Η ευρωπαϊκή πολυγλωσσία και η αξιοποίησή της στο σχολείο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ευρωπαϊκή πολυγλωσσία και η αξιοποίησή της στο σχολείο"

Transcript

1 Η ευρωπαϊκή πολυγλωσσία και η αξιοποίησή της στο σχολείο Ανάλυση δύο ελληνικών ζωνών στο πλαίσιο μια διεθνούς έρευνας Γιώργος ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ Με τη συνεργασία των: Christine BECKMANN, Christiane BLONDIN, Annick FAGNANT, Christelle GOFFIN, Joanna GåRECKA, Romain MARTIN, Cathçrine MATTAR, Franz-Joseph MEIéNER, Edyta MOSORKA, Agnieszka NOWICKA, Vçronique PELT, Monique REICHERT, Anna SCHRèDER-SURA, Hanna SKRIVêNEK, Weronika WILCZYŃSKA, Bernadeta WOJCIECHOWSKA.

2 Συντονισμός Universitç de Liíge (Βέλγιο) Unitç d analyse des systímes et des pratiques d enseignement Εταίροι Justus-Liebig-Universitôt Gieéen (Γερμανία) Abt. Didaktik der romanischen Sprachen Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (Ελλάδα) Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Universitç du Luxembourg (Λουξεμβούργο) Educational Measurement and Applied Cognitive Science Uniwersytet im. A. Mickiewicza (Πολωνία) Instytut Filologii Romanskiej Σχέδιο που υποστηρίχθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού Πρόγραμμα Σωκράτης Σύμβαση N± / SO2 61OBGE

3

4 Η ευρωπαϊκή πολυγλωσσία και η αξιοποίησή της στο σχολείο Ανάλυση δύο ελληνικών ζωνών στο πλαίσιο μια διεθνούς έρευνας Γιώργος ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ Σεπτέμβριος 2007 Με τη συνεργασία των: Christine BECKMANN, Christiane BLONDIN, Annick FAGNANT, Christelle GOFFIN, Joanna GåRECKA, Romain MARTIN, Cathçrine MATTAR, Franz-Joseph MEIéNER, Edyta MOSORKA, Agnieszka NOWICKA, Vçronique PELT, Monique REICHERT, Anna SCHRèDER-SURA, Hanna SKRIVêNEK, Weronika WILCZYŃSKA, Bernadeta WOJCIECHOWSKA. Projet soutenu par la Commission europçenne Direction gçnçrale de l çducation et de la culture Programme Socrates Convention : N± / SO2 61OBGE

5 ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδες Εισαγωγή 9 Μέρος Ι: Το θεωρητικό και μεθοδολογικό πλαίσιο 11 Κεφάλαιο 1: Οι στάσεις και τα κίνητρα για εκμάθηση γλωσσών σε ένα περιβάλλον πολυγλωσσίας 13 Κεφάλαιο 2: Η μεθοδολογία της έρευνας 37 Μέρος ΙΙ: Οι μαθητές και οι γλώσσες σε δύο ελληνικές ζώνες 63 Κεφάλαιο 3: Το νησί της Χίου (Ζώνη 1) 67 Κεφάλαιο 4: Ο νομός Βοιωτίας (Ζώνη 2) 85 Μέρος ΙΙΙ: Πέρα από τις ζώνες 103 Κεφάλαιο 5: Συνολικές και συγκριτικές όψεις των αποτελεσμάτων 105 της ευρωπαϊκής έρευνας Κεφάλαιο 6: Συμπεράσματα και προτάσεις 149 Βιβλιογραφία 167 Παράρτημα: Τα ερωτηματολόγια της έρευνας 173

6

7 Οι συγγραφείς ευχαριστούν θερμά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ιδιαίτερα τον κύριο Jean-Yves Stefani, για την υποστήριξή τους σε όλη τη διάρκεια του σχεδίου. Επιθυμούν επίσης να ευχαριστήσουν επίσης τους τρεις εμπειρογνώμονες, Michel Candelier, Sophie Genelot και Christian Monseur για τις πολύτιμες συμβουλές τους στις διάφορες φάσεις του σχεδίου. Για το ελληνικό μέρος της έρευνας, ο Γιώργος Ανδρουλάκης εκφράζει τις ευχαριστίες του για τη συνεργασία στους Νίκο Σηφάκη, Βάσω Χατζηνικήτα, Μαρία Αλεξανδρή, Μαρίνα Βήχου, Σοφία Λάχλου, Ράνια Χρυσανθοπούλου και Δώρα Ντάνου. Φυσικά, αυτή η έρευνα θα ήταν αδύνατο να υλοποιηθεί χωρίς τη συνεργασία, συχνά ενθουσιώδη, των προνομιακών πληροφορητών μας, των διευθυντών των σχολικών μονάδων, και των δεκάδων εκπαιδευτικών που διευκόλυναν την έρευνα, καθώς και των μαθητών που συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο. Τους ευχαριστούμε όλους!

8

9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα έκδοση Η ευρωπαϊκή πολυγλωσσία και η αξιοποίησή της στο σχολείο. Ανάλυση δύο ελληνικών ζωνών στο πλαίσιο μια διεθνούς έρευνας είναι καρπός μιας συνεργατικής ερευνητικής δουλειάς από πέντε ερευνητικές ομάδες, χάρη στην υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των πανεπιστημίων στα οποία ανήκουν αυτές οι ομάδες: το Πανεπιστήμιο του Γκίσεν στη Γερμανία (Christine BECKMANN, Franz-Joseph MEI NER et Anna SCHR DER-SURA), το Πανεπιστήμιο της Λιέγης στο Βέλγιο (Christiane BLONDIN, Annick FAGNANT και Christelle GOFFIN), το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο στην Ελλάδα (Γιώργος ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ), το Πανεπιστήμιο του Λουξεμβούργου (Romain MARTIN και V ronique PELT) και το Πανεπιστήμιο A. Mickiewicz στην Πολωνία (Joanna G RECKA, Edyta MOSORKA, Agnieszka NOWICKA, Hanna SKRIVµNEK, Weronika WILCZYŃSKA, Bernadeta WOJCIECHOWSKA). Η Ανώτατη Σχολή της Γερμανόφωνης Κοινότητας του Βελγίου (Cath rine MATTAR) συνέδραμε επίσης στο σχέδιο. Η ομάδα του Πανεπιστημίου της Λιέγης ανέλαβε τον συντονισμό της έρευνας και συνεργάστηκε με τους διάφορους εταίρους στις διάφορες φάσεις του σχεδίου. Επισημαίνουμε τους ειδικούς ρόλους που ανέλαβαν το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο σύνταξη του θεωρητικού πλαισίου), το Πανεπιστήμιο A. Mickiewicz (προετοιμασία των ερευνητικών εργαλείων), τα Πανεπιστήμια της Λιέγης και του Λουξεμβούργου (επεξεργασία των δεδομένων και στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων) και το Πανεπιστήμιο του Γκίσεν (συνολική και συγκριτική ανάλυση και δημιουργία μιας ιστοσελίδας - - για τη διάχυση του συνόλου του σχεδίου). Κάθε χώρα-εταίρος συνεισέφερε βέβαια στις διάφορες φάσεις του σχεδίου, οργάνωσε τη συλλογή δεδομένων στην οικεία χώρα, ανέλυσε και σχολίασε τα αποτελέσματα των γεωγραφικών ζωνών που την αφορούσαν. Τέλος, σημειώνουμε επίσης την ανάληψη του δεύτερου σκέλους του σχεδίου Σωκράτης από τις ομάδες του Πανεπιστημίου του Μονς-Ενό στο Βέλγιο (Fr d rique Artus και Marc Demeuse) και του Πανεπιστημίου του Λουξεμβούργου (Romain Martin και Monique Reichert). Αυτό το δεύτερο σκέλος σχετίζεται με την αξιολόγηση των δεξιοτήτων στις γλώσσες και δεν περιλαμβάνεται στην παρούσα έκδοση. Ο μακροπρόθεσμος στόχος της Επιτροπής είναι η αύξηση της προσωπικής πολυγλωσσίας, ώστε κάθε πολίτης να αποκτήσει πρακτικές δεξιότητες σε τουλάχιστον δύο άλλες γλώσσες πέρα από τη μητρική του (Commission des Communaut s europ ennes, 2005, 4-5). Η πράξη Η ευρωπαϊκή πολυγλωσσία και η αξιοποίησή της στο σχολείο διήρκεσε από την 1η Οκτωβρίου 2005 μέχρι την 30 η Σεπτεμβρίου Στοχεύει κυρίως σε μια καλύτερη κατανόηση των στάσεων των νέων υποχρεωτικής εκπαίδευσης απέναντι σε μια ποικιλία γλωσσών διαφορετικού στάτους και κινήτρων στην ανάπτυξη επικοινωνιακών δεξιοτήτων σε καθεμία από αυτές, απέναντι στις πηγές της σχολικής ύλης όπως επίσης και στην εφαρμογή φάσεων ώστε να ξεπερνούν τα εμπόδια της πολυγλωσσίας και να ευαισθητοποιούνται τους απέναντι σε διάφορους παράγοντες ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους. Στην έρευνα αυτή διακρίνουμε, κάθε φορά που αυτό φαίνεται χρήσιμο, την κοινωνική από την ατομική πολυγλωσσία. Ενώ η πρώτη είναι αποτέλεσμα της μετανάστευσης και της χρήσης πολλών γλωσσών στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, η δεύτερη αφορά έναν ομιλητή που στην πορεία μαθαίνει πολλές γλώσσες, πέρα από τη μητρική του. Σύμφωνα με τον ορισμό μιας ομάδας γλωσσολόγων-διδακτολόγων, ένα πρόσωπο μπορεί να θεωρηθεί πολύγλωσσο όταν μπορεί να χρησιμοποιήσει τουλάχιστον τρεις γλώσσες (Bertrand &

10 Christ, 1990, 44). Ο ορισμός αυτός δεν απαιτεί να γνωρίζει το πρόσωπο τις γλώσσες στον ίδιο βαθμό αρτιότητας. Αντίθετα με την κοινωνική πολυγλωσσία, η ατομική πολυγλωσσία μπορεί να σχεδιαστεί, για παράδειγμα στο πλαίσιο μιας εκπαιδευτικής πολιτικής της οποίας είναι προϊόν. Πολυάριθμα κείμενα ακολουθούν αυτήν τη θεωρητική και γλωσσοπολιτική κατεύθυνση (Bªr, 2004, Bertrand & Christ, 1990, Mei ner, 1993). Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες, αλλά θα κάνουμε κυρίως λόγο σε αυτή τη μελέτη για δέκα ευρωπαϊκές ζώνες, διαφοροποιημένες μεταξύ τους. Πράγματι, η μεθοδολογική πρωτοτυπία του σχεδίου έγκειται στον καθορισμό ζωνών που κάθε μία παρουσιάζει μια σχετική ομοιογένεια στο επίπεδο του γλωσσικού περιβάλλοντος, με τρόπο ώστε να διεξαχθεί σε αυτές μια ποσοτική έρευνα της οποίας τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να ερμηνευτούν ποιοτικά, με αναφορά σε αυτά τα ειδικά περιβάλλοντα. Με άλλα λόγια, η έρευνα δε διεκδικεί καθόλου την αντιπροσωπευτικότητα για τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στο σχέδιο, αλλά για τις δέκα διαφοροποιημένες ευρωπαϊκές ζώνες που βρίσκονται σε αυτές τις πέντε χώρες. Η παρούσα μελέτη δομείται σε τρία μέρη. Το πρώτο μέρος παρουσιάζει το θεωρητικό και μεθοδολογικό πλαίσιο. Το δεύτερο μέρος παρουσιάζει τα αποτελέσματα της έρευνας στις δύο ελληνικές ζώνες που αναλύθηκαν, της Χίου (ζώνη 1) και της Βοιωτίας (ζώνη 2), αφού πρώτα δοθούν πληροφορίες για το περιβάλλον των ζωνών αυτών. Αναζητούνται εξηγήσει των αποτελεσμάτων στις ζώνες αυτές σε συνάρτηση με τα διάφορα χαρακτηριστικά της και με τις πληροφορίες που αντλήθηκαν στην έρευνα. Στο τρίτο μέρος της μελέτης, παρουσιάζονται πρώτα τα συνολικά και συγκριτικά αποτελέσματα και στη συνέχεια συνθέτονται οι κύριοι άξονες των αποτελεσμάτων και διατυπώνονται ορισμένες προτάσεις προς τα πρόσωπα που έχουν ευθύνη και δυνατότητα αποφάσεων στον τομέα της διδασκαλίας των γλωσσών (ευρωπαϊκές, εθνικές ή τοπικές αρχές), αλλά ακόμη και προς τους γονείς των μαθητών. Πέρα από την παρούσα, εθνική μελέτη για την Ελλάδα στο πλαίσιο του σχεδίου, η έρευνα κατέληξε επίσης σε μια διεθνή έκθεση, συνταγμένη στη γαλλική γλώσσα, και σε τέσσερις άλλες μονογραφίες εθνικές αναφορές για τη Γερμανία (στη γερμανική), το Βέλγιο (στη γαλλική), το Λουξεμβούργο (στη γαλλική) και την Πολωνία (στην πολωνική γλώσσα). Το σύνολο των αποτελεσμάτων μπορεί να τηλεφορτωθεί στην ιστοσελίδα:

11 ΜΕΡΟΣ Ι ΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

12

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΛΥΓΛΩΣΣΙΑΣ Η γλωσσική πολυμορφία και η πολυγλωσσία αποτελούν μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα σε όλες της ευρωπαϊκές χώρες, αλλά η γλωσσική πολιτική διάφορων χωρών δεν είναι πάντα διατεθειμένη να τις λάβει υπόψη. Έτσι, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Ελλάδα, Πολωνία, Γερμανία) αναγνωρίζουν μία μόνο επίσημη γλώσσα και η πολιτική που ακολουθούν ευνοεί de facto τη μονογλωσσία. Σε άλλες χώρες (Ισπανία), ακολουθείται μια πολιτική γλωσσικής αυτονομίας, στο βαθμό που, παράλληλα με την επίσημη γλώσσα του κράτους, οι περιφερειακές γλώσσες αποκτούν τοπική αναγνώριση. Ο γλωσσικός φεντεραλισμός 1 εφαρμόζεται σε χώρες (Βέλγιο, Ελβετία) συγκροτούμενες από περιοχές που κατέχουν τη δική τους επίσημη γλώσσα και αποτελούν ταυτόχρονα επίσημες γλώσσες του ομοσπονδιακού κράτους. Τέλος, η θεσμική πολυγλωσσία ισχύει σε ένα περιορισμένο αριθμό χωρών (εκ των οποίων το Λουξεμβούργο): η κρατική διοίκηση αναγνωρίζει δύο ή τρεις γλώσσες για το σύνολο της επικράτειας. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύεται, από τη μέρα που δημιουργήθηκε, υπέρ της πολυγλωσσίας στους κόλπους της, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε απλώς, για δεκαετίες, την προστασίας των επίσημων γλωσσών των χωρών-μελών. Οι αρχές της μηδιάκρισης και της ελεύθερης κυκλοφορίας των ατόμων, των αγαθών και των υπηρεσιών εφαρμόστηκαν στο γλωσσικό πεδίο, με την υποστήριξη μιας σταθερής πολιτικής στο θέμα των γλωσσών παρά τα οικονομικά προβλήματα (κόστος μεταφράσεων και άλλων υπηρεσιών). Σήμερα, πιστή στο δόγμα της ενότητας στη διαφορετικότητα, η πολιτική της πολυγλωσσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρθρώνεται γύρω από τρεις στόχους: ενθάρρυνση της εκμάθησης γλωσσών και προστασία της γλωσσικής πολυμορφίας στην κοινωνία, υποστήριξη μιας αποδοτικής πολύγλωσσης οικονομίας, διευκόλυνση της πρόσβασης των πολιτών στη νομοθεσία, τις διαδικασίες και τις πληροφορίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη γλώσσα τους 2. Για να γίνει αυτό, η σύνοδος θέτει σε εφαρμογή μια σειρά πράξεων, σχετικές με τη λειτουργία και την έρευνα και χρηματοδοτεί πολλά γλωσσικά προγράμματα, συνεργασίας, που βοηθά στην οπτικοακουστική παραγωγή και στη μετάφραση. Μια πρόσφατη συζήτηση της Συνόδου ευρωπαϊκών κοινοτήτων στη Ευρωβουλή και στο Συμβούλιο επιβεβαιώνει τη δέσμευση της Συνόδου, υπέρ της πολυγλωσσίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2005, 3). Εξάλλου, η αναφορά του προγράμματος Ευρυδίκη (2005) τονίζει την εκμάθηση γλωσσών. Αυτό δείχνει ότι καταλαμβάνει σημαντική θέση στην πλειονότητα των ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών προγραμμάτων αλλά ο στόχος της αξιολόγησης και της αξιοποίησης της γλωσσικής διαφορετικότητας συναντιέται λιγότερο. Στις περισσότερες χώρες, στην πραγματικότητα, τα αγγλικά αποτελούν την πρώτη ξένη γλώσσα και η εκμάθηση άλλων γλωσσών πέρα από τα γερμανικά, τα αγγλικά, τα ισπανικά, 1 Siguan, 1996, Commission, 2005, 3.

14 γαλλικά και τα ρωσικά είναι λιγότερο διαδεδομένη. Οι γλώσσες των αλλόφωνων μαθητών δεν αξιοποιούνται. Το Ευρωβαρόμετρο 64.3 (TNS Opinion & Social, 2006) επιβεβαιώνει τις τάσεις με βάση τις απαντήσεις ενηλίκων (15 ετών και πάνω) σε ένα ερωτηματολόγιο: εάν 38 % λένε ότι μιλούν αγγλικά, 14 τα γαλλικά, 14 γερμανικά, 6 ισπανικά, 6 ρωσικά et 3 ιταλικά, καμία άλλη γλώσσα δεν ξεπερνά το 1 %. Τι μας μαθαίνει η επιστημονική λογοτεχνία όσον αφορά τους παράγοντες που εξηγούν αυτή την κατάσταση; Στις επόμενες σελίδες, η σύνθεση των ερευνητικών αποτελεσμάτων θα επικεντρωθεί στις παραμέτρους που επηρεάζουν το κίνητρο της μάθησης μιας ή περισσότερων γλωσσών και θα παρουσιάσει τις γνώσεις που σχετίζονται με τις στάσεις και την πολυγλωσσία.

15 Ι. ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ Ως κεντρικό πεδίο της κοινωνιογλωσσολογίας, η μελέτη των γλωσσικών στάσεων συνδέθηκε συχνά με τα γλωσσικά ιδιόλεκτα μέσα στη ίδια τη γλώσσα. Είναι λόγος για τον οποίο η παράδοση της έρευνας στο πεδίο αυτό χαρακτηρίζεται από τη συχνότητα ερευνών σχετικά με την πρόσληψη των διαλέκτων, κυρίως εφαρμόζοντας την έμμεση τεχνική του matched-guise 1. Και μάλιστα, αυτό το σχέδιο ενδιαφέρεται κυρίως για τις στάσεις απέναντι στις γλώσσες στην ολότητά τους (για παράδειγμα : γαλλικά, γερμανικά, πολωνικά, κλπ.), ακόμα κι αν δεν μπορούμε πραγματικά να αγνοήσουμε την εσωτερική κοινωνικογλωσσική ποικιλία στα συστήματά τους. 1. ΣΤΑΣΕΙΣ: ΟΡΙΣΜΟΣ, ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ, ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ Για την ψυχολογία, μια στάση είναι μια περιληπτική αξιολόγηση ενός αντικειμένου ή μια ιδέας (Bohner & Janke, 2002, 5). Μία από τις κλασικές ερμηνείες των γλωσσικών στάσεων είναι αυτή του λεξικού του Crystal (1985) : οι γλωσσικές στάσεις είναι συναισθήματα που οι άνθρωποι έχουν για τη γλώσσα τους και για τη γλώσσα των άλλων. Πράγματι, βλέποντας spectre ερευνών στάσεων, αξίζει να προσθέσουμε την έννοια της γλωσσικής ποικιλίας δίπλα στην αναφορά της λέξης γλώσσα στον παρακάτω ορισμό. Αυτά τα συναισθήματα παρουσιάζονται συνήθως πέρα από τα όρια, θετικά ή αρνητικά, κολακευτικά ή όχι. Βέβαια, υπάρχουν επίσης ουδέτερες συμπεριφορές και η έννοια της συνέχειας που είναι η πιο κατάλληλη για να περιγράψουμε την πραγματικότητα. Ωστόσο, η έννοια των στάσεων, ο ακρογωνιαίος λίθος πολλών εργασιών της κοινωνικής ψυχολογίας, δεν περιορίζεται στα μόνα συναισθήματα. Κρίθηκε ενδιαφέρον, στα πλαίσια αυτού του σχεδίου, να προσθέσουμε σ αυτό το στοιχείο affective, ένα γνωστικό στοιχείο (οι γνώσεις αλλά επίσης οι σκέψεις, οι πεποιθήσεις, οι ιδέες που έχουμε, οι αξίες που μας διακατέχουν) και ένα στοιχείο conative, το να γνωρίζουμε δηλαδή, την προδιάθεση, l impulsion να αντιδράσουμε με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Αυτό το τελευταίο στοιχείο αποτελεί τον συνδετικό κρίκο που οδηγεί τις στάσεις, απέναντι στη γλώσσα, προς ένα κίνητρο για μάθηση και παραπέρα στην παρατηρήσιμη συμπεριφορά, στη γνώση μιας γλώσσας. Και αυτό συμβαίνει παρόλο που υπάρχει συχνά αστάθεια μεταξύ στάσεων και πράξεων που συνδέονται με αυτές τις συμπεριφορές. (Edwards, 1995, 97). Οι λεκτικές συμπεριφορές, είναι η επιφανειακή εκδήλωση πεποιθήσεων και κυρίως αξιών sous-jacentes et implicites, που είναι δύσκολο να αποκαλυφθούν μέσω των ερευνών. Αυτή η ιδεολογία που συνιστά και αντιμετωπίζει τις συμπεριφορές μια δεδομένης κοινωνίας, εξαρτάται από την ιστορία και το κοινωνικό υπόβαθρο. Συνοψίζοντας τις περιλήψεις διάφορων ερευνών βασισμένες στις στάσεις της εποχής, ο Fasold (1984) κάνει λόγο για πέντε είδη επιδράσεων των γλωσσικών στάσεων: α) οι γλωσσικές στάσεις συνήθως περιλαμβάνουν τις στάσεις των ομιλητών μιας γλώσσας ή τη γλωσσική ποικιλία β) οι γλωσσικές στάσεις τείνουν να καταλήγουν ως αλλαγές προφοράς 1 Για πληροφορίες σχετικές με τη λέξη matched guise, βλ. την επόμενη παράγραφο.

16 γ) οι γλωσσικές στάσεις μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που οι εκπαιδευτικοί θεωρούν τους μαθητές τους δ) οι στάσεις απέναντι στη γλώσσα μπορούν να επηρεάσουν την εκμάθηση ξένων γλωσσών ε) οι γλωσσικές στάσεις μπορούν να επηρεάσουν την αμοιβαία κατανόηση δύο γλωσσικών ιδιολέκτων. Είναι προφανές ότι η παραπάνω θέση (δ) αφορά άμεσα το σχέδιό μας καθώς αποτελεί κατά κάποιο τρόπο μια αφετηρία, ενώ η επισήμανση (γ) περιγράφει καταστάσεις πολύγλωσσων τάξεων ή με πολλά ιδιόλεκτα όπου η κυρίαρχη γλώσσα θεωρείται γενικώς σας ανώτερη. Οι γλωσσικές στάσεις ταιριάζουν με το σχήμα του γλωσσολογικού κεφαλαίου, Bourdieu (1982), αφού επηρεάζουν τις γλωσσικές ανταλλαγές και συμμετέχουν στη δημιουργία δυναμικών σχέσεων. Με αυτή την οπτική, η γλωσσική παραγωγή καθορίζεται από αυτό που ο Bourdieu ονόμασε γλωσσικό habitus, δηλαδή την ιστορικά και κοινωνικά συγκροτημένη καθιέρωση εμπειριών στις γλωσσικές αγορές. Με τον όρο αυτό εννοούμε την εσωτερική τάση κάθε ομιλητή απέναντι σε συγκεκριμένα είδη, τύπους γλωσσικής παραγωγής, διαμορφωμένη σε μεγάλο βαθμό από την ιστορία της κοινωνικής διάδρασης κάθε ομιλητή και από τη σημασία αξιών που αποδίδονται στη γλώσσα κάποιου και στις άλλες γλώσσες. Είναι απαραίτητο για την εργασία μας να κατανοήσουμε ότι κάθε κοινωνιογλωσσικό υπόβαθρο ως μια γλωσσική αγορά (άλλος ένας όρος δανεισμένος από το Bourdieu) όπου οι ομιλούμενες γλώσσες και η εκμάθησή τους συνοδεύεται από μερικές αξίες. Ο αυξημένος αριθμός ερευνών σε γλωσσικές στάσεις προϋποθέτει ότι ακόμα κι αν προέρχονται από υποθετικές κατασκευές, είναι αρκετά σταθερές για να εντοπιστούν και να μετρηθούν. Ταυτόχρονα, είναι αλήθεια, ότι οι γλωσσικές στάσεις θεωρούνται, τις περισσότερες φορές, ατομικά συναισθήματα που μπορούν βέβαια να προστεθούν για να δώσουν ποσοτικά αποτελέσματα αλλά λιγότερη προσοχή αποδίδεται, σε έρευνες που εξετάζουν πίσω από τις στάσεις, σε αυτό που μοιράζεται για να παράγει ατομικές κα μετρήσιμες στάσεις. Η έννοια αναπαράσταση είναι χρήσιμη σ αυτό το σημείο. Ο κοινωνιολόγος Durkheim ήταν ο πρώτος που επινόησε την έννοια των συλλογικών αναπαραστάσεων για να εξηγήσει την ποικιλία κοινωνικών φαινομένων (Jodelet, 1989). Οι συλλογικές αναπαραστάσεις διαφέρουν από τις κοινωνικές πλησιάζοντας πιο πολύ σε λογικές κατηγορίες και invariantes του πνεύματος στις οποίες εγγράφονται, σύμφωνα με τον Durkheim, όλα τα είδη γνώσης. Η αρχική έννοια των συλλογικών αναπαραστάσεων εξελίχθηκε σε αυτή των κοινωνικών αναπαραστάσεων. Σχετικά με τις σχέσεις αναπαραστάσεων και στάσεων, ο ψυχαναλυτής Moscovici θεωρεί τις στάσεις σα μία από τις τρεις διαστάσεις της αναπαράστασης που επηρεάζουν τη συμπεριφορά, οι άλλες δύο είναι η πληροφορία (το σύνολο των γνώσεων του αντικειμένου που διαθέτει το υποκείμενο) και το πεδίο αναπαράστασης (το κοινωνικό μοντέλο, η δόμηση και η ιεράρχησης των διαθέσιμων στοιχείων ενός αντικειμένου) (Moscovici, 1976, ). Η στάση είναι η διάσταση που αποτελεί τη σφαιρική κατεύθυνση της αναπαράστασης και η μόνη που συνδέεται με τη συμπεριφορά. Είναι η πιο διαδεδομένη διάσταση και πρώτη στην ανάπτυξη. Η διάσταση των στάσεων περικλείει τις απόψεις και τα στερεότυπα που αποτελούν μαζί με τις στάσεις, στάδια ή μορφές οργάνωσης μιας απάντησης για την εξέταση μιας συμπεριφοράς (Moscovici, 1976, 269). Όσον αφορά την έννοια των στάσεων, ο Moscovici σημειώνει ότι πέρα από συνδετικό ρόλο της μεταξύ κοινωνικού και ψυχολογικού, η επιτυχία της οφείλεται στον επεξηγηματική εξουσία: εξηγούμε κάθε απάντηση σε σχέση με τη στάση που την υπονοεί. Επιπλέον, υπογραμμίζει ότι οι στάσεις

17 δεν μπορούν να εξηγηθούν παρά μόνο αν εξηγηθούν τα στοιχεία που τις πλαισιώνουν. Ce point nous para t devoir ƒtre retenu pour notre projet de recherche, puisque dans le cadre de l enseignement des langues s expriment des attitudes vari es l gard des objets langues. 2. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Σύμφωνα με τα, κλασικά πλέον, κοινωνιογλωσσολογικά εγχειρίδια (Hudson 1980, pp ; Fasold 1984, pp ), μπορούμε να διακρίνουμε τρεις ερευνητικές προσεγγίσεις που αφορούν γλωσσικές στάσεις : soci tale προσέγγιση, άμεση προσέγγιση και έμμεση προσέγγιση. Ποιοτικές γενικώς και σχεδιασμένες μακροπρόθεσμα, οι έρευνες σύμφωνα με την προσέγγιση βασίζονται στην παρατήρηση (συμμετοχική ή όχι)sociøtale περιστάσεων επικοινωνίας ή επιτόπιων εθνογραφικών μελετών. Οι στάσεις προέρχονται από την παρατηρούμενη συμπεριφορά ή από την ανάλυση ηχογραφημένων συζητήσεων ή ακόμη κι από την ανάλυση του περιεχομένου του παραγόμενου γραπτού λόγου μιας κοινότητας. Η βασική μεθοδολογική ερώτηση που προκύπτει, είναι αν μπορούμε λογικά να αποδεχτούμε και σε ποιο βαθμό, ότι η παρατηρούμενη συμπεριφορά είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις σχετικές στάσεις που την υπονοούν. Στην άμεση προσέγγιση, τα υποκείμενα καλούνται να λάβουν οι ίδιοι υπόψη τις στάσεις και να τις εκφράσουν απέναντι στον ερευνητή που παρουσιάζεται που είναι παρών. Σε αυτό το είδος προσέγγισης ανήκουν όργανα προφορικής καταγραφής (δημοσκοπήσεις, διάλογοι) ή γραπτής καταγραφής (ερωτηματολόγια, που περιλαμβάνουν συχνά κλίμακες στάσεων) πολύ διαδεδομένες εδώ και δεκαετίες στην κοινωνιογλωσσολογία. Η εγκυρότητα και η αντιπροσωπευτικότητα τέτοιων μεθόδων, όπως επίσης και η επίδραση του ερευνητή στους ερωτώμενους (αυτό που ο Labov, [1972], ονόμασε το παράδοξο του ερευνητή ) είναι τα κυριότερα μειονεκτήματα της άμεσης προσέγγισης. Η έμμεση προσέγγιση των γλωσσολογικών στάσεων είναι πιο λεπτή και διαπεραστική στο επίπεδο της συνείδησης των υποκειμένων αλλά ασκήθηκε κριτική στο σημείο που ενημερώνει τους ερωτώμενους για το αντικείμενο της έρευνας. Η πιο γνωστή τεχνική αυτής της προσέγγισης είναι αυτή του μεταμφιεσμένου ομιλητή (matched guise), όπου οι ερωτώμενοι ακούν ηχογραφημένα αποσπάσματα ομιλητών, διαφορετικού γλωσσικού ύφους, διαφορετικής διαλέκτου και μάλιστα γλώσσας και στη συνέχεια καλούνται να αποδώσουν χαρακτηριστικά στον ομιλητή (στην πραγματικότητα, σε αυτές τις διαφορετικές γλωσσικές προσεγγίσεις). Παρόλο που αυτή τεχνική και το είδος του verbal guise όπου οι ερωτώμενοι ακούν ένα αυθόρμητο ηχογραφημένο λόγο διάφορων ομιλητών πάνω στο ίδιο θέμα, έχουν το πλεονέκτημα της μη επιρροής του ερωτώμενου, υπάρχουν κάποιοι περιορισμοί όσον αφορά την ποικιλία των απαντήσεων που αναμένονται.

18 3. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΠΟΒΑΘΡΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ Οι στάσεις των γλωσσών και η παρουσία τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι είναι δύο σημαντικοί παράγοντες για τη διαμόρφωση συμπεριφορών θετικών, ουδέτερων ή αρνητικών απέναντι στις γλώσσες. Ενώ τα εκπαιδευτικά προγράμματα διαφόρων χωρών δεν προβλέπουν γενικώς καμία συστηματική σχολική δραστηριότητα σχετικά με την κατηγοριοποίηση των γλωσσών με κοινωιογλωσσικά κριτήρια, οι στάσεις των γλωσσών έχουν μια αδιαμφισβήτητη επίδραση στη συμπεριφορά μας απέναντι σ αυτές. Συχνά, κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με πολιτικές προτεραιότητες (για παράδειγμα : επίσημη γλώσσα, γλώσσα μειονότητας, κλπ. cf. infra, IV.1.2) και έχουν επίδραση στον τρόπο που οι ομιλητές και οι μαθητές βλέπουν τη γλώσσα. Έτσι λοιπόν μια επίσημη γλώσσα σε μια χώρα ευνοείται στον εδαφικό χώρο που μιλιέται αφού προσδίδει κύρος, υποστηρίζεται διοικητικά και έχει πολλά πλεονεκτήματα. Από την άλλα πλευρά μια τοπική διάλεκτος των αυτοχθόνων έχει αξία μόνο στον τόπο που μιλιέται αλλά υποβαθμίζεται σε άλλες περιοχές μιας χώρας. Επιπλέον, αυτές οι τοπικές διάλεκτοι, που ονομάζονται συχνά μειονοτικές, μπορούν να έχουν μεγαλύτερη αξία σε μια άλλη χώρα, γεγονός που αλλάζει τη στάση μας απέναντί της (δίνει τους λόγους για να αμυνόμαστε υπέρ αυτής). Κάτω από την ετικέτα μειονοτική γλώσσα ανήκουν επίσης γλώσσες των μεταναστών, που συχνά απουσιάζουν από τη σχολική εκπαίδευση και που έχουν μεγάλη κοινωνική και δημογραφική σημασία σε μερικές χώρες. Η κατάσταση γίνεται πιο περίπλοκη σε περιπτώσεις εσωτερικής γεωγραφικής ποικιλίας μιας γλώσσας, που ερμηνεύονται συχνά από τους όρους ντοπιολαλιά, ιδίωμα ή διάλεκτος. Οι έρευνες στις γλωσσικές στάσεις ενδιαφέρονται αρκετά γι αυτές τις ποικιλίες, όπως έχουμε αναφέρει στα παραπάνω κεφάλαια, αλλά αφού μεταδίδονται συχνά προφορικά και δεν εντάσσονται στο σχολική εκπαίδευση, δεν αποτελούν πρωταρχικό σκοπό αυτού του σχεδίου. Η παρουσία των γλωσσών στο κοινωνικό πλαίσιο είναι ένας άλλος καθοριστικός παράγοντας για τις γλωσσικές στάσεις. Γλώσσα ομιλούμενη σε κοινότητες, που είναι διαφορετική από τη μητρική γλώσσα που μιλιέται στην πλειονότητα του πληθυσμού, ονομάζεται δεύτερη, αλλά ο όρος αυτός δεν εξασφαλίζει ευνοικές στάσεις. Οι ξένες προσδίδουν κύρος, κυρίως οι πιο διαδεδομένες γλώσσες, όπως τα αγγλικά, μετά ατα γαλλικά, τα γερμανικά ή τα ισπανικά. Οι μελέτες δείχνουν ότι λιγότερο διαδεδομένες ξένες γλώσσες προκαλούν γενικώς ουδέτερες στάσεις. (σχετικά με τις στάσεις απέναντι στις γλώσσες, Grosjean, 1982, σ ; Fasold, 1984, κεφ. 6 ; Baker, 1992, κεφ. 3 και 4 ; Holmes, 1992, σ ). Η έννοια των συνόρων φαίνεται ενδιαφέρουσα όσον αφορά τις γλωσσικές στάσεις. Τα γλωσσικά σύνορα δεν συμπίπτουν με τα πολιτικά σύνορα και γίνεται περισσότερο σημαντική η μετακίνηση ατόμων για διάφορους λόγους. Οι γλωσσικές στάσεις είναι γενικώς έντονες και εντοπισμένες από γειτονικές γλώσσες (Calvet 1999), που είναι συχνά στην Ευρώπη ιδιόλεκτα σε γλωσσολογικό και ιστορικό επίπεδο αλλά καμιά φορά γλώσσες γενετικά απομακρυσμένες και/ή όργανα του εχθρού. Η γλωσσολογική συγγένεια και η αλληλοκατανόηση επιφέρουν συχνά θετικές στάσεις, γιατί μπορεί επίσης να σημαίνουν και πολιτισμικές ομοιότητες.

19 ΙΙ. ΤΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ H σημασία του κινήτρου στη μάθηση και πιο συγκεκριμένα στην εκμάθηση γλωσσών είναι ένα κοινό σημείο πολλών θεωριών. Στοιχείο-κλειδί κάθε μοντέλου μάθησης γλωσσών, το κίνητρο καθορίζει γενικώς το βαθμό ενεργής και προσωπικής επίδρασης του μαθητή κατά τη διαδικασία μάθησης. Τα κίνητρα είναι μια συνεισφορά στη διδακτική γλωσσών των επιστημών πέρα από την εφαρμοσμένη γλωσσολογία ή τη γλωσσολογία. Πρόκειται για μια κεντρική έννοια της ψυχολογίας της εκπαίδευσης. 1. ΤΟ ΚΙΝΗΤΡΟ : ΟΡΙΣΜΟΣ, ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το 1960, ο Carroll (1962) είχε προτείνει ένα μοντέλο που ενσωματώνει τη δεξιότητα, το κίνητρο και την έκθεση στη γλώσσα, για να προβλέψει την επιτυχία ενός εντατικού μαθήματος ξένων γλωσσών. Το κίνητρο, χρησιμοποιήθηκε αργότερα και όπως σημειώνει ο Spolsky (2000, 159), είτε ως πιθανή εξήγηση ( έλλειψη κινήτρων των μαθητών ), είτε ως στόχος, για μια πιθανή ανακάλυψη ( πώς να αυξήσουμε τα κίνητρα των μαθητών ). Έχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί για τα κίνητρα. Ενώ ο Carroll είχε διαμορφώσει έναν ορισμό για το προαναφερθέν, με όρους αυστηρά μπιχεβιοριστικούς ( ο χρόνος που ένας μαθητής αφιερώνει για δραστηριότητες εκμάθησης ), για μερικούς ψυχολόγους, το κίνητρο είναι η διαδικασία κατά την οποία μια δραστηριότητα που στοχεύει σε συγκεκριμένο σκοπό τονίζεται και incit e et soutenue (Pintrich & Schunk, 1996, 4). Αυτή η έννοια του σκοπού είναι πολύ σημαντική για την κατανόηση του κινήτρου που στο εξής ορίζεται σαν την επιθυμία για την επίτευξη του στόχου, άρρηκτα συνδεδεμένη με την ενέργεια όταν εργάζονται για το στόχο αυτό (Oxford & Shearin, 1994). Κατά τον Gardner (1985) το κίνητρο εμπεριέχει ένα σκοπό, μια προσπάθεια, μια επιθυμία για την επίτευξη του στόχου και μια ευνοϊκή στάση απέναντι στη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Οι σκοποί, συνδεδεμένοι με τις ανάγκες, και τις στάσεις είναι εξίσου στοιχεία κινήτρων που σύμφωνα με τον Ager (2001, 9), προσανατολίζονται στο γλωσσικό σχεδιασμό. Ακόμα κι αν η σημασία των κινήτρων και η καταλληλότητα των χαρακτηριστικών της οδηγούν σε ομοφωνία, η έννοια είναι πιο ευρεία και πολύπλοκη γεγονός που εξηγεί κατά ένα μεγάλο μέρος την άνθιση της βιβλιογραφίας και τις εσωτερικές διαφορές όπου το κίνητρο αποτελεί αντικείμενο μελέτης. Από τη διαδομένη διάκριση ανάμεσα στην orientation intégrative και instrumentale, που αγγίζει άμεσα την εκμάθηση γλωσσών, θα μιλήσουμε αργότερα για το θέμα αυτό, που περιλαμβάνεται στο κοινωνιοεκπαιδευτικό μοντέλο του Gardner, και τα κίνητρα intrins«que et extrins«que εμφανίζονται όταν η θεωρία του αυτοκαθορισμού θα παρουσιαστεί και θα αναλυθεί με τη σειρά της (voir II.3.2). Από την άλλη πλευρά, στο σχολικό περιβάλλον εκμάθησης γλωσσών, αξίζει επίσης να διακρίνουμε το μακροπρόθεσμο κίνητρο γλωσσών, απαραίτητο για την επίπονη δουλειά που είναι η ανάπτυξη μια πραγματικής δεξιότητας σε μια νέα γλώσσα (Bogaards 1988, 39) και το βραχυπρόθεσμο κίνητρο που βοηθά στην επίτευξη καθημερινών δραστηριοτήτων σχολικής φύσης.

20 Μπορούμε να αναφέρουμε μια άλλη διάκριση, αυτή του Ολλανδού ψυχοθεραπευτή Hermans (2002), όπου έχουμε από τη μια θετικά και από την άλλη αρνητικά κίνητρα. Σύμφωνα με τα λόγια του Hermans, από τη μια υπάρχει η prestatie motivatie ή κίνητρο για εκπλήρωση και από τη άλλη ο φόβος της αποτυχίας, δύο κίνητρα σταθερής φύσης. Το κίνητρο για εκπλήρωση αφορά την τάση να υπερέχουμε στα ίδια μας τα μάτια (μέγιστη διάσταση) και να λάμπουμε στα μάτια των άλλων. Πρόκειται για μια μόνιμη τάση που έχουμε σε μεγάλο βαθμό που στοχεύει ποσοτικά και ποιοτικά, να πραγματοποιήσει ένα συγκεκριμένο επίπεδο επίδοσης που καθορίζει το ίδιο το άτομο. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ένα τρόπος προσωπικής ευθύνης για τα προσωπικά του αποτελέσματα. Από την άλλη πλευρά, ο φόβος της αποτυχίας μπορεί να θεωρηθεί σαν ένα κίνητρο πρόληψης της αποτυχίας. Περιλαμβάνει δύο διαστάσεις: το θετικό φόβο, μια εγρήγορση που ερεθίζει τις επιδόσεις, και τον αρνητικό φόβο που μπλοκάρει τις επιδόσεις, κυρίως σε περιστάσεις εργασίας σχετικά λίγο δομημένες για το άτομο. Η αύξηση αυτών των δύο αξόνων ανάλυσης οδηγεί στη σύλληψη τεσσάρων τύπων μαθητών ανάλογα με τα κίνητρα : α) μαθητές με αυξημένο κίνητρο de prestation και με θετικό φόβο αποτυχίας β) μαθητές με αυξημένο κίνητρο de prestation και με αρνητικό φόβο αποτυχίας γ) μαθητές με μειωμένο κίνητρο de prestation και με θετικό φόβο αποτυχίας δ) μαθητές με μειωμένο κίνητρο de prestation και με αρνητικό φόβο αποτυχίας. Πιο συγκεκριμένα, σε ότι αφορά το κίνητρο για εκμάθηση μια γλώσσας, Dornyei (1994) πρότεινε ένα ταξινομικό πλαίσιο με μια μεγάλη λίστα παραμέτρων, οργανωμένων σε τρία επίπεδα : α) Το επίπεδο της γλώσσας a trait εθνολογικές αξίες και στάσεις, όπως επίσης πολιτισμικές, βιωματικές, διανοητικές και πραγματολογικές, συνδεδεμένες στη γλώσσα στόχο. Αυτές οι αξίες και στάσεις καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό, από το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο λαμβάνει χώρα η εκμάθηση της γλώσσας. Οι διαδικασίες κινήτρων σε αυτό το επίπεδο μπορούν να περιγραφούν λεπτομερώς χρησιμοποιώντας παραδοσιακές ιδέες κινήτρων ενταξιμότητας και χρσητικότητας. β) Το επίπεδο του μαθητή περιλαμβάνει διάφορα σταθερά στοιχεία της προσωπικότητας, τα οποία ο μαθητής έχει αναπτύξει στο παρελθόν. Μπορούμε να διακρίνουμε δύο στοιχεία των διαδικασιών κινήτρων σε αυτό το επίπεδο: την ανάγκη επιτυχίας και τη εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, αυτή η τελευταία αποτελείται από διάφορα σημεία γλωσσικού άγχους, κατανόησης της δεξιότητας της ξένης γλώσσας, στοιχείων που αφορούν εμπειρίες του παρελθόντος ή προσωπικής αποφασιστικότητας. γ) Το επίπεδο της γλωσσικής διαδικασίας συνδέεται με ειδικά κίνητρα περίστασης, κατά τη διάρκεια της μάθησης μέσα στην τάξη. Στο εσωτερικό του επιπέδου αυτού, μπορούμε να διακρίνουμε τρεις κύριους τύπους..κινήτρων: οι ειδικά στοιχεία κινήτρων ενός συγκεκριμένου μαθήματος, που είναι συνδεδεμένα με το αναλυτικό πρόγραμμα syllabus, με τα γλωσσικά εγχειρίδια και τα εκπαιδευτικά υλικά, με τη μέθοδο διδασκαλίας και τις δραστηριότητες. Ο D rnyei σημειώνει ότι τα στοιχεία περιγράφονται καλύτερα σε αυτό το πλαίσιο των τεσσάρων περιπτώσεων κινήτρων που προτείνει ο Keller (1983) και στη συνέχεια οι Crookes et Schmidt (1991) : το ενδιαφέρον (το ουσιώδες κίνητρο που επικεντρώνεται γύρω από την περιέργεια και την επιθυμία του ατόμου να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του και το περιβάλλον του), η καταλληλότητα (ο βαθμός που το άτομο πιστεύει ότι η μόρφωση συνδέεται με τις ανάγκες, τις αξίες και τους προσωπικούς στόχους), η προσδοκία (η πιθανότητας επιτυχίας), et η ικανοποίηση (το αποτέλεσμα μιας δραστηριότητας, σε συνδυασμό με εξωτερική ενίσχυση, όπως

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 25 Απριλίου 2015 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ-ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 5: Σχεδιασμός και Oργάνωση του Ερωτηματολογίου (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Δια Βίου Μάθηση και Βιβλιοθήκες - ENTITLE Επίκ. καθηγήτρια Περιεχόμενα 1.Εισαγωγή 2.Θεωρίες Κινήτρων 2.1 Θεωρίες Προσωπικότητας 2.2 Γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» του Διεθνούς Ερευνητικού Προγράμματος: Ανάπτυξη θεωρητικού σχήματος κατανόησης της ποιότητας στην εκπαίδευση: Εγκυροποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 3

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 3 Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 3 Κεφάλαιο 3 ο ΔΙΕΥΘΥΝΗ ΠΑΡΑΚΙΝΗΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΟΜΑΔΩΝ Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Γιάννης Ιωάννου Β.Δ. MSc, MA 1 Θεωρητικό Υπόβαθρο Φιλοσοφία & Γνωστική Ψυχολογία Το Μεταμοντέρνο κίνημα Αποδοχή της διαφορετικότητας Αντίσταση στις συγκεντρωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Eνότητα 1: Εισαγωγή. Θεωρία, Μέθοδοι και Δεδομένα (3/4) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τι είναι Μαθηματικά; Ποια είναι η αξία τους καθημερινή ζωή ανάπτυξη λογικής σκέψης αισθητική αξία και διανοητική απόλαυση ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ Ενηλικιότητα Δεν προσδιορίζεται με βάση την ηλικία. Ο ίδιος αναγνωρίζει τον εαυτό του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Βαρβάρα Καμπουρίδη Συντονίστρια Εκπαίδευσης Ελληνική Πρεσβεία Λονδίνου www.hellenic-education.org.uk

Βαρβάρα Καμπουρίδη Συντονίστρια Εκπαίδευσης Ελληνική Πρεσβεία Λονδίνου www.hellenic-education.org.uk Βαρβάρα Καμπουρίδη Συντονίστρια Εκπαίδευσης Ελληνική Πρεσβεία Λονδίνου www.hellenic-education.org.uk Ν. 4027/2011 και Ελληνομάθεια Οι μαθητές που φοιτούν στα αναγνωρισμένα τμήματα διδασκαλίας της ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα