YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου. Ευριπίδη. Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου. Ευριπίδη. Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα"

Transcript

1 YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου Ευριπίδη Kύκλωψ Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

2 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα ΣΥΓΓΡΑΦΗ Αντώνης Τσακμάκης Βάιος Λιαπής ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ Πόπη Χριστοφόρου Πούγιουρου Φιλόλογος, Λειτουργός Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων Ευτυχία Πολυκάρπου Φιλόλογος, Λειτουργός Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων Σύνδεσμος Επιθεωρητής για τα Αρχαία Ελληνικά Παύλος Δαπόλας Ε.Μ.Ε. Φιλολογικών Μαθημάτων Σχέδια Χρήστος Γουσίδης Σχεδιασμός και Ηλεκτρονική Σελίδωση Χρύσης Σιαμμάς Λειτουργός Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων Γενικός Συντονισμός Χρίστος Παρπούνας Συντονιστής Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ [2]

3 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου [3]

4 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα 1. Το Αρχαίο Δράμα: Ένας γνωστός άγνωστος Στην Κύπρο και στην Ελλάδα, ιδιαίτερα την καλοκαιρινή περίοδο, τα υπαίθρια θέατρα, αρχαία και μη, φιλοξενούν συστηματικά παραστάσεις αρχαίου δράματος, κυρίως τραγωδίας και κωμωδίας πολύ σπανιότερα σατυρικού δράματος. (Όταν μιλάμε για αρχαίο δράμα, εννοούμε τόσο την τραγωδία ή το σατυρικό δράμα όσο και την κωμωδία δράμα δεν είναι μόνο το σοβαρό ή το τραγικό θέατρο!) Καθώς είμαστε εκτεθειμένοι, ως θεατές, σε πολυάριθμες και ποικίλες σύγχρονες σκηνικές εκδοχές του αρχαίου δράματος, πιστεύουμε ότι είμαστε αρκετά εξοικειωμένοι με αυτή τη μορφή θεάτρου, που γεννήθηκε και άνθισε πριν από 2500 χρόνια στην αρχαία Αθήνα και αλλού. Ωστόσο, η εξοικείωση αυτή που συχνά είναι επιφανειακή μας κάνει ίσως να παραβλέπουμε πόσο ριζικά διαφορετικό ήταν το αρχαίο θέατρο από το σύγχρονο, τόσο ως θέαμα όσο και ως βιωμένη εμπειρία. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνούμε, για παράδειγμα, τις διαφορές που θα περιγράψουμε στις επόμενες παραγράφους. Θρησκευτικό πλαίσιο Οι θεατρικές παραστάσεις της κλασικής αρχαιότητας ήταν άμεσα και άρρηκτα συνδεδεμένες με θρησκευτικές εορτές προς τιμή του θεού Διονύσου, προστάτη του κρασιού και του θεάτρου. Οι παραστάσεις αποτελούσαν τμήμα του προγράμματος της εορτής, ισότιμο και αντίστοιχο με τις θρησκευτικές πομπές, τις σπονδές και τις θυσίες ή τις μουσικές εκτελέσεις που πραγματοποιούνταν στο πλαίσιο της εορτής. Με άλλα λόγια, δεν μπορούσε κανείς να παρακολουθήσει θέατρο κάθε μέρα: έπρεπε να περιμένει την κατάλληλη θρησκευτική εορτή. Στην Αθήνα της κλασικής εποχής, θεατρικές παραστάσεις μπορούσαν να ανέβουν σε τέσσερις εορτές, που όλες τους είχαν σχέση με τον Διόνυσο: τα Εν άστει (ή Μεγάλα) Διονύσια τα Κατ αγρούς (ή Μικρά) Διονύσια τα Λήναια και τα Ανθεστήρια. Για τις εορτές αυτές θα μιλήσουμε αναλυτικότερα παρακάτω. [4]

5 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου ΕΙΚΟΝΑ 1: Το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου την ώρα της δύσης του ήλιου. Φυσικό φως Καθώς οι αρχαίοι δεν διέθεταν τεχνητό φωτισμό (πέρα από δάδες και λυχνάρια), οι θεατρικές παραστάσεις γίνονταν πάντα κατά τη διάρκεια της ημέρας, με φυσικό φως. Αντίθετα, σήμερα οι θεατρικές παραστάσεις, στη συντριπτική πλειονότητά τους, γίνονται το βράδυ. Δραματικοί αγώνες Στην Αθήνα της κλασικής εποχής, οι θεατρικές παραστάσεις είχαν διαγωνιστικό χαρακτήρα. Τα θεατρικά έργα δεν ήταν αυτόνομα καλλιτεχνικά γεγονότα, ούτε αξιολογούνταν αυτά καθ εαυτά όπως σήμερα, αλλά παρουσιάζονταν ως συμμετοχές σε διαγωνισμό, ο νικητής του οποίου αναδεικνυόταν από επιτροπή κριτών (στην Αθήνα, οι κριτές ήταν πολίτες που ορίζονταν με κλήρο). Σε μεταγενέστερες περιόδους, μετά τις κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου ή κατά την περίοδο της ρωμαϊκής κυριαρχίας, οι θεατρικοί αγώνες συνυπήρχαν με αθλητικούς ή μουσικούς αγώνες στο πλαίσιο πάντοτε θρησκευτικών εορτών. Μάλιστα, τον τέταρτο αιώνα π.χ. (σχετικές μαρτυρίες σώζονται μόνο για τα έτη π.χ.), καθιερώθηκε στο πρόγραμμα των Μεγάλων Διονυσίων και διαγωνισμός, με αντίστοιχο βραβείο, για τον καλύτερο τραγικό ηθοποιό. Αγώνες για τον καλύτερο κωμικό ηθοποιό καθιερώθηκαν αργότερα, μεταξύ των ετών 328 και 312 π.χ. [5]

6 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα Ηθοποιοί: κανόνες και περιορισμοί Τόσο στις τραγωδίες, όσο και στις κωμωδίες, οι ηθοποιοί (που ονομάζονται, στα αρχαία ελληνικά, ὑποκριταί) ήταν μόνο άντρες. Οι άντρες έπαιζαν και τους γυναικείους ρόλους, φορώντας ανάλογα κοστούμια και ανάλογο προσωπείο. Οι τραγικοί ποιητές, οι οποίοι έγραφαν και τα σατυρικά δράματα, ήταν υποχρεωμένοι να χρησιμοποιήσουν μόνο τρεις ηθοποιούς. Αντίθετα, οι κωμικοί ποιητές είχαν μεγαλύτερη ελευθερία και μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν και τέταρτο, σπάνια μάλιστα και πέμπτο ηθοποιό. Επικεφαλής αυτής της τριμελούς ομάδας ηθοποιών ήταν ο πρωταγωνιστής, ο μόνος που είχε το δικαίωμα να συνάπτει συμβόλαια με τον ἐπώνυμον ἄρχοντα (έναν από τους αξιωματούχους της αθηναϊκής πόλης-κράτους, υπεύθυνο για την οργάνωση των δραματικών αγώνων) και να εισπράττει αμοιβές. Επίσης, στον πρωταγωνιστή απονεμόταν το βραβείο του καλύτερου ηθοποιού από τον τέταρτο αιώνα και έπειτα (όταν δηλαδή καθιερώθηκε ο σχετικός διαγωνισμός, όπως είδαμε παραπάνω). Οι υπόλοιποι δύο ηθοποιοί ονομάζονταν δευτεραγωνιστής και τριταγωνιστής αντίστοιχα. Επειδή οι ρόλοι ενός έργου είναι τις πιο πολλές φορές περισσότεροι από τρεις, οι ηθοποιοί ήταν υποχρεωμένοι να υποδύονται διαφορετικούς ρόλους (αντρικούς και γυναικείους) ο καθένας, αλλάζοντας βεβαίως κάθε φορά μάσκα και κοστούμι. Μόνον ο πρωταγωνιστής είχε κάποτε (όχι πάντα) τη δυνατότητα να παίξει έναν μόνο ρόλο τον πρωταγωνιστικό, φυσικά. Το προσωπείο (μάσκα) ήταν αναπόσπαστο στοιχείο οποιασδήποτε θεατρικής παράστασης κατά την αρχαιότητα. Ήταν αδιανόητο να εμφανιστεί στη σκηνή ηθοποιός χωρίς μάσκα ενώ στο σύγχρονό μας θέατρο η μάσκα είναι κάτι σπάνιο και αξιοπερίεργο. Το προσωπείο ήταν κατασκευασμένο από λινάρι ή άλλο ελαφρό υλικό, το οποίο έβαφαν ανάλογα με τις ανάγκες του ρόλου, χρησιμοποιώντας λ.χ. λευκό χρώμα για την απόδοση της γυναικείας επιδερμίδας, αλλά πιο σκουρόχρωμο για τα ανδρικά προσωπεία. Το προσωπείο κάλυπτε ολόκληρο το πρόσωπο, ενώ (αν χρειαζόταν) ήταν εφοδιασμένο και με ψεύτικα μαλλιά ή και γένεια. [6]

7 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου ΕΙΚΟΝΑ 2: Λεπτομέρεια από το αγγείο του Προνόμου (βλ. παρακάτω σελ. 45, Εικ. 32): ηθοποιός που υποδύεται τον Σιληνό κρατάει στο δεξί του χέρι το προσωπείο του. Μάλιστα, αργότερα, στο ρωμαϊκό θέατρο, το προσωπείο επιμηκύνεται, αποκτά πολύ ψηλό μέτωπο και εφοδιάζεται με τον λεγόμενο ὄγκον, περούκα με μεγάλο ύψος, όπως στην εξής φωτογραφία: ΕΙΚΟΝΑ 3: Γλυπτό ομοίωμα θεατρικού προσωπείου της ρωμαϊκής εποχής με τον χαρακτηριστικό ὄγκον. [7]

8 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα Εξάλλου, το προσωπείο έφερε μεγάλες οπές στη θέση των ματιών, για να μπορούν να βλέπουν οι ηθοποιοί, και είχε ανοιχτό στόμα, ώστε να μην παρεμποδίζεται η διάχυση της φωνής του ηθοποιού. Τα προσωπεία της τραγωδίας είχαν, κατά κανόνα, εξιδανικευμένα χαρακτηριστικά, αφού συνήθως παρίσταναν θεούς και ήρωες του μύθου. Αντίθετα, το προσωπείο της Παλαιάς Κωμωδίας (δηλαδή της κωμωδίας του Αριστοφάνη και των συγχρόνων του ή των προγενέστερων κωμωδιογράφων) είχε παραμορφωμένα χαρακτηριστικά, κωμική διόγκωση της μύτης, των ματιών και του στόματος, κτλ. Επίσης, η Παλαιά Κωμωδία είχε τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί εξατομικευμένα προσωπεία, που απέδιδαν τα χαρακτηριστικά υπαρκτών προσώπων, όπως λ.χ. του λαϊκιστή πολιτικού Κλέωνα, που γίνεται συχνά στόχος της αριστοφανικής σάτιρας. Αργότερα, στην περίοδο της Νέας Κωμωδίας (στην οποία θα αναφερθούμε αναλυτικότερα παρακάτω), τα προσωπεία τυποποιούνται σε μεγάλο βαθμό, απεικονίζοντας τύπους ανθρώπων και όχι εξατομικευμένα γνωρίσματα. Άλλωστε, οι ίδιοι οι ήρωες της Νέας Κωμωδίας αντιπροσωπεύουν γενικούς ανθρωπολογικούς τύπους και όχι εξατομικευμένους χαρακτήρες. Έτσι, σε όλα, λίγο πολύ, τα έργα της Νέας Κωμωδίας βλέπουμε και ξαναβλέπουμε σε διάφορες παραλλαγές τον ερωτευμένο νέο, τον στρυφνό γέρο, τον πονηρό υπηρέτη, τη φιλάργυρη εταίρα, την αγνή κοπέλα κτλ. ΕΙΚΟΝΑ 4: Ψηφιδωτό της ρωμαϊκής εποχής που απεικονίζει σκηνή από τη Νέα Κωμωδία: Μενάνδρου, Συναριστῶσαι. [8]

9 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου Ηθοποιοί: αίγλη και οργάνωση Από τον τέταρτο αιώνα π.χ. και έπειτα, η ισχύς, η φήμη και το γόητρο των ηθοποιών αυξάνονται κατακόρυφα. Μάλιστα, ορισμένοι ηθοποιοί γίνονται «διεθνείς» διασημότητες, τους χορηγείται το προνόμιο της ασυλίας (είναι, δηλαδή, προστατευμένοι από επιθέσεις, διώξεις, φυλάκιση κτλ.), και αναλαμβάνουν ακόμη και διπλωματικές αποστολές μεταξύ πόλεων-κρατών. Ένας τέτοιος ηθοποιός ήταν ο Νεοπτόλεμος από τη νήσο Σκύρο, που είχε όμως πολιτογραφηθεί Αθηναίος και ανέλαβε σε αρκετές περιπτώσεις τον ρόλο του διπλωματικού διαμεσολαβητή μεταξύ της αθηναϊκής πόλης και του Φιλίππου Β της Μακεδονίας. ΕΙΚΟΝΑ 5: Σπάνια απεικόνιση αρχαίου Έλληνα υποκριτή. Προσέξτε το προσωπείο που κρατάει στο δεξί του χέρι, το ψεύτικο πτυσσόμενο ξίφος (συσπαστόν) που βλέπουμε στο αριστερό του χέρι, καθώς και τα χαρακτηριστικά υποδήματα των ηθοποιών, τους κοθόρνους (μπότες από μαλακό δέρμα που φτάνουν ώς το γόνατο). [9]

10 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα Από το 330 π.χ. περίπου, αλλά κυρίως κατά τον τρίτο και δεύτερο αιώνα π.χ., οι ηθοποιοί και γενικότερα οι τεχνίτες του θεάτρου μουσικοί, ενδυματολόγοι, χορευτές, σκευοποιοί (κατασκευαστές προσωπείων) κτλ. οργανώνονται σε συντεχνίες, οι οποίες ονομάζονται Σύνοδοι ή Κοινά τῶν περὶ τῶν Διόνυσον τεχνιτῶν. Η εμφάνιση αυτών των συντεχνιών ήταν, καθώς φαίνεται, αποτέλεσμα της διεθνούς αίγλης που απέκτησε το θέατρο, χάρη στην οποία οι ηθοποιοί και οι άλλοι τεχνίτες του θεάτρου ήταν πλέον περιζήτητοι σε διάφορες περιοχές, εντός και εκτός του ελληνικού χώρου, και επομένως ήταν υποχρεωμένοι να ταξιδεύουν. Καθώς τα ταξίδια ήταν επικίνδυνη υπόθεση στην αρχαιότητα, οι θεατρικές συντεχνίες εξασφάλιζαν στα μέλη τους κάποιου είδους προστασία κατά τις μετακινήσεις τους, αλλά και διάφορα προνόμια (ελευθερία κινήσεων, φοροαπαλλαγές, ασυλία). Τα Κοινὰ τῶν περὶ τὸν Διόνυσον τεχνιτῶν είχαν τη δική τους εσωτερική οργάνωση, που περιλάμβανε αξιωματούχους με διοικητικές ή οικονομικές αρμοδιότητες (τους πρυτάνεις και τους οἰκονόμους αντίστοιχα), αλλά και πρεσβευτές και επίσημους απεσταλμένους (θεωρούς) στις μεγάλες καλλιτεχνικές διοργανώσεις κάτι που υπογράμμιζε, ασφαλώς, τον διεθνή χαρακτήρα των συντεχνιών. Ο Χορός Στις τραγωδίες, στις κωμωδίες και στα σατυρικά δράματα υπήρχε υποχρεωτικά Χορός, δηλαδή ένα σύνολο δώδεκα, δεκαπέντε ή εικοσιτεσσάρων ατόμων, που τραγουδούσαν και χόρευαν συντονισμένα. (Δώδεκα ήταν αρχικώς τα μέλη των τραγικών Χορών, ενώ αργότερα αυξήθηκαν σε δεκαπέντε το ίδιο ίσχυε και για τον Χορό του σατυρικού δράματος οι Χοροί της κωμωδίας είχαν είκοσι τέσσερα μέλη.) Όπως και οι ηθοποιοί, έτσι και τα μέλη του Χορού υποδύονταν κάποιον ρόλο. Ωστόσο, οι χορευτές δεν είχαν εξατομικευμένους ρόλους: όλοι μαζί υποδύονταν μια ομάδα προσώπων. Μπορεί να ήταν πολιτικοί σύμβουλοι του βασιλιά ή συμπολίτισσες της πρωταγωνίστριας ή γυναίκες που αιχμαλωτίστηκαν κτλ. Μόνο στο σατυρικό δράμα η ταυτότητα του Χορού έμενε απαράλλαχτη: υποδύονταν πάντοτε Σατύρους, δαίμονες της άγριας φύσης που ήταν συνοδοί του θεού Διονύσου. Στο σύγχρονο θέατρο, το συλλογικό αυτό στοιχείο συνήθως απουσιάζει: πολύ σπάνια έχουμε στη σύγχρονη δραματουργία ομάδες με συγκεκριμένη, ομοιογενή ταυτότητα συνήθως οι ρόλοι είναι εξατομικευμένοι. [10]

11 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου Τα χορικά άσματα στην τραγωδία συνήθως σχολίαζαν τη δράση του έργου, ενώ στην κωμωδία και, εν μέρει, στο σατυρικό δράμα αποτελούσαν οργανικό τμήμα της δράσης και συχνά την προωθούσαν. Επομένως, το μουσικό και χορευτικό στοιχείο δεν απουσίαζε ποτέ από τις δραματικές παραστάσεις της αρχαιότητας ενώ σήμερα περιορίζεται συνήθως σε συγκεκριμένα σκηνικά είδη (όπερα, μιούζικαλ κτλ.). ΕΙΚΟΝΑ 6: Αττική αγγειογραφία που απεικονίζει κωμικό Χορό ιππέων. Προσέξτε τον αυλητή στη δεξιά πλευρά: είναι αυτός που εκτελεί τη μουσική της παράστασης. Οι χορηγοί Όλα τα έξοδα που σχετίζονταν με τον Χορό του δράματος την προγύμνασή του, τη συντήρησή του κατά τη διάρκεια των δοκιμών, την αμοιβή του χοροδιδασκάλου, την κατασκευή κοστουμιών και προσωπείων, την αμοιβή τυχόν κομπάρσων κτλ. τα αναλάμβανε ένας πλούσιος Αθηναίος πολίτης, ο χορηγός. Η χορηγία ήταν μία από τις αθηναϊκές λειτουργίες, οι οποίες συνιστούσαν, κατά κάποιον τρόπο, έμμεση φορολογία. Aν ένας χορηγός χρηματοδοτούσε την παραγωγή θεατρικής παράστασης που κέρδιζε το πρώτο βραβείο στους δραματικούς αγώνες, μοιραζόταν την τιμητική διάκριση μαζί με τον βραβευμένο ποιητή και φρόντιζε να απομνημειώσει τη νίκη του προσφέροντας, επίσης με δικά του επιπρόσθετα έξοδα, ένα αφιέρωμα (συνήθως τρίποδα) στον Διόνυσο το λεγόμενο χορηγικό μνημείο. [11]

12 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα Ένα από τα πιο γνωστά χορηγικά μνημεία είναι του Λυσικράτη, που ανεγέρθηκε το 335/4 π.χ. και βρίσκεται σήμερα στην αθηναϊκή Οδό των Τριπόδων, η οποία συνδέει το Θέατρο του Διονύσου με την αρχαία Αγορά της Αθήνας. Στην κορυφή του μνημείου στεκόταν άλλοτε χάλκινος τρίποδας. ΕΙΚΟΝΑ 7: Το χορηγικό μνημείο του Λυσικράτη στην Αθήνα (335/4 π.χ.). Το κόστος της χορηγίας ποίκιλλε ανάλογα με τη διοργάνωση και το είδος της χρηματοδοτούμενης παραγωγής: ο χορηγός του διθυράμβου, για παράδειγμα, επιβαρυνόταν με μεγαλύτερα έξοδα από ό,τι ο χορηγός της τραγωδίας, επειδή ο Χορός του διθυράμβου ήταν πολυαριθμότερος (πενήντα χορευτές έναντι δώδεκα ή δεκαπέντε χορευτών που απαιτούνταν για την τραγωδία). [12]

13 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου Το δράμα: δομή και διάρθρωση Τα κείμενα των τραγωδιών, των σατυρικών δραμάτων και των κωμωδιών είχαν αρκετά αυστηρή διάρθρωση, με πολύ συγκεκριμένα δομικά συστατικά. Για παράδειγμα, ο διάλογος μεταξύ των ηθοποιών ήταν έμμετρος (ρυθμικός) και χρησιμοποιούσε προκαθορισμένα είδη ρυθμών. Στην τραγωδία, οι λεκτικές αντιπαραθέσεις των προσώπων (π.χ. της Ηλέκτρας και της Κλυταιμνήστρας, της Εκάβης και της Ελένης κτλ.) οργανώνονται σε εκτενείς ρήσεις, όπου ο καθένας από τους αντιπάλους παρουσιάζει με τη μέγιστη δυνατή ρητορική δεινότητα τα επιχειρήματά του μετά την ολοκλήρωση των ρήσεων ακολουθεί συνήθως στιχομυθία, δηλαδή μια σκηνή μεγάλης έντασης, όπου οι αντίπαλοι ανταλλάσσουν σύντομες και αιχμηρές «ατάκες», με έκταση ενός ή δύο στίχων το πολύ. Κάποτε, η στιχομυθία φορτίζεται ακόμη περισσότερο με τη χρήση της αντιλαβής: ο ένας ομιλητής εκφωνεί ένα μέρος του στίχου, ενώ ο άλλος τον διακόπτει, συμπληρώνοντας τον στίχο που είχε αρχίσει ο αντίπαλός του με τη δική του απάντηση. ΕΙΚΟΝΑ 8: Σπάνια απεικόνιση Χορού αρχαίας τραγωδίας (αττικό αγγείο του 490 π.χ. περίπου). [13]

14 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα Ο Χορός έκανε την εμφάνισή του στην αρχή του έργου ή αμέσως μετά τον πρόλογο, και η είσοδός του (πάροδος) στην ορχήστρα σηματοδοτούνταν από το λυρικό άσμα που τραγουδούσαν οι χορευτές, εκτελώντας ανάλογες χορευτικές κινήσεις, και που ονομαζόταν επίσης πάροδος. Αφού έπαιρνε τη θέση του στην ορχήστρα, ο Χορός παρέμενε εκεί ώς το τέλος του έργου, εκτός από σπάνιες περιπτώσεις, στις οποίες αποχωρούσε (μετάστασις χοροῦ) και επέστρεφε έπειτα από λίγο, ψάλλοντας και πάλι ένα άσμα, την ἐπιπάροδον, το οποίο συνόδευε αυτή τη δεύτερη είσοδό του. Εξάλλου, ο Χορός έψαλλε άσματα, τα λεγόμενα στάσιμα, στα ενδιάμεσα των διαλογικών μερών του δράματος (τα οποία βεβαίως εκφωνούσαν οι ηθοποιοί). Τα στάσιμα, που ήταν γραμμένα σε περίτεχνη ποιητική γλώσσα, ακολουθούσαν ρυθμικά σχήματα περίπλοκα, αλλά με αυστηρή εσωτερική οργάνωση. Για παράδειγμα, βασική ρυθμική και μελωδική μονάδα των χορικών ασμάτων ήταν στροφή, η οποία περιλάμβανε αριθμό στίχων που ο καθένας τους μπορούσε να έχει και διαφορετικό ρυθμό. Ωστόσο, η ρυθμική φόρμα της στροφῆς επαναλαμβανόταν με ακρίβεια στην ἀντιστροφήν, ο κάθε στίχος της οποίας έπρεπε να έχει την ίδια μετρική δομή με τον αντίστοιχο στίχο της στροφῆς. Η διαδοχή στροφῆς και ἀντιστροφῆς μπορούσε κάποτε να διακόπτεται με την παρεμβολή μιας μικρότερης ενότητας με διαφορετικό ρυθμικό σχήμα (της μεσῳδοῦ) ή/και να ακολουθείται από μια τέτοια μικρότερη ενότητα, την ἐπῳδόν, η οποία ολοκλήρωνε έτσι τη δυάδα της στροφῆς και της ἀντιστροφῆς. Ιδιότυπο δομικό στοιχείο της κωμωδίας του πέμπτου αιώνα είναι η παράβασις, μια ενότητα αποτελούμενη από τμήματα που απαγγέλλονται και από άλλα που τραγουδιούνται, πάντοτε από τον Χορό. Ωστόσο, κατά την παράβασιν ο Χορός της κωμωδίας αποποιείται, προσωρινά, τον δραματικό του ρόλο: με άλλα λόγια, τα μέλη του Χορού παύουν προσωρινά να είναι «Νεφέλες», «Σφήκες» ή «Βάτραχοι» και ξαναγίνονται Αθηναίοι πολίτες, που απευθύνονται στους συμπολίτες τους, οι οποίοι παρακολουθούν την παράσταση. Επαινούν τον κωμικό ποιητή, ζητώντας από τους συμπολίτες τους να τον ψηφίσουν πρώτο επίσης, δίνουν πολιτικές συμβουλές για τρέχοντα ζητήματα κτλ. [14]

15 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου 2. ΘΕΑΤΡΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ Σημαντικά διαφορετικός από τα σημερινά θέατρα ήταν και ο χώρος στον οποίο παριστάνονταν, κατά την αρχαιότητα, θεατρικά έργα. Πρώτα απ όλα, τα αρχαία θέατρα ήταν όλα υπαίθρια. Κλειστοί θεατρικοί χώροι δεν υπήρχαν. Τα καθίσματα των θεατών ήταν διαμορφωμένα σε αμφιθεατρικό σχήμα, ημικυκλικό ή ελλειψοειδές όσο πιο απομακρυσμένες ήταν από τον σκηνικό χώρο οι θέσεις των θεατών, τόσο πιο ψηλά βρίσκονταν, ενώ το ύψος τους χαμήλωνε βαθμιαία όσο πλησίαζαν προς τον σκηνικό χώρο όπως δηλαδή σε ένα σημερινό στάδιο. Το αμφιθεατρικό αυτό τμήμα οι αρχαίοι το ονόμαζαν απλώς θέατρον, ενώ οι σύγχρονοι αρχαιολόγοι για λόγους μεγαλύτερης ακρίβειας το ονομάζουν συχνά «κοίλον». Το θέατρον ή «κοίλον» χωριζόταν καθέτως σε σφηνοειδή τμήματα, τις κερκίδες, ανάμεσα από τις οποίες βρίσκονταν οι κλίμακες, δηλαδή σκάλες που διευκόλυναν την άνοδο στο πάνω μέρος. Οριζοντίως το «κοίλον» χωριζόταν από το διάζωμα, που έτεμνε το θέατρο περίπου στη μέση (κάποτε μάλιστα υπήρχε και δεύτερο διάζωμα), και στον περίπατον, ένα διάδρομο το πάνω μέρος του κοίλου, εκεί που τελείωναν τα καθίσματα. Εστιακό σημείο του θεάτρου αποτελούσε η ορχήστρα, ένας τραπεζοειδής ή (αργότερα) κυκλικός χώρος, που προοριζόταν κυρίως για την όρχηση του Χορού του έργου και κάποτε για τους ηθοποιούς. Πίσω από την ορχήστρα βρισκόταν η σκηνή, που δεν ήταν η ράμπα όπου παίζουν στα σύγχρονα θέατρα οι ηθοποιοί αλλά ένα χαμηλό ξύλινο οικοδόμημα, που χρησίμευε πρωτίστως για τη φύλαξη των σκηνικών αντικειμένων και να αλλάζουν προσωπεία και κοστούμια οι ηθοποιοί. Στο κέντρο της σκηνής υπήρχε θύρα, από όπου μπορούσαν να βγαίνουν και να μπαίνουν οι ηθοποιοί. Δύο διάδρομοι, οι είσοδοι (ή πάροδοι), δεξιά και αριστερά της ορχήστρας, χρησίμευαν για την είσοδο και την έξοδο του χορού και όσων ηθοποιών υποτίθεται ότι έρχονταν από μακριά. Για να αποκτήσετε μια εικόνα της αρχιτεκτονικής του αρχαίου θεάτρου, μελετήστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα, που απεικονίζει λεπτομερέστερα το αρχαίο θέατρο του Διονύσου στην Αθήνα. Πρόκειται για κάτοψη του θεάτρου, όπως θα πρέπει να ήταν κατά το β μισό του 5ου αιώνα (αν και, όπως θα δούμε αμέσως παρακάτω, η ορχήστρα τότε είχε πιθανώς σχήμα τραπεζίου και όχι ημικυκλίου): [15]

16 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα Σχήμα 1: Κάτοψη του θεάτρου του Διονύσου κατά τον 5 ο αιώνα π.χ. Σχέδιο E. R. Malyon (= Plate 14 στο βιβλίο των E. Csapo & W. J. Slater, The Context of Ancient Drama, Ann Arbor: University of Michigan Press 1994). [16]

17 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου Σε συνδυασμό με το παραπάνω σχεδιάγραμμα, μπορείτε να απολαύσετε και μια εικονική περιήγηση στο Θέατρο του Διονύσου εδώ: Υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με τον χώρο στον οποίο εκτυλισσόταν η θεατρική δράση κατά την κλασική περίοδο. Στα πρωιμότερα έργα του Αισχύλου φαίνεται ότι ηθοποιοί και Χορός δρούσαν στην ορχήστρα. Παρόλο που συνήθως θεωρούμε ότι η ορχήστρα του διονυσιακού θεάτρου της Αθήνας είχε σχήμα ημικυκλίου, είναι πιθανό ότι, τον πέμπτο αιώνα, το σχήμα της έμοιαζε με ακανόνιστο τραπέζιο. Γνωρίζουμε, άλλωστε, πέρα από κάθε αμφιβολία ότι αρκετά άλλα θέατρα της Αττικής, και μάλιστα το θέατρο του Θορικού (στο Λαύριο), το οποίο είναι παλιότερο από το θέατρο του Διονύσου στην πόλη των Αθηνών, διέθετε μια τέτοιαν ακριβώς τραπεζοειδή ορχήστρα. Σχήμα 2: Σχεδιάγραμμα του θεάτρου του Θορικού ( π.χ.), με την τραπεζοειδή ορχήστρα. [17]

18 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα Γύρω στο τελευταίο τέταρτο του 5 ου αιώνα ενδέχεται ανάμεσα στην ορχήστρα και στην σκηνή να προστέθηκε μια χαμηλή εξέδρα, με ύψος όχι πάνω από μέτρα. Στην εξέδρα αυτή έπαιζαν τώρα πια οι ηθοποιοί, που με τον τρόπο αυτόν διαχωρίζονταν πλέον από τον Χορό. Μια σπάνια αναπαράσταση τέτοιας εξέδρας ίσως να σώζεται στην παρακάτω αγγειογραφία της δεκαετίας του 420 π.χ., όπου ένας κωμικός ηθοποιός χορεύει πάνω σε ελαφρώς υπερυψωμένη εξέδρα: ΕΙΚΟΝΑ 9: Σχέδιο E. R. Malyon βασισμένο σε απεικόνιση του E. Gillieron (= Plate 4B στο βιβλίο των E. Csapo & W. J. Slater, The Context of Ancient Drama, Ann Arbor: University of Michigan Press 1994). Το επόμενο σχεδιάγραμμα (αμέσως παρακάτω) απεικονίζει ανασύνθεση του αθηναϊκού θεάτρου του Διονύσου στη μορφή που πρέπει να είχε προς το τέλος του τέταρτου αιώνα π.χ., όταν ανακαινίστηκε με πρωτοβουλία του πολιτικού Λυκούργου (330 π.χ. και εξής). Με την ανακαίνισή του, το θέατρο απέκτησε λίθινα καθίσματα για τους θεατές (και μαρμάρινα για τις θέσεις των επισήμων), αλλά και η ορχήστρα του απέκτησε πλέον σχήμα ημικυκλίου. Επίσης, το σκηνικό οικοδόμημα διαρθρωνόταν πλέον σε δύο επίπεδα, και έτσι δόθηκε στους ηθοποιούς η δυνατότητα να χρησιμοποιούν την οροφή του πρώτου επιπέδου (του λεγόμενου προσκηνίου) ως ένα είδος υπερυψωμένης σκηνής, η οποία διαχώριζε χωροταξικά τους ηθοποιούς από την ορχήστρα και τον Χορό. Από τον δεύτερο αιώνα π.χ. και μετά (ίσως όμως και νωρίτερα), η οροφή του προσκηνίου ονομάζεται λογεῖον: είναι ο χώρος όπου λέγουσιν, μιλούν, οι ηθοποιοί. [18]

19 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου Σχήμα 3: Ανασύνθεση του αθηναϊκού Θεάτρου του Διονύσου κατά το τέλος του 4 ου αιώνα π.χ. Σχέδιο E. R. Malyon (= Plate 15A στο βιβλίο των E. Csapo & W. J. Slater, The Context of Ancient Drama, Ann Arbor: University of Michigan Press 1994). Προσέξτε επίσης ότι στην πρόσοψη του δεύτερου, ψηλότερου επιπέδου του σκηνικού οικοδομήματος υπάρχουν κενά ανάμεσα στους κίονες, τα οποία χρησίμευαν για την τοποθέτηση ξύλινων πινάκων, που έφεραν σκηνογραφικές παραστάσεις. Πάντως, οι σύγχρονοι μελετητές συγκλίνουν προς την άποψη ότι στο θέατρο (τραγικό και κωμικό) του πέμπτου αιώνα π.χ. δεν χρησιμοποιούνταν σκηνογραφικοί πίνακες. Το σκηνικό οικοδόμημα, η σκηνή που προαναφέραμε, μπορούσε να αναπαριστάνει ένα ανάκτορο, ένα ναό, ένα σπήλαιο κτλ., χωρίς την προσθήκη ειδικής σκηνογραφίας. Οι θεατές αντιλαμβάνονταν τι αναπαρίστανε κάθε φορά η σκηνή, γιατί καθοδηγούνταν από τα λεγόμενα των προσώπων του δράματος. Επίσης, κατά τον πέμπτο αιώνα τουλάχιστον, ήταν περιορισμένος και ο θεατρικός εξοπλισμός που χρησιμοποιούσαν οι δραματουργοί: πιθανότατα, δεν είχαν στη διάθεσή τους παρά μόνο το εκκύκλημα και τη μηχανή. Το εκκύκλημα ήταν ένα είδος χαμηλής ράμπας ή πλατφόρμας, με τροχούς προσαρμοσμένους στο κάτω μέρος του το έσπρωχναν από το εσωτερικό της σκηνής προς την ορχήστρα, όταν ήθελαν να παρουσιάσουν σκηνές «εσωτερικού χώρου», δηλαδή σκηνές που έχουν εκτυλιχθεί στο εσωτερικό του σκηνικού οικοδομήματος, τις οποίες εκ των πραγμάτων δεν μπορούν να δουν οι θεατές του αρχαίου θεάτρου. Έτσι, πάνω στο εκκύκλημα παρουσιάζονται, π.χ., τα πτώματα του Αιγίσθου και της Κλυταιμνήστρας στις Χοηφόρους του Αισχύλου ή ο Αίας με τα [19]

20 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα σφαγιασμένα ζώα γύρω του στον Αίαντα του Σοφοκλή. Η μηχανή ήταν ένα είδος γερανού, από όπου κρεμόταν ένα μεγάλο καλάθι ή πλατφόρμα, στο οποίο στεκόταν ο ηθοποιός που υποδυόταν τον ρόλο ενός θεού και έπρεπε να εμφανιστεί από τον ουρανό. Μετά την αναδόμηση του θεάτρου του Διονύσου από τον Λυκούργο και τους συνεχιστές του, προστέθηκαν στην πρώτη σειρά -την προεδρίαν- του θεάτρου μαρμάρινα εδώλια (καθίσματα) για εξέχουσες προσωπικότητες. Εικόνα της σωζόμενης προεδρίας του διονυσιακού θεάτρου βλέπετε στην παρακάτω φωτογραφία: ΕΙΚΟΝΑ 10: Σωζόμενα τμήματα της προεδρίας (πρώτης σειράς καθισμάτων) του διονυσιακού θεάτρου της Αθήνας. [20]

21 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου 3. ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΗ Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, κατά την κλασική περίοδο, θεατρικά έργα παριστάνονταν μόνο στο πλαίσιο διονυσιακών εορτών. Οι εορτές αυτές ήταν οι εξής τέσσερις: (α) τα Μεγάλα ή Εν άστει Διονύσια (β) τα Κατ αγρούς ή Μικρά Διονύσια (γ) τα Λήναια και (δ) τα Ανθεστήρια. Από τις εορτές αυτές η σημαντικότερη και η καλύτερα τεκμηριωμένη στις πηγές μας είναι τα Εν άστει Διονύσια, που διεξάγονταν κατά τον αττικό μήνα Ελαφηβολιώνα, δηλαδή περίπου στο δεύτερο μισό του δικού μας Μαρτίου ή στο πρώτο μισό του Απριλίου. Αμέσως παρακάτω θα δούμε περισσότερες λεπτομέρειες για τις τέσσερις αυτές εορτές. Τα Εν άστει ή Μεγάλα Διονύσια Τα Εν άστει Διονύσια (ή Διονύσια τα Μεγάλα), στην οργανωμένη μορφή που γνωρίζουμε από τις ιστορικές πηγές, καθιερώθηκαν την εποχή της τυραννίδας του Πεισιστράτου ( π.χ.), αλλά ασφαλώς βασίζονται σε προϋπάρχουσες λαϊκές διονυσιακές γιορτές. Δεν περιλάμβαναν μόνο θεατρικές παραστάσεις, αλλά και θρησκευτικές τελετές, όπως η Εἰσαγωγὴ ἀπὸ τῆς ἐσχάρας (δηλαδή η μεταφορά του ξοάνου του Διονύσου από το αθηναϊκό προάστειο της Ακαδήμειας στο ιερό του θεού κάτω από την Ακρόπολη) ή η Πομπή, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι όλων των στρωμάτων της αθηναϊκής κοινωνίας. Εικονογραφική παράσταση της Εἰσαγωγῆς ἀπὸ τῆς ἐσχάρας βλέπετε στην παρακάτω φωτογραφία: ΕΙΚΟΝΑ 11: Παράσταση Εἰσαγωγῆς: το ξόανο του Διονύσου μεταφέρεται πάνω σε άρμα με μορφή πλοίου, με συνοδεία σατύρων. [21]

22 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα Εκτός από τους δραματικούς αγώνες, τα Εν Άστει Διονύσια περιλάμβαναν διαγωνισμούς διθυράμβου, στους οποίους δέκα χορικά σύνολα από πενήντα άνδρες το καθένα (ανδρικός διθύραμβος) και δέκα χορικά σύνολα από πενήντα νεαρά αγόρια το καθένα (παιδικός διθύραμβος) έψαλλαν και χόρευαν προς τιμή του Διονύσου. Οι δέκα ανδρικοί και οι δέκα παιδικοί χοροί διθυράμβου εκπροσωπούσαν τις δέκα φυλές, στις οποίες διακρινόταν ο πληθυσμός της Αττικής έπειτα από τη διοικητική μεταρρύθμιση του Κλεισθένη στα τέλη του έκτου αιώνα π.χ. Στους δραματικούς αγώνες των Εν άστει Διονυσίων, οι τραγικοί ποιητές συμμετείχαν με μια τραγική τριλογία (δηλαδή τρεις τραγωδίες που μπορεί να είχαν ή και να μην είχαν θεματική σύνδεση μεταξύ τους) και με ένα σατυρικό δράμα. Οι κωμικοί ποιητές συμμετείχαν με μία κωμωδία ο καθένας. Οι δραματικοί αγώνες φαίνεται ότι διεξάγονταν από τη δεύτερη ως την πέμπτη ημέρα των Εν άστει Διονυσίων (την πρώτη ημέρα γίνονταν οι αγώνες διθυράμβου). Καθένας από τους τρεις διαγωνιζόμενους ποιητές τραγωδίας παρουσίαζε μια τριλογία συνοδευόμενη από ένα σατυρικό δράμα. Ίσως οι τραγικοί ποιητές παρουσίαζαν τις τετραλογίες τους κατά τη δεύτερη, τρίτη και τέταρτη ημέρα των Διονυσίων, οπότε η πέμπτη ημέρα θα ήταν αφιερωμένη ολόκληρη στα έργα των πέντε διαγωνιζόμενων κωμωδιογράφων. Ίσως πάλι οι πέντε διαγωνιζόμενοι κωμωδιογράφοι να παρουσίαζαν τις κωμωδίες τους ανά μία κάθε μέρα (δηλαδή ο πρώτος διαγωνιζόμενος κωμωδοποιός θα παρουσίαζε την κωμωδία του την πρώτη ημέρα της γιορτής ο δεύτερος τη δεύτερη μέρα κ.ο.κ.) Σε κάθε περίπτωση, οι ποιητές της κωμωδίας συμμετείχαν στους αγώνες με μία μόνο κωμωδία ο καθένας. Τα Κατ αγρούς ή Μικρά Διονύσια Διονυσιακές γιορτές πραγματοποιούνταν σε τοπικό επίπεδο σε διάφορους δήμους της Αττικής. Τα πρωταρχικά συστατικά τους ήταν η θρησκευτική πομπή και η ζωοθυσία προς τιμή του Διονύσου. Στην πομπή, στην οποία συμμετείχε ολόκληρη η κοινότητα, εξέχουσα θέση κατείχαν τα βασικά γνωρίσματα της διονυσιακής λατρείας: η φαλλοφορία (περιφορά ομοιώματος φαλλού), η αισχρολογία, αλλά και η χρήση προσωπείων από τους συμμετέχοντες. [22]

23 Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου ΕΙΚΟΝΑ 12: Αττικός σκύφος με παράσταση φαλλικής πομπής. Οι τοπικές αυτές εορτές εξακολούθησαν να πραγματοποιούνται ακόμα και μετά την επίσημη καθιέρωση των Εν άστει Διονυσίων. Ήταν συλλογικά γνωστές με την επωνυμία Κατ αγρούς Διονύσια (ή Διονύσια τα Μικρά) και γιορτάζονταν τον μήνα Ποσειδεώνα (γύρω στα τέλη Δεκεμβρίου ή στις αρχές Ιανουαρίου). Γνωρίζουμε ότι στα Κατ αγρούς Διονύσια πραγματοποιούνταν δραματικές παραστάσεις σε μεγάλους δήμους, όπως λ.χ. στον Πειραιά (όπου γίνονταν οι πιο λαμπροί εορτασμοί των Κατ αγρούς Διονυσίων), στις Αχαρνές (το σημερινό Μενίδι), στην Ελευσίνα κτλ. Υπήρχαν όμως θεατρικές παραστάσεις μικρότερης κλίμακας (ή μεμονωμένων ειδών, π.χ. μόνο κωμωδίας ή μόνο τραγωδίας) και σε μικρότερους δήμους της Αττικής, όπως λ.χ. στον Θορικό, στον Κολλυτό, στην Παιανία, στον Ραμνούντα - αλλά και στον δήμο των Ικαριέων, που συνδεόταν κατά παράδοση με την εισαγωγή της αμπελουργίας στην Αττική και με τις απαρχές της τραγωδίας και της κωμωδίας (στον μυθικό Ικάριο υποτίθεται ότι δίδαξε ο ίδιος ο Διόνυσος την τέχνη της αμπελουργίας και της οινοποιίας). Αξίζει να σημειωθεί ότι στα Κατ αγρούς Διονύσια ίσχυε ο θεσμός της συγχορηγίας, υπήρχε δηλαδή η δυνατότητα να χρηματοδοτηθεί μια θεατρική παραγωγή από δύο ή περισσότερους χορηγούς - σε αντίθεση προς ό, τι ίσχυε συνήθως στα Εν άστει Διονύσια, όπου κάθε παραγωγή χρηματοδοτούνταν κατά κανόνα από έναν και μόνο χορηγό. [23]

24 Ευριπίδη Kύκλωψ. Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα Λήναια Τα Λήναια τελούνταν κατά τον μήνα Γαμηλιώνα (τέλη Ιανουαρίου). Ήταν μια από τις αρχαιότερες διονυσιακές γιορτές της Αττικής (τη διατηρούσαν οι πληθυσμοί που μετανάστευσαν από την Αττική στη Μικρά Ασία και αλλού γύρω στο 1000 π.χ.) και περιλάμβανε την αθυροστομία και την έμφαση στις γονιμικές τελετές που χαρακτηρίζουν γενικά τη διονυσιακή λατρεία. Αναπαραστάσεις από στιγμιότυπα των Ληναίων μπορεί να σώζονται (αλλά αυτό δεν είναι βέβαιο) σε ομάδα αγγειογραφιών που είναι γνωστές με τη συλλογική επωνυμία Ληναϊκά αγγεία. Δείγμα τέτοιου αγγείου βλέπετε στην ακόλουθη φωτογραφία: ΕΙΚΟΝΑ 13: «Ληναϊκό» αγγείο με παράσταση, ίσως, τελετής κατά τα Λήναια. Στο κέντρο, ένας ξύλινος στύλος, ντυμένος με πολυτελή χιτώνα και με το προσωπείο του Διονύσου προσαρτημένο στην κορυφή, συμβολίζει την παρουσία του θεού. Ο «Διόνυσος» πλαισιώνεται από δύο μαινάδες που μεταγγίζουν κρασί από τους κρατήρες στους σκύφους, ενώ άλλες δύο μαινάδες στα αριστερά και στα δεξιά της σύνθεσης βρίσκονται σε κατάσταση βακχείας, δηλαδή διονυσιακής έκστασης. Παραστάσεις κωμωδίας καθιερώθηκαν στα Λήναια γύρω στο 440 π.χ. το αργότερο, ενώ για τις παραστάσεις τραγωδίας οι πρωιμότερες μαρτυρίες μας προέρχονται από την περίοδο μετά το 420 π.χ., δεν αποκλείεται όμως να υπήρχαν τέτοιες παραστάσεις και νωρίτερα. Στους δραματικούς αγώνες των Ληναίων, οι κωμικοί ποιητές συμμετείχαν με μία κωμωδία ο καθένας, αλλά είναι αμφίβολο κατά πόσον οι συμμετέχοντες κωμωδιογράφοι ήταν τρεις ή πέντε. Όσον αφορά τις παραστάσεις τραγωδίας, φαίνεται ότι κατά τον πέμπτο αιώνα, επιτρεπόταν η συμμετοχή μόνο δύο τραγικών ποιητών, που παρουσίαζαν από δύο τραγωδίες ο καθένας (αν και ο αριθμός των τραγικών ποιητών φαίνεται ότι αυξήθηκε [24]

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου. Ευριπίδη ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου. Ευριπίδη ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρχαία Ελληνικά για την Γ τάξη Γυμνασίου Ευριπίδη ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρχαία Ελληνικά για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. Το δράμα 1. Τι είναι το δράμα και ποια στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό από προγενέστερες μορφές ποίησης; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Σχολικό βιβλίο σελίδα 9: «Το δράμα είναι μια σύνθετη στους θεατές». 2. Από πού προήλθε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΩΔΩΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 Περιεχόμενα Αρχαία Δωδώνη γεωγραφικά στοιχεία Κοίλον Ορχήστρα Σκηνή Ρωμαϊκά χρόνια Παραστάσεις που φιλοξενήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ (ΕΙΣΑΓΩΓΗ)

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ (ΕΙΣΑΓΩΓΗ) Η ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΑΡΧΑΙΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ (ΕΙΣΑΓΩΓΗ) Είδη αρχαίου ποιητικού λόγου 1. Επική ποίηση : Γεωμετρική εποχή (1100-800 π.χ) 2. Λυρική ποίηση : Αρχαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΟΝΗ - ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ. 1.1 Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης)

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΟΝΗ - ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ. 1.1 Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΟΝΗ - ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 1. Το δράµα - Η τραγωδία - Το αρχαίο θέατρο 1.1 Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) α) Το δράµα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου Ευριπίδης Ο Ευριπίδης είναι ο νεότερος από τους σημαντικότερους τραγικούς ποιητές μετά τον Αισχύλο και τον Σοφοκλή. Είναι ρεαλιστής. Φέρνει τη τραγωδία κοντά στην πραγματικότητα. Παρουσιάζει τους μυθικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ.Ε. Ε.Λ.Π. 31 «ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ» ΘΕΜΑ 2 ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2007-2008 «Αφού μελετήσετε προσεκτικά τις ενότητες 3.2. και 3.3 του διδακτικού εγχειριδίου σας Ο Δραματικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 9 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. 82-99. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. 2. Να εντοπίσετε στο παρακάτω κείμενο δύο ανακρίβειες και στη θέση τους να γράψετε το σωστό.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη NINO BADASHVILI Φιλόλογος Γεωργία Με την ευκαιρία της Συνάντησης, θα ήθελα να επισημάνω κάποια ίσως άγνωστα στοιχεία που είναι ιστορικά ορόσημα στις ελληνογεωργιανές

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση)

5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση) 5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση) 5.1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) 1. Μετά τον πρόλογο ακολουθεί η είσοδος του χορού, η πάροδος. α) Με ποια διάταξη και από

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικό Πρόγραμμα Γυμνασίου με Λ.Τ. Ζίτσας 2013-2014

Πολιτιστικό Πρόγραμμα Γυμνασίου με Λ.Τ. Ζίτσας 2013-2014 Πολιτιστικό Πρόγραμμα Γυμνασίου με Λ.Τ. Ζίτσας 2013-2014 ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αναζήτηση Πληροφοριών στο Διαδίκτυο και Δημιουργία Παρουσίασης από τους μαθητές της: Γκελβέρη Πολυξένη Καρακίτσιου Νεφέλη Ζυγούνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΉ ΛΑΤΡΕΊΑ ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΉ ΠΡΆΞΗ

ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΉ ΛΑΤΡΕΊΑ ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΉ ΠΡΆΞΗ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΉ ΛΑΤΡΕΊΑ ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΉ ΠΡΆΞΗ Συντονισμός έργου: Μαρία Λαγογιάννη, Δρ Αρχαιολόγος Σουζάνα Χούλια-Καπελώνη, Αρχαιολόγος Σχεδιασμός περιεχομένου - γενική επιμέλεια: Έλενα Μπαζίνη, Αρχαιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Ενότητα: 13. Ερμηνευτικές παρατηρήσεις στίχων 663-718 της Μήδειας Μενέλαος Χριστόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής. Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ

Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής. Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ 2 μαθήματα πριν την ανάλυση της τραγωδίας του Σοφοκλή«Οιδίποδας Τύραννος» Προϋπoθέσεις: Οι μαθητές: 1)Να γνωρίζουν το περιεχόμενο της συγκεκριμένης τραγωδίας.

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές Δράσεις 2014-2015: Δραματοποίηση και Θέατρο: Μια Βιωματική Προσέγγιση

Βιωματικές Δράσεις 2014-2015: Δραματοποίηση και Θέατρο: Μια Βιωματική Προσέγγιση Δραματοποίηση και Θέατρο: Μια Βιωματική Προσέγγιση ΓΕΝΙΚΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ-ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΜΙΑΣ Βιωματικές Δράσεις 2014-2015: Δραματοποίηση και Θέατρο: Μια Βιωματική Προσέγγιση Β Γυμνασίου ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ: ΕΛΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ επιµέλεια Μαρία Ρεβελάκη ΤΡΩΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ Α) Τα πριν την εκστρατεία

ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ επιµέλεια Μαρία Ρεβελάκη ΤΡΩΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ Α) Τα πριν την εκστρατεία ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ (από το πρόγραµµα της θεατρικής οµάδας Γυµν-Λυκ Καλλιµασιάς Χίου 2004 για τη παράσταση «Το µέγα δέος ο άνθρωπος γεννά» επιµέλεια Μαρία Ρεβελάκη Οι υποθέσεις των αρχαίων ελληνικών τραγωδιών

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ

«ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ «ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ Ο μύθος των Δαναΐδων, ο γενέθλιος μύθος του Άργους, αναβίωσε στο αρχαίο θέατρο της πόλης, από τη Θεατρική Ομάδα του 1ου Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟΥ Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοπός της διδακτικής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016»

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016» ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016» Οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΝΕΑΝΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ» Εισηγητής : Στάθης Αναστασόπουλος

ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΝΕΑΝΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ» Εισηγητής : Στάθης Αναστασόπουλος ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΝΕΑΝΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ» Εισηγητής : Στάθης Αναστασόπουλος Δ.Ρ. ΧΗΜΙΚΟΣ - Πρόεδρος Δ.Σ «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ Κ. Σ. Σ. Α.» ΑΡΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΣΥΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΜΑΚΙΓΙΑΖ

ΘΕΜΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΣΥΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΘΕΜΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΣΥΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Από την αρχαιότητα ως σήμερα το θέατρο δεν έπαψε να συγκινεί και να μαγεύει το κοινό. Σε ολόκληρο τον κόσμο

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Περιεχόμενα

Εισαγωγή. Περιεχόμενα Εισαγωγή Το 1878, το Βασιλικό Μουσείο του Βερολίνου ξεκίνησε την ανάθεση των ανασκαφών στην Πέργαμο, μια περιοχή της νυν Τουρκίας. Η πόλη έφτασε στην κορυφή της ανάπτυξής της γύρω στο 200 π.χ. (στα Λατινικά

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μίνως Βολανάκης και η αρχαία ελληνική τραγωδία:

Ο Μίνως Βολανάκης και η αρχαία ελληνική τραγωδία: Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο «Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο» Ο Μίνως Βολανάκης και η αρχαία ελληνική τραγωδία: το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία

Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Αναστασόπουλος Ανδρέας Αρβανίτη Νικολέτα Τάξη: Α1 3 ο ΓΕΛ Πάτρας Σχολ. Έτος: 2013-14 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ντούμα Μαρία Μεταλλικά νομίσματα αρχίζουμε να συναντάμε από το 2000 π.χ. στην Μεσόγειο. Συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 1 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ Α ) Οι Αγώνες Χορού περιλαµβάνουν τρεις κύριους τοµείς : Αγώνες Ελληνικών Παραδοσιακών χορών. Αγώνες Κλασικού Μπαλέτου.

Διαβάστε περισσότερα

Δυο λόγια για την "Ορέστεια"

Δυο λόγια για την Ορέστεια ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΙΤΣΟΣ Α Ρ Χ Α Ι Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΡΑΜΑ ΣΥΝΤΟΜΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Α Ι Σ Χ Υ Λ Ο Σ 525-456 π.χ. Ο Αισχύλος υπήρξε ο μεγαλύτερος τραγικός ποιητής της Αρχαίας Ελλάδας και του κόσμου όλων των εποχών. Ήταν γιος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: «Επιχειρηματικότητα» Εξάμηνο: 8 ο Κουτούγερα Άννα Λίτου Ζωή Διαδικτυακή, φιλολογικού περιεχομένου εφαρμογή για κινητά και ηλεκτρονικές ταμπλέτες (tablets).

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΝΗΝΤΑ ΕΝΝΕΑ ΤΡΑΓΩΔΙΕΣ ΕΧΟΥΝ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΠΤΑ ΜΥΘΟΥΣ

ΠΕΝΗΝΤΑ ΕΝΝΕΑ ΤΡΑΓΩΔΙΕΣ ΕΧΟΥΝ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΠΤΑ ΜΥΘΟΥΣ ΠΕΝΗΝΤΑ ΕΝΝΕΑ ΤΡΑΓΩΔΙΕΣ ΕΧΟΥΝ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΠΤΑ ΜΥΘΟΥΣ Μέσα σε ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα εκατόν τριάντα χρόνων (536-406 π.χ.) διακόσιοι περίπου τραγικοί ποιητές έγραψαν και δίδαξαν τραγωδίες,

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

αθηνόραµα travel αθηνόραµα umami αθηνόραµα digital αθηνόραµα Club

αθηνόραµα travel αθηνόραµα umami αθηνόραµα digital αθηνόραµα Club αθηνόραµα travel αθηνόραµα umami αθηνόραµα digital αθηνόραµα Club αθηνόραµα.gr Μενού ΣΙΝΕΜΑ ΘΕΑΤΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ BARS & CLUBS NIGHT LIVE FASHION & B Ανδροµάχη Η τραγωδία των ερωτευµένων Από Ιλειάνα

Διαβάστε περισσότερα

2o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΙΩΑΝ.ΡΕΝΤΗ Σχολικό Έτος : 2011-2012 ΤΑΞΗ Α3 Μάθημα : Τεχνολογία

2o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΙΩΑΝ.ΡΕΝΤΗ Σχολικό Έτος : 2011-2012 ΤΑΞΗ Α3 Μάθημα : Τεχνολογία 2o ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΙΩΑΝ.ΡΕΝΤΗ Σχολικό Έτος : 2011-2012 ΤΑΞΗ Α3 Μάθημα : Τεχνολογία ΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΟ Της μαθήτριας : Τζούπη Αναστασίας ΤΙΤΛΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Αρχαίο Θέατρο Καθηγητής : ΗΡ. ΝΤΟΥΣΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ-ΕΝΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εξερευνήστε τη μυστηριώδη νήσο La Isla, και κυνηγήστε ζώα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν εξαφανισμένα. Το ευγενές Ντόντο, το προσεκτικό Γιγάντιο Φόσα, τον άπιαστο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: 16 Μαρτίου 2012, ώρα 7.30 μ.μ.. 1

Ημερομηνία: 16 Μαρτίου 2012, ώρα 7.30 μ.μ.. 1 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Αρ. Φακ.: 7.24.07.6.2 Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 E-mail:circularsec@schools.ac.cy 5 Ιανουαρίου 2012 Διευθυντές/τριες

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Το αρχαίο ελληνικό θέατρο και η πρόσληψή του

Το αρχαίο ελληνικό θέατρο και η πρόσληψή του Δʹ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΘΕΑΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Υπό την αιγίδα της Αυτού Εξοχότητος του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολου Παπούλια Το αρχαίο ελληνικό θέατρο και η πρόσληψή του Πάτρα, 26-29 Μαΐου 2011 Συνεδριακό

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς εἰσορᾷς θεούς; Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς εἰσορᾷς θεούς; Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 0 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. -294 ἄνδρες μόλις φέροντες ἐρρόθουν ἐμοί κρυφῇ, κάρα σείοντες οὐδ ὑπὸ ζυγῷ. Να μεταφραστεί το τμήμα: Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς εἰσορᾷς θεούς; 2. Ποια ήταν η σχέση του οφοκλή

Διαβάστε περισσότερα

Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ. * Τραγωδία (1-8)

Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ. * Τραγωδία (1-8) Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ Α * Τραγωδία (1-8) Μια ματιά ςτα παραςκήνια: απεικονίςεισ τραγικών υποκριτών εκτόσ ςκηνήσ, ςε δφο αττικά ερυθρόμορφα αγγεία τησ κλαςικήσ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΘΛΗΣΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΘΛΗΣΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΘΛΗΣΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 πάμε θέατρο Προπώληση Για το «Πάμε θέατρο» η προπώληση των εισιτηρίων καθώς και το κόστος μεταφοράς με το πούλμαν θα γίνεται στη γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο

ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο Ιερό τοπικής λατρείας αφιερωμένο στον θεό Κάβιρο (γενειοφόρο θεό με στεφάνι κισσού στο κεφάλι και κάνθαρο στο χέρι υπόσταση του Διονύσου) και το Θεό Παίδα (θεϊκό παιδί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΜΥΡΝΗΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΜΥΡΝΗΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΜΥΡΝΗΣ Ολοκληρώθηκε το έργο ανάπλασης στην ιστορική πλατεία Χρυσοστόμου Σμύρνης και τα πρώτα δείγματα αποδοχής του από τους δημότες είναι εντυπωσιακά. Ο επανασχεδιασμός του

Διαβάστε περισσότερα

Και τα τέσσερα κτίρια της Εποχής 1 της επέκτασης μπορούν να ανακαινιστούν. Η ιδιότητα

Και τα τέσσερα κτίρια της Εποχής 1 της επέκτασης μπορούν να ανακαινιστούν. Η ιδιότητα Η επέκταση αυτή εισάγει κάποια νέα στοιχεία ώστε να εμπλουτίσει το βασικό παιχνίδι. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξεχωριστά ή σε οποιονδήποτε συνδυασμό. Πεμπτοσ Παικτησ Προφητειεσ Ξύλινα κομμάτια για πέμπτο

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ.: 7.24.07/4 Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 E-mail:circularsec@schools.ac.cy. 30 Δεκεμβρίου 2010

Αρ. Φακ.: 7.24.07/4 Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 E-mail:circularsec@schools.ac.cy. 30 Δεκεμβρίου 2010 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Αρ. Φακ.: 7.24.07/4 Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 E-mail:circularsec@schools.ac.cy Διευθυντές/τριες Σχολείων Μέσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: http://hassanakos.blogspot.com.es/2011/12/17.html (16/10/2013) http://www.asda.gr/hgianniris/senario.htm (16/10/2013)

Πηγή: http://hassanakos.blogspot.com.es/2011/12/17.html (16/10/2013) http://www.asda.gr/hgianniris/senario.htm (16/10/2013) A.K. 0280 Επώνυμο Μελησσινός Όνομα Ιάσων Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα Τόπος γεννήσεως Ημερομηνία γεννήσεως Ημερομηνία θανάτου Βιογραφικά στοιχεία Προσωπογραφίες Μόνιμη εγκατάσταση Ημερομηνίες ενασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα