Περιεχόμενα. Μέρος Ι. Η αφετηρία. Για την αναγκαιότητα της φειδούς 11. Ήρωες της φτώχειας. Πώς να κάνεις καλή εντύπωση χωρίς χρήματα 31.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιεχόμενα. Μέρος Ι. Η αφετηρία. Για την αναγκαιότητα της φειδούς 11. Ήρωες της φτώχειας. Πώς να κάνεις καλή εντύπωση χωρίς χρήματα 31."

Transcript

1

2

3 Περιεχόμενα Μέρος Ι Η αφετηρία Για την αναγκαιότητα της φειδούς 11 Ήρωες της φτώχειας Πώς να κάνεις καλή εντύπωση χωρίς χρήματα 31 Μέρος ΙΙ Τα λεφτά σου ή τη ζωή σου Δουλέψτε λιγότερο, ζήστε περισσότερο 65 Αγάπα το σπιτικό σου Για την αξία της κατοικίας 79 Το φαγητό χορταίνει Έξοδος για «καλό» φαγητό και άλλες κακές συνήθειες 91 Σώμα υγιές -και δωρεάν Πώς να διατηρείς τη φόρμα σου ως νεόπτωχος 105 Το αυτοκίνητο είναι εφιάλτης Γιατί δεν αξίζει να έχεις αυτοκίνητο 111

4 8 Ξοδέψτε λιγότερα, ζήστε καλύτερα Οι διακοπές αποβλακώνουν Επιχειρήματα ενάντια στα ταξίδια αναψυχής 121 Τα παλιά ρούχα του αυτοκράτορα Νεόπτωχη κομψότητα 133 Πολιτιστική δυσπεψία Για ένα ξεσκαρτάρισμα από τον αχταρμά του θεάματος 139 Παιδιά, παιδιά Για μια ευτυχισμένη ανατροφή χωρίς καταναλωτικούς καταναγκασμούς 153 Έξυπνο σόπινγκ Πώς να ψωνίζεις χωρίς να αποβλακώνεσαι 165 Μέρος ΙΙΙ Οι φτωχοί πλούσιοι Γιατί το χρήμα στέκεται εμπόδιο στην ευτυχία 179 Αυτά που δεν στερεύουν Για τα πράγματα που σε κάνουν πλούσιο 203 Γλωσσάριο 219 Ο συγγραφέας 237

5 Μέρος Ι

6

7 «Είναι καλύτερα να συμβιβάζεται κανείς στη ζωή με την απώλεια. Γλιτώνει από πολλές στενοχώριες». ΧΕΛΜΟΥΤ ΜΠΕΡΓΚΕΡ Η αφετηρία Για την αναγκαιότητα της φειδούς Τότε, όταν ακόμη ευημερούσε η Οικονομία, καθόμουν σε ένα ω- ραίο γραφείο, είχα στην τσάντα τις επαγγελματικές μου κάρτες που με πιστοποιούσαν ως υπάλληλο μιας από τις πιο επιτυχημένες εγχώριες επιχειρήσεις στον τομέα των ΜΜΕ και είχα, χάρη στο εργατικό μας δίκαιο, την προοπτική να διατηρήσω μόνιμα τη θέση εργασίας μου μετά την πάροδο ενός χρονικού διαστήματος. Κάπου στη βιβλιοθήκη του σπιτιού μου βρισκόταν επιμελώς ταξινομημένη μια σύμβαση εργασίας που προέβλεπε τακτική αύξηση μισθού. Γύρω στα χίλια μάρκα δηλαδή 500 σημερινά ευρώ επιπλέον κάθε χρόνο. Θα γινόμουν δηλαδή αργά αλλά σταθερά πλούσιος. Επιπλέον, ο εργοδότης μου με απάλλασσε από όλες ανεξαιρέτως τις μελλοντικές μου ανησυχίες, τις οποίες ωστόσο εκείνη τη χρονική στιγμή αγνοούσα ακόμη. Κι αυτό επειδή εξίσου υψηλές με το μισθό μου ήταν και οι εισφορές που κατέθετε για λογαριασμό μου στα ταμεία συνταξιοδότησης, ασθενείας, ανεργίας και περίθαλψης. Η κατάσταση άλλαξε, και αιτία ήταν ένα φρένο κινδύνου. Το πάτησε ο εργοδότης μου όταν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν άλλαξε το ρου της Ιστορίας στη Νέα Υόρκη και ξαφνικά η εταιρεία στην ο- ποία ήμουν υπάλληλος αντιλήφθηκε, καθυστερημένα, ότι οι ανυπολόγιστες επενδύσεις σε νέο ανθρώπινο κεφάλαιο είχαν πραγματοποιηθεί με την κάπως αφελή, ωστόσο πλατιά διαδεδομένη τότε, ελπίδα ότι η χρυσή εποχή του τέλους της δεκαετίας του ενενήντα

8 12 Ξοδέψτε λιγότερα, ζήστε καλύτερα θα διατηρούνταν αιώνια. Με το απότομο φρενάρισμα, εκτινάχτηκαν από το σκάφος όλοι εκείνοι που είχαν ναυτολογηθεί τα δύο τελευταία χρόνια. Όταν μας προσέλαβαν, η εφημερίδα για την οποία εργαζόμασταν ξεχείλιζε από αγγελίες προσφοράς εργασίας, σε σημείο που ο ταχυδρόμος αδυνατούσε πια το Σαββατοκύριακο να τη χωρέσει στη σχισμή των γραμματοκιβωτίων. Οι αναγνώστες που δεν ενδιαφέρονταν για την αγορά εργασίας ήταν αναγκασμένοι, μόλις έπιαναν τη Σαββατιάτικη έκδοση στα χέρια τους, να αφαιρέσουν το τμήμα των αγγελιών για το οποίο σε ετήσια βάση είναι βέβαιο ότι εκχερσωνόταν ένα μεσαίου μεγέθους πλούσιο δάσος και για τη μεταφορά του καταναλωνόταν πετρέλαιο που συσσωρευόταν επί πολλά εκατομμύρια χρόνια στα έγκατα της γης. Τα εκδοτικά συγκροτήματα ήταν πεπεισμένα ότι όλα θα συνεχίζονταν νομοτελειακά με τον ίδιο τρόπο. Όλοι αγωνιούσαν μη χάσουν το τρένο. Από τον διευθυντή της εταιρείας μέχρι τον τελευταίο συνταξιούχο που ξεκοκάλιζε το βιβλιάριο των καταθέσεών του για να εμπλακεί στο Χρηματιστήριο, όλοι ζούσαν με το φόβο μήπως η οικονομική έκρηξη συντελεστεί χωρίς αυτούς. Οι επιχειρήσεις εφόρμησαν στις επενδύσεις και οι πολίτες στην κατανάλωση, αγοράζοντας ως επί το πλείστον μετοχές ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων. Όλο αυτό τέλειωσε φυσικά με ένα φοβερό «χανγκόβερ» και ήταν ευνόητο ότι οι απασχολούμενοι στο χώρο των ΜΜΕ θα ένιωθαν το ταχύτερο την αλλαγή. Το πρώτο που κόβουν οι εταιρείες, όταν ο συρρικνώνεται ο κύκλος εργασιών τους, είναι οι αγγελίες. Με τις περικοπές του διαφημιστικού προϋπολογισμού εξοικονομούνται πάνω απ όλα πολλά εκατομμύρια χωρίς κοινωνική αναλγησία, χωρίς μεγάλες τεχνικές-διαχειριστικές δαπάνες. Εμείς, που είχαμε προσληφθεί για το ανανεωμένο ένθετο μιας συντηρητικής εφημερίδας, θα ήμασταν λογικά τα πρώτα θύματα μιας άγριας σφαγής στην αγορά εργασίας των καλά αμειβόμενων. Για την περίπτωσή μου ήταν μια εξαιρετικά οδυνηρή εξέλιξη, καθώς μια μικρή οικογένεια, όπως η δική μου, μπορεί πράγματι να

