύθερες απόψεις ταυτίζονται με τον πυρήνα της Αμερικανικής επιθετικότητας και την λογική της κλιμάκωσης της έντασης σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, στηρίζουν πιο ανοιχτά παρά ποτέ το κράτος του Ισραήλ και τροφοδοτούν την ισλαμοφοβία. Οι ακροδεξιές απόψεις στηρίζουν την ισλαμοφοβία αλλά, ταυτόχρονα, σε αρκετές περιπτώσει,ς τονίζουν την ανάγκη μη ταύτισης με τις ΗΠΑ ή έλκονται από πλευρές της πολιτικής των Brics. Οι μόνες δυνάμεις που παραμένουν αμήχανες είναι εκείνες οι δυνάμεις της Αριστεράς που επιμένουν σε μια λογική κοσμοπολιτισμού και ευρωπαϊσμού, που αδυνατούν να διαβάσουν τις αντιθέσεις για να χαράξουν μια μάχιμη κατεύθυνση, αφήνοντας την πρωτοβουλία των κινήσεων στις αστικές δυνάμεις και την ακροδεξιά. 20. Με αυτή την έννοια αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση η διαμόρφωση ενός σύγχρονου αντιιμπεριαλισμού. Σε πείσμα ενός γραμμικού διεθνισμού και μια λογικής «παγκόσμιας επανάστασης», που εύκολα μπορεί να χειραγωγηθεί από τον ευρωπαϊσμό και τον αστικό κοσμοπολιτισμό και τις αυταπάτες για μια «παγκόσμια κοινωνία των πολιτών», αυτό που χρειάζεται είναι η ρήξη με τον ιμπεριαλισμό, η αποδέσμευση από τα πολιτικά, στρατιωτικά, οικονομικά και ιδεολογικά δίκτυα που ορίζουν το πλέγμα της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας και η διεκδίκηση της εθνικής ανεξαρτησίας ως κατεξοχήν έκφρασης της δυνατότητας ενός δυνάμει ιστορικού μπλοκ των υποτελών τάξεων να πάρει τις τύχες μιας χώρας στα χέρια του. Αυτό αντικειμενικά βάζει και το θέμα της άμυνας ως υπεράσπιση των κοινωνικώνλαϊκών κατακτήσεων και της δυνατότητας κοινωνικού μετασχηματισμού απέναντι στην ιμπεριαλιστική υπονόμευση. Βάζει ακόμη, σε άλλες βάσεις, την ίδια την έννοια της «εξωτερικής πολιτικής» με έμφαση στην ανεξαρτησία, την αλληλεγγύη στα κινήματα, τη «διπλωματία των λαών», τις συναλλαγές και συνεργασίες με κριτήριο την αμοιβαία ωφέλεια. Στην προπαγάνδα των αστικών και ιμπεριαλιστικών δυνάμεων ότι αυτό σημαίνει «περιπέτειες» και «κινδύνους», η απάντηση μιας σύγχρονης αντιιμπεριαλιστικής Αριστεράς είναι ότι σε πραγματικούς κινδύνους και περιπέτειες οδηγεί σήμερα πολύ περισσότερο η εμπλοκή στους επιθετικούς ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς, ο εγκλωβισμός μέσα στον ενδοϊμπεριαλιστικό ανταγωνισμό, οι επιπτώσεις από την ιμπεριαλιστική «διαχείριση της αποσταθεροποίησης» και τον τρόπο που υποδαυλίζει εστίες έντασης και πολεμικές συγκρούσεις. Αυτός είναι ο κίνδυνος αντίθετα η ρήξη με τον ιμπεριαλισμό είναι ο μόνος δρόμος για την πραγματική ειρήνη. Άλλωστε, όπως έχει δείξει και η πείρα του εργατικού και επαναστατικού κινήματος, η δυνατότητα εκκίνησης επαναστατικών ρήξεων και διαδικασιών δεν μπορεί να υπάρξει με αφηρημένους ταξικούς όρους αλλά μέσα στον επικαθορισμό ανάμεσα στις εσωτερικές αντιθέσεις και τους ανταγωνισμούς μέσα στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα. Μια σύγχρονη επαναστατική στρατηγική δεν μπορεί παρά να διεκδικεί και την όξυνση των ταξικών αντιθέσεων στο εσωτερικό των κοινωνικών σχηματισμών και τη ρήξη με τον ιμπεριαλισμό, να είναι μια εναλλακτική αφήγηση και για την εσωτερική κοινωνική και πολιτική οργάνωση αλλά και για τη θέση μιας χώρας μέσα στο διεθνές σύστημα. 11

12 Αριστερή Ανασύνθεση Δεκέμβρης 2014 γ. Η εποχή μας: εποχή μεταβατική, εποχή εξεγέρσεων αλλά και τεράτων 21. Σε αυτό το έδαφος μπορούμε να δούμε σε ποια εποχή ζούμε. Εμείς λέμε ότι είναι μια εποχή κρίσης αλλά και μετάβασης, εποχή εξεγέρσεων αλλά και τεράτων. Ζούμε σε μια περίοδο «αλλαγής παραδείγματος» και μετάβασης σε νέα ιστορική περίοδο, τόσο ως προς τις αντικειμενικές τάσεις, όσο και ως προς το εργατικό κίνημα και την Αριστερά. Είμαστε στο τέλος μιας εποχής και στην ανατολή μιας νέας, χωρίς να είναι σαφές ακόμη πώς θα διαμορφωθούν στο τέλος τα πράγματα. Η μεγάλη καπιταλιστική κρίση που ξεκίνησε το δεν σηματοδότησε απλώς την έκφραση των εγγενών αντιφάσεων και του βαθύτερου ανορθολογισμού του κεφαλαιοκρατικού συστήματος. Η μεγαλύτερη και βαθύτερη καπιταλιστική κρίση από τη δεκαετία του 1970 και μετά - κρίση του μοντέλου απόσπασης υπεραξίας, κρίση του ηγεμονικού νεοφιλελεύθερου προτάγματος, κρίση της υπερδιόγκωσης του χρηματοπιστωτικού τομέα της οικονομίας - ήρθε να συνδυαστεί, ιδίως τα τελευταία χρόνια, με την κρίση του σημερινού υπαρκτού ιμπεριαλισμού και των ιεραρχιών του, με την εμφάνιση εντονότερων παρά ποτέ ανταγωνισμών στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα, με τις νέες δυναμικές αποσταθεροποίησης, με τις νέες μορφές κλιμάκωσης των συγκρούσεων. Τι σημαίνει, όμως, ότι ζούμε μια εποχής κρίσης και μετάβασης σε ένα νέο κοινωνικό και πολιτικό «παράδειγμα», αλλά και σε μια νέα αρχιτεκτονική του διεθνούς συστήματος; Το νέο κοινωνικό «παράδειγμα» οι κυρίαρχες δυνάμεις το φαντάζονται ακόμη με όρους μιας ακραίας νεοφιλελεύθερης «φυγής προς τα εμπρός», με μια προσπάθεια ακόμη μεγαλύτερης συντριβής των αντιστάσεων της εργατικής δύναμης, με πολύ μεγαλύτερη αξιοποίηση των πειθαρχικών διατάσεων της κρίσης, με εντονότερη προσπάθεια για καθολική εκμετάλλευση κάθε διάστασης της εργασίας, της διανοητικότητας, ακόμη και του ελεύθερου χρόνου του συλλογικού εργαζομένου. Το νέο πολιτικό υπόδειγμα το φαντάζονται με όρους μιας αυταρχικής μεταδημοκρατίας, με τεράστια εκχώρηση ουσιαστικών δικαιωμάτων απόφασης στις αγορές, εγχώριες και διεθνείς, με ενίσχυση και τελειοποίηση των πρακτικών επιτήρησης και καταστολής, με άρση του διαχωρισμού αστυνομικών και στρατιωτικών επιχειρήσεων, με ένταση των «βιοπολιτικών» πρακτικών και παρεμβάσεων (από την πολιτική και ιδεολογική εκμετάλλευση των «πανικών» για τη δημόσια υγεία ή τις σύγχρονες μορφές ρατσισμού έως τον εθισμό στην καθημερινή βία). Η νέα αρχιτεκτονική του διεθνούς συστήματος είναι πολύ περισσότερο ανταγωνιστική. Η ηγεμονία μεσοπρόθεσμα θα παραμένει ένα διακύβευμα και έτσι οι επεμβάσεις θα γίνονται όλο και πιο βίαιες, όλο και πιο κυνικές, αλλά την ίδια στιγμή θα ανοίγουν και περισσότερα ρήγματα για τα κινήματα και τις αντιστάσεις. 22. Μια τέτοια εποχή κρίσης και μετάβασης, μια εποχή στην οποία γκρεμίζονται προηγούμενες βεβαιότητες και στην οποία μεγάλες μάζες υφίστανται ριζικές ανατροπές στη ζωή τους, που ακυρώνονται προηγούμενοι συμβιβασμοί, ακόμη και άνισοι, είναι και μια εποχή που σωρεύει εκρηκτικά υλικά. Γι αυτό και μιλάμε για μια πρωτόγνωρη εποχή εξεγέρσεων, που με προανάκρουσμα το δικό μας Δεκέμβρη του 2008, εκείνη την εκρηκτική «εικόνα από το μέλλον» που συγκλόνισε τον κόσμο, αλλά και μετά με τις Πλατείες, το Occupy στις ΗΠΑ, τους Ισπανούς Αγανακτισμένους, την Αραβική Άνοιξη - με όλη την τραγικότητά της, το Πάρκο Γκέζι στην Τουρκία, τις διαδηλώσεις στη Βραζιλία, τα νέα φοιτητικά κινήματα, τις αντιδράσεις σε γεγονότα όπως αυτά στο Φέργκιουσον, αποτυπώνει μια βαθύτερη ιστορική τάση, που στον πυρήνα της έχει την εξέγερση της σύγχρονης εργατικής δύναμης, τόσο της ενεργής όσο και της δυνάμει, στο βαθμό που διαρκώς οξύνεται η αντίφαση ανάμεσα στον αυξημένο αλφαβητισμό και την μεγαλύτερη παρά ποτέ εκμετάλλευση, καταπίεση και επισφάλεια. Ότι αυτή η εξεγερσιακή διάθεση βγαίνει, πέραν φυσικά του αναγκαίου και αναπόφευκτου επικαθορισμού της από εθνικές τάσεις και δυναμικές, ως ένα αίτημα δημοκρατικού αυτοκαθορισμού, εξ ου και η συμβολική βαρύτητα της επανοικειοποίησης του δημόσιου χώρου και δυνητικά της δημόσιας σφαίρας, δεν ακυρώνει τη «γείωση» αυτών των τάσεων στις δυναμικές και τις 12

13 εκρηκτικές αντιφάσεις που διαπερνούν τη σύγχρονη «οντολογία της εργασίας». Προγραμματικό Κείμενο για την Ε Συνδιάσκεψη 23. Είναι, όμως, και εποχή τεράτων. Και είναι εποχή τεράτων, ακριβώς γιατί, όταν καταρρέουν προηγούμενοι συμβιβασμοί, έστω και αυτοί της εποχής του «υπαρκτού νεοφιλελευθερισμού», τότε εμφανίζονται η βία, ο κυνισμός, ο φασισμός. Εμφανίζονται ως η στρέβλωση, η παρονομασία της εξέγερσης, μέσα σε ένα πλαίσιο στην πραγματικότητα ενδοσυστημικό. Είναι η επίφαση εξέγερσης που τελικά διεκδικεί μια κυνική, αυταρχική, πατερναλιστική και κανιβαλική εκδοχή του υπάρχοντος. Ας θυμηθούμε ότι ο φασισμός ήταν ούτως ή άλλως γέννημα της ίδιας βαθιάς περιόδου κρίσης και μετάβασης που γέννησε και την πρώτη επαναστατική έφοδο στο ουρανό. Αυτό μπορεί να εξηγήσει την επιστροφή του φασισμού στην Ευρώπη, έστω και με τη μορφή μιας ξενοφοβικής, ευρωσκεπτικιστικής Δεξιάς, που εκμεταλλεύεται τον φιλοευρωπαϊσμό του μεγαλύτερου μέρους της Αριστεράς, αλλά και την ανάδυση ιδιαίτερα βίαιων, αυταρχικών και βαθιά συντηρητικών εκδοχών ένοπλου τζιχαντισμού, που υποκαθιστούν το κενό άλλων μορφών αντίστασης σε αρκετές περιπτώσεις. 24. Για εμάς η εποχή των εξεγέρσεων και των τεράτων είναι εποχή μεγάλων ευκαιριών αλλά και πραγματικών κινδύνων, δοκιμάζει στρατεύσεις αλλά και αφήνει περιθώρια ώστε μια επαναστατική γραμμή να συναντηθεί με μεγάλες κινήσεις μαζών! Επιτρέπει, για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, το αίτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης να συναντηθεί και να μπολιαστεί με την αμφισβήτηση της αγοράς ως μηχανισμού κοινωνικού παραλογισμού και τη σύγκρουση με την εξουσία του κεφαλαίου μέσα κι έξω από την παραγωγή το δημοκρατικό αίτημα να γίνει αίτημα συλλογικού κοινωνικού αυτοκαθορισμού και μετασχηματισμού το αίτημα αντίστασης στις διεθνείς αγορές και τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις να γίνει αίτημα εθνικής ανεξαρτησίας και αμφισβήτησης συνολικά του ιμπεριαλισμού. Από την άλλη μεριά οι κίνδυνοι είναι υπαρκτοί. Από το ενδεχόμενο να προλάβει η επιχείρηση όξυνσης της καταστολής ή οι νέες μορφές επέμβασης να τσακίσουν τις λαϊκές δυναμικές, μέχρι την αποκρουστική δράση των φασιστών, οι κίνδυνοι να έχουμε εναλλαγές ανάμεσα σε εξεγερσιακά ξεσπάσματα και αντιδραστικές παλινορθώσεις είναι παραπάνω από πραγματικοί, όπως επιβεβαιώνουν ορισμένες πλευρές της συγκυρίας όπως η τραγική κατάληξη της «Αραβικής Άνοιξης». Ότι ανοίγει μια εποχή, ή μια νέα συγκυρία, δεν σημαίνει ότι μιλάμε για κάτι που κρίνεται μέσα σε μια σύντομη περίοδο. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι η προηγούμενη εποχή κρίσης και μετάβασης ξεκίνησε στις αρχές του 20ου αιώνα, είχε για «γενική πρόβα» την επανάσταση του 1905, οδήγησε σε έναν Παγκόσμιο Πόλεμο, στην πρώτη σοσιαλιστική επανάσταση, σε μια 5ετία επαναστατικής κρίσης ( ), σε μια έρπουσα κρίση, σε μια βαθιά οικονομική κρίση μετά το 1929, στην άνοδο του Φασισμού και του Ναζισμού και στο τέλος έναν άλλο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό σημαίνει πως όταν σκεφτόμαστε με όρους επαναστατικής στρατηγικής, σκεφτόμαστε με όρους μιας περιόδου μέσα στην οποία θα συνεχίσουν να ανοίγουν πραγματικά παράθυρα ευκαιρίας. δ. Ελλάδα: από την οικονομική κρίση στην ηγεμονική κρίση 25. Από το 2008 και μετά ο ελληνικός κοινωνικός σχηματισμός βρέθηκε σε μια βαθιά οικονομική, κοινωνική και πολιτική κρίση. Η κρίση αυτή δεν ήταν μόνο η εξειδίκευση στην Ελλάδα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης. Ήταν, ταυτόχρονα, μια εκρηκτική έκφραση της κρίσης της ευρωζώνης και του τρόπου που η οικονομική, νομισματική και θεσμική αρχιτεκτονική του ενιαίου νομίσματος παρόξυνε τις επιπτώσεις της κρίσης μαζί με τις ανισότητες που ούτως ή άλλως πόλωνε. Ήταν, τέλος, μια κρίση του ίδιου του «ευρωπαϊκού δρόμου» ως «Μεγάλης Ιδέας» του ελληνικού καπιταλισμού, κρίση ενός ολόκληρου οικονομικού, κοινωνικού και αναπτυξιακού μοντέλου που είχε 13

14 Αριστερή Ανασύνθεση Δεκέμβρης 2014 δημιουργηθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Ήταν η κρίση της πρόσδεσης στο σχέδιο της ευρωπαϊκής οικονομικής ολοκλήρωσης και των όποιων αναπτυξιακών δυναμικών υποσχόταν, ήταν κρίση ενός μοντέλου ανάπτυξης που στηρίχτηκε στην παραγωγή κυρίως μη διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών, στην αύξηση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων και στην υπερεκμετάλλευση της φτηνής μεταναστευτικής εργασίας, στην αξιοποίηση και συχνά διασπάθιση των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων, στην ολοένα και αυξανόμενη αύξηση του χρέους, δημόσιου και ιδιωτικού, για να καλύπτονται τα δημόσια ελλείμματα από τον περιορισμό της φορολογίας στο κεφάλαιο, τη φοροδιαφυγή και εισφοροδιαφυγή, και τα ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών λόγω χαμηλής ανταγωνιστικότητας διεθνώς, την ανάγκη να συντηρούνται αυταπάτες καταναλωτικού ευδαιμονισμού στηριγμένες στο χρέος. Αποδείκνυε με οδυνηρό τρόπο αυτή η κρίση ότι ενώ το ενιαίο νόμισμα μπορούσε να ασκεί πίεση για αναδιαρθρώσεις, μέσα από την έκθεση στον ανταγωνισμό και ταυτόχρονα να εξασφαλίζει σχετικά φτηνές πιστωτικές ροές, στη συγκυρία της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, όξυνε ακόμη περισσότερο τις ανισότητες, οδήγησε σε οριακό σημείο τα ισοζύγια, διαμόρφωσε εκρηκτική συνθήκη για το χρέος. 26. Η πολιτική των μνημονίων δεν ήταν απλώς μια περιοριστική πολιτική για να μπορέσει να γίνει το χρέος βιώσιμο. Ήταν εξαρχής ένα τεράστιο κοινωνικό και πολιτικό πείραμα για την εφαρμογή, μέσω μιας συνθήκης μειωμένης κυριαρχίας και πρωτοφανούς επιτήρησης, της βίαιης αναδιάρθρωσης όλων των πλευρών της παραγωγής αλλά και της αναπαραγωγής. Έδειξε για πρώτη φορά τι σημαίνει η διαδικασία της «ευρωπαϊκής διακυβέρνησης» και, σε συνδυασμό με την «τεχνογνωσία» από τα προγράμματα δομικής προσαρμογής του ΔΝΤ, αποπειράθηκε την πιο βίαιη ανατροπή κατακτήσεων και επιδείνωση των όρων ύπαρξης των λαϊκών τάξεων που δοκιμάστηκε σε ευρωπαϊκό κοινωνικό σχηματισμό εδώ και αρκετές δεκαετίες. Ότι αυτό θα συνδυαζόταν και με έναν τρομακτικό φαύλο κύκλο λιτότητας, ανεργίας και ύφεσης, ήταν τμήμα της στρατηγικής ακριβώς για να αξιοποιηθούν οι πειθαρχικές διαστάσεις της ύφεσης και της παρατεταμένης ανεργίας για να τροποποιηθεί ριζικά ο ταξικός συσχετισμός δύναμης. 27. Η ελληνική αστική τάξη αποδέχτηκε αυτή την πολιτική και την στήριξε με κάθε δυνατό τρόπο. Παρότι η παρατεταμένη ύφεση έπληξε σημαντικές μερίδες της, παρά τους μεγάλους περιορισμούς στην τραπεζική χρηματοδότηση επιχειρήσεων, εντούτοις το ελληνικό κεφάλαιο συμπαρατάχτηκε στο σύνολό του στη μνημονιακή στρατηγική, ιεραρχώντας, πάνω από όλα, τη ριζική τροποποίηση του συσχετισμού δύναμης σε βάρος της εργασίας και επιδιώκει να αναιρέσει όσες κατακτήσεις υπήρξαν, αλλά και να εκμεταλλευτεί το νέο γύρο ιδιωτικοποιήσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές από τις ρυθμίσεις που πέρασαν όλα αυτά τα χρόνια ήταν και αποτέλεσμα ρητών υποδείξεων από τη μεριά των εργοδοτικών ενώσεων. Είναι σαφές ότι σήμερα η ελληνική ολιγαρχία βάζει πάνω από όλα την άμεση κερδοφορία της, κύρια μέσα από τη διεύρυνση των λειτουργικών περιθωρίων κέρδους μέσα από την τεράστια μείωση του κόστους εργασίας και όχι την εμπέδωση κάποιου δυναμικού αναπτυξιακού προτύπου, σε πείσμα των σχετικών ρητορειών. Ούτε βέβαια φάνηκε σε κάποια στιγμή να υλοποείται ο υποτιθέμενος στόχος της ανάπτυξης μέσω εξαγωγικών επιδόσεων. Ούτε είναι τυχαίο ότι ακόμη και οι ονομαστικοί ρυθμοί ανάπτυξης που φαίνεται να καταγράφονται προς το τέλος του 2014 σε μεγάλο βαθμό στηρίζονται στην άνοδο του τουρισμού (εν μέρει και ως αποτέλεσμα γεωπολιτικής αστάθειας σε άλλους προορισμούς), έναν κλάδο κατεξοχήν στηριζόμενο και στη φτηνή εργασία, και στη μεγάλη προσπάθεια να αξιοποιηθούν οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις. Οι μερίδες που κατεξοχήν συσπειρώνονται είναι μερίδες που θα ωφεληθούν από τις μεγάλες ανατροπές στις εργασιακές σχέσεις (τουρισμός, εφοπλισμός, εμπόριο, λοιπές υπηρεσίες), κλάδοι που εξαρτώνται από τη δημόσια δαπάνη όπως είναι ο κατασκευαστικός, κλάδοι που σε μεγάλο βαθμό κάνουν δουλειές μέσα από πολιτικές αποφάσεις (ενέργεια). Θύμα αυτού του «προτύπου ανάπτυξης» και το περιβάλλον όπως φαίνεται από καταστροφικές «επενδύσεις» 14

15 Προγραμματικό Κείμενο για την Ε Συνδιάσκεψη όπως αυτή στη Χαλκιδική. Σήμερα η ελληνική ολιγαρχία δεν είναι σε θέση να προτείνει ένα ηγεμονικό αφήγημα ανάλογο με αυτό π.χ. του εκσυγχρονισμού ή της ευρωπαϊκής προοπτικής. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, υπόσχεται τη διαιώνιση μιας συνθήκης μειωμένων προσδοκιών. Αυτό σημαίνει υποχώρηση της ηγεμονικής της απεύθυνσης, της ικανότητάς της να αποτελέσει πραγματικά ηγετική δύναμη της κοινωνίας. Είναι και αυτό μια πτυχή των στοιχείων ηγεμονικής κρίσης. Αυτό δεν αναιρεί ούτε την επιθετικότητα, ούτε τον κυνισμό της μέσα στη συγκυρία, ούτε τη συνεχή και συστηματική της προσπάθεια να τροποποιήσει σε ακόμη χειρότερη κατεύθυνση τον ταξικό συσχετισμό δύναμης, τακτική στην οποία διευκολύνεται και από την απροθυμία της Αριστεράς σε αρκετές στιγμές να σηκώσει το γάντι της αντίστασης και της προβολής του αναγκαίου «άλλου δρόμου». 28. Ως προς την κατάσταση της αστικής τάξης βλέπουμε τα ακόλουθα. Μερίδες της που εξαρτιόνταν από την εσωτερική αγορά και ζήτηση υφίστανται πίεση. Άλλες μερίδες, περισσότερο προσανατολισμένες στη διαχείριση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και σε κλάδους και δραστηριότητες που ευνοούνται από τη συμπίεση του κόστους εργασίας, ενισχύονται. Ο ηγεμονικός ρόλος των μεγάλων μονοπωλιακών ομίλων διατηρήθηκε, κύρια του εφοπλισμού, του κατασκευαστικού τομέα, των τραπεζών, των ενεργειακών ομίλων. Το εμπορικό κεφάλαιο ενισχύεται, αν και με εσωτερικές εντάσεις κύρια ως προς την κλίμακα στην οποία θα ενισχυθούν οι όμιλοι που πιέζουν για ακόμη μεγαλύτερη απορρύθμιση. Ενισχύονται όμιλοι σχετιζόμενοι με το Real Estate. Εντάσεις ανάμεσα σε τραπεζικό και βιομηχανικό κεφάλαιο υπάρχουν (χρηματοδοτική ασφυξία), αλλά οι διαφορετικές μερίδες ενώνονται στην κοινή απαίτηση για ακόμη μεγαλύτερη συμπίεση του κόστους εργασίας. Καταγράφεται νέα ενίσχυση του τουρισμού. Σε γενικές γραμμές, οι ηγεμονικές μερίδες προσανατολίζονται σε κλάδους που έχουν σχετικά άμεση απόδοση και κερδοφορία και μπορούν να εκμεταλλευτούν την αλλαγή συσχετισμού σε βάρος της εργασίας. Αυτό αφορά τον τουρισμό, τις υπηρεσίες, τις κρατικές προμήθειες, τα δημόσια έργα, την υποκατάσταση δραστηριοτήτων του δημοσίου, την ενέργεια. Δεν αφορά στην ίδια κλίμακα κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, μακροπρόθεσμες επενδύσεις ή την παραγωγή γνώσης και τεχνολογίας. Αντικειμενικά, όλα αυτά συνεπάγονται μεσοπρόθεσμα σχετική υποβάθμιση του ελληνικού κεφαλαίου σε σχέση με τους ανταγωνιστές του, παρά τη διατήρηση πλήθους οικονομικών δραστηριοτήτων στα Βαλκάνια, όμως σήμερα οι αστικές μερίδες προκρίνουν την άμεση κερδοφορία. Ο συσχετισμός αυτός και οι όροι συγκρότησης σήμερα του συνασπισμού εξουσίας εξηγούν την προσκόλληση στο ευρώ και τα μνημόνια, τη στήριξη των κυβερνήσεων, το σιγοντάρισμα ακόμη πιο αντιδραστικών λύσεων. Το όραμα της αστική τάξης είναι ακόμη πιο σκληρή εργασία και μέσα σε χειρότερες συνθήκες για τους εργαζομένους, ένας ιδιότυπος επιβιωτισμός πάνω στον οποίο οι κερδοφορίες θα αυξάνουν, χωρίς αυτό να σημαίνει κάποια προοπτική δυναμισμού αλλά απλώς τον ανταγωνισμό εντός των κατώτερων σχετικά θέσεων μέσα στον ευρωπαϊκό καταμερισμό εργασίας. Αυτό είναι μια αρνητική εκδοχή ηγεμονίας. Σε αυτή τη φάση ο τρόπος που βλέπει το δικό της «ιστορικό μπλοκ» η αστική τάξη είναι μέσα από μια συμμαχία με ορισμένα τμήματα των παραδοσιακών μικροαστικών στρωμάτων (εκείνα που η συμπίεση του κόστους εργασίας τους ανοίγει περιθώρια επιβίωσης) και το προσωπικό των κατασταλτικών μηχανισμών και από εκεί πέρα απόσπαση συναίνεσης των υποτελών μόνο στο επίπεδο του κυνισμού, του επιβιωτισμού, του ρατσισμού, του φόβου, του «νόμου και της τάξης», χωρίς θετικό όραμα. 29. Η περίοδος των μνημονίων, ο φαύλος κύκλος λιτότητας, ύφεσης και ανεργίας, η καταβαράθρωση της αγοραστικής δύναμης των μισθωτών, η ριζική περικοπή της δημόσιας δαπάνης, οι αλλεπάλληλες αναδιαρθρώσεις και ο περιορισμός του προσωπικού σε κοινωφελείς πλευρές του κρατικού μηχανισμού διαμόρφωσαν ένα τοπίο κοινωνικής καταστροφής: σωρευτική συρρίκνωση της οικονομίας σχεδόν 25%, εκτίναξη της ανεργίας κοντά στο 15

16 Αριστερή Ανασύνθεση Δεκέμβρης %, σταθερά ποσοστά ανεργίας νέων πάνω από 50%, μαζική μετανάστευση ιδίως επιστημονικού και τεχνικού δυναμικού, υποχώρηση δεικτών υγείας, εμφάνιση πλήθους μορφών κοινωνικής παθογένειας, διάλυση κρίσιμων υποδομών, επέκταση μορφών φτώχειας. Συνολικά, μια τεράστια υποχώρηση για ολόκληρη την κοινωνία. 30. Απέναντι σε αυτό το τοπίο η όποια μερική επιστροφή σε ονομαστικούς ρυθμούς ανάπτυξης σε κανένα βαθμό δεν συνιστά έξοδο από την κρίση. Αντίθετα, ύστερα από μια τόσο μεγάλη και παρατεταμένη απαξίωση παραγωγικών δυνατοτήτων είναι σαφές ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να βρίσκεται σε μια πολύ χαμηλότερη αφετηρία. Στην καλύτερη των περιπτώσεων θα έχει αναιμικούς ρυθμούς ανάπτυξης, μικρό δυναμισμό και παράταση της υψηλής ανεργίας και της φτώχειας. 31. Το ζήτημα του χρέους θα παραμείνει κομβικό σε όλη αυτή την περίοδο. Στην πραγματικότητα, η όλη συνθήκη της μνημονιακής επιτήρησης δεν οδήγησε σε απαλλαγή από την υπερχρέωση απλώς μετέφερε την υπερχρέωση προς το μηχανισμό στήριξης. Τόσο η ανάγκη αποπληρωμής του χρέους όσο και οι όροι που εγγράφονται στα αλλεπάλληλα μνημόνια, μαζί με τις απαιτήσεις της ΕΕ για πρωτογενή πλεονάσματα και δυνητικά και ονομαστικά πλεονάσματα, δεν σημαίνουν τίποτα άλλο παρά διαιώνιση της λιτότητας, συνεχή και συστηματική αιμορραγία δημόσιας δαπάνης και επιβολή ενός συνεχούς μηχανισμού οικονομικής αλλά και πολιτικής επιτήρησης. Είναι προφανές ότι ένα τόσο μεγάλο χρέος, δεν μπορεί παρά να συνεπάγεται μνημόνια διαρκείας και διατήρηση τη σημερινής καταστροφικής συνθήκης για μεγάλο διάστημα. Με αυτή την έννοια, η στάση πληρωμών και η διαγραφή του χρέους καθίσταται εκ των πραγμάτων αναγκαστική αφετηρία οποιασδήποτε προοδευτικής και φιλολαϊκής διεξόδου. 32. Την ίδια στιγμή αποδεικνύεται περίτρανα πόσο καταστροφικός ήταν ο ευρωπαϊκός δρόμος. Ακόμη περισσότερο, για πρώτη φορά μέσα από τη δυναμική των αγώνων αλλά και τη βιαιότητα της κρίσης, αναδείχτηκε όχι απλώς ως αίτημα αλλά αντικειμενική ιστορική δυναμική και ενδεχόμενο εγγεγραμμένο στην ίδια την υλικότητα των όρων αναπαραγωγής των ταξικών συγκρούσεων το ζήτημα της ρήξης με τον ευρωπαϊκό δρόμο. Το ευρώ δεν σηματοδότησε ποτέ κάποια πολιτική ευρωπαϊκής συνεργασίας ή σταθερότητας. Εξ αρχής ήταν μια ταξική στρατηγική που ασκούσε πίεση για αναδιαρθρώσεις και για επιδείνωση της θέσης των εργατικών και λαϊκών τάξεων. Όξυνε τις περιφερειακές ανισότητες και διαμόρφωνε όρους κρίσης χρέους. Περιλάμβανε εξαρχής ακραία συνθήκη απώλειας κυριαρχίας σε μια κρίσιμη πλευρά της οικονομικής πολιτικής. Με αυτή την έννοια, η έξοδος από το ευρώ, η απειθαρχία και τελικά η αποδέσμευση απέναντι την ΕΕ από ιδεολογικό αίτημα και οριοθέτηση γίνεται μία από τις υλικές δυναμικές που ανοίγονται μπροστά μας. 33. Καθοριστική πλευρά της ελληνικής συγκυρίας είναι και ένας πρωτοφανής και σχεδόν εξεγερσιακός κύκλος αγώνων στην περίοδο από το 2010 έως και το τέλος του 2012 που περιλάμβανε μια πρωτόγνωρη γκάμα πρακτικών και μορφών πάλης: απεργίες, καταλήψεις, συγκρούσεις, μορφές λαϊκής δημοκρατίας, ανάκτηση του δημόσιου χώρου, αλληλεγγύη, αλλά φυσικά και το μοναδικό πείραμα των Πλατειών. Όλα αυτά δεν εξέφρασαν απλώς την λαϊκή αντίδραση, αλλά ταυτόχρονα έδρασαν ως καταλύτες για την πολιτική κρίση και για τις τεκτονικές αλλαγές στις σχέσεις εκπροσώπησης, άνοιξαν δρόμους ριζοσπαστικοποίησης και επαναπολιτικοποίησης ευρύτερων κοινωνικών κομματιών, σφυρηλάτησαν νέες μορφές ενότητας ανάμεσα στις υποτελείς τάξεις, έδειξαν τη δυνατότητα για νέα ιστορικά μπλοκ, έκαναν την πολιτική κρίση να είναι στα όρια μιας κρίσης ηγεμονίας. Την ίδια στιγμή, το γεγονός ότι αυτή η εκρηκτική κοινωνική δυναμική ξεδιπλώθηκε στο έδαφος μιας προηγούμενης βαθιάς κρίσης σημαντικών 16

17 Προγραμματικό Κείμενο για την Ε Συνδιάσκεψη πλευρών του οργανωμένου εργατικού και λαϊκού κινήματος αλλά και μιας αδυναμίας της Αριστεράς, σε όλες τις εκδοχές της, να μετασχηματίσει αυτή τη δυναμική σε νέο ηγεμονικό πρόταγμα, είχε ως συνέπεια από ένα σημείο και μετά να υπάρξει μια καμπή, που όμως δεν αναιρεί τα βαθιά και μεγάλα ρήγματα που άνοιξαν στις σχέσεις εκπροσώπησης. 34. Το βάθος της πολιτικής κρίσης και των στοιχείων κρίσης ηγεμονίας ήταν ιδιαίτερα μεγάλο. Είχαμε μια πρωτόγνωρη ανατροπή στις κοινωνικές συμμαχίες και τις σχέσεις εκπροσώπησης. Το μέγεθος της επίθεσης ήταν τέτοιο που όχι μόνο οδήγησε σε μια χωρίς προηγούμενο απαξίωση των εργατικών στρωμάτων αλλά και έπληξε τα μικροαστικά στρώματα, τόσο τα παραδοσιακά όσο και τα νέα, με έναν τρόπο που δεν είχαν πληγεί ποτέ στο παρελθόν. Στην πραγματικότητα, από την Κατοχή και μετά ποτέ δεν είχε υπάρξει μια τόσο βίαιη ανατροπή υλικών όρων και σε τόσο σύντομο διάστημα. Η πολιτική συμπύκνωση της επίθεσης, μέσα από το μηχανισμό της τροϊκανής επιτήρησης διαμόρφωσε μια συνθήκη αναίρεσης κάθε εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας. Αυτό, με εκρηκτικό τρόπο, συνένωσε αντιστάσεις και διεκδικήσεις σε ένα κοινό αίτημα ταυτόχρονα δημοκρατίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Η ωμότητα της αστυνομικής βίας, ιδίως το καλοκαίρι του 2011, επέτεινε αυτή την αίσθηση ακόμη περισσότερο. Το ξεδίπλωμα των κινητοποιήσεων όχι μόνο πήρε μια πρωτόγνωρη διάσταση, κλίμακα και εξεγερσιακό χαρακτήρα, αλλά και ήταν κομβικό για τη διαμόρφωση μιας νέας ποιότητας, ανώτερης και πιο πολιτικής, λαϊκής ενότητας μέσα στον αγώνα. Ταυτόχρονα, διαμόρφωσε στοιχεία μιας εναλλακτικής δημόσιας σφαίρας με αφετηρία τις πλατείες, μιας νέας πολιτικοποίησης και στοιχεία μιας νέας συλλογικότητας. Η τεράστια πολιτική κρίση αποτυπώθηκε και σε τεκτονικές αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, με αφετηρία την αποδιάρθρωση του ΠΑΣΟΚ αλλά και σε μεγάλο βαθμό της ΝΔ και την πρωτόγνωρη εκλογική άνοδο της Αριστεράς. Η κοινωνική συμμαχία που διαμορφώθηκε μέσα από τη συνάντηση στους αγώνες, στην πραγματικότητα είχε στοιχεία όχι ενός αθροίσματος αιτημάτων, αλλά μιας ανασημασιοδότησης του λαού ως συλλογικού υποκειμένου αυτοκαθορισμού και ως εν δυνάμει ιστορικού μπλοκ, ως μιας συμμαχίας των δυνάμεων της εργασίας, της γνώσης και του πολιτισμού. Ότι εκλογικά αυτή η δυναμική εκφράστηκε μέσω του ΣΥΡΙΖΑ (εξαιτίας της παρουσίας του στα κινήματα και του τρόπου που περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη τάση έβαλε το 2012 το ερώτημα της κυβερνητικής εξουσίας) δεν σημαίνει ότι η δυναμική εξαντλείται στα όρια αυτής της πρότασης αντίθετα, έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος, αντιπροσωπεύει ένα πολύ ευρύτερο αίτημα κοινωνικού μετασχηματισμού. 35. Η άνοδος της ακροδεξιάς Χρυσής Αυγής αποτέλεσε επίσης μια κομβική έκφραση της πολιτικής κρίσης. Η εκρηκτική εκλογική άνοδός της είναι επίσης έκφραση των τεράστιων πολιτικών μετατοπίσεων που είναι σε εξέλιξη μέσα στην ελληνική κοινωνία. Η Χρυσή Αυγή σε ένα μέρος των λαϊκών στρωμάτων φαντάζει ταυτόχρονα «αντισυστημική» και σε σύγκρουση με το πολιτικό σύστημα ενώ έχει μια ιδεολογία που είναι σε συνέχεια με τον κυρίαρχο ιδεολογικό λόγο (πατριαρχία, σεξισμός, συντηρητισμός, ιεραρχία, αυταρχισμός, ρατσισμός). Πέρα από την αναδίπλωση τμήματος του παραδοσιακού ακροατηρίου της Δεξιάς σε φασίζουσες πρακτικές, η διεύρυνση της επιρροής της Χρυσής Αυγής αποτύπωσε και τα ελλείμματα της απεύθυνσης της Αριστεράς, την αδυναμία της να μπορέσει να αποκτήσει γείωση σε κρίσιμα τμήματα των λαϊκών τάξεων, η υποτίμηση που έδειξαν τμήματά της για την τοποθέτηση σε σχέση με τη συνθήκη μειωμένης εθνικής κυριαρχίας που επιβάλλεται σήμερα. Για να ξεριζωθεί χρειάζεται ένα αντιφασιστικό κίνημα που να συνδυάσει την πάλη στις γειτονιές και το δρόμο με τη προσπάθεια για να ξεδιπλωθεί μια άλλη ηγεμονία προς τα λαϊκά στρώματα που να τα βοηθά να αναγνωρίζονται σε μια ριζοσπαστική κατεύθυνση και να στρέφονται προς τη συλλογική διεκδίκηση και όχι την εξατομικευμένη απελπισία. 17

18 Αριστερή Ανασύνθεση Δεκέμβρης 2014 ε. Η κατάσταση των υποτελών τάξεων και το ερώτημα ενός ιστορικού μπλοκ 36. Μέσα στη συγκυρία επεκτείνονται τα στρώματα της εργατικής τάξης και ταυτόχρονα επιδεινώνεται η θέση τους ως αποτέλεσμα της κρίσης και της αστικών πολιτικών. Διαφωνούμε με τα μηχανιστική σχήματα που με βάση την μείωση των βιομηχανικών εργατών στις παραδοσιακές μεταποιητικές βιομηχανίες μιλούν για τέλος της εργατικής τάξης. Δεν υποτιμούμε την πολιτική σημασία που έχει η αποδιάρθρωση, εδώ και πολύ καιρό, των μεγάλων χώρων συγκέντρωσης της εργατικής τάξης, αλλά αυτό δεν αναιρεί ότι τα στρώματα που στηρίζονται κυρίως στην πώληση της εργατικής τους δύναμης για να επιβιώσουν (ανεξαρτήτως της τυπικής μορφής της εργασιακής τους σχέσης - αφού ήδη από τη δεκαετία του 1990 ένα μέρος των «αυτοαπασχολούμενων» είναι στην πραγματικότητα μισθωτοί) στην πραγματικότητα έχουν αυξηθεί. Αυτό αφορά τους εργαζομένους στην παραγωγή, στις τηλεπικοινωνίες - υποδομές που είναι παραγωγικοί κλάδοι, τους εργαζομένους στις υπηρεσίες (μερικές από τις οποίες είναι «βιομηχανίες» όπως η εστίαση ή ο τουρισμός), στις ΔΕΚΟ, τους εργαζομένους στο εμπόριο. Αφορά φυσικά και τη μεγάλη (παρά τη σχετική μείωση εντός της κρίσης) μάζα μεταναστευτικής εργασίας που απασχολείται κυρίως σε θέσεις υποαμειβόμενης και ανασφάλιστης ανειδίκευτης εργασίας. Αυτή η πολυμορφία κοινωνικών πρακτικών των στρωμάτων της εργατικής τάξης, που σε αρκετές περιπτώσεις περιλαμβάνει και σημαντικές δεξιότητες, μπορεί να μην περιέχει τόσο έντονα την «κοινή φιγούρα» όπως ήταν κάποτε ο βιομηχανικός εργάτης ή ο οικοδόμος, αλλά δεν παύει να έχει κοινές εμπειρίες στην εκμετάλλευση, στην εργοδοτική αυθαιρεσία, στην επισφάλεια και τη μισθολογική υποβάθμιση, στην ανεργία. Η παρατεταμένη ανεργία που έφερε η οικονομική κρίση και τα μνημόνια, η αδυναμία πρόσβασης στην αγορά εργασίας, η επισφάλεια μπορεί να γεννά διάφορα αντανακλαστικά, να διαλύει κοινές πρακτικές, να αποτελεί το έδαφος και για ριζοσπαστικές πρακτικές αλλά και για αντιδραστικές μορφές ρατσιστικού κανιβαλισμού, αλλά αυτό δεν αναιρεί πως ο κύριος όγκος των ανέργων ταξικά εντάσσεται στη (δυνάμει) εργατική τάξη. 37. Τα στρώματα που συνήθως κατατάσσουμε στη νέα μικροαστική τάξη, δηλαδή στρώματα μισθωτής εργασίας ή / και αυτοαπασχολούμενα τα οποία έχουν κοινό χαρακτηριστικό την ειδική σχέση με την εξειδικευμένη και επιστημονική εργασία και την πόλωση προς θέσεις περισσότερο επιτελικές και σχεδιασμού, έχουν υποστεί σημαντικές μετατοπίσεις μέσα στην περίοδο που διανύουμε. Η τάση μισθολογικής υποβάθμισης σε σχέση με το είδος της εργασίας που προσφέρουν, η αυξανόμενη επισφάλεια ιδίως για τους νέους, τάσεις που προϋπήρξαν της κρίσης, σήμερα παίρνουν ιδιαίτερα έντονα στοιχεία. Η τεράστια ανεργία, η μεγάλη μισθολογική υποβάθμιση, η διάλυση μεγάλων κλάδων, η συμπίεση προς τα κάτω ως προς τα εργασιακά καθήκοντα, ο περιορισμός ή ακόμη και η ακύρωση μορφών ανοδικής κινητικότητας, οι βίαιες αλλαγές στις καταναλωτικές πρακτικές και η αναγκαστική αλλαγή τρόπου ζωής, σε μεγάλο βαθμό αντιστρέφουν την τάση που υπήρξε από τη δεκαετία του 1980 και μετά και ιδίως από τη δεκαετία του 1990 για μια απόσπαση συναίνεσης αυτών των στρωμάτων στη στρατηγική του εκσυγχρονισμού, είτε μέσα από υλικές είτε μέσα από φαντασιακές παραχωρήσεις και οράματα κοινωνικής ανέλιξης. Η αλλαγή αντικειμενικής τοποθέτησης μέσα στη συγκυρία αυτών των στρωμάτων ήταν μία από τις βασικές αλλαγές στις κοινωνικές συμμαχίες και στις σχέσεις εκπροσώπησης τα τελευταία χρόνια της κρίσης. Αυτή η αντικειμενική πόλωση πιο κοντά σε πρακτικές και αναγνωρίσεις των εργατικών στρωμάτων, αυτό το σπάσιμο της αυταπάτης «είμαστε μεσαία τάξη», είναι ιδιαίτερα κομβική. Προφανώς και σήμερα υπάρχουν τμήματα που έχουν ανοδική πορεία, αλλά ο κύριος όγκος πιέζεται προς τα κάτω. Ας μην ξεχνάμε ότι σε μια περίοδο αυξανόμενου αλφαβητισμού της εργατικής δύναμης, τέτοια στρώματα γίνονται κομβικά μέσα στην όλη άρθρωση του συλλογικού 18

19 Προγραμματικό Κείμενο για την Ε Συνδιάσκεψη εργαζόμενου, ενώ, την ίδια στιγμή, οι κυρίαρχες στρατηγικές και η προσπάθεια έντασης της εκμετάλλευσης αυτών των στρωμάτων σημαίνουν ότι σε κάποιες περιπτώσεις τα όρια ανάμεσα σε αυτά τα στρώματα και την εργατική τάξη αίρονται. Άρα διαμορφώνονται δυνατότητες για μια άλλη συμμαχία, με κομβικό στοιχείο την κοινή ταυτότητα εργαζομένου, την κοινή αντιπαλότητα στον εργοδότη αλλά και το κράτος με τις πολιτικές λιτότητας, αλλά και τον κοινό οραματισμό για μια διαφορετική και πιο δίκαιη κοινωνική οργάνωση. 38. Οι εργαζόμενοι στο δημόσιο σε όλη την περίοδο της κρίσης έχουν βρεθεί σε πολύ μεγάλη οικονομική και κοινωνική πίεση, καθώς πέραν των μειώσεων μισθών είχαμε και τις απολύσεις και διαθεσιμότητες. Δεν είναι τυχαίο ότι είχαμε και φαινόμενα ριζοσπαστικοποίησης σε τέτοια στρώματα, έστω και εάν εμφανίστηκαν και διαιρέσεις ή ακόμη και διαφορές με όρους γενεών (διαρκής επιδείνωση της θέσης των νεώτερων, με παράλληλη προσπάθεια απόσπασης συναίνεσης κάποιων εκ των παλαιοτέρων). Σε κάποιες περιπτώσεις αυτό σήμαινε και μια εκ νέου κριτική εξέταση των όρων και του περιεχομένου της εργασίας και μια προσπάθεια διεκδίκησης του κοινωνικά χρήσιμου χαρακτήρα της εργασίας τους, είτε αυτό αφορά τις κοινωφελείς δραστηριότητες, είτε τις δραστηριότητες που άπτονται της υπεράσπισης και συλλογικών δικαιωμάτων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό γιατί αυτό σημαίνει μια πιο οργανική στράτευση τέτοιων στρωμάτων στο πλευρό της εργατικής τάξης. Και εδώ σημειώνεται μια τάση προς την υπέρβαση προηγούμενων αυταπατών ή στοιχείων της μικροαστικής ιδεολογίας, όπως αυτή είχε διαμορφωθεί στην περίοδο του εκσυγχρονισμού. Από την άλλη, υπάρχουν και μεγάλες πολώσεις. Η μετατόπιση όσων εργάζονται στους κατασταλτικούς μηχανισμούς προς τους φασίστες δείχνει τη σαφή πόλωσή τους προς μια καθεστωτική λογική και τους κάνει κατεξοχήν κοινωνική κατηγορία στήριγμα της κυρίαρχης πολιτικής. Από την άλλη, στις ανώτερες μερίδες της κρατικής γραφειοκρατίας, τόσο σε όσους προέρχονται από την υπαλληλική ιεραρχία όσο και αυτούς που κινούνται μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (σύμβουλοι κ.λπ.), είναι σαφές ότι βρίσκουμε κατηγορίες που βρίσκονται με σαφήνεια προς τη μεριά του συνασπισμού εξουσίας. 39. Σε όλο αυτό το φόντο έχει σημασία ότι ολοένα και περισσότερο εργαζόμενοι που το αντικείμενο και η φύση της εργασίας τους έχει σχέση με τη γνώση, τις πολιτιστικές πρακτικές, αλλά και τη φροντίδα άλλων ανθρώπων, πρακτικές που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο έχουν ένα δημιουργικό και χρήσιμο χαρακτήρα αισθάνονται και βιώνουν μια αυξανόμενη απαξίωση στον πυρήνα της εργασίας τους. Είναι και αυτό κομμάτι των εκρηκτικών αντιφάσεων που διαπερνούν σήμερα τις δυνάμεις της εργασίας και ταυτόχρονα στοιχείο ενισχυτικό προς τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου ιστορικού μπλοκ στην πορεία για το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας. 40. Η νεολαία ως υποψήφια εργατική δύναμη βρίσκεται κυριολεκτικά στο στόχαστρο. Ένα μεγάλο φάσμα από αναδιαρθρώσεις στον εκπαιδευτικό μηχανισμό αποσκοπούν στο να προεγγραφούν στο εσωτερικό της όλες οι νέες συνθήκες μέσα στην αγορά εργασίας, η επισφάλεια, ο ριζικός περιορισμός των τυπικών δικαιωμάτων, οι νέες ιεραρχίες, συνολικά μια κατάσταση όπου οι αυξημένες δεξιότητες δεν θα μεταφράζονται και σε αυξημένα δικαιώματα. Η τρομακτική αύξηση της ανεργίας και η εισαγωγή ακόμη και τυπικών μέτρων που ορίζουν δυσμενέστερες συνθήκες για τους νέους εργαζομένους έχουν επιδεινώσει τρομακτικά τη θέση της νεολαίας. Οι αλλαγές στο σχολείο, με το Νέο Λύκειο σε συνδυασμό με την οικονομική δυσπραγία των εργατικών οικογενειών έχουν υψώσει νέα τείχη αποκλεισμών και ταξικών φραγμών. Το νέο σχολείο και η μεγάλη πίεση προς την τεχνική εκπαίδευση αποτυπώνουν την αυξημένη ταξικότητα και την προσπάθεια εμπέδωσης συνθήκης μειωμένων προσδοκιών σε μεγάλα τμήματα των λαϊκών τάξεων. Οι πρακτικές πειθάρχησης και καταστολής εντείνονται. Η μετανάστευση εντείνεται διαμορφώνοντας μια αίσθηση «χαμένης γενιάς». Όλα αυτά διαμορφώνουν το έδαφος 19

20 Αριστερή Ανασύνθεση Δεκέμβρης 2014 για αυξημένη ριζοσπαστικοποίηση των νέων και για μεγάλες νεολαΐστικες εκρήξεις παρ όλη την πίεση από την ανεργία και την αίσθηση έλλειψης ελπίδας. Η ίδια η υφή των αναδιαρθρώσεων στους χώρους αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης, ο τρόπος που προσπαθούν να προεπικυρώσουν τις αναδιαρθρώσεις και τις αλλαγές μέσα στην αγορά εργασίας διαμορφώνουν αντικειμενικά πεδίο συμμαχίας με τους εργαζομένους. Με αυτή την έννοια, πολύ περισσότερο παρά ποτέ, η νεολαία μπορεί να είναι κομμάτι μιας ευρύτερης αντικαπιταλιστικής λαϊκής συμμαχίας, τμήμα ενός δυνάμει ιστορικού μπλοκ. 41. Τα παραδοσιακά μικροαστικά στρώματα μέσα στη συγκυρία της κρίσης δέχονται πολύ μεγάλη πίεση από την ύφεση, την υπερχρέωση την υπερφορολόγηση, αλλά και τις αναδιαρθρώσεις όπως η απελευθέρωση του ωραρίου που κατεξοχήν που απειλεί την ύπαρξή τους. Αυτό μπορεί να εξηγήσει και τις πολιτικές μετατοπίσεις τους. Την ίδια στιγμή μια εκδοχή αυτοαπασχόλησης και δημιουργίας μικρών επιχειρήσεων αποτελεί και τρόπο επιβίωσης έστω και εάν αυτό παίρνει μορφές «αυτοεκμετάλλευσης». Ως προς τις μετατοπίσεις τέτοιων στρωμάτων, αυτές είναι αντιφατικές. Μπορούν όμως να αποτελέσουν τμήμα μιας ευρύτερης αντικαπιταλιστικής συμμαχίας στο βαθμό που αυτό μπορεί να εγγυηθεί την επιβίωσή τους απέναντι στις τάσεις συγκέντρωσης και απαξίωσης, αλλά και απέναντι στην υπερχρέωση και την υπερφορολόγηση. Από την άλλη, όμως, αυτό σημαίνει ένα μετασχηματισμό και των πρακτικών τους και του τρόπου που εντάσσονται τόσο μέσα σε δίκτυα συναλλαγών όσο και σε επίπεδο εργασιακών σχέσεων. Αντί για τις υποσχέσεις ανέλιξης μέσα από υπερεργασία και άγρια εκμετάλλευση που προσφέρουν οι αστικές μερίδες, ένα όραμα παραγωγικής ανασυγκρότησης σε σοσιαλιστική κατεύθυνση θα επιτρέψει στα αυτοαπασχολούμενα στρώματα να ζήσουν καλύτερα εντασσόμενα σε νέα δίκτυα ανταλλαγής και σε συνεταιριστικές πρακτικές. 42. Η αγροτιά στον τόπο μας πιέζεται μέσα σε όλη την περίοδο που διανύουμε κύρια μέσα από την αναδιάρθρωση της αγροτικής παραγωγής ως αποτέλεσμα των πολιτικών της ΕΕ αλλά και των γενικότερων αλλαγών και παγκοσμίως στο αγροτοβιομηχανικό σύμπλεγμα. Η συγκυρία της οικονομικής ύφεσης επίσης είχε επιπτώσεις. Όλα αυτά πατούν πάνω και σε μια σημαντική μείωση του αγροτικού πληθυσμού τα προηγούμενα χρόνια. Την ίδια στιγμή, αλλαγές που έχουν γίνει και στον τραπεζικό δανεισμό αλλά και νέες πρακτικές που επεκτείνονται γοργά όπως η συμβολαιακή γεωργία σημαίνουν νέες μορφές υπαγωγής της αγροτιάς στο κεφάλαιο. Αυτή η σχετική ένταση και των μορφών καπιταλιστικής γεωργίας επιτείνει και την εμφάνιση πολώσεων μέσα στην αγροτιά ανάμεσα στα παραδοσιακά μικροαστικά στρώματα και τις μορφές της αστικής τάξης της υπαίθρου. Γενικά το μεγαλύτερο μέρος της αγροτιάς βρίσκεται σε χειρότερη θέση από ό,τι την περίοδο πριν από την κρίση και οι προοπτικές είναι μια ακόμη μεγαλύτερη επιδείνωση και από την κρίση και από την παραπέρα αλλαγή της ΚΑΠ και από την ένταση των μορφών συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης. Επειδή δεν έχουν καταργηθεί πλήρως οι επιδοτήσεις και επειδή η ζωή στις αγροτικές περιοχές δεν έχει τις άμεσες επιπτώσεις της κρίσης που είχε η ζωή στα αστικά κέντρα, τα αγροτικά στρώματα στην περίοδο της κρίσης δεν είχαν ανάλογη ριζοσπαστικοποίηση με τα στρώματα των πόλεων. Ωστόσο, μεσοπρόθεσμα εκτιμούμε ότι οι εξελίξεις τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο θα συνεπάγονται επιδείνωση της θέσης της αγροτιάς. Αντίθετα, μόνο το μεταβατικό πρόγραμμα και μια κατεύθυνση παραγωγικής ανασυγκρότησης σε σοσιαλιστική κατεύθυνση μπορούν να εγγυηθούν τη βελτίωση της θέσης των αγροτικών στρωμάτων και το πραγματικό ξαναζωντάνεμα της υπαίθρου. 43. Καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση των πολιτικών και κοινωνικών πρακτικών των υποτελών τάξεων μέσα σε όλη την περίοδο που συζητάμε έπαιξαν και οι μαζικές συλλογικές αγωνιστικές πρακτικές. Από τις απεργίες, 20

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

1. Ας περιγράψουμε ό,τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη. Καταρχάς η κρίση εντείνεται. Ποια τα σημεία σε έξαρση και γιατί;

1. Ας περιγράψουμε ό,τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη. Καταρχάς η κρίση εντείνεται. Ποια τα σημεία σε έξαρση και γιατί; 1. Ας περιγράψουμε ό,τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη. Καταρχάς η κρίση εντείνεται. Ποια τα σημεία σε έξαρση και γιατί; Η κρίση είναι παγκόσμια, συστημική, έχει πλήξει τους μηχανισμούς διευρυνόμενης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση του ΚΕΠΠ με θέμα : «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Αίθουσα Παλαιάς Βουλής Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2009 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση μετέχω στη σημερινή συζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με θέμα: «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ

ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ Του Σάββα Γ. Ρομπόλη Καθηγητή Παντείου Πανεπιστημίου Επιστ. Δ/ντή ΙΝΕ/ΓΣΕΕ 1. Εισαγωγή Οι δυσμενείς και σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό»

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, Τα γεγονότα που εκτυλίσσονται τούτες τις ημέρες μπροστά στα μάτια μας, με τη θάλασσα της Μεσογείου να

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ Α - Διαγνωστική ανάλυση SWOT ΜΕΡΟΣ Β - Εξωτερικό περιβάλλον ΜΕΡΟΣ Γ - Όραμα, αποστολή και στρατηγική ΜΕΡΟΣ Α Διαγνωστική ανάλυση SWOT ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (SWOT) ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΡΟΤΕΡΗΜΑΤΑ Ιστορικής,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

Το Grexit είναι προτιμότερο από ένα τρίτο Μνημόνιο, του Γιάννη Αλμπάνη

Το Grexit είναι προτιμότερο από ένα τρίτο Μνημόνιο, του Γιάννη Αλμπάνη Το Grexit είναι προτιμότερο από ένα τρίτο Μνημόνιο, του Γιάννη Αλμπάνη στην κατηγορία Σημειώσεις 15 Μαρ 2015 Η συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου στο Eurogroup αποτέλεσε την καλύτερη δυνατή επιλογή (ή τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα Πέμπτη, 10.04.2014 Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Επίτροπε, Υπουργοί, αγαπητοί σύνεδροι Με μεγάλη χαρά και ικανοποίηση σας καλωσορίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

145 Leof.Irakliou Gr.-14231-Athens-Tel:(+30) 210 2592111-Fax: 210 2592298, http://inter.kke.gr, e-mail: cpg.kke@gmail.com, cpg@int.kke.

145 Leof.Irakliou Gr.-14231-Athens-Tel:(+30) 210 2592111-Fax: 210 2592298, http://inter.kke.gr, e-mail: cpg.kke@gmail.com, cpg@int.kke. ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ COMMUNIST PARTY OF GREECE ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ CENTRAL COMMITTEE 145 Leof.Irakliou Gr.-14231-Athens-Tel:(+30) 210 2592111-Fax: 210 2592298, http://inter.kke.gr, e-mail: cpg.kke@gmail.com,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ, Η ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ Η ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Β ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΑΡΑΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ Κ.Σ.Ο.

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ, Η ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ Η ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Β ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΑΡΑΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ Κ.Σ.Ο. Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ, Η ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ Η ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Β ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΑΡΑΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ Κ.Σ.Ο. 14-15 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013 2 1. Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ...4 1.1. Για τον χαρακτήρα της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία καθηγητή Γιώργου Παγουλάτου στη Συνδιάσκεψη της Ελιάς, 9/3/2014

Ομιλία καθηγητή Γιώργου Παγουλάτου στη Συνδιάσκεψη της Ελιάς, 9/3/2014 Ομιλία καθηγητή Γιώργου Παγουλάτου στη Συνδιάσκεψη της Ελιάς, 9/3/2014 Φίλες και φίλοι, Βρισκόμαστε εδώ στο μεταίχμιο των γενεών. Μια γενιά, η δική μου, ωφελήθηκε από την Ευρώπη των ευρέων οριζόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγµα του Ricardo µε τα Υποδείγµατα των Εξειδικευµένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin 1 Κοινά Στοιχεία των Υποδειγµάτων που Βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ Π. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗ - ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Κύριε Υπουργέ, Κυρίες και κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω σήμερα στην εκδήλωση της

Διαβάστε περισσότερα

Οι απαιτήσεις του κεφαλαίου οδηγούν σε μακροχρόνια κρίση

Οι απαιτήσεις του κεφαλαίου οδηγούν σε μακροχρόνια κρίση Οι απαιτήσεις του κεφαλαίου οδηγούν σε μακροχρόνια κρίση του Ηλία Ιωακείμογλου Τα χρηματοοικονομικά προϊόντα, όπως και το χρήμα, αποτελούν δικαίωμα επί της μελλοντικής παραγωγής, δικαίωμα επί του μελλοντικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 Η Εικόνα της Κρίσης όπως την αντιλαμβανόμαστε (λανθασμένα) Όταν σκεπτόμαστε ή μιλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γιάννη Τασιούλα, προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων & Συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας, στο σεμινάριο της ΠΣΟ για τον αμίαντο, στις 30.10.2013.

Ομιλία του Γιάννη Τασιούλα, προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων & Συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας, στο σεμινάριο της ΠΣΟ για τον αμίαντο, στις 30.10.2013. Ομιλία του Γιάννη Τασιούλα, προέδρου της Ομοσπονδίας Οικοδόμων & Συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας, στο σεμινάριο της ΠΣΟ για τον αμίαντο, στις 30.10.2013. Αγαπητοί Σύντροφοι, Χαιρετίζω τις εργασίες του σημερινού

Διαβάστε περισσότερα

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ;

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ; Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2015 της κρίση ; Του Γεωργίου Κ. Φίλη Ph.D.* Τη στιγμή αυτή οι τύχες του πολέμου τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία φαίνεται να έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Α. Η κρίση, η νέα πολιτική κατάσταση και η ταξική πάλη στην Ελλάδα

Α. Η κρίση, η νέα πολιτική κατάσταση και η ταξική πάλη στην Ελλάδα 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ της 2 ης ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗΣ της ΑΝΤΑΡΣΥΑ Α. Η κρίση, η νέα πολιτική κατάσταση και η ταξική πάλη στην Ελλάδα 1. Οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά καταπιεσμένα στρώματα, σε όλο τον κόσμο, στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

2ο Σχέδιο Τελικής ανακοίνωσης, 15η Διεθνής συνάντηση Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων [με τις παρατηρήσεις του ΚΚΕ]

2ο Σχέδιο Τελικής ανακοίνωσης, 15η Διεθνής συνάντηση Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων [με τις παρατηρήσεις του ΚΚΕ] 26/10/2013 2ο Σχέδιο Τελικής ανακοίνωσης, 15η Διεθνής συνάντηση Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων [με τις παρατηρήσεις του ΚΚΕ] Η 15η Διεθνής Συνάντηση Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Οικονομικής Κρίσης στον Τουρισμό. Ομιλητής: Νίκος Ε. Σκουλάς, Πρόεδρος

Οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Οικονομικής Κρίσης στον Τουρισμό. Ομιλητής: Νίκος Ε. Σκουλάς, Πρόεδρος Οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Οικονομικής Κρίσης στον Τουρισμό Ομιλητής: Νίκος Ε. Σκουλάς, Πρόεδρος Η ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Θυμίζει το κραχ του 1929-31 ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Θυμίζει το κραχ του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Παρέµβαση σε Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης µε θέµα: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κώστας Τσεκούρας, Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πατρών, Πρόεδρος Επιστηµονικού

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τις προτεραιότητες, τόσο σε συλλογικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Φέρνει αλλαγές στο καταναλωτικό προφίλ και στις συνήθειες των πολιτών.

Αλλάζει τις προτεραιότητες, τόσο σε συλλογικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Φέρνει αλλαγές στο καταναλωτικό προφίλ και στις συνήθειες των πολιτών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, κ. ΓΙΑΝΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΚΑΙ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Ευκλείδης Τσακαλώτος Ειδική Έκδοση Οικονοµία και Κρίση ΑΥΓΗ 28/2/10 Αν, όπως λένε, µια εικόνα ισοδυναµεί µε χίλιες ιστορίες, σκεφτείτε πόσες ιστορίες εµπεριέχονται σε τρία

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια

Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια Χαιρετισμός της Γενικής Γραμματέως Ισότητας των Φύλων κ.βάσως Κόλλια «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» Εκδήλωση της Δομής Ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

που βιώνουν τις συνέπειες αυτής της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης του καπιταλισμού, τους ανέργους, τους συνταξιούχους, τις ευάλωτες ομάδες του

που βιώνουν τις συνέπειες αυτής της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης του καπιταλισμού, τους ανέργους, τους συνταξιούχους, τις ευάλωτες ομάδες του Παρουσίαση «Έκθεσης για την Οικονομία και την Απασχόληση 2013» 16 Δεκεμβρίου 2013, Αίθουσα Εκδηλώσεων ΕΤΚΑ/ΠΕΟ Άνοιγμα Παύλου Καλοσυνάτου, Γενικού Διευθυντή του ΙΝΕΚ- ΠΕΟ Συνάδελφε Γ.Γ. της ΠΕΟ και Πρόεδρε

Διαβάστε περισσότερα

Η αποδιάρθρωση του Κοινωνικού Κράτους στην Ελλάδα και το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν ΙΝΕ ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ

Η αποδιάρθρωση του Κοινωνικού Κράτους στην Ελλάδα και το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν ΙΝΕ ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ Η αποδιάρθρωση του Κοινωνικού Κράτους στην Ελλάδα και το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν ΙΝΕ ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ 1.Συμπεράσματα της Έκθεσης του ΙΝΕ για τις εργασιακές σχέσεις και το Κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Γιάννη Οικονόμου σε συνέδριο της ΕΕΤΤ για το ευρυζωνικό δίκτυο Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί φίλοι Με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση της ΕΕΤΤ, για να συμμετάσχω στο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014 Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Βασικότερος και παράλληλα αναπόφευκτος κίνδυνος όλων των κοινωνιών αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όποτε η Ελλάδα κλυδωνίζεται, μαζί της κλυδωνίζεται και η Ευρώπη.

Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όποτε η Ελλάδα κλυδωνίζεται, μαζί της κλυδωνίζεται και η Ευρώπη. The Economist 19 th Roundtable with Government of Greece EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT? Brainstorming with the new Greek government and world leaders Ξενοδοχείο InterContinental, 14-15/5/2015

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 1. Ιστορική αναδρομή της Ευρωπαϊκής ενοποίησης 2. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών 3. Είναι η ΕΕ μία

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Το θέμα που καλούμαι να πραγματευτώ είναι «ο Νέος Ευρωσκεπτικισμός και η Μετανάστευση».

Το θέμα που καλούμαι να πραγματευτώ είναι «ο Νέος Ευρωσκεπτικισμός και η Μετανάστευση». Καλησπερίζω το εκλεκτό κοινό. Καταρχάς, προτού ξεκινήσω, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους διοργανωτές της ημερίδας, καθώς αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για εμένα να βρίσκομαι εδώ, ενώπιον όλων εσάς τη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών Εκδήλωση του KEBE και ΟΠΕΚ με θέμα «Η οικονομική κρίση και οι πολιτικές για την ανάπτυξη» Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΕΤΕ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ Γ.Σ. ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΕΤΕ 21 MAΪΟΥ 2010 Ο ΣΥΕΤΕ, οι εργαζόμενοι και τα στελέχη της ΕΤΕ προσδοκούν σε ταχύτερες

Διαβάστε περισσότερα