Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και εξωγαστρικές εκδηλώσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και εξωγαστρικές εκδηλώσεις"

Transcript

1 ÐÑÁÊÔÉÊÁ 14ïõ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2009 Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και εξωγαστρικές εκδηλώσεις Ιωάννης Κουντουράς H Η. pylori (Hp) λοίμωξη θεωρείται μία από τις συχνότερες μικροβιακές λοιμώξεις στον άνθρωπο. Ο επιπολασμός της είναι περίπου 80% στις αναπτυσσόμενες χώρες και 20-50% στις ανεπτυγμένες. Ο κίνδυνος μόλυνσης αυξάνεται με την ηλικία, κυμαινόμενος σε χαμηλά ποσοστά στην παιδική ηλικία (10%) και στο ~50% του πληθυσμού σε ηλικία των 50 ετών. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, τα παιδιά μολύνονται σε ηλικία <10 ετών 1 και στην ηλικία των 20 ετών έως το 75% του πληθυσμού φέρει τον μικροοργανισμό, ενώ στις αναπτυγμένες χώρες ο ρυθμός εμφάνισης της νόσου βαίνει αυξανόμενος με την ηλικία και πλησιάζει το 25% στις ηλικίες ετών. Το Hp αποτελεί καρκινογόνο 1 ης κλάσεως σύμφωνα με την WHO και σχετίζεται με την ανάπτυξη πεπτικού έλκους, γαστρικού καρκίνου και MALT λεμφώματος. Εκτός της γαστρικής παθολογίας, μια πλειάδα γαστρεντερικών και εξωγαστρικών κλινικών συνδρόμων, όπως καταγράφεται στη νεώτερη αλλά και πρόσφατη βιβλιογραφία, έχει συσχετισθεί με την Ηp λοίμωξη και περιλαμβάνουν αγγειο-εγκεφαλικές παθήσεις, αρτηριακή υπέρταση, στεφανιαία νόσο, αθηροσκλήρωση, χρόνια κνίδωση, σύνδρομο Raynaud s, σύνδρομο Sjögren s, ημικρανία, επιληψία, αιματολογικές παθήσεις (αναιμία, μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα, ιδιοπαθής θρομβοπενική πορφύρα), ηπατικά νοσήματα (πρωτοπαθής χολική κίρρωση), ροδόχρους ακμή, νευροεκφυλιστικές νόσους [νόσος Alzheimer s (AD), πολλαπλή σκλήρυνση (MS), σύνδρομο Guillain-Barre (GBS), γλαύκωμα], αυτοάνοση παγκρεατίτις, κληρονομικό αγγειοοίδημα, γαστροοισοφαγική Καθηγητής Α.Π.Θ. 101

2 ΔΙΑΛΕΞΗ παλινδρομική νόσο, οισοφάγο Barrett s, οισοφαγικό αδενοκαρκίνωμα, βρογχικό άσθμα, αποφρακτική πνευμονοπάθεια, καρκίνο παχέος ή άλλες εξωεντερικές νεοπλασίες (καρκίνωμα πνευμόνων, μαστών, παγκρέατος, ηπατοκυτταρικό καρκίνο) Επισημαίνεται ότι η ενεργός Hp λοίμωξη επάγει χυμικές και κυτταρικές ανοσιακές αποκρίσεις που μέσω μοριακής μίμησης προκαλούν διασταυρούμενες αντιδράσεις με στοιχεία του ξενιστή προκαλώντας εκδήλωση ποικίλων αυτοανόσων νοσημάτων πού περιλαμβάνουν αυτοάνοση ατροφική γαστρίτιδα, αυτοάνοση παγκρεατίτιδα, αυτοάνοσα νοσήματα ήπατος, νοσήματα συνδετικού ιστού και αυτοάνοσα νευροεκφυλιστικά νοσήματα. 10,21-24 Όσον αφορά τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα, η Hp λοίμωξη εμπλέκεται σε εξωγαστρικές αγγειακές διαταραχές (προκαλούμενες από αγγειακή δυσλειτουργία, υπέρταση, αρτηριοσκλήρυνση μέσω αυτοάνοσης διεργασίας έναντι του ενδοθηλίου ή αυξημένων επιπέδων ομοκυστεΐνης αίματος λόγω μειώσεως φυλλικού οξέoς και βιταμίνης Β12, ισχαιμική νόσο καρδιάς-εγκεφάλου) οι οποίες συχνά αποτελούν παράγοντες κινδύνου για νευροεκφυλιστικά νοσήματα τα οποία περιλαμβάνουν AD, ήπια νοητική έκπτωση (MCI), γλαύκωμα (χαρακτηριζόμενο ως «οφθαλμική AD»), GBS και MS. 3,10,23-31 Οι αναφερθέντες παράγοντες κινδύνου κυρίως προκαλούν βλάβη του αιματο-εγκεφαλικού φραγμού (ΑΕΦ) που αποτελεί κοινό παρανομαστή της άνοιας ποικίλου βαθμού, συμπεριλαμβανομένης της AD συμβάλλοντας στις κλινικές εκδηλώσεις και επιδεινώνοντας τη AD. 10,23,32 Στη συνάφεια αυτή, πολύ πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι η Hp λοίμωξη διεγείρει τα μαστοκύτταρα τα οποία σε καταστάσεις στρες εκλύουν μεσολαβητές που περιλαμβάνουν ισταμίνη, ιντερλευκίνη (IL)-8, τρυπτάση και αγγειακό ενδοθηλιακό αυξητικό παράγοντα προκαλώντας διάσπαση του ΑΕΦ. 33 Επιπλέον, η Hp λοίμωξη καθαυτή διεγείρει τους αναφερθέντες μεσολαβητές και ποικίλες κυτταροκίνες όπως τον TNF-α που δρα συστηματικά προκαλώντας διάσπαση του ΑΕΦ. 33 Ειδικότερα, η Hp λοίμωξη θεωρείται ότι σχετίζεται με αυτοάνοσα συμβάματα που παρατηρούνται σε περιφερικές νευροπάθειες και το GBS όπου αυτοαντισώματα έναντι ειδικών νευρικών στόχων προκαλούν βλάβη του νευρικού ιστού πιθανόν μέσω αποπτώσεως. 31,34 Πρόσφατα δεδομένα επισημαίνουν, επίσης, ότι η AD σχετίζεται με την παρουσία αντισωμάτων έναντι των νευρώνων και τον σχετιζόμενο αποπτωτικό κυτταρικό θάνατο. 10,35 Με τη χρήση ιστολογικού ελέγχου του γαστρικού βλεννογόνου, ως πρακτικού gold standard διαγνώσεως ενεργού Hp λοιμώξεως, αρχικά δεδομένα μας έδειξαν συσχέτιση Hp λοιμώξεως και GBS. 31 Πράγματι, ιστολογική παρουσία Hp παρατηρήθηκε σε 12 από 13 (92%) ασθενείς με GBS και μόνο σε 10 από 30 (50%) μάρτυρες (p=0,02), ο δε τίτλος των anti-hp IgG αντισωμάτων αντανακλούσε προχωρημένη κλινική βαρύτητα του συνδρόμου (τα αντισώματα αυτά σχετίζονταν με εμπλοκή των κεντρικών τρημάτων των περιφερικών νεύρων των ασθενών με GBS). 31 Τονίζεται ότι οι λοιμώξεις με τα 102

3 Ελικοβακτηριδιο του πυλωρου και εξωγαστρικες εκδηλωσεις γαστρεντερικά παθογόνα Campylobacter jejuni and Hp προηγούνται και συνδέονται με την ανάπτυξη GBS. 31,34 Άλλοι ερευνητές ανέφεραν παρουσία αντιγαγγλιοσιδικών αντισωμάτων ορού στο 78% και 83% των ασθενών με GBS και AD, αντίστοιχα. 34 Νεώτερα δεδομένα έδειξαν παρουσία υψηλού τίτλου anti-hp IgG αντισωμάτων σε 30 ασθενείς με AD συγκριτικά με την ομάδα μαρτύρων. 36 Εντούτοις, ενώ το ορολογικό τεστ (τίτλος anti-hp αντισωμάτων) βεβαιώνει την παρουσία Hp λοιμώξεως, δεν διαφοροποιεί ενεργό από παλιά Hp λοίμωξη. 37 Αυτή η διάκριση είναι ουσιώδης, επειδή η ενεργός Hp λοίμωξη επάγει τις αναφερόμενες χυμικές και κυτταρικές αποκρίσεις οι οποίες, μέσω μοριακής μίμησης, προκαλούν διασταυρούμενες αντιδράσεις με συστατικά του νευρικού ιστού, συμβάλλοντας και πιθανόν διαιωνίζοντας την ιστική βλάβη των νευρώνων. 25 Επιπλέον, η εκρίζωση της λοιμώξεως πιθανόν να μεταβάλλει την παθοφυσιολογία των νευροεκφυλιστικών αυτών νόσων συμπεριλαμβανομένης της AD (επιβράδυνση της προόδου ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της AD). 10 Στη συνάφεια αυτή, αρχικά μας δεδομένα δείχνουν ιστολογική και ορολογική συσχέτιση Hp λοιμώξεως και γλαυκώματος (χρόνιο γλαύκωμα ανοικτής γωνίας και ψευδοαποφολιδωτικό γλαύκωμα) που επονομάζεται «οφθαλμική» AD. 30 Επιπλέον, η επιτυχής εκρίζωση της λοιμώξεως βελτιώνει την ενδοφθάλμια πίεση και παραμέτρους του οπτικού πεδίου. 29 Επιπρόσθετα, ο αυξημένος τίτλος των anti-hp IgG αντισωμάτων στο υδατοειδές υγρό των οφθαλμών φαίνεται ότι σχετίζεται με τη βαρύτητα του γλαυκώματος. 38 Τα ευρήματά μας αυτά έρχονται σε συμφωνία με τις ακόλουθες σχετικές μελέτες από Τουρκία, Κίνα, Ινδία και Περσία και σε αντίθεση με ορολογικές μελέτες από Καναδά και Ισραήλ Εκτός από τις σύμφωνες μελέτες, υφίσταται κριτική όσον αφορά κυρίως την επιλογή των μαρτύρων από τις μελέτες του Καναδά και Ισραήλ. 45,46 Ανάλογα δεδομένα με το γλαύκωμα, παρατηρήθηκαν στη συνέχεια σε σχετικές μελέτες μας που αφορούσαν την AD. 23 Πράγματι, εδείχθη ιστολογική και ορολογική συσχέτιση Hp λοιμώξεως και AD. 23 Επίσης, διαπιστώθηκαν υψηλά επίπεδα ομοκυστεΐνης στον ορό των ασθενών με συνοδό παρουσία πολυεστιακής ατροφικής γαστρίτιδας. 23 Επιπλέον, η επιτυχής εκρίζωση της λοιμώξεως βελτίωσε τις κλινικές παραμέτρους της AD [MMSE: Mini Mental State Examination; CAMCOG: Cambridge Cognitive Examination for the Elderly; FRSSD: Functional Rating Scale for Symptoms of Dementia]. 47 Επιπρόσθετα, ο αυξημένος τίτλος των anti-hp IgG αντισωμάτων στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) σχετιζόταν με τη βαρύτητα της νόσου. 48 Παρόμοια δεδομένα με την AD παρατηρήθηκαν σε σχετικές μελέτες μας που αφορούσαν την ήπια άνοια. 24 Πράγματι, εδείχθη ιστολογική και ορολογική συσχέτιση Hp λοιμώξεως με την MCI, τα δε υψηλά επίπεδα ομοκυστεΐνης στον ορό των ασθενών συνοδεύονταν από σημαντική παρουσία πολυεστιακής ατροφικής γαστρίτιδας. 24 Τέλος, πρόσφατη πιλοτική μας μελέτη έδειξε, επίσης, συσχέτιση Hp λοιμώξεως και MS. 25 Πράγματι ιστολογική παρουσία Hp παρατηρήθηκε σε 24 από 29 (82,75%) ασθενείς με MS και μόνο σε 12 από 25 (48%) μάρτυρες [p=0,007, odds ratio (95% CI) 3, (1,102-13,8025)]

4 ΔΙΑΛΕΞΗ Συνοπτικά, η Hp λοίμωξη φαίνεται να επηρεάζει την παθοφυσιολογία των νευροεκφυλιστικών νόσων: 1) προάγοντας την αρτηριοσκλήρυνση μέσω επαγωγής συσσωμάτωσης-συγκολλήσεως αιμοπεταλίων-λευκοκυττάρων, ή μέσω αυτοανόσου διεργασίας έναντι του ενδοθηλίου ή με αύξηση της ομοκυστεΐνης του αίματος, 2) παράγοντας τοξικές ρίζες οξυγόνου (reactive oxygen metabolites, ROMs) που συμμετέχουν στην οξειδωτική βλάβη και απώλεια του νευρικού ιστού, 3) μετατρέποντας το ινωδογόνο σε ινική, 4) λόγω μοριακής μίμησης με αντιγόνα του ξενιστή, 5) εκλύοντας ποικίλους ευ-φλεγμονώδεις και αγγειοδραστικούς παράγοντες και 6) επηρεάζοντας την αποπτωτική διεργασία. 3,10,23,29 Ειδικότερα, η χρόνια ατροφική γαστρίτιδα που παρατηρήθηκε στην πλειονότητα των ασθενών μας με AD και MCI ως συνέπεια της Hp λοιμώξεως ή η γαστρίτιδα καθαυτή δύναται να προκαλέσει δυσαπορρόφηση της βιταμίνης Β12 και του φυλλικού οξέος με αποτέλεσμα την απώλεια μεθυλίωσης του 5-μεθυλ-τετρα-υδρο-φυλλικού οξέος 10,26 και τελικά την αύξηση της ομοκυστεΐνης η οποία πυροδοτεί την ενδοθηλιακή βλάβη συμβάλλουσα στην παθοφυσιολογία των νευροεκφυλιστικών νόσων. 10 Πράγματι, η ομοκυστεΐνη φαίνεται ότι αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για AD και αγγειακή νόσο, σχετίζεται με τη βαρύτητα της άνοιας και εμπλέκεται στην ενδοθηλιακή βλάβη και νευροεκφύλιση μέσω οξειδωτικής βλάβης, επάγοντας τη διάσπαση του DNA, το οξειδωτικό στρες και την απόπτωση. 10,49 Το Hp προκαλεί ενεργοποίηση και ωρίμανση των αντιγονο-παρουσιαστικών κυττάρων (APCs), έκφραση MHC τάξης II αντιγόνων στο γαστρικό επιθήλιο και επαγωγή κυρίως των Hp-ειδικών Th1 Τ-λεμφοκυτταρικών (TLs) αποκρίσεων χαρακτηριζόμενων από υπερπαραγωγή TNF-α, IFN-γ, IL-2 και IL-12 που οδηγούν σε γαστρική επιθηλιακή αποπτωτική βλάβη. O TNF-α δρώντας συστηματικά, προκαλεί την αναφερθείσα διάσπαση του ΑΕΦ 33 και αποπτωτική βλάβη στις νευροεκφυλιστικές νόσους. 10,50 Η εμπλοκή της εξωγενούς οδού αποπτώσεως επισημαίνεται από την εμπλοκή του Fas/FasL συστήματος στην Hp επαγόμενη απόπτωση και την TL-μεσολαβούμενη κυτταροτοξικότητα μέσω της Fas/FasL αποπτωτικής οδού κατά τη διάρκεια της Hp λοιμώξεως. 10,25 Εκτός της εξωγενούς οδού αποπτώσεως, το Hp επάγει και τη μιτοχονδριακή ενδογενή αποπτωτική οδό, ενεργοποιώντας τις ευ-αποπτωτικές Bax και Bak πρωτεΐνες και τις κασπάσες ή μέσω επαγωγής του μονοξειδίου του αζώτου (ΝΟ). 10,25 Συγκριτικά δεδομένα στο κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) δείχνουν ότι η μικρογλοία (μη νευρικά μεταναστευτικά κύτταρα που δρουν ως φαγοκύτταρα και αποτελούν μέρος της εξωτερικής δομής του ΚΝΣ), όπως επίσης τα αστροκύτταρα, μακροφάγα και δενδριτικά κύτταρα (πλέον δραστικά APCs) απαρτίζουν δραστικά ανοσιακά κύτταρα του ΚΝΣ συνυφασμένα με φλεγμονώδη νόσο εγκεφάλου, εξασκώντας σημαντικό ρόλο άμυνας του ξενιστή έναντι εισβολέων συμπεριλαμβανομένων και μικροοργανισμών. 15 MHC τάξης II (HLA-DR) αντιγόνο-θετική δραστική μικρογλοία έχει παρατηρηθεί σε ασθενείς με AD ή MS, 7,15 καλλιέργειες δε πλούσιες σε μικρογλοία διεγείρουν καθαυτές 104

5 Ελικοβακτηριδιο του πυλωρου και εξωγαστρικες εκδηλωσεις τις TL αποκρίσεις ή τα CD4+ TLs. Η αλληλεπίδραση ενεργοποιημένων CD4+TLs με τη μικρογλοία οδηγεί σε ευ-φλεγμονώδη Th1 απόκριση με Th1-έκφραση κυτταροκινών που εμπλέκεται στην παθογένεση του αποπτωτικού θανάτου νευρώνων στις αναφερόμενες νευροεκφυλιστικές νόσους. 7,15 Για παράδειγμα, σημαντική έκκριση της ευφλεγμονώδους Th1-κυτταροκίνης TNF-α οδηγεί στον ΤNF-α-σχετιζόμενο αποπτωτικό κυτταρικό θάνατο στις αναφερόμενες νόσους. Επισημαίνεται, ότι ο αποπτωτικού παρά νεκρωτικού τύπου νευρωνικός θάνατος σχετιζόμενος με τη μικρογλοία, αποτελεί τον υποκείμενο παθογενετικό μηχανισμό συχνών νευρολογικών παθήσεων που περιλαμβάνουν AD, νόσο Parkinson s, γλαύκωμα και MS. 7,15 Για παράδειγμα, η ανάπτυξη της τελευταίας νόσου, εξαρτάται από ενεργοποίηση των ευ-φλεγμονωδών Th1 ΤLs από τα APCs. Επιπλέον, αντίσταση των TLs στον Fas-μεσολαβούμενο κυτταρικό θάνατο εμπλέκεται στην επιδείνωση της νόσου, αυτο-δραστικά δε Th1 κύτταρα δύνανται να προκαλέσουν νόσο χορηγούμενα σε μη νοσούντα πειραματόζωα. 25,51,52 Το Hp προκαλεί την αναφερθείσα απόπτωση μέσω επαγωγής του ΝΟ το οποίο αποτελεί ένα αέριο που ταχέως διαχέεται και είναι ισχυρή νευροτοξίνη που πιθανόν συμβάλλει στον αποπτωτικό θάνατο των νευρώνων στις νευροεκφυλιστικές νόσους. 25 Το Hp μέσω της αναφερθείσης μοριακής μίμησης με στοιχεία του ξενιστή επάγει την παραγωγή αυτοαντισωμάτων που πιθανόν εμπλέκονται στον αποπτωτικό θάνατο των νευρώνων. Για παράδειγμα, μοριακή μίμηση των δομικών στοιχείων του ξενιστή με το σακχαριδικό τμήμα λιποπολυσακχαριτών των γαστρεντερικών παθογόνων Campylobacter jejuni and Hp θεωρούνται ότι συνδέονται με την ανάπτυξη των αυτοανόσων συμβαμάτων που παρατηρούνται στο GBS. 10,31,53 Έχει αναφερθεί ότι μόρια στόχοι των ειδικών αντισωμάτων έναντι της Hp κυτταροτοξίνης VacA στο ΕΝΥ των ασθενών με GBS προφανώς συνδέονται με συστατικά της μυελίνης των περιφερικών νεύρων, υποδηλώνοντας τον πιθανό ρόλο των ανοσιακών αποκρίσεων στην απομυελοΐνωση ασθενών με GBS. 10,31,54 Ειδικότερα, βρέθηκε ομολογία ακολουθίας μεταξύ της Hp VacA κυτταροτοξίνης και της ανθρώπινης Na + /K + -ATPάση A υποομάδας, υποδηλώνοντας ότι τα αντισώματα έναντι της VacA εμπλέκουν κανάλια ιόντων στην κυτταρική μεμβράνη του κυττάρου Schwann, η οποία περιβάλλει ελικοειδώς τους άξονες των εμμύελων περιφερικών νευρώνων (ion channels in abaxonal Schwann cell plasmalemma), προκαλώντας απομυελοΐνωση σε μια αναλογία ασθενών. 10,31 Μερικά δεδομένα επίσης, δείχνουν πιθανή παθογενετική αντισωματική απάντηση της γηγενούς μυελινικής ολιγοδενδροκυτταρικής γλυκοπρωτεΐνης σε ασθενείς με MS. 25 Επιπλέον, ο τίτλος των anti-hp αντισωμάτων στο υδατοειδές υγρό των οφθαλμών 21 και στο ΕΝΥ φαίνεται ότι σχετίζεται με την αναφερθείσα βαρύτητα του γλαυκώματος και της AD, αντίστοιχα. Κατά συνέπεια, μοριακή μίμηση με μεταβολές της χυμικής ανοσιακής απάντησης παίζει ρόλο στην παθογένεση των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων. 105

6 ΔΙΑΛΕΞΗ Τέλος το Hp επάγει την έκλυση μεγάλων ποσοτήτων ποικίλων ευ-φλεγμονωδών και αγγειοδραστικών παραγόντων, όπως κυτταροκίνες (IL-1, IL-6, IL-8, IL-10, IL-12, TNF-α, IFN-γ), εικοσανοειδή (λευκοτριένια, προσταγλανδίνες που καταλύονται από ένζυμα κυκλο-οξυγενάσης), πρωτεΐνες οξείας φάσεως (όπως ινωδογόνο), ROMs, ενδοθηλίνη-1 (ισχυρός αγγειοσυσπαστικός παράγοντας) με συνοδό ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων, παράγοντες οι οποίοι εκτός από απόπτωση προκαλούν αγγειακές βλάβες και θρομβώσεις που εμπλέκονται στην παθογένεση των νευροεκφυλιστικών νόσων. 10,55-62 Εντούτοις, υφίστανται μερικοί περιορισμοί υποδηλώνοντας μελλοντικές προοπτικές. Για παράδειγμα, τα δεδομένα μας που αφορούν την MS δεν αποδεικνύουν την αιτιολογική συσχέτιση της MS με το Hp επειδή για το τελευταίο πρέπει να αποδειχθεί ότι η εκρίζωση της λοιμώξεως μεταβάλλει την πορεία της MS. Επιπλέον, τα δεδομένα μας δυνατόν να εξηγηθούν από την ύπαρξη ενός κοινού (γενετικού;) παράγοντα που προδιαθέτει για Hp λοίμωξη και τις αναφερόμενες νευροεκφυλιστικές νόσους. Μια επέκταση της τελευταίας υποθέσεως δυνατόν να δηλώνει ότι η εκρίζωση της Hp λοιμώξεως δεν είναι απαραίτητο να έχει επίπτωση στην ανάπτυξη ή την πρόοδο των νευροεκφυλιστικών νόσων. Κατά συνέπεια απαιτούνται μελλοντικές σχετικές μελέτες με μεγάλο αριθμό ασθενών για την διαλεύκανση αυτών των θεωριών. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Graham DY, et al. Helicobacter pylori. In: Sleinsenger and Fordtran s Gastrointestinal and liver disease, Saunders, Philadelphia 2006: pp Kountouras J, et al. Ultra-short Barrett s esophagus (US-BE) and tumors of breast and ovaries (BO-Tu). Gut 2001;49 (Suppl3): Kountouras J, et al. Primary open-angle glaucoma: pathophysiology and treatment. Lancet 2004;364: Kountouras J, et al. Risk of extra-oesophageal malignancies in Barrett s oesophagus. Scand J Gastroenterol 2004;39: Kountouras J, et al. Induction of interleukin-8 expression by Helicobacter pylori infection in patients with endoscopy-negative gastroesophageal reflux disease. Am J Gastroenterol 2004;99: Kountouras J, et al. In situ H. pylori infection and oncogenes expression in patients with colorectal cancer. Gut 2004;53 (Suppl VI):A Kountouras J, et al. Less H. pylori not necessarily more GERD. Am J Gastroenterol 2005;100: Kountouras J, et al. Pathogenetic links between colorectal neoplasia and Barrett s esophagus. Gastrointest Endosc 2006;64: Kountouras J, et al. Helicobacter pylori is not protective against gastro-oesophageal reflux disease. Lancet 2006;368:

7 Ελικοβακτηριδιο του πυλωρου και εξωγαστρικες εκδηλωσεις 10. Kountouras J, et al. Alzheimer s disease and Helicobacter pylori infection: defective immune regulation and apoptosis as proposed common links. Med Hypotheses 2007;68: Kountouras J, et al. New aspects of Helicobacter pylori infection involvement in gastric oncogenesis. J Surg Res 2008;146: Kountouras J, et al. Helicobacter pylori infection and gastroesophageal reflux disease - Barrett s esophagus - esophageal carcinoma sequence. Nova Science Publishers, Inc. New York 2009 (in press). 13. Gocyk W, et al. Helicobacter pylori, gastrin and cyclooxygenase-2 in lung cancer. Med Sci Monit 2000;6: Ece F, et al. Does Helicobacter pylori infection play a role in lung cancer? Respir Med 2005;99: Roussos A, et al. Respiratory diseases and Helicobacter pylori infection: is there a link? Respiration 2006;73: Moss SF, et al. Helicobacter and gastric malignancies. Helicobacter 2007;12 Suppl 1: Hart AR, et al. Pancreatic cancer: a review of the evidence on causation. Clin Gastroenterol Hepatol 2008;6: Xuan SY, et al. Association between the presence of H. pylori in the liver and hepatocellular carcinoma: a meta-analysis. World J Gastroenterol 2008;14: Ozturk A, et al. Helicobacter pylori infection in epileptic patients. Seizure 2007;16: Prelipcean CC, et al. Extragastric manifestations of Helicobacter pylori infection. Rev Med Chir Soc Med Nat Iasi 2007;111: Kountouras J, et al. A concept on the role of Helicobacter pylori infection in autoimmune pancreatitis. J Cell Mol Med 2005;9: Kountouras J, et al. Autoimmune pancreatitis, Helicobacter pylori infection and apoptosis: a proposed relationship. Pancreas 2005;30: Kountouras J, et al. Relationship between Helicobacter pylori infection and Alzheimer disease. Neurology 2006;66: Kountouras J, et al. Association between Helicobacter pylori infection and mild cognitive impairment. Eur J Neurol 2007;14: Gavalas E, et al. Helicobacter pylori and multiple sclerosis. J Neuroimmunol 2007;188: Kountouras J, et al. Helicobacter pylori may be involved in cognitive impairment and dementia development through induction of atrophic gastritis, vitamin B-12 folate deficiency, and hyperhomocysteinemia sequence. Am J Clin Nutr 2007;86: Kountouras J, et al. Normal-tension glaucoma and Alzheimer s disease: Helicobacter pylori as a possible common underlying risk factor. Med Hypotheses 2007;68: Kountouras J, et al. Helicobacter pylori and glaucoma. Ophthalmology 2003;110: Kountouras J, et al. Eradication of Helicobacter pylori may be beneficial in the management of chronic open-angle glaucoma. Arch Intern Med 2002;162: Kountouras J, et al. Relationship between Helicobacter pylori infection and glaucoma. Ophthalmology 2001;108:

8 ΔΙΑΛΕΞΗ 31. Kountouras J, et al. Association between Helicobacter pylori infection and acute inflammatory demyelinating polyradiculoneuropathy. Eur J Neurol 2005;12: Korczyn AD, et al. The prevention of the dementia epidemic. J Neurol Sci 2007;257: Kountouras J, et al. A concept of Helicobacter pylori and stress-secreted mast cells potential involvement in brain metastases. J Neuroimmunol 2009 (in press). 34. Kountouras J, et al. Guillain-Barré syndrome. Lancet Neurol 2008;7: D Andrea MR. Add Alzheimer s disease to the list of autoimmune diseases. Med Hypotheses 2005;64: Malaguarnera M, et al. Helicobacter pylori and Alzheimer s disease: a possible link. Eur J Intern Med 2004;15: Fennerty MB. Helicobacter pylori. Arch Intern Med 1994;154: Kountouras J, et al. Increased levels of Helicobacter pylori IgG antibodies in aqueous humor of patients with primary open-angle and exfoliation glaucoma. Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol 2003;241: Ozturk F, et al. Is Helicobacter pylori related to glaucoma? In: Program and abstracts of the 6th Congress of the European Glaucoma Society, London, 2000:108 [abstract]. 40. Hong Y, et al. Relationship between Helicobacter pylori infection and open angle glaucoma in China. Asian J Ophthalmol 2007;9: Razeghinejad MR, et al. Aqueous levels of anti-helicobacter pylori IgG antibody in patients with primary open angle and pseudoexfoliation glaucoma. Iran J Immunol 2006;3: Deshpande N, et al. Helicobacter pylori IgG antibodies in aqueous humor and serum of subjects with primary open angle and pseudo-exfoliation glaucoma in a South Indian population. J Glaucoma 2008;17: Galloway P, et al. Helicobacter pylori infection and the risk for open angle glaucoma. Ophthalmology 2003;110: Kurtz S, et al. No association between Helicobacter pylori infection or CagA-bearing strains and glaucoma. J Glaucoma 2008;17: Kountouras J, et al. Helicobacter pylori and glaucoma. Ophthalmology 2003;110: Kountouras J, et al. Greek and Israeli patterns of Helicobacter pylori infection and their association with glaucoma: similarities or diversities? J Glaucoma 2008;17: Kountouras J, et al. Eradication of Helicobacter pylori may be beneficial in the management of Alzheimer s disease. J Neurol 2009 (in press). 48. Kountouras J, et al. Increased cerebrospinal fluid Helicobacter pylori antibody in Alzheimer disease. Int J Neurosci 2009 (in press). 49. Haan MN, et al. Homocysteine, B vitamins, and the incidence of dementia and cognitive impairment: results from the Sacramento Area Latino Study on Aging. Am J Clin Nutr 2007;85: Huang Y, et al. The role of TNF related apoptosis-inducing ligand in neurodegenerative diseases. Cell Mol Immunol 2005;2: Okuda Y, et al. Apoptosis of T cells in peripheral blood and cerebrospinal fluid is associated with disease activity of multiple sclerosis. J Neuroimmunol 2006;171:

9 Ελικοβακτηριδιο του πυλωρου και εξωγαστρικες εκδηλωσεις 52. Town T, et al. The microglial «activation» continuum: from innate to adaptive responses. J Neuroinflammation 2005;2: Moran AP, et al. Molecular mimicry in Campylobacter jejuni and Helicobacter pylori lipopolysaccharides: contribution of gastrointestinal infections to autoimmunity. J Autoimmun 2001;16: Chiba S, et al. Antibodies against VacA of Helicobacter pylori can recognize the epitopes of the human peripheral nerve myelin protein. Helicobacter 2003;8:445 (abstract). 55. Pellicano R, et al. Ischemic cardiovascular disease and Helicobacter pylori. Where is the link? J Cardiovasc Surg (Torino) 2000;41: Cacquevel M, et al. Cytokines in neuroinflammation and Alzheimer s disease. Curr Drug Targets 2004;5: Finch CE. Developmental origins of aging in brain and blood vessels: an overview. Neurobiol Aging 2005;26: Hallam DM, et al. Evidence for an interferon-related inflammatory reaction in the trisomy 16 mouse brain leading to caspase-1-mediated neuronal apoptosis. J Neuroimmunol 2000;110: Ma SL, et al. The association between promoter polymorphism of the interleukin-10 gene and Alzheimer s disease. Neurobiol Aging 2005;26: Sugaya K, et al. New anti-inflammatory treatment strategy in Alzheimer s disease. Jpn J Pharmacol 2000;82: Xia M, et al. Interleukin-8 receptor B immunoreactivity in brain and neuritic plaques of Alzheimer s disease. Am J Pathol 1997;150: Singh VK, et al. Circulating cytokines in Alzheimer s disease. J Psychiatr Res 1997;31:

Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και εξωγαστρικός καρκίνος

Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και εξωγαστρικός καρκίνος ÐÑÁÊÔÉÊÁ 13ïõ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2008 Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και εξωγαστρικός καρκίνος Απόστολος Νταϊλιάνας Η συσχέτιση του Ελικοβακτηριδίου του πυλωρού

Διαβάστε περισσότερα

Έλλειψη Β12, μεγαλοβλαστική αναιμία

Έλλειψη Β12, μεγαλοβλαστική αναιμία ÐÑÁÊÔÉÊÁ eλλειψη 11ïõ Β12, ÅËËÇÍÉÊÏÕ μεγαλοβλαστικh ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ αναιμiα ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2006 Έλλειψη Β12, μεγαλοβλαστική αναιμία Κωνσταντίνος Τριανταφύλλου, Θεοδώρα Καλλή, Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

12 η Διημερίδα ΕΠΕΓΕ. Περικλής Αποστολόπουλος Επιμελητής Α Γαστρ/κή Κλινική ΝΙΜΤΣ

12 η Διημερίδα ΕΠΕΓΕ. Περικλής Αποστολόπουλος Επιμελητής Α Γαστρ/κή Κλινική ΝΙΜΤΣ 12 η Διημερίδα ΕΠΕΓΕ Περικλής Αποστολόπουλος Επιμελητής Α Γαστρ/κή Κλινική ΝΙΜΤΣ Απλή γαστρίτιδα Ατροφική γαστρίτιδα Εντερική μεταπλασία Δυσπλασία Αδενοκαρκίνωμα Correa P. Cancer Res 1992; 52: 6735-40

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια δεδομένα συσχέτισης Helicobacter pylori λοίμωξης και γλαυκώματος

Παγκόσμια δεδομένα συσχέτισης Helicobacter pylori λοίμωξης και γλαυκώματος ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(3):295-306 Παγκόσμια δεδομένα συσχέτισης Helicobacter pylori λοίμωξης και γλαυκώματος Τα δεδομένα που αφορούν στον επιπολασμό της Helicobacter pylori

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΣΤΟ ΓΟΝΙ Ι0 MYD88 ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΣΤΟ ΓΟΝΙ Ι0 MYD88 ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΣΜΩΝ ΣΤΟ ΓΟΝΙ Ι MYD88 ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ Φωτεινή Μάλλη 1, Ειρήνη Γερογιάννη 1 Καλλιόπη Αγγέλου 1, Βίκυ Μολλάκη 2, Φωτεινή Μπαρδάκα 1, Κωνσταντίνος Ι. Γουργουλιάνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος

Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος Φώτιος Ν. Κοθώνας Γαστρεντερολόγος Αιτιολογία πεπτικού έλκους Σχάση του βλεννογόνου που επεκτείνεται έως τη βλεννογόνια μυική στιβάδα Δύο κύριες αιτίες: -Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού -ΜΣΑΦ και ασπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Η ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη φυσικών αυτοαντισωµάτων σε HPV θετικές γυναίκες. Πρόδροµα αποτελέσµατα

Μελέτη φυσικών αυτοαντισωµάτων σε HPV θετικές γυναίκες. Πρόδροµα αποτελέσµατα Μελέτη φυσικών αυτοαντισωµάτων σε HPV θετικές γυναίκες. Πρόδροµα αποτελέσµατα Θ.Γ. Κωνσταντινίδης, Χ. Τσίγαλου, Ι. Αλεξανδροπούλου, Χ. Νικολαΐδης, Θ. Παρασίδης, Θ. Γκιόκα, Γ. Καµπουροµύτη, Θ.Κ. Κωνσταντινίδης

Διαβάστε περισσότερα

οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά

οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά Ανοσολογικό σύστηµα Βασικό σύστηµα του οργανισµού Λειτουργικές µονάδες του ανοσολογικού συστήµατος Οργανωµένος λεµφικός

Διαβάστε περισσότερα

Εξωγαστρικές νεοπλασίες

Εξωγαστρικές νεοπλασίες Νεοπλασιες ÐÑÁÊÔÉÊÁ 14ïõ και ÅËËÇÍÉÊÏÕ ΕΛΙΚΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΟ ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ ΤΟΥ ΠΥΛΩΡΟΥ ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2009 Εξωγαστρικές νεοπλασίες Θεόδωρος Ροκκάς Εισαγωγή Το 1983 οι Marshall και Warren

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Parkinson-Νέοι ορίζοντες Ξηροµερήσιου Γεωργία Νευρολόγος-Μέλος ερευνητικής οµάδας Νευρογενετικής Αίτια της νόσου Parkinson Περιβαλλοντικοί παράγοντες Γενετικοί παράγοντες Γενετική βλάβη (παθογόνα

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακοί μηχανισμοί καρκινογένεσης και Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού

Μοριακοί μηχανισμοί καρκινογένεσης και Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού ÐÑÁÊÔÉÊÁ 12ïõ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2007 Μοριακοί μηχανισμοί καρκινογένεσης και Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού Διονύσιος Σγούρας Εισαγωγή Παρόλο που η ανάπτυξη γαστρικού

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσιακή απάντηση Αικατερίνη Ταράση

Ανοσιακή απάντηση Αικατερίνη Ταράση Ανοσιακή απάντηση Αικατερίνη Ταράση ιευθύντρια Τµ. Ανοσολογίας- Ιστοσυµβατότητας Γ.Ν.Α.. " Ο Ευαγγελισµός" ανοσιακή απάντηση είναι το σύνολο των πολύπλοκων διεργασιών µε τις οποίες ο οργανισµός (ξενιστής)

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιοπαθής θρομβοπενική πορφύρα

Ιδιοπαθής θρομβοπενική πορφύρα ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΕΣ ÐÑÁÊÔÉÊÁ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΙΣ 11ïõ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ΕΛΙΚΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΟΥ ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ ÃÉÁ ΤΟΥ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ΠΥΛΩΡΟΥ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2006 Ιδιοπαθής θρομβοπενική πορφύρα Ευστάθιος Παπαβασιλείου H. pylori

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΕΣ ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ (ABSTRACTS) ÅËËÇÍÙÍ ÅÑÅÕÍÇÔÙÍ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΕΣ ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ (ABSTRACTS) ÅËËÇÍÙÍ ÅÑÅÕÍÇÔÙÍ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΕΣ ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ (ABSTRACTS) ÅËËÇÍÙÍ ÅÑÅÕÍÇÔÙÍ ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 269 270 ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 26ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γαστρεντερολογίας 9-12 Νοεμβρίου 2006, Αθήνα 271

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΕΘΟ. στην αναγέννηση. & την επανόρθωση

Ο ρόλος της ΕΘΟ. στην αναγέννηση. & την επανόρθωση Ο ρόλος της ΕΘΟ στην αναγέννηση & την επανόρθωση Νοvo E & Parola M. Fibrogenesis & Tissue Repair 2008, 1:5 Χρόνια παγκρεατίτιδα Ιστολογία παγκρεατικού καρκινώµατος Αδενοκαρκίνωµα εξ εκφορητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παθήσεις των νεφρών: 5. α. Σπειραματοπάθεια ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ Μορφολογικές (ιστολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ 3 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ. ΚΥΤΤΑΡΟΚΙΝΕΣ ή ΚΥΤΤΟΚΙΝΕΣ Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΘΕΩΡΙΑ 3 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ. ΚΥΤΤΑΡΟΚΙΝΕΣ ή ΚΥΤΤΟΚΙΝΕΣ Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΩΡΙΑ 3 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΥΤΤΑΡΟΚΙΝΕΣ ή ΚΥΤΤΟΚΙΝΕΣ Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Είδαμε ότι οι ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ είναι 1. Ανατομικοί φραγμοί - Δέρμα - Βλεννώδεις

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία του μικροβίου

Η σημασία του μικροβίου ÐÑÁÊÔÉÊÁ Η 11ïõ ΣΗΜΑΣΙΑ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΒΙΟΥ ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2006 Η σημασία του μικροβίου Διονύσης Σγούρας Η απονομή του βραβείου Nobel Ιατρικής 2005 στους Warren

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer

Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer Καλλιόπη Παζαΐτου -Παναγιώτου Ενδοκρινολόγος Τμήμα Ενδοκρινολογίας- Ενδοκρινικής Ογκολογίας ΑΝΘ «Θεαγένειο» Μεταβολικό σύνδρομο και νόσος Alzheimer Ορισμός μεταβολικού

Διαβάστε περισσότερα

Η στεφανιαία νόσος : πρώτη αιτία θανάτου στις Δυτικές Κοινωνίες

Η στεφανιαία νόσος : πρώτη αιτία θανάτου στις Δυτικές Κοινωνίες Η επίδραση του πολυμορφισμού 3872 Α>G του γονιδίου της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης στους μηχανισμούς φλεγμονής και θρόμβωσης σε ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο Γ. Χατζής, Δ. Τούσουλης, Ν. Παπαγεωργίου,

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή κυτταρική βιοχημεία Ανοσοποιητικό σύστημα

Μοριακή κυτταρική βιοχημεία Ανοσοποιητικό σύστημα Μοριακή κυτταρική βιοχημεία Ανοσοποιητικό σύστημα κωδικός μαθήματος: ETY-335 Χειμερινό εξάμηνο 2014 / 2015 Μαρία Χατζηνικολαΐδου mchatzin@materials.uoc.gr Έμφυτο και προσαρμοστικό ανοσοποιητικό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

2 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 2 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ 1. Ανατομικοί φραγμοί - Δέρμα - Βλεννώδεις μεμβράνες 2. Φυσιολογικοί φραγμοί

Διαβάστε περισσότερα

Συνοσηρότητες στην Ψωρίαση. Μαρίτα Κοσμαδάκη Δερματολόγος

Συνοσηρότητες στην Ψωρίαση. Μαρίτα Κοσμαδάκη Δερματολόγος Συνοσηρότητες στην Ψωρίαση Μαρίτα Κοσμαδάκη Δερματολόγος Όχι μόνο: Συστηματικές νόσοι με δερματικές εκδηλώσεις Αλλά και: Δερματικές νόσοι με συστηματικές εκδηλώσεις όπως η Ψωρίαση Γιατί αυτό είναι σημαντικό;

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Πέτρος Δ. Δαμουλής, D.M.D., D.M.Sc. Περιοδοντολόγος Επισκέπτης Καθηγητής Πανεπιστημίου Tufts, ΗΠΑ Η Περιοδοντική Νόσος είναι μία Λοίμωξη που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία. Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης

Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία. Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης Αρχική κλινική προσέγγιση Συμπτωματικός ή μη συμπτωματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB

ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB Γυναίκα ετών 52 με ΡΑ από 20ετίας Θεραπεία με DMARDS έως το 2004 2005-2006 θεραπεία με ANAKINRA 2007-2008 θεραπεία με ETANERCEPT 2009-2010 θεραπεία με ADALIMUMAB

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. και η σχέση του με τη νόσο Alzheimer. Αθανάσιος Μουσιώλης

Σακχαρώδης Διαβήτης. και η σχέση του με τη νόσο Alzheimer. Αθανάσιος Μουσιώλης Σακχαρώδης Διαβήτης και η σχέση του με τη νόσο Alzheimer Αθανάσιος Μουσιώλης Τμήμα Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Α Παθολογική Κλινική, Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ Eπιδημιολογία ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΑΝΟΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νευροχειρουργική θεραπεία της νόσου Alzheimer. Σάββας Γρηγοριάδης, MD, PhD, FICS Επ. Καθ. Νευροχειροργικής B Nευροχειρουργική Κλινική Α.Π.Θ.

Νευροχειρουργική θεραπεία της νόσου Alzheimer. Σάββας Γρηγοριάδης, MD, PhD, FICS Επ. Καθ. Νευροχειροργικής B Nευροχειρουργική Κλινική Α.Π.Θ. Νευροχειρουργική θεραπεία της νόσου Alzheimer Σάββας Γρηγοριάδης, MD, PhD, FICS Επ. Καθ. Νευροχειροργικής B Nευροχειρουργική Κλινική Α.Π.Θ. O κλασικός ρόλος της Νευροχειρουργικής είναι η διόρθωση δομικών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΩΡΙΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ

ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΩΡΙΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΩΡΙΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΑΝΟΣΙΑ Η ανοσία (α- στερητικό + νόσος) είναι η ικανότητα ενός οργανισμού να αμύνεται ενάντια σε κάποιον εξωτερικό βλαπτικό παράγοντα και να μην υφίσταται τις συνέπειές του.

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις της Ευρωπαϊκής Παιδιατρικής Ομάδας Μελέτης του Ελικοβακτηριδίου του πυλωρού

Θέσεις της Ευρωπαϊκής Παιδιατρικής Ομάδας Μελέτης του Ελικοβακτηριδίου του πυλωρού ÐÑÁÊÔÉÊÁ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ 11ïõ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ΠΛΑΙΣΙΩΝ ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2006 Θέσεις της Ευρωπαϊκής Παιδιατρικής Ομάδας Μελέτης του Ελικοβακτηριδίου του πυλωρού Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ανοσολογία

Εισαγωγή στην Ανοσολογία Εισαγωγή στην Ανοσολογία ρ. Γιώργος Κρασιάς Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου Τµήµα Μοριακής Ιολογίας Τι είναι το Ανοσοποιητικό Σύστηµα (ΑΣ)? Το ΑΣ (Immune System) είναι ένα σύστηµα άµυνας του

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ. Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ. Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ Απόδοση λιπαρών οξέων μετά από υδρόλυση των τριγλυκεριδίων, σε περίοδο νηστείας, με σκοπό: Την παραγωγή ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΓΑΣΤΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ H. PYLORI. Δ. Καμπέρογλου Πανεπιστημιακή Γαστρεντερολογική Κλινική ΓΝΑ Λαϊκό

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΓΑΣΤΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ H. PYLORI. Δ. Καμπέρογλου Πανεπιστημιακή Γαστρεντερολογική Κλινική ΓΝΑ Λαϊκό ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΓΑΣΤΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ H. PYLORI Δ. Καμπέρογλου Πανεπιστημιακή Γαστρεντερολογική Κλινική ΓΝΑ Λαϊκό Επιδημιολογία Γαστρικού Καρκίνου 5 ος σε συχνότητα καρκίνος (1975: 1 ος ). 3 ος σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη του οισοφαγικού καρκίνου εκ πλακωδών κυττάρων. Χρήστος Ζαβός Γαστρεντερολόγος

Πρόληψη του οισοφαγικού καρκίνου εκ πλακωδών κυττάρων. Χρήστος Ζαβός Γαστρεντερολόγος Πρόληψη του οισοφαγικού καρκίνου εκ πλακωδών κυττάρων Χρήστος Ζαβός Γαστρεντερολόγος Σύγκρουση συμφερόντων με χορηγούς εταιρείες: Καμία Επιδημιολογία Ο οισοφαγικός καρκίνος εκ πλακωδών κυττάρων (SCC) εμφανίζει

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσιακή απάντηση (immune response)

Ανοσιακή απάντηση (immune response) Ανοσιακή απάντηση (immune response) Το σύνολο των μηχανισμών που καθιστούν τον οργανισμό ικανό να αναγνωρίζει,να εξουδετερώνει και να απομακρύνει κάθε ξένη ουσία προς αυτόν χαρακτηρίζεται ως ανοσία. Αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ Ιωάννα Οικονοµίδου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Το ανοσιακό σύστηµα θεωρείται αποφασιστικός παράγοντας για την διατήρηση της υγείας και την επιβίωση στους ηλικιωµένους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΥΤΟΑΝΟΣΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Αθανάσιος Γ. Τζιούφας Παθολογική Φυσιολογία Ιατρική Σχολή Παν. Αθηνών Costa Navarino 26/6/2011

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΥΤΟΑΝΟΣΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Αθανάσιος Γ. Τζιούφας Παθολογική Φυσιολογία Ιατρική Σχολή Παν. Αθηνών Costa Navarino 26/6/2011 ά ς. ύ ς ή ί ή ή. ώ Costa Navarino 26/6/2011 ά ή : ίπ 5% ύ π ύ ά- ά ή ά ή ά ή/ ώ - ά ή : ό ή ά π ό π ί ς ό έ - π ά ά ς- έ ς ά ής π ί ς ύ- ύς ό ς ής π ί ς ς ό ύ ά ά ή ί έ ς π ύς ί ς ή ή ς ής ής Ά ώ π ή

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο (OSAS): γνωστικές λειτουργίες στους ηλικιωµένους

Σύνδροµο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο (OSAS): γνωστικές λειτουργίες στους ηλικιωµένους Σύνδροµο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο (OSAS): γνωστικές λειτουργίες στους ηλικιωµένους Επιδηµιολογικές ή διαχρονικές µελέτες σε ηλικιωµένους, ασθενείς µε ΣΑΑΥ ή δχες ύπνου Ηλικία και βαρύτητα ΣΑΑΥ Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΟ ΤΟΥ CROHN

Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΟ ΤΟΥ CROHN ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ιατµηµατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φαρμακολογία Ι Αυτόχθονα Βιοδραστικά Μόρια Διδάσκοντες: Μ. Μαρσέλος, Μ. Κωνσταντή, Π. Παππάς, Κ. Αντωνίου, Γ. Λεονταρίτης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ. Μαργαριτίδης, Ι. Κελεγκούρης, Κ. Τζιόμαλος, Τ. Διδάγγελος.

Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ. Μαργαριτίδης, Ι. Κελεγκούρης, Κ. Τζιόμαλος, Τ. Διδάγγελος. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ B12 PER OS ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΥΠΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΤΕΤΡΑΕΤΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟΝ Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 17 ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 17 ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Κεφάλαιο 17 ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Μαρία Ντάγανου, Άννα Κυριακούδη Σύνοψη Το σύνδρομο πολυοργανικής δυσλειτουργίας (Multiple Organ Dysfunction Syndrome, MODS) χαρακτηρίζεται από ποικίλης

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα. Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία»

Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα. Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία» Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία» The common disease asthma is probably not a single disease, but rather a complex

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΕΠΙ ΧΡΟΝΙΑΣ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ-ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΟΞΕΙΑ ΕΠΙ ΧΡΟΝΙΑΣ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ-ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΞΕΙΑ ΕΠΙ ΧΡΟΝΙΑΣ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ-ΘΕΡΑΠΕΙΑ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ CANONIC STUDY 1343 ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Εξωγαστρικές εκδηλώσεις της λοίμωξης από Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού: Κριτική θεώρηση

Εξωγαστρικές εκδηλώσεις της λοίμωξης από Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού: Κριτική θεώρηση ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΕΣ ÐÑÁÊÔÉÊÁ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΙΣ 11ïõ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ΕΛΙΚΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΟΥ ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ ÃÉÁ ΤΟΥ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ΠΥΛΩΡΟΥ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2006 Εξωγαστρικές εκδηλώσεις της λοίμωξης από Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού:

Διαβάστε περισσότερα

Δυσπεψία στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Ελλάδα: Δεδομένα από δύο διδακτορικές διατριβές

Δυσπεψία στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Ελλάδα: Δεδομένα από δύο διδακτορικές διατριβές ΘεραπευτικΑ προβληματα ÐÑÁÊÔÉÊÁ συσχετιζομενα 12ïõ ÅËËÇÍÉÊÏÕ με ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ το ΕλικοβακτηρΙδιο ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ του πυλωρου ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2007 Δυσπεψία στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση

Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με θρομβοκυττάρωση Εισαγωγή Αριθμός ΑΜΠ 450x10 9 /L γενικά αποδεκτός ως θρομβοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

DIAGNOSTIK NORD Helicobacter Pylori Schnelltest HLP-K20

DIAGNOSTIK NORD Helicobacter Pylori Schnelltest HLP-K20 DIAGNOSTIK NORD Helicobacter Pylori Schnelltest HLP-K20 ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Το Helicobacter pylori Schnelltest της Diagnostik Nord (ολικό αίμα/ορός/πλάσμα) είναι μια γρήγορη χρωματογραφική ανοσοανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή βάση της νόσου Alzheimer. Δαρδιώτης Ε. Λέκτορας Νευρολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Μοριακή βάση της νόσου Alzheimer. Δαρδιώτης Ε. Λέκτορας Νευρολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας University of Thessaly School of Medicine Μοριακή βάση της νόσου Alzheimer Δαρδιώτης Ε. Λέκτορας Νευρολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Νόσος Alzheimer Πληθυσμό >65 ετών Επίπτωση: 1.275 νέα περιστατικά/100.000/έτος

Διαβάστε περισσότερα

Ορολογικές μέθοδοι: Νεότερες εφαρμογές

Ορολογικές μέθοδοι: Νεότερες εφαρμογές ÐÑÁÊÔÉÊÁ ΟΡΟΛΟΓΙΚΕς 11ïõ ΜΕΘΟΔΟΙ: ÅËËÇÍÉÊÏÕ ΝΕοΤΕΡΕς ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ÃÉÁ ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ ÔÏÕ ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2006 Ορολογικές μέθοδοι: Νεότερες εφαρμογές Δημήτριος Πολύμερος Ορολογικές μέθοδοι διάγνωσης

Διαβάστε περισσότερα

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Υπερφλεγμονώδες σύνδρομο Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Σιπροφλοξασίνη στη θεραπεία της ελκώδους κολίτιδος

Σιπροφλοξασίνη στη θεραπεία της ελκώδους κολίτιδος ΑΡΘΡΑ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ 1. Σιπροφλοξασίνη στη θεραπεία της ελκώδους κολίτιδος Γ. Μάντζαρης, Ε. Αρχαύλης, Π. Χριστοφορίδης, Π. Αμπεριάδης, Ν. Φλωράκης, Κ. Πετράκη, Γ. Hellenic Journal of Gastroenterology,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΟΣΟΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΝΟΣΟ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΟΣΟΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΝΟΣΟ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ 25ος ΚΥΚΛΟΣ (1ο ΜΕΡΟΣ) ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΟΣΟΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΝΟΣΟ 18-20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 GRAND HOTEL ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Το Σεμινάριο αξιολογείται από τον Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία του προληπτικού ελέγχου για τον ΚΠΕ. Όλγα Ι Γιουλεμέ Επίκουρη Καθηγήτρια Γαστρεντερολογίας ΑΠΘ Β Προπ. Παθολογική Κλινική ΓΠΝΘ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Η σημασία του προληπτικού ελέγχου για τον ΚΠΕ. Όλγα Ι Γιουλεμέ Επίκουρη Καθηγήτρια Γαστρεντερολογίας ΑΠΘ Β Προπ. Παθολογική Κλινική ΓΠΝΘ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Η σημασία του προληπτικού ελέγχου για τον ΚΠΕ Όλγα Ι Γιουλεμέ Επίκουρη Καθηγήτρια Γαστρεντερολογίας ΑΠΘ Β Προπ. Παθολογική Κλινική ΓΠΝΘ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ καρκίνος παχέος εντέρου (ΚΠΕ) Ευρώπη: 2 η αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες;

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες; Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2 Δύο διαφορετικές οντότητες; Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος Διευθυντής ΕΣΥ Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Π.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Νέα ταξινόμηση Σακχαρώδη Διαβήτη Σακχ. Διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα συζητήσουμε. Βασικές έννοιες (Ανοσία-Αυτοανοσία) Συμμετοχή αυτοανοσίας στην παθογένεια μη αυτοάνοσων νόσων-σδ2

Τι θα συζητήσουμε. Βασικές έννοιες (Ανοσία-Αυτοανοσία) Συμμετοχή αυτοανοσίας στην παθογένεια μη αυτοάνοσων νόσων-σδ2 Αυτοανοσία στο ΣΔ2 Καλλιόπη Κώτσα Επικ. Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας-Διαβητολογίας Τμήμα Ενδοκρινολογίας-Μεταβολισμού Διαβητολογικό Κέντρο Α Παθολογική Κλινική ΠΓΝ ΑΧΕΠΑ Τι θα συζητήσουμε Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟΥ ΥΓΡΟΥ Το ΚΝΣ για να λειτουργεί φυσιολογικά χρειάζεται πολύ σταθερό περιβάλλον Η σταθερότητα αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Περιγεννητικά χαρακτηριστικά και κίνδυνος ιδιοπαθούς επιληψίας

Περιγεννητικά χαρακτηριστικά και κίνδυνος ιδιοπαθούς επιληψίας 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά, 9-10 Οκτωβρίου 2015 Περιγεννητικά χαρακτηριστικά και κίνδυνος ιδιοπαθούς επιληψίας Γεωργάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές ανοσολογίας- Αυτοάνοσα νοσήµατα. Περικλής Γ. Φούκας Β Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµικής

Βασικές αρχές ανοσολογίας- Αυτοάνοσα νοσήµατα. Περικλής Γ. Φούκας Β Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµικής Βασικές αρχές ανοσολογίας- Αυτοάνοσα νοσήµατα Περικλής Γ. Φούκας Β Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµικής Π.Γ.Νοσοκοµείο «Αττικόν» Ανοσιακή απάντηση Μη ειδική (Innate) Ειδική (Adaptive) Ανοσολογική µνήµη Adaptive

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ιστολογία στομάχου Διαγνωστική προσέγγιση γαστρίτιδας Δειγματοληψία υλικού βιοψίας Ταξινόμηση Γαστριτίδων

Ιστολογία στομάχου Διαγνωστική προσέγγιση γαστρίτιδας Δειγματοληψία υλικού βιοψίας Ταξινόμηση Γαστριτίδων Η ΩΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΥ Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Ελληνικής Εταιρείας Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Ιστολογία στομάχου Διαγνωστική προσέγγιση γαστρίτιδας Δειγματοληψία υλικού βιοψίας Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ Καλλιόπη Ζάχου Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο Χανιά 12-15 Μαΐου 2011 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. Θ. Γιαννόπουλος Ειδ. Οφθαλμίατρος Φ. Τοπούζης Αν. Καθηγητής Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ

Γλαύκωμα. Θ. Γιαννόπουλος Ειδ. Οφθαλμίατρος Φ. Τοπούζης Αν. Καθηγητής Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Γλαύκωμα Θ. Γιαννόπουλος Ειδ. Οφθαλμίατρος Φ. Τοπούζης Αν. Καθηγητής Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Ορισμός Χρόνια οπτική νευροπάθεια με χαρακτηριστικές βλάβες στην εμφάνιση του οπτικού δίσκου

Διαβάστε περισσότερα

Οξειδωτικού τύπου βλάβη στο DNA και Σωματικές Μεταλλάξεις στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Οξειδωτικού τύπου βλάβη στο DNA και Σωματικές Μεταλλάξεις στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Ειδικά Άρθρα για το Άσθμα Οξειδωτικού τύπου βλάβη στο DNA και Σωματικές Μεταλλάξεις στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Ελένη Γ. Τζωρτζάκη, Ειρήνη Νεοφύτου, Νικόλαος Μ. Σιαφάκας Πνευμονολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΕΒ ΟΜΑ Α ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΑΘΗΝΑ, 31/5 4/6/2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 20/9 24/9/2010 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ Ηλίας Σπ. Κυριάκου

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοπαθολογική διάγνωση και ανοσοϊστοχημεία

Ιστοπαθολογική διάγνωση και ανοσοϊστοχημεία Διαγνωστικη ακριβεια των διαφορων ÐÑÁÊÔÉÊÁ μεθοδων 13ïõ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ανιχνευσης ÓÕÍÅÄÑÉÏÕ του hp και ÃÉÁ πως ÔÏ ÅËÉÊÏÂÁÊÔÇÑÉÄÉÏ μεταβαλλεται στον ÔÏÕ επανελεγχο ÐÕËÙÑÏÕ ÁèÞíá, 2008 Ιστοπαθολογική διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Η ηπατίτιδα C στο κατώφλι του 21ου αιώνα. Λάρισα, 03/2000 Ηπατίτιδα Β: Τρέχουσες απόψεις για τη διάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

DEPARTMENT OF IMMUNOLOGY & HISTOCOMPATIBILITY UNIVERSITY OF THESSALY

DEPARTMENT OF IMMUNOLOGY & HISTOCOMPATIBILITY UNIVERSITY OF THESSALY Μαμάρα Α. (1), Καλαλά Φ. (1), Λιαδάκη Κ. (1), Παπαδούλης Ν. (2), Μανδαλά Ε. (3), Παπαδάκης Ε. (4), Γιαννακούλας N. (5), Παλασοπούλου M. (5), Λαφιωνιάτης Σ. (6), Κιουμή A. (4), Κοραντζής I. (4), Καρτάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού

Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού Επιδημιολογία 2 Ενότητα 2η: Δείκτες Μέτρησης συχνότητας νοσημάτων Επιπολασμός (Ρ), Επίπτωση (Ι) Ροβίθης Μιχαήλ 2006 Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού Δημογραφικά δεδομένα (demographic

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ

Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ ΣΤΡΑΤΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΓΙΑΝΝΑΚΟΣ, MD, PhD Ιατρείο Καρδιακής Ανεπάρκειας Γ Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα