ΛΕΣΒΟΣ-ΚΥΔΩΝΙΕΣ-ΑΔΡΑΜΥΤΤΙ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΠΕΚΤΑΤΙΣΜΟΣ Ή ΙΣΟΤΙΜΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΛΕΣΒΟΣ-ΚΥΔΩΝΙΕΣ-ΑΔΡΑΜΥΤΤΙ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΠΕΚΤΑΤΙΣΜΟΣ Ή ΙΣΟΤΙΜΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ;"

Transcript

1 ΕΥΡΥΔΙΚΗ ΣΙΦΝΑΙΟΥ ΛΕΣΒΟΣ-ΚΥΔΩΝΙΕΣ-ΑΔΡΑΜΥΤΤΙ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΠΕΚΤΑΤΙΣΜΟΣ Ή ΙΣΟΤΙΜΗ ΣΥΝΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ; «Με την πρώτη σταγόνα της βροχής σκοτώθηκε το καλοκαίρι...», γράφει ο Οδυσσέας Ελύτης1. Όμως στη Λέσβο δεν ήταν οι πρώτες σταγόνες της βροχής που προμήνυαν τον ερχομό του φθινοπώρου. Τότε, και σήμερα πολύ λιγότερο, ήταν οι τουφεκιές των κυνηγών που έπεφταν λίγο πριν από το ξημέρωμα και τάραζαν τον ύπνο των παιδιών για να σημάνουν το τέλος της εποχής της σχόλης και την προετοιμασία της ελαιοσυλλογής2. Έτσι, την πρώτη του Σεπτέμβρη του 1907 ο λαδέμπορος Βασίλειος Γούτος έστελνε «πεσκέσι» στον γυμνασιάρχη των Κυδωνιών Γεώργιο Σακκάρη, «είκοσι όρτυγας» που μόλις είχε σκοτώσει την αυγή. Την ίδια μέρα ο ανταποκριτής του εξαγωγικού οίκου των Αδελφών Γούτου στις Κυδωνιές, εργοστασιάρχης Μιχαήλ Στρογγύλης, του έστελνε διακόσια κυδώνια που μόλις είχε βγάλει από τον βυθό της θάλασσας3. Η λεπτομέρεια αυτή από την εμπορική αλληλογραφία μεταξύ Γούτου και Στρογγύλη μαρτυρεί το πυκνό δίκτυο της ημερήσιας επικοινωνίας μεταξύ της Μυτιλήνης και των Κυδωνιών. Τα είδη που ανταλλάσσονταν έπρεπε να καταναλωθούν ή να μαγειρευτούν αυθημερόν και τη δυνατότητα αυτή εξασφάλιζαν τα τακτικά και έκτακτα δρομολόγια πλεούμενων, βενζινακάτων και μικρής χωρητικότητας ατμόπλοιων. Ωστόσο, πέρα από τα προσωπικά είδη που στέλνονταν στις εκατέρωθεν ακτές, τη σχετικά σύντομη διαδρομή της μετάβασης από τον έναν προορισμό στον άλλο, έπαιρναν πρώτες ύλες, επεξεργασμένα προϊόντα 1. Οδυσσέας Ελύτης, Προσανατολισμοί, Αθήνα 1979, σ. 75. Ο στίχος ανήκει στον κύκλο «Σποράδες», στο ποίημα Ελένη. 2. Τόσο στη Λέσβο όσο και στη μικρασιατική ακτή από τα τέλη Αυγούστου αρχίζει το μάζεμα των κουρουκιών που είναι οι ελιές που έχουν πέσει στο έδαφος με τα πρωτοβρόχια. Απ αυτές βγαίνει το κουρουκέλαιο (κουρουκόλαδο) που χρησιμοποιείται για σαπουνόλαδο. Το κουρουκέλαιο των Κυδωνιών εξαγόταν στη Μασσαλία' βλ. Δ. Λουκάτος, «Λαϊκή ελαιοκομία και ελαιουργία στο Αδραμύτι», Μικρασιατικά Χρονικά 2 (1957), 106 και Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. 1, Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. 1, 1/ Μυτιλήνη και Αϊβαλί (Κυδωνιές). Μια αμφίδρομη σχέση στο βορειοανατολικό Αιγαίο, επιμ.: Π. Μ. Κιτρομηλίδης-Π. Μιχαηλάρης, Αθήνα: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών, 2007

2 250 ΜΤΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) αλλά και χρηματοδέματα, αθηναϊκοί θίασοι, εποχικοί εργάτες αλλά και εν δυνάμει γαμπροί4. Είναι γνωστό ότι η Λέσβος έστελνε προς τη μικρασιατική ακτή αρκετά είδη εισαγωγής. Τα τεκμήρια της εμπορικής αλληλογραφίας αλλά και των στατιστικών του εμπορίου αποδεικνύουν πως η σχέση ανάμεσα στα δύο μέρη ήταν αμφίδρομη. Η λεσβιακή οικονομική και βιομηχανική ανάπτυξη συνδέεται με την ύπαρξη ενδοχώρας, της Μικράς Ασίας, από την οποία προμηθευόταν πρώτες ύλες και στην οποία διοχέτευε βιομηχανικά προϊόντα. Ας σταθούμε όμως λίγο στο θέμα των εισαγωγών. Από το 1860 που το εξωτερικό εμπόριο της Λέσβου σημειώνει σημαντική άνοδο, το ένα τρίτο περίπου των εισαγωγών της επανεξαγόταν στην Ανατολή5. Οι μεγαλο-εισαγωγείς του νησιού αλλά και οι μικρέμποροι, προσέβλεπαν σε πωλήσεις στην απέναντι ακτή και ταξίδευαν σε μεγάλη ακτίνα από τα παράλια για να διαθέσουν τα προϊόντα τους στις εσωτερικές αγορές κωμοπόλεων και χωριών. Τη συνηθισμένη αυτή πρακτική που συνεχιζόταν επί έξι τουλάχιστον δεκαετίες μετά το 1860, επιβεβαιώνει η απολογιστική έκθεση του Εμπορικού Επιμελητηρίου Λέσβου στα Ακόμη και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ο εμπορικός κόσμος πίστευε πως οι συναλλαγές με τη Μικρά Ασία θα αναγεννιόνταν και θα ξεπερνούσαν τα προ του πολέμου επίπεδα. Για το σκοπό αυτό οι έμποροι ζητούσαν να κτιστούν νέες αποθήκες διαμετακομιστικού εμπορίου στο υπό ανακατασκευή λιμάνι της Μυτιλήνης6. Το κλειδί για την ερμηνεία του κεντρικού ρόλου που παίζει η Λέσβος στη μικρασιατική οικονομία βρίσκεται στη γεωγραφική της θέση. Η ανυπαρξία οδικού ή σιδηροδρομικού δικτύου που να συνδέει τις πόλεις της Μικράς Ασίας με τη Σμύρνη, την Προύσα και την Κωνσταντινούπολη οδηγούσε στην επιλογή των θαλάσσιων μεταφορών ως κύριου μέσου μεταφοράς για ανθρώπους και εμπορεύματα και κατά συνέπεια η Λέσβος ήταν το εγγύτερο στον μικρα 4. Ο λεσβιακός τύπος μετά το 1908 είναι ιδιαίτερα πλούσιος σε πληροφορίες για τις πάσης φύσεως ανταλλαγές. Ενδεικτικά, στις 8 Φεβρουάριου 1912 η εφημερίδα της Μυτιλήνης Σάλπιγζ ανακοίνωσε ότι ο θίασος του Βασιλείου Στεφάνου, μετά τις επιτυχείς παραστάσεις του στη Μυτιλήνη, έφευγε για τις Κυδωνιές για να δώσει και εκεί παραστάσεις τη Μεγάλη Σαρακοστή, και του ευχόταν κάθε υλική και ηθική επιτυχία. Για τις εποχικές μετακινήσεις αγροτών από τη Λέσβο στην απέναντι ακτή και τη σύναψη σχέσεων στη Μικρασία, που αποτελούσαν αφορμή ακύρωσης προηγουμένων συμβολαίων αρραβώνων στη Λέσβο, βλ. το Αρχείο του Εκκλησιαστικού Δικαστηρίου Μυτιλήνης. 5. Foreign Office [=F.O.], A.S., Turkey, Scio and Mytilene, Report by Mr. Vice-Consul Biliotti on the Trade of Scio and Mytilene for the year Αελτίον Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Μυτιλήνης , Μυτιλήνη 1925, σ

3 Ευρυδίκη Σιφναίου, ΛΕΣΒΟΣ-ΚΥΔΩΝΙΕΣ-ΑΔΡΑΜΓΓΤΙ 251 σιατικό αιγιαλό εμπορικό και βιομηχανικό κέντρο. Αξίζει να σημειωθεί πως η απόσταση ανάμεσα στις Κυδωνιές και τον μεγάλο ελαιώνα του Ιωάννη Τρικούπη, στο Αρμούδ-οβασί, της περιφέρειας Κεμεριού, απείχε δύο ώρες από το Αϊβαλί και η μεταφορά του ελαιοκάρπου προς τα ελαιοτριβεία γινόταν με ζώα μέσα από κακοτράχαλους δρόμους7. Το ζήτημα βεβαίως της τακτικής επισκεψιμότητας της Λέσβου ήταν θέμα οικονομικού μεγέθους καθ ότι το νησί διακινούσε μεγαλύτερο αριθμό επιβατών και εμπορευμάτων, απ ότι οι Κυδωνιές. Οι τελευταίες εξαιρούνταν από τα δρομολόγια των μεγάλων ατμοπλοϊκών εταιρειών καθώς το λιμάνι τους ήταν αδύνατο να φιλοξενήσει πλοία μεσαίας χωρητικότητας πριν από τη διάνοιξή του το Όμως, εκτός από το γεωγραφικό συγκριτικό πλεονέκτημα της Λέσβου υπήρχε και το θέμα της ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας στην οποία υπερείχαν οι Λέσβιοι. Την εμπορική και βιομηχανική αλληλεξάρτηση των δύο πόλεων θα προσπαθήσω να φωτίσω αντλώντας τεκμήρια από την πλούσια εμπορική επιστολογραφία9. Θα σταθώ στον τρόπο που διαπλέκεται η λεσβιακή βιομηχανία με την αιολική οικονομία. Σημαντικές πρώτες ύλες του νησιού προέρχονται από την μικρασιατική ενδοχώρα: συμπληρωματική πυρήνα για τα οκτώ πυρηνελαιουργεία της Λέσβου, ρύμματα σαπουνιών για το εργοστάσιο γλυκερίνης10 που ιδρύθηκε το 1912, βαμβάκι Περγάμου για το νηματουργείο Αθα- 7. ΑΤΕ, 1911, 46,1: επιστολή του υποπροξένου Κυδωνιών της 13/ Η έλλειψη οδικού δικτύου στη δυτική Μικρά Ασία καθιστούσε τη χερσαία επικοινωνία εξαιρετικά δύσκολη. Χαρακτηριστική είναι και η επιστολή του ελληνικού προξενείου της Σμύρνης προς το Υπουργείο των Εξωτερικών, στην οποία αναφέρει ότι η απόσταση μεταξύ Σμύρνης και Βουρλών, όπου ζούσε πολυπληθής ελληνική κοινότητα, ήταν οκτώ ώρες (1871) και τα δύο μέρη δεν συνδέονταν ούτε διά θαλάσσης ούτε με σιδηρόδρομο ούτε με τακτικό ταχυδρομείο" βλ. ΑΥΕ, 1871, 39, 1-26, αρ. 918: επιστολή του Ελληνικού Προξενείου Σμύρνης. 8. Γ. Σακκάρης, Ιστορία των Κυδωνιών, Αθήνα 1920, σ Στοιχεία για τις εμπορικές και επιχειρηματικές σχέσεις των δύο περιοχών παρέχει τόσο η εμπορική αλληλογραφία του οίκου των Αφών Γούτου με τον εμπορικό αντιπρόσωπό τους στις Κυδωνιές ( ) που απόκειται στο Ε.Λ.Ι.Α., όσο και η επιστολογραφία του Θεμιστοκλή Μαρίνου, προύχοντα και επιχειρηματία της Μυτιλήνης, με τον φίλο του, επιχειρηματία Μιχαήλ Καζάζη, στο Αδραμύττι. Η δεύτερη καλύπτει τα έτη και και απόκειται στο ιδιωτικό αρχείο Αλ. Χατζηδήμου. 10. Το εργοστάσιο γλυκερίνης κατεργαζόταν τα ρύμματα των σαπωνοποιείων της Λέσβου και της Ανατολής, των οποίων η περιεκτικότητα σε γλυκερίνη ήταν 5-7%. Εργαζόταν με μηχανική κίνηση όλο το εικοσιτετράωρο και είχε 11 εργάτες. Προμηθευόταν την καύσιμη ύλη από τα ανθρακωρυχεία της Ποντοηράκλειας που ανήκαν στην επι

4 252 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΐΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) νασιάδη11. Τα δύο αυτά νεόκτιστα εργοστάσια υπήρξαν και τα πρώτα θύματα της δημιουργίας συνόρων στο Αιγαίο και σταμάτησαν τη λειτουργία τους τον πρώτο χρόνο της απελευθέρωσης. Ο κατάλογος των εισαγόμενων για τη βιομηχανία πρώτων υλών συμπληρωνόταν με πευκοφλοιό για τη βυρσοδεψία, πέτρες Σαρμουσάκ12 και ξυλεία για την ανθούσα οικοδομική δραστηριότητα της πόλης. Δεν ήταν όμως μόνο οι πρώτες ύλες αλλά και τα προϊόντα της λεσβιακής βιομηχανίας που έβρισκαν διαθέσιμες αγορές στη Μικρά Ασία. Υφάσματα κάμποτ και τσουπιά για τους ελαιόμυλους είναι από τα λιγότερο γνωστά σε μας είδη13. Όμως το κύριο προϊόν ήταν μηχανήματα για τα ελαιοτριβεία. Σιδερένιες πρέσες και συστήματα ελαιομύλων που παρήγαγε το ντόπιο μηχανουργείο των Λουκά και Καραμιτζόπουλου τροφοδοτούσαν τα ατμοκίνητα ελαιουργεία της Μ. Ασίας14. Αλλά και εκεί που πρωτοέφτασε ο ατμός, όπως για παράδειγμα στη «μηχανή» του Μιχαήλ Καζάζη στο Αδραμύττι (1885), η προμήθεια του τεχνολογικού εξοπλισμού έγινε από τον Αχιλλέα Κούππα, λέσβιο την καταγωγή, που είχε ανοίξει μηχανουργείο στον Πειραιά15. Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι η μεταφορά και η χείρηση Π. Μ. Κουρτζή και Σία' βλ. Α. Σοφιανόπουλος, «Περί της βιομηχανικής κινήσεως εν τη νήσω Λέσβω», στο Γενική Διοίκησις Νήσων Αιγαίου, Διάφοροι Μελέται περί των Νήσων, Α! Λέσβος, 1913, σ Τα «Μεγάλα Κλωστήρια και Υφαντουργεία» του Απ. Χρ. Αθανασιάδη ήταν σε θέση να παράγουν πήχεις ύφασμα ημερησίως και απασχολούσαν περί τους 100 εργάτες και εργάτριες. Προμήθευαν τον τουρκικό στρατό καθώς και πολλά μεγάλα καταστήματα στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη βλ. Α. Σοφιανόπουλος, «Περί της βιομηχανικής...», σ Τη ροζ πέτρα Σαρμουσάκ που είχε ευρεία χρήση στη λεσβιακή οικοδομική, εξήγαγαν νταμαρτζήδες από την περιοχή Σαρμουσάκ και τη μετέφεραν απελέκητη στο Αϊβαλί, όπου πελεκιόταν και καθοριζόταν η τιμή της ανάλογα με τη ζήτηση (Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. 1, ). 13. Ο Μιχαήλ Στρογγύλης υπολόγιζε την κατανάλωση των Κυδωνιών σε τόπια πανί ετησίως και πρότεινε να αναλάβει την προώθηση των υφασμάτων του υφαντήριου Αθανασιάδη με προμήθεια 2%. Όσον αφορά στα ελαιόπανα, εκτός της αγιασώτικης οικοτεχνικής παραγωγής, τα εργοστάσια των Κυδωνιών τα προμηθεύονταν και από τα εργοστάσια της Αγίας Παρασκευής και του Π.Λ. Ραπίτη στη Μυτιλήνη βλ. Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. 1, , , 15/ , Η πρόσφατη έρευνα στο χωριό Σαατζιλάρ του κάμπου της Περγάμου αποκάλυψε πως το ελαιοτριβείο του Δημήτρη Αγάλια είχε αγοράσει τον εξοπλισμό του από το «Μηχανουργικόν εργοστάσιου Π. Λουκά και Μ. Καραμιτσόπουλου»' βλ. εφ. Εμπρός (Μυτιλήνης), φύλ. της (άρθρο του Στρ. Μπαλάσκα). 15. Αρχείο Αλέξανδρου Χατζηδήμου, αντίγραφα επιστολών Θεμιστοκλή Μαρίνου, , και

5 Ευρυδίκη Σιφναίου, ΛΕΣΒΟΣ-ΚΤΔΩΝΙΕΣ-ΑΔΡΑΜΤΤΤΙ 253 συναρμολόγηση των μηχανημάτων γινόταν μέσω Μυτιλήνης και όχι μέσω Σμύρνης, παρά το γεγονός ότι στη Σμύρνη υπήρχε και το μηχανουργείο του Δημοσθένη Ισηγόνη16. Το παράδειγμα αυτό υπογραμμίζει τη σημασία του εμπορικού δικτύου της Λέσβου που έπαιζε καθοριστικό ρόλο στην επιλογή των προμηθευτών, στη μείωση του κόστους κατασκευής και μεταφοράς και παρείχε διευκολύνσεις στη διεκπεραίωση των συναλλαγών17. Η εμπορική αλληλογραφία αποκαλύπτει πως η συμβολή του επιχειρηματικού κόσμου της Λέσβου στην εκβιομηχάνιση της Μικράς Ασίας δεν έγινε μόνο με την προμήθεια μηχανημάτων αλλά και με δανεισμό κεφαλαίων και με την παροχή συμβουλών τόσο σε τεχνικά ζητήματα όσο και σε θέματα εμπορικής εξακτίνωσης και επαγγελματικής κατάρτισης των επιχειρηματιών. Το ο Μ. Στρογγύλης συζητούσε με τον Β. Γούτο για ένα νέο τύπο εργοστασίου που δεν υπήρχε στο Αϊβαλί18. Σκόπευε να κτίσει πυρηνελαιουργείο και σαπωνοποιείο δανειζόμενος τα κεφάλαια από τον Μυτιληνιό επιχειρηματία. Θα ανέθετε το όλο εγχείρημα στον γιο του, Παναγή, που είχε μόλις επιστρέφει από μαθητεία στα σαπωνοποιεία της Μασσαλίας. Ο Παναγής χρησιμοποιούσε σύγχρονες μεθόδους σαπωνοποίησης παρτίδων ελαίου κατά το ευρωπαϊκό σύστημα, αποφεύγοντας τη νοθεία19. Παρά τις δυσκολίες που δημιουργούσαν τα διατιθέμενα μέσα το αποτέλεσμα ήταν ενθαρρυντικό. Τα πλεονεκτήματα του «ευρωπαϊκού» 16. Το εργοστάσιο του Δημοσθένη Ισηγόνη (έτος ίδρυσης 1854) προμήθευε με μηχανές τα μεγάλης ισχύος λεσβιακά ελαιουργικά συγκροτήματα (Μανταμάδου, Αγίας Παρασκευής). 17. Η πληρωμή των μηχανημάτων για το ελαιοτριβείο του Μιχαήλ Καζάζη, για παράδειγμα, θα γινόταν με συναλλαγματική που θα έσυρε ο Κούππας επί του καταστήματος Κουρτζή-Κούμπα (Λέσβιων την καταγωγή) στην Κωνσταντινούπολη, οι οποίοι, με τη σειρά τους, αγόραζαν λάδια από τον Μιχαήλ Καζάζη στο Αδραμύττι (Αρχείο Αλέξανδρου Χατζηδήμου, αντίγραφα επιστολών Θεμιστοκλή Μαρίνου, ). 18. Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. I, Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. 1,4/ Το Αϊβαλί είχε μεγάλη παράδοση στη σαπωνοποιία που ήταν η σημαντικότερη βιοτεχνική δραστηριότητα πριν από την Ελληνική Επανάσταση. Τη δεκαετία του λειτουργούσαν δεκαπέντε σαπωνοποιεία. Το προϊόν δυσφημίστηκε με την αύξηση της νοθείας του σαπουνιού με σαπουνόχωμα και ανάγκασε την οθωμανική κυβέρνηση να απαγορεύσει την πώληση του. Μόνο μετά το 1893 αναπτύχθηκε η ευρωπαϊκή μέθοδος παρασκευής σαπουνιών με τη χρήση αγγλικής ή γαλλικής σόδας (ΑΤΕ, 1911, 90, 1,1* Ιω. Καραμπλιάς, Σημειώματα εις την Ιστορίαν της πόλεως των Κο8ωνιών (Μ. Ασίας), Κυδωνιές 1911, σ ).

6 254 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) σάπωνα έναντι των κοινών σαπουνιών περιέγραφε ο Μ. Στρογγυλής σε επιστολή του προς το κεντρικό κατάστημα: «Ο ευρωπαϊκός σάπων παρασκευάζεται με καυστική σόδα και χύνεται μαλακός. Θέλει 8-15 ημέρες να στεγνώσει και σφραγίζεται με χειρόπρεσα σε κομμάτια των 100 δρ. και όχι στονταμπακά [με ξύλινες σφραγίδες]. [Κατά το ψήσιμο] αφαιρείται όλο το αλκάλι και μένει καθαρός και γλυκύς, κάμνει ευκόλως αφρόν, δεν σαλιώνει όπως ο άλλος της συνήθους κατασκευής, ουδέποτε εβγάζει γένια και είναι εν γένει σάπων ανώτερος του κοινού, χωρίς να κοστίζει περισσότερο. Απόδοση έχει καλή»20. Συγκρίνοντας τη μέθοδο αυτή με τον τρόπο σαπωνοποίησης στη Λέσβο παρατηρούμε ότι οι μέθοδοι ήταν παρεμφερείς σε όσα σαπωνοποιεία διέθεταν σπουδασμένους στο εξωτερικό ή εμπειρικούς τεχνίτες που ακολουθούσαν τις οδηγίες των γαλλικών εγχειριδίων21. Ο γιος του κυδωνιάτη ανταποκριτή μετέφερε στη Μυτιλήνη δείγματα σαπουνιών από δοκιμές που είχε κάνει για να τα δουν οι Αφοί Γούτου και να τα προωθήσουν σε πελατεία υψηλών εισοδημάτων. Την ίδια εποχή ο πατέρας του ζητούσε τη γνώμη και τη διαμεσολάβηση του Μυτιληνιού μεγαλοεξαγωγέα για να επιλέξει την εμπορική σχολή στην οποία θα φοιτούσε ο δευτερότοκος γιος του, ο Αλέξανδρος22. Είναι ενδεικτικό ότι μετά το 1912, οι πολιτικές πιέσεις και οι επακόλουθες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι χριστιανοί οθωμανοί υπήκοοι στη Μικρά Ασία οδήγησαν τον Αλέξανδρο στα βαμβακοελαιουργεία του Kafr-el-Zayat23 στην Αίγυπτο και στη συνέχεια στην εξεύρεση εργασίας στον Πειραιά, όπου είχε αναδιπλώσει τις δραστηριότητές του ο διορατικός λέσβιος επιχειρηματίας Θεόδωρος Αλεπουδέλης Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. 1, Για την επαγγελματική κατάρτιση των σαπωνοποιών της Λέσβου βλ. Ε. Σιφναίου, Ν. Σηφουνάκης, Γ. Κουτσουρίδης, Ενθύμιον Σαπωνοποιίας Λέσβου, Αθήνα 2002, σ Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. 1, Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. 3, 3/ Οι αδελφοί Θρασύβουλος και Παναγιώτης Αλεπουδέλης, γνωστοί σαπωνοποιοί του Ηρακλείου Κρήτης και του Πειραιά, κατάγονταν από τη Μυτιλήνη. Στον γενέθλιο χώρο είχαν αναπτύξει τις πρώτες εμπορικές και βιομηχανικές τους δραστηριότητες την περίοδο της οικονομικής απογείωσης της Λέσβου, στα τέλη της οθωμανικής κυριαρχίας. Από ελάχιστες σφραγίδες και συσκευασίες σαπουνιών που διασώθηκαν στην οικογενειακή συλλογή γνωρίζουμε την ύπαρξη σαπωνοποιείου αρωματικών σαπώνων στη Λέσβο από το 1884, του οποίου όμως οι εγκαταστάσεις δεν έχουν εντοπιστεί. Οι γενικότερες αλλαγές που επήλθαν στις οικονομικές σχέσεις της Λέσβου με τις οθωμανικές αγορές μετά το 1910, οδήγησαν στη μεταφορά των μεταποιητικών δραστηριοτήτων της οικογένειας στο Ηράκλειο Κρήτης, όπου το 1911 ιδρύθηκε το πυρηνελαι-

7 Ευρυδίκη Σιφναίου, ΛΕΣΒΟΣ-ΚΤΔΩΝΙΕΣ-ΑΔΡΑΜΤΤΤΙ 255 Η Λέσβος, λοιπόν, προηγείτο βιομηχανικά αλλά συνεργαζόταν και τροφοδοτούσε με τεχνολογία και τεχνογνωσία τη μεταποιητική δραστηριότητα του μικρασιατικού αιγιαλού Επρόκειτο, εξάλλου, για δύο περιοχές που στηρίζονταν στην οικονομία της ελιάς. Από την άλλη, οι μικρασιάτες ελαιοκαλλιεργητές υπερείχαν ως προς τις καλλιεργητικές μεθόδους και έδιναν ιδιαίτερη προσοχή στην περιποίηση του δένδρου. Φρόντιζαν την άροση, το κλάδεμα και τη λίπανση των ελαιώνων και συνέβαλαν αποφασιστικά στη βελτίωση της ελαιοκαλλιέργειας στη Λέσβο μετά το διωγμό2(>. Φημισμένα ήταν και τα μεγάλα πρότυπα κτήματα στο Δικελί και στη Μακαρόνια των οικογενειών Κ. Πανταζόπουλου και Λ. Ηλιόπουλου, στα οποία είχε εισαχθεί η μηχανοκίνητη καλλιέργεια27. Ας δούμε όμως τι έγινε με το λάδι και το σαπούνι, προϊόντα κοινά και εξ ορισμού ανταγωνιστικά, ειδικότερα όταν η καρποφορία ήταν μεγάλη και ουργείο «Αθηνά». Ο Παναγιώτης εγκαταστάθηκε στο Ηράκλειο όπου παρέμεινε ώς το 1915, και ο Θρασύβουλος εγκαταστάθηκε στην Αθήνα μετά το Το σαπωνοποιείο του Πειραιά ανήκε στην εταιρεία «Αφοί Αλεπουδέλη» που συγχρόνως εμπορευόταν λάδια και πυρηνέλαια. Μετά τον θάνατο του Παναγιώτη, το 1925, η εταιρεία πήρε την ονομασία «Αλεπουδέλης και Σία» και τη διεύθυνση του εργοστασίου ανέλαβε ο Θεόδωρος Π. Αλεπουδέλης που σπούδασε χημικός στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Βερολίνο. Η σαπωνοποιία Αλεπουδέλη είναι γνωστή για διάφορους τύπους σαπουνιών που παράχθηκαν μεταξύ 1927 και 1940: το «ΑΣΣΟΣ Πράσινο», το «Μασσαλίας κύβος», το αρωματικό «No. 500», το σαπούνι πολυτελείας «ZHRIDACE», το «Aleps Lavender Soap» και άλλα. 25. Για τη βιομηχανία της Λέσβου το 1912 βλ. την έκθεση του Α. Σοφιανόπουλου, Επιμελητή του Χημείου του Μετσοβίου Πολυτεχνείου, «Περί της βιομηχανικής κινήσεως», σ Σύμφωνα με αυτήν το νησί διέθετε πυκνό δίκτυο ατμοκίνητων εργοστασίων από 113 ελαιοτριβεία, 14 σαπωνοποιεία, 2 υφαντουργεία-νηματουργεία, 2 μηχανουργεία, 3 βυρσοδεψεία, 15 αλευρόμυλους-κυλινδρόμυλους και 7 εργοστάσια διαφόρων ειδών. Αντίστοιχα το Αϊβαλί την ίδια εποχή είχε 3 ατμοκίνητα βυρσοδεψεία, 22 ελαιοτριβεία, 12 σαπωνοποιεία και 3 αλευρομηχανές (βλ. ΑΤΕ, 1911, 90, Ι,Γ Ιω. Καραμπλιάς, Σημειώματα εις την Ιστορίαν, σ ). 26. Την ύπαρξη πληθώρας εργατικών χεριών που επέτρεπαν τη γρήγορη συλλογή και άλεση του ελαιοκάρπου και τη βελτίωση της λίπανσης με τη συνεισφορά των προσφύγων εξαιρεί το Δελτίο Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Μυτιλήνης , σ Ο Ασ. Ηλιόπουλος σπούδασε γεωπονία στην περίφημη γαλλική σχολή του Γκρινιόλ και υπήρξε διευθυντής της Γεωργικής Σχολής της Τίρυνθας. Η υιοθέτηση της αγγλικής υπηκοότητας και η θέση του υποπροξένου προστάτευσαν την ιδιοκτησία του από τον οικονομικό πόλεμο που εξαπόλυσαν εναντίον των Ελλήνων οθωμανών υπηκόων οι τοπικές επιτροπές του κομιτάτου (βλ. παρακάτω, σημ. 32) Ιω. Καραμπλιάς, Ιστορία των Κυδωνιών, τ. Β', Αθήνα 1950, σ και Γ. Σακκάρης, Ιστορία, σ. 170.

8 256 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) στις δύο περιοχές και η παγκόσμια ζήτηση μειωμένη. Μεταξύ της Λέσβου και της περιφέρειας Κυδωνιών-Αδραμυττίου θα περίμενε κανείς έντονη αντιπαλότητα ως προς την κατάκτηση των αγορών ή και διαφοροποίηση των καλλιεργειών, ειδικά την εποχή της αγροτικής κρίσης του τελευταίου τετάρτου του 19ου αιώνα28. Όμως τίποτα απ αυτά δεν συνέβη. Το αρχειακό υλικό καταγράφει, βέβαια, διακυμάνσεις στις εξαγωγές αλλά και μια πορεία συνεργασίας στην οργάνωση και εκμετάλλευση της ελαιοκομίας, τόσο στον τομέα της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των εμπόρων, όσο και στον τομέα της μεταποίησης και κατανομής των εξαγωγικών προορισμών. Αυτό οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στα μεγάλα περιθώρια απορρόφησης από την εσωτερική αγορά, που ήταν η Οθωμανική αυτοκρατορία, και ειδικά η Κωνσταντινούπολη για το λάδι, και η περιοχή του Πόντου για το σαπούνι. Ως προς τις εξαγωγές, η Λέσβος και οι Κυδωνιές απευθύνονταν στις ίδιες αγορές: της Ανατολικής Μεσογείου, των Βαλκανίων και της Ρωσίας, στις οποίες καταναλωνόταν κυρίως η ποιότητα των καυσίμων-μη βρώσιμων λαδιών. Τα καύσιμα έλαια ήταν έλαια υψηλής οξύτητας που προέρχονταν από την έκθλιψη αλατισμένων ελαιών ή από καρπό που είχε πέσει πριν να ωριμάσει. Κόστιζαν λιγότερο από τα φαγώσιμα και τα έλαια πρώτης ποιότητας, είχαν όμως ευρεία χρήση ως φωτιστικά, στα τζαμιά και στα καντήλια των εκκλησιών. Συνήθως τα ραφινάριζαν με τη μέθοδο του βρασμού και έχαναν τις θρεπτικές τους ιδιότητες- αποκτούσαν όμως μεγαλύτερη καυστική ικανότητα και γίνονταν αραιότερα. Άλλη μέθοδος ήταν το φιλτράρισμα, δηλαδή το καθάρισμα του λαδιού με ειδικά φίλτρα ή πανιά και η μετάγγισή του σε άλλα πιθάρια. Πριν αποσταλούν τα δείγματα γίνονταν δοκιμές καύσης: τα καλά καύσιμα έπρεπε να καίουν πάνω από είκοσι ώρες χωρίς να μεταβάλλεται το χρώμα τους29. Ένας δεύτερος λόγος έλλειψης ανταγωνισμού με τα λάδια των Κυδωνιών είναι ότι η εισαγωγή των Κυδωνιέων εμπόρων στο εμπορευματικό κύκλωμα της Ανατολικής Μεσογείου γινόταν, σε μεγάλο βαθμό, πριν από το 1912 μέσω των λεσβιακών εξαγωγικών οίκων, οι οποίοι ιδιοποιούνταν και μέρος των εμπορικών κερδών. Η διερεύνηση της σχέσης του ανταποκριτή των Κυδωνιών με το κεντρικό κατάστημα των Αφών Γούτου στη Μυτιλήνη, φανερώνει την εξάρτηση του πρώτου από την εμπορική ιεραρχία του καταστήματος. 28. Για τα βασικά ελληνικά μεσογειακά προϊόντα και τη «συμπεριφορά» τους κατά την περίοδο της παγκόσμιας αγροτικής κρίσης βλ. Χρ. Αγριαντώνη, «Μεσογειακά αγροτικά προϊόντα: η ελιά, η μουριά και το αμπέλι την ώρα της βιομηχανίας», Τα Ιστορικά 8 (1988), Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. 1, , 3/

9 Ευρυδίκη Σιφναίου, ΛΕΣΒΟΣ-ΚΤΔΩΝΙΕΣ-ΑΔΡΑΜΤΤΤΙ 257 Ας δούμε όμως πώς οργανωνόταν αυτή η συνεργασία μεταξύ των εμπόρων και των τοπικών ανταποκριτών: οι εξαγωγικές εταιρείες της Λέσβου - μεταξύ των οποίων οι Αφοί Γούτου, ο Απ. Κατσακούλης, ο Π. Γρημάνης, ο I. Πασπάτης, οι Γ. Παραδέλης-Αφοί Αθανασίου -, συνεργάζονταν με έναν Έλληνα οθωμανό υπήκοο, έμπορο ή βιομήχανο, ο οποίος λειτουργούσε ως εμπορικός ανταποκριτής που αγόραζε για λογαριασμό τους λάδια και διοχέτευε είδη εισαγωγής στην τοπική αγορά έναντι προμήθειας. Στην περίπτωση των Αφών Γούτου η συνεργασία γινόταν με τον Μιχαήλ Στρογγύλη που ήταν κάτοχος ατμοκίνητου ελαιοτριβείου και παραγωγός εκλεκτών αλλά και καυσίμων λαδιών. Η προμήθεια ελαιολάδου αποτελούσε την κύρια εξαγωγική δραστηριότητα του ανταποκριτή. Οι εργασίες που εκτελούσε για λογαριασμό του κεντρικού καταστήματος ήταν: αγορές σημαντικών ποσοτήτων ελαίων, ενοίκιαση αποθηκών, προετοιμασία και αποστολή παραγγελιών για το εξωτερικό από το λιμάνι των Κυδωνιών μέσω Κωνσταντινούπολης, σαπωνοποιήσεις για λογαριασμό του κεντρικού, τήρηση της εμπορικής αλληλογραφίας και χρεοπίστωση λογαριασμών. Τα κεφάλαια έρχονταν από τη Λέσβο. Η πολιτική των αγορών και η τελική έγκριση για τις αποστολές στους πελάτες του εξωτερικού αποφασίζονταν στο κεντρικό. Οι συναλλαγές διεκπεραιώνονταν μέσω των τραπεζών της Λέσβου, της Σμύρνης ή της Κωνσταντινούπολης. Ιδιαίτερα διευκόλυνε τις συναλλαγές και την επωφελή αντιμετώπιση των συναλλαγματικών διαφορών η ύπαρξη υποκαταστήματος στην Κωνσταντινούπολη. Έτσι μπορούσαν να αξιοποιήσουν προς όφελος τους τις διαφορές στην τιμή του ξένου συναλλάγματος. Συνήθως εξοφλούσε τη συναλλαγματική το υποκατάστημα στην αγορά του οποίου το ξένο νόμισμα είχε τη φθηνότερη τιμή. Η παρακολούθηση της εξέλιξης της καρποφορίας και η προαγορά της σοδειάς «από τα δέντρα» στην ευρύτερη περιφέρεια Κυδωνιών-Αδραμυττίου ήταν το κύριο μέλημα του ανταποκριτή. Με δεδομένο ότι ο Στρογγύλης άλεθε τις ελιές στο δικό του ελαιοτριβείο και πουλούσε λάδια, ενδιαφερόταν όχι μόνο για τη διαλογή καλών ποιοτήτων καρπού από διάφορους καζάδες αλλά και για την παράλληλη κατακύρωση της άλεσης της ελαιοδεκάτης στο εργοστάσιό του: «Ο καζάς Αϊβατζικίου παρουσιάζει ενδιαφέρον. Σ αυτόν υπάγονται τα χωριά Κουτσούκ Καγιού, Μπαμπά Καλεσί, Αχμάτσα ένθα αγοράσαμεν χιλιάδας ελαίας και ως εκ τούτου η εργασία, αν αγοράσωμεν και τα δέκατα θα γίνεται ευκολώτερα. Οι Αφοί Καλδή μου πρότειναν να τα συμφωνήσωμεν συνεταιρικώς μοιράζοντες τον καρπόν. Την εργασίαν εκεί θα διευθύνει ο κ. Ευστρατιάδης, έχων πείραν, ως γνωρίζων τα μέρη και διευθύνων άλλοτε επί δύο έτη την δεκατείαν αυτών. Θα πληρώνεται ένα μισθόν διά την διεύθυνσιν. Εγώ θα δώσω εδώ εγγύησιν κτηματικήν ή διά το

10 258 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤ'ΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) όλον ή διά το ήμισυ»30. Συνεπώς, μία εξίσου σημαντική επιχειρηματική δραστηριότητα για τους Έλληνες οθωμανούς υπηκόους ήταν η επίδειξη ενδιαφέροντος για τη συμμετοχή στη δημοπρασία των δεκάτων των διοικητικών διαμερισμάτων που βρίσκονταν γύρω από τις Κυδωνιές, συνήθως σε σύμπραξη με άλλους Έλληνες επιχειρηματίες. Ήδη από τα 1886 τα δέκατα της Ανατολής κατακυρώνονταν στον οίκο Κουρτζή και Σία και αργότερα στην Τράπεζα Μυτιλήνης που είχε ως βασικό μέτοχο τον Πάνο Κουρτζή31. Οι χριστιανοί οθωμανοί υπήκοοι της Μικράς Ασίας που ασχολούνταν επιχειρηματικά με την εκμετάλλευση της ελιάς και των παραγώγων της, ήταν κυρίως κτηματίες και ελαιοτριβείς-έμποροι, ενώ ένα εξίσου σημαντικό μέρος των ιδιωτικών κεφαλαίων επενδύθηκε στην κατακύρωση του δικαιώματος είσπραξης του φόρου της δεκάτης. Λίγοι ήταν οι Α'ιβαλιώτες εξαγωγείς που ήταν ανεξάρτητοι από τα εμπορικά δίκτυα των Μυτιληνιών επιχειρηματιών. Τποθέτω ότι ήταν αυτοί που προσχώρησαν από συμφέρον ή και από πολιτική πίεση στην επιτροπή του μποϋκοτάζ κατά των ελληνικών προϊόντων που στόχευε στην παρεμπόδιση της οικονομικής δραστηριότητας των Ελλήνων υπηκόων της Μικράς Ασίας32. Στη Λέσβο και στις Κυδωνιές παρεμποδίστηκε η αποβίβαση εμπορευμάτων που διακινούσαν τα ελληνικά ατμόπλοια. Στο πλαίσιο ενός ακήρυχτου πολέμου ματαιώθηκε υπό την απειλή όπλων η συλλογή της σοδειάς στα μεγάλα τσιφλίκια Ελλήνων υπηκόων: του Πάνου Φωτιάδη, του Ζαφειράκη Χατζή Αλατζά (Μυτιληνιός) και του Ευθυμιάδη στο Αγιασμάτι καθώς και στο μεγάλο κτήμα του Ιωάννη Τρικούπη33. Ο Έλληνας υπήκοος βρέθηκε στο στόχαστρο της εθνικιστικής αντιπαράθεσης και ζητούσε από τις επιτροπές του κομιτάτου αποζημίωση λιρών Τουρκίας για τη ματαίωση της ελαιοσυλλογής στα κτήματά του34. Ύστερα από αλλεπάλληλα διαβήματα προς τις τουρκικές αρχές για παράβαση του νόμου που εξασφάλιζε το δικαίωμα ιδιοκτησίας σε ξένους 30. Ε.Λ.Ι.Α., Αφοί Γούτου, φάκ. 1, Αρχείο Αλέξανδρου Χατζηδήμου, αντίγραφα επιστολών Θεμιστοκλή Μαρίνου, της , και ΑΤΕ, 1911, 46, 1 : «Εμπορικός αποκλεισμός ελληνικών ατμοπλοίων και εμπορίου Ελλήνων υπηκόων Μικράς Ασίας», Προξενείο Κυδωνιών, Ο πρόξενος υπαινίσσεται χρηματικούς λόγους για τη συμμετοχή Ελλήνων εμπόρων, οθωμανών υπηκόων, στην επιτροπή αποκλεισμού. Η επιτροπή απαγόρευσε την αγορά καρπού από Έλληνες υπηκόους. Καλούσε να εμποδιστεί η φόρτωση και εκφόρτωση του ατμόπλοιου Δεστούνη και να συγκεντρωθούν ποσά υπέρ του οθωμανικού στόλου (βλ. και ). 33. ΑΥΕ, 1911, 46, 1, Εμπορικός αποκλεισμός, 17/ και ΑΤΕ, 1911, 46, 1, Εμπορικός αποκλεισμός, Προξενείο Κυδωνιών

11 Ευρυδίκη Σιφναίου, ΛΕΣΒΟΣ-ΚΥΔΩΝΙΕΣ-ΑΔΡΑΜΪΤΤΙ 259 υπηκόους, βρέθηκε η λύση της εικονικής, κατά πάσα πιθανότητα, ενοικίασης του κτήματος σε Άγγλο υπήκοο της Σμύρνης. Η «διευθέτηση» έγινε με την παρέμβαση των αγγλικών συμφερόντων που είχαν ιδιαίτερους λόγους να αναχαιτίσουν τη γερμανική επιρροή στην περιοχή της δυτικής Μικράς Ασίας. Έγραφε σχετικά ο πρόξενος των Κυδωνιών: «Ο ενοικιαστής αναλαμβάνει έναντι λιρών να άρη τον αποκλεισμόν. Υπάρχουν ελπίδες αγγλικής υποστήριξης, ένθερμης, λόγω εξαπλωμένης γερμανικής επιρροής στην περιφέρεια Περγάμου. Φαίνεται ότι θέλουσι δειχθεί λίαν ευδιάθετοι προς υποστήριξιν του άγγλου ενοικιαστού στον κόλπο Αδραμυττίου. Η πίεσις είναι προς το κτήμα Τρικούπη. Οι αποκλειστές ήραν τον αποκλεισμόν σε κτήμα Ρώσου υπηκόου εν Δικελή Βιλαετιού Αϊδινίου»35. Όμως η υπόθεση Τρικούπη δεν ήταν η μοναδική. Στην έκθεση που συνέταξε το Προξενείο Σμύρνης για τα μέτρα που επέβαλλαν οι επιτροπές αποκλεισμού στους Έλληνες οθωμανούς υπηκόους, απαριθμούνται η υποχρέωση πληρωμής του φόρου επιτηδεύματος, η καταστροφή δεμάτων με ελληνικές εφημερίδες, οι καταστροφές ελαιώνων και αμπελιών, η εκδίωξη πελατείας από καταστήματα και οι απαγορεύσεις στους μουσουλμάνους να συχνάζουν στα καφέ-καζίνο των Ελλήνων της Σμύρνης36. Η απελευθέρωση των νησιών το 1912 δημιούργησε μια νέα πραγματικότητα στο Αιγαίο, αποκόβοντας σιγά-σιγά τη λεσβιακή οικονομία από τη μικρασιατική ενδοχώρα. Τα σπαράγματα της εμπορικής αλληλογραφίας παρέχουν αρκετές ενδείξεις για την αλλαγή αυτή: διακοπές της συγκοινωνίας, δυσκολίες στην αλληλογραφία και την τακτική διακίνηση του ταχυδρομείου, απαγορεύσεις εξαγωγής λαδιού και επιβαρύνσεις στην τιμή πώλησης των λεσβιακών σαπουνιών με φόρο εισαγωγής 11% στην Τουρκία, περιορισμός του εμπορίου λόγω του ιταλο-τουρκικού πολέμου, επιτάξεις εμπορευμάτων από την τουρκική κυβέρνηση και ειδικά λαδιών που ανήκαν σε Έλληνες υπηκόους ή ξένους υπηκόους ελληνικής καταγωγής37' τέλος εμπόδια στη διακίνηση χρεοπιστωτικών λογαριασμών. Όλα αυτά οδήγησαν σε βαθμιαία αναστολή της επιχειρηματικής δραστηριότητας που είχε ως αποδέκτη την Ανατολή και στην αναζήτηση αγορών προς τα δυτικά. Αντίθετα, στη Μικρά Ασία δόθηκε η ευκαιρία ανάπτυξης της ντόπιας επιχειρηματικότητας από μικροκεφαλαιούχους, στο βαθμό που η οικονομική δραστηριότητα μπόρεσε να ασκηθεί απρόσκοπτα από χριστιανούς οθωμανούς 35. ΑΤΕ, 1911, 46, 1, Εμπορικός αποκλεισμός, Προξενείο Κυδωνιών, ΑΤΕ, 1911, 46, 1, Εμπορικός αποκλεισμός, Προξενείο Σμύρνης, Ε.Λ.Ι.Α, Αφοί Γούτου, φάκ. 3, , : Αλληλογραφία καταστήματος Μυτιλήνης με υποκατάστημα Κωνσταντινούπολης της 5/

12 260 ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΚΑΙ ΑΤΒΑΛΙ (ΚΥΔΩΝΙΕΣ) υπηκόους. Οι οικονομικές πιέσεις που ασκήθηκαν στους Έλληνες υπηκόους και στον χριστιανικό πληθυσμό της Μικράς Ασίας αποτέλεσαν το προοίμιο των πολιτικών που κατέληξαν στον πρώτο διωγμό το Μετά το 1922, ο θρυμματισμός του μύθου της «καθ ημάς Ανατολής» οδήγησε σε έναν βίαιο επαναπροσδιορισμό της θέσης της Λέσβου ως παραμεθορίου περιοχής. Σηματοδότησε την αποκοπή της από την αιολική ενδοχώρα με την οποία συνδεόταν σχεδόν από φυσική ροπή. Ίσως, αυτό το αίσθημα απόγνωσης να απηχεί ο ποιητής στη συνέχεια του ποιήματος με το οποίο ξεκίνησα την ανακοίνωσή μου : Κατά πού θ αφήσουμε τα μάτια μας Τώρα Που οι μακρινές γραμμές [της Μικρασίας;] Ναυάγησαν στα σύννεφα; Evridiki Sifneos LESVOS-AYVALIK-ADRAMYTTI: EXPANSIONISM OR EQUAL EXCHANGE IN THE TRADE AND MANUFACTURE OF OLIVE - OIL? (SUMMARY) The first part of the paper analyzes the strong interdependence between Lesvos and the Asia Minor coast relative to the provision of raw materials and the exchange of manufactured goods. The second part focuses upon differences in the study of the olive-oil economy in the late 19th century. It demonstrates that the differences in economic growth were not an accumulation of quantitative factors, such as land productivity, means of manufacture or capital investment. Commercial correspondence indicates that the two regions differed in their investment in entrepreneurship, possession of commercial networks and banking facilities. This led to dependence of the pre-1912 Asia Minor economy on Lesvos entrepreneurs and enterprises and to its emancipation thereafter, while the imposition of new state frontiers in the Aegean drastically reduced the island s export markets.

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής Οδεσμόςτηςελιάςμετη Χαλκιδική ξεκίνησε στα βάθη των αιώνων αποδείξεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ Περιήγηση ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ Το μεταλλευτικό συγκρότημα τοποθετείται Ανατολικά του Οικισμού Λιμεναρίων ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος Ερευνητική Εργασία 11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 013-1 Τμήμα Α 1 1. Κριτήρια επιλογής θέματος α. Εργασία πολλών συγγενικών προσώπων στη βεσο. β. Πληθώρα πληροφοριών για το συγκεκριμένο εργοστάσιο γ. Περιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

2 η τηλεδιάσκεψη (Εικονική Τάξη) Σχέδιο µαθήµατος Α) Γενικά Στοιχεία 1. άσκαλοι(ες): Ένας δάσκαλος από κάθε σχολείο 2. Τόπος, χρόνος, αριθµός µαθητών Σχολείο ιδακτική Ώρα Τάξη/ Τµήµα Αριθµός Μαθητών 2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς

12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων Φεστιβάλ Ελαιολάδου & Ελιάς Συνέδριο Ελαιοκομίας Το μεγάλο ετήσιο ραντεβού της ελαιοκομίας 12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics)

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) www.logistics.teithe.gr Επίκουρος Καθηγητής dfolinas@gmail.com Στόχοι Θέματα παρουσίασης παρουσίασης Επιστήμη των Logistics Επιχειρηματικό ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Ελαιόλαδο από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Γιατί Ελαιόλαδο και γιατί από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης; Δεν υποβαθμίζει: - το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους - τη βιολογική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα Η Αργυρώ και ο Βασίλης μετά το τέλος της σχολικής χρονιάς αποφάσισαν να επισκεφτούν το θείο Αριστείδη, που διαμένει τα τελευταία χρόνια στην Τήνο, το όμορφο νησί των Κυκλάδων. Βασίλης: «Πρέπει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

Κρήτη. κρίση: Η ανάπτυξη των κρητικών προϊόντων εν µέσω κρίσης

Κρήτη. κρίση: Η ανάπτυξη των κρητικών προϊόντων εν µέσω κρίσης Κρήτη κρίση: VS Η ανάπτυξη των κρητικών προϊόντων εν µέσω κρίσης Εικόνα της Κρήτης σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα O Χαμηλότερα υπότιτλος ποσοστά ανεργίας στο νησί με της 2,5 μονάδες σελίδας κάτω από τον

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012

«Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012 «Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» Τ.Ε.Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012 «Ενεργειακές καλλιέργειες Παραγωγή βιοντίζελ» Παρουσίαση: Γαβρανίδης Οδυσσέας Βιομηχανία Βιοκαυσίμων Η εταιρία ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΜΑΔΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ Γ. Μιχαλόπουλος IKB 12.03.2013 1 /17 Μικρή ιστορική αναδρομή. 1976 Giscard d'estaing Κ. Καραμανλής Γ. Μπούτος Οργανωμένη Γεωργική Παραγωγή ; Ενα από τα κριτηρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΟΥΣ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ HEMEXPO ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΚΟΙΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΟΥΣ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ HEMEXPO ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΚΟΙΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΟΥΣ Η ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ HEMEXPO ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΚΟΙΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ Η παρούσα έρευνα πραγματοποιείται στο πλαίσιο μελέτης από την HEMEXPO

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG. στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International

Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG. στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International Δευτέρα, 7 Φεβρουαρίου στην Κύπρο Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

Η Λογιστική της Συμμετοχικής Εταιρείας

Η Λογιστική της Συμμετοχικής Εταιρείας 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η Λογιστική της Συμμετοχικής Εταιρείας 3.1 Η «Συμμετοχική» ή «Αφανής» εταιρεία. Έννοια - Χαρακτηριστικά 3.2 Η λογιστική της Συμμετοχικής Εταιρείας 3.2.1 Η μέθοδος του τελικού μερισμού 3.2.2

Διαβάστε περισσότερα

Συνδέοντας τους παραγωγούς τροφίμων με τις αγορές: Συντονισμός, οργάνωση και συλλογική επιχειρηματικότητα πριν και μετά από την κρίση

Συνδέοντας τους παραγωγούς τροφίμων με τις αγορές: Συντονισμός, οργάνωση και συλλογική επιχειρηματικότητα πριν και μετά από την κρίση Συνδέοντας τους παραγωγούς τροφίμων με τις αγορές: Συντονισμός, οργάνωση και συλλογική επιχειρηματικότητα πριν και μετά από την κρίση Κωνσταντίνος Ηλιόπουλος, PhD Ημερίδα: Επιστροφή στη Γεωργία; Μύθοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 11η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ/ΕΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ. Εισαγωγή. Δραστηριότητες ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 2009-2012

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ/ΕΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ. Εισαγωγή. Δραστηριότητες ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 2009-2012 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ/ΕΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 2009-2012 Εισαγωγή Βασικό χαρακτηριστικό του εγκεκριμένου προγράμματος της ΟΕΦ/ΕΑΣ Εύβοιας είναι ότι δίνει ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Προώθηση Αειφόρων Προτύπων Παραγωγής και Κατανάλωσης με Παράδειγμα το Ελαιόλαδο

Προώθηση Αειφόρων Προτύπων Παραγωγής και Κατανάλωσης με Παράδειγμα το Ελαιόλαδο Προώθηση Αειφόρων Προτύπων Παραγωγής και Κατανάλωσης με Παράδειγμα το Ελαιόλαδο Δρώμενα από τη συμμετοχή στην Μεσογειακή Έκθεση Ελιάς και Ελαιολάδου «Ελαιοτεχνία» 16-18 Απριλίου 2010. Πρακτικά της συνάντησης

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης

Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης Αγροτική Επιχειρηματικότητα: Τάση ή Εργαλείο Ανάπτυξης Ευρωπαϊκό Συνέδριο για την Αγροτική Επιχειρηματικότητα, «Αυτό το χωράφι είναι η Επιχείρησή σου» Ναύπλιο, 15-10-2013 Ραυτόπουλος Δημήτρης Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφίες από τις τρεις προηγούμενες διοργανώσεις της Παγκρήτιας Έκθεσης, στην Αθήνα.

Φωτογραφίες από τις τρεις προηγούμενες διοργανώσεις της Παγκρήτιας Έκθεσης, στην Αθήνα. 2 Φωτογραφίες από τις τρεις προηγούμενες διοργανώσεις της Παγκρήτιας Έκθεσης, στην Αθήνα. ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 30 Οκτωβρίου έως 5 Νοεμβρίου 2015 Προϊόντα Γεύσεις Υπηρεσίες Πολιτισμός ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα

Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα 6ο Συνέδριο Ελληνικού Μελιού & Προϊόντων Μέλισσας Δυνατότητες Επιχορήγησης επενδυτικών σχεδίων στον Μελισσοκομικό τομέα Μιχάλης Σμύρης τηλ: 6932 801986 e-mail :gsmyris@yahoo.gr 12 ος 2014 Περίγραμμα- Ενότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) 1 Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου Εταιρία Ερευνών-Δημοσκοπήσεων Τσιμισκή 3 54625 Θεσσαλονίκη ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1 Προς ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΕΒΕΘ) Τσιμισκή 29 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 15.05.2014 Αρ. Πρ. 765 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ»

«Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ» «Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ» ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Η ενασχόληση των κατοίκων του χωριού με το μάζεμα της ελιάς και η σημασία της χρήσης της στην καθημερινότητα μας. ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Οκτώβριος

Διαβάστε περισσότερα

Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια

Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια Κουργιαντάκης Μάρκος Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµατος Οικονοµικών Πανεπιστηµίου Κρήτης- Συνεργάτης του Επιµελητηρίου για τη δηµιουργία του Ηλεκτρονικού Κέντρου Εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013

aγρoterra #14 Αγροτικές εξαγωγές Τα προϊόντα-πρωταγωνιστές τού αύριο Πλήρης οδηγός για την αλόη και η ελληνική εμπειρία 14/09/2013 π ε ρ ι ο δ ι κ η ε κ δ ο σ η τ η ς ε φ η μ ε ρ ι δ α σ ε π ε ν δ υ τ η σ aγρoterra #14 14/09/2013 Μάρκετινγκ Εξάγεις; Χτίσε τον «μύθο» των προϊόντων σου Καλλιέργειες Λαχανικά: Μπορούμε να γίνουμε ο κήπος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΕΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΕΛ-ΟΕΦ-1-010 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2009-2012 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ 867/2008 Επιλέξιμες δραστηριότητες για χρηματοδότηση Τομέας Α: Παρακολούθηση & ιοικητική διαχείριση της αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Σύνοψη Λαμβάνοντας υπόψη: αφενός την διαχρονική, οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική σημασία που έχει ο τομέας της ελαιοκαλλιέργειας για την Ελλάδα γενικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912.

Το Οθωμανικό τηλεγραφικό γραφείο έκλεισε στα τέλη Οκτωβρίου 1912. Στη Θεσσαλονίκη λειτούργησε τηλεγραφική υπηρεσία πιθανότατα για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1870. Αποτελούσε το ένα τμήμα της αυτοκρατορικής κρατικής υπηρεσίας των ταχυδρομείων και του τηλέγραφου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην πέμπτη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, Σεπτεμβρίου 20 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρμοσμένο δείκτη ανεργίας για τον Ιούνιο 20.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ

ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ ΤΜΗΜΑ Α2 ΟΜΑΔΑ Δ ΜΙΣΤΗΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΡΑΠΤΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΑΤΣΗ ΕΥΗ ΜΑΤΑΝΟΒΙΤΣ ΖΩΗ ΜΠΑΡΤΣΩΤΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Εκπαιδευτικός: Μακρυγιάννη Νικολέτα ΠΕ02 Υπήρξε επιχειρηματίας, τραπεζίτης και

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον ΠΡΟΒΟΛΗ & ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. Δημοκρατίας 20, Ηράκλειο Κρήτης 71306 Tηλ: ++30 2810 / 343458 / 341096 Fax: / 343459 E-mail : info@crete-exporters.com Web site : www.crete-exporters.com Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. Στην αρχή της ομιλίας του ο Γεωπόνος κ. Παύλος Καπόγλου, συγγραφέας του βιβλίο «ΣΤΕΒΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ:

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ - ΠΕΛΑΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΟΙΤΙΔΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕ ΑΚΡΩΝΥΜΙΟ «ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟ - ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ» ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ, ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Τζένη Σκοτίδη Συντονίστρια Επιτροπής Εξαγωγών Ελληνορωσικού Εμπορικού Επιμελητηρίου

ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Τζένη Σκοτίδη Συντονίστρια Επιτροπής Εξαγωγών Ελληνορωσικού Εμπορικού Επιμελητηρίου ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Τζένη Σκοτίδη Συντονίστρια Επιτροπής Εξαγωγών Ελληνορωσικού Εμπορικού Επιμελητηρίου ΕΛΛΗΝΟΡΩΣΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΙ Το Ελληνορωσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ

ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΣΚΟΠΕΛΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ 1 Στο Σκόπελο λειτουργούσαν 2 (δύο) ιδιωτικά ελαιοτριβεία και ο συνεταιρισμός. Ελαιοτριβείο ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΗ- ΚΟΥΛΑΓΙΝΗ Το 1921 αγόρασε το ελαιοτριβείο

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τις ηλεκτρονικές αγορές

Συμβουλές για τις ηλεκτρονικές αγορές ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΕΛΛΑΔΑΣ Συμβουλές για τις ηλεκτρονικές αγορές Χρήσιμες συμβουλές για τις ηλεκτρονικές αγορές των εορτών Τις αγορές του από ηλεκτρονικά καταστήματα πραγματοποιεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Λευκωσία, 6/5/2014 Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Η ιστορία της ελιάς, η καλλιέργειά της, ο καρπός & ο χυμός της το ελαιόλαδο, συνδέθηκαν άρρηκτα με τους λαούς της Μεσογείου. Η ελιά αγαπάει τη

Διαβάστε περισσότερα

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Ιστορικό Η Οινοποιία Δαρεμά αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας οικογενειακής παράδοσης γενεών στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας Αττικής που ξεκινά πριν από πολλές δεκαετίες.

Διαβάστε περισσότερα

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Γενικά Πληροφοριακά Στοιχεία :

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Γενικά Πληροφοριακά Στοιχεία : ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ «ΒΙΟΤΡΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Β.Ε.Ε.»ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες ανάπτυξης για το Λιμένα Θεσσαλονίκης και συνεισφορά στην τοπική και περιφερειακή οικονομία

Ευκαιρίες ανάπτυξης για το Λιμένα Θεσσαλονίκης και συνεισφορά στην τοπική και περιφερειακή οικονομία Ευκαιρίες ανάπτυξης για το Λιμένα Θεσσαλονίκης και συνεισφορά στην τοπική και περιφερειακή οικονομία Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2014 Με την υποστήριξη της: Οι μεγαλύτερες δυνατότητες ανάπτυξης των ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΣΚΑΦΩΝ ΥΠΟΕΠΙΤΡΟΠΗ HULL, LIABILITY & ΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ «Αρθρογραφία» ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ Του Νίκου Κλήμη Στη χώρα μας, με τα αμέτρητα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να ξεκινήσετε εξαγωγές του προϊόντος σας

Πώς να ξεκινήσετε εξαγωγές του προϊόντος σας Πώς να ξεκινήσετε εξαγωγές του προϊόντος σας Για να κάνουμε εξαγωγές πρέπει πρώτα να δημιουργήσουμε το προϊόν μας ή ακόμα καλύτερα την γκάμα των προϊόντων μας. Ένα σωστά μελετημένο προϊόν πρέπει να καλύπτει

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε;

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; ShMILE II ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; Alpha MENTOR Αναστασία Χατζηνικολάου Αρχιτέκτων Περιβαλλοντολόγος Σοφία Ναταλία Μποέμη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN Business Plan (Γραπτή Τελική Εταιρική Αναφορά) Το business plan (γραπτή αναφορά) είναι η ολοκληρωμένη και αναλυτική αποτύπωση της επιχειρηματικής σας ιδέας με τρόπο που να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

Περιπτωσιακή μελέτη μεθόδων κοστολόγησης σε μικρομεσαία εταιρία επεξεργασίας μαρμάρου και γρανιτών

Περιπτωσιακή μελέτη μεθόδων κοστολόγησης σε μικρομεσαία εταιρία επεξεργασίας μαρμάρου και γρανιτών Περιπτωσιακή μελέτη μεθόδων κοστολόγησης σε μικρομεσαία εταιρία επεξεργασίας μαρμάρου και γρανιτών Εισαγωγικά Η παγκοσμιοποίηση της αγοράς και η αύξηση της έντασης του ανταγωνισμού οδηγούν τις επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας.

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας. Consultants Construction Renewable energy Tourism investments Finance Τι έιναι η Βιοµάζα Η δηµιουργία εγκατάσταση & λειτουργία σταθµών Βιοµάζας εµπίπτει στις επιχειρήσεις του τοµέα των Ανανεώσιµων Πηγών

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 2015 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΙΚΙΖΑΣ ΑΒΕΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ δραστηριοποιείται από το 1947 στην παραγωγή ζυμαρικών Διαθέτει καθετοποιημένο συγκρότημα Μύλου & Μακαρονοποιείου στη Λάρισα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής αγοράς παγκοσμίως. Συνέργιες Αγορών Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολαιακή Γεωργία. 5-9 Αυγούστου 2011 Χανιά - Δυτική Τάφρος, Ενετικό Λιμάνι

Συμβολαιακή Γεωργία. 5-9 Αυγούστου 2011 Χανιά - Δυτική Τάφρος, Ενετικό Λιμάνι ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ Π Ε Ρ Ι Φ Ε Ρ Ε Ι Α Κ Η Ε Ν Ο Τ Η ΤΑ Χ Α Ν Ι Ω Ν ΔΗΜΟΣ ΧΑΝΙΩΝ Συμβολαιακή Γεωργία 5-9 Αυγούστου 2011 Χανιά - Δυτική Τάφρος, Ενετικό Λιμάνι Αγαπητέ Εκθέτη, Με την παρούσα επιστολή θέλουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η Τράπεζα που συμβάλλει στην τοπική ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή και που στηρίζει και ενισχύει την έννοια του Συγκρητισμού.

Η Τράπεζα που συμβάλλει στην τοπική ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή και που στηρίζει και ενισχύει την έννοια του Συγκρητισμού. Ιανουάριος 2015 1 2 Η μεγαλύτερη πρωτοβάθμια Συνεταιριστική Οργάνωση της χώρας με περισσότερους από 82.000 ενεργούς συνεταίρους που κατέχουν πάνω από 1,8 εκατ. συνεταιριστικές μερίδες. Η Τράπεζα που εξυπηρετεί

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία]

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ειδικές μορφωτικές εκδηλώσεις 2014 2015 www.eie.gr Νέες προσεγγίσεις στην Ιστορία του Νότου της Ρωσικής Aυτοκρατορίας, 1784-1914 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΜΥΡΝΗ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΜΥΡΝΗ Η ΣΜΥΡΝΗ ΠΡΙΝ ΤΟ 1922 Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΚΥΜΑΙΑΣ

Η ΣΜΥΡΝΗ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΜΥΡΝΗ Η ΣΜΥΡΝΗ ΠΡΙΝ ΤΟ 1922 Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΚΥΜΑΙΑΣ 15/10/2012 Η ΣΜΥΡΝΗ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΜΥΡΝΗ Η ΣΜΥΡΝΗ ΠΡΙΝ ΤΟ 1922 Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΚΥΜΑΙΑΣ Η ΣΜΥΡΝΗ Η Σμύρνη είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας,

Διαβάστε περισσότερα

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη.

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη. Ο Αντρέας είναι δέκα χρόνων, κάτοικος Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο και προγραμματίζει να έρθει στην Κύπρο με τους γονείς του για να περάσει τις καλοκαιρινές του διακοπές. Μελετά διάφορες πληροφορίες για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟΥ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΡΥΑΣ ΒΡΥΣΗΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Πως δημιουργήθηκε η ιδέα και ξεκίνησε η δημιουργία του συνεταιρισμού παραγωγών Φραγκόσυκων και εναλλακτικών καλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΥ ΛΕΣΒΟΥ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΥ ΛΕΣΒΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΥ ΛΕΣΒΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ Με τα θέματα της ημερήσιας διάταξης που συζητήθηκαν κατά την αριθμ. 54/16.12.2014 συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής Δήμου Λέσβου και με μνεία

Διαβάστε περισσότερα

Άξιον Αγροτική. Γνωρίζουμε το χθες Καινοτομούμε σήμερα Οργανώνουμε το αύριο

Άξιον Αγροτική. Γνωρίζουμε το χθες Καινοτομούμε σήμερα Οργανώνουμε το αύριο Άξιον Αγροτική Γνωρίζουμε το χθες Καινοτομούμε σήμερα Οργανώνουμε το αύριο Γνωρίζουμε το χθες Καινοτομούμε σήμερα Οργανώνουμε το αύριο Στην Άξιον Αγροτική, μια εταιρεία παροχής συμβουλών στον αγροτοδιατροφικό

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μακριά θα σας πάνε οι αποταμιεύσεις σας; Sharesave (SAYE)

Πόσο μακριά θα σας πάνε οι αποταμιεύσεις σας; Sharesave (SAYE) Πόσο μακριά θα σας πάνε οι αποταμιεύσεις σας; Sharesave Το Sharesave σας δίνει μια ευκαιρία να αποταμιεύετε κάθε μήνα επί τρία έτη και με αυτά τα χρήματα να αγοράσετε Μετοχές της Thomas Cook Group plc

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη των διατάξεων που αφορούν στα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές 1

Περίληψη των διατάξεων που αφορούν στα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές 1 Περίληψη των διατάξεων που αφορούν στα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές 1 Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1177/2010 για τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές

Διαβάστε περισσότερα

10 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ

10 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ 10 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ 1. ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2. ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΞΑΓΩΓΩΝ 3. ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΟΛΟΓΙΟΥ & ΙΚΤΥΩΝ ΙΑΝΟΜΗΣ ΑΝΑ ΧΩΡΑ 4. Ο ΗΓΟΣ ΝΕΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ 5. ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

Κύριοι Μέτοχοι, Ι. ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ. Κύκλος εργασιών

Κύριοι Μέτοχοι, Ι. ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ. Κύκλος εργασιών ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε. ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ 36ης ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ (01.01.05 31.12.05) Κύριοι Μέτοχοι, Έχουµε την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΥ ΛΕΣΒΟΥ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΥ ΛΕΣΒΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΥ ΛΕΣΒΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ Με τα θέματα της ημερήσιας διάταξης που συζητήθηκαν κατά την αριθμ. 37/17.9.2014 συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής Δήμου Λέσβου και με μνεία

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 2: Συντελεστές παραγωγής (συνέχεια)

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 2: Συντελεστές παραγωγής (συνέχεια) Αγροτική Οικονομία Ενότητα 2: Συντελεστές παραγωγής (συνέχεια) Κοντογεώργος Αχιλλέας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς Ανάπτυξη - Προοπτικές

Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς Ανάπτυξη - Προοπτικές 2 o Διεθνές Συνέδριο για την Ποιότητα και την Εμπορία των Αγροτικών Προϊόντων Χερσόνησος Κρήτης 25 27 Σεπτεμβρίου 2008 Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς Ανάπτυξη - Προοπτικές Δημήτρης Ζιώγας Διεύθυνση Πιστοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα