ΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1900-1940"

Transcript

1

2 ΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ Μεταπτυχιακή Εργασία Επιβλ. Καθ. Μ. Μυρίδης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜ. ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τεχνικές και Μέθοδοι στην Ανάλυση, Σχεδίαση και ιαχείριση του Χώρου Χαρτογραφική Παραγωγή και Γεωγραφική Ανάλυση Θεσσαλονίκη - Ιούλιος 2009

3 στην κόρη µου Μελιά Ευχαριστώ τους καθηγητές µου που µου έδωσαν την ευκαιρία να ολοκληρώσω αυτή την εργασία και ειδικά τον επιβλέποντα καθ.κ. Μ. Μυρίδη για την υποστήριξή του. Επίσης ευχαριστώ τη συζυγό µου Ήβη και τους συνεργάτες µου Κατερίνα και Νκο. Ε. Μπαλάσης 2

4 Ε. Μπαλάσης 3

5 Περίληψη Η αστικοποίηση της Θεσσαλονίκης εντείνεται ήδη από τα µέσα του 19ου αιώνα, µε τον εκµοντερνισµό της παραγωγής, των κοινωνικών σχέσεων, αλλά και της ίδιας της πόλης. Το φαινόµενο συνεχίζεται και στις αρχές του 20 ου αι. αλλά µέσα από βίαιες διαδικασίες: µε την εγκατάσταση προσφύγων από τις εµπόλεµες περιοχές και την ανταλλαγή πληθυσµών µεταξύ των νεοσύστατων εθνικών κρατών. Την ίδια περίοδο, το οικιστικό δίκτυο στη δυτική Περιαστική Ζώνη Θεσσαλονίκης και στη δυτική Ευρύτερη Περιοχή Θεσσαλονίκης παγιώνεται στη σηµερινή του µορφή, ως αποτέλεσµα των κοινωνικών µεταβολών, της ασκούµενης πολιτικής στην παραγωγή, των τεχνικών έργων, αλλά και κάποιων φυσικών χαρακτηριστικών του χώρου, που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο για τη θέση και το µέγεθος των οικισµών. Η διερεύνηση των µεταβολών στους οικισµούς, επιχειρείται υπό το πρίσµα της σχέσης αλληλεξάρτησης του περιαστικού αγροτικού χώρου µε το µητροπολιτικό κέντρο και παράλληλα συσχετίζεται µε τα ιστορικά γεγονότα, µε το εκάστοτε πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο, αλλά και µε την αγροτική πολιτική. Κύρια στηρίγµατα της εργασίας είναι η ιστοριογραφική έρευνα «Ο Κάµπος της Θεσσαλονίκης» του δικηγόρου Θ. Γκλαβέρη και οι σχετικές µελέτες του Κ. Μοσκώφ για την κοινωνικοοικονοµική συγκρότηση της Θεσσαλονίκης και του Κ. Βεργόπουλου για την αγροτική πολιτική στη περίοδο του µεσοπολέµου. Το 1909 επιλέγεται ως χρονολογία ορόσηµο για την παρακολούθηση αυτών των εξελίξεων. Στην αρχή παρουσιάζονται τα δεδοµένα και τα βασικά χαρακτηριστικά των οικισµών στα τέλη του 19ου αι. µέχρι το Η δεύτερη περίοδος µελέτης φτάνει µέχρι το 1940, καλύπτοντας τις περιόδους ανταλλαγής πληθυσµών των Συνθηκών του Νεϊγί και της Λωζάνης, την αγροτική µεταρρύθµιση και τα µεγάλα τεχνικά έργα στον κάµπο της Θεσσαλονίκης. Και για τις δύο περιόδους συντάσσονται χάρτες και διαγράµµατα, που βασίζονται στο διαθέσιµο χαρτογραφικό υλικό της εποχής. Ακολουθεί η συγκριτική παρουσίαση των πληθυσµιακών µεταβολών µε βάση τις επίσηµες απογραφές και σχολιάζονται τα ευρήµατα, τόσο στο επίπεδο οικισµού, όσο και στο επίπεδο των ευρύτερων ζωνών µελέτης. Στη συνέχεια επιχειρείται η οµαδοποίηση των οικισµών, µε βάση τα χαρακτηριστικά, την εξέλιξή τους και το ρόλο που αποκτούν στο οικιστικό δίκτυο κατά τη περίοδο του µεσοπολέµου. Η εργασία καταλήγει στην επισήµανση κάποιων κρίσιµων ζητηµάτων για την ανάπτυξη της περιαστικής υπαίθρου που κληροδοτούνται στη µεταπολεµική Ελλάδα και σχετίζονται µε τη συγκρότηση της αγροτικής υπαίθρου, την αστικοποίηση της άµεσης περιαστικής περιοχής και τις µεταµορφώσεις του χώρου, τόσο στο φυσικό περιβάλλον του κάµπου, όσο και στην περίµετρο της πόλης. Ε. Μπαλάσης 4

6 Abstract The process of urbanization for Thessaloniki is intensified, starting from the middle of the 19 th c., along with the modernization of production, of social relationships, and of the city itself. The phenomenon continues at the beginning of the 20 th c., but through violent acts: the arrival of refuges from war zones and the population exchange among the new ethnic states. During the same time period, the network of settlements in the western Peri-urban Thessaloniki Zone and the western part of the Wider Thessaloniki Area is taking the shape it has today, as a result of the social transformations, the production policies exercised, the new infrastructure, and also the natural characteristics of the land, all of which had a formative effect on the location and the size of the settlements. The study of these settlement transformations is based on the viewpoint of the interdependent relationship between the peri-urban farmland and the metropolitan center, taking into account the historical setting, the political circumstances and the social milieu together with the rural policies. The main sources are Th. Glaveris' historical account "The Plain of Thessaloniki", K. Moscov's research on the socioeconomic structuring of Thessaloniki, and K. Vergopoulos' examination of rural policies in the inter-war period. The year 1909 is chosen as a milestone for the study of these transformations. In the beginning, the basic characteristics of the individual settlements are presented, from the late 19 th c. until The second part of the study, from 1909 to 1940, covers the periods of population exchanges, with the Treaties of Neuilly and Lausanne, the rural reform and the great technical works in the plain of Thessaloniki. Maps and diagrams are drawn for both time periods, based on the available cartographic material of the time. These are then followed by the comparative study of the population changes as shown in the official registers and by a commentary on the findings, both on the level of settlements, as well as on the level of the wider zones of research. An attempt to group the settlements according to their characteristics, their development and their role in the settlement network during the inter-war period is discussed. The study concludes with identifying certain crucial issues concerning the development of the peri-urban rural space handed down to postwar Greece and associated with the formation of the rural space, the urbanization of the immediate peri-urban areas and the spatial transformations both of the natural environment of the plain and of the urban perimeter. Ε. Μπαλάσης 5

7 Περιεχόµενα ΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑΞΥ ΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Στόχοι Περίοδοι µελέτης Καθορισµός περιοχής µελέτης Υλικό και αναφορές Η ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΗ ΥΠΑΙΘΡΟΣ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Σηµαντικά γεγονότα Γαιοκτησία σχέσεις παραγωγής Αγροτική πολιτική στην Ελλάδα και στη Μακεδονία στο µεταίχµιο του 20 ου αι ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Το «άνοιγµα» της µητρόπολης και η ανάπτυξη των τεχνικών υποδοµών Εκβιοµηχάνιση και ταξική συγκρότηση στη Θεσσαλονίκη του 19 ου αι Οικιστική επέκταση της πόλης ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΗΣ ΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αγροτικός χώρος εντός των τειχών Χρήσεις γης εκτός των δυτικών τειχών Αγροτική παραγωγή στον κάµπο ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΩΣ ΤΟ Οικισµοί της δυτικής περιµέτρου και της ΠΖΘ Οικισµοί της δυτικής ΕΠΘ Η ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΗ ΥΠΑΙΘΡΟΣ ΤΟΝ 20 Ο ΑΙ. ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Σηµαντικά γεγονότα Προς τη συγκρότηση εθνικού χώρου Αγροτική µεταρρύθµιση και σχέσεις παραγωγής στη µεσοπολεµική Ελλάδα ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ηµιουργία συνοικισµών στη υτική Θεσσαλονίκη Αστική αποκατάσταση προσφύγων ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Αγροτική αποκατάσταση προσφύγων Τεχνικά και εγγειοβελτιωτικά έργα ιαβίωση και παραγωγικές δραστηριότητες στον Κάµπο ΟΙΚΙΣΤΙΚΟ ΙΚΤΥΟ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Οικισµοί στη δυτική περίµετρο της Θεσσαλονίκης Οικισµοί της δυτικής Περιαστικής Ζώνης Θεσσαλονίκης Οικισµοί της δυτικής Ευρύτερης Περιοχής Θεσσαλονίκης ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΟΙΚΙΣΤΙΚΟ ΙΚΤΥΟ ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΗΓΕΣ Ε. Μπαλάσης 6

8 ΧΑΡΤΕΣ 1.1 Προσδιορισµός Περιοχής Μελέτης (κλ. 1: ) 1.2 Ζώνες Ρυθµιστικού Σχεδίου στην περιοχή µελέτης (κλ. 1: ) 2.1 ίκτυο Οικισµών 1905 (κλ. 1: ) 2.2α Πληθυσµιακή Συγκέντρωση δυτ. ΠΣΘ & ΠΖΘ 1905 (κλ. 1: ) 2.2β Πληθυσµιακή Συγκέντρωση δυτ. ΕΠΘ 1905 (κλ. 1: ) 3.1 ίκτυο Οικισµών 1928 (κλ. 1: ) 3.2α Πληθυσµιακή Συγκέντρωση δυτ. ΠΣΘ & ΠΖΘ 1928 (κλ. 1: ) 3.2β Πληθυσµιακή Συγκέντρωση δυτ. ΕΠΘ 1928 (κλ. 1: ) 4.1 Πληθυσµιακή Συγκέντρωση ανά έτος απογραφής (κλ. 1: ) 4.2 Μεταβολή Πληθυσµού (κλ. 1: ) 4.3 Κατηγοριοποίηση Οικισµών Περ. Μελέτης ως το 1940 (κλ. 1: ) ΠΙΝΑΚΕΣ 1.1 Περιοχή Μελέτης 2.1 Πληθυσµός υτ. Περιµέτρου και ΠΖΘ Πληθυσµός υτ. ΕΠΘ Πληθυσµός υτ. Περιµέτρου ΠΣΘ στο µεσοπόλεµο 3.2 Πληθυσµός υτ. ΠΖΘ στο µεσοπόλεµο 3.3 Πληθυσµός υτ. ΕΠΘ στο µεσοπόλεµο 4.1 Πληθυσµός Απογραφών κατά Ζώνη Μελέτης 4.2 Μεταβολή Πληθυσµού υτ. Περιµέτρου ΠΣΘ κατά σηµερινό ήµο 4.3 Μεταβολή Πληθυσµού υτ. ΠΖΘ κατά σηµερινό ήµο 4.4 Μεταβολή Πληθυσµού υτ. ΕΠΘ κατά σηµερινό ήµο 5.1 Ονοµαστικό Ευρετήριο Οικισµών ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΟΡΘ(Ε): Οργανισµός Ρυθµιστικού Σχεδίου Θεσσαλονίκης ΡΣ(Θ): Ρυθµιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης ΠΣΘ: Πολεοδοµικό Συγκρότηµα Θεσσαλονίκης ΠΖΘ: Περιαστική Ζώνη Θεσσαλονίκης ΕΠΘ: Ευρύτερη Περιοχή Θεσσαλονίκης ΓΥΣ: Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού MMS: Military Mapping Survey of Austria-Hungary ΚτΕ: Κοινωνία των Εθνών ΕΑΠ: Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων ΟΓΣ: Οµοσπονδία Γεωργικών Συνεταιρισµών ΒΙΠΕΘ: Βιοµηχανική Περιοχή Θεσσαλονίκης Ε. Μπαλάσης 7

9 1 Εισαγωγή 1.1 Μεταξύ πόλης και υπαίθρου Η διχοτόµηση πόλης υπαίθρου και το τόσο βοηθητικό στην ανάλυση αντιθετικό δίπολο αστικού αγροτικού έχουν κλονιστεί (Kayser 1990) ως έννοιες από τη διάχυση και την εδραίωση του αστικού τρόπου ζωής στον αγροτικό χώρο και από την αύξηση της κινητικότητας του αστικού και αγροτικού πληθυσµού, ανοίγοντας νέες προοπτικές στην οικονοµική, κοινωνική και χωρική ανάλυση. Η ύπαιθρος 1, αυτό που µέχρι πρότινος οριζόταν αντιθετικά ως προς την πόλη, αυτό που περισσεύει όταν αφαιρέσουµε τις αστικές περιοχές, είναι πλέον ευρέως αποδεκτό ότι είναι ένας πολύµορφος και πολυλειτουργικός χώρος που χαρακτηρίζεται από ανοµοιογένεια και περιπλοκότητα 2. Κάθε «ύπαιθρος» είναι µια ξεχωριστή ενότητα µε ασαφή όρια, αλλά µε τη δική της ταυτότητα και δυναµική, που όχι µόνο δεν ετεροκαθορίζεται από την µητρόπολη ή τις αστικές συγκεντρώσεις που εµπεριέχει, αλλά σε πολλές περιπτώσεις είναι αυτή που τους δίνει χαρακτήρα και καθορίζει τις δυνατότητές τους. Αυτή η σχέση πόλης υπαίθρου φαίνεται να έχει ενισχυθεί από τις πρώτες κιόλας δεκαετίες αστικοποίησης των περιαστικών ζωνών στις ελληνικές πόλεις. Βέβαια σήµερα η βελτίωση των συνδέσεων και των µέσων µεταφοράς και επικοινωνίας, έχει επιτρέψει µια συνεχή χωρική και κοινωνική εξοµοίωση του αγροτικού χώρου µε τον αστικό, µια εξοµάλυνση των χαρακτηριστικών τους, µέσω της διάχυσης των προϊόντων, των καταναλωτικών προτύπων και των τρόπων ζωής. Έτσι, µέσα από την όσµωση αστικού και υπαίθρου χώρου, ο αστισµός ως τρόπος ζωής δεν αποτελεί πλέον ίδιον γνώρισµα της ελληνικής πόλης ούτε η ύπαιθρος αντικατοπτρίζει πια το παραδοσιακό, και ενίοτε οπισθοδροµικό, πρότυπο κοινωνικών αξιών 3, όπως χαρακτηριστικά αντιµετωπίζονταν στα µέσα του 20 ου αιώνα. Εκτιµάται πως οι εισροές και οι εκροές των µητροπολιτικών κέντρων, ειδικά σε περιόδους ανάπτυξης, «αστικοποιούν» µια έκταση πολλαπλάσια της πραγµατικής της έκτασης, µε την έννοια ότι υποτάσσουν µεγάλες γεωγραφικές ενότητες στη 1 Η Ύπαιθρος ή Ύπαιθρος Χώρα, ως όρος, εκφράζει το νέο γεωγραφικό, οικονοµικό και κοινωνικό χώρο, το πεδίο, όπου η αγροτική οικογένεια καλείται να αναδιαµορφώσει τις στρατηγικές της και να επιτελέσει τους νέους της ρόλους (Μωυσίδης 2001). 2 Λαµπριανίδης Λ. (2001). 3 Ανθοπούλου Θ. (2001). Ε. Μπαλάσης 8

10 λειτουργία των πόλεων και τις καθιστούν συµµέτοχες στη λογική αυτής της λειτουργίας 4. Αντίστροφα, οι µητροπόλεις τροφοδοτούνται και εξαρτώνται µε διάφορους τρόπους και µηχανισµούς από διευρυµένες και συχνά αποµακρυσµένες περιοχές της υπαίθρου. εν είναι όµως µόνο οι σχέσεις παραγωγής και οι πολιτικές αναπτυξιακές επιλογές που καθορίζουν αυτή την εξάρτηση. Εξίσου σηµαντικές είναι οι σχέσεις συγγένειας, καταγωγής, προτύπων διαβίωσης, ενώ τα τελευταία χρόνια προστίθενται σ αυτές και η ικανοποίηση αναγκών όπως η ηρεµία, η αναψυχή, η σχέση µε τη φύση, την ιστορία και την παράδοση. Το φαινόµενο της αστικοποίησης βρίσκεται ακόµη σε εξέλιξη, µε τις ιδιαιτερότητες που παρουσιάζει ο ελληνικός χώρος να έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της υπαίθρου, αλλά και των πόλεων. Χαρακτηριστική περίπτωση αστικού κέντρου µε µητροπολιτικά χαρακτηριστικά που ακολούθησε αυτήν την πορεία είναι η Θεσσαλονίκη. Μεσοπολεµικά, µε την αθρόα εισροή νέων κατοίκων, την επέκταση της πόλης και την µεταµόρφωση της αγροτικής περιµέτρου, αλλά και σήµερα, µε την «έξοδο» των κατοίκων της πόλης προς την ύπαιθρο για την ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών του αστικού πληθυσµού. Η διαδικασία της αστικοποίησης, η οποία έχει αρχίσει στα Βαλκάνια από τα µέσα του 19ου αιώνα µε τον εκµοντερνισµό των πόλεων και της παραγωγής, συνεχίστηκε στη περίοδο του µεσοπολέµου µε την εγκατάσταση προσφύγων και κορυφώθηκε την δεκαετία µε το µεγάλο ρεύµα της εσωτερικής µετανάστευσης. Αντίστοιχα, το οικιστικό δίκτυο της περιαστικής υπαίθρου της Θεσσαλονίκης παγιώθηκε µέχρι τον Β Παγκόσµιο Πόλεµο στη σηµερινή του µορφή, ως αποτέλεσµα των κοινωνικών µεταβολών, της ασκούµενης πολιτικής στην παραγωγή, των τεχνικών έργων, αλλά και κάποιων φυσικών φαινοµένων (πληµµύρες, ελονοσία, έλλειψη πόσιµου νερού) που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο για τη θέση και το µέγεθος των οικισµών. 1.2 Περιοχή αναφοράς µεθοδολογία προσέγγισης Στόχοι Η εργασία αποσκοπεί στην παρακολούθηση και καταγραφή των µεταβολών που υπέστη η ύπαιθρος στην δυτική περιαστική περιοχή της Θεσσαλονίκης κατά το πρώτο µισό του 20ου αιώνα, µέσα από τη βιβλιογραφία και τις µελέτες που ασχολούνται µε τους οικισµούς περιφερειακά της Θεσσαλονίκης, αλλά και µε την ίδια την πόλη. Η διερεύνηση των χωρικών φαινοµένων, που προκλήθηκαν από τις διαδικασίες οριοθέτησης εθνικών κρατών στη περιοχή της Μακεδονίας και τις πληθυσµιακές µετακινήσεις - ανακατατάξεις, επιχειρείται υπό το πρίσµα της αλληλεξάρτησης του περιαστικού αγροτικού χώρου µε το µητροπολιτικό κέντρο, ενώ παράλληλα συσχετίζεται µε τα ιστορικά γεγονότα, µε το εκάστοτε πολιτικό κοινωνικό πλαίσιο, αλλά και µε την τρέχουσα αγροτική πολιτική. Με τη µελέτη της εξέλιξης του αγροτικού χώρου της δυτικής περιαστικής ζώνης της Θεσσαλονίκης είναι δυνατό να εξαχθούν συµπεράσµατα τόσο σχετικά µε την εξάπλωση του αστικού φαινοµένου στην άµεση περιαστική ύπαιθρο, όσο και γύρω από τη διαρκώς µεταβαλλόµενη δυναµική των µικρών αγροτικών οικισµών. Προσεγγίζοντας τις εκάστοτε οικονοµικές και κοινωνικές συνθήκες µέσα από κάποιες διακριτές περιόδους, µπορούµε να «διαβάσουµε» τα χωρικά τους αποτυπώµατα και να επισηµάνουµε τα στοιχεία εκείνα που έπαιξαν κρίσιµο ρόλο στην οργάνωση του οικιστικού δικτύου του κάµπου και στις σχέσεις του µε τη πόλη της Θεσσαλονίκης. 4 Βασενχόβεν Λ. (2004). Ε. Μπαλάσης 9

11 1.2.2 Περίοδοι µελέτης Το 1867 ξεκινάει από το Οθωµανικό κράτος η κατεδάφιση των τειχών, που οριοθετούν όχι µόνο την Θεσσαλονίκη ως «µητρόπολη» 5, αλλά και την αντίληψη των κατοίκων της για τα όρια µεταξύ πόλης και υπαίθρου. Για τα επόµενα 150 χρόνια - µέχρι σήµερα - η πόλη και η περιαστική ύπαιθρος δε θα έχουν ξανά τόσο σαφή και αυστηρά όρια. Βέβαια οι πιέσεις στη περιαστική ύπαιθρο και η µεταλλαγές του αγροτικού χώρου αρχίζουν πολύ πριν ξεκινήσει η κατεδάφιση του τείχους που άλλωστε κράτησε µέχρι το και σχετίζονται άµεσα µε τη σταδιακή αποσύνθεση του Οθωµανικού µηχανισµού διακυβέρνησης, την άνοδο της αστικής τάξης, τη συγκρότηση εθνικών κρατών και τα δυτικά κοινωνικά κινήµατα, που κάπως καθυστερηµένα απηχούν και στην περιοχή της Μακεδονίας. Άλλωστε οι παγιωµένες τακτικές στη καλλιέργεια της γης και οι σχέσεις παραγωγής στις αγροτικές εργασίες του 19ου αι. διατηρήθηκαν σχεδόν σε ολόκληρο το πρώτο µισό του 20ου αι. µέχρι δηλαδή να φανούν τα πρώτα αποτελέσµατα της αγροτικής µεταρρύθµισης της αναδιανοµής των γαιών. Ως εκ τούτου κρίθηκε απαραίτητο να συγκεντρωθούν και να µελετηθούν αναφορές για τους αγροτικούς οικισµούς και για τον περιαστικό χώρο της Θεσσαλονίκης του 19ου αι. Επίσης κρίθηκε σκόπιµη η διαίρεση του 20ου αιώνα σε κάποιες διακριτές περιόδους, ώστε να είναι εφικτή η συστηµατοποίηση των βιβλιογραφικών αναφορών και της µελέτης τους, αλλά και η γενίκευση κάποιων συµπερασµάτων που να καλύπτουν τα επιλεγµένα χρονικά διαστήµατα. Η Κ. Καυκούλα µελετώντας τη πολεοδοµική πρακτική στην Ελλάδα για το διάστηµα , προχωράει στο καθορισµό κάποιων περιόδων βασιζόµενη στις πολιτικές εξελίξεις της εποχής, που αντανακλούν την άνοδο της νέας αστικής τάξης, την ανάπτυξη του αστικού φαινοµένου και τις τάσεις εγκατάλειψης της υπαίθρου. Υιοθετώντας αυτή τη διαίρεση και σύµφωνα µε τα παραπάνω, διαµορφώνονται οι περίοδοι µελέτης ως εξής: 19ος αι. ως το Το 1909 επιλέγεται ως χρονολογία ορόσηµο γιατί συµβαίνουν δύο πολύ σηµαντικά γεγονότα: το Κίνηµα στο Γουδί στην Αθήνα και η εκθρόνιση του Αβδούλ Χαµίτ από το Κίνηµα των Νεότουρκων στην Οθωµανική ακόµη Θεσσαλονίκη. Στην Ελλάδα το στρατιωτικό κίνηµα απαιτεί εκσυγχρονισµό και εξυγίανση της δηµόσιας διοίκησης, των ενόπλων δυνάµεων, της παιδείας κ.ά. και παράλληλα οι Νεότουρκοι της Θεσσαλονίκης διεκδικούν συνταγµατικές αλλαγές, πολιτειακή ανανέωση και εκσυγχρονισµό της διοίκησης προς ένα σύγχρονο δυτικού τύπου κράτος. Πολλές από τις εξελίξεις που καρποφορούν στο µεσοπόλεµο έχουν τις ρίζες τους στο 1909 και σε ό,τι αυτό έφερε στην πολιτική ζωή και στην αστική ανάπτυξη. Στο σύνολο της πρόκειται για µια περίοδο που φέρει έντονα τα ίχνη των πολεµικών συγκρούσεων, περίοδο πολιτικής και οικονοµικής αστάθειας, που όµως κυριαρχείται, κατά τις βενιζελικές διακυβερνήσεις κυρίως, από τις προσπάθειες για την εγκαθίδρυση ενός σύγχρονου αστικού κράτους. Οι εσωτερικές χρονικές 5 Σύµφωνα µε τον Κ. Μοσκώφ η Θεσσαλονίκη «θα ξεχωρίσει σαν κύρια µητρόπολη, κυρίαρχος δυτικά από την Κωνσταντινούπολη, δίχως αντίπαλο σοβαρό άλλο στα Βαλκάνια, ως τη Βιέννη, την Πέστη, ή την Τεργέστη. Η πληθυσµιακή αυτή ανάπτυξη θα είναι ανάλογη µε το βάρος του αγροτικού πληθυσµού εκεί όπου η Θεσσαλονίκη απλώνει τις διοργανωτικές της λειτουργίες για την Μακεδονία, 2 µε για τον πλατύτερο, ανάµεσα Σόφια, Σεράγεβο, Γιάννενα και Ανδριανούπολη χώρο όπου εξασκεί την «µητροπολιτική» της δράση στα 1800 οι αριθµοί διπλασιάζονται για τα Ο πλατύτερος αυτός χώρος της πόλης καλύπτει τον µισό βαλκανικό πληθυσµό, το τέταρτο του πληθυσµού της Αυτοκρατορίας.» (Μοσκώφ Κ., 1973, σ.69).. 6 Μοσκώφ Κ. (1973). 7 Καυκούλα Κ. (2002). Ε. Μπαλάσης 10

12 υποδιαιρέσεις της περιόδου είναι το 1923, έτος τοµή για την ιστορία της χώρας και την εξέλιξη των οικισµών της και το 1935, οπότε ξεκινούν οι πολιτικές αλλαγές που θα κορυφωθούν µε τη δικτατορία του Μεταξά 8. Έκτοτε, το οικιστικό δίκτυο του αγροτικού χώρου, οι παραγωγικές εξειδικεύσεις των οικισµών και οι σχέσεις µεταξύ τους και µε τις πόλεις σταθεροποιούνται, στα πλαίσια ενός µοντέλου γραµµικής αυξητικής ανάπτυξης που θα χαρακτηρίσει την ελληνική πραγµατικότητα για αρκετές δεκαετίες µέχρι σήµερα Καθορισµός περιοχής µελέτης Ως περιοχή µελέτης επιλέχθηκε η δυτική Περιαστική Ζώνη Θεσσαλονίκης (ΠΖΘ) και η δυτική Ευρύτερη Περιοχή Θεσσαλονίκης (ΕΠΘ), όπως αυτές οριοθετούνται στο Ρυθµιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης 9 (ΡΣ 1985). Φυσικά η οριοθέτηση αυτή έγινε σε µια συγκεκριµένη χρονική περίοδο, µε σκοπό να εξυπηρετήσει τις συγκεκριµένες ανάγκες χωροταξικού σχεδιασµού και προγραµµατισµού και προφανώς δεν µπορεί να θεωρηθεί ως ο αυστηρά περιορισµένος χώρος αναφοράς για αυτήν την εργασία που καλύπτει τόσο µεγάλα χρονικά διαστήµατα και µάλιστα σε παλαιότερες περιόδους. Αυτή η γεωγραφική διαίρεση χρησιµοποιείται µε σκοπό να µπορεί κανείς να συσχετίσει περαιτέρω τις αναφορές αυτής της εργασίας µε το σηµερινό περιαστικό αγροτικό χώρο και τις προβλέψεις των χωρικών και αναπτυξιακών σχεδίων που αναφέρονται σ αυτόν. Κατά το 19ο αιώνα ο περιαστικός χώρος αρχίζει έξω από τείχη της περίκλειστης πόλης, σε περιοχές όπου σήµερα έχουν δηµιουργηθεί µερικές από τις πιο πυκνοκατοικηµένες της γειτονιές (Αµπελόκηποι, Συκιές, κ.α.). Ακόµη και σήµερα τα όρια της «συµπαγούς» πόλης διαρκώς επεκτείνονται, µε αποτέλεσµα νέες περιοχές της περιβάλλουσας υπαίθρου να µετατρέπονται σε περιαστική ζώνη, ενώ η παλιά περιαστική ζώνη πυκνώνει µε λειτουργίες που την καθιστούν συνέχεια του αστικού ιστού. Έτσι για τις εξεταζόµενες περιόδους (19ος αι. ως το 1908 και ) στην περιοχή µελέτης συµπεριλαµβάνονται και οι δήµοι του σηµερινού δυτικού Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος Θεσσαλονίκης (ΠΣΘ), εκτός φυσικά από τον ίδιο το ήµο Θεσσαλονίκης που αναφέρεται µόνο για συγκριτικούς λόγους. Παράλληλα αναζητούνται πληροφορίες που σχετίζονται µε την Περιαστική Ζώνη (ΠΖΘ) και την Ευρύτερη Περιοχή ρυθµιστικού Θεσσαλονίκης (ΕΠΘ). Από τις περιοχές αυτές του νοµού Θεσσαλονίκης, που σήµερα εντάσσονται στις ζώνες του Ρυθµιστικού Σχεδίου, εξαιρέθηκαν κάποιοι οικισµοί µε τα δηµοτικά τους διαµερίσµατα και δεν εξετάζονται στη εργασία 10. Στον πίνακα 1.1 και στο χάρτη 1.1 και 1.2 φαίνονται οι σηµερινοί δήµοι και οι οικισµοί τους που αποτελούν τη περιοχή µελέτης. 8 Καυκούλα Κ. (2002). 9 N.1561/1985 «Ρυθµιστικό σχέδιο και πρόγραµµα προστασίας περιβάλλοντος της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης και άλλες διατάξεις», (ΦΕΚ Α 148 / ). 10 Το δηµοτικό διαµέρισµα Ν. Φιλαδέλφειας εντάσσεται στην ΕΠΘ, ενώ το διαµέρισµα Μεσαίου µε τον οµώνυµο οικισµό και τους µικρότερους οικισµούς Μονόλοφο και Πετρωτό δεν κατατάσσονται σε καµία ζώνη του ΡΣ Θεσσαλονίκης, όπως αυτές καθορίζονται στο Ν.1561/85. Επίσης οι οικισµοί Καστανάς και Ακροπόταµος του δηµοτικού διαµερίσµατος Προχώµατος δεν κατατάσσονται σε καµία ζώνη. Από την εργασία εξαιρέθηκαν και τα τρία παραπάνω δηµοτικά διαµερίσµατα των δήµων Καλλιθέας και Κουφαλίων, καθώς και το δηµοτικό διαµέρισµα Ξηροχωρίου του. Αγ. Αθανασίου, αφού ιστορικά σχετίζονταν περισσότερο µε την αγροτική περιοχή της Πικρολίµνης του Κιλκίς και λιγότερο µε τον κάµπο της Θεσσαλονίκης. Αντίστοιχα στα δυτικά, εξαιρέθηκε από τη περιοχή µελέτης το διαµέρισµα Μικρού Μοναστηρίου του. Χαλκηδόνος που γεωγραφικά συµπεριλαµβάνονταν στους παραλίµνιους οικισµούς της αποξηραµένης σήµερα λίµνης Γιαννιτσών. Ε. Μπαλάσης 11

13 Πίνακας 1.1 ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ Ζώνη κατά ΡΣ ήµος ή Κοινότητα Οικισµοί Πολεοδοµικό Συγκρότηµα Θεσσαλονίκης (ΠΣΘ) Περιαστική Ζώνη Θεσσαλονίκης (ΠΖΘ) Ευρύτερη Περιοχή ρυθµιστικού Θεσσαλονίκης (ΕΠΘ) ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ - Ν. ΚΟΡ ΕΛΙΟΥ ΕΥΚΑΡΠΙΑΣ ΕΥΟΣΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ ΠΟΛΙΧΝΗΣ ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΣΥΚΕΩΝ ΕΧΕ ΩΡΟΥ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΩΡΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ ΑΞΙΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΚΟΥΦΑΛΙΩΝ ΧΑΛΑΣΤΡΑΣ ΧΑΛΚΗ ΟΝΟΣ Θεσσαλονίκη Αµπελόκηποι Ελευθέριο - Ν.Κορδελιό Νέα Ευκαρπία Εύοσµος Μενεµένη Νεάπολη Πολίχνη Σταυρούπολη Συκιές Σίνδος ιαβατά Καλοχώρι Νέα Μαγνησία Νεοχωρούδα Πεντάλοφος Ωραιόκαστρο Βραχιάς Κύµινα Νέα Μάλγαρα Άγ. Αθανάσιος Αγχίαλος Βαθύλακκος Γέφυρα Νέα Μεσήµβρια Κουφάλια Χαλάστρα Ανατολικό Νέα Χαλκηδόνα Άδενδρο Βαλτοχώρι Ελεούσα Παρθένι Ε. Μπαλάσης 12

14

15

16 Υλικό και αναφορές Αφορµή για την εκπόνηση αυτής της εργασίας αποτέλεσε η ιστοριογραφική έρευνα «Ο Κάµπος της Θεσσαλονίκης» του δικηγόρου Θ. Γκλαβέρη από τη Σίνδο 11, που είναι και η βασική πηγή άντλησης ιστορικών στοιχείων και περιγραφών της δυτικής Θεσσαλονίκης και του κάµπου της. Μέσα από µια πολύ πλούσια βιβλιογραφία και πρωτογενείς πηγές καλύπτει την ιστορία του τόπου από τα αρχαία χρόνια µέχρι σήµερα, συγκεντρώνοντας πολύτιµα στοιχεία και µαρτυρίες και για τους δύο τελευταίους αιώνες. Τα πολύ σηµαντικά βιβλία του Κωστή Μοσκώφ «Θεσσαλονίκη , τοµή της µεταπρατικής πόλης» και το «Η εθνική και κοινωνική συνείδηση στην Ελλάδα Ιδεολογία του µεταπρατικού χώρου» 12, αποτελούν το δεύτερο σηµαντικό στήριγµα για την εκπόνηση αυτής της εργασίας. Από τα κείµενα αυτά αντλούνται πάρα πολλά ιστορικά στοιχεία για τις πολιτικές εξελίξεις και την διάρθρωση της παραγωγής και κυρίως αναφορές για την ιδεολογική συγκρότηση, τόσο του αστικού, όσο και του αγροτικού κοινωνικού χώρου στα µέσα του 19 ου αιώνα. Ειδικά για την αγροτική µεταρρύθµιση χρησιµοποιήθηκε ως βασική βιβλιογραφία το «Αγροτικό Ζήτηµα στην Ελλάδα» του Κ. Βεργόπουλου και για την οικονοµική ανάπτυξη στη περίοδο του µεσοπολέµου, η πολύ σηµαντική εργασία του καθηγητή Αλ. άγκα «Συµβολή στην έρευνα για την οικονοµική και κοινωνική εξέλιξη της Θεσσαλονίκης: Οικονοµική δοµή και κοινωνικός καταµερισµός της εργασίας, » 13. Για την παρακολούθηση της εξέλιξης των δηµογραφικών χαρακτηριστικών στη περιοχή µελέτης, χρησιµοποιήθηκε η απογραφή / στατιστική του πληθυσµού της Μακεδονίας που συντάχθηκε το µε διαταγή του γενικού επιθεωρητή των ευρωπαϊκών βιλαετιών Χιλµή Χουσεΐν Πασά, σύµφωνα µε τα επίσηµα στοιχεία του οθωµανικού κράτους 14. Για την περίοδο του µεσοπολέµου χρησιµοποιήθηκαν κατά κύριο λόγο οι εκδόσεις της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, αλλά και στοιχεία από την εξειδικευµένη βιβλιογραφία, για µεγέθη, εκτιµήσεις και συµπεράσµατα που αφορούν στην αγροτική παραγωγή Το 1998 κοινότητα Καλοχωρίου προχώρησε στην έκδοση αυτής της «ενδελεχούς αναδίφησης στη διαχρονική πορεία της γενέθλιας γης του συγγραφέα», που βασιζόταν σε άρθρα του από το τοπικό µηνιαίο περιοδικό «Εχέδωρος». 12 Μοσκώφ Κ. (1973), «Θεσσαλονίκη , τοµή της µεταπρατικής πόλης», έκδ. Στοχαστής, Αθήνα. και Μοσκώφ Κ. (1972), «Η εθνική και κοινωνική συνείδηση στην Ελλάδα Ιδεολογία του µεταπρατικού χώρου», έκδ. Νέα Πορεία Σ. Γεωργιάδη, Αθήνα. 13 Βεργόπουλος Κ. (1975), «Το αγροτικό ζήτηµα στην Ελλάδα», εκδ. Εξάντας, Αθήνα και άγκας Αλ. (1998), «Συµβολή στην έρευνα για την οικονοµική και κοινωνική εξέλιξη της Θεσσαλονίκης: Οικονοµική δοµή και κοινωνικός καταµερισµός της εργασίας, », εκδ. ΕΕΘ, Θεσσαλονίκη. 14 Κατ εξαίρεση σε αυτήν την απογραφή ο χριστιανικός πληθυσµός διακρίνεται όχι µόνο κατά το δόγµα αλλά και κατά τη γλώσσα και παρότι ότι δεν πληρεί τα αυστηρά κριτήρια µιας απογραφής, θεωρείται η πιο αξιόπιστη της εποχής από πολλούς ερευνητές. 15 Η συστηµατική µελέτη της ίδιας της αγροτικής παραγωγής φαίνεται να είναι κοµβικής σηµασίας για µια ολοκληρωµένη διερεύνηση της κοινωνίας και της οικονοµίας της ελληνικής υπαίθρου. Η διαχρονική παρακολούθηση στοιχείων όπως, η µεταβολές στην έκταση και στο είδος των καλλιεργειών, ο αριθµός των εκτρεφόµενων ζώων, ο όγκος των παραγόµενων προϊόντων, αλλά και οι τόποι µεταποίησης και κατανάλωσής τους, είναι δυνατό να µας παρέχει ένα πλούσιο υποστηρικτικό υλικό για την ερµηνεία των κοινωνικών φαινοµένων, των σχέσεων παραγωγής και της κινητικότητας του πληθυσµού της υπαίθρου. Για να γίνει δυνατή η συλλογή και η σύγκριση των δεδοµένων είναι φανερό πως απαιτείται πολύχρονη και συστηµατική επεξεργασία των απογραφών γεωργίας και κτηνοτροφίας, ανάλογα και µε τις αλλαγές των γεωγραφικών ορίων των διοικητικών ενοτήτων της χώρας, την παρακολούθηση και την καταγραφή των µετονοµασιών, της σύστασης, της συγχώνευσης και των άλλων µεταβολών για κάθε οικισµό και κοινότητα. Έχει ξεκινήσει µια σχετική προσπάθεια σε

17 Παράλληλα, κρίνεται απαραίτητο να υπενθυµίζεται µε τακτικές αναφορές η εξέλιξη της αγροτικής παραγωγής για κάθε περίοδο, έστω και µόνο µε τα ποιοτικά της χαρακτηριστικά, χωρίς δηλαδή να παρατίθενται λεπτοµερείς καταγραφές µεγεθών (όγκου παραγωγής, τιµών, καλλιεργούµενων εκτάσεων κλπ), αφού όπως περιγράφηκε παραπάνω, η εργασία αποσκοπεί στην παρακολούθηση των µεταβολών του οικιστικού δικτύου στον κάµπο της Θεσσαλονίκης σε σχέση µε το ιστορικό πολιτικό πλαίσιο. Για το σκοπό αυτό, από τις προηγούµενες έρευνες και µελέτες που συναντώνται στη βιβλιογραφία, χρησιµοποιούνται µόνο εκείνα τα συµπεράσµατα που στοχεύουν στη γενική περιγραφή των εξελίξεων στην παραγωγή και αποφεύγονται οι πίνακες ή οι αναλυτικές συγκρίσεις που παραθέτουν οι συγγραφείς. Στις περισσότερες περιπτώσεις ή εστιάζουν σε συγκεκριµένα προϊόντα, ή αναφέρονται σε ευρύτερες χωρικές ενότητες, ή άλλοτε περιορίζονται σε σύντοµες χρονικές περιόδους, στοιχεία που αν χρησιµοποιηθούν αυτούσια µάλλον αποπροσανατολίζουν και προκαλούν διάφορες συγχύσεις. Τέλος για τη σύνταξη των συνοδευτικών χαρτών χρησιµοποιήθηκαν ως υπόβαθρα οι παρακάτω χάρτες: Χάρτης ευρύτερης περιοχής Θεσσαλονίκης (1915), συλλογή Β. Χαστάογλου, γραφική κλίµακα 16. Military Mapping Survey of Austria-Hungary (1909), Γενικός Χάρτης Κεντρικής Ευρώπης, φύλλα VODENA και SALONIKI, κλ. 1: Γ.Υ.Σ (1909), φύλλο Ε ΕΣΣΑ, κλ. 1: , Εκδ. Κοντογόνης Γ.Υ.Σ (1914), φύλλο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, κλ. 1: , Εκδ. Κοντογόνης Γ.Υ.Σ (1927), φύλλο Ε ΕΣΣΑ και ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, κλ. 1: , Εκδ. Κ.Α. Κοντογόνης Πολεοδοµικό Γρ. Θεσσαλονίκης (1929), «Νέον Σχέδιον Ρυµοτοµίας», κλ. 1: Γ.Υ.Σ. (1970), φύλλα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΚΙΛΚΙΣ, ΠΛΑΤΥ και ΚΟΥΦΑΛΙΑ, κλ. 1: Γ.Υ.Σ. (1972), φύλλο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, κλ. 1: Ορθοφωτοχάρτες Υπ. Γεωργίας (1998) από το αρχείο των Τεχνικών Υπηρεσιών των. Εχεδώρου και. Αγ. Αθανασίου (ΕΓΣΑ 87) Corine, Βάση δεδοµένων, ισοϋψείς ανά 100µ. (ΕΓΣΑ 87) Συµπληρωµατικά χρησιµοποιήθηκαν διάφοροι άλλοι χάρτες, σκαριφήµατα και απεικονίσεις που συγκεντρώθηκαν από τη βιβλιογραφία και στερούνταν συστήµατος αναφοράς. Όλο το χαρτογραφικό υλικό σαρώθηκε στα 600 dpi και ακολούθησε µια στοιχειώδης γεωαναφορά του κάθε χάρτη µε βάση τους σηµερινούς ορθοφωτοχάρτες (ΕΓΣΑ 87) και µε χρήση των προγραµµάτων AutoCad Raster Design 2002 και CoordGR v.1.4. επίπεδο ερευνητικού προγράµµατος από το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών που στοχεύει στη συγκρότηση ενός Συστήµατος ιαχείρισης Βάσεων εδοµένων (Σ..Β..) σχετικών µε την αγροτική οικονοµία της σύγχρονης Ελλάδας. Για περισσότερα µπορεί κανείς να ανατρέξει στο σχετικό site (βλ. βιβλιογραφία Πετµεζάς Σ. 2006). 16 Στη µελέτη αυτή χρησιµοποιείται όπως δηµοσιεύτηκε στην έρευνα «Ένταξη του Α' και Β' Προβλήτα του λιµένα Θεσσαλονίκης στον αστικό ιστό: ιερεύνηση των ιστορικών, τυπολογικών και πολεοδοµικών χαρακτηριστικών του συνόλου και διατύπωση αρχών επεµβάσεων». Ερευνητική Οµάδα: Ν. Παπαµίχος (επιστηµ. υπεύθυνος), Α. Βασιλειάδης, Α. Παπάζογλου, Γ. Παπακώστας, Α. Πασχαλίδης, Ε. Σταύρακα, Β. Χαστάογλου. Η έρευνα ανατέθηκε από το ΥΠΕΧΩ Ε το 1996 και ολοκληρώθηκε το Ο σηµαντικότατος αυτός χάρτης είναι µάλλον παλαιότερος του Η εκτίµηση στηρίζεται στο γεγονός ότι η κοίτη του Αξιού βρίσκεται δυτικότερα από τη θέση που πήρε µετά την πληµµύρα του Σ αυτό συνηγορεί και η εµφάνιση οικισµών όπως η Λάπρα, που όµως εγκαταλείφθηκαν µετά από την πληµµύρα του Έτσι ο χάρτης ακόµη κι αν συντάχθηκε µετά το 1900, απεικονίζει τον κάµπο, όπως ήταν πριν το Ε. Μπαλάσης 16

18 Το Σχέδιο Ρυµοτοµίας του 1929 τοποθετήθηκε µε ταύτιση µόλις 6 κοινών σηµείων της ρυµοτοµίας, καθώς η λήψη στοιχείων από αυτό αφορά χρήση σε πολύ µικρότερη κλίµακα, ενώ στα φύλλα χάρτη της ΓΥΣ έγινε µετατροπή των γεωγραφικών συντεταγµένων (φ, λ) σε ΕΓΣΑ 87. Το υπόλοιπο υλικό τοποθετήθηκε, ταυτίζοντας ανάλογα µε την κλίµακά του, όσο το δυνατόν περισσότερα από 22 προεπιλεγµένα σηµεία κοινά µε τους ορθοφωτοχάρτες (ΕΓΣΑ 87). Ως κοινά σηµεία επιλέχθηκαν στοιχεία του χώρου που σε γενικές γραµµές δεν υπέστησαν µεταβολές ή µετακινήσεις µε το πέρασµα του χρόνου, όπως η θέση του Λευκού Πύργου, τα τείχη της Θεσσαλονίκης, η βραχώδης ακτογραµµή στο Καρά Μπουρνού, τα στενά του Γαλλικού, οι σιδηροδροµικές γραµµές και γέφυρες, οι θέσεις κάποιων οικισµών που δεν µετακινήθηκαν, αλλά και οι κορυφές των υψωµάτων γύρω από τον κάµπο. Το αποτέλεσµα για όλο το υλικό κρίθηκε ικανοποιητικό (απόκλιση στοιχείων ενδιαφέροντος έως 200µ. για χρήση σε κλίµακα 1: ) µε εξαίρεση τον χάρτη της ευρύτερης περιοχής Θεσσαλονίκης. Πολλά από τα δεδοµένα αυτού του χάρτη φαίνεται να έχουν αποδοθεί µάλλον σκαριφηµατικά, οπότε τα στοιχεία που λήφθηκαν από αυτόν υπέστησαν περαιτέρω επεξεργασία και χαρτογραφική µετατόπιση, βάσει του υπόλοιπου υλικού και κυρίως βάσει του χάρτη Γ.Υ.Σ του Ε. Μπαλάσης 17

19 2 Η περιαστική ύπαιθρος στα τέλη του 19 ου αι. 2.1 Στοιχεία ιστορίας και πολιτικές εξελίξεις Κατά το 19ο αιώνα, στην παρακµάζουσα Οθωµανική Αυτοκρατορία διάφοροι πολιτικοί κύκλοι διέβλεπαν την επερχόµενη κατάρρευση και επιχείρησαν να την αποτρέψουν. Η µεταρρύθµιση του Tanzimat ξεκίνησε από το 1839, από την εποχή που δηµιουργήθηκε το Ελληνικό Κράτος και είχε διάρκεια µέχρι το Οι επίµονες προσπάθειες των µορφωµένων Οθωµανών επέφεραν, σε κάποιο βαθµό, τον εκµοντερνισµό της κρατικής µηχανής, ακολουθώντας τα δυτικά πρότυπα και από το 1877 υπήρχε σύνταγµα και κοινοβούλιο χάρη στη συµβολή των Νεοοθωµανών Συνταγµατικών. Το διοικητικό σύστηµα ανακαινίσθηκε και οι νέοι νόµοι στον οικονοµικό τοµέα ευνοούσαν την επενδυτική δραστηριότητα του κεφαλαίου, παρά την δυσαρέσκεια των ανώτερων κλιµακίων της Οθωµανικής εξουσίας. Η ευρωπαϊκή οικονοµική διείσδυση στην Τουρκία πραγµατοποιούνταν στο πλαίσιο ενός γενικότερου εσωτερικού συσχετισµού του κεφαλαίου, που βρισκόταν υπό διαµόρφωση. Η εξυπηρέτηση της ανάγκης για δηµιουργία εθνικών αγορών, αλλά και η εσωτερική πίεση λόγω των οξυµένων προβληµάτων στη καθηµερινότητα των υποτελών λαών, ήταν µεταξύ των αιτιών, οι οποίες ώθησαν στον εθνικισµό τα νεαρά βαλκανικά κράτη που αποσπάσθηκαν από την Αυτοκρατορία. Με τη Συνθήκη του Αγ. Στεφάνου το 1878 µεταξύ Ρωσίας και Οθωµανών και στη συνέχεια µε τις Μεγάλες υνάµεις στο Συνέδριο του Βερολίνου, ενεργοποιήθηκαν οι επιδιώξεις των νέων κρατών για την προσάρτηση των τουρκικών εδαφών που κατοικούνταν από οµοεθνείς τους. Τακτική επιλογή των δυτικών χωρών ήταν η ενθάρρυνση των τοπικών αστικών στρωµάτων στην εφαρµογή και αναζωπύρωση των εθνικιστικών βλέψεων, ελέγχοντας ταυτόχρονα τις εξελίξεις µέσω της δυναστείας που βασίλευε σε κάθε κρατίδιο. Οι δύο αυτές Συνθήκες παγίωσαν στους υποτελείς λαούς την αντίληψη της εθνικής οντότητας και κληροδότησαν στα Βαλκάνια τον µεγαλοϊδεατισµό και την πολυδιάσπαση σε µικρά διάσπαρτα κρατίδια, το καθένα από αυτά συνδεδεµένο µε τον έναν ή τον άλλο τρόπο µε κάποια από τις Mεγάλες υνάµεις. Η τσαρική Ρωσία στήριξε την ιδέα µιας Mεγάλης Βουλγαρίας που θα περιλάµβανε τα "χαµένα" εδάφη της Συνθήκης του Aγ. Στεφάνου, οι άλλες Μεγάλες υνάµεις την ιδέα µιας Mεγάλης Σερβίας που θα έφτανε από το Εικ. 1 ιευθέτηση των συνόρων στη ιάσκεψη της Κων/πολης 1876 (1), στη Συνθήκη του Αγ. Στεφάνου 1878 (2) και στο Συνέδριο του Βερολίνου 1878 (3), που ευνοούσε µακροπρόθεσµα τις Ελληνικές θέσεις. Η κρίση του Ανατολικού Ζητήµατος στα επιτάχυνε τις εξελίξεις στα Βαλκάνια. (www.wikipedia.org λήµµα: "Demographic history of Macedonia") Ε. Μπαλάσης 18

20 Αιγαίο µέχρι την Bοσνία / Ερζεγοβίνη και την ιδέα µιας Mεγάλης Ελλάδας που θα περιλάµβανε όχι µόνο την Θεσσαλία, την Ήπειρο και την Μακεδονία, αλλά και ολόκληρη την Ανατολική Ρωµυλία και τα παράλια της Ιωνίας. Φυσιολογικά υπό αυτές τις συνθήκες, η ανάπτυξη του καπιταλισµού θα ήταν ταχύτερη και µάλιστα σε µία πολυπληθή χώρα µε µεγάλες αγορές όπως η Οθωµανική επικράτεια, αν έπεφτε το βάρος στην ανάπτυξη των παραγωγικών της δυνάµεων. Ο ευρωπαϊκός διπλωµατικός έλεγχος, όµως, δεν επέτρεπε στην Αυτοκρατορία να αυξήσει τους δασµούς επί των εισαγόµενων εµπορευµάτων - όρος απαραίτητος για την κεφαλαιοκρατική ανάπτυξη - απογυµνώνοντας ουσιαστικά το κράτος από τα µέσα που θα το ενίσχυαν και θα το αναδιοργάνωναν 17. Άλλωστε και οι Σουλτάνοι αντιµετώπιζαν αρνητικά τις νέες οικονοµικές δοµές που άλωναν την φεουδαρχική τους κυριαρχία. Έτσι, η Αυτοκρατορία παρέµενε χώρα αγροτική, µε καθηλωµένες παραγωγικές σχέσεις, µε έντονα κοινωνικά προβλήµατα και µε οξυµένες εθνικές αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό της. Η αλλαγή θα επέλθει µέσα από την παγιοποίηση των εθνικιστικών θέσεων της αστικής τάξης και θα σηµατοδοτηθεί µε την επανάσταση των Νεότουρκων στη Θεσσαλονίκη, που αρχικά χαιρετίστηκε µε ενθουσιασµό, τόσο από Μουσουλµάνους, Χριστιανούς και Εβραίους, όσο και από τα εργατικά στρώµατα Ελλήνων και Σλάβων Σηµαντικά γεγονότα Βασιλιάς ο γιος του Βασιλιά της ανίας, Γεώργιος Γκλύξµπουργκ ( ). Η Μ. Βρετανία παραχωρεί τα Επτάνησα Νέο Σύνταγµα, η Ελλάδα γίνεται Βασιλευόµενη ηµοκρατία Έγινε η πρώτη διανοµή εθνικών κτηµάτων σε ακτήµονες Σουλτάνος ο απολυταρχικός Αµπντούλ Χαµίτ Β και αναστολή του «Τανζιµάτ» - της αναδιοργάνωσης και φιλελευθεροποίησης του Οθωµανικού Κράτους. Ξέσπασµα του Ρωσο-Τουρκικού πολέµου Συνθήκη Αγ. Στεφάνου. Αναγνώριση της Ηγεµονίας της Βουλγαρίας και εθνικών οντοτήτων - κρατών στα βαλκάνια. Αντίδραση των Μεγάλων υνάµεων της ύσης και επιστροφή Μακεδονίας και Θράκης στους Οθωµανούς µε το συνέδριο του Βερολίνου Προσάρτηση της Θεσσαλίας. Ανοίγει ξανά το µεγάλο ζήτηµα της διανοµής των τσιφλικιών Η Βουλγαρία καταλαµβάνει την Ανατολική Ρωµυλία (κρατίδιο υποτελές στο Σουλτάνο µε έδρα τη Φιλιππούπολη, όπου υπάρχουν σηµαντικές ελληνικές κοινότητες). Επτάµηνη επιστράτευση στην Ελλάδα Η Ελλάδα κηρύσσει πτώχευση, διότι αδυνατεί να αποπληρώσει τα δάνεια Κορύφωση του απελευθερωτικού κινήµατος στην Κρήτη, αποστολή ελληνικού στρατού. Ελληνοτουρκικός πόλεµος, πανωλεθρία των Ελλήνων. Μικρή αναπροσαρµογή των βορείων συνόρων. Αυτονοµία της Κρήτης, µε κυβερνήτη τον πρίγκιπα Γεώργιο. ιεθνής οικονοµικός έλεγχος για να εξασφαλιστούν τα συµφέροντα των δανειστών της Ελλάδος Αυτονοµιστικό κίνηµα του Ίλιντεν, κυρίως κολίγων, στην ύπαιθρο της δυτικής και βόρειας Μακεδονίας, που καταπνίγεται στο αίµα από το Οθωµανικό κράτος. Έναρξη µακεδονικού αγώνα κατά των κοµιτατζήδων και της βουλγάρικης προπαγάνδας ολοφονία του υπέρµαχου της αγροτικής µεταρρύθµισης Μαρίνου Αντύπα στη Θεσσαλία. 17 άγκας Αλ. (1998), σελ.8 και επ. 18 Βλ. Mazower M. (2006) σελ.336 και επ. 19 Καυκούλα Κ. (2002), σελ 33, 143 επ. και «Χρονικό του 20 ου αιώνα», οµική Ο.Ε., εκδ. Κ. Γκούµας Σ. Κωτσιόπουλος, Ε. Μπαλάσης 19

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α 1 ΟΜΑ Α Α α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν µε την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. α) Το 1840 η χωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος 2 ΤΟ ΘΕΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η ανάπτυξη των Λαχανοκήπων και της ευρύτερης περιοχής Α. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατευθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατευθυνσης γ λυκείου ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ Γ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ (σελ. 42-54) 1. Το αγροτικό ζήτηµα ραγδαίες εξελίξεις βιοµηχανική επανάσταση πιέσεις στον αγροτικό χώρο που κυριαρχούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η ελληνική οικονοµία κατά τον 19ο αιώνα 1. Το εµπόριο 2. Η εµπορική ναυτιλία ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Να προσδιορίσετε τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ)

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ (ΕΑΠ)

1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ (ΕΑΠ) Γ. Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ 1. Η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (ΕΑΠ) 1 Η Ελλάδα ζήτησε τη συνδρομή της Κοινωνίας των Εθνών, προκειμένου να αντιμετωπίσει την περίθαλψη των προσφύγων την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: «Το κόμμα του Γ. Θεοτόκη πυρήνα των Αντιβενιζελικών.», σελ. 92-93 β. Προσωρινή Κυβέρνησις της Κρήτης (1905)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ» ΝΕΟΧΩΡΟΥ Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 19, 20,21 Σεπτεµβρίου 2003

Η ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ» ΝΕΟΧΩΡΟΥ Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 19, 20,21 Σεπτεµβρίου 2003 1 Η ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΤΕΙΧΩΝ» ΝΕΟΧΩΡΟΥ Α ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, 19, 20,21 Σεπτεµβρίου 2003 ΕΙΣΗΓΗΣΗ : ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΘΑΝΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET09: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET09: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και ΟΤΑ. Η βελτίωση της μεταφορικής υποδομής επηρεάζει άμεσα την κινητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και Δήμο της Ζώνης IV. Η σκοπιμότητα του δείκτη αφορά στην γνώση των μακροσκοπικών

Διαβάστε περισσότερα

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή.

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. 2. Σε ποιο µοντέλο (πρότυπο)

Διαβάστε περισσότερα

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών»

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών» ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΙΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σελ. 77: «Μέσα στην Εθνοσυνέλευση (1862 1864). όπως ονομάστηκαν» «Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων»

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «ΙΣΤΟΡΙΑ» ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: Σχολικό βιβλίο, σελ. 92, «Από τα αντιβενιχελικά κόμματα πιο διαλλακτικό.» και σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αναστάσιος Σταμνάς 2. 1. Εισαγωγή

Αναστάσιος Σταμνάς 2. 1. Εισαγωγή ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, 95-99 95 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΝΕΟ ΣΧ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΝΕΟ ΣΧ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ Υπεύθυνη Δήλωση Η παρακάτω υπογράφουσα δηλώνω ότι είμαι συγγραφέα τη παρούσα πτυχιακή εργασία. Κάθε τη, είναι πλήρω αναγνωρισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ 39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ 3.1 Πληθυσµιακά στοιχεία σε επίπεδο Ν. ΡΑΜΑΣ Πίνακας 3.1.1 : Πληθυσµός του Νοµού ράµας (1961-1991) ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ \ ΕΤΗ 1961 1971 1981

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Το δίκτυο των οικισμών της Ελλάδας.

Το δίκτυο των οικισμών της Ελλάδας. Το δίκτυο των οικισμών της Ελλάδας. Καταγραφή τάσεων και διαπίστωση προοπτικών. ΔΙΜΕΛΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Εντεταλμένη διδασκαλίας Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πολυτεχνείου Κρήτης. Περίληψη Οι συνεχείς πληθυσμιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΕΠ ΑΝ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μποµπόλιας Πληθυσµός: ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Α.Μ.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2016

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2016 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη Σχ. Βιβλίο σελ. 93 «Το

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 4.1 : Eργασιακά χαρακτηριστικά Εργατικό δυναµικό (άτοµα)

Πίνακας 4.1 : Eργασιακά χαρακτηριστικά Εργατικό δυναµικό (άτοµα) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 : ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 4.1 Απασχόληση σε επίπεδο Περιφέρειας ΑΜΘ Το συνολικό εργατικό δυναµικό της Περιφέρειας Α.Μ.Θ. το 1991 ανέρχεται σε 217.828 άτοµα εκ των οποίων 17.111 είναι άνεργοι, ποσοστό 7,85%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ Α: ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΝΟΤΗΤΑ Α: ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ Α: ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Από τις µεταβολές των γενικών όρων που είναι σηµαντικοί για την εκτέλεση του ΚΠΣ 2000-2006, κατά το έτος 2003 αλλά και τα σχετικά ευρήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός στην ευρύτερη περιοχή Θεσσαλονίκης»

Σχεδιασμός στην ευρύτερη περιοχή Θεσσαλονίκης» «Χωροταξικός Σχεδιασμός στην ευρύτερη περιοχή Θεσσαλονίκης» ΔΕΘ 3 ο Διεθνές Συνέδριο Real Estate Προοπτικές χωρίς όρια 11 13 Σεπτ 2008 Σταυρούλα Μπαϊρακτάρη Πρόεδρος Ε.Ε. ΟΡΘΕ Ο Οργανισμός Ρυθμιστικού

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα Δ. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση (σελ. 160-162) 1. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων Σύμβαση Ανταλλαγής προβλέπει την αποζημίωση των προσφύγων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1. Α.1.1. Να αντιστοιχίσετε τους πολιτικούς άνδρες (Στήλη Α) µε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 2: Η μελέτη του αγροτικού χώρου στην Ελλάδα Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος αυτής της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 1 ΗΣ ΙΑΛΕΞΗΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ι. ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τουρισµός είναι η επίσκεψη ενός τόπου της ηµεδαπής ή αλλοδαπής µε σκοπό την ξεκούραση ή ψυχαγωγία

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 27 Μαΐου 2008 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α

Τρίτη, 27 Μαΐου 2008 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Τρίτη, 27 Μαΐου 2008 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑΔΑ Α Α.1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α (γεγονότα) αντιστοιχίζοντάς τους µε τις χρονολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας. Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα

Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας. Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα Εισήγηση : Δημήτριος Ντοκόπουλος, Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος "Από τον Ν.Δ. 17-7-23

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους 2010-2011 Φοιτητής : Λιούμπας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ Σελίδα 1 1 Ο Κεφάλαιο Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1821-1828 Επαναστατικός Αγώνας 1864 Προσάρτηση Επτανήσων 1881 Προσάρτηση Άρτας και

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12

Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12 ! " Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Βενιζελισµός. β. Φεντερασιόν. γ. Πεδινοί. Μονάδες 12 Α1.2. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης Β. # Α. Σύνταγµα του 1844

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτότητα Τοπικού Προγράμματος

1. Ταυτότητα Τοπικού Προγράμματος «ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ LEADER», ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΕ - Ο.Τ.Α ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ 4 ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013»- (ΠΑΑ) 1. Ταυτότητα Τοπικού Προγράμματος Ονομασία Τοπικού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει την ταξινόμηση (α) όλων των αστικών κέντρων και των πρωτευουσών των νομών της Ζώνης IV κατά πληθυσμιακό μέγεθος, (β) των αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Προς Αθήνα 13 Μαϊου 2010 τον Υπουργό Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης κ. Ιωάννη Ραγκούση

Προς Αθήνα 13 Μαϊου 2010 τον Υπουργό Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης κ. Ιωάννη Ραγκούση Προς Αθήνα 13 Μαϊου 2010 τον Υπουργό Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης κ. Ιωάννη Ραγκούση Βασ.Σοφίας 15, 10674 Αθήνα Θέμα : ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ "ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ" : Σχέση με το χωροταξικό και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Σελ. 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η επικαιροποίηση της ανάλυσης της υπάρχουσας κατάστασης στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας η οποία πραγµατοποιήθηκε από το Σύµβουλο Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 4: Κοινωνικές Τάξεις & Κοινωνικές Ανισότητες στην Ύπαιθρο (1/2) 2ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη 1. Κοινωνική ιάρθρωση, διαστρωµάτωση, ταξική σύνθεση Ερώτηση ανάπτυξης Nα προσδιορίσετε τους λόγους για τους οποίους οι συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997,

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997, Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 98, 98, 986, 987, 988, 989, 99, 99, 99, 995, 997, 998, 999,,, και. Καναβέλη Ελιάνα Παλιεράκη Πόπη 8--6 . Εισαγωγή..... Αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα.

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα. Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET10: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET10: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το μόνιμο πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά αστικό κέντρο (οικισμοί άνω των 10.000 κατοίκων) και πρωτεύουσα Νομού της Ζώνης IV. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΝ ΑΣΚΗΣΩ (Ή, Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΒΑΘΡΩΝ)

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΝ ΑΣΚΗΣΩ (Ή, Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΒΑΘΡΩΝ) ΩΣ ΜΟΙ ΠΑ ΣΤΩ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΝ ΑΣΚΗΣΩ (Ή, Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΒΑΘΡΩΝ) ρ Αθηνά ΜΟΥΡΜΟΥΡΗ Μηχανικός Περιβάλλοντος Χωροτάκτης Προϊσταµένη ΣΤ Τµήµ. Χωροταξίας, ΥΠΕΧΩ Ε Ηµερίδα ΤΕΕ για την Κοινοτική Οδηγία INSPIRE

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α'

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α' ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α' ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: α. Ορεινοί β. Στρατιωτικός Σύνδεσμος γ. Εθνικό Κόμμα δ. Πατριαρχική Επιτροπή Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

-Τελικό κείµενο/αποφάσεις 3/26/23-10-2009 και 4/26/23-10-2009 Εκτελεστικής Επιτροπής ΟΡ.ΘΕ. -Το κείµενο αυτό δόθηκε για διαβούλευση στις 3.3.

-Τελικό κείµενο/αποφάσεις 3/26/23-10-2009 και 4/26/23-10-2009 Εκτελεστικής Επιτροπής ΟΡ.ΘΕ. -Το κείµενο αυτό δόθηκε για διαβούλευση στις 3.3. -Τελικό κείµενο/αποφάσεις 3/26/23-10-2009 και 4/26/23-10-2009 Εκτελεστικής Επιτροπής ΟΡ.ΘΕ. -Το κείµενο αυτό δόθηκε για διαβούλευση στις 3.3.2011 από τον ΟΡ.ΘΕ./Χωρική Ενότητα Χαλκιδικής ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις Ε.Μ.Π. ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Πολεοδομία και Χωροταξία Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01. ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01. ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01 ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο 2 0 1 3-2014 1 1 Αντικείμενο του Εργαστηρίου: Ο στρατηγικός χωροταξικός

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α. Ορεινοί: Οι επαναστάτες του 1862 προκήρυξαν εκλογές αντιπροσώπων για Εθνοσυνέλευση, η οποία θα ψήφιζε νέο σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν το Νοέμβριο του 1862. Η πλειονότητα

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 6 ος 9 ος αι Οικονομική κατάσταση στο Βυζάντιο από το β μισό του 6 ου αι. αρχές 9 ου αι. το κίνημα του Θωμά του Σλάβου 6 ος 8 ος αι. Προβλήματα δημογραφικά Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Εκτός από το γεγονός ότι όπως και αποδείχθηκε από την προηγούµενη οικονοµική ανάλυση η λειτουργία του ΒΙΟΠΑ Πτολεµαΐδας, αναµένεται να είναι οικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων

«ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων «ΣΧΕΔΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» Ιωάννης Αναστασάκης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Αυτεπιστασίας & Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΣΟΑΠ Το Σχέδιο Ολοκληρωμένων Αστικών Παρέμβασεων

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία ιστορικών πηγών

Επεξεργασία ιστορικών πηγών Επεξεργασία ιστορικών πηγών Κατά τη βαθμολόγηση απαντήσεων σε ερωτήσεις που απαιτούν επεξεργασία ιστορικού υλικού (παραθεμάτων, εικόνων, διαγραμμάτων, χαρτών κλπ) αξιολογείται, ανάλογα με τη συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1,

Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1, Κατάταξη των Περιφερειών της Ζώνης Επιρροής IV της Εγνατίας Οδού 1, Ιούνιος 2008 Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) έχει τον μεγαλύτερο μόνιμο πληθυσμό (το 2001: 1.874.597 κατ.) και τον υψηλότερο

Διαβάστε περισσότερα

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο. Ενότητα Αγροτική κοινωνία. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο. Ενότητα Αγροτική κοινωνία. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο Ενότητα 2.1.1 Αγροτική κοινωνία 2.1.1 ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1/5 Αγροτικές κοινωνίες Αυτές που ζουν από την καλλιέργεια της γης 2 2.1.1 ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 2/5 Μόνιμη εγκατάσταση Στοιχειώδες εμπόριο

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ενότητα 1: Aντικείμενο και εννοιολογικοί προσδιορισμοί Δώρα Μονιούδη-Γαβαλά Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α2 ΘΕΜΑ Β1. β. 1 Σωστό, 2 Σωστό, 3 Σωστό, 4 Λάθος, 5 Λάθος. α. Σελ «Το πιστωτικό σύστηµα... ειδικών κοινωνικών οµάδων».

ΘΕΜΑ Α2 ΘΕΜΑ Β1. β. 1 Σωστό, 2 Σωστό, 3 Σωστό, 4 Λάθος, 5 Λάθος. α. Σελ «Το πιστωτικό σύστηµα... ειδικών κοινωνικών οµάδων». ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ Α1 α. Τανζιµάτ: σελ. 41 «Στην Οθωµανική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΣΤΡΑΤΗΣ ΒΛΑΣΤΑΡΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 2014-2020

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 2014-2020 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 2014-2020 Ερµούπολη, 25 Ιουνίου 2015 Σύγκληση Επιτροπής Παρακολούθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος Εικόνων...XIII Κατάλογος Σχημάτων...XV Κατάλογος Πλαισίων...XIX Κατάλογος Πινάκων...XXII Βιβλιογραφικές Αναφορές...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος Εικόνων...XIII Κατάλογος Σχημάτων...XV Κατάλογος Πλαισίων...XIX Κατάλογος Πινάκων...XXII Βιβλιογραφικές Αναφορές... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κατάλογος Εικόνων....XIII Κατάλογος Σχημάτων....XV Κατάλογος Πλαισίων....XIX Κατάλογος Πινάκων....XXII Βιβλιογραφικές Αναφορές.... XXIV Βιογραφικά Σημειώματα Συγγραφέων.... XXV Πρόλογος και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα