Εργασία για το µάθηµα: «Ατοµικά και Κοινωνικά ικαιώµατα» Υπεύθυνος καθηγητής: Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εργασία για το µάθηµα: «Ατοµικά και Κοινωνικά ικαιώµατα» Υπεύθυνος καθηγητής: Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Εργασία για το µάθηµα: «Ατοµικά και Κοινωνικά ικαιώµατα» Υπεύθυνος καθηγητής: Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος Θέµα: Γενικό συµφέρον και συνταγµατικά δικαιώµατα Επιµέλεια: Γουβαλάρη Αγγελική Ερµιόνη Α.Μ.: ΘΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2006

2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ...1 Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΘΕΜΑ...2 ΙΙ. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Η έννοια του γενικού συµφέροντος Οι ρητές αναφορές του Γενικού Συµφέροντος στο Σύνταγµα Γενικό Συµφέρον : Οριοθέτηση ή περιορισµός των Συνταγµατικών ικαιωµάτων Η στάση της Νοµολογίας...9 ΙΙΙ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ...12 Α. Ο ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕ ΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΓΝΩΜΟΝΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ Το Γενικό Συµφέρον και οι περιορισµοί της ιδιοκτησίας Η προστασία του περιβάλλοντος και ο προορισµός των δηµόσιων δασών και των δηµόσιων δασικών εκτάσεων Τα όρια της οικονοµικής ελευθερίας...16 Β. ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ Η ΧΑΛΑΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΟΥ ΠΕ ΙΟΥ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Ισότητα και Γενικό Συµφέρον Το δικαίωµα της προηγούµενης ακρόασης και το γενικό συµφέρον Το γενικό συµφέρον και η χαλάρωση της προστασίας της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας, της προσωπικής ελευθερίας και της ελευθερίας κίνησης Περιορισµοί της αρχής της φορολογικής ισότητας µε βάση το γενικό συµφέρον IV. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Βασικά Συµπεράσµα Περίληψη Εργασίας Essay Summary Bασικά Λήµµατα Βιβλιογραφία ιαδίκτυο Nοµολογία

3 Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΘΕΜΑ Αντικείµενο της µελέτης αυτής είναι η έννοια του γενικού συµφέροντος και πως αυτή επηρεάζει το περιεχόµενο των συνταγµατικών δικαιωµάτων. Συγκεκριµένα, θα µας απασχολήσει αν το γενικό συµφέρον µπορεί να περιορίσει τα συνταγµατικά δικαιώµατα και σε ποια έκταση. Στο γενικό µέρος της εργασίας, θα οριστεί η έννοια του γενικού συµφέροντος, στη συνέχεια θα αναφερθούν τα άρθρα του Συντάγµατος στα οποία γίνεται αναφορά σ αυτή και τέλος θα προβληµατιστούµε σχετικά µε το αν το γενικότερο δηµόσιο συµφέρον αποτελεί οριοθέτηση ή προβληµατισµό των συνταγµατικών δικαιωµάτων και θα παραθέσουµε την άποψη που επικρατεί σήµερα στη νοµολογία. Ακολουθεί το ειδικό µέρος της µελέτης, το οποίο χωρίζεται σε 2 τµήµατα. Στο πρώτο τµήµα, θα επιχειρηθεί µια ανάλυση του γενικού συµφέροντος στο χώρο των συνταγµατικών δικαιωµάτων, όπου ρητά το συνταγµατικό κείµενο µνηµονεύει τον όρο αυτό είτε κάποια από τις λεκτικές του παραλλαγές. Συγκεκριµένα θα αναφερθούµε στο δικαίωµα της ιδιοκτησίας, στην προστασία του περιβάλλοντος και ειδικότερα των δηµοσίων δασών και των δηµοσίων δασικών εκτάσεων και στην οικονοµική ελευθερία. Στο δεύτερο τµήµα, θα γίνει αναφορά στις διατάξεις του Συντάγµατος όπου ο όρος του γενικού συµφέροντος δεν µνηµονεύεται αλλά η νοµολογία τον επικαλείται συχνά. Συγκεκριµένα, θα αναφερθούµε στο δικαίωµα της ισότητας και στο δικαίωµα της προηγούµενης ακρόασης. Επίσης, θα µιλήσουµε για τη χαλάρωση της προστασίας της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας, της προστασίας της προσωπικής ελευθερίας και της ελευθερίας κινήσεως µε γνώµονα το γενικό συµφέρον και έπεται αναφορά στην αρχή της φορολογικής ισότητας. Τέλος, θα προσπαθήσουµε να κάνουµε µια συναγωγή συµπερασµάτων µε βάση την ταξινόµηση που προηγήθηκε. 2

4 ΙΙ. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Η έννοια του γενικού συµφέροντος. Υπάρχει αρκετή σύγχυση πάνω στο περιεχόµενο των όρων γενικό, δηµόσιο, κοινωνικό, κοινό, λαϊκό ή εθνικό συµφέρον τόσο στην πολιτική θεωρία όσο και στη νοµική επιστήµη. Οι όροι χρησιµοποιούνται αδιάκριτα, αλλά µε κοινό παρανοµαστή: το συµφέρον της ολότητας του κοινωνικού συνόλου. Γενικός και αφηρηµένος ορισµός της έννοιας γενικό συµφέρον δεν είναι εύκολο να δοθεί, καθώς το νόηµά της εξαρτάται από τη συγκεκριµένη κάθε φορά χρήση της και την ένταξή της στο συγκεκριµένο νοµικοπολιτικό περίγυρο. Παράλληλα, η αοριστία του πολλαπλασιάζεται λόγω της πληθώρας και ποικιλίας των φορέων του. Συµφέρον, γενικά, είναι η χρησιµότητα ή ωφέλεια που έχουν για ένα πρόσωπο είτε οι υπηρεσίες άλλων ανθρώπων είτε οι σχέσεις µε αυτούς ή ορισµένα πράγµατα είτε νοµικές ρυθµίσεις ή πραγµατικές καταστάσεις ή δραστηριότητες. Γενικό συµφέρον θα µπορούσε να θεωρηθεί το συµφέρον του λαού στο σύνολό του και στην χρονικά απεριόριστη ταυτότητά του. Είναι η ωφέλεια ή χρησιµότητα που έχει για κάθε συντεταγµένη πολιτεία η ικανοποίηση ή η προάσπιση βασικών αγαθών. Έχει κοινωνικό χαρακτήρα και συνδέεται µε την έννοµη τάξη, καθώς υποκείµενό του είναι ο λαός, που έχει οργανωθεί µε την έννοµη τάξη σε κράτος. Καταρχήν, το γενικό συµφέρον συµπίπτει µε το συµφέρον όλων των µελών της κρατικής κοινωνίας, διότι αφορά την ικανοποίηση βασικών αναγκών που µπορούν να έχουν όλα τα µέλη αυτά (π.χ. εθνική άµυνα, υγιεινή και υγεία, παιδεία, συγκοινωνία, οικονοµική ανάπτυξη κλπ.). Σε ορισµένες όµως περιπτώσεις το δηµόσιο συµφέρον είναι αντίθετο προς συγκεκριµένα άµεσα συµφέροντα ορισµένων µελών της κρατικής κοινωνίας. Έτσι στην περίπτωση της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, όταν αυτή επιβάλλεται πχ. για λόγους εθνικής άµυνας είναι δυνατόν να βλάπτονται τα συµφέροντα των ιδιοκτητών αυτών των εκτάσεων. Αντίθετα, όταν η απαλλοτρίωση επιβάλλεται πχ. για την εκµετάλλευση µεταλλείου από ιδιώτες (Ν 210/1973, άρθρο 128) εξυπηρετούνται συγχρόνως και τα συµφέροντα συγκεκριµένων ιδιωτών. 1 Το γενικό συµφέρον µπορεί να αφορά το σύνολο των µελών της κρατικής κοινωνίας ή ορισµένα τµήµατά της, τα οποία καθορίζονται βάσει γενικών κριτηρίων (πχ. Τους κατοίκους µιας περιοχής) 1 Σ. Σπηλιωτόπουλος, εγχειρίδιο ιοικητικού ικαίου, 2005 σελ

5 Το γενικό συµφέρον είναι νοµική έννοια, διότι καθορίζεται από τους κανόνες δικαίου είτε ως ένα από τα στοιχεία του περιεχοµένου των κανόνων, είτε ως σκοπός των νοµικών πράξεων ή υλικών ενεργειών των δηµόσιων νοµικών προσώπων. Στην πρώτη περίπτωση, ο καθορισµός το γενικού συµφέροντος µε συνταγµατικές διατάξεις είτε συνιστά οριοθέτηση της άσκησης ενός ατοµικού διακιώµατος είτε ιδρύει δέσµευση του νοµοθετικού οργάνου για τη ρύθµιση ορισµένων θεµάτων. Παράλληλα, πρέπει να σηµειωθεί ότι η δραστηριότητα που ασκεί η ηµόσια ιοίκηση έχει πάντοτε σκοπό την άµεση ή έµµεση ιακνοποίηση του δηµοσίου συµφέροντος. Άλλωστε, η ηµόσια ιοίκηση επιτελεί την από το σύνταγµα οριζόµενη απόστολή της κατά την καθοριζόµενη και κατευθυνόµενη γενική πολιτική της χώρας από την Κυβέρνηση, «σύµφωνα µε τους ορισµούς του Συντάγµατος και των νόµων» (άρθρο 82 1). Εξάλλου, ο νόµος ρητά ορίζει ότι ο Πρωθυπουργός εποπτεύει τη λειτουργία των δηµόσιων υπηρεσιών «προς το συµφέρον του κράτους και των πολιτών» (άρθρο 10 1, Ν 1588/1985). Έτσι προσδιορίζονται τα µέσα της διοικητικής δράσης. ιότι διοικητική ενέργεια που θα θεράπευε µόνο το συµφέρον του Κράτους, θα ήταν παράνοµη ως υιοθετούσα την αρχή της σκοπιµότητας. Αλλά και ενέργεια η οποία θα θεράπευε µόνο το συµφέρον των πολιτών θα ήταν, επίσης, παράνοµη, ως αντικείµενη στο όλο το σύστηµα των κανόνων του διοικητικού δικαίου, το οποίο υπηρετεί το δηµόσιο γενικό συµφέρον. 2 Το κοινό όµως συµφέρον δεν νοείται να αντιτίθεται προς το συµφέρον του Κράτους. Τα όργανα του Κράτους και των άλλων δηµόσιων προσώπων ασκούν τις δραστηριότητες που προβλέπουν οι κανόνες δικαίου, ακριβώς για την επιδίωξη των σκοπών δηµοσίου συµφέροντος που καθορίζουν οι κανόνες αυτοί. Όταν τους παρέχεται κανονιστική αρµοδιότητα από νοµοθετική εξουσιοδότηση καθώς και µε την έκδοση ή την άρνηση της έκδοσης ή την ανάκληση ατοµικών διοικητικών πράξεων προβαίνουν σε λεπτοµερέστερο προσδιορισµό του δηµοσίου συµφέροντος. Ωστόσο, και όταν η δραστηριότητά τους δεν συνίσταται σε άσκηση δηµόσιας εξουσίας περιέχει, πολλές φορές, εκτίµηση και προσδιορισµό του δηµοσίου συµφέροντος. Έτσι, για παράδειγµα, τα προγράµµατα επενδύσεων των δηµόσιων επιχειρήσεων στηρίζονται πολλές φορές σε εκτιµήσεις ειδικότερων απαιτήσεων του δηµόσιου συµφέροντος. Παράλληλα, πρέπει να διευκρινιστεί ότι το γενικό συµφέρον δεν µπορεί να ταυτιστεί µε τα ιδιωτικά συµφέροντα, διαφέρει εποµένως από το συµφέρον οµάδας 2 Α.Ι. Τάχος, ελληνικό διοικητικό δίκαιο, 8 η έκδοση 2005 σελ

6 ιδιωτών ή οµάδας επαγγελµατιών. Αυτό όµως δεν σηµαίνει ότι αντιτίθεται αναγκαστικά στα ιδιωτικά συµφέροντα νοούµενα στο σύνολό τους. Συχνά, εκφράζει τη µακροπρόθεσµη συνολική θεώρηση των ιδιωτικών συµφερόντων. Η παραδοσιακή νοµική θεωρία και γενικότερα συνταγµατικοπολιτική σκέψη διακρίνει αντιθετικά άµεσα στο γενικό και στο ατοµικό συµφέρον. Στη σύγχρονη συνταγµατική πραγµατικότητα η αντίληψη αυτή είναι εσφαλµένη, καθώς το σύγχρονο κράτος έχει ανάγει σε στόχους του, σκοπούς που κατα τις παλαιότερες αντιλήψεις ήταν απλώς ιδιωτικές υποθέσεις. Το ατοµικό συµφέρον αποτελεί βασική επιδίωξη του σύγχρονου δηµοκρατικού κράτους. Ταυτόχρονα όµως η ιδιωτική δραστηριότητα δεν επιτρέπεται να αναπτύσσεται πέρα από τους σκοπούς που θέτει το ίδιο το Σύνταγµα. Από τα άρθρα 25 παρ. 1 και 106 παρ. 2 του Συντάγµατος προκύπτει άµεσα ότι ο συγκερασµός γενικού και ατοµικών συµφερόντων αποτελεί βασική αρχή της σύγχρονης ελληνικής στνταγµατικής τάξης. εν τίθεται ζήτηµα χάραξης ορίων µεταξύ δηµοσίου και ιδιωτικού συµφέροντος ούτε ζήτηµα υπεροχής του ενός πάνω στο άλλο, καθώς τοποθετούνται στο ίδιο επίπεδο. Οποιαδήποτε ανθρώπινη δραστηριότητα ανεξάρτητα από το αν αναλαµβάνεται από το κράτος ή από τα άτοµα, οφείλει να υπηρετεί την ανθρώπινη αξία, όπως αυτή προσδιορίζεται από το Σύνταγµα. Στη ηµοκρατία οφείλεται η άρση των αντιθέσεων κράτους κοινωνίας, ο συγκερασµός δηµοσίου και ιδιωτικού συµφέροντος, καθώς η δηµοκρατική διαδικασία είναι εκείνη που εµποδίζει τη δηµιουργία ενός αφηρηµένου δηµοσίου συµφέροντος, προσδιοριζόµενου από τη θέληση των κυβερνώντων και ανεξάρτητου ή αντίθετου προς τη θέληση των κυβερνωµένων. 3 Τέλος, θα πρέπει να σηµειωθεί από την ιστορική σκοπιά ότι το κοινό συµφέρον απασχόλησε ως έννοια και ως ουσία ηγεµόνες και φιλοσόφους. «Το Κράτος είµαι εγώ» λέει ο Λουδοβίκος ο 14 ος και η σηµασία της αντίληψης αυτής έγκειται στην επιβεβαίωση της υποχρεώσης του ηγεµόνα να δρά προς το όφελος του κράτους. Επίσης, ο F. Meinecke είχε υποστηρίξει το εξής: «Το συµφέρον του κράτους πρέπει να χρησιµεύει σαν γνώµονας στους ηγεµόνες. Οι ηγεµόνες είναι δούλοι των µέσων που έχουν στη διάθεσή τους, όπως το κρατικό συµφέρον είναι ο νόµος τους και αυτός ο νόµος είναι απαραβιάστος». 4 Ο Φρειδερίκος ο Μεγάλος της Πρωσίας τόσο στην πράξη όσο και στα γραπτά του, και συγκεκριµένα στον «Anti 3 Για αναλυτικότερη θεώρηση βλέπε: Ανδρέας ηµητρόπουλος, Συνταγµατικά διακαιώµατα, Γενικό µέρος (2005), σελ F. Meinecke: «Die I dee der staatsranson in der modernen Geschicbte» Γαλλική µετάφραση Droz Geneve υπό Maurice chevalier, σελ

7 Machiavel» του, υποστήριξε ότι ο ηγεµόνας είναι ο πρώτος υπηρέτης του κράτους («Der Furst ist der erste Diener seiner staats»). Λίγο αργότερα, η συλλογική γενική θέληση αποτέλεσε την πεµπτουσία του κράτους του Χέγκελ και του Ρουσσώ και σε µεγάλο βαθµό είναι και πρόδροµος της οργανικής σύλληψης του σοσιαλιστικού συστήµατος. 2. Οι ρητές αναφορές του Γενικού Συµφέροντος στο Σύνταγµα Η έννοια του γενικού συµφέροντος µνηµονεύεται ρητά σε ελάχιστες συνταγµατικές διατάξεις και συγκεκριµένα µόνο σε τρείς. Πρώτον, το άρθρο 17, παράγραφος 1 του Συντάγµατος ορίζει ότι η «η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του Κράτους, τα δικαιώµατα όµως που απορρέουν από αυτή δεν µπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συµφέροντος». εύτερον, το άρθρο 106, παράγραφος 1 του Συντάγµατος αναφέρει ότι το Κράτος µεριµνά για την προστασία του γενικού συµφέροντος ορίζοντας συγκεκριµένα ότι «για την εδραίωση της κοινωνικής ειρήνης και την προστασία του γενικού συµφέροντος το Κράτος προγραµµατίζει και συντονίζει την οικονοµική ανάπτυξη όλων των τοµέων της εθνικής οικονοµίας». Τρίτον, στο άρθρο 33 παραάγραφο 2 του Συντάγµατος παρατίθεται ο όρκος του προέδρου της ηµοκρατίας ενώπιον της Βουλής πρίν την ανάληψη των καθηκόντων του, όπου µεταξύ των άλλων ορκίζεται να υπηρετεί «το γενικό συµφέρον και την πρόοδο του Ελληνικού Λαού». Στο άρθρο 24, παράγραφος 1, εδάφιο ε συναντάµε µια πρώτη παραλλαγή του όρου γενικό συµφέρον, τον όρο δηµόσιο συµφέρον. Σύµφωνα µ αυτή τη διάταξη, «απαγορεύεται η µεταβολή του προορισµού των δασών και των δασικών εκτάσεων, εκτός αν προέχει για την εθνική οικονοµία η αγροτική εκµετάλλευση ή άλλη χρήση τους, που την επιβάλλει το δηµόσιο συµφέρον». Επίσης, σύµφωνα µε το άρθρο 12, παράγραφος 5 µπορεί «το δηµόσιο ενδιαφέρον» να δικαιολογήσει τη σύσταση αγροτικών συνεταιρισµών µε νόµο. Τέλος, αναφορά στο εθνικό συµφέρον γίνεται στις διατάξεις: 4, παράγραφος 3, εδάφιο β, 2β, παράγραφος 2, εδάφιο α και 2β, παράγραφος 3 αλλά µε περιεχόµενο που δεν συνδέεται µε την παρούσα µελέτη των συνταγµατικών διακιωµάτων. Στη νοµοθεσία και στη νοµολογία το δηµόσιο συµφέρον συναντάται υπό διάφορα επίθετα, λ.χ. ως «κοινωνικό» (ΣΤΕ 1947/1960), «οικονοµικό» (ΣΤΕ 1858/1960), «εθνικό» (ΣΤΕ 473/1960), «γενικό» (άρθρο 105, εις 6

8 ΝΑΚ), «γενικότερο» (ΣΤΕ 2112/1989), «µείζον» (ΣΤΕ 1682/2002), «υπέρτερο» (ΣΤΕ 370/1997 και 2234/1999) Γενικό Συµφέρον : Οριοθέτηση ή περιορισµός των Συνταγµατικών ικαιωµάτων Στη συνταγµατική θεωρία οι έννοιες «οριοθετήσεις» και «περιορισµοί» στην άσκηση ενός συνταγµατικού διακιώµατος έχουν διαφορετικό περιεχόµενο. Οριοθέτηση είναι ο µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο της γενικής σχέσης πραγµατοποιούµενος καθορισµός του γενικού περιεχοµένου, δηλαδή ο προσδιορισµός των ανωτάτων ορίων άσκησης του διακιώµατος. Η οριοθέτηση αποτελεί την οροφή του δικαιώµατος. Κάθε θεµελιώδες δικαίωµα δεν είναι γενικό και απεριόριστο, αντίθετα έχει περιεχόµενο ορισµένο, συγκεκριµένο, οριοθετούµενο. Ο όρος «οριοθέτηση» αναφέρεται σε κανόνες δικαίου. Το δικαίωµα είναι µέγεθος νοµικό και ο καθορισµός του δεν µπορεί παρά να πραγµατοποιείται µε διατάξεις δικαίου. Η αποτύπωση των ορίων του δικαιώµατος είναι έργο του συντακτικού, και δευτερεύοντος του κοινού, νοµοθέτη. Από τα άρθρα 5, παράγραφος 1 και το άρθρο 25 του Συντάγµατος προκύπτουν οι 3 βασικές οριοθετικές ρήτρες της συνολικής έννοµης τάξης: η ρήτρα της κοινωνικότητας, η ρήτρα της χρηστότητας και η ρήτρα της συνταγµατικής νοµιµότητας. Συνεπώς δεν αποτελούν συρρίκνωση του δικαιώµατος, όπως οι περιορισµοί. Περιορισµός είναι κάθε µε ανθρώπινη ενέργεια προκαλούµενη συρρίκνωση του νόµιµου γενικού περιεχοµένου του δικαιώµατος, δηλαδή της κτήσης ή της άσκησης. Ο περιορισµός µε την ευρύτερη έννοια του όρου, διακρίνεται στον απλό περιορισµό και την προσβολή. Κοινό τους χαρακτηριστικό είναι ότι και οι δυο αποτελούν συρρίκνωση του προστατευτικού κύκλου του δικαιώµατος. Όµως, ο απλός περιορισµός αποτελεί επιτρεπόµενη συρρίκνωση, ενώ η προσβολή απαγορευόµενη συρρίκνωση. Βέβαια, η ίδια η έννοια του περιορισµού προϋποθέτει και βασίζεται στην οριοθέτηση του δικαιώµατος, δηλαδή στον καθορισµό των ανώτατων εξωτερικών ορίων του. Σύµφωνα µε πολλούς συγγραφείς 6, το γενικό συµφέρον αποτελεί περιορισµό των συνταγµατικών δικαιωµάτων: Όµως η αντίθετη άποψη, σύµφωνα µε την οποία το γενικό συµφέρον συνιστά οριοθέτηση της άσκησης των δικαιωµάτων είναι ορθότερη. 5 Α.Ι. Τάχος, ελληνικό διοικητικό δίκαιο, 8 η έκδοση 2005 σελ Βλέπε χαρακτηριστικά: Α. Μάνεσης, συνταγµατικά δικαιώµατα, ατοµικές ελευθερίες α πανεπιστηµιακές παραδόσεις, δ έκδοση. 7

9 Και αυτό γιατί στο Σύνταγµα δεν προβλέπεται κάποια γενική ρήτρα υπέρ του γενικού συµφέροντος πέρα και ανεξάρτητα απ τα ατοµικά συµφέροντα όλων, µπροστά στην οποία θα έπρεπε να υποχωρήσουν θεµελιώδη δικαιώµατα πολιτών. Η αντίληψη ότι το γενικό συµφέρον αποτελεί γενικό περιορισµό σ όλα τα δικαιώµατα µόνο σ ένα ολοκληρωτικό καθεστώς θα µπορούσε να ταιριάζει. Ακρογωνιαίος λίθος κάθε δηµοκρατικού πολιτεύµατος είναι ο άνθρωπος, ως άτοµο και ως µέλος του κοινωνικού συνόλου. Συνεπώς τα ατοµικά και κοινωνικά δικαιώµατα αποτελούν αυτοσκοπούς. 7 Ο συντακτικός νοµοθέτης αντιλαµβάνεται το δηµόσιο συµφέρον ως γενικό συµφέρον, ως τη σύνθεση δηλαδή των συµφερόντων όλων των φορέων των συνταγµατικών δικαιωµάτων. Συγκεκριµένα, απ το άρθρο 25, παράγραφος 2 του Συντάγµατος προκύπτει ότι η οργανωµένη πολιτεία υπάρχει για τον κάθε πολίτη και αποτελεί το µέσο για την αναγνώριση και την προστασία των συνταγµατικών δικαιωµάτων και εξ αντιδιαστολής ότι τα συνταγµατικά δικαιώµατα δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως εργαλεία για την υλοποίηση της εκάστοτε κρατικής ιδεολογίας. Τέτοιες πρακτικές µόνο σε ολοκληρωτικά καθεστώτα προσιδιάζουν. Με τη γενική και αόριστη επίκληση του δηµοσίου συµφέροντος θα ήταν πράγµατι δυνατός στην πράξη ο ασφυκτικός περιορισµός ή και η εξαφάνιση των θεµελιωδών δικαιωµάτων. Θα ήταν, για παράδειγµα, δυνατή η φίµωση του τύπου, η απαγόρευση των συγκεντρώσεων κλπ. Στο Σύνταγµα δεν προβλέπεται ως γενική οριοθέτηση το γενικό συµφέρον, αλλά περιλαµβάνεται στην έννοια της γενικής οριοθετικής ρήτρας της κοινωνικότητας. Εξάλλου, γενικό συµφέρον συνιστά η άσκηση κάθε θεµελιώδους δικαιώµατος. Παράλληλα, ο προσδιορισµός της έννοιας του γενικού συµφέροντος είναι δυσχερής καθώς χαρακτηριστικό γνώρισµα κάθε κοινωνίας είναι η ύπαρξη αντιτιθέµενων συµφερόντων. Συνεπώς, το Σύνταγµα ορίζει ρητά τις περιπτώσεις τις οποίες θέλει να ληφθεί υπόψιν ο περιορισµός του γενικού συµφέροντος και αποτρέπει την επικράτηση µιας αντίληψης που θα θυσίαζε το άτοµο στο βωµό της προστασίας του συνόλου. εν είναι, λοιπόν, δυνατός ο εν ονόµατι του γενικού συµφέροντος νοµοθετικός περιορισµός των θεµελιωδών δικαιωµάτων, εφόσον δεν βασίζεται σε ειδική συνταγµατική διάταξη. Μόνο στο χώρο των οικονοµικών δικαιωµάτων (άρθρα 17 και 106 του Συντάγµατος) όπου υπάρχει ρητή αναφορά στο γενικό συµφέρον, µπορούµε να µιλήσουµε για περιορισµό των συνταγµατικών δικαιωµάτων µε βάση 7 Κ. Χρυσόγονος, Ατοµικά και κοινωνικά δικαιώµατα, σελ 88 επ. 8

10 την έννοια του γενικού συµφέροντος. Για όλα τα άλλα τα δικαιώµατα, το γενικό συµφέρον συνιστά οριοθέτηση στην άσκησή του Η στάση της Νοµολογίας Η έννοια του Γενικού Συµφέροντος είναι µια έννοια που µνηµονεύεται ρητά σε ελάχιστες συνταγµατικές διατάξεις. Θα περίµενε κανείς αυτή η φειδωλή και συνεσταλµένη χρήση µιας τόσο αόριστης νοµικής έννοιας να µεταφερθεί και στο επίπεδο της νοµολογίας. Ωστόσο, η νοµολογία επιδίδεται σε µια έντονη και εντατική χρήση της έννοιας του γενικού συµφέροντος, στην οποία ανάγεται µε µία εντυπωσιακά µεγάλη ευκολία, άνεση και συχνότητα. Το γεγονός ότι αυτή η έννοια είναι τόσο δηµοφιλής στην ελληνική νοµολογία οφείλεται στο γεγονός ότι είναι µια εξαιρετικά αόριστη έννοια, ικανή να προσλάβει µέσα στα ακρότατα όριά της πολλές διαφοροποιήσεις και αξιολογήσεις. Η νοµολογία επικαλείται συχνά το γενικό συµφέρον για να δικαιολογήσει περιορισµούς συνταγµατικών δικαιωµάτων 9. Μάλιστα σε ορισµένες αποφάσεις του, το ΣτΕ τοποθετεί το γενικότερο δηµόσιο συµφέρον υπεράνω του Συντάγµατος. Συνεπώς µας δίνει την αίσθηση ότι διακρίνει τους νόµους σε δύο κατηγορίες : στους κοινούς νόµους που υπόκειται στο Σύνταγµα και στους νόµους που υπηρετούν το γενικότερο έννοµο συµφέρον και υπερτερούν του Συντάγµατος. Οι διατάξεις δηλαδή του Συντάγµατος που αναφέρονται στο δηµόσιο συµφέρον υπερέχου όλων των άλλων, που γίνονται ανενεργείς και δεν µπορούν πια να δεσµεύσουν τον κοινό νοµοθέτη. Η επίκληση του δηµόσιου συµφέροντος γίνεται µε τέτοια συχνότητα και προπάντων µε τέτοια γενικότητα που ουσιαστικά έχει υποκαταστήσει και συγχρόνως διευρύνει την επίκληση των λεγόµενων «κυβερνητικών πράξεων» 10. Θεµελιώδης πρόταση του δικαστικού ελέγχου της συνταγµατικότητας των νόµων είναι ότι δεν υπάρχει περιοχή νοµοθετικής ή διοικητικής δραστηριότητας που να είναι απαλλαγµένη από τις επιταγές και τις απαγορεύσεις του Συντάγµατος. Ωστόσο, υπάρχουν σηµεία που δείχνουν ότι η νοµολογία επιµένει απροβληµάτιστα στην έννοια της «Κυβερνητικής Πράξεως» η οποία στηριζόµενη στο δηµόσιο συµφέρον δεν υπόκειται στο δικαστικό έλεγχο συνταγµατικότητας. Με την απλή επίκληση του 8 Α. ηµητρόπουλος, Συνταγµατικά ικαιώµατα, Γενικό Μέρος, σελ. 169 επ. 9 ΣτΕ 1545/1995, 1 ος 1995, σελ Επίσης, χαρακτηριστική είναι η απόφαση 400/86 της Ολοµέλειας του ΣτΕ σχετικά µε το Εθνικό Σύστηµα Υγείας (ΕΣΥ), 1 ος 1986, σελ. 433 κ.ε. Για την απόφαση αυτή βλέπε και την ανάλυση του Π. αγτόγλου, 1 ος 1986 σελ. 425 κ.ε. 10 Βλ. Π. αγτόγλου, ιοικητικό ικονοµικό ίκαιο, 3 η έκδοση, 2004, σελ

11 δηµοσίου συµφέροντος η περιοχή των σχέσεων και συµφερόντων και σε ιδιωτικό και σε δηµόσιο επίπεδο αποχωρίζεται από το πεδίο εφαρµογής του συντάγµατος και ο δικαστικός έλεγχος της συνταγµατικότητας των νόµων σχεδόν περιττεύει. Οι απόψεις αυτές δεν βρίσκουν πουθενά έρεισµα καθώς αποκλειστικός σκοπός και µοναδική νοµιµοποίηση του κράτους είναι η ικανοποίηση του δηµοσίου συµφέροντος εν αντιθέσει προς την εξυπηρέτηση ιδιωτικών απλών συµφερόντων. Εποµένως οι κρατικές λειτουργίες δεν έχουν άλλα θεµιτά κίνητρα και στόχους παρά το δηµόσιο συµφέρον 11. εν υπάρχουν, λοιπόν, νόµοι που δεν εξυπηρετούν το δηµόσιο συµφέρον και συνεπώς είναι φανερό ότι η επίκληση του δηµόσιου συµφέροντος δεν µπορεί να απαλλάξει συγκεκριµένο νόµο από συνταγµατικές δεσµεύσεις και να τον θέσει υπεράνω του Συντάγµατος. Παράλληλα όταν η ολοµέλεια του Αρείου Πάγου 12 σκέπτεται ότι ο νόµος δεν µπορεί να διακρίνει ούτε να προβλέπει εξαιρέσεις παρά µόνο για λόγους «γενικότερου κοινωνικού ή δηµοσίου συµφέροντος» και ότι οι λόγοι αυτοί «υπόκεινται εις τον έλεγχον των δικαστηρίων τα οποία εν όψει αυτών αποφαίνονται εάν είναι δικαιολογηµένες οι διακρίσεις και οι εξαιρέσεις» κατασκευάζει ένα δόγµα απεριόριστης δικαστικής παντοδυναµίας που κανένα πολίτευµα δεν δέχτηκε και καµία ξένη νοµολογία δεν προέβαλλε. Όχι βέβαια γιατί δεν βρέθηκε κανένας στις άλλες χώρες τόσο ριζοσπαστικός και φιλελεύθερος υποστηρικτής του αλάθητου πολιτικοκοινωνικού αισθητηρίου των δικαστών για να το προτείνει, αλλά γιατί µε τις λέξεις αυτές η εκτίµηση των κατάλληλων τρόπων κα περιστάσεων θα µεταφέρονταν στον τελικό και αναπόδραστο έλεγχο των δικαστών. Το δηµόσιο συµφέρον δεν µπορεί να θεµελιώσει απαλλαγή από την αρχή της νοµιµότητας, αλλά αντιθέτων δηµόσιο συµφέρον είναι µόνο ότι τα συνταγµατικώς οριζόµενα όργανα ορίζουν ως δηµόσιο συµφέρον. Τα όργανα αυτά είναι ο συντακτικός νοµοθέτης, ο κοινός νόµος και η κυβέρνηση διοίκηση. Η ουσιαστική εκτίµηση του δηµόσιου συµφέροντος ανήκει στην αρµοδιότητα των οργάνων της νοµοθετικής και της διοικητικής λειτουργίας και όχι της δικαστικής. Τα δικαστήρια µπορούν αν ελέγξουν µόνο την τυχόν υπέρβαση των ακραίων λογικών ορίων της έννοιας του δηµόσιου συµφέροντος. Η επίκληση του δηµόσιου συµφέροντος ως αιτιολογία µη εφαρµογής συνταγµατικής διάταξης που εξειδικεύει απευθείας το 11 Βλ. χαρακτηριστικά των όρκων του Προέδρου της ηµοκρατίας (άρθρο 33, παρ. 1 του Συντάγµατος). 12 Βλ. τις αποφάσεις 1470 και 1471/77 της Ολοµέλειας του Αρείου Πάγου και τις κριτικές παρατηρήσεις του Φ. Βεγλερή σ αυτές (1 ος 1978, σελ. 202, επ.). Οι αποφάσεις αυτές αποκλείουν το δηµόσιο συµφέρον ως δικαιολογητική βάση νοµοθετικής διακρίσεως εις βάρος των δικαστών και δέχονται αντισυνταγµατικότητα. 10

12 δηµόσιο συµφέρον δεν συµβαδίζει µε την ύπαρξη µιας δηµοκρατικά συντεταγµένης πολιτείας, όπως βέβαια και η επίκληση του δηµόσιο συµφέροντος ως λόγου υπεροχής του κοινού νόµου έναντι του Συντάγµατος. Εφόσον κάθε νόµος εξειδικεύει εξ ορισµού το δηµόσιο συµφέρον, αφού µόνο το δηµόσιο συµφέρον µπορεί να εξυπηρετεί ο νοµοθέτης και αν µία από τις κύριες αποστολές του Συντάγµατος είναι η οριοθέτηση αυτής της εξουσίας του νοµοθέτη, η άρση της δέσµευσης αυτής µε επίκληση του δηµόσιου συµφέροντος είναι οξύµωρη και εποµένως απαράδεκτη. Παράλληλα, πρέπει να σηµειωθεί ότι η θέσπιση µιας νοµοθετικής ρύθµισης υπέρ του γενικότερου δηµοσίου συµφέροντος, υπεράνω των αντίθετων συνταγµατικών διατάξεων αποτελεί άρνηση της έννοιες της αντισυνταγµατικότητας. Και αυτό γιατί αν η διάταξη αυτή εφαρµοστεί και από τα δικαστήρια, τότε το Σύνταγµα (άρθρο 93 παρ. 4) αντικαθίσταται από το δηµόσιο συµφέρον και η έννοµη τάξη παραχωρεί τη θέση της σε πολιτικές θέσεις που προβάλλει κατά ανεξέλεγκτη βούληση ο εκάστοτε κυβερνών. Ο έλεγχος της συνταγµατικότητας των νόµων αποτελεί αδιαµφισβήτητα τον πιο σηµαντικό µηχανισµό προστασίας των συνταγµατικών δικαιωµάτων αλλά και του γενικού συµφέροντος της κοινωνίας καθώς αποτελεί σηµαντικό πρόβληµα στις σύγχρονες δηµοκρατικές κοινωνίες η υποχώρηση του νοµοθέτη στην πίεση που ασκείται από διάφορες κοινωνικές οµάδες µε αποτέλεσµα την παραµέληση των γενικότερων συµφερόντων. 11

13 ΙΙΙ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Α. Ο ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕ ΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΓΝΩΜΟΝΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ. Σ αυτό το σηµείο θα επιχειρήσουµε µια ανάλυση της έννοιας του γενικού συµφέροντος στο χώρο των συνταγµατικών δικαιωµάτων όπου ρητά το συνταγµατικό κείµενο µνηµονεύει τον όρο αυτό είτε κάποια από τις λεκτικές του παραλλαγές. 1. Το Γενικό Συµφέρον και οι περιορισµοί της ιδιοκτησίας Όπως αναφέραµε το γενικό συµφέρον συνιστά οριοθέτηση στην άσκηση των συνταγµατικών δικαιωµάτων, όµως στο χώρο των οικονοµικών δικαιωµάτων, στον οποίο εντάσσεται και το δικαίωµα της ιδιοκτησίας, όπου υπάρχει ρητή αναφορά στο γενικό συµφέρον µπορούµε να µιλήσουµε για περιορισµό των συνταγµατικών δικαιωµάτων µε βάση την έννοια του γενικού συµφέροντος. Κατά το άρθρο 17, παρ. 1 τα δικαιώµατα που απορρέουν από την ιδιοκτησία δεν µπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συµφέροντος. Αυτή η ρήτρα του άρθρου 17 επιτρέπει τη νοµοθετική εισαγωγή περιορισµών της ιδιοκτησίας σε πολύ µεγαλύτερη κλίµακα απ τα άλλα συνταγµατικά δικαιώµατα. Η νοµοθετική εξουσία διαθέτει ευρύτατη διαπλαστική εξουσία, της οποίας τα όρια διαµορφώνονται ανάλογα µε τις οικονοµικές και κοινωνικές µεταβολές και δεν κωλύεται όταν εξουσιοδοτείται ρητώς να προβαίνει στη θέσπιση των περιορισµών. Οι προσδιορισµοί αυτοί του περιεχοµένου και της έκτασης της ιδιοκτησίας κυρίως σχετικοποιούν την αποκλειστική χρήση και κάρπωση και η εισαγωγή τους δεν συνεπάγεται αποζηµίωση. Παράλληλα, πρέπει κατα την άποψη της νοµολογίας, προκειµένου να είναι συνταγµατικά ανεκτοί, να συγκεντρώνουν και µάλιστα σωρευτικά τις παρακάτω προϋποθέσεις: α) να υπάρχει σχετικός τυπικός νόµος ή κανονιστική πράξη ύστερα από νοµοθετική εξουσιοδότηση, β) να θεσπίζονται µε βάση αντικειµενικά κριτήρια, γ) να αποβλέπουν στην εξυπηρέτηση γενικότερου δηµόσιου συµφέροντος, δ) να µην καθιστούν αδρανή την ιδιοκτησία σε σχέση µε τον προορισµό της, ε) να µην αποδυναµώνονται σε ουσιώδη βαθµό και στ) να εναρµονίζονται µε την αρχή της αναλογικότητας. Η ιδιωτική ιδιοκτησία είχε προσλάβει αρχικά απόλυτο χαρακτήρα, ο οποίος σχετικοποιήθηκε στην ιστορική του εξέλιξη. Επικράτησε έτσι σταδιακά η αντίληψη 12

14 ότι δεν είναι επιτρεπτή η κατάχρηση της ιδιοκτησίας. Παράλληλα, αναδείκτηκε το κοινωνικό της περιεχόµενο. Η ιδιοκτησία δεν παρέχει µόνο δικαιώµατα, αλλά και υποχρεώσεις, δεν υπάρχει µόνο για τον ιδιοκτήτη αλλά ταυτόχρονα έχει κοινωνικό ρόλο. Η ανάδειξη της κοινωνικής αυτής διάστασης της ιδιοκτησίας είχε ως αποτέλεσµα την προσαρµογή της στα κοινωνικά δεδοµένα καθώ; Και την αποµάκρυνση από την πλήρη και κατά την αποκλειστική βούληση του ιδιοκτήτη χρήση και γενικότερα εκµετάλλευση του περιουσιακού αντικειµένου. Στην πράξη οι περιορισµοί αυτοί αποσκοπούν συνήθως στην προστασία του φυσικού ή ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. 13 Έτσι έγινε δεκτό ότι οι πρόσφοροι και αναγκαίοι για την προστασία παραδοσιακού τµήµατος πολεοδοµικού συγκροτήµατος περιορισµοί χρήσης των ακινήτων δεν βλάπτουν υπέρµετρα την ιδιοκτησία δίοτι δεν την αφαιρούν ούτε την καθιστούν ανενεργή. 14 Ακόµη, ότι η απαγόρευση περίφραξης σε ζώνη πλάτους 500 µέτρων από την ακτή και η κατεδάφιση υφιστάµενων περιφράξεων, εφόσον δεν υφίσταται κατοικία ή καλλιέργεια µέσα στο ακίνητο, αποτελεί συµµόρφωση προς την κατά το άρθρο 24 του Συντάγµατος επιταγή προστασίας του περιβάλλοντος και δεν βλάπτει τον πυρήνα του δικαιώµατος της ιδιοκτησίας. 15 Ωστόσο, το γενικό συµφέρον του άρθρου 17 παρ. 1 του Συντάγµατος δεν είναι µόνο περιβαλλοντικό αλλά µπορεί να ανάγεται και στην προστασία άλλων εννόµων αγαθών, τα οποία βρίσκουν µια άµεση ή έµµεση συνταγµατική αναγνώριση, όπως είναι η δηµόσια υγεία, η ανάπτυξη της εθνικής οικονοµίας και η δηµόσια τάξη. Έτσι στρατιωτικές δουλειές σε αµυντικές περιοχές αποτελούν νόµιµους περιορισµούς της κυριότητας. 16 Παράλληλα πρέπει να σηµειωθεί ότι τυχόν αντίθεση του τρόπου άσκησης των δικαιωµάτων που απορρέουν από την ιδιοκτησία στο γενικό συµφέρον και η συνακόλουθη καταχρηστικότητα µπορεί να οδηγήσει στην απαγόρευση του συγκεκριµένου τρόπου άσκησής της, όχι όµως και στην στέρησή της. Κάτι τέτοιο όχι µόνο δεν µπορεί να βρεί έρεισµα στις διατάξεις των άρθρων 17 παρ. 1 και 25 παρ. 3 του Συντάγµατος, αλλά και θα παραβίαζε τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 17 του Συντάγµατος. 13 Βλ. Ε. Βενιζέλος, Το γενικό συµφέρον και οι περιορισµοί των συνταγµατικών δικαιωµάτων, 1990, σελ. 55επ. 14 ΣΤΕ 1913/1994, ΤΟΣ 1995,σελ ΣΤΕ 3521/1993 ολ,νοβ 1993 σελ ΑΠ 1600/1991, Ελλ νη 1993, σελ

15 Η προστασία του πυρήνα της ιδιοκτησίας συνδέεται και µε τη συνταγµατική θεµελίωση του θεσµού της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης (άρθρο 17 παρ. 2). Σ αυτή την περίπτωση η έννοια του γενικού συµφέροντος µετατρέπεται στην ε ννοια της δηµόσιας ωφέλειας, η οποία πρέπει να εξυπηρετεί κάθε αναγκαστική απαλλοτρίωση και να έχει αποδειχτεί µε τον προσείκοντα τρόπο. Επειδή η αναγκαστική απαλλοτρίωση συνεπάγεται την άρση του δικαιώµατος της ιδιοκτησίας, η δηµόσια ωφέλεια πρέπει να είναι πιο έντονη από το γενικό συµφέρον της παρ. 1 του άρθρου 17. Με τον όρο «δηµόσια ωφέλεια» νοείται η ωφέλεια του κοινωνικού συνόλου και όχι η από την αναγκαστική απαλλοτρίωση αύξηση των ασόδων ή της περιουσία του Κράτους εφόσον δεν συνδέεται µε την εξυπηρέτηση του κοινωνικού συνόλου. Η αναγκαστική απαλλοτρίωση πρέπει να στοχεύει αµέσως στη δηµόσια ωφέλεια και να συµβάλλει άµεσα και σηµαντικά στην προαγωγή της εθνικής οικονοµίας ή άλλου δηµοσίου συµφέροντος. Όπως η έννοια του δηµοσίου συµφέροντος έτσι και η έννοια της δηµόσιας ωφέλειας, ως αόριστη αξιολογική έννοια µεταβάλλεται ανάλογα µε τις επικρατούσες πολιτικές, κοινωνικές και οικονοµικές αντιλήψεις. Κατα συνέπεια, το στοιχείο της δηµόσιας ωφέλειας πρέπει να υπάρχει όχι µόνο όταν η αναγκαστική απαλλοτρίωση ενεργείται υπέρ του Κράτους αλλά και όταν γίνεται υπέρ τρίτων ιδιωτών, αρκεί να εξυπηρετείται το γενικότερο συµφέρον. Σύµφωνα, µάλιστα µε το ΣτΕ «δηµόσια ωφέλεια, επιτρεπούσα την αναγκαστικήν απαλλοτρίωσην ιδιωτικών κτηµάτων εις τα εκάστοτε υπό του κοινού νοµοθέτου καθοριζοµένας περιπτώσεις, υπάρχει και οσάκις προβλέπεται υπό τούτου η επιβολή απαλλοτριώσεως υπέρ ιδιώτου, εφ όσον ο σκοπός της εντάσσεται εις την εξυπηρέτησιν του γενικοτέρου δηµοσίου συµφέροντος». 17 Τέλος, συµπεραίνουµε ότι η συνταγµατικά προσδιοριζόµενη κοινωνική λειτουργία της ιδιοκτησίας οριοθετείται: α) αρνητικά, µε το να ασκείται σε βάρος του γενικού συµφέροντος (άρθρο 17 παρ. 1).β) θετικά, µε το να ανέχεται τη στέρηση της για λόγους δηµόσιας ωφέλειας σύµφωνα και µε τις λοιπές συνταγµατικές προϋποθέσεις (άρθρο 17, παρ. 2) 17 Στε 1449/79. 14

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΣΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΣΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΣΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Εργασία για το µάθηµα: Ατοµικά και Κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος Πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής από δασική έκταση και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικουμένου: παρατηρήσεις επί της απόφασης 27/2012 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου Administrative eviction act

Διαβάστε περισσότερα

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης Άρθρο 23 του 94/14.04.2014) ν. 4258/2014 Ακίνητα του Δημοσίου Περιφερειακών Πάρκων προστασίας και αξιοποίησης (ΦΕΚ Α Δημιουργία περιβαλλοντικής 1. Ακίνητα που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΤΑ ΤΜΗΜΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ Πληροφορίες: Α. Κωστοπούλου Ταχ. /νση: Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2003 1 ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ 1. Το Σύνταγµα εκτός από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν Παράδοση 3η : Παραγωγή (έκδοση) της Διοικητικής πράξης και η Διοικητική Διαδικασία. Ανάκληση των Διοικητικών πράξεων.

Διαβάστε περισσότερα

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989),

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989), Θεόδωρος Π. Φορτσάκης Καθηγητής της Νοµικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών ικηγόρος στον Άρειο Πάγο Μητροπόλεως 38, 10563 Αθήνα, τηλ. +30 210 32 18 900, φαξ +30 210 32 18 933, e-mail thfortsakis@fdmalaw.com

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων

Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων Λίνα Παπαδοπούλου Επ Καθ Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή, ΑΠΘ [Σύνδεση με τα προηγούμενα] Η τυπική υπεροχή του Σ ως θεμέλιο του ελέγχου της συνταγματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας (Εφετείο Λάρισας408/2002)

Θέµα εργασίας. Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας (Εφετείο Λάρισας408/2002) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (Ν. 3985/2011) & Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (αρ. 1 επ. Ν. 3986/2011):

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΟΛΙΤΗΣ ΣΠΥΡΟΣ Ι ΑΣΚΩΝ: ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΕΜΑΙL:s_polites@hotmail.com ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1) Έννοια της αρχής της νοµιµότητας 2) Καθιέρωση της αρχής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Συντοµογραφίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1. Εννοιολογικός προσδιορισµός 1. Σύνολο ειδικών διατάξεων 2. Η εξυγίανση ως µορφή συλλογικής εκτέλεσης 3. Ανάγκη συνύπαρξης εξυγιαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Σχολιασµός της υπ αριθµ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής του ηπιότερου νόμου περί φορολογικών κυρώσεων Ι. Δημητρακόπουλος Πάρεδρος Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9 η : Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Θέμα : Η απελευθέρωση του ιατρικού επαγγέλματος. Έγκριση των καταστατικών ιατρικών εταψειών από το ΔΙ του ΙΣΑ. Η νέα εγκύκλιος και οι περαιτέρω δυνατότητες. (α)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ, ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΝΤΥΠΑ ΟΠΣ Η βασική φιλοσοφία των διαδικασιών αλλά και οι σηµαντικότερες διαφοροποιήσεις σε σχέση µε την προηγούµενη περίοδο αποτυπώνονται στα συνηµµένα έντυπα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 09-05-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3212/09-05-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της τη 15/07/2010

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014»

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014 Συνοπτική παρουσίαση 3 2. Εισαγωγή. 5

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων

Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων THE DOUBLE GENERATION IN ATHENS IN LIGHT OF DECISION No. 3059/2009 OF THE

Διαβάστε περισσότερα

Το δικαίωµα της υγείας στις ιδιωτικές σχέσεις Ζήσης Κωνσταντίνου Χατζηµπύρρος, 9-2-2004. Ι. Εισαγωγή

Το δικαίωµα της υγείας στις ιδιωτικές σχέσεις Ζήσης Κωνσταντίνου Χατζηµπύρρος, 9-2-2004. Ι. Εισαγωγή Το δικαίωµα της υγείας στις ιδιωτικές σχέσεις Ζήσης Κωνσταντίνου Χατζηµπύρρος, 9-2-2004 Περιεχόµενα Ι. Εισαγωγή ΙΙ. Η απόφαση ΜονΠρΑθ 24377/1994 (Ασφ.) 1. Τα πραγµατικά περιστατικά 2. Η κρίση του ικαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Τροποποίηση διατάξεων για τη διεξαγωγή αναγκαστικών πλειστηριασµών κινητών και ακινήτων

Άρθρο 1 Τροποποίηση διατάξεων για τη διεξαγωγή αναγκαστικών πλειστηριασµών κινητών και ακινήτων ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘΜ. 3714,ΦΕΚ Α 231/7.11.2008 Προστασία δανειοληπτών και άλλες διατάξεις 1 Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδουµε τον ακόλουθο νόµο που ψήφισε η Βουλή: Άρθρο 1 Τροποποίηση διατάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµ. Πρωτ.: 122924/36635/2011 Ειδική Επιστήµονας: κα Χαρίκλεια Αθανασοπούλου

Αριθµ. Πρωτ.: 122924/36635/2011 Ειδική Επιστήµονας: κα Χαρίκλεια Αθανασοπούλου 22 εκεµβρίου 2011 Αριθµ. Πρωτ.: 122924/36635/2011 Ειδική Επιστήµονας: κα Χαρίκλεια Αθανασοπούλου Γραφείο Υπουργού ΥΠΕΚΑ Αµαλιάδος 17 115 23 Αθήνα Θέµα : Αίτηµα σχετικά µε την οριστική ρύθµιση του νοµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ Συνταγματικά προβλήματα έχουν εντοπίσει νομικοί στην καταβολή της έκτακτης εισφοράς για το έτος 2011. Ως πρώτο βήμα για την προστασία των φορολουμένων νομικοί έχουν συντάξει ένα κείμενο, το οποίο τιτλοφορείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (Σχηµατισµός Ολοµελείας) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (Σχηµατισµός Ολοµελείας) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (Σχηµατισµός Ολοµελείας) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ 1. Της Οµοσπονδίας ικαστικών Υπαλλήλων Ελλάδος, ν.π.ι.δ. που εκπροσωπείται νοµίµως και εδρεύει στην Αθήνα. 2. Του Λ. Χ. του Χρήστου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΡΓΑΤΟΛΟΓΩΝ ΑΚΑ ΗΜΙΑΣ 60-5 Ος ΟΡΟΦΟΣ (ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΣΑ) ΤΗΛ.- FAX: 210.3398136 e-mail: enelerg@dsa.gr Κύριοι σύµβουλοι, Η Ένωσή µας θέλει να σας ενηµερώσει για τη διάταξη του ν. 3301/2004 που

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά το Διοικητικό Δίκαιο εξετάζει αν η πράξη ή η ενέργεια ή η παράλειψη πράξης ή ενέργειας, του διοικητικού οργάνου, είναι σύμφωνη με τον νόμο.

Γενικά το Διοικητικό Δίκαιο εξετάζει αν η πράξη ή η ενέργεια ή η παράλειψη πράξης ή ενέργειας, του διοικητικού οργάνου, είναι σύμφωνη με τον νόμο. Αντικείμενο του Διοικητικού Δικαίου είναι η ρύθμιση των σχέσεων μεταξύ Δημόσιας Διοίκησης (ΔΔ) και διοικούμενου. Η σχέση αυτή χαρακτηρίζεται άνιση, κυρίως γιατί η ΔΔ εκδίδει πράξεις αφ εαυτού εκτελεστές

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2 Τι είναι βιομηχανία Η βιομηχανία είναι ένα οργανωμένο σύστημα παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών σε μεγάλη ποσότητα. Οι βιομηχανικές, παραγωγικές μονάδες ή μονάδες παροχής υπηρεσιών χρειάζεται να θεωρηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... VII ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... IX ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... XIX Ι. ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. To δικαστήριο των ευθύνων στους «νόμους» του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 (Ν. 58(Ι)/2004)

Ο ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 (Ν. 58(Ι)/2004) Ο ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 (Ν. 58(Ι)/2004) Για σκοπούς µερικής εναρµόνισης µε τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας µε τίτλο: (α) «Οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συµβουλίου,

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/37

21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/37 21.12.2004 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 373/37 ΟΔΗΓΙΑ 2004/113/ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 13ης Δεκεμβρίου 2004 για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤYO

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤYO ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤYO ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, Αθήνα, 14/4/2015 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Αριθμ. πρωτ.: 8815 ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΓΟΥ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας.

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας. 20 Ιουνίου, 2007 Πρόεδρο και Μέλη Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Βουλής των Αντιπροσώπων, Βουλή των Αντιπροσώπων, Λευκωσία. Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι Μέλη της Επιτροπής, Θέµα: Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Τοπογραφικών Εφαρµογών της Γενικής ιεύθυνσης Πολεοδοµίας του

Τοπογραφικών Εφαρµογών της Γενικής ιεύθυνσης Πολεοδοµίας του 22 εκεµβρίου 2011 Αριθµ. Πρωτ.: 122924/36634/2011 Ειδική Επιστήµονας: κα Χαρίκλεια Αθανασοπούλου 1. Γενική ιεύθυνση Πολεοδοµίας ιεύθυνση Τοπογραφικών Εφαρµογών ΥΠΕΚΑ Αµαλιάδος 17 115 23 Αθήνα 2. Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

3 Ιουλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 149734/23430/2012 Πληροφορίες: Δήμητρα Μυτιληναίου (τηλ.:2131306803) Μαρία Βουτσίνου (τηλ.

3 Ιουλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 149734/23430/2012 Πληροφορίες: Δήμητρα Μυτιληναίου (τηλ.:2131306803) Μαρία Βουτσίνου (τηλ. 3 Ιουλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 149734/23430/2012 Πληροφορίες: Δήμητρα Μυτιληναίου (τηλ.:2131306803) Μαρία Βουτσίνου (τηλ.: 2131306609) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Αναλυτικός Πίνακας Περιεχομένων Διάγραμμα ύλης 11 Αναλυτικός Πίνακας Περιεχομένων 13 Βασικές συντομογραφίες 25 Πρόλογος Αριστόβουλου Μάνεση 27 Προλεγόμενα 37 Εισαγωγικό Κεφάλαιο Ιστορικές και πολιτειολογικές

Διαβάστε περισσότερα

BULLETIN 74. Κυβερνητική Πράξη / Πράξη Κανονιστικού Χαρακτήρα. Εμείς από την άλλη πλευρά, εισηγηθήκαμε στο Δικαστήριο ότι:

BULLETIN 74. Κυβερνητική Πράξη / Πράξη Κανονιστικού Χαρακτήρα. Εμείς από την άλλη πλευρά, εισηγηθήκαμε στο Δικαστήριο ότι: BULLETIN 74 ΑΠΟΜΕΙΩΣΗ (HAIRCUT) ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ (ΜΕΜΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΒΗΜΑΤΩΝ) Προδικαστική Ένσταση: Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας εισηγήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές και διαδικασίες των τραπεζών και εσωτερική επιθεώρησή τους.

Στρατηγικές και διαδικασίες των τραπεζών και εσωτερική επιθεώρησή τους. Στρατηγικές και διαδικασίες των τραπεζών και εσωτερική επιθεώρησή τους. 19Α. (1) Οι τράπεζες διαθέτουν αξιόπιστες, αποτελεσματικές και πλήρεις στρατηγικές και διαδικασίες για την αξιολόγηση και τη διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ»

ΘΕΜΑ: ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ 1 ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΘΕΜΑ: ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ» ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΦΡΑΓΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Ο κρατικός παρεμβατισμός στην οικονομία και την κοινωνία. Διοικητικές διαστάσεις των οικονομικών λειτουργιών της Δημόσιας

Διαβάστε περισσότερα

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Γενικότερα, ο όρος του δικαίου είναι ιδιαίτερα ευρύς και χρησιμοποιείται με περισσότερες από μια σημασίες. Δηλαδή χρησιμοποιείται για να προσδώσει την έννοια του ορθού

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ H ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΝΟΜΟ ---------------------------------------------------- Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204

Διαβάστε περισσότερα

Aθήνα, 10 Απριλίου 2008. Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 ΠΟΡΙΣΜΑ

Aθήνα, 10 Απριλίου 2008. Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 ΠΟΡΙΣΜΑ Aθήνα, 10 Απριλίου 2008 ΠΟΡΙΣΜΑ Αρ.πρωτ.: 2015. 2. 3/08 Κατόπιν διερεύνησης της µε αριθµό πρωτοκόλλου 2015/2008 αναφοράς της κυρίας *** και της ανεπαρκούς αιτιολόγησης που παρείχε το Προξενείο Καϊρου,

Διαβάστε περισσότερα

... ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ *****

... ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ ***** ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ/ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΝΣΤΑΣΗ Της/του., µονίµου υπαλλήλου µε βαθµό Α κλάδου., υπηρετούσας-ντος στο ως άνω Ίδρυµα, κατοίκου., οδός αριθµός ΚΑΤΑ Των καταρτισθέντων βάσει του άρθρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ορισμός εμπορικής πράξης (σελ.77) 2. Αντικειμενικό, υποκειμενικό, μικτό και σύστημα οργανωμένης επιχείρησης.(σελ.77-79) 3. Πρωτότυπα(φύσει) εμπορικές πράξεις του χερσαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Δίκαιο: είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων, που ρυθμίζουν, κατά τρόπο υποχρεωτικό, την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων (βλ. σελ. 5) Δημόσιο Δίκαιο:

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

2. Σχετικά με τους ειδικευμένους Ιατρούς του Ε.Σ.Υ., οι οποίοι είναι Δημόσιοι Λειτουργοί, παρά τις θεωρητικές κατασκευές για τις ιδιαιτερότητες

2. Σχετικά με τους ειδικευμένους Ιατρούς του Ε.Σ.Υ., οι οποίοι είναι Δημόσιοι Λειτουργοί, παρά τις θεωρητικές κατασκευές για τις ιδιαιτερότητες Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Δ. ΜΙΧΑΗΛ Δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω Αθήνα, 1 Νοεμβρίου 2012 Κύριο Δημήτριο Βαρνάβα Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (Ο.Ε.Ν.Γ.Ε.) Οδός Λαμίας, αριθ. 2 Αθήνα Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑΕΤΑΙΡΙΚΗΣΝΟΜΙΚΗΣΕΥΘΥΝΗΣΚΑΙ Ο ΙΚΗΓΟΡΟΣ IN-HOUSE. Επιστηµονική Συνάντηση Πέµπτη, 25 Ιανουαρίου 2007 Αµφιθέατρο Γενναδίου Βιβλιοθήκης

ΘΕΜΑΤΑΕΤΑΙΡΙΚΗΣΝΟΜΙΚΗΣΕΥΘΥΝΗΣΚΑΙ Ο ΙΚΗΓΟΡΟΣ IN-HOUSE. Επιστηµονική Συνάντηση Πέµπτη, 25 Ιανουαρίου 2007 Αµφιθέατρο Γενναδίου Βιβλιοθήκης ΘΕΜΑΤΑΕΤΑΙΡΙΚΗΣΝΟΜΙΚΗΣΕΥΘΥΝΗΣΚΑΙ Ο ΙΚΗΓΟΡΟΣ IN-HOUSE Επιστηµονική Συνάντηση Πέµπτη, 25 Ιανουαρίου 2007 Αµφιθέατρο Γενναδίου Βιβλιοθήκης Ελαττωµατικότητα /Ασφάλεια Προϊόντων Πεδίο «κρυµµένης» εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 75/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 75/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 07-06-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3987/07-06-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 75/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ/ΚΦΔ (ν. 4174/2013, όπως ισχύει μετά τον ν. 4223/2013 ΦΕΚ 287Α )

Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ/ΚΦΔ (ν. 4174/2013, όπως ισχύει μετά τον ν. 4223/2013 ΦΕΚ 287Α ) Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ/ΚΦΔ (ν. 4174/2013, όπως ισχύει μετά τον ν. 4223/2013 ΦΕΚ 287Α ) Διεύθυνση Πολιτικής Εισπράξεων Γ.Γ.Δ.Ε. Μ. Πρινιωτάκη Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 1. Ο παρών νόμος αποβλέπει στην θεσμοθέτηση του ρυθμιστικού πλαισίου άσκησης των οικονομικών δραστηριοτήτων του άρθρου 2.

Άρθρο 1 1. Ο παρών νόμος αποβλέπει στην θεσμοθέτηση του ρυθμιστικού πλαισίου άσκησης των οικονομικών δραστηριοτήτων του άρθρου 2. ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Άρθρο 1 1. Ο παρών νόμος αποβλέπει στην θεσμοθέτηση του ρυθμιστικού πλαισίου άσκησης των οικονομικών δραστηριοτήτων του άρθρου 2. 2. Η άσκηση κάθε οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα