Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα"

Transcript

1 Κείµενο Εργασίας No 9/2010 Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα Η έννοια της "κρίσης νοµιµοποίησης" ρ. Μάνος Γ. Παπάζογλου Μάιος 2010

2 Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα Μάνος Γ. Παπάζογλου Copyright 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (ΕΛΙΑΜΕΠ) Με την επιφύλαξη παντός δικαιώµατος Κείµενο Εργασίας Νο 9/2010 Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα. Η έννοια της κρίσης νοµιµοποίησης Μάνος Γ. Παπάζογλου ρ. Πολιτικών Επιστηµών (Essex), Επιστηµονικός Συνεργάτης στη Βουλή των Ελλήνων Ελληνικό Ίδρυµα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Βασ. Σοφίας Αθήνα Τηλ.: (+30) Fax: (+30) url: Το ΕΛΙΑΜΕΠ δεν υιοθετεί ως ίδρυµα πολιτικές θέσεις. Καταβάλλει µάλιστα προσπάθεια να παρουσιάζονται στα πλαίσια των εκδηλώσεων του και στο µέτρο του δυνατού όλες οι υπάρχουσες απόψεις. Υπό το πρίσµα αυτό, οι αναλύσεις και οι γνώµες που δηµοσιεύονται στις σειρές του θα πρέπει να αποδίδονται αποκλειστικά στους συγγραφείς και να µην θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις του ιδρύµατος, του διοικητικού συµβουλίου του, της διεύθυνσης ή των κατά περίπτωση και καθ οιονδήποτε τρόπο συνεργαζοµένων φορέων. 2

3 Κείµενο Εργασίας 9/2010 Σύντοµο Βιογραφικό Ο Μάνος Γ. Παπάζογλου είναι ρ. Πολιτικών Επιστηµών (Essex), Επιστηµονικός Συνεργάτης στη Βουλή των Ελλήνων. ιδάσκει στο Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών (International MBA) και στο Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου (Τµήµα Πολιτικής Επιστήµης και ιεθνών Σχέσεων). Περίληψη Η έννοια του εξευρωπαϊσµού στο σύγχρονο πολιτικό λόγο γίνεται συχνά κατανοητή κατά κύριο λόγο ως µία διαδικασία εκσυγχρονισµού. Παραβλέπεται, όµως, ότι ο εξευρωπαϊσµός προϋποθέτει και τη σύζευξη των ενωσιακών και των εθνικών θεσµικών στοιχείων. Στο µέτρο που η σύζευξη αυτή παραγνωρίζεται ή καθίσταται δυσχερής, ο εξευρωπαϊσµός ενδέχεται να οδηγεί σε δηµοκρατικά ελλείµµατα και, κατά συνέπεια, στη µη εκπλήρωση των στόχων του εκσυγχρονισµού. Το κείµενο εστιάζει ιδιαιτέρως στις συνέπειες που προκαλούνται από τη µη έγκαιρη αντιµετώπιση περιπτώσεων αντίθεσης µεταξύ εθνικών και ενωσιακών θεσµικών στοιχείων. Ο συγγραφέας εισηγείται την έννοια της κρίσης νοµιµοποίησης για να περιγράψω τις περιπτώσεις αυτές. Πρόκειται για µία πρωτότυπη έννοια, η οποία συµβάλλει στη συζήτηση περί δηµοκρατικών ελλειµµάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Ειδικότερα, διαφωτίζει την ευθύνη των εθνικών κυβερνήσεων, οι οποίες πρέπει µε έγκαιρες και κατάλληλες ενέργειες να διασφαλίσουν την (πολιτική και κοινωνική) νοµιµοποίηση της διαδικασίας του εξευρωπαϊσµού, πέραν των διαδικαστικών εγγυήσεων που παρέχονται από τα συντάγµατα και τις Συνθήκες της ΕΕ. Λέξεις Κλειδιά Εξευρωπαϊσµός, Νοµιµοποίηση, Ελλάδα, Κρίση, Europeanization, Legitimacy, Greece, Crisis 3

4 Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα Μάνος Γ. Παπάζογλου Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα. Η έννοια της κρίσης νοµιµοποίησης Α. Οι δύο όψεις του εξευρωπαϊσµού: Εκσυγχρονισµός και ηµοκρατικά Ελλείµµατα Ο όρος εξευρωπαϊσµός ( europeanization ) υποδηλώνει µία σύνθετη, αµφίδροµη διαδικασία κατά την οποία οι πολιτικές σε εθνικό επίπεδο διαµορφώνονται από την ευρωπαϊκή ενοποίηση και οδηγούν σε διαφοροποιηµένα αποτελέσµατα στο εσωτερικό των κρατών- µελών (Schmidt & Radaelli 2004, Schmidt 2006). Από πολλές απόψεις, ο εξευρωπαϊσµός γίνεται κατανοητός ως µία διαδικασία εκσυγχρονισµού των εγχώριων θεσµών και πολιτικών. Ωστόσο, παράλληλα µε τους εκσυγχρονιστικούς στόχους, ο εξευρωπαϊσµός συχνά οδηγεί και σε δηµοκρατικά ελλείµµατα, τα οποία αναγνωρίζονται στη σχετική βιβλιογραφία (Beetham & Lord 1998, Scott & Trubek 2002 Mény 2002, Carter & Scott 1998, Decker 2002), όσο και στον επίσηµο λόγο των οργάνων της ΕΕ (European Council 2001: 21, Commission, 2001: 8). Η εργασία εισηγείται την έννοια των κρίσεων νοµιµοποίησης. Χαρακτηριστικό γνώρισµα τέτοιων κρίσεων είναι η αδυναµία των µέσων διαδικαστικής νοµιµοποίησης, όπως αυτά προβλέπονται από τις συνθήκες της Ένωσης και τα εθνικά συντάγµατα, να διασφαλίσουν την ουσιαστική κοινωνική και πολιτική νοµιµοποίηση και να αντιµετωπίσουν τις περιπτώσεις αντιθέσεων νοµικού και πολιτικού χαρακτήρα µεταξύ κοινοτικού και εθνικού δικαίου. Βεβαίως, υπάρχουν και αντίθετες απόψεις που επισηµαίνουν ότι στο βαθµό που οι πολιτικές διαδικασίες διαθέτουν µία prima facie νοµιµοποίηση και αντιστοιχούν σε πρακτικές στα κράτη-µέλη, δεν τεκµηριώνεται η άποψη περί ύπαρξης δηµοκρατικών ελλειµµάτων στην ΕΕ (Moravcsik 2002:622). Οι περισσότεροι, όµως, παρατηρητές συγκλίνουν στην άποψη ότι το δηµοκρατικό έλλειµµα στην ΕΕ είναι υπαρκτό και έγκειται στο συνδυασµό διακυβερνητικών και υπερεθνικών τρόπων λειτουργίας, στην έλλειψη κοµµατικού ανταγωνισµού για θέµατα ΕΕ, την συνύπαρξη πολλαπλών επιπέδων εκπροσώπησης και στον κατακερµατισµό της πολιτικής ευθύνης (Decker 2002). Είναι γεγονός ότι στην ΕΕ οι κυβερνήσεις έχουν καταστεί ταυτόχρονα φορείς νοµιµοποίησης, όσο και θεσµικής εξουσίας (Carter & Scott 1998:431). Η νοµιµοποίηση των ανεξάρτητων/ µη-διακυβερνητικών οργάνων της ΕΕ συνδέεται µε την απόδοσή τους ( output legitimacy ) στην επίτευξη των στόχων που τους αναθέτουν οι ενωσιακές Συνθήκες (Majone 1996:54). Για να προασπίσουν την πολιτική τους ανεξαρτησία επιλέγουν µία περισσότερο τεχνοκρατική προσέγγιση στη διαµόρφωση πολιτικών, αντί µίας ανοικτής και περισσότερο πολιτικοποιηµένης διαδικασίας (Majone 2003:302). Τα διακυβερνητικά όργανα (Συµβούλιο) και το αντιπροσωπευτικό σώµα (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) αντλούν νοµιµοποίηση από τους πολίτες µέσω των τακτικών εκλογών. Κατά το διακυβερνητικό πρότυπο αντιπροσώπευσης, οι προτιµήσεις των πολιτών διέρχονται µέσω των πολιτικών 4

5 Κείµενο Εργασίας 9/2010 κοµµάτων, των εθνικών κοινοβουλίων και των κυβερνήσεων πριν κατατεθούν στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο ή στο Συµβούλιο Υπουργών (Schmitt & Thomassen 1999). Μία συνέπεια αυτού του προτύπου αντιπροσώπευσης είναι ότι συχνά οδηγεί στον πατερναλισµό και την ηγεµονία κατά τον προσδιορισµό των εθνικών συµφερόντων εκ µέρους των κυβερνήσεων και των ελίτ. Κατά συνέπεια, το ενδεχόµενο της πολιτικής κυριαρχίας στις διαδικασίες περιφερειακού συντονισµού των πολιτικών είναι πάντοτε πιθανό λόγω της ευχέρειας των εκτελεστικών θεσµών να διαχειρίζονται την ηµερήσια διάταξη των πολιτικών στην ΕΕ. Οι υφιστάµενες ρυθµίσεις των Συνθηκών δεν ευνοούν ένα συνεχή ανοικτό διάλογο (Lord 1998:129), όπως για τα θέµατα της οικονοµικής διακυβέρνησης (Tsoukalis 2002:84). Για παράδειγµα, η ισχύς των κανόνων του Συµφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης αντιµετωπίζεται σχεδόν αποκλειστικά ως ζήτηµα διαδικαστικής νοµιµοποίησης. Η κοινωνική, όµως, νοµιµοποίηση είναι εξίσου σηµαντική για την εφαρµογή των κανόνων και εξασφαλίζεται µε την επαναφορά των ζητηµάτων στον πολιτικό διάλογο και την ευρύτερη ενηµέρωση των πολιτών (Tsoukalis 2003:139). Η ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ θεωρείται ότι εξυπηρετεί πάγια και διαχρονικά συµφέροντα και βοηθά στην επίλυση χρόνιων προβληµάτων ανάπτυξης και εξωτερικής ασφάλειας (Ιωακειµίδης 2000). Η συµµετοχή της χώρας στην Οικονοµική και Νοµισµατική Ένωση (ΟΝΕ) αποτέλεσε µία σηµαντική διαδικασία εξευρωπαϊσµού προσφέροντας ένα ισχυρό εξωγενές κίνητρο για την ανάληψη σηµαντικών οικονοµικών µεταρρυθµίσεων και τη βελτίωση της δηµοσιονοµικής κατάστασης της χώρας (Featherstone 2005). ηµοκρατικά ελλείµµατα προκύπτουν και στην ελληνική περίπτωση. Η υπερψήφιση από το Συµβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και, ακολούθως, από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία στο εθνικό επίπεδο, δεν αποτελεί σε κάθε περίπτωση επαρκή προϋπόθεση για την ουσιαστική νοµιµοποίηση νέων ρυθµίσεων και πολιτικών, οι οποίες εκτίθενται σε δηµόσια κριτική για τις µεταβολές που επιφέρουν σε υφιστάµενες ρυθµίσεις. Ωστόσο, το κοινοτικό δίκαιο ενίοτε καθίσταται αντικείµενο διαφωνίας µεταξύ εθνικών κυβερνήσεων και οργάνων ΕΕ. Συχνά πρόκειται για αντιθέσεις σχετικά µε το διαφορετικό αξιακό περιεχόµενο που περιλαµβάνεται στους κανόνες του πρωτογενούς και δευτερογενούς κοινοτικού δικαίου και σε εκείνους του εθνικού δικαίου. Ο εθνικές κυβερνήσεις βρίσκονται συχνά αντιµέτωπες µε τη δυσκολία να συµβιβάσουν τη δηµοκρατική εντολή που έχουν λάβει µε τις δεσµεύσεις που απορρέουν από τις ενωσιακές συνθήκες (Howarth 2007). Βεβαίως, οι διαδικαστικές εγγυήσεις, αλλά και η σχετική πολιτική κουλτούρα, είναι αρκετά ισχυρές, ώστε να αποτρέπουν κρίσεις νοµιµοποίησης. Όπως παρατηρεί ο Βενιζέλος (2003), το ελληνικό σύνταγµα διαθέτει την απαραίτητη ευρωπαϊκή ευρυχωρία µε βάση το άρθρο 28 και την ερµηνευτική δήλωση αυτού για τη νοµιµοποιηµένη συµµετοχή της χώρας στις διαδικασίες ευρωπαϊκής ενοποίησης. Ο Τσάτσος (2005:47-55) επισηµαίνει τη λειτουργία ενός αξιακού συστήµατος στην ΕΕ που αφορά την ερµηνεία της νοηµατικής συγκρότησης αρχών, την αντιµετώπιση συγκρούσεων µεταξύ δύο διαφορετικών αξιακών αρχών του και την επιβολή κυρώσεων. Το αξιακό αυτό σύστηµα είναι µάλλον αποτελεσµατικό, αν κρίνουµε από την εµπειρία της εφαρµογής του κοινοτικού δικαίου σε έναν αυξανόµενο αριθµό χωρών. Κατά την κοινοβουλευτική συζήτηση για την κύρωση της Συνθήκης για ένα Σύνταγµα της Ευρώπης, ο τ. πρωθυπουργός κ. Κ. Σηµίτης (2005) είχε εκφράσει την άποψη ότι πρόκειται για ένα αξιακό πλέγµα οικείο στον ελληνικό λαό. Ωστόσο, η διατύπωση του άρθρου Ι-6 της Συνθήκης, το οποίο προέβλεπε την ισχύ του κοινοτικού έναντι του εθνικού δικαίου, προκάλεσε σηµαντική πολιτική συζήτηση και ανέδειξε την έλλειψη εξοικείωσης 5

6 Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα Μάνος Γ. Παπάζογλου αρκετών µελών όλων των κοινοβουλευτικών οµάδων σχετικά µε το ζήτηµα αυτό. Μία χαρακτηριστική περίπτωση κρίσης νοµιµοποίησης αποτελεί η εφαρµογή των κανόνων του Συµφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, οι οποίοι συχνά προκαλούν τριβές στις σχέσεις της Επιτροπής µε τις κυβερνήσεις, ιδιαιτέρως σε σχέση µε την ενεργοποίηση των διατάξεων περί υπερβολικού ελλείµµατος σύµφωνα µε το άρθρο 104 ΣΕΚ. Στις περιπτώσεις αυτές και οι δύο πλευρές θεωρούν τη στάση τους ως νοµιµοποιηµένη. Για παράδειγµα, δίνοντας προτεραιότητα στις εκλογικές δεσµεύσεις (π.χ. αύξηση των δηµοσίων δαπανών, µείωση των φόρων) µπορεί να σηµαίνει παραβίαση ενωσιακών κανόνων (π.χ. το ύψος του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος). Εξάλλου, είναι χαρακτηριστικές οι υποθέσεις διαφωνίας της Επιτροπής µε την ελληνική κυβέρνηση σχετικά µε την εφαρµογή του κοινοτικού δικαίου, οι οποίες έχουν παραπεµφθεί στο ΕΚ. Η Ελλάδα άλλοτε επικαλείται το κοινοτικό κεκτηµένο για να εξυπηρετήσει τα συµφέροντά της, ενώ άλλοτε το υφίσταται και υποχρεώνεται να συµµορφωθεί προς αυτό (Χριστιανός 2008). Θα υποστηριχθεί ότι οι κρίσεις νοµιµοποίησης είναι ένα ενδεχόµενο πρόβληµα κατά τη διαδικασία εξευρωπαϊσµού των πολιτικών, το οποίο πρέπει εγκαίρως, δηλαδή κατά το στάδιο λήψης αποφάσεων, να διαγνωσθεί. Για να προληφθούν και να αντιµετωπισθούν τέτοιες κρίσεις είναι σηµαντική η τεχνοκρατική γνώση και η πολιτική αντίληψη, αλλά και να αντιµετωπισθούν οι συχνές τάσεις κωλυσιεργίας των κυβερνητικών οργάνων και της διοίκησης. Επειδή, όµως, τα παραπάνω δεν εξασφαλίζονται σε in vitro συνθήκες, η διαδικασία διαβούλευσης µπορεί να θεωρηθεί ως απαραίτητη συνθήκη για να εκτιµηθούν πιθανές δυσκολίες κατά τη σύζευξη ρυθµίσεων του εθνικού και κοινοτικού δικαίου µέσω της δηµόσιας αξιολόγησης των νέων ρυθµίσεων. 6

7 Κείµενο Εργασίας 9/2010 Β. Κρίσεις Νοµιµοποίησης Ακολούθως, θα εξετάσω ορισµένες χαρακτηριστικές, κατά τη γνώµη µου, περιπτώσεις κρίσεων νοµιµοποίησης, όπως της µη-συµµόρφωσης προς τους κανόνες της δηµοσιονοµικής πολιτικής, της καθυστέρησης στην ενσωµάτωση των Οδηγιών για την αναγνώριση των επαγγελµατικών προσόντων, της εφαρµογής των συνταγµατικών ρυθµίσεων για το βασικό µέτοχο και της προστασίας των προσωπικών δεδοµένων. ηµοσιονοµική πολιτική Η έλλειψη συµµόρφωσης προς τους κανόνες της Οικονοµικής και Νοµισµατικής Ένωσης (ΟΝΕ) σχετικά µε τη δηµοσιονοµική πολιτική αποτελεί το πρώτο παράδειγµα κρίσης νοµιµοποίησης. Το 2004 η κυβέρνηση Καραµανλή ανέλαβε πρωτοβουλία αναθεώρησης των δηµοσιονοµικών στοιχείων σε συνεργασία µε την Επιτροπή, επικαλούµενη λόγους διαφάνειας και αποτελεσµατικής διακυβέρνησης. Η Επιτροπή (2004) διαπίστωσε το πρόβληµα των στοιχείων στους εθνικούς λογαριασµούς και εξέδωσε γνώµη για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείµµατος στην Ελλάδα. Ακολούθως, το ECOFIN (2004) εξέδωσε σύσταση για το υπερβολικό έλλειµµα και ζήτησε από την Ελλάδα να διασφαλίσει την ορθότητα των δηµοσιονοµικών στοιχείων και να δεσµευτεί ότι παρόµοια αναθεώρηση στοιχείων δεν θα πρέπει να προκύψει ξανά στην Κοινότητα. Ακόµη, το ECOFIN (2007) θεώρησε ότι δεν συντρέχουν πλέον οι προϋποθέσεις του υπερβολικού ελλείµµατος στην Ελλάδα. Ωστόσο, το πρόβληµα αυτό προέκυψε εκ νέου µετά τις γενικές εκλογές του 2009, οπότε η κυβέρνηση Παπανδρέου προχώρησε στην αναθεώρηση των δηµοσιονοµικών στοιχείων. Είχε προηγηθεί από τον Απρίλιο 2009 σύσταση του ECOFIN (2009α, 2009β) σχετικά µε την εµφάνιση δηµοσιονοµικού ελλείµµατος πέραν του 3% επί του ΑΕΠ στην Ελλάδα. Τον Νοέµβριο 2009 το ECOFIN (2009γ) διαπίστωσε ότι η Ελλάδα δεν είχε λάβει αποτελεσµατικά µέτρα για την αντιµετώπιση του ελλείµµατος, ενώ επισήµανε την κακή ποιότητα των σχετικών στατιστικών στοιχείων. Η κρίση νοµιµοποίησης στα δηµοσιονοµικά πράγµατα εκθέτει τις ευθύνες της εκτελεστικής εξουσίας αφενός, έναντι των οργάνων της ΕΕ λόγω της έλλειψης συµµόρφωσης προς τους κανόνες της ΕΕ και αφετέρου, έναντι των υποχρεώσεων λογοδοσίας και διαφάνειας σχετικά µε τα στοιχεία για το δηµοσιονοµικό έλλειµµα. Η ενσωµάτωση των Οδηγιών για τα επαγγελµατικά προσόντα Η δεύτερη περίπτωση αναφέρεται στην ενσωµάτωση των Οδηγιών 89/48 και 2005/36 σχετικά µε την αναγνώριση των επαγγελµατικών προσόντων που έχουν αποκτηθεί σε κράτος-µέλος (αναλυτικότερα στο κεφάλαιο 4.1). Η χώρα παραπέµφθηκε στο ικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Υπόθεση C-274/05), το οποίο θεώρησε ( ) παράβαση της χώρας τη µη-προσαρµογή του εθνικού δικαίου στις σχετικές ρυθµίσεις της Οδηγίας. Το πρόβληµα στην ενσωµάτωση της Οδηγίας έγκειται στην έµµεση αναγνώριση της λειτουργίας των Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών (ΚΕΣ), τα οποία µέσω συµφωνιών δικαιόχρησης µε ΑΕΙ της αλλοδαπής προσφέρουν προγράµµατα ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση Καραµανλή αναγνώρισε την ανάγκη ρύθµισης της λειτουργίας των ΚΕΣ και προσαρµογής στις απαιτήσεις της Οδηγίας για την αναγνώριση των επαγγελµατικών προσόντων που συνδέονται µε ακαδηµαϊκούς τίτλους (Βουλή 2007). Μία πρώτη προσπάθεια αντιµετώπισης υπήρξε η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγµατος µε την καθιέρωση της δυνατότητας ίδρυσης µη-κρατικών, µη-κερδοσκοπικών 7

8 Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα Μάνος Γ. Παπάζογλου ΑΕΙ, η οποία, όµως, δεν υποστηρίχθηκε από την απαιτούµενη πλειοψηφία των µελών του κοινοβουλίου. Μία δεύτερη προσπάθεια υπήρξε ο ν. 3696/2008, ο οποίος για πρώτη φορά έθεσε κριτήρια και προϋποθέσεις αδειοδότησης των Κολλεγίων, τα οποία εντάχθηκαν στην άτυπη µεταλυκειακή εκπαίδευση. Η καθυστέρηση διαδοχικών κυβερνήσεων να ενσωµατώσουν τις σχετικές Οδηγίες αποτυπώνει την αδυναµία διασφάλισης της νοµιµοποίησης της διαδικασίας εξευρωπαϊσµού υπό την έννοια της διαδικαστικής νοµιµοποίησης (δηλαδή, της σύζευξης των εθνικών συνταγµατικών ιδιαιτεροτήτων µε τις ρυθµίσεις του κοινοτικού δικαίου), όσο και της κοινωνικής νοµιµοποίησης (δηλαδή, της ευρύτερης κοινωνικής αποδοχής των νέων ρυθµίσεων). Ο βασικός µέτοχος Η περίπτωση του βασικού µετόχου αφορά στην πρωτοβουλία της κυβέρνησης το 2004 να ενεργοποιήσει µε εκτελεστικό νόµο του Συντάγµατος (Ν.3310/2005) τις σχετικές ρυθµίσεις που περιελήφθησαν στο άρθρο 14 παρ.9 του Συντάγµατος κατά την αναθεώρηση του Οι νέες ρυθµίσεις του άρθρου 14 Σ ψηφίσθηκαν µε ευρύτερη υποστήριξη, µε στόχο την αντιµετώπιση των διαπλεκόµενων συµφερόντων, τα οποία επιχειρούν να ασκήσουν επιρροή στην πολιτική µέσω της επιβολής περιορισµών στο ιδιοκτησιακό καθεστώς εταιρειών στο χώρο των µέσων µαζικής ενηµέρωσης και των εταιρειών που αναλαµβάνουν έργα και προµήθειες του δηµοσίου στην Ελλάδα. Η νοµοθετική βούληση της κυβέρνησης, όµως, συγκρούστηκε µε τη βούληση της Επιτροπής να προασπίσει τους κανόνες της ενιαίας αγοράς επικαλούµενη τον περιορισµό των θεµελιωδών ελευθεριών, όπως αυτές προβλέπονται από το πρωτογενές και δευτερογενές κοινοτικό δίκαιο. Σύµφωνα µε την Επιτροπή (2004), η ελληνική νοµοθεσία ήταν αντίθετη προς το πρωτογενές και δευτερογενές κοινοτικό δίκαιο, γιατί εισήγαγε στοιχεία αποκλεισµού και µέτρα που κωλύουν τις θεµελιώδεις ελευθερίες που κατοχυρώνονται από τις ενωσιακές συνθήκες. Η προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης να µεταβάλει την άποψη της Επιτροπής σχετικά µε τη συµβατότητα του εθνικού µε το κοινοτικό δίκαιο υπήρξε ανεπιτυχής. Κατέστη σαφές ότι αν η κυβέρνηση νοµοθετούσε τις σχετικές ρυθµίσεις, θα παραπεµπόταν στο ΕΚ. Η περίπτωση αυτή έδωσε την αφορµή για µία συζήτηση σχετικά µε την ισχύ του κοινοτικού έναντι του εθνικού δικαίου και ιδιαιτέρως, του Συντάγµατος, σε θέµατα που αφορούν τη δηµοκρατική λειτουργία των θεσµών. Οι κύριες απόψεις που εκφράστηκαν εξέφραζαν αφ ενός, τον λεγόµενο συνταγµατικό πατριωτισµό και αφ ετέρου, την ανάγκη συµµόρφωσης προς το κοινοτικό δίκαιο. Ελάχιστη µέριµνα, όµως, αποδόθηκε στην καθιέρωση µέσων πρόληψης παρόµοιων κρίσεων νοµιµοποίησης. Αν και στο ερώτηµα της ισχύος του κοινοτικού δικαίου έναντι του Συντάγµατος δεν συνέκλιναν οι απόψεις, η κυβέρνηση κατήργησε το Ν.3310/2005 και δήλωσε ότι θα συνεργαστεί µε την Επιτροπή για τη διαµόρφωση νοµοθεσίας που θα είναι συµβατή µε το κοινοτικό δίκαιο. Το «ζήτηµα των ταυτοτήτων» Η Οδηγία 95/46/EC έθεσε κοινά κριτήρια για την επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων και προέβλεψε τη συγκρότηση εθνικής αρχής για την τήρηση των σχετικών κανόνων. Ο ν.2472/1997 αποτελεί µεταφορά των ρυθµίσεων της παραπάνω Οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο και συγκροτεί την Αρχή Προστασίας Προσωπικών εδοµένων. Μία απόφαση της Αρχής (2000), σχετικά µε το είδος των προσωπικών δεδοµένων που έπρεπε να περιλαµβάνονται στα δελτία ταυτότητας, προκάλεσε σηµαντικές αντιδράσεις. Σύµφωνα µε την απόφαση, ορισµένα στοιχεία µεταξύ των οποίων και το θρήσκευµα, ήταν περιττά για 8

9 Κείµενο Εργασίας 9/2010 τους σκοπούς της ταυτότητας, αλλά είχε και επιπτώσεις στην ελευθερία των πολιτών, καθώς τους υποχρέωνε να εκθέσουν σε δηµόσια έγγραφα στοιχεία του προσωπικού τους αυτό-προσδιορισµού, τα οποία ήταν στη διάθεση των δηµοσίων αρχών να τα επεξεργαστούν. Στη σχετική διαµάχη µπορούµε να διακρίνουµε αφ ενός, εκείνους που προασπίζονταν την προστασία των πολιτών έναντι ενδεχόµενων θρησκευτικών διακρίσεων και αφ ετέρου, εκείνους που δήλωναν την προτίµησή τους να εκφράζουν και δηµοσίως τις θρησκευτικές αξίες που πρέσβευαν. Οι συνθήκες, όπως η πρωτοβουλία της Εκκλησίας της Ελλάδος να συγκεντρώσει περίπου τρία εκατοµµύρια υπογραφές εναντίον της νέας µορφής ταυτοτήτων, κατέστησαν σαφές ότι η προσπάθεια της κυβέρνησης να αντιµετωπίσει το ζήτηµα µε όρους νοµικούς δεν επαρκούσε για να διασφαλίσει την αποδοχή των νέων ρυθµίσεων. Συνοπτικά, οι παραπάνω περιπτώσεις αναδεικνύουν ορισµένα χαρακτηριστικά των κρίσεων νοµιµοποίησης, όπως: η αντίθεση συµφερόντων ενός κράτους-µέλους µε τα όργανα της ΕΕ όταν το πρώτο δεν συµµορφώνεται προς τους κανόνες των Συνθηκών (η περίπτωση της δηµοσιονοµικής πολιτικής), η αδιέξοδη κωλυσιεργία στη σύζευξη ορισµένων θεµελιωδών συνταγµατικών αξιών µε σχετικές ρυθµίσεις του κοινοτικού δικαίου (η περίπτωση της Οδηγίας για τα επαγγελµατικά προσόντα), η υποχρεωτική συµφιλίωση των κανόνων του εσωτερικού (συνταγµατικού) δικαίου µε το κοινοτικό δίκαιο για τις περιπτώσεις ρυθµίσεων που περιλαµβάνονται στο πεδίο αρµοδιοτήτων της ΕΕ (η περίπτωση του βασικού µετόχου ), η ανάγκη σύζευξης νέων ρυθµίσεων που εδράζονται στο κοινοτικό δίκαιο µε διάχυτες κοινωνικές αξίες (η περίπτωση των ταυτοτήτων). Οι κρίσεις νοµιµοποίησης καθυστερούν τον εξευρωπαϊσµό και, ενδεχοµένως, οδηγούν σε δηµοκρατικά ελλείµµατα. Βεβαίως, παρόµοιες κρίσεις προκύπτουν σε όλα τα κράτη- µέλη. Εντούτοις, το ελληνικό πολιτικό σύστηµα πρέπει να αναζητήσει τρόπους µε τους οποίους ανάλογες κρίσεις είτε θα προληφθούν, είτε θα επιλυθούν αποτελεσµατικά, γιατί αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες εκσυγχρονισµού των εγχώριων θεσµών, καθώς και για την τήρηση των υποχρεώσεων της χώρας, όπως απορρέουν από τις Συνθήκες. 9

10 Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα Μάνος Γ. Παπάζογλου Γ. Συµπεράσµατα Η ιδιαίτερη συµβολή της έννοιας των κρίσεων νοµιµοποίησης στη συζήτηση περί δηµοκρατικών ελλειµµάτων στην ΕΕ συνίσταται στη διαπίστωση ότι τα διαδικαστικά µέσα δεν αποτελούν πάντοτε επαρκείς µηχανισµούς για τη διασφάλιση της νοµιµοποίησης. Αυτό ισχύει ιδιαιτέρως στις περιπτώσεις στις οποίες συγκρούονται τα συµφέροντα των εκτελεστικών θεσµών (λ.χ. κυβερνήσεων και Επιτροπής), προκύπτουν διαφορετικές ερµηνείες των ενωσιακών κανόνων ή κωλύµατα στην οµαλή συνάρθρωση ενωσιακών και εθνικών θεσµικών στοιχείων. Η κρίση νοµιµοποίησης στην περίπτωση της επανειληµµένης αναθεώρησης των ελληνικών δηµοσιονοµικών στοιχείων συνιστά το αποτέλεσµα της σύγκρουσης συµφερόντων της εθνικής κυβέρνησης µε τα συµφέροντα των κυβερνήσεων των άλλων κρατών-µελών. Οι ελληνικές κυβερνήσεις προτίµησαν να εξυπηρετήσουν τα δικά τους πολιτικά συµφέροντα, αντί να συµµορφωθούν πλήρως προς τους κανόνες της ΟΝΕ. Κατά παρόµοιο τρόπο, στη Γαλλία οι διαµορφωτές της πολιτικής από τη µία πλευρά επιθυµούν το στενό συντονισµό των εθνικών µακροοικονοµικών πολιτικών και από την άλλη, επιθυµούν να διατηρήσουν ένα βαθµό ευχέρειας, ακόµη και όταν παραβιάζουν τους κανονισµούς για τον συντονισµό των πολιτικών (Howarth 2007). Παροµοίως, στο ζήτηµα της αναγνώρισης των επαγγελµατικών προσόντων σύµφωνα µε τις σχετικές Οδηγίες η κρίση νοµιµοποίησης προέκυψε ως το αποτέλεσµα της κωλυσιεργίας διαδοχικών κυβερνήσεων να συναρθρώσουν τις πρόνοιες του συντάγµατος για την ανώτατη εκπαίδευση και τα συµφέροντα που εκφράζει η ακαδηµαϊκή κοινότητα µε τις επιταγές του κοινοτικού δικαίου. Στο ζήτηµα των ταυτοτήτων η κρίση νοµιµοποίησης προέκυψε, γιατί η κυβέρνηση παραγνώρισε την ανάγκη συµφιλίωσης των νέων ρυθµίσεων (της απάλειψης του θρησκεύµατος) µε εδραιωµένες στάσεις και συλλογικές αξίες, οι οποίες εκφράζονται από σηµαντικό µέρος της ελληνικής κοινωνίας. Στις περιπτώσεις αυτές, οι Συνθήκες προσφέρουν περιορισµένα εργαλεία για να προληφθούν κρίσεις νοµιµοποίησης µε αντικείµενο τους ίδιους τους κανόνες της οικονοµικής διακυβέρνησης, αφού και οι δύο πλευρές (εθνικές κυβερνήσεις και Επιτροπή) θεωρούν τη στάση τους ως νοµιµοποιηµένη. Για παράδειγµα, η προτεραιότητα που δίνεται στις εκλογικές δεσµεύσεις (π.χ. αύξηση των δηµοσίων δαπανών, µείωση των φόρων) µπορεί να συνεπάγεται παραβίαση ενωσιακών κανόνων (π.χ. το ύψος του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος). Εξάλλου, σύµφωνα µε ορισµένες απόψεις (Scharpf 2002:654, Κοντιάδης 2006), η ισχύς των κανόνων της οικονοµικής ενοποίησης και του ανταγωνισµού περιορίζουν τις δυνατότητες για πολιτικές πρόνοιας στα κράτη-µέλη. Βεβαίως, η επιβολή της συµµόρφωσης είναι µία δύσκολη και προβληµατική διαδικασία, καθώς προσκρούει σε ερωτήµατα νοµιµοποίησης της επιβολής κυρώσεων (Τσάτσος 2005:49-52). Σύµφωνα µε τον Παπαδηµητρίου (2008), σε περιπτώσεις αντίθεσης συνταγµατικών προς κοινοτικούς κανόνες ενδείκνυται «η αναζήτηση της ερµηνείας που επιτρέπει, στο µέτρο του δυνατού, τη συνάρθρωση των συνταγµατικών και των κοινοτικών κανόνων και, στη συνέχεια, την από κοινού εφαρµογή τους στην πράξη». Σηµαντικό ρόλο για τη διευθέτηση ανάλογων αντιθέσεων διαδραµατίζει ο εθνικός δικαστής, ο οποίος καλείται να ελέγξει τη συµβατότητα του εθνικού µε το κοινοτικό δίκαιο (Κτενίδης 2008). Το ζήτηµα, όµως, δεν είναι αµιγώς νοµικό, αλλά έχει και σηµαντικές πολιτικές προεκτάσεις, καθώς συχνά τίθεται ως ένα ζήτηµα δηµοκρατικής νοµιµοποίησης των νέων θεσµικών στοιχείων που επιφέρουν οι διαδικασίες εξευρωπαϊσµού. 10

11 Κείµενο Εργασίας 9/2010 Ωστόσο, παρά τις εγγυήσεις διαδικαστικού χαρακτήρα, η αντιµετώπιση των κρίσεων νοµιµοποίησης απαιτεί από το ελληνικό πολιτικό σύστηµα ενέργειες τόσο τεχνοκρατικού, όσο και πολιτικού χαρακτήρα. Η συνάρθρωση των συνταγµατικών και κοινοτικών κανόνων πρέπει να εκτίθεται και σε δηµόσια αξιολόγηση µέσω διαδικασιών διαβούλευσης. Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση εξασφαλίζει τη συλλογή περισσότερων απόψεων και συµφερόντων και, κυρίως, ενισχύεται η ικανότητα ανίχνευσης πιθανών αντιθέσεων µεταξύ των εθνικών και κοινοτικών ρυθµίσεων. Συναφής είναι η προσέγγιση του πολιτικού συνταγµατισµού δίνει έµφαση στη συνεχή δηµόσια διαβούλευση για τους συνταγµατικούς κανόνες που διέπουν την πολιτική ζωή (Bellamy 2001:51, Bellamy & Castiglione 2000:183, Χρυσοχόου 2005: ) και τεκµηριώνει τη σηµασία της δηµοκρατικής συµµετοχής κατά τη διαπραγµάτευση των κανόνων, αξιών και προτιµήσεων που περιλαµβάνονται στις επιµέρους εθνικές συνταγµατικές τάξεις και τη συνταγµατοποίηση κανόνων σε επίπεδο ΕΕ (Bellamy 2001:61). Προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της δηµόσιας εποπτείας των νοµοθετικών εξελίξεων στην ΕΕ, πρέπει να ενισχυθεί η λειτουργία θεσµικών αντίβαρων, καθώς και ο ρόλος των εθνικών και ενωσιακών αντιπροσωπευτικών θεσµών (Crum 2003). Μία στρατηγική πρόληψης των κρίσεων νοµιµοποίησης µπορεί να θεµελιωθεί στις ρεπουµπλικανικές αρχές περί δηµοκρατικού ελέγχου, διαφάνειας και συµµετοχής στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων την οποία έχω αναλυτικά αναπτύξει (Παπάζογλου 2009: ). Ο εξευρωπαϊσµός των πολιτικών θα αντλήσει διαδικαστική, όσο και εν γένει κοινωνική, νοµιµοποίηση µόνο στο βαθµό που γίνει αντιληπτός ως µία αµφίδροµη διαδικασία στηριγµένη στη διαβούλευση και µε γνώµονα τη σύζευξη των ευρωπαϊκών στόχων µε τις εθνικές θεσµικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες. Η σύζευξη αυτή πρέπει να επιδιώκεται τόσο στο επίπεδο των οργάνων λήψης αποφάσεων, όσο και στα ιδιαίτερα πεδία κοινωνικής και οικονοµικής δραστηριότητας. Συναίνεση και αµφισβήτηση αποτελούν δύο εξίσου σηµαντικές όψεις της διαβούλευσης (Παπάζογλου 2010). Οι πολίτες πρέπει να έχουν έναν περισσότερο ενεργό ρόλο προκειµένου να κατανοήσουν καλύτερα τους στόχους και το περιεχόµενο των αλλαγών, να εκφέρουν τη γνώµη τους γι αυτά και να εξοικειωθούν καλύτερα µε τις όποιες νέες ρυθµίσεις προκύπτουν, το οποίο αποτελεί και προϋπόθεση για την οµαλή εφαρµογή τους. Άλλωστε, αυτός πρέπει να θεωρηθεί και ένας από τους βασικούς σκοπούς της ιδιότητας του πολίτη της Ένωσης (Papazoglou 2006, 2010). 11

12 Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα Μάνος Γ. Παπάζογλου Βιβλιογραφικές Αναφορές BEETHAM, D. & LORD, C Legitimacy and the European Union. In: Weale, A. & Nentwich, M. eds. Political Theory and the European Union. London: Routledge, BELLAMY, R Cementing the Union: The role of European Citizenship. In: F. Cerrutti and E. Rudolph eds. A Soul for Europe. Vol. I. Sterling. BELLAMY, R. & CASTIGLIONE, D Legitimizing the euro- polity and its regime : the normative turn in EU studies. European Journal of Political Theory, 2(1): CARTER, C. & SCOTT, A Legitimacy and governance beyond the European nation state: conceptualising governance in the European Union. European Law Journal, 4(4): COMMISSION OF THE EUROPEAN COMMUNITIES White Paper on European Governance, COM(2001) 428 final. Opinion Οn the existence of an excessive deficit in Greece CFIN/REP/50049/2004. CRUM, B Legislative-executive relations in the EU. Journal of Common Market Studies, 41 (3): DECKER, F Governance beyond the nation-state: reflections on the democratic deficit of the European Union. Journal of European Public Policy, 9(2): ECOFIN (2007 Απόφαση, «κατάργηση της απόφασης 2004/917/EΚ σχετικά µε την ύπαρξη υπερβολικού ελλείµµατος στην Ελλάδα 9896/07», ECOFIN 226, ECOFIN Απόφαση, «Kατάργηση της απόφασης 2004/917/EΚ σχετικά µε την ύπαρξη υπερβολικού ελλείµµατος στην Ελλάδα 9896/07», ECOFIN 226, ECOFIN 2009α. Απόφαση, «σχετικά µε την ύπαρξη υπερβολικού ελλείµµατος στην Ελλάδα», ECOFI2 228, 7899/09, ECOFIN 2009β. Σύσταση, «προς την Ελλάδα µε σκοπό να τερµατισθεί η κατάσταση υπερβολικού δηµοσιονοµικού ελλείµµατος», 7900/09, ECOFI1 229, ECOFIN 2009γ. Απόφαση, «Με την οποία διαπιστώνεται αν έχουν ληφθεί αποτελεσµατικά µέτρα από την Ελλάδα σε εφαρµογή της σύστασης του Συµβουλίου της 27ης Απριλίου 2009» 15766/09, ECOFIN 777, EUROPEAN COUNCIL Laeken Declaration: The future of the European Union. Bulletin of the European Union. 12, FEATHERSTONE, K Introduction: Modernisation and the structural constraints of Greek politics. West European Politics, 28(2): HOWARTH, D. J Making and breaking the rules: French policy on EU gouvernement économique. Journal of European Public Policy. 14(7): LORD, C Democracy in the European Union. Sheffield: Sheffield Academic Press. MAJONE, G ed. Regulating Europe. London: Routledge The politics of regulation and european regulatory institutions. In: Hayward, J. and Menon, A. eds. Governing Europe. Oxford: Oxford University Press, MÉNY, Y De la démocratie en Europe: Old Concepts and New Challenges. Journal of Common Market Studies, 41(1):1-13. MORAVCSIK, A In defence of the democratic deficit : reassessing legitimacy in the European Union. Journal of Common Market Studies, 40(4): PAPAZOGLOU, M.G Citizenship and Democratic Legitimacy in the European Union: Euro- Republicanism and the Concept of Responsive Citizenship. Thesis (PhD). Essex University Assessing models of citizenship in the EU. The idea of responsive citizenship. Citizenship Studies. (υπό έκδοση τχ. Απριλίου 2010) SCHARPF, F.W The European social model: coping with the challenges of diversity. Journal of Common Market Studies, 40(4): SCHMIDT, V. A Procedural democracy in the EU: the europeanization of national and sectoral policymaking processes. Journal of European Public Policy, 13(5):

13 Κείµενο Εργασίας 9/2010 & THOMASSEN, J eds. Political Representation and Legitimacy in the European Union. Oxford: Oxford University Press. & RADAELLI, C Policy change and discourse in Europe: conceptual and methodological issues. West European Politics, 27(2): SCOTT, J. & TRUBEK, D Mind the gap: law and new approaches to governance in the European Union. European Law Journal, 8(1):1-18. TSOUKALIS, L EMU and the dynamics of european integration. In: Dosenrode, S. ed. Political Aspects of the Economic and Monetary Union: The European Challenge. London: Ashgate, TSOUKALIS, L What Kind of Europe?. Oxford: Oxford University Press. ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Απόφαση (σχετικά µε τα στοιχεία που περιλαµβάνονται στα δελτία ταυτότητας) 510/17/ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ, E Η Πρόκληση του Ευρωπαϊκού Συντάγµατος. Αθήνα: Σάκκουλας. ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Πρακτικά, Απάντηση του Πρωθυπουργού κ.κ.καραµανλή στην ερώτηση του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ σχετικά µε τα ΚΕΣ, ΙΒ' Περίοδος, Σύνοδος Α, Συνεδρίαση ΚΒ, ΙΩΑΚΕΙΜΙ ΗΣ, Π.Κ Το Μέλλον της Ευρώπης. Η Προοπτική της Ευρωπαϊκής Οµοσπονδίας και η Ελλάδα, Αθήνα: Σιδέρης. ΚΤΕΝΙ ΗΣ, Ι «Η Ελλάδα και το κοινοτικό κεκτηµένο ενώπιον του ικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» στο ΜΑΡΑΒΕΓΙΑΣ, Ν., επ., Η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Αθήνα: Θεµέλιο. ΚΟΝΤΙΑ ΗΣ, Ξ. Ι. 2006α. ηµοκρατία, Κοινωνικό Κράτος και Σύνταγµα στην Ύστερη Νεωτερικότητα, Αθήνα: Παπαζήσης. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ, Μ.Γ Οι Προκλήσεις του Εξευρωπαϊσµού και της ιαβούλευσης για το Ελληνικό Πολιτικό Σύστηµα. Ευρω-Ρεπουµπλικανισµός και η ηµοκρατική ιαχείριση της Συναίνεσης και της Αµφισβήτησης. Αθήνα: Παπαζήσης «ιαβούλευση, συµµετοχή και έλεγχος στη δηµοκρατία. Υπάρχουν όρια στη δηµοκρατική αµφισβήτηση;», Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήµης (υπό έκδοση στο τχ. Μαΐου). ΣΗΜΙΤΗΣ, Κ «Ένα αξιακό πλέγµα οικείο στον ελληνικό λαό». Στο: Παπάζογλου, Μ.Γ. (επ.) Η κύρωση της Συνθήκης για ένα Σύνταγµα της Ευρώπης από τη Βουλή των Ελλήνων, Αθήνα: Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων, ΤΣΑΤΣΟΣ,.Θ Το Αξιακό Σύστηµα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αθήνα: Παπαζήσης. ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ, Β «Η Ελλάδα και το κοινοτικό κεκτηµένο ενώπιον του ικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων». Στο: ΜΑΡΑΒΕΓΙΑΣ, Ν., επ., Η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Αθήνα: Θεµέλιο. ΧΡΥΣΟΧΟΟΟΥ,.Ν οκίµιο για τη ιεθνή Θεωρία: Νέες Μορφές Κυριαρχίας και Συναρχίας, Αθήνα: Παπαζήσης 13

14 Εξευρωπαϊσµός και δηµοκρατικά ελλείµµατα Μάνος Γ. Παπάζογλου To ΕΛΛΗΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (ΕΛΙΑΜΕΠ) ιδρύθηκε το 1988 και λειτουργεί ως ένα ανεξάρτητο, µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ερευνητικό και επιµορφωτικό Ίδρυµα. Μέσω του πολυετούς έργου του έχει αναδειχθεί σε σηµαντικό φορέα πληροφόρησης, µελέτης και σχεδιασµού θεµάτων εξωτερικής πολιτικής, και θεωρείται ένα από τα πιο έγκριτα σε διεθνές επίπεδο κέντρα µελετών της Ελλάδας στον τοµέα των Ευρωπαϊκών υποθέσεων και των διεθνών σχέσεων. Το ΕΛΙΑΜΕΠ δεν εκφράζει, ούτε εκπροσωπεί συγκεκριµένες πολιτικές απόψεις. Επιχειρεί µόνο να λειτουργήσει ως βήµα ελεύθερου διαλόγου και ως κέντρο παραγωγής και ανταλλαγής ιδεών. 14

ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ. Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον

ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ. Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον ΠΜΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Αχιλλέας Μητσός Ευρωπαϊκή Οικονομία και Διεθνές οικονομικό περιβάλλον Στο μάθημα αναλύονται οι οικονομικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης - η έκταση,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο 312, κτήριο διοίκησης, 2 ος όροφος. 2385055163, 6972500862 dakrivoulis@uowm.gr

Γραφείο 312, κτήριο διοίκησης, 2 ος όροφος. 2385055163, 6972500862 dakrivoulis@uowm.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ METAΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Τίτλος μαθήματος Εξάμηνο Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη Υπεύθυνος Μαθήματος Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΑΛΛΙΚΟΥ ΚΟΛΛΕΓΙΟΥ IdEF 8/11/12

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΑΛΛΙΚΟΥ ΚΟΛΛΕΓΙΟΥ IdEF 8/11/12 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΑΛΛΙΚΟΥ ΚΟΛΛΕΓΙΟΥ IdEF 8/11/12 ΨΗΦΙΣΤΗΚΕ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ Η ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΩΝ ΙΚΑΙΟΧΡΗΣΗΣ ΚΟΛΛΕΓΙΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΝ ΜΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΑΥΣΤΗΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 4 Μαρτίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Τα όργανα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης

Τα όργανα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης Τα όργανα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης Τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης φέρουν την κύρια ευθύνη για τον καθορισμό της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής, τις αποφάσεις που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ Στην Ειδική Επιτροπή για την επεξεργασία και εξέταση του Σχεδίου Νόµου "Κύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας που τροποποιεί τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε Αθήνα, 30.6.2015 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημίας 60, 10679 Αθήνα Τηλ. 210-33.98.270, 71 Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες και τη μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Το ευρωπαϊκό οικονοµικό και κοινωνικό µοντέλο

Το ευρωπαϊκό οικονοµικό και κοινωνικό µοντέλο SPEECH/04/224 Σταύρος δήµας Επίτροπος υπεύθυνος για θέµατα Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων Το ευρωπαϊκό οικονοµικό και κοινωνικό µοντέλο Ευρωπαϊκο κοινοβουλιο συνοδος Στρασβουργο, 4 µαïου 2004 Εισαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω. της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που

Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω. της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που Συμπληρωματικές διατάξεις του Ν.2190/1920 Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που επιβάλλει τη συμμετοχή

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΟ ΒΑΘΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

11256/12 IKS/nm DG G1A

11256/12 IKS/nm DG G1A ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 2012 (OR. en) 11256/12 UEM 211 ECOFIN 585 SOC 562 COMPET 430 ENV 526 EDUC 203 RECH 266 ENER 295 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέµα: ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57)

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 3 Ιουλίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Π.Κ. Ιωακειμίδης Μάθημα: Η Ελλάδα στην ΕΕ: Πολιτικές Πτυχές (2012-2013) Θέματα Εργασιών Παρουσιάσεις

Π.Κ. Ιωακειμίδης Μάθημα: Η Ελλάδα στην ΕΕ: Πολιτικές Πτυχές (2012-2013) Θέματα Εργασιών Παρουσιάσεις Π.Κ. Ιωακειμίδης Μάθημα: Η Ελλάδα στην ΕΕ: Πολιτικές Πτυχές (2012-2013) Το μάθημα είναι κυρίως σεμιναριακής μορφής. Μετά από μια σειρά εισαγωγικών διαλέξεων οι φοιτητές θα κληθούν να παρουσιάσουν εργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Απονοµή τίτλου ειδικότητας Γενικής Ιατρικής σύµφωνα µε τις κοινοτικές οδηγίες 16/1993 και 19/2001»

«Απονοµή τίτλου ειδικότητας Γενικής Ιατρικής σύµφωνα µε τις κοινοτικές οδηγίες 16/1993 και 19/2001» 05/09/2005 Αριθµ. Πρωτ.: *****/2005 ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ «Απονοµή τίτλου ειδικότητας Γενικής Ιατρικής σύµφωνα µε τις κοινοτικές οδηγίες 16/1993 και 19/2001» Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ. Οι επιµέρους διατάξεις

ΙΙ. Οι επιµέρους διατάξεις Εισηγητική Έκθεση επί του προεδρικού διατάγµατος «Ίδρυση νοµικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου µε τη µορφή ανώνυµης εταιρείας για την αξιοποίηση και τη διαχείριση της περιουσίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. σχετικά με την τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. σχετικά με την τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 31.10.2013 COM(2013) 740 final 2013/0361 (APP) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση EL EL 1.

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιογραφία και πηγές. Αλεξάκης, Ε., (2001), Ελληνική εξιά: οµή και Ιδεολογία της Νέας

Βιβλιογραφία και πηγές. Αλεξάκης, Ε., (2001), Ελληνική εξιά: οµή και Ιδεολογία της Νέας ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ Θεµατικός Άξονας: Κλασικές και σύγχρονες τυπολογίες των πολιτικών κοµµάτων 1. Κόµµα Μαζών βιβλιογραφία, εντοπίστε οµοιότητες και διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΙΚΤΥΟY ΚΕΝΤΡΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΝΕΩΝ. Εισήγηση: Χριστόφορου Κορυφίδη 1 24/5/2007

2ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΙΚΤΥΟY ΚΕΝΤΡΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΝΕΩΝ. Εισήγηση: Χριστόφορου Κορυφίδη 1 24/5/2007 2ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΙΚΤΥΟY ΚΕΝΤΡΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΝΕΩΝ Αθήνα, 28-29 Ιουνίου 2002 Εισήγηση: Χριστόφορου Κορυφίδη 1 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΟΜΗ ***** ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 3ο Ερώτημα Γ) Πως, κατά τη γνώμη σας επιδρούν, η ενίσχυση των πολιτικών θεσμών της Ε.Ε. και η διαμόρφωση πολυεπίπεδων δομών διακυβέρνησης,

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της πρόσφατης διεθνούς χρηµατοπιστωτικής κρίσης και της τρέχουσας δηµοσιονοµικής κρίσης στην ευρωζώνη στο δίκαιο της ΟΝΕ Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής ιεθνούς Οικονοµικού ικαίου

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή λογική για τους ΦΔ ΠΠ

Κοινή λογική για τους ΦΔ ΠΠ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Αγαπητοί εργαζόμενοι στους ΦΔ, το ζητούμενο είναι η διατήρηση της βιοπικοικλότητας ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2010 ΜΙΧΑΛΗΣ ΔΑΒΗΣ Κοινή λογική

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman Van Rompuy

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman Van Rompuy ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ Βρυξέλλες, 26 Ιουνίου 2012 EUCO 120/12 PRESSE 296 PR PCE 102 ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Εγκύκλιος. ΜΕΡΟΣ Α Ο Νόµος 3844/2010

Εγκύκλιος. ΜΕΡΟΣ Α Ο Νόµος 3844/2010 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ Πληροφορίες : Α.Τσαρούχα Β.Λαρίση Ταχ. /νση : Μεσογείων 119 Τ.Κ. 101 92 Αθήνα Τηλ. : 210 69 65 895

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014 ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014 82 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2014 Για το 2014, η ΑΔΑΕ έχει προγραμματίσει να ασχοληθεί με τα ακόλουθα θέματα:

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Η ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΕ Η έννομη προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Αξιολόγηση και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Αξιολόγηση και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Αξιολόγηση και προτάσεις πολιτικής Επανεξετάζοντας τις Πολιτικές για τα Μέσα Ενημέρωσης στην Ευρώπη: Η Αξία των Ελεύθερων και Ανεξάρτητων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ IdEF 6/8/12

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ IdEF 6/8/12 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ IdEF 6/8/12 ΠΛΗΡΗΣ ΙΚΑΙΩΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΓΑΛΛΙΚΟΥ ΚΟΛΛΕΓΙΟΥ IdEF ΑΠΟ ΤΗ ΒΟΥΛΗ ΑΠΟΣΥΝ ΕΣΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 16Σ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΩΝ Η ΒΟΥΛΗ ΨΗΦΙΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΚΟΛΛΕΓΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ

ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ Dr. Antonis Metaxas, Managing Partner, M & A Law Firm Lecturer of EU Law, University of Athens Εισαγωγή Δομή Παρουσίασης I. Η

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ...2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ;...5 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...5 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ;...7 ΠΟΙΑ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΟΥ ΤΗΡΕΙΤΑΙ;...7 ΤΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε πώς λειτουργούν στην πραγµατικότητα οι κοινοβουλευτικές επιτροπές στο www.hellenicparliament.gr.

Μάθετε πώς λειτουργούν στην πραγµατικότητα οι κοινοβουλευτικές επιτροπές στο www.hellenicparliament.gr. Η «Βουλή των Εφήβων»: πώς θα δουλέψουµε φέτος Η φετινή χρονιά για τη «Βουλή των Εφήβων» είναι πολύ σηµαντική: είναι χρονιά ανανέωσης σε όλα τα επίπεδα, µε στόχο να πετύχουµε βαθύτερο και ουσιαστικότερο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

1/8 ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΜΕΛΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΡΑΦΕΙΑ ΑΘΗΝΑΣ ΓΡΑΦΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ- ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ

1/8 ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΜΕΛΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΡΑΦΕΙΑ ΑΘΗΝΑΣ ΓΡΑΦΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ- ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΜΕΛΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΡΑΦΕΙΑ ΑΘΗΝΑΣ ΓΡΑΦΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ- ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) L 177/18 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 6.7.2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 651/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 5ης Ιουλίου 2011 σχετικά με την έγκριση των εσωτερικών κανόνων λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1. Το Τεχνικό Επιμελητήριο στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις EIOPA-BoS-12/069 EL Κατευθυντήριες γραμμές για την εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις 1/8 1. Κατευθυντήριες γραμμές Εισαγωγή 1. Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού EIOPA (European Insurance

Διαβάστε περισσότερα

Department of Economics University of Limerick / 20

Department of Economics University of Limerick / 20 Η ανέφικτη τριάδα της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Πολιτικής Απόστολος Φασιανός Department of Economics University of Limerick ου για την Κρίση, ΕΛΙΑΜΕΠ 16 Δεκεμβρίου 2015 Περιεχόμενα Εισαγωγή Η ανέφικτη τριάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012 EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2012 σχετικά με τους όρους των τίτλων έκδοσης ή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου (CON/2012/12) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 2

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Για τη διαπραγµάτευση και σύναψη δανειακής σύµβασης µε τον Ευρωπαϊκό Μηχανισµό Σταθερότητας (ESM)» Ι. Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Άρθρο 1: Αντικείµενο του παρόντος κανονισµού Ο παρών Κανονισµός ρυθµίζει τη λειτουργία της Εκτελεστικής Επιτροπής,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Περιοδικό ΕΠΙΛΟΓΗ Ιούνιος 2008. Η επικείμενη αναθεώρηση του κοινοτικού δικαίου για την έκδοση και διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος

Οικονομικό Περιοδικό ΕΠΙΛΟΓΗ Ιούνιος 2008. Η επικείμενη αναθεώρηση του κοινοτικού δικαίου για την έκδοση και διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος Οικονομικό Περιοδικό ΕΠΙΛΟΓΗ Ιούνιος 2008 Η επικείμενη αναθεώρηση του κοινοτικού δικαίου για την έκδοση και διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος Του Κωνσταντίνου Τασάκου Ph. D, Ειδικού Συμβούλου Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η διαχρονική διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τραπεζικού δικαίου

Η διαχρονική διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τραπεζικού δικαίου Η διαχρονική διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τραπεζικού δικαίου Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Επισκέπτης Καθηγητής, Europa Institut, Universität

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές τις λύσεις εµφανίζει την ίδια αδυναµία µε τις υπόλοιπες. Οπότε τι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 2014-2020

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 2014-2020 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 2014-2020 Ερµούπολη, 25 Ιουνίου 2015 Σύγκληση Επιτροπής Παρακολούθησης

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων ηµήτρη Ρέππα στο διεθνές Συνέδριο µε θέµα: Εργαλεία για την εφαρµογή των ευρωπαϊκών οδηγιών στον τοµέα της υγείας στην εργασία το παράδειγµα του χηµικού

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρ ενός Δίκαιου «Ανοικτού Κώδικα»;

Υπέρ ενός Δίκαιου «Ανοικτού Κώδικα»; Άρθρο Γνώμης Νο 9 Mάιος 2013 των Ιωάννη Αβραμόπουλου, Επισκέπτης Ερευνητής στο Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών, Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο Νικήτα Κωνσταντινίδη, Λέκτορας ο. δ. (Fellow) στις Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ... 2 1. Η έννοια της μεταβολής του προσώπου του εργοδότη... 2 Πηγές... 7 Συντακτική ομάδα... 7 1 ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Σ Χ Ε Ι Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟY ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ, 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Α.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020 ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 2. ΤΟ ΝΕΟ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ, ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ, ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 18.7.2001 COM(2001) 411 τελικό Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ, ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ περί του καθεστώτος καιτων γενικών όρων άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ τ ο υ Υ π ο υ ρ γ ε ί ο υ Ο ι κ ο ν ο μ ί α ς, Υ π ο δ ο μ ώ ν, Ν α υ τ ι λ ί α ς κ α ι Το υ ρ ι σ μ ο ύ μ ε τ η ν Αν ε ξά ρ τ η τ η Α ρ χ ή «Σ υ ν ή γ ο ρ ο ς

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013 ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013 Βασικές Νομοθετικές & Θεσμικές παρεμβάσεις (Οικονομική Διαχείριση) Θέμης Λιακόπουλος Σύμβουλος Επιχειρησιακής Ανάπτυξης OTS. Βασικές Νομοθετικές & Θεσμικές παρεμβάσεις (Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Διαμεσολαβητής του Επενδυτή του Invest in Greece. (Επενδύστε στην Ελλάδα Α.Ε.)

Διαμεσολαβητής του Επενδυτή του Invest in Greece. (Επενδύστε στην Ελλάδα Α.Ε.) Διαμεσολαβητής του Επενδυτή του Invest in Greece (Επενδύστε στην Ελλάδα Α.Ε.) Έχετε σε εξέλιξη ένα επενδυτικό σχέδιο στην Ελλάδα και αντιμετωπίζετε δυσκολίες με τη Δημόσια Διοίκηση; Ο Διαμεσολαβητής του

Διαβάστε περισσότερα

segm@segm.gr, www.segm.gr

segm@segm.gr, www.segm.gr ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Μακεδόνων 2, 115 21 Αθήνα, τηλ. 210 6452 232, fax 210 6444 685 segm@segm.gr, www.segm.gr ΘΕΣΕΙΣ ΣΕΓΜ για τη Δημόσια διαβούλευση που διοργανώνει η ΕΕΚΕ Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ «ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ «ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ» 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα