Ηαρμονική συνύπαρξη του ανθρώπου με τον Θεό και, κατ επέκταση,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ηαρμονική συνύπαρξη του ανθρώπου με τον Θεό και, κατ επέκταση,"

Transcript

1 Σταύρος Σ. Φωτίου Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ: Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ «Ο όρος sine qua non για τη διαβίωση όλου του κόσμου περιέχεται σε τρεις λέξεις: Ο λόγος σάρξ εγένετο και στην πίστη σ αυτές τις λέξεις». Θεόδωρος Ντοστογιέφσκι 1 TO OPAMA THΣ KAΘOΛΙΚΗΣ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗΣ Ηαρμονική συνύπαρξη του ανθρώπου με τον Θεό και, κατ επέκταση, με τον εαυτό του, το συνάνθρωπό του και τη φύση είναι η πρόταση ζωής που η Εκκλησία κομίζει στους ανθρώπους. Στη ζωγραφική έκφραση της αγωγής αυτής την καθολική συνύπαρξη παρουσιάζει κατ εξοχή η ορθόδοξη εικόνα της Γέννησης του Χριστού. Με άλλα λόγια, η εικόνα της Γέννησης του Χριστού παρουσιάζει τα μέγιστα θέματα της αγωγής αυτής: τη θεογνωσία και την αυτογνωσία, την κοινωνικότητα και τη φυσική θεωρία. O IHΣOYΣ XPIΣTOΣ ΩΣ TO ENOΠOIO KENTPO ΤΗΣ ΚΤΙΣΗΣ Στο κέντρο της εικόνας ζωγραφίζεται ως βρέφος ο Χριστός να γεννιέται μέσα σε ένα σκοτεινό σπήλαιο, το οποίο συμβολίζει το σκότος της άγνοιας ή της εσφαλμένης αντίληψης της πεπτωκίας ανθρωπότητας για τον Θεό. 2 Mε τη γέννηση του Χριστού φανερώνεται μια καινούργια σχέση μεταξύ Θεού και ανθρώπου: η θεανθρωπία. Χα- 1. Φ. Nτοστογιέβσκη, Oι δαιμονισμένοι, Τόμος 3, μτφρ. Άρης Αλεξάνδρου, Αθήνα: Γκοβόστης, 1953, Βλ. Ιγνάτιος Αντιοχείας, Προς Εφεσίους, 19, PG 5, 660Β Μέγας Αθανάσιος,

2 136 ~ ΣTAYPOΣ Σ. ΦΩTIOY Η Γέννησις του Χριστού, Βυζαντινό Μουσείο Ιεράς Μητροπόλεως Πάφου.

3 Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ~ 137 ρακτηριστικά γνωρίσματα της θεανθρωπίας είναι η ελευθερία και η αγάπη. Ελευθερία: Θεός και άνθρωπος, χωρίς καμία αναγκαιότητα, εξέρχονται από τον εαυτό τους και κοινωνούν. Αγάπη: Θεός και άνθρωπος προσφέρονται ο ένας στον άλλο, μοιράζονται τη ζωή. Στην κοινωνία αυτή ο άνθρωπος γίνεται κατά χάρη αθάνατος, υπερβαίνει τη φορά προς το μηδέν της κτιστής του φύσης, νικά τη φθορά και το θάνατο. Αγάπη σημαίνει ότι στη θεανθρώπινη κοινωνία Θεός και άνθρωπος δεν διαιρούνται αλλά διατηρούν πλήρως την ενότητά τους. Στη νέα σχέση Θεού και ανθρώπου που αποκαλύπτει ο Χριστός καταλύεται κάθε θεοκτόνος ανθρωπομονισμός, κάθε ανθρωποκτόνος θεϊσμός. O Χριστός είναι το θείο πρόσωπο του ανθρώπου, το ανθρώπινο πρόσωπο του Θεού. Η νέα αυτή σχέση Θεού και ανθρώπου ως κοινωνία ελευθερίας και αγάπης προκύπτει από τη νέα αντίληψη για τον Θεό που αποκαλύπτει η γέννηση του Χριστού. 3 Ο Θεός, τον οποίο άγγελοι δοξολογούν στο άνω αριστερό και ευαγγελίζονται στους ανθρώπους στο άνω δεξιό μέρος της εικόνας, είναι κοινωνία ελευθερίας και αγάπης τριών προσώπων: του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Ο Πατέρας συμβολίζεται με το ημικύκλιο του ουρανού από όπου ξεκινά η ακτίνα του αστέρα, στο άνω μέσο της εικόνας, και το Άγιο Πνεύμα με τον κύκλο στο μέσο της ακτίνας, η οποία φυσικά καταλήγει στον Χριστό. 4 Στην τριαδική κοινωνία κάθε πρόσωπο είναι μοναδικό και ανεπανάληπτο και ταυτόχρονα βρίσκεται σε απόλυτη ενότητα με τα άλλα. Κάθε πρόσωπο δίδεται πλήρως στα άλλα και σε αυτή την προσφορά αναδεικνύεται πλήρως η ετερότητά του. Ζωή είναι η ελευθερία που αγαπά, η αγάπη που ελευθερώνει. Σ αυτή την κοινωνία της ελευθερίας και της αγάπης προσκαλεί τους ανθρώπους ο Χριστός. Γι αυτό και ονομάζεται Εμμανουήλ, «που σημαίνει, ο Θεός είναι μαζί μας» (Ματθ. 1:23). Ο Χριστός ένα Λόγος περί της ενανθρωπήσεως του Λόγου, και της διά σώματος προς ημάς επιφανείας αυτού, PG 25, 104Β. Πρβλ. Ματθ. 4:16 Γρηγόριος Θεολόγος, Εις τα Θεοφάνια, είτουν γενέθλια του Σωτήρος, PG 36, 313Α Γρηγόριος Nύσσης, Λόγος εις την γέννησιν του Χριστού, PG 46, 1141CD-1144A. 3. Βλ. Ιωάννης Δαμασκηνός, Εις τον Ευαγγελισμόν της υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου, PG 96, 656D. 4. Βλ. Jim Forest, Praying with icons, Maryknoll, New York: Orbis Book, 1997, 63.

4 138 ~ ΣTAYPOΣ Σ. ΦΩTIOY ζωντανό πρόσωπο που μας καλεί σε κοινωνία μαζί του. Γι αυτό και στο φωτοστέφανο του θείου βρέφους αναγράφεται «ο Ων». 5 Ο Θεός καλεί τον άνθρωπο να συνεργαστεί μαζί του για την τελείωση της κτίσης. Έτσι, στην εικόνα, δίπλα από τον Χριστό, ζωγραφίζεται η Παναγία, η οποία συμβολίζει την ανθρωπότητα που ελεύθερα δέχεται τον Θεό. Η Παναγία είναι η καταφατική απάντηση του ανθρώπου στην πρόσκληση αγάπης του Θεού είναι το ναι της αγάπης των ανθρώπων που συναντά το ναι της αγάπης του Θεού. 6 Η εικόνα της Γέννησης του Χριστού έχοντας στο κέντρο της τον Χριστό και δίπλα του την Παναγία αποκαλύπτει στον άνθρωπο τον αυθεντικό τρόπο ζωής. 7 Στην κοινωνία ελευθερίας και αγάπης με τον Θεό ο άνθρωπος υπερβαίνει κάθε εγωκεντρική συσπείρωση, κάθε ιδιοποίηση του συνανθρώπου, κάθε εκμετάλλευση της φύσης. Κάθε απόσταση και χωρισμός, κάθε διάσταση και διαμάχη αντικαθίστανται από την «κοινή γιορτή όλης της κτίσης». 8 Ένας νέος κόσμος, ο καινούργιος κόσμος του Θεού, μπορεί να αντικαταστήσει τον κόσμο της πτώσης. Ο αγγελικός ύμνος δείχνει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι η φανέρωση του ουράνιου Θεού, είναι η επί γης ειρήνη, είναι η θεία φιλανθρωπία. Ο πόλεμος δεν είναι κατάρα των Θεών, όπως εθεωρείτο προηγουμένως. 9 Η ειρήνη είναι τώρα ευλογία του Θεού. Επειδή ο Θεός είναι προσωποκεντρική κοινωνία αυτοπροσφοράς και αυτοθυσίας, φανερώνεται στη γη ως ειρήνη, ένδειξη της φιλανθρωπίας του. Έτσι μπορεί να νικηθεί ο θάνατος, ο έσχατος εχθρός του ανθρώπου. Αυτό συμβολίζεται στην εικόνα με το ότι ο 5. Aρχιμ. Σωφρόνιος (Σαχάρωφ), Oψόμεθα τον Θεόν καθώς έστι, μτφρ. Iερομ. Zαχαρίας, Έσσεξ Aγγλίας: Iερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Mονή Tιμίου Προδρόμου, 1992, Βλ. Παύλος Ευδοκίμωφ, Η τέχνη της εικόνας. Θεολογία της ωραιότητας, μτφρ. Κώστας Χαραλαμπίδης, Θεσσαλονίκη: Π. Πουρναράς, 1980, «Διότι ο Λόγος του Θεού και Θεός θέλει πάντα το μυστήριο της ενανθρώπισής του να πραγματοποιείται σε όλα». Μάξιμος Oμολογητής, Περί διαφόρων αποριών, PG 91, 1084CD. 8. Βλ. Μέγας Βασίλειος, Oμιλία εις την αγίαν του Χριστού γέννησιν, PG 31, 1472D. 9. Βλ. Σάββας Αγουρίδης, Oράματα και πράγματα, Αθήνα: Άρτος Ζωής, 1991, 378.

5 Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ~ 139 Χριστός γεννιέται στον άδη και είναι τυλιγμένος με λευκά σπάργανα, όπως τυλίγονταν οι νεκροί την εποχή εκείνη. 10 Εντέλει, ευαγγέλιο του Χριστού, καλή αγγελία όλων των εποχών, είναι η νίκη πάνω στο θάνατο, η υπέρβαση κάθε μορφής θανάτου O Xριστός γεννήθηκε στον κόσμο για να προσφέρει στον άνθρωπο τη σωτηρία. 11 Σωτηρία σημαίνει ο άνθρωπος να είναι σώος, δηλαδή ακέραιος, ολοκληρωμένος, να μην του λείπει τίποτε: ούτε ο Θεός ούτε ο εαυτός του ούτε ο συνάνθρωπός του ούτε η φύση. Ο αληθινός άνθρωπος, ο εσχατολογικός άνθρωπος, είναι ο όλος άνθρωπος ενωμένος με την όλη κτίση σε αδιαίρετη και ασύγχυτη κοινωνία με τον Θεό. ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Με τη γέννηση του Xριστού ο άνθρωπος μπορεί να ακούσει, να δει, να αγγίξει τον Θεό. 12 Έτσι κάθε μονομερής θεώρηση για τον άνθρωπο υπερβαίνεται: κάθε υλισμός που θεωρεί το πνεύμα επιφαινόμενο της ύλης, κάθε ιδεαλισμός που θεωρεί το σώμα δεσμωτήριο της ψυχής, αντικαθίστανται από την πλήρη ψυχοσωματική κατάφαση του ανθρώπου. Σώμα και ψυχή είναι δύο ισότιμα μέρη του ανθρώπου που συνεργάζονται αρμονικά για την πραγμάτωση του υπαρξιακού του προορισμού. O άνθρωπος κοινωνεί με τον Θεό με όλες του τις ψυχοσωματικές δυνάμεις: τη λογική και τη βούληση, το συναίσθημα και τη φαντασία, τις αισθήσεις και τα αισθητήρια. 10. Βλ. Ιωάννης Χρυσόστομος, Εις τον μακάριον Φιλογόνιον, PG 48, 753. Πρβλ. Παύλος Ευδοκίμωφ, Η τέχνη της εικόνας. Θεολογία της ωραιότητας, Joel B. Green, The gospel of Luke, Grand Rapids, Michigan: William B. Eerdmans, 1997, Το όνομα Ιησούς σημαίνει «σωτήρας, σωτηρία λαού». Bλ. Μέγας Βασίλειος, Oμιλία εις την αγίαν του Χριστού γέννησιν, PG 31, 1465Β Ιωάννης Χρυσόστομος, Υπόμνημα εις τον άγιον Ματθαίον τον ευαγγελιστήν, 2, PG 57, 26. Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, Ερμηνεία εις το κατά Ματθαίον ευαγγέλιον, 1, PG 123, 157C. Aκόμη, σημαίνει «καταλλαγή και οικείωση». Bλ. Ανδρέας Κρήτης, Εις την περιτομήν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, και εις τον άγιον Βασίλειον, PG 97, 917D, 920Α. 12. Βλ. Μέγας Αθανάσιος, Λόγος περί της ενανθρωπήσεως του Λόγου, και της διά σώματος προς ημάς επιφανείας αυτού, PG 25, 120B. «Επειδή είμαι άνθρωπος και περιβάλλομαι με σώμα, ποθώ και σωματικά να μιλώ και να βλέπω τα άγια». Ιωάννης Δαμασκηνός, Προς τους διαβάλλοντας τας αγίας εικόνας, 1, PG 94, 1264C.

6 140 ~ ΣTAYPOΣ Σ. ΦΩTIOY Περαιτέρω, στο νέο κόσμο του Θεού ο άνθρωπος δεν είναι ανώνυμος αλλά επώνυμος, έχει όνομα με τον οποίο γνωρίζεται με τον Θεό. Ο άνθρωπος δεν αποτελεί ένα απλό μόριο του σύμπαντος αλλά αξίζει όσο ο κόσμος ολόκληρος. Αφού ο άνθρωπος είναι ελεύθερος ενώπιον του Θεού είναι ελεύθερος και ενώπιον οποιουδήποτε προκαθορισμού. Τούτο σημαίνει ότι ο άνθρωπος είναι υπεύθυνος για τις πράξεις. Με την ενσάρκωση ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να αμφισβητήσει κάθε δεδομένο που κληρονόμησε από τη γέννησή του σε κάποια συλλογική ταυτότητα: ότι το ανθρώπινο πρόσωπο δεν είναι αναγώγιμο σε τίποτε. H ελευθερία όμως συνυπάρχει με την αγάπη. Έτσι, στο άνω δεξιό άκρο της εικόνας, ζωγραφίζονται άγγελοι να αναγγέλουν τη γέννηση του Χριστού στους ποιμένες, απαλλάσσοντας τους ανθρώπους από εσφαλμένες περί Θεού αντιλήψεις. Ο Θεός που γεννιέται δεν είναι ο Θεός διαφόρων φυσικών θρησκειών που η συνάντηση του ανθρώπου μαζί του προκαλεί φόβο. Δεν πρόκειται για κάποιο τρομοκράτη Θεό, χωροφύλακα του ουρανού και της γης, που αρέσκεται να εκφοβίζει τα παιδιά του. Έχοντας αυτές τις αντιλήψεις υπόψη τους οι βοσκοί μπροστά στην εμφάνιση του Αγγέλου όχι τυχαία «κατατρόμαξαν». Το μήνυμα όμως του αγγέλου είναι διαφορετικό: «Μην φοβάστε. Σας φέρνω ένα χαρμόσυνο άγγελμα, που θα γεμίσει όλο τον κόσμο με χαρά» (Λουκ. 2:9-10). Η μεγάλη χαρά οφείλεται στο ότι ο Χριστιανισμός είναι η άρνηση του Θεού-δυνάστη, κάθε Θεού που θέλει τον άνθρωπο άβουλο και παθητικό υποχείριό του. Εδώ η σχέση Θεού και ανθρώπου δεν είναι σχέση κυρίου και δούλου, αφέντη και υποτακτικού, αλλά σχέση πατέρα και παιδιού, φίλου προς φίλο. Τούτο επιφέρει τον πνευματικό μετασχηματισμό του ανθρώπου. 13 Όχι δουλεία αλλά ελευθερία όχι φόβος αλλά αγάπη. 14 O 13. Βλ. Μέγας Αθανάσιος, Λόγος περί της ενανθρωπήσεως του Λόγου, και της διά σώματος προς ημάς επιφανείας αυτού, PG 25, 168B-169B Γρηγόριος Θεολόγος, Εις τα Θεοφάνια, είτουν γενέθλια του Σωτήρος, PG 36, 321D-324Α Αμφιλόχιος Ικονίου, Εις τα γενέθλια του μεγάλου Θεού και σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, PG 39, 41C. 14. Βλ. Σωφρόνιος Ιεροσολύμων, Εις την Χριστού του Θεού γέννησιν, PG 87Γ, 3744Α. Πρβλ. Σ. Αγουρίδης, Θεολογία και επικαιρότητα, Αθήνα: Άρτος Ζωής, 1996,

7 Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ~ 141 φόβος ή το συμφέρον παύουν να αποτελούν το κίνητρο της συμπεριφοράς του. Ο άνθρωπος δεν πράττει το αγαθό γιατί φοβάται την τιμωρία ούτε πράττει το αγαθό γιατί αναμένει αμοιβή. Ο άνθρωπος αγαπά γιατί έτσι εικονίζει τον Θεό, του οποίου η αγάπη είναι απροϋπόθετη, καθολική, αιώνια. ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ANΘPΩΠOY KAI ΣYNANΘPΩΠOY Πέραν της αρμονικής συνύπαρξης με τον εαυτό του, η κοινωνία του ανθρώπου με τον Θεό επιφέρει και την αρμονική συνύπαρξη με το συνάνθρωπό του. Τη συνύπαρξη αυτή παρουσιάζει η εικόνα της Γέννησης του Χριστού μέσω της περιχώρησης ελευθερίας και αγάπης, διαφοράς και ενότητας. Στην πεπτωκυία κατάσταση πραγμάτων κάθε διαφορά προκαλεί φόβο. Ο άλλος και το άλλο εκλαμβάνονται ως αντίπαλοι και εχθροί. Γι αυτό οι άνθρωποι δημιουργούν σχηματισμούς με βάση μια διαφορά βιολογική ή κοινωνική και συγκρούονται μεταξύ τους. Έτσι το χρώμα, η φυλή, το φύλο, η γλώσσα, το έθνος κ.ά. εμφανίζονται ως αίτια εχθρότητας και σύγκρουσης ανθρώπων και λαών. Aπεναντίας η εικόνα παρουσιάζει ένα κόσμο στον οποίο η διαφορά δεν άγει στη διαίρεση αλλά στην ενότητα. Έτσι, η εικόνα παρουσιάζει τη διαφορά-στην-ενότητα των ηλικιών. O πρώτος αριστερά μάγος ζωγραφίζεται νέος, ο μεσαίος μεσήλικας και ο τρίτος γέροντας. 15 Με τον τρόπο αυτό τονίζεται η γεφύρωση του χάσματος των γενεών, όταν και όπου αυτό υπάρχει. Ο δυναμικός νέος, ο δημιουργικός μεσήλικας, ο σοφός γέροντας είναι ο ένας και μοναδικός άνθρωπος ο κεκλημένος στη χαρά της ζωής. Η παιδική αθωότητα, η ώριμη δημιουργικότητα, η γεροντική σοφία καταξιώνονται στην αποδοχή από τον άνθρωπο της πρόσκλησης αγάπης του Θεού Βλ. Leonid Ouspensky - Vladimir Lossky, The meaning of icons, Crestwood, New York: St Vladimir s Seminary Press, 1983, 160 Nicolas Ozoline, Theology in color: the icon of Christ s Nativity, Gennadios Limouris (Ed.), Icons. Windows on eternity, Geneva: World Council of Churches, 1990, Βλ. Γρηγόριος Θεολόγος, Εις τα Θεοφάνια, είτουν γενέθλια του Σωτήρος, PG 36, 332Β.

8 142 ~ ΣTAYPOΣ Σ. ΦΩTIOY Aκόμη, η εικόνα παρουσιάζει τη διαφορά-στην-ενότητα των φυλών. O ένας από τους τρεις μάγους ζωγραφίζεται μαύρος. 17 Τούτο σημαίνει ότι όλοι οι άνθρωποι, όλων των φυλών, όλων των χρωμάτων, είναι ίσοι. Oι φυλές και τα χρώματα των ανθρώπων αντανακλούν την ωραιότητα της δημιουργίας: είναι η αποτύπωση της συναδέλφωσης και της συνεργασίας. Περαιτέρω, η εικόνα παρουσιάζει τη διαφορά-στην-ενότητα των εθνών. Οι ποιμένες είναι Εβραίοι ενώ οι μάγοι εθνικοί. 18 Την έχθρα και το μίσος που χώριζε Ιουδαίους και εθνικούς αντικαθιστά η συμφιλίωση και η καταλλαγή. Στον καινούργιο κόσμο του Θεού εθνικό και οικουμενικό περιχωρούνται στην αλήθεια. Το εθνικό θυμίζει ότι η αλήθεια δεν είναι απρόσωπη αλλά ενσαρκώνεται σε πρόσωπα. Tο οικουμενικό θυμίζει ότι η αλήθεια δεν απομονώνει αλλά συνιστά τον κοινό πλούτο της ανθρωπότητας. Τέλος, οι βοσκοί είναι φτωχοί και αμόρφωτοι και φτωχοί ενώ οι μάγοι πλούσιοι και μορφωμένοι. 19 Τους ανθρώπους χωρίζει όχι μόνο το υλικό αλλά και το μορφωτικό κεφάλαιο. Η εικόνα καλεί σε υπέρβαση κάθε κτητικής εκμετάλλευσης, υλικής και πνευματικής. Οι άνθρωποι καλούνται να μην θεωρούν τίποτε δικό τους, να μοιράζονται τα παντα. Τότε θα μάθουν ότι πλούσιος είναι εκείνος που δίνει: χρήματα και στοργή, χρόνο και τρυφερότητα. Η εικόνα της Γέννησης του Χριστού δείχνει ότι η αυθεντική διαπροσωπική σχέση είναι σχέση ελευθερίας και αγάπης. Γι αυτό η εικόνα καλεί τον άνθρωπο να αγαπήσει τους πάντες, ανεξάρτητα από 17. Βλ. Αθανάσιος Διαλεκτόπουλος, Oι εικόνες του δωδεκαόρτου, Καβάλα: Παρουσία, 1998, 87. Πρβλ. Ψαλμ. 71: Βλ. Μέγας Βασίλειος, Εις την αγίαν του Χριστού γέννησιν, PG 31, 1469Β Ιωάννης Χρυσόστομος, Υπόμνημα εις τον άγιον Ματθαίον τον ευαγγελιστήν, 6, PG 57, 65 Κοσμάς Ιεροσολυμίτης, Εις την θεογονίαν, PG 98, 461C. Oι Γρηγόριος Nύσσης και Eυσέβιος Aλεξανδρείας θεωρούν ότι ο βους συμβολίζει τους Iουδαίους και ο όνος τους εθνικούς. Βλ. Γρηγόριος Nύσσης, Λόγος εις την γέννησιν του Χριστού, PG 46, 1141D Ευσέβιος Αλεξανδρείας, Περί την Χριστού γέννησιν, PG 86Α, 365D. 19. Oι μάγοι ήσαν «οι φιλοσοφώτεροι των φιλοσόφων». Ιωάννης Χρυσόστομος, Υπόμνημα εις τον άγιον Ματθαίον τον ευαγγελιστήν, 5, PG 57, 79.

9 Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ~ 143 χαρακτηριστικά, ηλικία, έθνος, τάξη κ.ά. 20 Όλοι οι άνθρωποι μητέρες, βρέφη, βασιλείς, ποιμένες, ύπατοι, ιδιώτες 21 είναι τέκνα του Θεού και αδέλφια μεταξύ τους. Εδώ ο άνθρωπος αποκτά καθολική συνείδηση, νιώθει υπεύθυνος για όλους και όλα: είναι ο άνθρωποςανθρωπότητα. ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ANΘPΩΠOY KAI ΦΥΣHΣ Πέραν της αρμονικής συνύπαρξης με τον Θεό, τον εαυτό του και το συνάνθρωπο η εικόνα της Γέννησης του Χριστού προβάλλει και την αρμονική συνύπαρξη του ανθρώπου με τη φύση. Στην κοινωνία αυτή συμμετέχουν τα πάντα. Στην εικόνα, εκτός από τα δύο ζώα που φαίνονται στη φάτνη εκπληρώνοντας την προφητεία του Ησαΐα ότι τα ζώα θα υποδεχθούν τον Κύριό τους ενώ οι Ισραηλίτες όχι (βλ. Ησ. 1:3 Αββακ. 3:2) ζωγραφίζονται το βουνό, το σπήλαιο, τα πρόβατα των ποιμένων, τα άλογα των μάγων, δέντρα, πουλιά. Όλα τα πλάσματα του Θεού είναι κεκλημένα στην αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης (βλ. Ησ. 11:1-9). 22 Την υποταγή της φύσης στον άνθρωπο, την υποταγή του ανθρώπου στη φύση, αντικαθιστά ο λειτουργικός εξαγιασμός, η μεταμόρφωση του κόσμου σε ναό του Θεού. Μέσα σε αυτόν όλα τα όντα υμνούν τον Θεό σε μια μεγάλη «μουσική συμφωνία». 23 Αυτή τη «συνωδία της 20. Ακόμη, η εικόνα της Γέννησης του Χριστού, με την παρθενική γέννηση του Χριστού από τη Θεοτόκο Μαρία, αποκαθιστά την ισοτιμία ανδρός και γυναικός. Όπως στην αρχή της ανθρώπινης ιστορίας, από έναν άνδρα γεννήθηκε μια γυναίκα, χωρίς τη μεσολάβηση γυναίκας, έτσι και τώρα, στην επανόρθωση της ιστορίας, από μια γυναίκα γεννιέται ένας άνδρας, χωρίς τη μεσολάβηση άνδρα. Bλ. Ιωάννης Χρυσόστομος, Εις το γενέθλιον του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, PG 56, Πρβλ. Συμεών Nέος Θεολόγος, Ηθικοί λόγοι, 2, 2, 4, Φιλοκαλία των νηπτικών και ασκητικών, 19Β, Θεσσαλονίκη: Το Βυζάντιον, 1988, Βλ. Πρόκλος Κωνσταντινουπόλεως, Εις το γενέθλιον του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, PG 65, 712ΑC. 22. Βλ. Μέγας Αθανάσιος, Λόγος περί της ενανθρωπήσεως του Λόγου, και της διά σώματος προς ημάς επιφανείας αυτού, PG 25, 188C-189B. 23. Βλ. Ιωάννης Ευχαΐτων, Εις την αγίαν του Χριστού γέννησιν, PG 120, 1123C. Πρβλ. Κοσμάς Ιεροσολυμίτης, Εις την θεογονίαν, PG 98, 464D.

10 144 ~ ΣTAYPOΣ Σ. ΦΩTIOY κτίσης», 24 με μαέστρο τον άνθρωπο, συμβολίζει ο ποιμένας που ζωγραφίζεται να αυλίζει στο μέσο δεξιό μέρος της εικόνας. NEΑ ΙΕΡΑΡΧΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ Η καθολική συνύπαρξη συνιστά μια συγκεκριμένη ιεράρχηση αναγκών, μια συγκεκριμένη υπαρξιακή στοχοθεσία. Ο Θεός είναι πατέρας, ο άνθρωπος παιδί του, ο συνάνθρωπος αδελφός και η φύση μέγας οίκος. Κατά συνέπεια τα κριτήρια του κόσμου της πτώσης υπονομεύονται και ανατρέπονται. Έτσι, η εικόνα της Γέννησης του Xριστού ανατρέπει και άλλες θρησκευτικές αντιλήψεις της εποχής. Οι άγγελοι εμφανίζονται να δοξολογούν τον Θεό σε μια φάτνη και όχι στο μεγάλο ναό των Ιεροσολύμων. 25 Συνεπώς ο Θεός μπορεί να λατρευτεί παντού, η διάκριση ιερού και βέβηλου τόπου παύει να ισχύει. Tο θυσιαστήριο του Θεού συνυπάρχει με το θυσιαστήριο του αδελφού, λατρεία είναι και η προσφορά σε όλους εκείνους που όπως ο Χριστός «δεν βρισκόταν μέρος γι αυτούς» (Λουκ. 2:7). 26 Aκόμη, η εικόνα ανατρέπει πολιτικές αντιλήψεις. Σωτήρας του κόσμου δεν είναι ο Ρωμαίος αυτοκράτορας αλλά ο Χριστός. Γι αυτό και οι άγγελοι αποδίδουν στον Χριστό τους τίτλους που αποδίδονταν στον τότε Pωμαίο αυτοκράτορα Oκταβιανό, όπως σωτήρας, κύριος κ.ά. 27 O κόσμος δεν σώζεται με τη ρωμαϊκή τάξη πραγμάτων αλλά με τον εν Χριστώ τρόπο ζωής. H Pώμη επιβάλλει: αλήθεια είναι η εξουσία. O Xριστός αγγέλλει: εξουσία είναι η αλήθεια. Για τη Pώμη η αλήθεια είναι μια εντολή που επιβάλλεται άνωθεν ή έξωθεν στους ανθρώπους. Για τον Χριστό η αλήθεια είναι η αγάπη που μπορεί ελεύθερα να βιωθεί απ τον καθένα. H γέννηση του Χριστού ευαγγελίζεται ένα κόσμο στον οποίο δεν υπάρχουν αφέντες και δούλοι αλλά φίλοι και αδελφοί. Περαιτέρω, η ανατροπή των παλαιών αντιλήψεων φαίνεται και 24. Βλ. Γρηγόριος Nύσσης, Λόγος εις την γέννησιν του Χριστού, PG 46, 1149C. 25. Βλ. Joel B. Green, The gospel of Luke, Βλ. Jim Forest, Praying with icons, Βλ. Joel B. Green, The gospel of Luke, ,

11 Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ~ 145 με την προσκύνηση των μάγων. Μάγοι σημαίνει μεγάλοι, 28 ένδοξοι, κραταιοί. Αυτοί οι κραταιοί και οι ένδοξοι προσκυνούν όχι ένα κραταιό βασιλέα αλλά ένα αδύναμο και φτωχό παιδί. 29 Επιλέον προσκυνούν αυτό το παιδί όχι στην ένδοξη πρωτεύουσα ενός βασιλείου, όπως αρχικά νόμιζαν, αλλά σε μια μικρή περιφρονημένη πολίχνη, 30 πολύ δε περισσότερο μέσα σε μια φάτνη. Επιπλέον, την αλλαγή του ήθους που φέρει η γέννηση του Xριστού φανερώνει η εικόνα με το ότι οι φτωχοί βοσκοί, οι τόσο περιφρονημένοι από τους άλλους, που η μαρτυρία τους δεν γινόταν δεκτή στα δικαστήρια, γίνονται οι πρώτοι μάρτυρες και κήρυκες της γέννησης του Χριστού. 31 Στον καινούργιο κόσμο του Θεού επικρατούν διαφορετικά κριτήρια από αυτά του κόσμου της πτώσης. Εδώ μακάριοι είναι «οι πεινώντες και διψώντες τη δικαιοσύνη ( ), οι καθαροί στην καρδιά» (βλ. Ματθ. 5:6-8). Το νέο εν Xριστώ ήθος φέρει τη σύγκρουση και τη ρήξη με οποιοδήποτε κατεστημένο θρησκευτικό, πολιτικό, πνευματικό. Ο πιστός αντιστέκεται σε ο,τιδήποτε περιφρονεί τον άνθρωπο και εξαθλιώνει τη ζωή. Γι αυτό η γέννηση του Χριστού θα συναντήσει την αντίδραση του Ηρώδη, κάθε εξουσίας που ζητά να υποκαταστήσει τον Θεό. 32 Σφαγή της αθωότητας, καταδίωξη της σοφίας, εξορία της αγάπης: το Βασίλειο του Καίσαρος θα συγκρούεται με το Βασίλειο του Θεού, η τυραννική απανθρωπία των ανθρωποθεών θα αντιμάχεται τη θυσιαζόμενη φιλανθρωπία του Θεανθρώπου. Πίστη στον Χριστό θα σημαίνει μαρτύριο αίματος και μαρτύριο συνειδήσεως. 28. Βλ. Henry Liddell - Robert Scott, Μέγα λεξικόν της ελληνικής γλώσσης, Αθήνα 1907, Βλ. Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, Ερμηνεία εις το κατά Ματθαίον ευαγγέλιον, 2, PG 123, 165D. 30. Βλ. Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, Ερμηνεία εις το κατά Ματθαίον ευαγγέλιον, 2, PG 123, 164Β. 31. Βλ. Joel B. Green, The gospel of Luke, 130. Παρόμοια, πρώτοι μάρτυρες της ανάστασης του Xριστού γίνονται γυναίκες, που επίσης δεν γίνονταν δεκτές στα δικαστήρια. 32. O Ηρώδης εθεωρείτο από τους οπαδούς του ότι ήταν ο Χριστός. Βλ. Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, Eρμηνεία εις το κατά Ματθαίον ευαγγέλιον, 12, PG 123, 388D. Πρβλ. Σ. Αγουρίδης, Θεολογία και επικαιρότητα,

12 146 ~ ΣTAYPOΣ Σ. ΦΩTIOY ΥΠΑΡΞΙΑΚΗ ANAΓENNHΣH Για την είσοδο του ανθρώπου στον καινούργιο κόσμο του Θεού είναι αναγκαία η αναγέννησή του. Την αναγκαιότητα της αναγέννησης αυτής προβάλλει η εικόνα της Γέννησης του Χριστού με την παρουσίαση του λουτρού του θείου βρέφους από τις μαίες, που ζωγραφίζεται στο κάτω δεξιό άκρο της εικόνας. 33 Η σκηνή πέραν της υπόμνησης της ανθρώπινης φύσης του Χριστού, θυμίζει ότι για να βιώσει ο άνθρωπος τη ζωή χρειάζεται νέο υπαρξιακό προσανατολισμό. Με τη γέννησή του ο άνθρωπος οδεύει από την ανατολή στη δύση: στο θάνατο. Με την αναγέννησή του οδεύει από τη δύση προς την ανατολή: στην αθανασία. H νέα κατεύθυνσή του προς την «ανατολή των ανατολών», τον «ήλιο της δικαιοσύνης» 34 Χριστό, ξεκινά με το βάπτισμα. Mε την είσοδό του στην Εκκλησία ο άνθρωπος γίνεται πολίτης του καινούργιου κόσμου του Θεού. H ταυτότητά του πηγάζει όχι από τις βιολογικές αλλά πρωτίστως από τις υπαρξιακές του σχέσεις. Ελεύθερα ο άνθρωπος αγαπά όχι μόνο τους εξ αίματος συγγενείς του αλλά όλους του ανθρώπους. H εικόνα θυμίζει ότι τον Χριστό δεν υποδέχεται στη ζωή η ευρύτερη βιολογική του οικογένεια όπως π.χ. στην περίπτωση του Ιωάννη του Προδρόμου αλλά η ευρύτερη υπαρξιακή του οικογένεια, πρόσωπα που σχετίζονται μαζί του ελεύθερα και από αγάπη. 35 Τη μετοχή του σε αυτή την παγκόσμια αδελφική κοινότητα βιώνει ο πιστός σε κάθε Θεία Ευχαριστία. Στην εικόνα όχι τυχαία η φάτνη ζωγραφίζεται να μοιάζει με Αγία Τράπεζα. 36 Στη Θεία Ευχαριστία οι άνθρωποι γίνονται αδελφοί γιατί μοιράζονται τον Χριστό, τον 33. Βλ. Catherine Aslanoff, The incarnate God, Crestwood, New York: St Vladimir s Seminary Press, 2002, Βλ. Ιωάννης Χρυσόστομος, Εις την γενέθλιον ημέραν του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, PG 49, 351 Αμφιλόχιος Ικονίου, Εις τα γενέθλια του μεγάλου Θεού και σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, PG 39, 40B Πρόκλος Κωνσταντινουπόλεως, Εις το γενέθλιον του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, PG 65, 713Β. 35. Βλ. Joel B. Green, The gospel of Luke, 121, Βλ. Ευσέβιος Αλεξανδρείας, Περί την Χριστού γέννησιν, PG 86Α, 365C Ιωάννης Χρυσόστομος, Εις τον μακάριον Φιλογόνιον, PG 48, 753. Πρβλ. Nicolas Ozoline, Theology in color: the icon of Christ s Nativity,

13 Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ~ 147 Άρτο της Ζωής. 37 Εκεί μαθαίνουν ότι η ζωή είναι δώρο του Θεού, χάρις. Γι αυτό και καταξιώνεται μόνο όταν αντιδωρίζεται. Έτσι οι πιστοί ό,τι έχουν και ό,τι είναι το δωρίζουν στους άλλους. Ζωή είναι η αγάπη που ελεύθερα δωρίζεται και αντιδωρίζεται. ANΘPΩΠINH EΠIΛOΓH Η καθολική συνύπαρξη δεν επιβάλλεται από τον Θεό στον άνθρωπο αλλά είναι μια πρόσκληση που απευθύνεται στην ελευθερία του. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να δεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση αγάπης του Θεού. Η εικόνα της Γέννησης του Χριστού παρουσιάζει το μεγαλείο αυτό στο κάτω αριστερό της μέρος. Εκεί ζωγραφιζεται ο Ιωσήφ να διαλογίζεται για την παρθενική γέννηση του Χριστού. 38 Μπροστά του στέκεται μεταμορφωμένος σε βοσκό ο διάβολος σε μερικές μάλιστα εικόνες παρουσιάζεται με κέρατα και ουρά 39 προσπαθώντας να διαβάλει τον Θεό και να ενσπείρει αμφιβολίες για τη φιλανθρωπία του. Κρατώντας ένα αποξηραμένο ξύλο απευθύνεται στον Ιωσήφ, λέγοντάς του ότι όπως είναι αδύνατο να βλαστήσει ένα αποξηραμένο ξύλο, έτσι είναι αδύνατο να γεννήσει μία γυναίκα παρθένος O Χριστός είναι ο «άρτος της ζωής» (Iω. 6:35), γι αυτό γεννιέται στη Βηθλεέμ που το όνομά της στα εβραϊκά σημαίνει «οίκος άρτου». Βλ. Ιωάννης Χρυσόστομος, Υπόμνημα εις τον άγιον Ματθαίον τον ευαγγελιστήν, 7, PG 57, 78 Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, Ερμηνεία εις το κατά Ματθαίον ευαγγέλιον, 2, PG 123, 161Α. 38. «Ζάλην ἔνδοθεν ἔχων λογισμῶν ἀμφιβόλων ὁ σώφρων Ἰωσὴφ ἐταράχθη πρὸς τὴν ἄγαμόν σε θεωρῶν καὶ κλεψίγαμον ὑπονοῶν Ἄμεμπτε». Ακάθιστος Ύμνος. Πρβλ. Δοξαστικό Α Ώρας των Χριστουγέννων. Βλ. Ιωάννης Χρυσόστομος, Υπόμνημα εις τον άγιον Ματθαίον τον ευαγγελιστήν, 2, PG 57, 85 Πρόκλος Κωνσταντινουπόλεως, Εις το γενέθλιον του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, PG 65, 736Α-740Α. O Ιωσήφ ζωγραφίζεται στο άκρο της εικόνας, μακριά από τον Χριστό και την Παναγία, για να τονισθεί έτσι η παρθενική γέννηση του Χριστού από τη Θεοτόκο. 39. Βλ. Leonid Ouspensky - Vladimir Lossky, The meaning of icons, Βλ. Πρόκλος Κωνσταντινουπόλεως, Εις το γενέθλιον του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, PG 65, 713Α. Πρβλ. Nicolas Ozoline, Theology in color: the icon of Christ s Nativity, Σε μερικές εικόνες το ξύλο ζωγραφίζεται να έχει βλαστήσει. Βλ. Παύλος Ευδοκίμωφ, Η τέχνη της εικόνας. Θεολογία της ωραιότητας, Παρόμοια εικόνα χρησιμοποιεί ο Αντρέι Ταρκόφσκι στον επίλογο της ταινίας του Θυσία.

14 148 ~ ΣTAYPOΣ Σ. ΦΩTIOY Η σκηνή πιστοποιεί την ελευθερία του ανθρώπου, τη δυνατότητά του να δεχθεί ή να απορρίψει την αγάπη ως γνώμονα ζωής. Σχάση ή σχέση διαίρεση ή ενότητα κλείσιμο στο ενδοκοσμικό ή άνοιγμα στο άπειρο: ιδού οι ανθρώπινες επιλογές. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Ιωσήφ υπερνικά τις αμφιβολίες και υπηρετεί το θέλημα του Θεού. Γι αυτό και ζωγραφίζεται με φωτοστέφανο. 41 Παρόμοια κάθε πιστός καλείται να νικήσει τους διάφορους πειρασμούς που αμφισβητούν τον καινούργιο κόσμο του Θεού. 42 Όπως ο Ιωσήφ, ο πιστός καλείται να πιστέψει ότι το αδύνατο στους ανθρώπους γίνεται δυνατό με τη χάρη του Θεού η ζωή έχει νόημα η κτίση μπορεί να μεταμορφωθεί. Καμία προσπάθεια δεν πάει χαμένη ακόμη και αν είσαι ο μόνος συνέχισε να αγωνίζεσαι η αγάπη στο τέλος θα νικήσει. Το κήρυγμα της Εκκλησίας πρέπει να επαληθεύεται στη ζωή της, όπως επαληθεύτηκε το μήνυμα των αγγέλων στους ποιμένες. 43 Έχοντας βέβαια πάντα κατά νου, ότι ο καινούργιος κόσμος του Θεού δεν θα πραγματωθεί πλήρως μέσα στην ιστορία. Τούτο σημαίνει ότι μέχρι το τέλος της ιστορίας η Εκκλησία οφείλει να πορεύεται στον κόσμο μακριά από δύο πειρασμούς. Αφενός, να αρνείται κάθε μονοφυσιτισμό, κάθε δηλαδή μοιρολατρική παθητικότητα και εγκατάλειψη του κόσμου στα χέρια των δυνατών. Αφετέρου, να αρνείται κάθε νεστοριανισμό, κάθε δηλαδή ναρκισσιστική παντοδυναμία και υποχρεωτική επιβολή του καλού. Χρέος της Εκκλησίας είναι, εδώ και τώρα, πάντα και παντού, να μεταμορφώνει, όσο μπορεί, αυτόν τον κόσμο, αυτή τη ζωή. Εμπλουτίζοντας έτσι τον ανθρώπινο πολιτισμό με νέες υπαρξιακές κατηγορίες: το άκτιστο του Θεού και το κτιστό του κόσμου, την προσωπική μοναδικότητα και την κοινωνική ενότητα, τη μεταμόρφωση της φύσης και το δημιουργικό έργο στην ιστορία. 41. Βλ. Constantine Cavarnos, Guide to Byzantine iconography, Vol. 1, Boston, Mass.: Holy Transfiguration Monastery, 1993, Βλ. Jim Forest, Praying with icons, Βλ. Ανδρέας Κρητης, Εις την περιτομήν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, και εις τον άγιον Βασίλειον, PG 97, 916Α.

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η πολύτιμη προσφορά του μνήστορος Ιωσήφ

Η πολύτιμη προσφορά του μνήστορος Ιωσήφ Η πολύτιμη προσφορά του μνήστορος Ιωσήφ Διδάσκοντας το ανάλογο μάθημα και μιλώντας στους μαθητές μου για τα παιδικά χρόνια του Θεανθρώπου στη γη μας, παρατήρησα για πρώτη φορά την εικόνα του Ιωσήφ του

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

Η απεικόνιση της Γέννησης του Χριστού στη Βυζαντινή Αγιογραφία

Η απεικόνιση της Γέννησης του Χριστού στη Βυζαντινή Αγιογραφία Η απεικόνιση της Γέννησης του Χριστού στη Βυζαντινή Αγιογραφία Η γιορτή της Γέννησης του Θεανθρώπου, γιορτάζεται κάθε χρόνο όχι μόνο για να τη θυμηθούμε και να δοξολογήσουμε το Θεό, αλλά και για να μπορέσουμε

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού 72. Το προοίμιο που ακολουθεί χρησιμοποιείται στις Λειτουργίες που είτε δεν Θεέ παντοδύναμε και αιώνιε, Δι αυτού ευδόκησες να αποκαταστήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Θέματα Θεολογίας των εκκλησιαστικών ύμνων Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Θέματα Θεολογίας των εκκλησιαστικών ύμνων Η ενανθρώπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας»

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτή τη Γη.

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ. Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ Απόσπασμα από το βιβλίο Ενδυναμώνοντας την Ψυχή Μέσω του Διαλογισμού από τον Ρατζίντερ Σινγκ Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτήν τη γη.

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Πνευματολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ.

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Ο Σατανισμός διεθνώς θεωρείται ως . Είναι η λατρεία του Σατανά ο οποίος στις διάφορες μορφές του σατανισμού, δεν κατανοείται με ενιαίο τρόπο. Ο σατανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία του ανθρώπου

Η δημιουργία του ανθρώπου Η δημιουργία του ανθρώπου Στο τέλος της έκτης ημέρας, ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο, ο οποίος υπήρξε το τελευταίο και το τελειότερο δημιούργημα του Θεού. Ψηφιδωτό από το Μονρεάλε της Σικελίας, 13ος αι.

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά π. Αλέξανδρου Σμέμαν Η επόμενη Κυριακή ονομάζεται Κυριακή της Απόκρεω γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία αποχή κρέατος»

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Θεός - φύση - άνθρωπος

Θέμα: Θεός - φύση - άνθρωπος Θέμα: Θεός - φύση - άνθρωπος Ομάδα: Αναγνωστοπούλου Μαργαρίτα Μαρίνου Τίνα Ξηρού Ελένη Υπεύθυνοι καθηγητές: Παναγιώτης Ανδριόπουλος (θεολόγος) Εμμανουέλα Φραγκουλοπούλου (πληροφορικής) Σχέση θεολογίας-οικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ. Α. Στις Ακολουθίες Περιόδου

ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ. Α. Στις Ακολουθίες Περιόδου ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ Τις παρακάτω ευχές ο λειτουργός δύναται, ελεύθερα, να τις χρησιμοποιήσει στο τέλος της θείας Λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Ανθρωπολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Ανθρωπολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Ανθρωπολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος)

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου Οι επιπτώσεις της Αναλήψεως Η μεγίστη εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου μας, αγαπητοί μου αδελφοί, την οποία εορτάζουμε σήμερα, αποτελεί το αποκορύφωμα των

Διαβάστε περισσότερα

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες Ποίοι ήταν οι τρεις Ιεράρχες και γιατί τους τιμούμε; Με τον όρο Τρεις Ιεράρχες, αναφερόμαστε συνοπτικά στους τρεις επιφανείς Αγίους και θεολόγους, Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Η ισότητα των δύο φύλων στην Παλαιά Διαθήκη. 2. Η ισότητα των δύο φύλων στην Καινή Διαθήκη. 3. Η ισότητα των δύο φύλων στην Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη.

Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη. Κληρικολαικη Συνελευση Ιουλιος 2015 Ιερα Μητροπολη Τοροντο και παντος Καναδα Θεμα: εστω δε ο λογος υμων ναι ναι και ου ου (Ματθ. 5. 37) Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη. Ομιλητης: Αρχιμ. Δημητριος Αντωνοπουλος

Διαβάστε περισσότερα

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας.

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 2. Ποια η έννοια της λέξεως είδωλο στο θρησκευτικό τομέα; 3. Ποιο από τα παρακάτω αποτελούν μορφές σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

ΌΝΟΜΑ ΙΗΣΟΥΣ: Ο ΘΕΟΣ ΠΟΥ ΣΩΖΕΙ ΤΟΝ ΛΑΟ ΤΟΥ π. Αντώνιος Πινακούλας

ΌΝΟΜΑ ΙΗΣΟΥΣ: Ο ΘΕΟΣ ΠΟΥ ΣΩΖΕΙ ΤΟΝ ΛΑΟ ΤΟΥ π. Αντώνιος Πινακούλας ΌΝΟΜΑ ΙΗΣΟΥΣ: Ο ΘΕΟΣ ΠΟΥ ΣΩΖΕΙ ΤΟΝ ΛΑΟ ΤΟΥ π. Αντώνιος Πινακούλας Είναι συνηθισμένο στη ζωή των ανθρώπων η αναμονή της γέννησης, η γέννηση και η ανατροφή ενός παιδιού να συνδέονται στενά με την οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. Μεθοδολογία της ποιμαντικής Η προβληματική του θέματος. Πολλαπλή μέθοδος στην εκκλησιαστική παράδοση. Δημιουργία νέων

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε, εκ μέρους του Μακαριωτάτου. Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου Β,

Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε, εκ μέρους του Μακαριωτάτου. Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου Β, Συνάντηση των Προέδρων των Θεσμικών Οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με Θρησκευτικούς Ηγέτες Βρυξέλλες, 10 Ιουνίου 2014 * «Το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Σεβ. Μητρ. Σύρου κ. Δωροθέου ΙΙ Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε,

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας Το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου αδελφοί, έχει μεγίστη σημασία για την πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής

Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής myvedanta.gr 13/08/2013 Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ του Ραµακρίσνα Ματχ και Ραµακρίσνα Αποστολής Πηγή: http://www.belurmath.org/ideology.htm Η ιδεολογία του Ραµακρίσνα Ματχ και Αποστολής αποτελείται από τις αιώνιες αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο. Διδ. Εν. 3

Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο. Διδ. Εν. 3 Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο Διδ. Εν. 3 Η έννοια της θρησκείας Ο όρος «θρησκεία» συνδέεται με το φαινόμενο της θρησκείας γενικά και με τις επιμέρους θρησκείες ειδικότερα Με το πολυδιάστατο και

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Kalogirou, Dimitra. Neapolis University

Kalogirou, Dimitra. Neapolis University Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Health Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿÿ¹ º ¹½É½¹º Â Ä ¾µ¹Â Äɽ þÿãä ÃŽ ÀĹº º±¹ ÃÄ ½ ɱ½ Kalogirou, Dimitra þÿ Á̳Á±¼¼±

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Β Διεθνές Συνέδριο Κυπριακής Αγιολογίας

Β Διεθνές Συνέδριο Κυπριακής Αγιολογίας Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της Πολιτιστικής Ακαδημίας «Άγιος Επιφάνιος» πραγματοποιήθηκε, από τις 13-15 Φεβρουαρίου 2014, στο Μέγα Συνοδικό της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας στο Παραλίμνι το Β Διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού Ε ΕΡΩΤΗΜ ΕΠΙΛΟΗ 1 ΕΠΙΛΟΗ 2 ΕΠΙΛΟΗ ΕΠΙΛΟΗ 4 ΣΩΣΤΟ β. λόγω των διωγμών και της Οι πρώτοι χριστιανοί δεν έκτιζαν ναούς. α. επειδή δεν διέθεταν τους πεποίθησης ότι ο Θεός δεν γ. αποκλειστικά και μόνο κατάλληλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32

Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32 Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ Πράξ. ιε, 1-32 Με το τέλος της Α περιοδείας του αποστ. Παύλου υπάρχουν δύο ομάδες χριστιανών: ΟΙ ΙΟΥΔΑΙΟ-ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ Είναι Iουδαίοι Ακολουθούν τα ιουδαϊκά ήθη και έθιμα (περιτομή, αργία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το ερωτικό παιχνίδι του άντρα και της γυναίκας είναι μια μικρή εκδήλωση του παιχνιδιού όλης της ζωής. Το ζευγάρι γνωρίζει και ζει τους κραδασμούς που το διαπερνούν, συμμετέχοντας έτσι στις δονήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Νώε» Άρχισε βροχή, η δυνατή μοιάζει σαν πολλές βροχές που κάνει

Διαβάστε περισσότερα

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων».

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». «Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Ένας απ τους σταυρωμένους κακούργους τον βλαστημούσε λέγοντας: «Εσύ

Διαβάστε περισσότερα

Σέλλινγκ (Friedrich Wilhelm Joseph Schelling )

Σέλλινγκ (Friedrich Wilhelm Joseph Schelling ) FRIEDRICH W. SCELLING ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ 1 Σέλλινγκ (Friedrich Wilhelm Joseph Schelling 1775-1854) (ΜΕΡΙΚΑ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ*) Από το φιλοσοφικό έργο του Σέλλινγκ "Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ"

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΨΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Τα τραγούδια των ανθρώπων μιλούσαν και μιλούν πάντα για τη μαγεία της γυναίκας. Μιλούν και τραγουδούν, άλλοτε με χαρά κι άλλοτε με θλίψη και με καημό, για τον ρόλο που η γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 11: ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 11: ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 11: ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι; Διδ. Εν. 7

Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι; Διδ. Εν. 7 Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι; Διδ. Εν. 7 Ερώτημα προς τους μαθητές Τι λέγουν οι άνθρωποι για μένα; Οι μαθητές απαντούν Άλλοι λένε πως είσαι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, άλλοι ο Προφήτης Ηλίας και άλλοι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2015 Α ΤΑΞΗ (Δίωρο πρώτο τετράμηνο) 1.(ΔΕ 2) Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας. (ΔΕ 3) Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία. (ΔΕ 4) Με τη λατρεία εκφράζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Στόχοι Οι μαθητές να: αναφέρουν και επεξηγούν ανάγκες που ικανοποιούνται μέσα από το γάμο. δικαιολογούν τη σημασία που έχει ο γάμος ως κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα