B I B Λ I O K P I Σ I E Σ 15

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "B I B Λ I O K P I Σ I E Σ 15"

Transcript

1 BIBΛIOKPIΣIEΣ 15

2

3 213 Γιώργος Mυτιλην ς M. Γ. Bαρβο νης, Oι ιερές σκήτες του Aγίου ρους, Aθήνα, εκδ. Xελάνδιον, 2007, σσ H έκδοση (αφιερωµένη στην A.Π.Θ. τον Oικουµενικ Πατριάρχη κ.κ. Bαρθολοµαίο, τον κυριάρχη επίσκοπο του Aγίου ρους) αποτελεί προϊ ν συνεργασίας του κ. Γιώργου Mυτιληνο, ο οποίος επιµελήθηκε το φωτογραφικ υλικ (απ το ογκώδες «προσωπικ» του φωτογραφικ αρχείο) και του κ. M. Γ. Bαρβο νη, ο οποίος συνέγραψε τα συνοδευτικά του κείµενα και το σχετικ εισαγωγικ σηµείωµα µε τον τίτλο «Σκήτες και ορθ δοξος µοναχισµ ς». Παρουσιάζονται συνολικά δώδεκα σκήτες, ιδι ρρυθµες και κοιν βιες: της Aγίας Άννας, της Aγίας Tριάδος των Kαυσοκαλυβίων, του Tιµίου Προδρ µου ή «Pουµανική», του Aγίου ηµητρίου, του Aγίου Aνδρέα ή Σεράι, του Tιµίου Προδρ µου ή Iβηριτική, του Aγίου Παντελεήµονος, του Προφήτου Hλιο, η Nέα Σκήτη ή «Σκήτη του Π ργου», του Eυαγγελισµο της Θεοτ κου, του Aγίου ηµητρίου ή Λακκοσκήτη και της Kοιµήσεως της Θεοτ κου. Tου φωτογραφικο υλικο το οποίο συνθέτει την εικ να της κάθε µιας σκήτης προηγείται σε λες τις περιπτώσεις δισέλιδο εισαγωγικ σηµείωµα, µε ιστορικές και άλλες πληροφορίες (φυλασσ µενα ιερά λείψανα, κτηριακή κατάσταση, το µέγεθος της µοναχικής αδελφ τητας που διαβιοί σ αυτή, οι ιδιοµορφίες της, κ.λπ.). Oι καλλιτεχνικές αποτυπώσεις των σκητών, η αναπαραστατική λεπτοµέρεια των φωτογραφιών, αλλά και τα παρατιθέµενα γενικά «περιγραφικά» πλάνα, τα οποία εντάσσουν κάθε µία απ αυτές στο φυσικ και πνευµατικ κλίµα τους, οι διευκρινιστικές και πετυχηµένες σηµειώσεις-τίτλοι των φωτογραφιών, το καλαίσθητο της λης εκτ πωσης του τ µου, καθιστο ν την παρουσιαζ µενη φωτογραφική περιήγηση στο «Περιβ λι της Παναγίας» µια ξεχωριστή προσπάθεια για µέθεξη στον ιερ τ πο της Oρθοδοξίας και στον πνευµατικ του κ σµο σων επιθυµο ν να τον επισκεφθο ν, αλλά και ενθ µιον σων είχαν την ευκαιρία να νιώσουν το µεγαλείο του ευλογηµένου Aγιώνυµου ρους. ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο M. Γ. ΣΕΡΓΗΣ Todor Cepreganov (ed.), History of the Macedonian People, Aneta Shukarova Mitko B. Panov Dragi Georgiev Krste Bitkovski Ivan Katardziev Vanche Stojchev Novica Veljanovski Todor Cepreganov (authors), Skopje, Institute of National History, 2008, pp Μετά την πτώση του Ράνκοβιτς (1966), ταν οι οµ σπονδες σοσιαλιστικές γιουγκοσλαβικές δηµοκρατίες απέκτησαν έναν σηµαντικ βαθµ αυτονοµίας, ο Πρ εδρος της Ένωσης Κοµµουνιστών «Μακεδονίας», Κρστε Τσερβενκ φσκυ, εισήγαγε την έννοια του «ετεροχρονισµένου έθνους» για τους Σλαβοµακεδ νες. Απ την καθυστερηµένη κρατική αποκατάσταση των Σλαβοµακεδ νων απέρρεε η ανάγκη της ταχείας ανάπτυξης του «µακεδονικο έθνους» το οποίο έπρεπε να αποκτήσει τα χαρακτηριστικά εν ς σ γχρονου έθνους. Τα πρώτα βήµατα ήταν η πραξικοπηµατική

4 214 Bιβλιοκρισίες ανακήρυξη της «Αυτοκέφαλης Ορθ δοξης Μακεδονικής Εκκλησίας» (1967), η ίδρυση της «Μακεδονικής Ακαδηµίας Επιστηµών και Τεχνών», η έναρξη των ξεν γλωσσων προπαγανδιστικών εκποµπών του ραδιοφωνικο σταθµο Σκοπίων (1970), ο οποίος εξέπεµπε δ ο φορές την ηµέρα και στην ελληνική γλώσσα. Οι εκποµπές του ραδιοφωνικο σταθµο Σκοπίων στην ελληνική σχολίαζαν πάντοτε ζητήµατα «µακεδονικο έθνους, µακεδονικής γλώσσας και µακεδονικής µειον τητας», πράγµα το οποίο δηλητηρίαζε τις διµερείς ελληνογιουγκοσλαβικές σχέσεις οι οποίες ο τως ή άλλως είχαν περιέλθει σε στασιµ τητα στα πρώτα χρ νια της δικτατορίας των συνταγ- µαταρχών. Αναφερ µενος στις ανθελληνικές εκποµπές του ραδιοφωνικο σταθµο Σκοπίων ο θεωρητικ ς της δικτατορίας και υφυπουργ ς παρά τω πρωθυπουργώ, Γεώργιος Γεωργαλάς, δήλωσε σε συνέντευξη τ που στις 17 Μαρτίου: Α κποµπα α ταί, ς µετ λ πης µας πρέπει ν διαπιστώνωµεν, ποτελο ν να γκάθι ε ς τ ς σχέσεις µεταξ Γιουγκοσλαβίας κα Eλλάδας Eπικαλο νται κείµενα το παρελθ ντος γνώστων συγγραφέων ο πο οι ποστηρίζουν τι πάρχει δ θεν Μακεδονικ ν θέµα, µακεδονικ γλώσσα ν µπορο µεν ν παραδεχθ µεν ε κ λως τι ποκέντρωσις ε ς τ ν Γιουγκοσλαβίαν π τ ν µορφ ν µ σπονδων δηµοκρατι ν πιτρέπει ε ς τ Σκ πια ν παίζουν α τ ν τ ν ρ λον. ν µπορο µεν ν πιστε σωµεν τι α τον µησις τ ν µέσων νηµερώσεως ε ς τ ν Γιουγκοσλαβίαν, ο ραδιοσταθµοί, τηλε ρασις κα α εφηµερίδες πιτρέπουν ε ς ναν ραδιοφωνικ ν σταθµ ν ν σκ δίαν ξωτερικ ν πολιτικήν 1. Η ηγεσία των Σκοπίων διακήρυττε τι οι σχέσεις της Ελλάδας µε τη Γιουγκοσλαβία διέρχονταν τώρα απ τα Σκ πια, δηλαδή απ την αναγνώριση «µακεδονικής» µειον τητας. Η οµ σπονδη γιουγκοσλαβική κυβέρνηση µως δεν έθετε την ε- ξέλιξη των διµερών ελληνογιουγκοσλαβικών σχέσεων σε άµεση συνάρτηση µε την αναγνώριση «µακεδονικής» µειον τητας απ την Ελλάδα, παρ λο που στις επίσηµες συναντήσεις πολιτικών ανδρών των δ ο χωρών ανακινο σε το ζήτηµα (για παράδειγµα στη συνάντηση του υφυπουργο Εξωτερικών Χρήστου Ξανθ πουλου Παλα- µά µε τον υπουργ Εξωτερικών Μίρκο Τεπάβατς στο Βελιγράδι τον Σεπτέµβριο του 1971, και του Κωνσταντίνου Καραµανλή µε τον πρωθυπουργ Τζεµάλ Μπίγιεντις τον Ιο νιο του 1971 στη Λιουµπλιάνα). Παρά την αισθητή βελτίωση των ελληνογιουγκοσλαβικών σχέσεων µετά την αποκατάσταση της ηµοκρατίας στην Ελλάδα (1974), η ηγεσία των Σκοπίων ήθελε να αποστείλει ένα µήνυµα στην Αθήνα, έστω και για λ γους επικοινωνιακής πολιτικής στο εσωτερικ της οµ σπονδης σοσιαλιστικής γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας, τι δεν παρέµενε αδιάφορη στη διαµ ρφωση του πλέγµατος των ελληνογιουγκοσλαβικών σχέσεων. ταν τον Μάιο του 1976 ο Τίτο ε- πισκέφθηκε την Αθήνα, στη γιουγκοσλαβική αντιπροσωπεία συµµετείχε και ο πρωθυπουργ ς των Σκοπίων, Μπλαγκ ϊ Ποπώφ, παρά τις αντιρρήσεις της ελληνικής κυβέρνησης. Σε επίπεδο ιστοριογραφίας, µετά το 1966, προτεραι τητα για τους ιστορικο ς των Σκοπίων είχε ο Μεσαίωνας, η διερε νηση του «µακεδονικο κράτους του Σα- µουήλ», ο σφετερισµ ς της βουλγαρικής µεσαιωνικής ιστορίας και η διε ρυνση των ορίων της «ιστορικ τητας του µακεδονικο έθνους». Επιχειρώντας µια µαρξιστική α- νάλυση του έθνους, ο Κρστε Τσερβενκ φσκυ συνέδεε τη γένεση των εθνών µε τον καπιταλισµ, αλλά χωρίς ιστορικ παρελθ ν ένα έθνος δεν µπορεί να προκ ψει µ νο 1. Νέα Πολιτεία, φ

5 Todor Cepreganov (ed.), History of the Macedonian People 215 υπ την επίδραση οικονοµικών παραγ ντων. Η ηγεσία µας δεν µπορεί να πει στο λα µας πως µέχρι το 1945 ήµασταν Βο λγαροι και κατ πιν γίναµε Μακεδ νες. Αυτ το αίσθηµα άρχισε να αναπτ σσεται κατά τα µέσα του περασµένου αιώνα, επισή- µανε ο Τσερβενκ φσκυ στον Τ ντωρ Ζίφκωφ σε συνάντησή τους στις 19 Μα ου 2. Αλλά ένα αίσθηµα δεν µπορεί να αναπτυχθεί χωρίς την αναζήτηση πραγµατικών ή µυθικών ιστορικών ριζών. Στη δεκατία του 60 και 70 οι βουλγαρογιουγκοσλαβικές σχέσεις επηρεάζονταν αισθητά απ το Μακεδονικ ζήτηµα: η Σ φια δεν µπορο σε να αποδεχτεί τη θεµελίωση του «µακεδονικο έθνους» σε αντιβουλγαρική βάση και την πλαστογράφηση της βουλγαρικής µεσαιωνικής ιστορίας, ενώ τα Σκ πια αναζητο σαν «µακεδονική µειον τητα» στη Βουλγαρία και κατηγορο σαν την κοµµουνιστική Βουλγαρία τι δεν είχε αποδεσµευτεί απ το σ µπλεγµα του µεγαλοϊδεατισµο της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου. Η Βουλγαρία είχε καθιερώσει ως εθνικές γιορτές τη 2η Αυγο στου, επέτειο της εξέγερσης του Ίλιντεν το 1903, και την 3η Μαρτίου, επέτειο της υπογραφής της προκαταρκτικής Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου το Μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και την ανεξαρτητοποίηση της ΠΓ Μ, η διένεξη των Σκοπίων µε την Ελλάδα για το νοµα κατέστησε επιτακτική την ανάγκη στη γειτονική χώρα της προσκ µισης «ιστορικών» επιχειρηµάτων για να αποδειχθεί τι οι έννοιες «Ελλάδα και Μακεδονία, Έλληνες και Μακεδ νες» αλληλοαποκλείονται και τι οι Σλαβοµακεδ νες προέρχονται απ τους «Αρχαίους, µη ελληνικής προελε σεως, Μακεδ νες» απ τους οποίους κληρον µησαν και το νοµα 3.Η «τεκ- µηρίωση» αυτών των θέσεων προσέλαβε τον χαρακτήρα υστερίας µετά τη σ νοδο του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι (Απρίλιος 2008), την αποτυχία της γειτονικής χώρας να ενταχθεί στην Eυρωατλαντική Συµµαχία και το αβέβαιο µέλλον της σχετικά µε την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τον σκοπ αυτ εξυπηρετεί η πρ σφατη έκδοση του Ινστιτο του Εθνικής Ιστορίας των Σκοπίων History of the Macedonian People, Skopje 2008, συλλογικ έργο διαφ ρων ιστορικών της παλιάς και νέας γενιάς το οποίο χρηµατοδοτήθηκε απ την κυβέρνηση Γκρο εφσκυ και γράφτηκε µε ταχ τατους ρυθµο ς. Τα πρώτα πέντε κεφάλαια (σσ. 5-72) αναφέρονται στην Αρχαι τητα και στον Πρώιµο Μεσαίωνα (Macedonia in the Prehistoric Time, Macedonia in the Ancient World, Alexander III of Macedonia 336BC-323BC Macedonia, the World Empire, The Formation of Macedonian Empires after the Death of Alexander III of Macedonia Macedonia in the Period of Roman Rule 168 BC to the End of III Century, Macedonia between East and West IV-V Century). ο είναι οι βασικές θέσεις που προβάλλονται: 1) τι οι Αρχαίοι Μακεδ νες, απ εθνολογική και γλωσσική άποψη, είναι συγγενείς µε τους Βρ γες (θρακικ φ λο) και διέφεραν απ τους Έλληνες (µοναρχία στη Μακεδονία, ενώ π λεις-κράτη στους Έλληνες), οι οποίοι αποκαλο σαν τους Μακεδ νες βαρβάρους, 2) η Ελληνιστική Εποχή, ρο που εισήγαγε ο Γερµαν ς ιστορικ ς 2. Βλ. Το Μακεδονικ και η Βουλγαρία. Πλήρη τα απ ρρητα βουλγαρικά έγγραφα , Σπυρίδων Σφέτας (εισ.-µτφρ.-σχ.), Θεσσαλονίκη, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών Βουλγαρικά Κρατικά Αρχεία Εκδ. Oίκος Aφών Κυριακίδη, 2009, σ Για µια πρώτη προσέγγιση των νέων κατευθ νσεων της ιστοριογραφίας των Σκοπίων µετά το 1991 βλ. Σπ. Σφέτας, «Κατευθ νσεις της σ γχρονης σλαβοµακεδονικής ιστοριογραφίας», Μακεδονικές ταυτ τητες στον χρ νο. ιεπιστηµονικές προσεγγίσεις, Ιων. Στεφανίδης Βλ. Βλασίδης Ευάγ. Κωφ ς (επιµ.), Αθήνα, εκδ. Πατάκη, 2008, σσ

6 216 Bιβλιοκρισίες Droysen, πρέπει να αποκαλείται «Αλεξανδρινή ή Μακεδονική», δι τι τα οικουµενικά επιτε γµατα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η διάλυση των π λεων-κρατών και η φυλετική ανάµιξη των Μακεδ νων µε τους Πέρσες, ήταν σε πλήρη αντίθεση µε τις παραδ σεις των Ελλήνων (π λις-κράτος, αντίθεση Έλλην-Βάρβαρος). H ελληνικ τητα των Αρχαίων Μακεδ νων προκ πτει απ τις ιστορικές πηγές, τα γλωσσολογικά δεδοµένα και τα αρχαιολογικά ευρήµατα τα οποία συνδέουν τον µακεδονικ χώρο µε τον Ελληνισµ ήδη απ τη µυκηναϊκή εποχή. Σοβαροί µελετητές (Hoffman, Beloch, Droysen) έχουν τεκµηριώσει την άποψη αυτή. Η εχθρική στάση ορισµένων πολιτικών παραγ ντων έναντι των Αρχαίων Μακεδ νων οφείλεται στη διαφορά του πολιτικο συστήµατος µεταξ της Μακεδονίας (δεν υπήρχε ο θεσµ ς της δηµοκρατίας, της π λης-κράτους) και της Ν τιας Ελλάδας και στον φ βο επιβολής µοναρχικο πολιτε µατος. Η επιθετικ τητα του ηµοσθένη κατά του Φιλίππου οφείλεται και στο γεγον ς τι η Αθήνα, µε την εξάπλωση του µακεδονικο βασιλείου, έχανε τις αποικίες της στον µακεδονικ χώρο και τις προσβάσεις της στη Θράκη που αποτελο σε τον σιτοβολώνα της. Η Μακεδονία αποτέλεσε προπ ργιο του Ελληνισµο κατά των βαρβάρων: τίνος κα πηλίκης δε τιµ ς ξιο σθαι Μακεδ νας, ο τ ν πλείω το βίου χρ νον ο πα ονται διαγωνιζ µενοι πρ ς το ς βαρβάρους π ρ τ ς τ ν Eλλήνων σφαλείας. Oτι γ ρ ε ποτ ν ν µεγάλοις ν κινδ νοις τ κατ το ς Eλληνας, ε µ Μακεδ νας ε χοµεν πρ φραγµα (Πολ βιος, 9,35). Σε τελευταία ανάλυση σηµασία έχει το γεγον ς τι οι ίδιοι οι Μακεδ νες τ νιζαν την ελληνική τους καταγωγή. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του βασιλιά Αλέξανδρου Α ( ), ο οποίος απέδειξε την ελληνική του καταγωγή για να συµµετάσχει στους Ολυµπιακο ς Αγώνες, Aλεξάνδρου γ ρ εθλε ειν λοµένου κα καταβάντος π α τ το το ο ντιθευσ µενοι Eλλήνων ξεργ ν µιν, φάµενοι ο βαρβάρων γωνιστέων ε ναι τ ν γώνα λλ Eλλήνων. Aλέξανδρος δ πειδ πέδειξε ς ε η Aργε ος, κρίθη τε ε ναι Eλλην κα γωνιζ µενος στάδιον συνεξέπιπτε τ πρώτ ω (Ηρ δοτος, V22). Η γλώσσα των Αρχαίων Μακεδ νων ήταν ελληνική διάλεκτος. Η µ νη φωνητική διαφορά που διακρίνει την αρχαία µακεδονική απ τις άλλες ελληνικές διαλέκτους δηλαδή τα σ µφωνα β αντί φ, δ αντί θ και γ αντί χ, εξηγείται µέσα στο πλαίσιο της ελληνικής διαλεκτολογίας. Μπορο µε να υποθέσουµε τι ο µακεδονικ ς ε- θνικ ς κλάδος διαχωρίστηκε απ τον ιωνικ, αιλοαχαϊκ και δωρικ πριν η πρωτοελληνική διαµορφώσει απ τους αντίστοιχους ινδοευρωπαϊκο ς φθ γγους το φ, θ, χ και ακολο θησε δική του εξέλιξη ή τι ο µακεδονικ ς κλάδος, χωρίς να πάψει να είναι ελληνικ ς, αφοµοίωσε πολλο ς Θρακο-Ιλλυριο ς ώστε να δεχτεί ως προς το φθογγικ αυτ στοιχείο ξένη επίδραση. Ο Φίλιππος Β και ο Μέγας Αλέξανδρος είχαν αντιληφθεί τι οι Πέρσες, παρά την ήττα τους στους Μηδικο ς Πολέµους, αναµιγν ονταν στα εσωτερικά των ελληνικών π λεων, αναλάµβαναν ρ λο διαιτητο (Ανταλκίδειος Ειρήνη 387 π.χ.) και συνεπώς αποτελο σαν απειλή. Γι αυτ ν τον λ γο ο Φίλιππος B και ο Mέγας Aλέξανδρος απέβησαν θιασώτες της Πανελληνίου Ιδέας, της ένωσης των Ελλήνων και τιµωρίας των Περσών υπ το σκήπτρο της µακεδονικής δυναστείας. Τον οικουµενικ και ηγεµονικ ρ λο που θα µπορο σε να διαδραµατίσει ο Ελληνισµ ς, αν παρέ- µενε ενωµένος υπ µία εξουσία, αντιλήφθηκε ο ίδιος ο δάσκαλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο Αριστοτέλης. Οι λαοί της οικουµένης παρουσιάζουν τριών ειδών χαρακτήρες, επισήµανε ο Αριστοτέλης. Οι λαοί που ζουν σε ψυχρο ς τ πους έχουν δυνατ θυµικ, αλλά υστερο ν στη διαν ηση και την επιδεξι τητα. Για τον λ γο αυτ

7 Todor Cepreganov (ed.), History of the Macedonian People 217 ζουν σχετικά ελε θερα, αλλά δεν έχουν πολιτικ τητα και δεν µπορο ν να κυβερνήσουν τους πλησίον τους. Τα έθνη της Ασίας δεν υστερο ν σε διανοητικές αρετές και σε επιδεξι τητα, αλλά είναι «άθυµα», δεν έχουν θέληση. Στη µέση βρίσκονται οι Έλληνες οι οποίοι συνδυάζουν και τις δ ο αρετές, είναι διανοητικοί και θυµοειδείς, και για τον λ γο αυτ είναι ελε θεροι και ξέρουν να πολιτε ονται 4. Ξεπερνώντας την πολιτική θεωρία της π λης-κράτους, ο Αριστοτέλης τ νισε τι οι Έλληνες, αν πολιτε ονταν καλά και αποτελο σαν µια πολιτεία, θα µπορο σαν να εξουσιάσουν λο τον κ σµο: Τ δ τ ν Eλλήνων γένος, σπερ µεσε ει κατ το ς τ πους, κα γ ρ νθυµον κα διανοητικ ν στιν, δι περ λε θερ ν τε διατελε κα βέλτιστα πολιτευ µενον, κα δυνάµενον ρχειν πάντων, µι ς τυγχάνων πολιτείας (Πολιτικά, 1327, σ. 29). εν αποτελεί κατά συνέπεια έκπληξη που ο Μέγας Αλέξανδρος ακολο θησε το δίδαγµα του δασκάλου του, θεωρώντας αναγκαίο τον τερµατισµ του βίου της π λεως- κράτους µπροστά στην ιστορική αποστολή του Ελληνισµο. Η αντίθεση Έλλην- Βάρβαρος είχε ήδη ξεπεραστεί µέσω της µέθεξης των αλλ γλωσσων στην ελληνική παιδεία. Η φυλετική συγχώνευση Μακεδ νων και Περσών που προώθησε ο Μέγας Αλέξανδρος, η υιοθέτηση της ανατολικής ενδυµασίας και των περσικών τρ πων ζωής ήταν κινήσεις τακτικής µέσα στη στρατηγική του για τη συγχώνευση Ελλάδος (Ευρώπης)-Ασίας, αλλά µε αφετηρία και ρυθµιστικ παράγοντα το ελληνικ πνε - µα. Για τη διάδοση του ελληνικο πολιτισµο ίδρυσε πάνω απ 70 π λεις. Η ανατολική Μεσ γειος αποτέλεσε µια εν τητα και η ελληνική γλώσσα απέβη η κοσµοπολίτικη γλώσσα της Eλληνιστικής Eποχής, προλειαίνοντας έτσι το έδαφος για τη νίκη του Χριστιανισµο. Το να ισχυριστεί κανείς τι ο Droysen εισήγαγε τον ρο Ελληνιστική Εποχή απλά λ γω του γερµανικο του συνδρ µου γιατί έβλεπε στη Μακεδονία, η οποία ένωσε την Ελλάδα και κυριάρχησε στην Ασία, ένα πρ τυπο για ανάλογο ρ λο της Πρωσίας (Μακεδονίας), την ένωση δηλαδή της Γερµανίας (Ελλάδας) και την επικράτησή της στην Ευρώπη (Ασία) είναι µια υπεραπλο στευση. Σήµερα οι ιστορικοί και οι αρχαιολ γοι των Σκοπίων αποδίδουν µεγάλη σηµασία στην αρχαι τητα και λ γω της γενναι δωρης κρατικής επιχορήγησης των ανασκαφών. Η Μακεδονία είναι συνδεδεµένη µε την παγκ σµια ιστορία. Η Μακεδονία µπορεί να υπερασπίσει το νοµά της, µονάχα αν αποδείξει τι ο µακεδονικ ς λα ς έχει αρχαίες ρίζες και χι τι είναι σλαβικ ς. Η κ ρια προβληµατική µε το νοµα είναι ο ισχυρισµ ς τι οι Σλάβοι είναι ένα συστατικ της εθνογένεσής µας. Το νοµα Μακεδονία υπάρχει πολ πριν απ τους Σλάβους και, αν ισχυριστο µε τι η καταγωγή µας ανάγεται στον 5ο και 6ο αιώνα, θάβουµε το νοµα Μακεδονία, δι τι αυτ ανήκει στους Αρχαίους και δεν είναι σλαβικ. Το νοµα αυτ υπάρχει πριν απ τους Σλάβους και είναι προβληµατικ ς ο ισχυρισµ ς τι οι Σλάβοι είναι µέρος της εθνογένεσής µας 5 ήταν η χαρακτηριστική δήλωση του αρχαιολ γου Πάσκο Κο ζµαν, ο οποίος, ως µέντορας του Γκρο εφσκυ, είχε καταλυτική επίδραση στη λήψη των αποφάσεων για την κατασκευή του αγάλµατος του Μεγάλου Αλεξάνδρου και τη µετονοµασία οδών και σταδίων µε αρχαία ον µατα. Αυτή η φετιχοποίηση της ιστορίας και η κατασκευή εθνογενετικών θεωριών για την κάλυψη πολιτικών αναγκών θυµίζει την ιστοριογραφία κατά την περίοδο του 4. Βλ. Κ. Τσάτσος, Η Κοινωνική Φιλοσοφία των Αρχαίων Ελλήνων, Αθήνα 1980, σσ Βλ. Dnevnik, φ

8 218 Bιβλιοκρισίες εθνικοσοσιαλισµο. Τ τε µε υπερβάλλοντα ζήλο Γερµανοί ιστορικοί υπερθεµάτιζαν την άρια, µη σλαβική καταγωγή των Βουλγάρων (ως προερχοµένων απ τους Πρωτοβο λγαρους) και των Κροατών (ως προερχοµένων απ τους Άντες). Τα επ µενα τέσσερα κεφάλαια (σσ ) αναφέρονται στον Μεσαίωνα (Macedonia and the Slavs, Macedonia the Cradle of the Cultural and Spiritual Processes, The Creation of the Medieval State in Macedonia, Macedonia between the Byzantine and the Ottoman Empire). Η «πρωτ τυπη» θέση που προβάλλεται εδώ είναι τι οι Αρχαίοι Μακεδ νες οι οποίοι υφίσταντο ακ µα ως ιδιαίτερος λα ς, αναµίχθηκαν µε τους Σλάβους που αριθµητικά ήταν λιγ τεροι, και τους κληροδ τησαν το νοµα «Μακεδ νες» ως δηλωτικ πλέον των Σλάβων. Έτσι, οι Βυζαντινοί εισήγαγαν τους ρους Μακεδ νες Σλάβοι και Μακεδονικαί Σκλαβηνίαι! The attested continuity of the Macedonians as a major population in Macedonia had an essential reflection on the process of the transfer of the Macedonian traditions to the Slavs that settled on the territory of Macedonia from the 7th century. This was also confirmed by the recent historical and archeological studies, which demonstrate that the Slavic settlement in Macedonia did not represent massive colonization of such capacity that might have completely changed the ethnical constellation in Macedonia, although the strong influence of the Slavic ethnos was certain. At the same time the Slavs themselves during the 7th century noticed a demographic crisis. Actually, it was a gradual process that enabled the mutual interaction, coexistence and symbiosis between the ancient Macedonians and the Slavs that settled in Macedonia. Actually, the new complex ethnical configuration that had been created on the territory of Macedonia during the 7th-8th century period, with the attested presence of the ancient Macedonians and settled Slavs in Macedonia, caused the Byzantine authors like Theophanes to start identifying the Slavs that were living on the Macedonian territory under the unified name Macedonian sklavini. Thus it can be concluded that the ancient Macedonians had a strong influence in the process of group self-identification and the creation of the identity of the Slavs settled in Macedonia, which were considered by the Byzantines as Macedonian Slavs. The episodes that were found in the Book II in the Miracles of St Demetrius in which the anonymous author makes clear distinction between «our language» and the «language of the Romeians, Bulgarians and Slavs», actually refer that the initial phase of the process of interaction not the Greek, but the Macedonian language spoken in Thessalonica was used in the communication between the Thessalonican citizens and the Macedonian Slavs (σσ ). Ακολουθο ν οι ανακυκλώσεις των συνηθισµένων στερεοτ πων: τον 9ο αι. ένα µέρος της Μακεδονίας, το οποίο συµπίπτει µε τα ρια της σηµερινής ΠΓ Μ, προσαρτήθηκε στο µεσαιωνικ βουλγαρικ κράτος, αλλά οι Μακεδ νες (Σλάβοι) κατ ρθωσαν να αποτινάξουν τη βουλγαρική διοίκηση και µε τον Σαµουήλ να ιδρ σουν το πρώτο «µακεδονικ» κράτος (969 µ.χ.), στην Αχρίδα χρησιµοποιο νταν το γλαγολιτικ αλφάβητο, ενώ στην Πρεσλάβα το κυριλλικ. Το τι οι βυζαντινοί συγγραφείς αναφέρουν το κράτος του Σαµουήλ ως βουλγαρικ αποδίδεται, κατά τους ι- στορικο ς των Σκοπίων, στην άγνοια των εθνολογικών δεδοµένων και κυρίως στο γεγον ς τι την περίοδο που είχε συγκροτηθεί το κράτος του Σαµουήλ οι Βυζαντινοί χρησιµοποιο σαν τον ρο Μακεδονία ως διοικητικ ρο, ως Θέµα, για τη Θράκη (σσ ). Η γλώσσα στην οποία µεταφράστηκαν τα Ευαγγέλια και άλλα εκκλησιαστικά κείµενα απ τους Κ ριλλο και Μεθ διο ήταν η γλώσσα των «Μακεδ νων» (Σλάβων). Τον 14ο αι. η Μακεδονία καταλήφθηκε απ τους Σέρβους, αλλά οι «Μα-

9 Todor Cepreganov (ed.), History of the Macedonian People 219 κεδ νες» (Σλάβοι) διατήρησαν την ταυτ τητά τους και ο Στέφανος ουσάν έφερε τον τίτλο tsar of the Romeians and Serbs as well as Macedonian tsar (σ. 114). Οι έωλες αυτές θέσεις έχουν αντικρουσθεί 6 και είναι περιττ ς ένας περαιτέρω σχολιασµ ς. Επειδή µως η ιστορία στα Σκ πια γράφεται υπ το πρίσµα της µάχης µε την Ελλάδα για την κατοχ ρωση του ον µατος της Μακεδονίας, αξίζει να σχολιαστο ν τα νέα σοφίσµατα. Τα συγκεκριµένα κεφάλαια για τον Μεσαίωνα έγραψε ο νεαρ ς ιστορικ ς Mitko Panov.Ο πατέρας του, Branko Panov, στα αντίστοιχα κεφάλαια της «Ιστορίας του µακεδονικο λαο», στην έκδοση του 2000, ταν η διένεξη Ελλάδας Σκοπίων δεν είχε τη σηµερινή οξ τητα, υποστήριζε το αντίθετο, τι δηλαδή οι Σλάβοι ήταν πολυπληθέστεροι και υπερίσχυσαν. Μετά την οριστική εγκατάσταση των Σλάβων στη Μακεδονία, σε ορισµένες περιοχές κυρίαρχη οµάδα αναδείχτηκε η σλαβική εθνολογική οµάδα. Οι παλιοί κάτοικοι οι Μακεδ νες οι οποίοι την περίοδο αυτή αποτελο σαν τον κ ριο αυτ χθονα πληθυσµ, πως και οι άλλοι παλαιοβαλκανικοί λαοί (Θράκες, Ιλλυριοί, Έλληνες και άλλοι) είχαν σε σηµαντικ βαθµ συρρικνωθεί κατά τις µακροχρ νιες σλαβο-αραβικές επιδροµές. Ένα µεγάλο µέρος του παλαιο µακεδονικο πληθυσµο εξοντώθηκε ή αιχµαλωτίστηκε, ένα µεγάλο επίσης µέρος µετοίκησε γ ρω απ την Αδριανο πολη της Θράκης. Με τη µετατροπή της Μακεδονίας σε σλαβική χώρα επήλθε συµβίωση µεταξ των Σλάβων ε- ποίκων, που αριθµητικά ήταν πολ περισσ τεροι, και του εκτοπισθέντος αυτ χθονου µακεδονικο πληθυσµο, που αριθµητικά ήταν λιγ τερος 7. Προφανώς δεν προέκυψαν νέα ιστορικά και αρχαιολογικά δεδοµένα για τη ριζική αυτή αναθεώρηση των απ ψεων, αλλά πολιτικά δεδοµένα, δηλαδή η συνειδητοποίηση του γεγον τος απ την πλευρά των Σκοπίων τι η διένεξη µε την Ελλάδα για το νοµα δεν είναι διµερές θέµα και η µη επίλυσή του θα είχε συνέπειες για το µέλλον της χώρας. Έτσι, πρέπει να αποδειχτεί η «ιστορική συνέχεια του µακεδονικο λαο». Αποτελεί κατάφωρη παραποίηση της ιστορίας το σ φισµα τι οι Σλάβοι ανα- µίχθηκαν µε τους γηγενείς, µη ελληνικής καταγωγής, Μακεδ νες απ τους οποίους κληρον µησαν το νοµα Μακεδ νες. Πολ περισσ τερο ο ισχυρισµ ς τι οι Βυζαντινοί συγγραφείς χρησιµοποίησαν τον ρο «Μακεδ νες Σλάβοι» και τι ο Στέφανος ουσάν έφερε τον τίτλο του «Μακεδ να Τσάρου». Οι Βυζαντινοί συγγραφείς, ακ µα και ταν χρησιµοποιο σαν αρχαία εθνων µια, τα οποία µως στην εποχή τους είχαν µ νο γεωγραφικ περιεχ µενο, για τα νέα φ λα που κατέκλυζαν τη Χερσ νησο του Αίµου (για παράδειγµα οι Σέρβοι αναφέρονται ως Τριβαλλοί, οι Βο λγαροι ως Σκ θες, οι Το ρκοι ως Πέρσες), σε καµιά περίπτωση δεν ανέφεραν τους Σλάβους ως Μακεδ νες. Αλλά, αν οι Βυζαντινοί είχαν επίγνωση της «µακεδονοσλαβικής εθνογένεσης» και χρησιµοποιο σαν τον ρο «Μακεδ νες Σλάβοι», τ τε πως αγνοο σαν τα εθνολογικά δεδοµένα και δεν χαρακτήρισαν το κράτος του Σα- µουήλ «µακεδονικ»; Η αντίφαση του Mitko Panov είναι προφανής. Το πρ βληµα έγκειται στο γεγον ς τι στον Μεσαίωνα ο ρος «Μακεδ νες» δεν ταυτίστηκε µε Σλάβους. Αν η ΠΓ Μ θέλει να κατοχυρώσει το νοµα Μακεδονία, πρέπει να σφετεριστεί την αρχαι τητα, δι τι στον Μεσαίωνα οι Σλάβοι δεν µνηµονε ουν τον ρο 6. Βλ. Σπ. Σφέτας, ψεις του Μακεδονικο Ζητήµατος στον 20 αιώνα, Θεσσαλονίκη, εκδ. Βάνιας, 2001, σσ Το σχετικ απ σπασµα δηµοσιε τηκε στην εφηµερίδα Utrinski Vesnik, βλ. «Nova istorija za novi podelbi», Utrinski Vesnik, φ

10 220 Bιβλιοκρισίες Μακεδονία, υποστήριξε ο Πάσκο Κο ζµαν: Αν θέλω να είµαι Μακεδ νας, πρέπει να δεχτώ τι και πριν απ τους Σλάβους υπήρχε βάση πάνω στην οποία οικοδοµηθήκαµε. Αν είναι έτσι, αν είµαστε κυρίως Σλάβοι, οι Έλληνες θα µας ονοµάζουν «Σλαβο-Τουρκία, Σλαβοπαιονία» Τι έχετε απ τον Σαµουήλ, εκτ ς απ το νοµα και το φρο ριο; Στις αρχαιολογικές µου ανασκαφές δεν βρήκα κάνενα κατάλοιπο απ την εποχή του, ο τε ένα κοµµάτι. εν γνωρίζω τι έκανε 40 χρ νια. Υπήρχε, - µως πουθενά δεν ανέφερε τη Μακεδονία. Ποιος είναι ο Σαµουήλ, είναι Μακεδ νας, αν δεν έχει µνηµονε σει πουθενά τη Μακεδονία; 8, δήλωσε µε στ µφο ο µέντορας του Γκρο εφσκυ, αποκαλ πτοντας την κρίση ταυτ τητας των Σλαβοµακεδ νων και προκαλώντας σκεπτικισµ και αµηχανία στην κοινή γνώµη µε την κατάρριψη του ειδώλου του Σαµουήλ. Το στοιχείο το οποίο προσκοµίστηκε για την απ δειξη της παρξης των µη ελληνικής καταγωγής Αρχαίων Μακεδ νων κατά τις σλαβικές επιδροµές είναι το χωρίο απ τα Θα µατα του Αγίου ηµητρίου. Πρ κειται για το 5ο Θα µα το οποίο α- ναφέρεται στην πολυσυζητηµένη και αµφιλεγ µενη επιχείρηση του Κο βερ εναντίον της Θεσσαλονίκης (680 µ.χ.) και, συγκεκριµένα, στον πολ γλωσσο και δαιµ νιο άρχοντα του Κο βερ στον οποίο ανατέθηκε η εκπ ρθηση της Θεσσαλονίκης. Ο πανο ργος αυτ ς άρχοντας γνώριζε την καθ µ ς γλ σσαν, αλλά και τη γλώσσα των Ρωµαίων, Σλάβων και Βουλγάρων. Eσκέψατο µετ τ ν α το συµβο λων π ο κεί α πωλεί α κα γνώµ η, κα τα την κρυφηδ ν βουλ ν στά, στε τιν τ ν α το ρχ ντων ξοχον ντα κα πανο ργον ν π σι, κα τ ν καθ µ ς πιστάµενον γλ σσαν κα τ ν Ρωµαίων, Σκλάβων κα Βουλγάρων... Το ποια ήταν η καθ µ ς γλ σσα, δηλαδή η γλώσσα των κατοίκων της Θεσσαλονίκης, έχει αποσαφηνιστεί στην έρευνα. Είναι η ελληνική γλώσσα που δεν κατονοµάζεται απ τον ανώνυµο συγγραφέα της Β Συλλογής των Θαυµάτων, δι τι τ τε ο ρος Έλλην σήµαινε τον ειδωλολάτρη 9.Η γλώσσα των Ρωµαίων είναι η λατινική, των Σκλάβων η σλαβική και των Βουλγάρων η τουρκική πρωτοβουλγαρική. Αυτή η ψ χωση της αρχαιοπληξίας της ιστοριογραφίας των Σκοπίων, ο τονισµ ς της υπερτροφίας της αν παρκτης αρχαίας µακεδονικής κληρονοµιάς σε βάρος της αυταπ δεικτης νοτιοσλαβικής εθνοπολιτισµικής οµάδας, στην οποία ανήκουν οι Σλάβοι κάτοικοι της ΠΓ Μ, προκάλεσε αντιδράσεις σε κ κλους του ακαδηµαϊκο και του πολιτικο κ σµου της γειτονικής χώρας που επισήµαναν τι η επιχείρηση µπορεί τελικά να αποβεί µπο µερανγκ στη διπλωµατική διελκυστίνδα για το νοµα. Εξαπολ οντας επίθεση στον Πάσκο Κο ζµαν, στο πλαίσιο µιας έντονης τηλεοπτικής αναµέτρησης, ο Λιο πτσο Γκεοργιέφσκυ επισήµανε τι η σηµερινή ηµοκρατία της Μακεδονίας δεν µπορεί να επικαλείται τι είναι κληρον µος των Αρχαίων Μακεδ νων, το κράτος του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου ήταν σε άλλη περιοχή, στα πλαίσια της Ελλάδας. Αν ισχυριζ µαστε τι έχουµε αρχαιοµακεδονική καταγωγή, επειδή οι Αρχαίοι Μακεδ νες κατέλαβαν και τις σηµερινές περιοχές της ηµοκρατίας της Μακεδονίας, αυτ θα σηµάνει τι και οι λαοί στην Ινδία έχουν αρχαιοµακεδονικές 8. Βλ. Utrinski Vesnik, φ Για το ζήτηµα αυτ βλ. την ενδιαφέρουσα και διαφωτιστική µελέτη της Μ. Γρηγορίου- Ιωαννίδου, «The καθ µ ς γλ σσα in the Mauros and Kouber s episode (Miracula S. Demetrii 291)», «Byzantine Macedonia: Identity, Image and History, Papers from the Melbourn Conference July 1995, Australian Association for Byzantine Studies», Byzantina Australiensia 13 (2000)

11 Todor Cepreganov (ed.), History of the Macedonian People 221 ρίζες. ταν ήρθαν οι Σλάβοι, στους χώρους µας ζο σαν οι σηµερινοί Βλάχοι και Έλληνες 10. Το επ µενο κεφάλαιο (σσ ) αναφέρεται στην Τουρκοκρατία (Macedonia under Ottoman Rule). Εξετάζονται οι δηµογραφικές αλλαγές, οι εποικισµοί, οι εξισλαµισµοί, η οργάνωση των υποδο λων µε βάση το Μιλλέτ, ο ρ λος της Αρχιεπισκοπής Αχρίδας στη διατήρηση της θρησκευτικής και πολιτιστικής ταυτ τητας των Ορθοδ ξων γενικά, αλλά δεν διευκρινίζεται η σηµασία του ρου Μακεδ νες επί Τουρκοκρατίας, ο οποίος ήταν γεωγραφικ ς και ταυτιζ ταν κυρίως µε τους Έλληνες και Βλάχους. Ακολουθεί ένα εκτενές κεφάλαιο (σσ ) για τον 19ο αι. (Macedonia in the XIX Century), που γίνεται αναφορά στην «εθνική αφ πνιση των Μακεδ νων» και στην εξέγερση του Ίλιντεν. Υποβαθµίζεται ο ρος Βο λγαροι ως εθνων µιο υπ τον οποίο εµφανίζονταν οι Σλάβοι διανοο µενοι (αδελφοί Μιλαντίνωφ, Γκρηγκώρ Παρλίτσεφ, Κουζµάν Σαπκάρεφ) και θεωρείται απλά πολιτική ετικέτα στον κοιν αγώνα «Μακεδ νων» και Βουλγάρων ως Σλάβων κατά της επιρροής του Ελληνισµο (σ. 162). Η εξέγερση της Κρέσνας (1879) καταγράφεται ως εξέγερση των «Μακεδ νων» για απελευθέρωση απ τους Το ρκους και χι για ένταξη της Μακεδονίας στη Βουλγαρία (σσ ). Η διαφοροποίηση Βουλγάρων και «Μακεδ νων» εκφράστηκε µε την προσπάθεια του επισκ που Θεοδ σιου Γκολογκάνωφ για την ανασ σταση της Αρχιεπισκοπής Αχρίδας (σσ ) και µε την ίδρυση της ΕΜΕΟ στη Θεσσαλονίκη το 1893 σε αντίθεση µε το Ανώτατο Μακεδονικ Κοµιτάτο της Σ φιας. Η ε- ξέγερση του Ίλιντεν, παρά την ανάµιξη του βουλγαρικο κράτους στην υποδα λισή της, αποτέλεσε την εποποιία των «Μακεδ νων». Ο Μισίρκωφ, ο πατέρας του «µακεδονικο σεπαρατισµο», δεν τυγχάνει ιδιαίτερης αναφοράς. Η προσπάθεια των ιστορικών των Σκοπίων να αποδώσουν επί της ουσίας (σλαβο)µακεδονική, µη βουλγαρική εθνική συνείδηση, στη σλαβική διαν ηση του µακεδονικο χώρου τον 19ο αι. αποτελεί εσκεµµένη διαστρέβλωση των ιστορικών πηγών. Τον 19ο αι. απλώς οι τοπικές ιδιαιτερ τητες και τα προφορικά πολιτισµικά στοιχεία δεν ήταν επαρκείς παράγοντες για τη συγκρ τηση της εθνικής ιδεολογίας. Προείχαν οι ιστορικές µνήµες, η απ δειξη εν ς ένδοξου ιστορικο παρελθ ντος, η τα τιση µε µια πατρίδα, η προοπτική της απελευθέρωσης και της δηµιουργίας κράτους. Η τα τιση των Σλαβοφώνων µε τη βουλγαρική εθνική ιδέα διάνοιγε πολλές προοπτικές, καθώς παρείχε το ένδοξο ιστορικ παρελθ ν και προοιωνιζ ταν ένα λαµπρ µέλλον µε τη βοήθεια των Ρώσων 11.Η εξέγερση της Κρέσνας ήταν µια βουλγαρική αντίδραση στις αποφάσεις του Συνεδρίου του Βερολίνου. εν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία για την τεκµηρίωση της άποψης τι ο επίσκοπος Σκοπίων, Θεοδ σιος Γκολογκάνωφ, επιδίωκε την ανασ σταση της Αρχιεπισκοπής Αχρίδας υπ τη σκέπη της Καθολικής Εκκλησίας και τι αυτ ς ήταν ο ουσιαστικ ς λ γος της αποποµπής του απ τα Σκ πια. Ο επίσκοπος Θεοδ σιος Γκολογκάνωφ στάλθηκε απ τον Έξαρχο Ιωσήφ Β, στις αρχές Μαρτίου 1890, χωρίς σουλτανικ βεράτι, απλά µε συστατική ε- πιστολή του Σουλτάνου, για τα θυρανοίξεια εκκλησιών. Ήταν η εποχή που η Βουλγαρία είχε επιδοθεί σ έναν σκληρ αγώνα για την έκδοση σουλτανικών βερατιών σχετικά µε την τοποθέτηση εξαρχικών επισκ πων στα Σκ πια και την Αχρίδα. Αλλά 10. Dnevnik, φ Για το ζήτηµα αυτ βλ. Σπ. Σφέτας, Η διαµ ρφωση της σλαβοµακεδονικής ταυτ τητας. Μια επώδυνη διαδικασία, Θεσσαλονίκη, εκδ. Βάνιας, 2003, σσ

12 222 Bιβλιοκρισίες µε την αυθάδη και υπερφίαλη συµπεριφορά του στα Σκ πια προκάλεσε την απέχθεια Γραικοµάνων, Σερβοµάνων, αλλά και του ίδιου του βαλή των Σκοπίων. Αυτοπαρουσιάστηκε ως επίσκοπος λου του βιλαετιο του Κοσ βου, ενώ η αποστολή του ήταν περιορισµένη. Ο βαλής του Κοσ βου, πρωτε ουσα του οποίου ήταν τα Σκ πια, απαίτησε την επιστροφή του στη Βουλγαρία και ο Έξαρχος τον χαρακτήρισε µικρ ψυχο και ανυπάκουο στην προϊσταµένη του αρχή 12. εν υπάρχει αµφιβολία τι οι ιδρυτές της ΕΜΕΟ είχαν βουλγαρική συνείδηση, άσχετα απ το ζήτηµα των προσδιορισµο των σχέσεών τους µε το βουλγαρικ κράτος. Η εξέγερση του Ίλιντεντ υποδαυλίστηκε απ το βουλγαρικ κράτος, πως και οι ταραχές στο Μελένικο (1895) και την Τζουµαγιά (1902), χι για την απελευθέρωση της Μακεδονίας, αλλά για τη διεθνοποίηση του Μακεδονικο ζητήµατος και την πρ κληση ευρωπαϊκής επέµβασης. Οι διπλωµάτες και ο ξένος τ πος κατέγραψαν την εξέγερση ως βουλγαρικ κίνηµα. Είναι ωστ σο απορίας άξιο γιατί δεν εξυµνείται ο Μισίρκωφ, ο κ ριος εκφραστής της ιδεολογίας του σλαβοµακεδονικο σεπαρατισµο µετά την κατάπνιξη της εξέγερσης του Ίλιντεν. Ο λ γος είναι προφανής. Τα νέα στοιχεία τα οποία δηµοσιε τηκαν πρ σφατα απέδειξαν τι ο Μισίρκωφ έ- βλεπε τον σλαβοµακεδονικ σεπαρατισµ ως πολιτική σ µβαση και ήταν πρ θυµος να τον αποκηρ ξει, αν η Βουλγαρία θα µπορο σε να πραγµατοποιήσει τους εθνικο ς της στ χους. Μετά τη λήξη του B Βαλκανικο Πολέµου χαρακτήρισε στο ηµερολ γι του τη συνθήκη του Βουκουρεστίου (1913) ως ενταφιασµ της Βουλγαρίας και ασυγχώρητο λάθος της ρωσικής διπλωµατίας 13. Στη διάρκεια του A Παγκοσµίου Πολέµου, αυτοπροσδιοριζ µενος ως Βο λγαρος, κάλεσε τη Ρωσία να εγγυηθεί τα κεκτηµένα της Βουλγαρίας στη Μακεδονία, άσχετα αν η Βουλγαρία είχε προσχωρήσει στις Κεντρικές υνάµεις 14. Το επ µενο κεφάλαιο (σσ ) καλ πτει τους Βαλκανικο ς Πολέµους και τον Μεσοπ λεµο. Και εδώ ανακυκλώνονται οι γνωστές θέσεις, τι «ο µακεδονικ ς λα ς» απέβη λεία των κατακτητικών σχεδίων των βαλκανικών κυβερνήσεων, η Μακεδονία διαµελίστηκε και τα βαλκανικά κράτη άσκησαν µια πολιτική απεθνοποίησης «των Μακεδ νων» στον Μεσοπ λεµο. Καθώς το κεφάλαιο αυτ είναι γραµµένο απ τον Ιβάν Καταρτζίεφ, ιστορικ της παλιάς γενεάς, η ΕΜΕΟ των Τ ντωρ Αλεξάντρωφ, Αλεξάντερ Πρωτογκέρωφ και Ιβάν Μιχαήλωφ καταδικάζεται ως τροµοκρατική, βουλγαρική οργάνωση. Η νέα γενιά των ιστορικών, προσκείµενων στη VMRO-DPMNE, έχει µια µάλλον θετική στάση απέναντι στην οργάνωση αυτή η ο- ποία στον Μεσοπ λεµο διεξήγε ανταρτοπ λεµο κατά των Σέρβων και έτσι υπον - µευσε τον εκσερβισµ του πληθυσµο. Οι νέοι ιστορικοί εκτιµο ν τι σηµασία δεν έ- 12. Βλ. Σπ. Σφέτας, Ελληνοβουλγαρικές αναταράξεις Ανάµεσα στη ρητορική της διµερο ς συνεργασίας και στην πρακτική των εθνικών ανταγωνισµών, Θεσσαλονίκη, εκδ. Επίκεντρο, 2008, σσ H εφηµερίδα Aκρ πολις, φ , έγραψε χαρακτηριστικά: Μετέβη δ ε ς Σκ πια πίσκοπος Θεοδ σιος, στις κα µετ τ ς ορτ ς το Πάσχα ξηκολο θει ν µέν η ν τ π λει τα τ η, µέσως δ ρξατο ν ραδιουργ κατ το λληνος πισκ που κα σπειρε ζιζάνια. Eνεκα το του πέκειντο ν Σκοπίοις ταραχα κα συγκεντρώσεις. Ε τυχ ς Π λη σπευσε ν διατάξ η τ ν κε θεν ναχώρησιν το κ ρ Θεοδοσίου, στις ν - µισεν τι θ δρυε πολιτικ ν πρακτορε ον ν τ κέντρ ω το τ ω τ ς βορείου Μακεδονίας. 13. K. P. Misirkov, Dnevnik 5.VII-30.VIII.1913, Z. Todorovski B. BuÏa ka (επιµ. έκδοσης), Σ φια Σκ πια, έκδ. των Κρατικών Αρχείων της Βουλγαρίας και των Σκοπίων, Βλ. Krste Misirkov, Pisma , R. Terzioski (επιµ. έκδοσης), Σκ πια, έκδ. των Κρατικών Αρχείων των Σκοπίων, 2007, σσ

13 Todor Cepreganov (ed.), History of the Macedonian People 223 χει τ σο η αναφορά της οργάνωσης σε Βο λγαρους, πράγµα που αποδίδεται στη συνηθισµένη βουλγαρική επιρροή. ίνουν ιδιαίτερη έµφαση στο γεγον ς τι η ΕΜΕΟ δεν θεωρο σε πλέον ως µ νη επιλογή την ένωση της Μακεδονίας µε τη Βουλγαρία, προπαγάνδιζε την ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία, αλλά και την ένταξη µιας ενιαίας Μακεδονίας σε µια γιουγκοσλαβική ή βαλκανική οµοσπονδία. Η οργάνωση εµφανιζ ταν να προτάσσει τα µακεδονικά συµφέροντα έναντι των συµφερ ντων της Βουλγαρίας, ήρθε σε ρήξη µε τις βουλγαρικές κυβερνήσεις, έπαιξε το σοβιετικ χαρτί για να διεθνοποιήσει το Μακεδονικ και είχε µάλλον αντικοµµουνιστικ χαρακτήρα 15. Ο Καταρτζίεφ τονίζει περισσ τερο τη σηµασία της ΕΜΕΟ (Ενωµένης), του πολιτικο και ιδεολογικο αντίποδα της ΕΜΕΟ του Ιβάν Μιχαήλωφ, παρά την έλλειψη επιρροής της στη Μακεδονία και την αναφορά της σε µακεδονικ λα ως πολιτική έννοια που συµπεριλάµβανε λες τις εθν τητες της Μακεδονίας 16.Για να αντιµετωπισθο ν οι οργανωτικές αδυναµίες της ΕΜΕΟ (Ενωµένης) η Κοµµουνιστική ιεθνής έλαβε το 1934 την απ φαση για την παρξη «µακεδονικο έθνους» µε αποκλειστική αναφορά στους Σλάβους, υποστηρίζει ο Καταρτζίεφ (σ. 241). Η θέση για την παρξη «µακεδονικο έθνους» απέβη απ το 1934 µέχρι το 1936 η επίσηµη γραµ- µή της ΕΜΕΟ (Ενωµένης). εν εξηγείται, ωστ σο, γιατί η Κοµµουνιστική ιεθνής έ- λαβε απ φαση για την παρξη «µακεδονικο έθνους» 17. Στα επ µενα τρία κεφάλαια (σσ ) εξετάζονται οι εξελίξεις κατά τον B Παγκ σµιο Π λεµο (Macedonia during the Second World War , Aegean Macedonia during the Second World War, Pirin Macedonia during the Second World War). Η βασική γραµµή στη διαπραγµάτευση των γεγον των είναι η απ δειξη εν ς «ισχυρο» αντιστασιακο κινήµατος κατά της γερµανοβουλγαρικής κατοχής ήδη α- π το 1941, η υποβάθµιση του ρ λου του Κοµµουνιστικο Κ µµατος «Μακεδονίας» και του Κοµµουνιστικο Κ µµατος Γιουγκοσλαβίας στην οργάνωση της αντίστασης και, κυρίως, ο υπερτονισµ ς της βο λησης και των αγώνων του «µακεδονικο λαο» για µια δηµοκρατική ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία και χι για µια γιουγκοσλα- 15. Βλ. Σφέτας, Κατευθ νσεις της σ γχρονης σλαβοµακεδονικής ιστοριογραφίας,.π., σσ Στις 11 Ιανουαρίου 1930, ο Γερµαν ς δηµοσιογράφος Max Fischer δηµοσίευσε στην Deutsche Allgemeine Zeitung ένα άρθρο µε τον τίτλο «Η µακεδονική σφίγγα», στο οποίο χαρακτήρισε τους Σλαβοµακεδ νες ως άµορφη µάζα, ένα ενδιάµεσο στάδιο µεταξ Σέρβων και Βουλγάρων και προδιέγραψε την επιτυχία του εκσερβισµο στη γιουγκοσλαβική Μακεδονία, αν τα Βαλκάνια δεν γνώριζαν νέους πολέµους. Κινο µενος στο πνε µα της σερβικής πολιτικής, ο Fischer επιδίωκε προφανώς να τονίσει τι οι Σλαβοµακεδ νες αποτελο σαν µια εθνοτική ο- µάδα, χωρίς να διαθέτουν τα εγγενή στοιχεία για να εξελιχθο ν σε αυτοδ ναµο έθνος και έτσι υπέκυπταν είτε στον εκσερβισµ είτε στον εκβουλγαρισµ. Η ΕΜΕΟ (Ενωµένη) παρερµήνευσε τη θέση του Fischer και τον κατηγ ρησε τι διακήρυττε την παρξη «µακεδονικής εθν τητας». Η ΕΜΕΟ (Ενωµένη) στο περιοδικ της Balkanska Federacija, υποστήριξε τι οι Σλάβοι της Μακεδονίας ήταν διαχρονικά Βο λγαροι, ως αντικειµενική πραγµατικ τητα, Στη Μακεδονία ιδιαίτερη µακεδονική εθν τητα δεν υπήρξε και δεν υπάρχει, πως δεν υπήρξε και δεν υ- πάρχει, για παράδειγµα, ελβετική εθν τητα. Υπήρξαν και υπάρχουν ξεχωριστές εθν τητες που λιγ τερο ή περισσ τερο κατοικο ν στη Μακεδονία Βο λγαροι, Έλληνες, Το ρκοι, Αλβανοί, Σέρβοι, στο βαθµ που αυτοί υπάρχουν, αποτελο ν ένα πολυεθνικ µωσαϊκ που φέρει την κοινή επωνυµία µακεδονικ ς λα ς. Βλ. Balkanska Federacija, φ Για το ζήτηµα αυτ βλ. Σφέτας, Η διαµ ρφωση της σλαβοµακεδονικής ταυτ τητας,.π., σσ

14 224 Bιβλιοκρισίες βική λ ση του Μακεδονικο. Οι θέσεις αυτές προβάλλονται µετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, την κατάρρευση του κοµµουνισµο και την ανεξαρτητοποίηση της ΠΓ Μ για να αποδειχτεί τι ο «µακεδονικ ς λα ς» επιθυµο σε ανεξάρτητο και δη- µοκρατικ κράτος που απέκτησε µ λις το Τονίζεται τι οι εξελίξεις στη γιουγκοσλαβική Μακεδονία το και η δηµιουργία κράτους επέδρασαν στους Μακεδ νες της «Μακεδονίας του Πιρίν και του Αιγαίου», αλλά δεν γίνεται αναφορά ο τε στον ελληνικ εµφ λιο π λεµο ο τε στα σχέδια του Βελιγραδίου και των Σκοπίων το για την προσάρτηση της ελληνικής και της βουλγαρικής Μακεδονίας. Η παράλειψη αυτή δεν είναι τυχαία και αποσκοπεί στην αποφυγή της α- ναµ χλευσης παλιών καταστάσεων που δηλητηρίασαν τ τε τις διαβαλκανικές σχέσεις και µπορο ν να εκληφθο ν ως προηγο µενο για έγερση εδαφικών διεκδικήσεων απ την πλευρά των Σκοπίων και σήµερα. Το προτελευταίο κεφάλαιο (σσ ) διαπραγµατε εται την πολιτική ιστορία της γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας ως µέλους της γιουγκοσλαβικής οµοσπονδίας (Federal Macedonia in the Yugoslav Federation ). Ιδιαίτερη έµφαση δίνεται στην αποτυχία του συστήµατος της αυτοδιοίκησης των εργατών, στην έξαρση των ε- θνικισµών µετά την πτώση του Ράνκοβιτς και στα αίτια, πρωτίστως οικονοµικά, της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας. Το τελευταίο κεφάλαιο (σσ ) αναφέρεται συνοπτικά στον πολιτικ βίο της ανεξάρτητης ΠΓ Μ (Independent Republic of Macedonia). Η βασική αιτία της διένεξης Ελλάδας ΠΓ Μ για το νοµα Μακεδονία αποδίδεται στον φ βο των ελληνικών κυβερνήσεων για ανακίνηση ζητήµατος «µακεδονικής µειον τητας» στην Ελλάδα, αν η Αθήνα αναγνωρίσει το γειτονικ κράτος ως ηµοκρατία της Μακεδονίας (σ. 327). Η νέα «Ιστορία του Μακεδονικο Λαο» είναι άκρως πολιτικοποιηµένη, προκαλεί σ γχυση στους αναγνώστες και στερείται κάθε επιστηµονικής δεοντολογίας. Το βιβλίο γράφτηκε µε σπουδή για την εξυπηρέτηση πολιτικών αναγκών υπ το βάρος της ξυνσης της διένεξης της Ελλάδας µε την ΠΓ Μ για το νοµα. Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης ΣΠYPI ΩN ΣΦETAΣ

Γιώργος Μυτιληνός - Μ. Γ. Βαρβούνης, Οι ιερές σκήτες του Αγίου Όρους, Αθήνα, εκδ. Χελάνδιον, 2007, σσ. 119.

Γιώργος Μυτιληνός - Μ. Γ. Βαρβούνης, Οι ιερές σκήτες του Αγίου Όρους, Αθήνα, εκδ. Χελάνδιον, 2007, σσ. 119. 213 Γιώργος Μυτιληνός - Μ. Γ. Βαρβούνης, Οι ιερές σκήτες του Αγίου Όρους, Αθήνα, εκδ. Χελάνδιον, 2007, σσ. 119. Η έκδοση (αφιερωμένη στην Α.Π.Θ. τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, τον κυρίαρχη

Διαβάστε περισσότερα

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε Ἦχος Νη α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε στη η και ε πι κα α θε ε ε ε δρα α λοι οι µων ου ουκ ε ε κα θι ι σε ε ε

Διαβάστε περισσότερα

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο Ἐκλογή ἀργοσύντοµος εἰς τὴν Ἁγίν Κυρικήν, κὶ εἰς ἑτέρς Γυνίκς Μάρτυρς. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη. Ἦχος Νη ε Κ ι δυ υ υ υ ν µι ις Α λ λη λου ου ου ι ι ι ι ο Θε ος η η µων κ τ φυ γη η κι δυ υ υ ν µις βο η θο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Οι βυζαντινοί ήταν καλά πληροφορημένοι για τις γειτονικές χώρες από δικούς τους ανθρώπους. Όταν έφταναν επισκέπτες, έμποροι, μισθοφόροι ή στρατιωτικοί φυγάδες, ή ακόμα κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρεία Kiefer. ιδρυ θηκε το 2014 και θεωρει ται μι α απο τις. μεγαλυ τερες εταιρει ες Κατασκευη ς Μονα δων. Ηλεκτροπαραγωγη ς απο Ανανεω σιμες

Η εταιρεία Kiefer. ιδρυ θηκε το 2014 και θεωρει ται μι α απο τις. μεγαλυ τερες εταιρει ες Κατασκευη ς Μονα δων. Ηλεκτροπαραγωγη ς απο Ανανεω σιμες Η εταιρεία Kiefer ιδρυ θηκε το 2014 και θεωρει ται μι α απο τις μεγαλυ τερες εταιρει ες Κατασκευη ς Μονα δων Ηλεκτροπαραγωγη ς απο Ανανεω σιμες Πηγε ς Ενε ργειας στην Ελλα δα. Αναλαμβα νει ε ργα ως EPC

Διαβάστε περισσότερα

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Υ ΠΟΥ ΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑ Ι ΕΙΑ Σ & ΘΡΗΣ Κ/Τ Ω ΕΝΙΑ ΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤ ΙΚΟΣ Τ ΟΜ ΕΑ Σ Σ ΠΟΥ Ω Ν ΕΠΙΜ ΟΡΦΩ Σ ΗΣ ΚΑ Ι ΚΑ ΙΝΟΤ ΟΜ ΙΩ Ν /ΝΣ Η Σ ΠΟΥ Ω Τ µ ή µ α Α Α. Πα π α δ ρ έ ο υ 37

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 23 / 47 Βαθμοι Κορυφω ν Βαθμός κορυφής: d G (v) =

Διαβάστε περισσότερα

Τάσσης Βασίλειος 12ο Λύκειο

Τάσσης Βασίλειος 12ο Λύκειο Η εποχή του Περικλή Ενίσχυση του δημοκρατικού πολιτεύματος Επέκταση της εμπορικής επιρροής των Αθηναίων στην Δύση (ίδρυση της αποικίας των Θουρίων το 444/3 π.χ.) Ο Πειραιάς εξελίσσεται στο κυριότερο εμπορικό

Διαβάστε περισσότερα

Αλβανία η ανάγκη προστασίας της ελληνικής μειον τητας

Αλβανία η ανάγκη προστασίας της ελληνικής μειον τητας Μετά την πτώση του κομμουνιστικο καθεστώτος στην Αλβανία η ανάγκη προστασίας της ελληνικής μειον τητας και συμμετοχής της στις πολιτικές εξελίξεις οδήγησε το 1991 στην ίδρυση της ημοκρατικής Ένωσης της

Διαβάστε περισσότερα

Πα κ έ τ ο Ε ρ γ α σ ί α ς 4 Α ν ά π τ υ ξ η κ α ι π ρ ο σ α ρ µ ο γ ή έ ν τ υ π ο υ κ α ι η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ο ύ ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο

Πα κ έ τ ο Ε ρ γ α σ ί α ς 4 Α ν ά π τ υ ξ η κ α ι π ρ ο σ α ρ µ ο γ ή έ ν τ υ π ο υ κ α ι η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ο ύ ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ ΕΣΣΑΛ ΙΑΣ ΠΟΛ Υ ΤΕΧ ΝΙΚ Η ΣΧ ΟΛ Η ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ ΑΝΟΛ ΟΓ Ω Ν ΜΗΧ ΑΝΙΚ Ω Ν Β ΙΟΜΗΧ ΑΝΙΑΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ Π Π Σ ΣΥ ΝΟΠ Τ Ι Κ Η Ε Κ Θ Ε ΣΗ ΠΕ 4 Α Ν Α ΠΤ Υ Ξ Η Κ Α Ι ΠΡ Ο Σ Α Ρ Μ Ο Γ Η ΕΝ Τ Υ ΠΟ Υ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Κατέθεσε την καινοτόμα ιδέα σου στον 1ο Διαγωνισμό BlueGrowth Patras

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Κατέθεσε την καινοτόμα ιδέα σου στον 1ο Διαγωνισμό BlueGrowth Patras ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Κατέθεσε την καινοτόμα ιδέα σου στον 1ο Διαγωνισμό BlueGrowth Patras Στο πλαι룱綟σιο της Παγκο룱綟 σμιας Εβδομα룱綟 δας Επιχειρηματικο룱綟 τητας*, o ΕΣΥΝΕΔΕ και η Ομοσπονδι룱綟α ΕΣΥΝΕ, σε συνεργασι룱綟α

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ )

Κεφάλαιο 1. Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η Ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 1 Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ. 178 181) Μετά την ήττα στον πόλεµο µε την Τουρκία, το 1897, το ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ. λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν. τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ

Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ. λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν. τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ ΤΥΙΚΑ & ΜΑΚΑΡΙΣΜΟΙ Ἦχος Νη Μ Α Ν µην Ευ λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ του Ευ λο γει η ψυ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 10η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 10η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 0η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 05 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 0η Δια λεξη Φεβρουα ριος 05 99 / 0 Χρωματισμο ς Ακμω ν k-χρωματισμός ακμών: Η ανα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 168 / 182 Χρωματισμοι Γραφημα των Χρωματισμο ς Κορυφω

Διαβάστε περισσότερα

οξαστικὸν Ἀποστίχων Ὄρθρου Μ. Τετάρτης z 8 a A

οξαστικὸν Ἀποστίχων Ὄρθρου Μ. Τετάρτης z 8 a A οξαστικὸν Ἀποστίχων Ὄρθρου Μ. Τετάρτης z 8 a A δ ` 3kς 3qz 3{9 ` ]l 3 # ~-?1 [ve 3 3*~ /[ [ ` ο `` ο ~ ο ```` ξα ~ ``` Πα```` α ` τρι ```ι ``` ι ` ι ~ και ``αι [D # ` 4K / [ [D`3k δδ 13` 4K[ \v~-?3[ve

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ................................................... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ Α. Η αξιολ γηση της ψυχολογικής και σχολικής λειτουργικ τητας µε τη χρήση τυποποιηµένων

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙEΧΟΜΕΝΑ. Πρό λο γος...13 ΜΕ ΡΟΣ Ι: Υ ΠΑΙ ΘΡΙΑ Α ΝΑ ΨΥ ΧΗ

ΠΕΡΙEΧΟΜΕΝΑ. Πρό λο γος...13 ΜΕ ΡΟΣ Ι: Υ ΠΑΙ ΘΡΙΑ Α ΝΑ ΨΥ ΧΗ ΠΕΡΙEΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...13 ΜΕ ΡΟΣ Ι: Υ ΠΑΙ ΘΡΙΑ Α ΝΑ ΨΥ ΧΗ Ει σα γω γή 1 ου Μέ ρους...16 1 ο Κε φά λαιο: Ε ΛΕΥ ΘΕ ΡΟΣ ΧΡΟ ΝΟΣ & Α ΝΑ ΨΥ ΧΗ 1.1 Οι έν νοιες του ε λεύ θε ρου χρό νου και της ανα ψυ χής...17

Διαβάστε περισσότερα

4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους

4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους I. ΠΑΓΙΩΣΗ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ Μ. ΑΣΙΑ 4. Η διάδοση του Χριστιανισμού στους Μοραβούς και τους Βουλγάρους (σελ. 39-40) Ο Μιχαήλ Γ ως αρματοδρόμος στα ανάκτορα του Αγίου Μάμαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ, Ν.Π.Δ.Δ. ΚΑΙ O.Τ.Α. Α. ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ Ε ΛΗ ΦΘΗ ΣΑΝ Υ ΠO ΨΗ 1. H 15/1981

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΘ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Μαΐου 2008 ΚΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. (Μέρος Β ) Μαΐου 2007

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΘ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Μαΐου 2008 ΚΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. (Μέρος Β ) Μαΐου 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΘ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ 16-18 Μαΐου 2008 & ΚΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ (Μέρος Β ) 25-27 Μαΐου 2007 Π ρ α κ τ ι κ ά ς) ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 Ο ΤΟΜΟΣ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΚΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική Πολιτική Οικονοµία και Οικονοµικά 2.1. ÔÏÈÙÈÎ ÈÎÔÓÔÌ : appleúòùë ÂÎ Ô Ì ÙÔÙÂÏÔ ÂappleÈÛÙ ÌË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Û ÛÂˆÓ Εως τώρα απαντήθηκε το πρώτο ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων

Η σταδιακή επέκταση του κράτους των Βουλγάρων 1 ΙΣΤΟΡΙΑ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ : ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Οι Βούλγαροι Οι Ονογούροι Βούλγαροι. Οι πρώτες Βουλγαρικές φυλές πρέπει να έφθασαν στην περιοχή ανάμεσα στον Καύκασο και την Αζοφική Θάλασσα στα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...6 1. Ά σκη ση και ψυ χική υ γεί α Ει σα γω γή...9 Η ψυ χο λο γί α της ά σκη σης...11

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

στον Τριγωνοψαρο λη για τα γενέθλιά του. στα κρυφά πρωτ τυπα δώρα, γιρλάντες απ φ κια, φαγητά απ πλαγκτ ν και µια τεράστια

στον Τριγωνοψαρο λη για τα γενέθλιά του. στα κρυφά πρωτ τυπα δώρα, γιρλάντες απ φ κια, φαγητά απ πλαγκτ ν και µια τεράστια ΣΤΟ BΑΘΟΣ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ, κάτω απ την επιφάνεια των αγριεµένων κυµάτων, βρίσκεται η κοινωνία των ψαριών. Εκεί συνήθως επικρατεί απ λυτη ηρε- µία. Τις τελευταίες µως ηµέρες, αυτή την απ λυτη ηρεµία του βυθο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ

ΠΕΑΕΑ 15/10/ ΔΣΕ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΕΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΚΟΙΝΒΟΥΛΙΟΥ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΕΑΕΑ - ΔΣΕ, ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΞΕ Η ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας

Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας ΘΕΜΑ Α1 Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας 2-5-2017 Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: ΘΕΜΑ Α2 Α) «Συλλογική ασφάλεια» Β) Δίκη της Νυρεμβέργης Γ) Ψυχρός πόλεμος Να χαρακτηρίσετε τις

Διαβάστε περισσότερα

Πρώϊος Μιλτιάδης. Αθαναηλίδης Γιάννης. Ηθική στα Σπορ. Θεωρία και οδηγίες για ηθική συμπεριφορά

Πρώϊος Μιλτιάδης. Αθαναηλίδης Γιάννης. Ηθική στα Σπορ. Θεωρία και οδηγίες για ηθική συμπεριφορά Πρώϊος Μιλτιάδης Αθαναηλίδης Γιάννης Ηθική στα Σπορ Θεωρία και οδηγίες για ηθική συμπεριφορά ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2004 1 ΗΘΙΚΗ ΣΤΑ ΣΠΟΡ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΗΘΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π.

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφημένο Λεξικό Το Πρώτο μου Λεξικό

Εικονογραφημένο Λεξικό Το Πρώτο μου Λεξικό ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Αή Εί Ηίς Δής Μί Μά Ιί Αύ Εέ Λό Τ Πώ Λό Τός 9ς (Μ, (έ) Ν,) Εέ Λό Α, Β, Γ Δύ Τ Πώ Λό Τός 9ς (Μ, (έ) Ν,) ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Αή

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικός Προπονητής

Αποτελεσματικός Προπονητής ÐÝñêïò Ι. ÓôÝ öá íïò & Χριστόπουλος Β. Γιάννης Αποτελεσματικός Προπονητής Ένας οδηγός για προπονητές όλων των ομαδικών αθλημάτων Θεσσαλονίκη 2011 Ðå ñéå ü ìå íá Ðñü ëï ãïò...6 Åé óá ãù ãþ...11 Êå öü ëáéï

Διαβάστε περισσότερα

- Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)

- Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) ει α αειχώρος χ ώρ ο ς ΣΥΝΤΑΚΤΙΚH ΕΠΙΤΡΟΠH ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΚΑΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΓΟΣΠΟΔΙΝΗ ΑΣΠΑ ΔΕΦΝΕΡ ΑΛΕΞΗΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΟΛΓΑ ΨΥΧΑΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΜ ΒΟΥ ΛΟΙ ΣΥ ΝΤΑ ΞΗΣ Α ρα βα ντι νός

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi KEΦAΛAIO 3 ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Στο βιβλίο του Banal Nationalism (1995) ο Billig ασχολείται µε το ζήτηµα του καθηµερινο εθνικισµο που περνά απαρατήρητος, και εστιάζει στον εθνικισµ των δυτικών κρατών

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο

1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο Τα όρια του βυζαντινού κράτους από τα μέσα του 7ου ως τον 9ο αιώνα. Επεξεργασία: Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. ΙΜΕ http://www.ime.gr/chronos/09/gr/gallery/main/others/o2p 2.html I. Ο ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων. Ιστορία Γ Γυμνασίου. Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά

Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων. Ιστορία Γ Γυμνασίου. Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Ιστορία Γ Γυμνασίου Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά Χρονολόγιο Τα Βαλκάνια υπό την κυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Εθνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων οι Σέρβοι κέρδισαν την αυτονομία τους (1812-1815) οι Έλληνες ίδρυσαν ανεξάρτητο εθνικό κράτος οι Βούλγαροι ίδρυσαν ανεξάρτητη βουλγαρική εκκλησία,

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 9η: Το Μακεδονικό Ζήτημα Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 7η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 143 / 167 Hamiltonian γραφη ματα κύκλος Hamilton:

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

των ερ γα το τε χνι τών εργοστασίων Τσιµεντολίθων, ό λης της χώρας O41R09

των ερ γα το τε χνι τών εργοστασίων Τσιµεντολίθων, ό λης της χώρας O41R09 των ερ γα το τε χνι τών εργοστασίων Τσιµεντολίθων, ό λης της χώρας O41R09 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ ΕΡ ΓΑ ΤO ΤΕ ΧΝΙ ΤΩΩΝ ΕΡ ΓO ΣΤΑ ΣΙ ΩΩΝ ΤΣΙ ΜΕ ΝΤO ΛΙ ΘΩΩΝ, ΤΣΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά Πάνελ 1: Σύγχρονη μετάδοση της ιστορίας από νέους για νέους - Τι κάνει ένα μνημείο ελκυστικό για νέους? - Πως μπορεί να διαμορφωθεί η ιστορική-πολιτική παιδεία? - Τι μπορούν να κάνουν οι νέοι για την ενθυμίση?

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 183 / 198 Ταιρια σματα (Matchings) Ταίριασμα: Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Σλαβικών Λαών

Ιστορία Σλαβικών Λαών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η :Μαυροβούνιο Αγγελική Δεληκάρη Λέκτορας Μεσαιωνικής Ιστορίας των Σλαβικών Λαών Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών»

Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών» ΟΜΙΛΙΑ Βουλευτή β Αθηνών, πρώην Υφυπουργού Εξωτερικών κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη Στο συνέδριο του ΚΕΠΠ με θέμα: «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών» Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοοργανωμε να οικοσυστη ματα επιχειρηματικο τητας: Πα θος, δημιουργι α και αισιοδοξι α στην Ελλα δα του ση μερα

Αυτοοργανωμε να οικοσυστη ματα επιχειρηματικο τητας: Πα θος, δημιουργι α και αισιοδοξι α στην Ελλα δα του ση μερα Αυτοοργανωμε να οικοσυστη ματα επιχειρηματικο τητας: Πα θος, δημιουργι α και αισιοδοξι α στην Ελλα δα του ση μερα Ιο νιο Πανεπιστη μιο, Κε ρκυρα 17-5-2012 Παύλος Σταμπουλι δης, Με λος ΔΣ Hellenic Startup

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr Ιστορία ζώσα 2 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944 www.axion.edu.gr Όποιος την ιστορία του τόπου του αγνοεί ορφανός νιώθει και ευάλωτος είναι. Επιμέλεια και οργάνωση του projectστ. Λίτσας Μαθηματικός Πρ. Εκπ/κου

Διαβάστε περισσότερα

Αρ χές Ηγε σί ας κα τά Πλά τω να

Αρ χές Ηγε σί ας κα τά Πλά τω να . Αρ χές Ηγε σί ας κα τά Πλά τω να ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπτγος ε.α. Ά ρης Δια μα ντό που λος, Ψυχο λό γος, Δι δά κτω ρ Φι λο σο φί ας χή, στο σώ μα και στο πνεύ μα, 84 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 1η: Εισαγωγή Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΑ 1913-2011 Εκατό Χρόνια Θύελλες και Χίμαιρες ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών Σας προσκαλεί με τιμή να μετάσχετε στη σειρά των επιστημονικών διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κοινωνικ Περιβάλλον και Υγεία Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο µελέτης της υγείας. Επίσης θα περιγραφεί και θα συζητηθεί η σχέση µεταξ της υγείας και της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Προσοµοίωση Ανάλυση Απ ο τ ε λε σµ άτ ω ν ιδάσκων: Ν ικό λ α ο ς Α µ π α ζ ή ς Ανάλυση Απ ο τ ε λε σµ άτ ω ν Τα απ ο τ ε λ έ σ µ ατ α απ ό τ η ν π αρ αγ ω γ ή κ αι τ η χ ρ ή σ η τ υ χ αί ω ν δ ε ι γ µ

Διαβάστε περισσότερα

ε πι λο γές & σχέ σεις στην οι κο γέ νεια

ε πι λο γές & σχέ σεις στην οι κο γέ νεια ε πι λο γές & σχέ σεις στην οι κο γέ νεια ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπτγος ε.α Άρης Διαμαντόπουλος, Διδάκτορας Φιλοσοφίας - Ψυχολόγος ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Στρατιωτική Επιθεώρηση Α ξί α Οι κο γέ νειας Ό,τι εί ναι το κύτ τα ρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 4 Ο πόλεμος των τριάντα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Το Μακεδονικό Ζήτημα και η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική

Το Μακεδονικό Ζήτημα και η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική Εργασία στο μάθημα Εισαγωγή στη Διεθνή Πολιτική Παρουσίαση του βιβλίου του κ Πέτρου Σιούσιουρα Το Μακεδονικό Ζήτημα και η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική Καππάτου,Αλίκη 11/1/2015 Περιεχόμενα Πρόλογος...2 Βιβλιοπαρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ.

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ. . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 (επαναληπτικό) ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Ι. Να συµπληρώσετε, στα κενά της Α στήλης,

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό τεύχος Αφιέρωμα

Ειδικό τεύχος Αφιέρωμα Κείμενα Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Ανάπτυξης Ειδικό τεύχος Αφιέρωμα Πολεοδομία, Χωροταξία, Περιφερειακή Ανάπτυξη: Σύγχρονες Τάσεις, Νέοι Επιστήμονες 2016 24 Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

BOYΛH TΩΝ EΛ ΛH NΩN ΔIEY ΘYN ΣH NO MO ΘE TI KOY EP ΓOY E BΔO MA ΔIAIO ΔEΛ TIO

BOYΛH TΩΝ EΛ ΛH NΩN ΔIEY ΘYN ΣH NO MO ΘE TI KOY EP ΓOY E BΔO MA ΔIAIO ΔEΛ TIO BOYΛH TΩΝ EΛ ΛH NΩN ΔIEY ΘYN ΣH NO MO ΘE TI KOY EP ΓOY E BΔO MA ΔIAIO ΔEΛ TIO Tων νο µο σχε δί ων και των προ τά σε ων νό µων, που εκ κρε µούν στη Bου λή για συζήτηση και ψή φι ση και κα τα τέ θη καν µέ

Διαβάστε περισσότερα

H Η ΜΙΟΥΡ ΓΙ Α ΜΙΑΣ Ε ΝΩ ΜΈ ΝΗΣ ΕΥ ΡΩ ΠΗΣ ΚΑ ΤΑ ΤΗΝ ΠΕ ΡΙ Ο Ο ΣΤΗ ΒΑ ΣΗ ΤΟΥ Ο ΜΟ ΣΠΟΝ ΙΑ ΚΟΥ ΠΡΟ ΤΥ ΠΟΥ

H Η ΜΙΟΥΡ ΓΙ Α ΜΙΑΣ Ε ΝΩ ΜΈ ΝΗΣ ΕΥ ΡΩ ΠΗΣ ΚΑ ΤΑ ΤΗΝ ΠΕ ΡΙ Ο Ο ΣΤΗ ΒΑ ΣΗ ΤΟΥ Ο ΜΟ ΣΠΟΝ ΙΑ ΚΟΥ ΠΡΟ ΤΥ ΠΟΥ H Η ΜΙΟΥΡ ΓΙ Α ΜΙΑΣ Ε ΝΩ ΜΈ ΝΗΣ ΕΥ ΡΩ ΠΗΣ ΚΑ ΤΑ ΤΗΝ ΠΕ ΡΙ Ο Ο 1945-1954 ΣΤΗ ΒΑ ΣΗ ΤΟΥ Ο ΜΟ ΣΠΟΝ ΙΑ ΚΟΥ ΠΡΟ ΤΥ ΠΟΥ Για Ποιους Λό γους εν Τελε σφό ρη σε; ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Αν θστης (ΠΖ) Γεώργιος Δη μη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΠΠ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Κατασκευα στε υποπρο γραμμα το οποί ο να ελε γχεί αν ε νας πί νακας εί ναί ταξίνομημε νος σε αυ ξουσα σείρα.

ΑΕΠΠ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Κατασκευα στε υποπρο γραμμα το οποί ο να ελε γχεί αν ε νας πί νακας εί ναί ταξίνομημε νος σε αυ ξουσα σείρα. ΑΕΠΠ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Κατασκευα στε υποπρο γραμμα το οποί ο να ελε γχεί αν ε νας πί νακας εί ναί ταξίνομημε νος σε αυ ξουσα σείρα. ΔΣ6. Δίνονταί οί πίνακες Σ1(Κ, Κ) καί Π1(Κ, Κ) που περίέχουν τα αποτελέσματα των

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ, ΣΛΑΒΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Επιστημονική Διημερίδα 1

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ, ΣΛΑΒΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Επιστημονική Διημερίδα 1 Επιστημονική Διημερίδα 1 Ελλάδα και Βαλκάνια στον 20ό αιώνα IIΙ 2 Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης Γράμμου, 3 ΛΙΒΑΔΙΑ ΚΟΤΥΛΗΣ, 19-21 Μαΐου 2017 Παρασκευή, 19 Μαΐου 19:00-19:30 Έναρξη της Διημερίδας Χαιρετισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική (και) επικοινωνία

Πολιτική (και) επικοινωνία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Πολιτική (και) επικοινωνία Ενότητα 6: Η μελέτη των επιδράσεων: Θεωρητικές προσεγγίσεις στη μελέτη της ιδεολογικής και πολιτικής λειτουργίας των ΜΜΕ Ιωάννης Καραγιάννης

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ.

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. Α. Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ Ή Α ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (478 431 π.χ.) ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1. Οι ελληνικές πόλεις παραμέρισαν τις διαφορές τους και συμμάχησαν για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Ό λοι οι κα νό νες πε ρί με λέ της συ νο ψί ζο νται στον ε ξής έ να: Μά θε, μό νο προκει μέ νου. Friedrich Schelling. σελ. 13. σελ. 17. σελ.

Ό λοι οι κα νό νες πε ρί με λέ της συ νο ψί ζο νται στον ε ξής έ να: Μά θε, μό νο προκει μέ νου. Friedrich Schelling. σελ. 13. σελ. 17. σελ. σελ. 13 σελ. 17 σελ. 21 σελ. 49 σελ. 79 σελ. 185 σελ. 263 σελ. 323 σελ. 393 σελ. 453 σελ. 483 σελ. 509 σελ. 517 Ό λοι οι κα νό νες πε ρί με λέ της συ νο ψί ζο νται στον ε ξής έ να: Μά θε, μό νο προκει

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται θαρ τητα του νοµίσµατος. H υποτίµηση εν ς νοµίσµατος συσχετιζ ταν µε τη µείωση της ποσ τητας του µετάλλου που περιείχε το ν µισµα. Kατά το µεγαλ τερο µέρος του 19ου αιώνα κυριάρχησαν τρία µεταλλικά συστήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 ª ƒ ƒπ À ª ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ª º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 π º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 À ƒ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ƒø π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ƒ π Ã O ª ÛÙ Ì Ù Î È appleôû ÛÙ Ì Ù 117 115 º π 5

Διαβάστε περισσότερα