9 Η αφετηρία 13 συντηρηθεί μόνο εφόσον διαθέτεις ένα τακτικό εισόδημα. Παρ όλα αυτά, προσπάθησα να δείξω μια σχετική κατανόηση για τις πρακτικές της εταιρείας μου στο κάτω-κάτω δεν μπορούσε να παραβλεφτεί ότι σε τέτοιους καιρούς μια εταιρεία δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά νέους συνεργάτες. Έτσι λοιπόν αντιμετώπισα την απόλυσή μου με μαύρο χιούμορ, με την απόλυτη βεβαιότητα ότι αυτή ήταν μία από τις στιγμές που είναι σημαντικό να επιδεικνύεις καλή εικόνα. Τις εβδομάδες που μου απέμειναν στη δουλειά πήγαινα στο γραφείο εμφανώς ευδιάθετος, ενώ πρόσεχα να μη δώσω την εντύπωση και με την εξωτερική μου εμφάνιση ότι καταριόμουν τη μοίρα μου. Σε αντίθεση με το παρελθόν, φορούσα πλέον κάθε μέρα γραβάτα, κάτι που συνήθως έκαναν μόνο μερικοί πιο ηλικιωμένοι συνεργάτες. Κι όταν μπήκα για τελευταία φορά στα γραφεία της σύνταξης ήταν μια σπάνια ηλιόλουστη φθινοπωρινή μέρα, εξαφάνισα και το παραμικρό ίχνος της εποχής μου στο γραφείο, παρέδωσα τη γλάστρα του δωματίου στην προστασία της γραμματέως του διευθυντή και πέρασα τέλος από αίθουσα σε αίθουσα αποχαιρετώντας τους συναδέλφους μου με την επισήμανση ότι άφηνα πίσω το γραφείο μου «πεντακάθαρο». Η άποψη που επικρατούσε ανάμεσα σε μας τους απολυμένους ή- ταν ότι μας κακομεταχειρίστηκαν με «μικροπρέπεια» μας προσέλαβαν όλο υποσχέσεις και μετά μας ξαπόστειλαν μονομιάς, όταν ξαφνικά τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως υπολόγιζαν. Βέβαια, αυτή ήταν η πρώτη και μοναδική, έως τώρα, απόλυσή μου, οπότε δεν μπορώ να κάνω πολλές συγκρίσεις με βάση την προσωπική εμπειρία, αλλά δεν μπορούσα και να θεωρήσω ότι με κακομεταχειρίστηκαν με μικροπρέπεια. Οι «απάνθρωπα μικροπρεπείς» απολύσεις είναι διαφορετικές. Σε χώρες όπου κυριαρχεί ο νεοφιλελευθερισμός, για παράδειγμα στη Μεγάλη Βρετανία, δεν υπάρχουν δεσμευτικές ρυθμίσεις που προβλέπουν με ποιον τρόπο οφείλουν να ενημερώνονται οι εργαζόμενοι για την απόλυσή τους. Μια λονδρέζικη ασφαλιστική εταιρεία ενημέρωσε σχετικά τους υπαλλή-

10 14 Ξοδέψτε λιγότερα, ζήστε καλύτερα λους της μέσω SMS. Κάποια άλλη επιχείρηση εφάρμοσε μια ακόμη πιο ανάρμοστη, πολύ δραστική εκδοχή απόλυσης προσωπικού. Ενεργοποίησε το συναγερμό πυρκαγιάς ώστε να συγκεντρωθούν όλοι οι συνεργάτες της μπροστά από το κτίριο της επιχείρησης. Στη συνέχεια δεν ξαναμπήκαν μέσα εκείνοι που η ηλεκτρονική τους ταυτότητα είχε τεθεί πλέον εκτός λειτουργίας. Μια αμερικανική τράπεζα επενδύσεων πάλι, διοργάνωσε για το λονδρέζικο προσωπικό της κλήρωση: Όποιος τραβούσε το μηδέν έπρεπε να φύγει. Φυσικά ποτέ δεν είναι ιδιαίτερα ευχάριστο να απολύεσαι, αλλά αν υπάρχουν ευγενικοί τρόποι απόλυσης, τότε η δική μου ανήκει σίγουρα στις πιο πολιτισμένες. Καθόμουν σε μια αναπαυτική μαύρη δερμάτινη πολυθρόνα στον όροφο της διεύθυνσης, ενώ ο προϊστάμενός μου με διαβεβαίωνε για την απώλεια που συνιστά η απομάκρυνσή μου από την εταιρεία, και τις εβδομάδες που ακολούθησαν οι συνάδελφοι μου συμπεριφέρονταν με τέτοια προσοχή, λες και με είχε πλήξει κάποια ανίατη ασθένεια. Αλλά και εκτός του κύκλου των συναδέλφων, αντιμετώπισα στη συνέχεια μια ε- ντυπωσιακή συμπαράσταση. Στη θερινή γιορτή του Προέδρου της Δημοκρατίας μια από τις τελευταίες εκδηλώσεις που μπόρεσα να καλύψω για την εφημερίδα μας και όπου είχα την ευκαιρία να φάω άλλη μια φορά μέχρι σκασμού με πλησίασε ο εν ενεργεία δήμαρχος, που μέχρι τότε δεν με είχε τιμήσει ούτε με ένα βλέμμα, για να με συλλυπηθεί. Για όσους περπατούσαν με τα μάτια ανοιχτά στους δρόμους του Βερολίνου θα έπρεπε να ήταν σαφές ότι θα επακολουθούσαν νέα κύματα απολύσεων. Στα παράθυρα των σχεδιασμένων από διάσημους αρχιτέκτονες γυάλινων παλατιών, που ανεγέρθηκαν με μεγάλο ενθουσιασμό τη δεκαετία του ενενήντα, έβλεπες παντού πινακίδες ενοικίασης γραφείων. Όχι σπάνια, με κάπως μικρότερα γράμματα, υπήρχε από κάτω η επισήμανση «Ευνοϊκοί όροι». Το ποιοι ήταν αυτοί οι όροι κυκλοφόρησε γρήγορα παντού: Ορισμένοι ιδιοκτήτες είχαν τέτοια φούρια να γεμίσουν με ζωή τα άδεια κτίριά

11 Η αφετηρία 15 τους, ώστε διέθεταν σε απένταρους νέους επιχειρηματίες χώρους χωρίς ενοίκιο. Η φαντασμαγορική Φριντριχστράσε, που διαμορφώθηκε έτσι με την πίστη ότι εδώ θα γεννηθεί ένας δρόμος ανάλογος μιας λονδρέζικης Μποντ Στρητ ή μιας παριζιάνικης Φωμπούρ Σεντ Ονορέ, όπου κοσμηματοπωλεία, πολυτελή ξενοδοχεία, οίκοι ανδρικής μόδας και ακριβά καταστήματα ένδυσης θα μάχονταν για τις καλύτερες θέσεις, ήταν έρημη σε ώρες αιχμής της αγοράς, την ίδια στιγμή που σε άλλες λαϊκές περιοχές αφηνιασμένοι καταναλωτές συνωστίζονταν με μεγάλες χαρτοσακούλες στα πεζοδρόμια. Οι πωλήτριες στα καταστήματα των Chanel, Hermès, και Louis Vuitton δεν έβλεπαν πελάτη για μέρες ολόκληρες, και όταν τελικά έμπαινε κανείς μέσα κάποιοι Ρώσοι που είχαν χάσει το δρόμο τους έμεναν τόσο κατάπληκτες ώστε μπορούσε να διακρίνει κανείς στα ανοιχτά τους στόματα την άβυσσο της προϊούσας οικονομικής κρίσης. Στο ύψος του κόστους με το οποίο στις αρχές της δεκαετίας του ενενήντα επιχειρηματικοί κολοσσοί όπως η Volkswagen ή η Deutsche Bank εξασφάλιζαν τα φιλέτα στη Λεωφόρο ούντερ ντεν Λίντεν («υπό τις φιλύρες») και στη Φριντριχστράσε, θα μπορούσαν σήμερα να αποκτήσουν τη μισή πόλη. Και το ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με το κοινωνικό μας σύστημα ήταν ιδιαίτερα εμφανές, αφού η ένταξη ενός νέου, υγιούς και καταρτισμένου ατόμου στους φτωχούς μόνο έκπληξη μπορεί να προκαλεί. Εν πάση περιπτώσει, το κράτος πλήρωνε εφεξής ένα μεγάλο τμήμα του μισθού μου, και μετά την πάροδο μιας σχετικής προθεσμίας μπορούσα να προβάλλω αξίωση τακτικών επιδοτήσεων που έφταναν στα επίπεδα του αξιοπρεπούς μέχρι πρότινος εισοδήματός μου. Εναλλακτικά, μπορούσες να προφασιστείς πως έχεις μια ατομική επιχείρηση και να εισπράττεις γι αυτό μηνιαίως το ετήσιο εισόδημα ενός Ινδού πιλότου. Πραγματικά αξιοσημείωτη βρήκα την περίπτωση μιας γνωστής που απολύθηκε περίπου την ίδια εποχή με μένα. Ήταν συντάκτρια σε κάποιον τηλεοπτικό σταθμό και, μολονότι ο πατέρας της είναι πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου ενός ομίλου επιχειρή-

12 16 Ξοδέψτε λιγότερα, ζήστε καλύτερα σεων, θεώρησε αυτονόητο να λάβει μετά την απόλυσή της το λεγόμενο «μεταβατικό βοήθημα». Με την «πεντάρα» BMW που της είχε χαρίσει ο μπαμπάκας της ταξίδεψε στο Γκρύνβαλντ, στο γνωστό αριστοκρατικό θέρετρο του Μονάχου, αναζητώντας παρηγοριά για την κακή της τύχη στο προαστιακό παλάτι των γονιών της. Δέχτηκε το ανεργιακό της βοήθημα με την πιο καθαρή συνείδηση επειδή, όπως μου εξήγησε, «έχει το σχετικό δικαίωμα» -και ό,τι δικαιούμαστε δεν μπορεί να είναι λάθος. Αλλά και εγώ εισέπραξα αρχικά χρήματα από το Ταμείο Α- νεργίας, και μάλιστα ένα σεβαστό ποσό που με διευκόλυνε να ξεκινήσω τη νέα σελίδα της ζωής μου ως άνεργος οικογενειάρχης με ένα μεγάλο ταξίδι. Μόλις επέστρεψα, βρήκα ανάμεσα σε μια στοίβα από γράμματα μια μηχανογραφημένη επιστολή από το Γραφείο Εργασίας: καθώς είχα παραμελήσει να εμφανιστώ αυτοπροσώπως σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία, αναστέλλονταν οι πληρωμές ωστόσο διατηρούσα το δικαίωμα ένστασης στην απόφαση. Παραιτήθηκα από αυτό το δικαίωμά μου. Είναι στ αλήθεια υπέροχο ότι ζούμε σε μια χώρα που «υπόσχεται την ευημερία στα τέσσερα πέμπτα του πληθυσμού της», όπως λέει ο Πέτερ Σλότερνταϊκ. Παραμένει όμως κρίσιμο το ερώτημα αν η παροιμιώδης σταθερότητα της Γερμανίας θα αντέξει τους κραδασμούς όταν σταματήσουν να ρέουν αφειδώς τα προνομιακά κρατικά μεταβατικά βοηθήματα και οι επιχορηγήσεις που καλύπτουν τις κοινωνικές ανισορροπίες, έτσι όπως ακριβώς προέβλεπε το σύνθημα «Ευημερία για όλους» του καγκελάριου Έρχαρντ. Οι περισσότεροι ειδικοί, ανάμεσά τους δυστυχώς και οι έγκυροι, έχουν την άποψη ότι οι τωρινές απολύσεις είναι απλώς προάγγελοι της επερχόμενης χιονοστιβάδας. Το 2007 προβλέπεται ότι περίπου όμιλοι και ατομικές επιχειρήσεις θα κηρύξουν πτώχευση, ενώ α- ναμένεται να επιταχυνθεί η μετακόμιση βιομηχανιών σε χώρες με Peter Sloterdijk (1947-): Γερμανός φιλόσοφος και δοκιμιογράφος. Ludwig Erhard ( ): Γερμανός πολιτικός, καγκελάριος

13 Η αφετηρία 17 χαμηλό κόστος εργασίας. Σύμφωνα με μετριοπαθείς υπολογισμούς, μέχρι το 2010 πρόκειται να χαθούν στη Γερμανία μία στις τέσσερις θέσεις εργασίας στη βιομηχανία και μία στις τρεις στο λιανικό εμπόριο. Σε αυτά έρχονται να προστεθούν τα αναμενόμενα κύματα συγχωνεύσεων. Στη Γερμανία υπάρχουν πάνω από τραπεζικοί υπάλληλοι. Πόσοι απ αυτούς θα παραμείνουν στις θέσεις τους όταν οι τράπεζες θα είναι μισές απ ό,τι σήμερα; Εκτός αυτού, η παγκοσμιοποίηση θα ασκεί τόσο έντονη πίεση στους μισθούς, ώστε και όσοι ακόμη δεν απολυθούν θα αδυνατούν να διατηρήσουν το μέχρι πρότινος βιοτικό τους επίπεδο. «Την ημέρα που θα ανοίξει το τελευταίο βαρέλι πετρελαίου θα καταρρεύσει ο καπιταλισμός», έλεγε ο Μαξ Βέμπερ στην περίφημη συνομιλία του με τον Βέρνερ Ζόμπαρτ. Οι πιο πολλοί από μας θα προλάβουν να ζήσουν εκείνη τη μέρα. Ο Κόλιν Κάμπελ, που θεωρείται αδιαμφισβήτητη αυθεντία στην εκτίμηση των πετρελαϊκών αποθεμάτων, ισχυρίστηκε το 2004: «Φαίνεται ότι την επόμενη χρονιά θα αγγίξουμε τα όρια». Αυτή η κορυφή, το «peak», που λίγο καιρό πριν ο Κάμπελ το τοποθετούσε γύρω στο έτος 2010, γεγονός που τον κατέτασσε στους απαισιόδοξους, είναι το «σημείο καμπής για το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας». Από τη στιγμή εκείνη η οικονομία θα αρχίσει να λειτουργεί με τις λεγόμενες «ρεζέρβες». Κι όλο αυτό σε συνθήκες αυξανόμενης ζήτησης. Αν ισχύει ότι η τρέχουσα αύξηση των τιμών του πετρελαίου είναι μόνο ο πυροβολισμός του αφέτη για να ξεκινήσει η τελική κούρσα πριν από την ολική εξάντληση των πετρελαιοπηγών, τότε βρισκόμαστε στο μεταίχμιο μιας εποχής όπου η επόμενη παγκόσμια οικονομική κρίση θα κάνει την προηγούμενη του 1929 να Βέρνερ Ζόμπαρτ ( ): Γερμανός οικονομολόγος και κοινωνιολόγος Colin J. Campbell (1931-): Άγγλος γεωλόγος που προβλέπει ότι η παραγωγή πετρελαίου θα φτάσει στο μέγιστό της το Joseph Martin (Joschka) Fischer (1948- ): Γερμανός πολιτικός από τα ηγετικά στελέχη των «πρασίνων», αντικαγκελάριος και Υπουργός Εξωτερικών Ο συγγραφέας αναφέρεται εδώ στην πολυτάραχη προσωπική του ζωή και στους πέντε γάμους του.

14 18 Ξοδέψτε λιγότερα, ζήστε καλύτερα μοιάζει με χαρούμενα παιδικά γενέθλια. Πολύ σύντομα θα αναπολούμε τα ανέμελα χρόνια με τις χριστουγεννιάτικες αγορές, τα πλυντήρια που έμπαιναν στην πρίζα για κάνα-δυο ζευγάρια κάλτσες, τις δύο κατοικίες και τα τρία αυτοκίνητα και τις αποδράσεις του Σαββατοκύριακου στην Τυνησία ως μια τελείως εξωπραγματική, απόμακρη εποχή. Τα τιμολόγια για ρεύμα, θέρμανση, νερό, μεταφορές και κατά συνέπεια το κόστος για όλες τις οικονομικές δραστηριότητες και τον προϋπολογισμό μας θα εκτοξευτούν, και ούτε το ευσυνείδητο πλύσιμο του κεσέ του γιαουρτιού ούτε η χρήση λαμπτήρων χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης δεν πρόκειται να αλλάξουν κάτι σε αυτό. Η σταθερότητα της οικονομίας μας θα μπορεί να συγκριθεί μόνο με αυτή που χαρακτηρίζει τους γάμους του Γιόσκα Φίσερ. Ας το αντικρίσουμε κατάματα: Τα χρόνια της αφθονίας είναι οριστικά παρελθόν. Για μας ωστόσο που είμαστε ήδη οι πληγέντες, αυτό έχει και μια θετική πλευρά: επί δεκαετίες ο καπιταλισμός μάς παραμύθιαζε ότι η φτώχεια είναι ένα όνειδος. Φτώχεια σήμαινε: «Έμεινε πίσω» ο βλάκας, ο τεμπέλης. Όμως ο μύθος του καπιταλισμού που μας τριβέλιζε μονίμως τα νεύρα ότι «ο καθένας μπορεί!» αποδείχτηκε σαθρός. Ε, λοιπόν, δεν μπορεί ο καθένας! Καριέρες καταστρέφονται, υπάρχουν νικητές και ηττημένοι, και οι ηττημένοι πληθαίνουν διαρκώς. Όποιος φτωχαίνει σήμερα, πρέπει να πάψει να το αντιλαμβάνεται ως μια προσωπική αποτυχία. Έτσι η μοίρα του αποκτά μια ιστορική διάσταση που μπορεί να είναι παρηγορητική. Είναι πολύ πιο υποφερτό να περνάς στο περιθώριο μαζί με μια ολόκληρη εποχή ή μια ολόκληρη κοινωνική τάξη, από το να το κάνεις μόνος σου. Αυτό ερμηνεύει κιόλας την άνεση και την ψυχραιμία με την οποία όσοι εκδιώχτηκαν το 1945 από τους πύργους και τα τσιφλίκια τους προσαρμόστηκαν στη νέα κατάσταση. Ένας παλιός κόμης από τη Βαλτική μού είπε κάποτε ψευδίζοντας σ ε- κείνη την παράξενη διάλεκτό τους: «Η ι-ζι-ο-κτη-θί-α, αγαπητέ, η ι-ζι-ο-κτη-θί-α εί-ναι μία ευτυχής σύμπτωση. Απωλέσαμε βεβαίως

15 Η αφετηρία 19 το παν, πλην όμως εξαπλώθημεν εις όλον τον κόσμο. Παρίσι, Μαδρίτη, Νότια Αμερική. Άλλωστε ο βίος εις την επαρχία της Εσθονίας ήτο εντελώς ανιαρός». Διαθέτοντας προσωπική εμπειρία, ας μου επιτραπεί να πω: Ο σχετικός οικονομικός μαρασμός μπορεί να εξελιχτεί, με μια σωστή διαχείριση, σε πλεονέκτημα καλαίσθητης επιβίωσης. Η οικογένειά μου βυθίζεται στη φτώχεια εδώ και εκατοντάδες χρόνια, οπότε και μου φαίνεται αυτονόητο, σε μια εποχή όπως η δική μας, ότι μπορώ να συμβάλω με μερικές συμβουλές για το πώς παρακμάζεις οικονομικά και παρ όλα αυτά συνεχίζεις να αισθάνεσαι πλούσιος. Η άνοδος της οικογένειάς μου τοποθετείται πολλά-πολλά χρόνια πίσω. Τότε οι άνθρωποι τρομοκρατούνταν ακόμη από περιφερόμενες ληστρικές συμμορίες και καλούσαν επιφανείς ληστές να τους προστατέψουν από τους λιγότερο επιφανείς. Με τα άφθονα χρήματα που έρρεαν από την προστασία χτίσαμε όμορφα κάστρα. Το πρώτο μας βρίσκεται από το 10ο αιώνα στη λίμνη Ζάαλε της Θουριγγίας. Την εποχή του αυτοκράτορα Μπαρμπαρόσα, στα μέσα του 12ου αιώνα, εξαπλωθήκαμε στη Μούλντενλαντ και εγκαθιδρύσαμε στο Γκλάουχαου τη νέα μας οικογενειακή έδρα. Η τάφρος αυτού του κάστρου δεν καλυπτόταν με νερό έτσι όπως συνηθιζόταν πάντα στα κοινά παραλίμνια κάστρα όχι, στη δική μας τάφρο έσπερναν το φόβο καστανές αρκούδες. Μέχρι και το 18ο αιώνα κυριαρχούσαμε στη σημερινή νοτιοδυτική Σαξονία. Οι Βετίνοι, που στο μεταξύ είχαν αναδειχτεί σε πρίγκιπες-εκλέκτορες του αυτοκράτορα, επιχειρούσαν από γενιά σε γενιά να αμφισβητήσουν την πρωτοκαθεδρία μας στη Μούλντενλαντ. Και όσο πιο ισχυροί γίνονταν τόσο περισσότερο τα κατάφερναν. Schönburg: Παλιά γερμανική αριστοκρατική οικογένεια (μέσα του 12ου μ.χ. αι.) στη Σαξονία και τη Θουριγγία. Wettiner: Γερμανική αριστοκρατική οικογένεια, από την οποία προήλθαν βασιλείς της Πολωνίας και της Σαξονίας.

16 20 Ξοδέψτε λιγότερα, ζήστε καλύτερα Το 1803 το βασίλειο της Σαξονίας απορρόφησε οριστικά τα εδάφη μας. Αν και τελικά μας εκδίωξαν από τα κάστρα μας οι κομμουνιστές 150 χρόνια αργότερα, ανάμεσά τους και απ το Βέξελμπουργκ όπου έζησε ο πατέρας μου τα παιδικά του χρόνια μετατρέποντας το ατέλειωτο πάρκο της κοιλάδας σε έναν πανέμορφο λαβύρινθο, ωστόσο η βάση της δύναμης και του πλούτου μας είχε από καιρό χαθεί. Η απαλλοτρίωση στη ζώνη της σοβιετικής κατοχής ήταν απλώς η λογική κατάληξη μιας μακρόχρονης διαδικασίας: της πτώσης από ένα μικρό, ανεξάρτητο οίκο ευγενών σε αριστοκράτες του ρετιρέ. Όμως το γεγονός ότι είχαμε μάθει να υπομένουμε την απώλεια θα αποδεικνυόταν στο μέλλον πλεονέκτημα. Τόσο ο πατέρας όσο και η μητέρα μου μπορούν να χαρακτηριστούν ως ιδιαίτερα πολυτάλαντοι νεόπτωχοι. Και οι δυο τους μοιράστηκαν την τύχη της προσφυγιάς δεκάδων χιλιάδων άλλων ανθρώπων της γενιάς τους. Ο πατέρας μου μετέφερε σε ηλικία δεκαέξι ετών αρχικά τη μητέρα του και τα πέντε από τα μικρότερα αδέλφια του στη Δύση, επέστρεψε στη συνέχεια άλλη μια φορά στη Μούλντενλαντ επειδή πίστευε ότι δεν είχε να φοβηθεί τίποτα από τους Σοβιετικούς κατακτητές, δραπέτευσε όμως τελικά κι ο ίδιος στη Δύση για να διαφύγει τη σύλληψή του. Ενδιαφέρον ε- ξάλλου παρουσιάζουν οι προτεραιότητες που έθεσε όταν υποχρεώθηκε να αποφασίσει τι να περισώσει από το κάστρο των γονιών του. Αντί για κοσμήματα ή ασημένια σερβίτσια πήρε μαζί του τα κέρατα ενός μικρού αρσενικού ελαφιού, που τα έθαψε στο πλευρό του πατέρα του. Η μητέρα μου δραπέτευσε το 1951 σε ηλικία είκοσι πέντε ε- τών, στη χειρότερη σταλινική περίοδο, από την Ουγγαρία στη Δύση. Όταν βγήκε στην αυστριακή πλευρά της λίμνης Νόιζιντλερ με τις βδέλλες κολλημένες στο κορμί της, δεν είχε αφήσει τίποτα πίσω της τουλάχιστον τίποτα υλικό στην Ουγγαρία, αφού από καιρό πλέον δεν κατείχε τίποτα. Καθώς έβλεπαν στο πρόσωπό της τον ταξικό εχθρό, της αρνήθηκαν μέχρι και μια θέση καθαρίστριας που είχε διεκδικήσει.

17 Η αφετηρία 21 Οι γονείς μου παντρεύτηκαν την εποχή του γερμανικού οικονομικού θαύματος, χωρίς να διαθέτουν τίποτα περισσότερο από τα απολύτως απαραίτητα. Μετακόμισαν αρχικά σε ένα μικροσκοπικό διαμέρισμα στη βερολινέζικη εργατική συνοικία Τέμπελχοφ, όπου ήρθε στη ζωή η μεγαλύτερή αδελφή μου Μάγια, και κατόπιν στη Στουτγάρδη, όπου γεννήθηκε η αδελφή μου Γκλόρια, μέχρι που ο πατέρας μου δέχτηκε μια θέση ανταποκριτή της Ντόιτσε Βέλε στην Αφρική. Από τα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας του εξήντα η οικογένειά μου έζησε στην Αφρική, πρώτα στο Λομέ (Τόγκο), όπου γεννήθηκε ο μεγαλύτερος αδελφός μου, και στη συνέχεια στο Μογκαντίσου (Σομαλία) -και οι δύο τόποι όπου με το μέτριο μισθό ενός ανταποκριτή της Ντόιτσε Βέλε μπορούσες να ζεις σαν άρχοντας. Στο Μογκαντίσου, όπου και ήρθα στον κόσμο τη χρονιά που ο άνθρωπος πάτησε το πόδι του στη Σελήνη, ξέσπασε επανάσταση και ανάγκασε τους γονείς μου να επιστρέψουν στη Γερμανία. Έτσι τελείωσε το ανέμελο, από οικονομικής τουλάχιστον άποψης, αφρικανικό επεισόδιο. Ήρθαν και πάλι στη Γερμανία, ωστόσο, πρέπει να πω ότι όταν ήμουν παιδί δεν κατάλαβα και πολλά από την ευημερία που κυριαρχούσε τότε εδώ. Ο τρόπος ζωής των γονιών μου ήταν εξαιρετικά λιτός. Ενώ τα ψυγεία των συμμαθητών μου ξεχείλιζαν από κάθε λογής λιχουδιές και όλα τα παιδιά έμοιαζαν να α- πολαμβάνουν το προνόμιο της νουτέλας, στο δικό μας ψυγείο -έτσι το θυμάμαι τουλάχιστον αναπολώντας το παρελθόν- δεν υπήρχε τίποτα παραπάνω από ένα μπουκάλι γάλα, ενώ το φαγητό σε όλη την παιδική μου ηλικία ήταν βασικά μόνο οι τηγανητές πατάτες και το αυγό-μάτι. Έννοιες, όπως «ταξίδια διακοπών» ή «χαρτζιλίκι» μού ήταν γνωστές μόνο από τις περιγραφές των φίλων μου στο σχολείο. Από την άλλη όμως, η διακόσμηση του διαμερίσματός μας πάντα πρόδιδε ένα γούστο πολύ πιο φινετσάτο από εκείνα των συνήθως πιο ευκατάστατων φίλων μου. Για να το πετύχει αυτό η μητέρα μου κατέφευγε σε διάφορα κόλπα εφαρμόζοντας την τέχνη του καλόγουστου νεόπτωχου: ράφια από νοβοπάν επενδυμένα με

18 22 Ξοδέψτε λιγότερα, ζήστε καλύτερα υφάσματα, έπιπλα από το ΙΚΕΑ καμουφλαρισμένα με μαξιλάρες και ωραία ριχτάρια. Την ίδια στιγμή που όλοι οι υπόλοιποι γύρω μας υπερεξοπλίζονταν με σύμβολα στάτους, οι γονείς μου τελειοποιούσαν την τέχνη της φειδούς. Ο πατέρας μου φορούσε κατά κανόνα ένα πολυμπαλωμένο σακάκι και δερμάτινα παραδοσιακά παντελόνια για να προφυλάξει τα υφασμάτινά του. Εγώ κατά βάση κληρονομούσα τα πράγματα του αδελφού μου ή των ξαδέλφων μου. Δεν έζησα ποτέ το δήθεν φοβερό τελετουργικό με τις μητέρες που βγαίνουν με τα μικρά τους αγοράκια για να τους ψωνίσουν ρούχα. Εκτός από ανταποκριτής της Ντόιτσε Βέλε, ο πατέρας μου εργαζόταν και στην αναπτυξιακή βοήθεια, σε προγράμματα προστασίας του περιβάλλοντος, ενώ προς το τέλος της ζωής του υπηρέτησε την παλιά πατρίδα του, το Μούλντενλαντ, ως βουλευτής στην Ομοσπονδιακή Βουλή. Όμως το πραγματικό νόημα και ο σκοπός της ύπαρξής του βρισκόταν προσηλωμένος στο δάσος και το κυνήγι. Έτσι η εικόνα που θυμάμαι από την παιδική μου ηλικία είναι να κάθομαι δίπλα στον πατέρα μου στην υπερυψωμένη σκοπιά, να τουρτουρίζω βρεγμένος φορώντας ένα κίτρινο αδιάβροχο και να φωνάζω «χοπ, χοπ, χοπ!». Απαγορευόταν οποιαδήποτε κίνηση, ο παραμικρός θόρυβος επιτρεπόταν μόνο να αναπνέω αθόρυβα. Μονίμως ο πατέρας μου οδηγούσε το φθηνότερο αυτοκίνητο που υπήρχε. Ντρεπόμουν χίλιες φορές για το Lada του, τα δερμάτινα παντελόνια του, τα λειωμένα πουκάμισά του. Μόλις σήμερα κατανοώ την υπεροχή του τρόπου ζωής του. Όπως τον θυμάμαι τώρα να μπαίνει στο κτίριο της Βουλής με το κάπως φθαρμένο μαύρο κοστούμι του, μοιάζει πολύ καλύτερος από πολλούς άλλους ντυμένους στην τρίχα συναδέλφους του. Στο μεταξύ αντιλήφθηκα ότι η αποταμιευτική συνήθεια των γονιών μου, δεν υπάκουε απλώς σε μια πρακτική, αλλά προ πάντων, σε μια αισθητική αρχή. Ο Αϊζάκου Σουζούκι περιέγραψε το 1948 στο βιβλίο Zen in der Kunst des Bogenschießens («Το Ζεν στην

19 Η αφετηρία 23 τέχνη της τοξοβολίας») το ιδεώδες Ουαμπί των Σαμουράι, όπου γίνεται λόγος για την ομορφιά του απέριττου, την αισθητική της λιτότητας. Η υπερβολή θεωρούνταν αποτρόπαια για τους Σαμουράι, κυρίως λόγω της αποκρουστικότητάς της και επειδή η σπατάλη είναι «ανερμάτιστη». Οι γονείς μου ενσάρκωναν την ευρωπαϊκή εκδοχή του Ουαμπί. Για τον πατέρα μου μια τσαγιέρα ήταν πραγματικά ωραία μόνο αν ήταν ραγισμένη ή είχε κολληθεί τουλάχιστον μια φορά, ενώ φορούσε ένα σακάκι που άλλοι θα είχαν ήδη πετάξει. Όταν η μεγαλύτερη αδελφή μου Γκλόρια παντρεύτηκε τον αρχιδούκα Τουρν ουντ Τάξις, η ζωή μας δεν διαταράχτηκε απλώς και μόνο επειδή ήμασταν εξοικειωμένοι «τα μάλα» με το ρόλο των φτωχών συγγενών πλούσιων ανθρώπων. Από τη μεταπολεμική περίοδο η οικογένειά μου ζούσε σταθερά πολύ κοντά σε πλουσιότερους συγγενείς. Μετά τη φυγή της, η γιαγιά μου κατέφυγε μαζί με μικρά παιδιά της στην αδελφή του παππού μου, η οποία είχε παντρευτεί τον αρχιδούκα Μαξιμίλιαν φον Φύρστενμπεργκ, έναν από τους πλουσιότερους μεγαλογαιοκτήμονες στην Ευρώπη. Με μια σπάνια γενναιοδωρία ακόμη και για τα δεδομένα της εποχής παραχώρησε στη γιαγιά μου ένα τμήμα του κάστρου του Χαϊλιγκενμπέργκ στη λίμνη της Κονσταντίας, όπου και διέμεινε με τα οκτώ παιδιά της. Πολύ αργότερα, όταν οι γονείς μου απέκτησαν σπίτι, μετακόμισε σε μας. Τα αδέλφια μου και εγώ περάσαμε τη μισή μας παιδική ηλικία σε πύργους και δάση πολύ πλούσιων συγγενών. Παράλληλα όμως διαπαιδαγωγηθήκαμε να μη συγχέουμε τη ζωή μας με τη δική τους. Μια φορά τόλμησα να ζητήσω ένα αναψυκτικό ή κάτι τέτοιο από έναν υπηρέτη και δέχτηκα γι αυτό αυστηρές παρατηρήσεις, καθώς ένα παιδί δεν επιτρέπεται να ζητά τίποτα από υπηρέτες. Αυτή η παράλληλη ζωή ανάμεσα στη φτώχεια και στον πλούτο ήταν δηλαδή για μένα κάτι τελείως φυσιολογικό. Ωστόσο υπήρ- Εισαγωγικό βιβλίο στο Ζεν, πολύ γνωστό στο γερμανικό κοινό.

20 24 Ξοδέψτε λιγότερα, ζήστε καλύτερα χε πάντα ένα όριο ανάμεσα στους έχοντες και τους μη έχοντες. Ακόμη κι αν αληθεύει ότι στο κυνήγι και στις μεγάλες γιορτές των ευγενών κυριαρχεί ένα πολύχρωμο κράμα, οι φτωχοί συγγενείς είναι σπανιότατα επιθυμητοί. Το κρυφό πρότυπο των λίγων πλούσιων ευγενών που έχουν απομείνει είναι εκείνος ο βαρόνος της Βεστφαλίας που μετά τον πόλεμο γκρέμισε μια πτέρυγα του κάστρου του για να αποτρέψει εφόδους ξεπεσμένων ταξικών συγγενών του που αναζητούσαν ένα κομμάτι ψωμί. Η εποχή των οίκων της αριστοκρατίας που συνήθιζαν κάθε τόσο να στηρίζουν οικονομικά ολόκληρα οικογενειακά παρακλάδια και αναξιοπαθούντες συγγενείς έχει προ πολλού εκλείψει οι απόγονοί τους έβαλαν τέλος σε αυτή την πρακτική και βέβαια δεν κέρδισαν και πολλούς φίλους ανάμεσα στους φτωχούς συγγενείς. Η συνήθεια επαφής φτωχών και πλουσίων εντός του κύκλου της αριστοκρατίας ελαττώνεται συνεχώς, καθώς ολοένα και λιγότεροι πλούσιοι συντηρούν μεγάλους οίκους με πολυάριθμο υπηρετικό προσωπικό, κι έτσι δεν τίθεται καν ζήτημα επισκέψεων μακρόχρονης παραμονής του συγγενικού κύκλου. Οι εποχές όπου πήγαινες απρόσκλητος για τσάι και μπορούσες να παραμείνεις τριάντα χρόνια έχουν παρέλθει. Ακόμη και οι πλούσιες πριγκιπικές οικογένειες που πριν από μια εικοσαετία ακόμη κατοικοέδρευαν σε ολόκληρο το κάστρο, πριν από δέκα χρόνια περιορίστηκαν σε μια μικρή πτέρυγά του και τώρα κατοικούν στο πολύ πιο λειτουργικό σπίτι του πάρκου. Στο μεταξύ όλοι διάγουν ένα μοντέρνο βίο και αναλόγως σπάνια εφάπτονται οι κόσμοι των πλούσιων και των φτωχών. Το ενενήντα τοις εκατό των ευγενών ζούνε σε διαμερίσματα με ενοίκιο ή, στην καλύτερη περίπτωση, σε επαρχιακές μονοκατοικίες, αγωνιούν για τη θέση εργασίας τους, αν την έχουν, και οδηγούν μεταχειρισμένο αυτοκίνητο. Όταν έχασα τη δουλειά μου, ένας συνάδελφος μου είπε: «Ε, καλά, δεν έχετε λόγους να ανησυχείτε!» λες και ο καθένας που έχει ένα «φον» στο όνομά του διαθέτει λατιφούντια από την άλλη πλευρά του Βόλγα στα ο- ποία και μπορεί να αποσυρθεί. Με κίνδυνο να βλάψω ένα από τα

21 Η αφετηρία 25 πολυαγαπημένα κλισέ: Η γερμανική αριστοκρατία, πλην μιας χούφτας μεγαλογαιοκτημόνων που έχουν απομείνει, έχει προσγειωθεί στη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα της Ομοσπονδιακής Γερμανίας. Εξελίχτηκα σε επιδέξιο ακροβάτη ανάμεσα στον κόσμο της επαίσχυντης φτώχειας και του αναίσχυντου πλούτου, επειδή ο μακαρίτης πλέον άντρας της αδελφής μου, ο αρχιδούκας Γιοχάνες φον Τουρν ουντ Τάξις, ήθελε να με έχει στην ακολουθία του. Έτσι ήμουν υποχρεωμένος να προσαρμοστώ ώστε τη μια μέρα να κάθομαι δίπλα σε πρίγκιπες και μαχαραγιάδες και την επομένη να πηγαίνω στο σχολείο, να μελετάω ή να τα βγάζω πέρα ως ελεύθερος ρεπόρτερ. Σε όλη μου τη ζωή είχα να αναμετρηθώ με το σύνδρομο «του σερβιτόρου στο Χίλτον», μ αυτό το μικρόβιο που συνήθως κατασπαράζει σερβιτόρους ξενοδοχείων υπερπολυτελείας και δεν μπορούν να συμβιβαστούν με το γεγονός ότι ενώ περιβάλλονται μονίμως από τη χλιδή και τα λούσα, μόλις σχολάσουν επιστρέφουν στο δυάρι με τη βρύση που στάζει. Αντιδρώντας στη φειδώ των γονιών μου και για να γευτώ την ποθητή πολυτέλεια, ανέπτυξα, για παράδειγμα, την αδυναμία να ταξιδεύω στην Α' θέση. Όταν η μητέρα μου με έφερνε στην αποβάθρα του τρένου στο Μόναχο, ανέβαινα μπροστά της στο βαγόνι της Β' θέσης, περίμενα ώσπου να βρεθώ έξω από το οπτικό της πεδίο και στη συνέχεια πήγαινα στην Α' θέση. Ήμουν αναγκασμένος να κρατώ κρυφή την προτίμησή μου, αφού διαφορετικά θα γινόμουν ο περίγελος της οικογένειάς μου. Όταν κάποτε η μητέρα μου ανακάλυψε ένα τιμολόγιο από το οποίο προέκυπτε ότι είχα τυπώσει στον Πραντλ ακριβό επιστολόχαρτο, πίστεψε ότι επρόκειτο για παρανόηση. Κι όταν κάποτε μια ξαδέλφη μου που δούλευε στο ξενοδοχείο «Μπρένερ Παρκ» στο Μπάντεν-Μπάντεν την πληροφόρησε ότι διανυκτέρευσα μια φορά εκεί, η μητέρα μου ή- ταν σίγουρη ότι με είχε μπερδέψει με κάποιον άλλο. Prantl: Παραδοσιακό τυπογραφείο πολυτελείας στο Μόναχο.

22 26 Ξοδέψτε λιγότερα, ζήστε καλύτερα Όταν έκοψα τον ομφάλιο λώρο με το σπίτι των γονιών μου και συγκατοικούσα με φίλους στο Λονδίνο, αμειβόμουν μεν πολύ καλά, ξόδευα όμως κατά βάση τα χρήματα πριν καν τα εισπράξω. Σαν από θαύμα ωστόσο, έρρεαν με κάποιον τρόπο πάντα από το ΑΤΜ όπως το ρεύμα από τα καλώδια και το νερό από τη βρύση. Χρειάστηκε πρώτα να συνειδητοποιήσω ότι δεν έφευγα ποτέ από βενζινάδικο ή κιόσκι σιδηροδρομικού σταθμού χωρίς γεμάτα χέρια, ότι βουρτσίζοντας τα δόντια άφηνα το νερό να τρέχει επειδή απλά ο ήχος ήταν μέρος της διαδικασίας, ότι δεν έσκυβα πια να σηκώσω νομίσματα που μου έπεφταν απ την τσέπη στη θέση του συνοδηγού, για να αρχίσω να καταλαβαίνω ότι η καταναλωτική μου μανία ήταν μια γελοία αντίδραση στην υστερία φειδούς των γονιών μου. Σταδιακά ανακάλυψα ότι η τέχνη της εγκράτειας που είχαν τελειοποιήσει οι γονείς μου, όχι μόνο υπερείχε κάθε καταναλωτικής μανίας για λόγους αισθητικής, αλλά εξυπηρετούσε πάνω απ όλα κι έναν πολύ πρακτικό σκοπό: το μάξιμουμ της απόλαυσης. Εφευρέτης αυτής της αρχής είναι ο Επίκουρος: Να αποφεύγεις τη μανία της απόλαυσης, όχι γιατί οι απολαύσεις των αισθήσεων είναι κακές, αλλά λόγω της κακοδιαθεσίας που ακολουθεί την υ- περκατανάλωσή τους. Για τον Επίκουρο η περιοδική εγκράτεια οδηγεί σε αύξηση των δυνατοτήτων απόλαυσης. Όποιος ζει μονίμως έκλυτα, πολύ σύντομα δεν είναι πια σε θέση να απολαμβάνει τα εκλεκτά πράγματα. Στη γλώσσα της Οικονομίας αυτό αποκαλείται «μειούμενη οριακή χρησιμότητα»: Έπειτα από ένα ορισμένο σημείο το πλεόνασμα δεν κάνει καμιά διαφορά. Ούτε και η ποιότητα ζωής αυξάνεται όταν κρεμάς πίνακες του Πικάσο στην τουαλέτα των φιλοξενούμενων όπως ο Χάινι Τύσεν ή φέρνεις κάθε βδομάδα τον Νικ Φάλντο με το αεροπλάνο για λίγες ώρες στον Κόλπο όπως συνήθιζε να κάνει ο γιος ενός σάχη από τα Εμιράτα. Thyssen: Μεγάλη οικογένεια Γερμανών βιομηχάνων. Διάσημος παίκτης του γκολφ από την Αγγλία.

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά Το Βήµα 13/01/2002 Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά * Η γήρανση του πληθυσµού και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας αποθαρρύνουν τους νέους για τη δηµιουργία οικογένειας Της ΜΑΡΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Η ηρωίδα στην

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1

Επίπεδο Γ1 Χρήση γλώσσας Γ1 Χρήση γλώσσας 1 Γ1 1 Επίπεδο Γ1 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη για τη σημασία της τέχνης στη ζωή μας. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη, όταν γράφει, και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET

ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET ΤΟ ΚΡΑΧ ΤΗΣ WALL STREET -Τι είναι πάλι αυτή η Μαύρη Πέμπτη; Πού να πηγαίνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Για να δούμε τα πρόσωπά τους. Ποια μπορεί να είναι τα συναισθήματά τους; -Θα σας πω εγώ παιδιά μου.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τα «μικρά» της Renault που αγαπήθηκαν σε κάθε εποχή

Τα «μικρά» της Renault που αγαπήθηκαν σε κάθε εποχή Τα «μικρά» της Renault που αγαπήθηκαν σε κάθε εποχή Καθώς πλησιάζει το λανσάρισμα του νέου Twingo, ας θυμηθούμε τα μικρά αυτοκίνητα της Renault, που όλα ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στις ξεχωριστές ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ 1η Σελίδα Η Γιώτα θα πάει για πρώτη φορά κατασκήνωση. Φαντάζεται πως θα περάσει πολύ άσχημα μακριά από τους γονείς και τα παιχνίδια της για μια ολόκληρη εβδομάδα. Αγχώνεσαι ή νοιώθεις άβολα όταν είσαι

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό

Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ 1.13 ΜΠΛΕ Καταναλωτής: Η οικονοµική µονάδα που δαπανά προκειµένου να ικανοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool UNIVERSITY OF PATRAS Laboratory on Sociology and Education - SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool Σας παρακαλούμε να σημειώσετε, σε ποιο βαθμό σας ταιριάζει προσωπικά η καθεμιά από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του.

Eισαγωγή. H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Eισαγωγή H μεγαλύτερη ανακάλυψη της γενιάς μου είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του αλλάζοντας τη συμπεριφορά του. Oυίλιαμ Tζέϊμς Όποτε βρισκόμαστε αντιμέτωποι με άσχημα νέα,

Διαβάστε περισσότερα

Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων τα παιδιά θα διαπιστώσουν ότι άλλα παιδιά προχώρησαν µπροστά, άλλα έµειναν πίσω και άλλα είναι κάπου στη µέση. Στο σηµε

Κατά τη διάρκεια των ερωτήσεων τα παιδιά θα διαπιστώσουν ότι άλλα παιδιά προχώρησαν µπροστά, άλλα έµειναν πίσω και άλλα είναι κάπου στη µέση. Στο σηµε «Κοινότητα για το Ευρωπαϊκό Έτος Καταπολέµησης της Φτώχειας και του Κοινωνικού Αποκλεισµού» ραστηριότητα 1 η : «Ανακαλύπτοντας συµπεριφορές και στάσεις απέναντι στην Φτώχεια και τον Κοινωνικό αποκλεισµό»

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ταν ήμουνα μικρή, σαν κι εσάς και πιο μικρή, ο παππούς μου μου έλεγε παραμύθια για νεράιδες και μάγισσες, στοιχειωμένους πύργους, δράκους και ξωτικά. Εγώ φοβόμουν πολύ και τότε εκείνος μου έσφιγγε το χέρι

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις

Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις 135 Αντιμετώπιση της κρίσης / Πώς έχεις οργανώσει την εργασία σου / Τι στόχους έχεις ΘΕΜΑ: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ 1. Κρίση; ποια κρίση; Μήπως την έχουμε εμείς; Ή μήπως κάποιοι άλλοι; Κάποια στιγμή πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

: 20cmX15cm ( ), 40cmX15 (ANOIKTO) 01 E. Μια γκρίζα εκδροµή

: 20cmX15cm ( ), 40cmX15 (ANOIKTO) 01 E. Μια γκρίζα εκδροµή 01 E Μια γκρίζα εκδροµή 02 03 Ένα βράδυ, γύρω στις 03:00 π.μ. ο Φίλιππος, 17 ετών, κάλεσε στην Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056. Ήταν ένα δύσκολο βράδυ για εκείνον, παραμονές των τελικών

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου.

Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου. Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου. Ενότητα 1: Το σπασμένο μπισκότο. Γιάννα Ροϊλού. Τμήμα: Θεατρικών Σπουδών. Σελίδα 1 1 Σκοποί ενότητας..3 2 Περιεχόμενα ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά

Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα. Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Τίτλος Η αγάπη άργησε μια μέρα Εργασία της μαθήτριας Ισμήνης-Σωτηρίας Βαλμά Χώρος: Νεοχώρι Κρήτης Χρόνος: 1925-1930 (περίοδος Β Παγκοσμίου πολέμου) Πρόσωπα Οικογένεια Φτενούδου Πατέρας: Μιχαήλος Μητέρα:

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν διάφορα και σημαντικά προβλήματα. Ένα από αυτά είναι ο πόλεμος που έχει ως αποτέλεσμα την έλλειψη νερού, φαγητού και ιατρικής περίθαλψης και το χειρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

λένε το εξής: Ότι η αξιολόγηση είναι το πιο σημαντικό πράγμα στην εκπαίδευση. Μου θύμισαν την αντίστοιχη δήλωση του Τζωρτζ Μπους το 2001, μετά από

λένε το εξής: Ότι η αξιολόγηση είναι το πιο σημαντικό πράγμα στην εκπαίδευση. Μου θύμισαν την αντίστοιχη δήλωση του Τζωρτζ Μπους το 2001, μετά από ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΜΑΝΑΤΙΔΗΣ Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι Βουλευτές, οι όλες τοποθετήσεις που έχουν ακουστεί μέχρι τώρα, ειδικά από τους εκπροσώπους της τρικομματικής Κυβέρνησης, λένε το εξής: Ότι η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη...

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... τον Δάσκαλο μου, Γιώργο Καραθάνο την Μητέρα μου Καλλιόπη και τον γιο μου Ηλία-Μάριο... Ευχαριστώ! 6 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέλισσες και Κηφήνες

Μέλισσες και Κηφήνες Μέλισσες και Κηφήνες 21.01.2016 Σήμερα είχα μια πολύ ενδιαφέρουσα μέρα στο γραφείο. Ανοίγοντας την αλληλογραφία, ανάμεσα στις επιστολές από δικαστήρια και δημόσιες υπηρεσίες, ήταν και το ετήσιο φιρμάνι.

Διαβάστε περισσότερα

Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν τηλεφωνικά και ηλεκτρονικά και τα αποτελέσματα τους είναι αντιπροσωπευτικά του πληθυσμού της χώρας.

Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν τηλεφωνικά και ηλεκτρονικά και τα αποτελέσματα τους είναι αντιπροσωπευτικά του πληθυσμού της χώρας. Η έρευνα για τη φτώχεια στην Ελλάδα αποτελεί ένα μεγάλο ερευνητικό πρόγραμμα το οποίο πραγματοποιήθηκε από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο του 2007. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τόσο στον γενικό πληθυσμό, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Ταξίδι στον κόσμο των παραμυθιών μέσα από την εικονογράφηση και επεξεργασία (σελίδα-σελίδα) ενός βιβλίου

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Ταξίδι στον κόσμο των παραμυθιών μέσα από την εικονογράφηση και επεξεργασία (σελίδα-σελίδα) ενός βιβλίου ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Ταξίδι στον κόσμο των παραμυθιών μέσα από την εικονογράφηση και επεξεργασία (σελίδα-σελίδα) ενός βιβλίου ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ Γράφουμε στον πίνακα: ΤΙΤΛΟΣ : Το μυστήριο με τα μπλε βέλη

Διαβάστε περισσότερα

...KAI O ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΗΜΕΡΑ

...KAI O ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ...KAI O ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 112 Πουλάτε αέρα Θα τύχει ενδεχομένως, ενώ συζητάμε με τον υποψήφιο πελάτη, να μας πει. ΠΕΛΑΤΗΣ: Απ ό,τι καταλαβαίνω κύριε, μάλλον πουλάτε αέρα. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους.

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Κάθεται στο παράθυρο του δωματίου της και σκέφτεται, στεναχωρημένη τους παλιούς της φίλους και συμμαθητές.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ EUCLID TSAKALOTOS MINISTER OF FINANCE, GREECE

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ EUCLID TSAKALOTOS MINISTER OF FINANCE, GREECE THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ EUCLID TSAKALOTOS MINISTER OF FINANCE, GREECE TO THE 21 st ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE UNRAVELLING GREECE UNTANGLING ΠΕΜΠΤΗ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 1 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΣΤΙΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ. Αφηγητής = Η φωνή Ποιος Μιλά; Εστιαστής = Τα μάτια Ποιος βλέπει;

Η ΕΣΤΙΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ. Αφηγητής = Η φωνή Ποιος Μιλά; Εστιαστής = Τα μάτια Ποιος βλέπει; Η ΕΣΤΙΑΣΗ Η ΕΣΤΙΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Αφηγητής = Η φωνή Ποιος Μιλά; Εστιαστής = Τα μάτια Ποιος βλέπει; 1. Μηδενική εστίαση Αφηγητής > Ήρωα ήρωες 2. Εσωτερική εστίαση Αφηγητής = Ήρωα ήρωες 2.α.

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Διάλογος 5: Συνομιλία προσωπική ιστορία

Διάλογος 5: Συνομιλία προσωπική ιστορία Ενότητα 6 - Σελίδα 1 Διάλογος 1: Οργάνωση μίας τοπικής επίσκεψης Διάλογος 2: Άσκηση με τις καρέκλες Διάλογος 3: Καλλιτεχνικές δραστηριότητες κατασκευή καρτών Διάλογος 4: Βόλτα με συνοδεία Διάλογος 5: Συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Εξυπηρέτηση Πελατών. Μπίτης Αθανάσιος 2017

Εξυπηρέτηση Πελατών. Μπίτης Αθανάσιος 2017 Εξυπηρέτηση Πελατών Μπίτης Αθανάσιος 2017 Γιατί οι άνθρωποι αγοράζουν από ένα συγκεκριμένο κατάστημα και όχι από κάποιο άλλο; Μερικές από τις αιτίες που μπορούν να αναφερθούν είναι: οι ανάγκες των πελατών,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Έχοντας μεγαλώσει με το Ουράνιο Τόξο, ο Χρήστος Δημόπουλος αποτελεί μία οικεία φιγούρα. Κάθε μέρα «έμπαινε» στο σπίτι, μας έλεγε ιστορίες, μας έδειχνε κατασκευές.

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΤΟ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΟ ΔΑΣΟΣ» της Λότης Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου

«ΣΤΟ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΟ ΔΑΣΟΣ» της Λότης Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου «ΣΤΟ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΙΟ ΔΑΣΟΣ» της Λότης Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου Περιληπτική αναδιήγηση της ιστορίας σε α πρόσωπο (αφηγητήτρια= Κόννη Σκουφίτση) Βρίσκομαι στο αεροδρόμιο περιμένοντας ανυπόμονα την πτήση μου

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη

Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου. στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα. «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Εργασία του Θοδωρή Μάρκου Α 3 Γυμνασίου στο λογοτεχνικό ανάγνωσμα «ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΜΕ ΦΤΕΡΑ» της Μαρίας Παπαγιάννη Α ομάδα 1. Στο βιβλίο παρουσιάζονται δύο διαφορετικοί κόσμοι. Ο πραγματικός κόσμος της Ρόζας,

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου. στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates

Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου. στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates Όνομα - Επώνυμο : Αλίκη-Μαρία Θώδα Email: alice_thod@hotmail.com Ίδρυμα που πήγα (δώσε και ιστοσελίδα): Universita degli studi di

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek Beginners

Modern Greek Beginners 2016 HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION Modern Greek Beginners ( Section I Listening) Transcript Familiarisation Text Καλημέρα. Καλημέρα σας. Μπορώ να σας βοηθήσω; Ήρθα να πάρω αυτό το δέμα. Σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Όπως γνωρίζουμε όλοι, είθισται σε κάθε βιβλίο να υπάρχει κάποιος πρόλογος, όμως αυτή τη φορά αυτό δεν θα συμβεί. Ο λόγος είναι διότι πιστεύω ότι αυτό

Όπως γνωρίζουμε όλοι, είθισται σε κάθε βιβλίο να υπάρχει κάποιος πρόλογος, όμως αυτή τη φορά αυτό δεν θα συμβεί. Ο λόγος είναι διότι πιστεύω ότι αυτό .. Όπως γνωρίζουμε όλοι, είθισται σε κάθε βιβλίο να υπάρχει κάποιος πρόλογος, όμως αυτή τη φορά αυτό δεν θα συμβεί. Ο λόγος είναι διότι πιστεύω ότι αυτό το σύγγραμμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εξολοκλήρου

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 14/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thessalikipress.gr Θεοδώρα Τζανή http://www.thessalikipress.gr/eidiseis/biblio/e-stigmoula-einai-dunate-ste-thessalikepress.html MEAT INFO ''Η στιγμούλα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχείο Royal Apollonia, Λεμεσός, Κύπρος

Ξενοδοχείο Royal Apollonia, Λεμεσός, Κύπρος Ξενοδοχείο Royal Apollonia, Λεμεσός, Κύπρος Το Royal Apollonia βρίσκεται στο κέντρο της Λεμεσού. Αν δεν έχεις μείνει εκεί -και έχεις πάει Λεμεσό- σίγουρα θα έχεις περάσει από μπροστά. Τότε σίγουρα σε μάγεψε

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ένα Ο ισολογισμός και η θεμελιώδης αρχή

Κεφάλαιο Ένα Ο ισολογισμός και η θεμελιώδης αρχή 1 Κεφάλαιο Ένα Ο ισολογισμός και η θεμελιώδης αρχή Στοιχεία Ενεργητικού, Στοιχεία Παθητικού και Ισολογισμοί Ο προσωπικός ισολογισμός της Ιωάννας Ο ισολογισμός μιας εταιρείας Το διάγραμμα του ισολογισμού

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα - για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -  για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τρίτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-6 Ώρα για δράση... 7-17 Σημειώσεις... 18 2 Μάθημα Τρίτο - Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις τις 7 συνήθειες των πετυχημένων ανθρώπων.

Διαβάστε περισσότερα

Νοικοκυριό-ID. 50+ στην Ευρώπη. Η Έρευνα για την Υγεία, τη Γήρανση και τη Συνταξιοδότηση στην Ευρώπη

Νοικοκυριό-ID. 50+ στην Ευρώπη. Η Έρευνα για την Υγεία, τη Γήρανση και τη Συνταξιοδότηση στην Ευρώπη Νοικοκυριό-ID Ατομικό-ID Ημερομηνία Συνέντευξης: Ερευνητή ID: Όνομα Ερευνώμενου: 50+ στην Ευρώπη Η Έρευνα για την Υγεία, τη Γήρανση και τη Συνταξιοδότηση στην Ευρώπη Ερωτηματολόγιο για Συμπλήρωση από το

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..»

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..» Ημερομηνία 11/8/2016 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασόλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%cf%84%ce%af%cf%84%cf%83%ce%b1- %CF%80%CE%B9%CF%80%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα