ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΑΣ"

Transcript

1

2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΑΣ

3

4 ΣΟΥΛΑΜΠ ΦΑΪΕΡΣΤΟΝ Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΕΞ Ό φάκελος τής Φεμινιστικής Έπανάστασης ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΕΩΡΠΟΙ. Κ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΤΗΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΠΑΝΝΗΣ ΚΡΗΊΊΚΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΑΠΠΑ

5 MετάφQOOη, Γεα/ργ1.Oςj Κ. Xιπζόπ(nιλoς Έπιμtλεια της μnάφiίiασης, Γιάννης ΚQ'ητικός Μσπέτα tξωφύuov, ΝΙνα Ν. ΣταματΙOV Τεχνική έπι.μtλεκι, Άλκης Στaό~ιι Φω'tOO'UIΙXειoθεσCΑ, Φω'to1ιim'αQo ΕΠΕ, Ύμηnoϋ 219, Τηλ 'Εκτύπωση Oφιm, Άθανασόπouλoς-Παπαδάμης-Zαχαρόπoιιλoς, Άκαδημίας 87, Τηλ Άπotλι.oς; 1983 Γιά λουαρι.αομό τιw 'Εκδόσεων..lα/ιQoς,., Γ. ΓΕΝVΑΔΙOV 6, Άθήνα 142, Τηλ. 3ffi2.007 ΤΙτλος τού πρωτότιιποιι:..the Dia1ectίc ο! Sex,.,The Case for Feιninίst RevoIutίon, by Shulamith FiresIone, Wίlliam Moπow aιιd Ο, Inc., New York, 1970 C Copyright by Shul4mith Fuesιoru!, 1970, and WiJ/iam Μοποw and Company, 11/C.,1970 C Copyrίght yιd πjν fκδoση στά έλλ'1νικά Λάμπης Ράππαζ Κ!δρQςJO 1977

6 Στή Σιμόν ντέ Μπωοου6{ι πού lμεινε πιστή στίς άρχές της

7

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ή διαλεκτική τού σέξ Ό φεμινισμός στις Ήνωμένες Πολιτείε; Φοοϋδισμό; ; Παραστρατημένος φεμινισμός Κάτω ή παιδική ήλικία Ό ρατσισμός: Σεξουαλική διάκριση τή; άντρικής οικογένειας Ό ~ρωτας Έκμετάλλευση της αίοθηματιεότητω; Ή (άντρική) κουλτούρα Ή διαλεκτική στήν Ιστορία του πολιτισμού Ό φεμινισμός στήν έπσχή τή; οικολογίας 252 Συμπέρασμα: Ή τελευταία επανάσταση 267

9

10 ~Oταν ύποαάλλουμε στήν έξέταση τής σκέψης τή φύση fj τήν δνθρώπινη Ιστορία fj τήν Μια μας τή διανοητική δραστηριότητα, έκείνο πού μάς πρωτοπαρουσιάζεται ειναι {να φ06ερά μπερδεμένο πλέγμα άμοιααίων σχέσεων καί πράξεων, όπου τίποτε δέν μένει ό,τι ηταν,έκεί πού ηταν κα[ δπως ηταν, άλλά όπου όλα κινούνται, δ:λλάζουν, γ[νονται κα[ χάνονται. Πρώτα, λοιπόν, fjλέπουμε τή συνολική εικόνα, μέσα οτήν fjnolα οι λεπτομέρειες άκόμα λίγο-πολύ παραμένουν ατό fjάθος. Δίνουμε περισσότερο προσοχή στήν xlvηoη, στά περάσματα άπό τό ένα στό &λλο, στ[ς συναρθρώσεις, παρά σ' έκείνο πού κινείται, περνάει καί συναρθρώνεται. Αυτός δ πρωτόγονος, δφελής άλλά σωστός κατά 6άθος τρόπος άντιμετώπισης του κόσμου εlνaι δ τρόπος τών 'Ελλήνων φιλοσόφων της άρχαιότητας, καί δ πρώτος πού τόν διατύπωσε μέ σαφήνεια ήταν δ 'Ηράκλειτος: δλα ειναι καί δέν ειναι, γιατί όλα ειναι ρευστά, όλα αρ[σκονται σέ συνεχή μεταμόρφωση, γίνονται κα[ χάνονται (...πάντα χωρεί κα[ ούδέν μένει,,). ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΕΝΓΚΕΛΣ

11

12 1 Ή διαλεκτική τού σέξ Ή άνιοότητα τής θέσης τών δύο φύλων ειναι τόσο δαθειά πού καταντάει αόρατη. Βέθαια, θά μπορούσαμε νά πιστέψουμε δτι πρόκειται Υιό έπιφανειαεέε διαφορές, πού είναι δυνατό νά τις έξαφανίσουμε μέ Μγες ΙΙπλές μεταρρυθμίσεις, εϊτε, Ισωτ, μέ τήν πλήρη ~ταξη των γυναικών στήν οίεονομική δραστηριότητα της κoινωνίας.~oμως. κατά κανόνα, ή άντίδραση τού άντρα, της γυναίκας i'i τού παιδιού πού θά ρωτήσουμε σχετικά, βρίσκεται πολύ πιό κοντά στήν άλήθεια [«Τίποτε δέν μπορούμε ν' αλλάξουμε, δυστυχώς 1 Πρέπει νά είστε τρελός 1 ι»~. Πραγματικά, θίγουμε /::δώ μιάν άπόλυτα ζωτική αλήθεια. Ή άντίδρασή τους, λοιπόν, ειναι τίμια, δταν άναγνωρίζουν δτι οί φεμινιστές, ακόμα κι αν δέν τό συνειδητοποιούν πάντα, επιδιώκουν τήν τροποποίηση μιας δασιεή; διαλογικής κατάστασητ. "Αν μιά τόσο ούσιαστική αλλαγή δύσκολα εντάσσεται οτό πλαίσιο των παραδοσιακών κατηγοριών του πνεύματος, δπως είναι ή πολιτική, λχ., αϋτό. δέν σημαίνει δτι τό πλαίσιο είναι ακατάλληλο, άλλά δτι άπλως ειναι πολύ στενό; δ ριζοσπαστικός φεμινισμός θά τό btave κομμάτια. "Αν ι'ιπηρχε ένας δρος πλατύτερος από τ6ν δρο έπανάσταση, αύτ6ν θά χρησιμοποιούσαμε. Προτού δ πολιτισμός φτάσει σ' ένα δρισμένο επίπεδο εξέλιξης καί πρίν άκόμα ή τεχνολογία πραγματοποιήσει τίς σημερ~νές προόδου; της, ήταν τ\?έ:λα νά θελήσει κανείς ν'

13 Η ΔΙΑΛΕΚΤ/ΚΗ ΤΟΥ ΣΕΞ άμφισδητήσει τά βασικά βιολογικά φαινόμενα. Γιά ποιό λόγο ή γυναίκα θ' απέρριπτε μιάν ύποδούλωση πού τής έξασφάλιζε την ησυχία, γιά ν' άποδυθεί σ' έναν άνελέητο άγώνα άπό τόν όποίο δέν μπορούσε νά ελπίσει πώς θά 6γεί νικήτρια; Σήμερα, δμως, γιά πρώτη φορά, σέ μερικές χωρες υπάρχουν οι προκαταρκτικές συνθήκες γιά μιά φεμινιστική επανάσταση - κάτι παραπάνω μάλιστα, ή σημερινή συγκυρία άρχίζει νά άπαιτεί αυτή τήν επανάσταση. Μερικές γυναίκες ξεφεύγουν ήδη τήν όλοκληρωτική συντριβή τρέμοντας ακόμα και παραπαϊοντακ, ανακαλύπτουν Τι μιά τήν δλλη, και ή πρώτη τους κίνηση ειναι νά έξετάσουν προσεκτικά τήν κατάστασή τους, γιά νά αποδώσουν aτή θρυμματισμένη συνείδησή τους δλη της τήν εύαισθησία. Πρόκειται γιά μιά όδυνηρή διαδικασία. "Οσο βαθιά κι δ.ν προχωρήσει κανείς ατή συνειδητοποίηση τού προβλήματός τους είναι άδίrνατo νά φτάσει στό δάθοτ του. Βρίσκεται παντού. Ό δυίσμός τού γϊν καί τού γιάνγκ πλημμυρίζει τόν πολιτισμό, τήν ιστορία, τήν οίεονομια, τήν [δια τη φύση. ΟΙ διάφορες δυτικές μορφές της σεξουαλικής διάκρισης άπλώς άποτελοϋν, στίς μέρες μας, την πιό πρόσφατη όψη της. "Οσο πιό εϋαϊσθητω; γίνεται κανείς σ' αυτές, τόσο περισσότερο προσκρούει οέ δυσκολίες μεγαλύτερες άπό έκείνες πού συναντά δ άγωνιατής νέγρος στήν καινούργια συνείδηση πού ~ει γιά τό ρατσισμό. Γιατί, πράγματι, δ φεμινισμός πρέπει νά θέσει ύπό άμφισδήτηση όχι μόνο δλόκληρο τό δυτικό πολιτισμό, άλλά τήν [δια τή δομή τού πολιτισμού, φτάνοντας άκόμα καί μέχρι τή φυσική τάξη. Πολλές γυναίκες άπελπίζονται καί έγκαταλείπουν τόν άγώνα. Μπροστά σέ μιά τόσο 6αθειά άρρώστια προτιμούν νά παραιτηθούν. ~Αλλες συνεχίζουν νά σταθεροποιούν, νά αναπτύσσουν τή φεμινιστική κίνηση. Ή πικρία ακριβως πού νιώθουν γιά την θποδούλωοη τής γυναίκας τις σπρώχνει νά καταργήσουν την ύποδούλωση αύτή. Άλλά γιά νά μπορέσουμε νά lnεργήσουμε έτσι πού ν' αλλάξουμε μιά κατάσταση, πρέπει νά ξέρουμε πώς γεννήθηκε αυτή, πώς άνωττθχθηεε καί μέ ποιούτ θεσμούς λειτουργεί σήμερα. "Οπωτ λέει δ ~Eνγκελς: «Πρέπει νά έξετάσουμε

14 Ή ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΉ ΤΟΥ ΣΕΞ τήν Ιστορική διαδοχή τών γεγονότων άπό τά όποία ξεπήδησαν μέ αναγκαιότητα α1ίτές οι τάξεις καί ό ένταγωνισμό; τουτ.γιά ν' άνακαλθψουμε μέσα στίς οικονομικές συνθήκες πού δημιουργήθηκαν μ' αύτόν τόν τρόπο τά μέσα μέ τά όποια θά θέσουμε τέρμα aτή σύγκρουση». Γιά τή φεμινιστική επανάσταση θά χρε~αστoύμε μιάν άνάλυση της δυναμικής τού πολέμου των φύλων, τόσο πολύπλευρη, 000 καί ή άνάλυση τού άνταγωνισμοϋ τών τάξεων πού bιαναν δ Μάρξ καί δ WΕνγκελς γιά τήν οίεονομιεή επανάσταση. Καί μάλιστα άπόμα πιό πολύπλευρη. Γιατί εχουμε νά κάνουμε μ' ένα μεγαλύτερο πρόβλημα, μέ μιά καταπίεση πού άνατρέχει πιό πίσω άπό τήν Ιστορική εποχή και συνδέεται μέ τό ίδιο τό ζω~κό δαοίλειο. Κάνοντας μιά τέτοια άνάλυση μπορούμε νά μάθουμε πολλά άπό τόν Μάρξ καί τόν ~Eνγκελς : "Οχι τις καθαυτό άντιλήψεις τους γιά τίς γυναικες - δέν είχαν σχεδόν Ιδέα γιά τήν κατάσταση των γυναικών σάν καταπιεζόμενης τάξης και άσχολήθηκαν μ' αύτήν μόνο στό μέτρο πού συνέπιπτε μέ τόν οίπονομιεό τομέα - άλλά μάλλον τήν άναλυτική τους μέθοδο. Ό Μάρξ καί δ WΕνγκελς ξεπέρασαν τούς προδρόμους τους μέ τήν άνάπτυξη μ~δ.ς άναλυτ~κης μεθόδου διαλεκτικής καί ταυτόχρονα 15λιστικής. Ύπήρξαν οί πρώτοι πού ειδαν τήν Ιστορία άπό διαλεκαεή άποψη καί τόν κόσμο σέ κίνηση, ώς μιά φυσική ροή δράσεων καί άντιδράσεων, δπου τά άντϊθετα ειναι άχώριστα καί εισδύουν τό ένα μέσα στό ιiλλo. Έπειδή μπόρεσαν νά άντιληφθοϋν τήν Ιστορία σάν κινηματογραφική ταινία μάλλον καί δχι σάν φωτογραφιεά στιγμιότυπα, προσπάθησαν νά άποφύγουν νά πέσουν στή λ~μνάζoυσα «μεταφυσιεή» δ.πο'ψη πού ειχε παγιδέψει τόσο δ.λλα μεγάλα πνεύματα. (Αύτό τό ειδος άνάλυσης μπορει μάλιστα νά είναι κι αϋτό ένα προϊόν τής δυαδιεότητας τών φύλων, δπως θά δούμε στό κεφ. 9). Συνδύασαν κατόπιν αϋτή τήν άποψη γιά τή δυναμική άλληλεπίδραση τών Ιστορικών δυνάμεων μέ μιά ϋλιστιεή δ.ποψη, πράγμα πού σημαίνει πώς προσπάθησαν γιά πρώτη φορά νά τοποθετήσσυν τ/ν Ιστσρική και πολιτισταή άλλαγή πάνω οε ποα-

15 16 Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΉ ΤΟΥ ΣΕΞ γματική δάση, νά άναγόγουν τήν ανάπτυξη τών οίεονομικών τάξεων σέ όργανικές αιτίες. Δίνοντας μιά συνολική εξήγηση τού μηχανισμού τής Ιστορίας, έλπιζαν δτι θά δείξουν στούς άνθρώπους πώς νά τή θέσουν κάτω από τόν υ.εγχό τους. ΠρΙν άπό τόν Μάρξ καί τόν ~Eνγκελς, σί σοσιαλιστές στσχ,αστές,σάν τόν Φουριέ, τόν "Όουεν καί τόν Μπέμπελ, τό μόνο πού κατάφεραν ήταν νά ηθικολογήσουν πάνω στις ύφιστάμενες κοινωνικές άνισότητετ και νά περιγράψουν εναν Ιδεώδη κόσμο aτόν όποίο δέν btqeπe νά υπάρχουν ταξικά προνόμια και εκμετάλλευση - δπως ακριβώς οι πρώτοι φεμινιστέτ στοχαστές φαντάστηκαν έναν κόσμο aτόν όποίο δέν ~πρεπε νά ύπάρχουν προνόμια καί έεμετάλλευση πρός δφελος τού αντρα - κι αύτό μόνο χάρη στήν καλή θέληση. ΚαΙ στϋ; δυό περιπτώσεις, καθώς οί πρώτοι στοχαστές στήν πραγματικότητα δέν καταλάβαιναν πώς δημιουργήθηκε fι κοινωνική άδικία, πως διατηριόταν, 1Ί πώς μπορούσε νά έξαφανιστει, οί Ιδέες τους {ιπηρχαν μέσα σ' ένα πολιτιστικό κενό, μέσα σέ μιάν οϋτοπία. 'Αντιθετα, δ Μάρξ καί ό "Ενγκελς επιχείρησαν ν' άντικρίσσυν τήν Ιστορία μέ επιστημονικό τρόπο. 'Ανέσυραν ώς τήν πραγματική, τήν οίεονομιεή πηγή τών ταξικών συγκρούσεων και πρότειναν μιά λύση βασιζόμενη σέ προκαταρκτικές οικονομικές συνθηκες πού iιπηρχαν ήδη: ή ιδιοποίηση των παραγωγικών μέσων άπό τό προλεταριάτο θά όδηγοθσε σ' εναν κομμουνισμό δπου τό κράτος θά έσδηνε άπό μαρασμό, μιά και δέν θά χρειαζόταν πιά, γιά νά καταπιέζει τήν κατώτερη τάξη γιά χάρη τής άνώτερης. Μέσα στήν άταξική κοινωνία τά συμφέροντα κάθε άτόμου θά συνέπιπταν μέ τά συμφέροντα δλόκληρης τής κοινωνίας. "Ομωτ fι θεωρία τού Ιστορικού ϋλισμοϋ, όσο κι αν άποτελούσε μιάν έξοχη πρόοδο οέ σύγκριση μέ τήν Ιστορική άνάλυση πού γινόταν ώς τότε, δέν άποτελοϋσε όλοκληρωμένη άπάντηοη, δπως τό άπέδειξαν τά κατοπινά γεγονότα. Γιατί, άν καί δ Μάρξ καί δ ~Eνγκελς θεμελίωσαν τή θεωρία τους πάνω στήν πραγματικότητα, ή πραγματικότητα αυτή ήταν μόνο μερική. Παραθέτουμε τόν αύστηρά οικονομικό δρισμό

16 Η ΔΙλΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΕΞ 17 τού WΕνγκελς Υιό τόν ίστορικό ύλισμό άπό το ~yo του Ούτοπικός και έπιστημονικός σοσιαλισμός. Ό Ιστορικός ύλι.σμός είναι μιά άντίληψη τής [στορ(ας πού άναζητά τήν πρώτη αίτια και τή μεγάλη κινητήρια δύναμη δλων τών Ιστορικών γεγονότων στήν οικονομική άνάπτυξη τής κοινωνίας, στήν lιλλαγή τών τρόπων παραγωυης και άνταλλαγής, ατή συνακόλουθη διαίρεση τής κοινωνίας αέ χωρι.στές τάξεις και στού; άγώνες των τάξεων αύτών μεταξύ τουτ. Παραπέρα τονίζει:... δτι δλη ή ώς tδώ ιοτοοϊα, μ' έξαιρεση των πρωτόγονων σταδίων, ήταν ή Ιστορία τών ταξικων άγώνων δτι οί άντιμαχόμενες αύτές Τάξεις της κοινωνίας ειναι πάντα προϊόντα των τρόπων παραγωγής καί άνταλλαγής - μέ μιά λέξη, των ΟΙκονομικων συνθηκων τfjς έποχής τουτ- δτι κατά συνέπεια 1'1οΙκονομική δομή τής κοινωνιας α/toτελεί πάντα τήν πραγμαηκή δάση, άπό τήν όποϊα και μόνο πρέπεινά ξεκινήσουμε γιά νά μπορέσουμε νά tξηγήσουμε, αέ τελεvταια ιiνάλυση, δλόκληρο τό έποικοδόμημα των νομικων και ΟΙκονομικών θεσμών, καθώς και τών θρησκευτικών, τριιοοοφιεων καί δλλων Ιδεών μιάς δοσμένης Ιστορικης περιόδου. θά ήταν λάθος νά προσπαθήσουμε νά έξηγήσουμε τήν καταπίεση των γυναικών μέ βάση α"ύτή τήν αϋστηοά οίεονομική έρμηνεια. Ή άνάλυση των τάξεων δπως τή διατύπωσε δ WΕνγκελς ειναι θαυμάσια, δμως ειναι περιορισμένη : άν καί σωστή άπό γραμματική ώτοφη, δέν προχωρει lι.ρκετά σέ βάθος. Ύπάρχει, πέρα άπό τήν Ιστορική διαλεκτική, ένα δλόκληρο σεξουαλικό ύπόστρωμα πού 6 "Ενγκελς τό άντιλαμ6άνεται καμιά φορά θολά, δμως επειδή τή σεξουαλικότητα μπορεί: νά τή δει μόνο μέσα lι.πό ένα φιλτρο πού άνάγει τά πάντα οτήν οίπονομϊα, δέν είναι σέ θέση νά εκτιμήσει τήν πραγματική της άξία. Ό WΕνγκελς παρατήρησε δτι δ άρχικός καταμερισμός τής ~ργασιας lγινε ανάμεσα στόν t'1vrqqκαι ατή γυναίκα καί c'.ιπέ6λεπε στήν άνατοοφή τών παιδιών- δτι μέσα στήν οίκογένεια 6 δ:ντρας ήταν δ ίδιοετήτητ, 11γυναίκα τό μέσον ϊταίιαγωυης χαι τά ϊτα~δ~ά ή ~γασ'α χα' δ-η ή άναπαeα-

17 18 Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΉ ΤΟΥ ΣΕΞ γωγή τού άνθρώπινου είδους ~ταν l'va σημαντικό οικονομικό σύστημα, ξεχωριστό άπό τά μέσα παραγωγής*. ~Oμως ή τιμή πού άπέδωσαν στόν»ενγκελς Υιό τις σκόρπιες αύτές άναγνωρισεις της ύποδούλωσης των γυναικών σάν τάξης ήταν i!περοολική. Στήν πραγματικότητα άναγνώριζε τά σεξουαλικό ταξικό σύστημα μόνον εκεί δπου συνέπιπτε μέ τήν οικονομική θεωρία και τήν άποσαφήνιζε. 'Αλλά και άπό τήν άποψη αύτή δέν τά κατάφερε και πολύ καλά. Άκόμα χειρότερος στάθηκε δ Μάρξ. "Όλο και περισσότερο άναγνωρίζεται δτι ό Μάρξ ήταν προκατειλημμένος ενάντια στις γυναίκες (δπως άλλωστε και δ Φρόυντ και ολοι οί καλλιεργημένοι άνθρωποι), πράγμα btικινδυνο άν προσπαθήσει κανείς νά στριμώξει τόν φεμινισμό μέσα σ' ΜΗΤΡΙΑΡΧΙΑ Α ΙΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΙΗ Ι ΕΠΑΗΑΣΤAΣJi ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑ.. ;7ς σ Μ Ο Ο Ξι: OIιIAΔJKOIΓAMOΣ ΖΕΥΓΑΡΟΤΟΣ rat.ιoσ ηνυγιαρξη ΜΟΝΟ(ΑΜ!ΑΣ IWΕΙΑΙΡΙΙΜΟΥ 2.8ΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ 1.ΑΓΡΙΟΤΗΤΑ 3. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μ Ζ Ξι: Μ Ο ;: ΑΡIΙΤΟΚΡΑΤιΑ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ (ΝΟΜΑΔΕΣ) (ΚAMιE!'fH1ΈI1 Μ Ο Μ Προσαρμογή 06ξηση τiί<; rιαρoyω- - ΑΣΤΙΚΗ ΤΑΞΗ i ~ -ιu:tmrιαι; ttιι; φιjcrqς.\!'\:.-tι\... :<JΓJ...\I"'\Iι.:.11 μι Ί1\ν mρtμ80αη ).ω,\η' -ΚΗ-.\fΙΙΙ\ΡΗIΚυ 1$..-WOl<P,,= ~I οτή τού άvtjjιjjmυ. 1δIα1. a --ΙΙΟΙ;Ι::,..;;;-ο+ i φ(ιση * Στό ερ'fo του: Ή καταγωγή της οικογένειας, τής Ιδιοκτ."οΙaς και τού ΚQά. τους, δ ΈV'(ι(ελς O'IιΣXετί~ει τά δvό αϋτά συστήματα σ~ χρονική κλιμακα. Τή σιισχέτιση ailτtι μοροομε νά παoαoτ/σoυιu: μέ 16 άκόλσιιθο διάγραμμα: Π::Ρα μι Ί1\V UJλ/ιtρ- '/tιιi ΙΌ"!Mφouι: ΚΑΤΩΤΕΡΗ Σ '" και Ί1\V ~ MIJB<lτH EprAΣIλ -ω. (βuι. ΤΆΞΗ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΤΟ 1:"0.: =::ι Ι_,,"'''"'_ Μ ~ Ξι: ο "'<

18 Η ΔΙλΛΕΚΤ/ΚΗ ΤΟΥ ΣΕΞ 19 ενα όρθόδοξο μαρξιστικό πλαισιο - ό.πολιθώνοντας έτσι σέ δόγμα ~κείνo πού γιά τόν Μάρξ και τόν 'Ένγκελς δέν ήταν παρά τυχαίες παρατηρήσεις. 'Αντίθετα, πρέπει νά διευρύνουμε τόν Ιστορικό ύλισμό ώστε νά περιλά6ει τόν αύστηρά μαρξικό, δπως άκρι6ώς ατή φυσική 11θεωρία τής σχετικότητας δέν κατάmσε τή νευτώνεια φυσική άλλά ltπλώς τήν ~λεισε μέσα σ' ένα πλαίσιο, περιορίζοντας hσι - {ιλλά μόνο συγκριτικά - τό πεδίο έφαρμσυής της. Γιατί μιά οίπονομική διάγνωση πού στηρίζεται στήν Ιδιοκτησία τών μέσων παραγωγής, άκόμα καί των μέσων άναπαραγωγής, δέν μπορεί νά τά έξηγήσει δλα. 'Υπάρχει ένα έπϊπεδο τής πραγματικότητας πού δέν έξαρτάται ι'iμεσα από τήν οικονομία. Έκείνοι πού δέχονται τή διαλεκτική ύλιστική άντίληψη τής Ιστορίας συχνά άπορρίπτουν σάν άνιστορική τήν ύπόθεση δτι, πέρα άπό τά οίπονομιεά γεγονότα, 11πραγματικότητα ειναι ψυχοσεξουαλική, γιατί ή ύπόθεση αέτή φαίνεται νά μας ξαναφέρνει πίσω στό σημείο άπό τό όποίο ξεκίνησε δ Μάρξ : σέ ψηλαφήσεις μέσα σέ μιά δμίχλη -άπό ούτοπικές ύποθέσεις, σέ διάφορα φιλοσοφικά συστήματα πού μπορεί νά ~ταν σωστά, αλλά μπορεί νά ~ταν καί λαθεμένα (πώς νά τό ξέρουμε ;), σέ συστήματα τά όποία έξηγούσαν τά συγκεκριμένα Ιστορικά γεγονότα μέ {ιφηρημένες ό.πριορικές πατηγορίες, ενώ ό.πεναντίας δ ιστορικός ύλισμός προσπάθησε νά έξηγήσει τή «συνείδηση» μέ τό «είναι» καί όχι τό άντίοτοοφο. 'Υπάρχει δμως κι ένας τρίτος τρόπος πού δέν δοκιμάστηκε: μπoρo'iίμε νά έπιχειρήσουμε τήν έπεξεργασία μιάς ύλιστικης άντίληψης της Ιστορίας θεμελιώνοντάς την οτό ίδιο τό σέξ. ΟΙ πρώτοι θεωρητικοί τού φεμινισμού ήταν γιά τήν ύλιστική άποφη περί σέξ δ,τι καί οί Φουριέ, Μπέμπελ καί "Όουεν γιά τήν ύλιστική άντίληψη περί τάξεων. Γενικά, ή φεμινιστιεή θεωρία στάθηκε έξίσου ανεπαρκής 000 καί οι πρώτες φεμινιστικές προσπάθειες πού άπέδλεπαν στό νά μετριάσουν τά κακά της διάκρισης τών φύλων. "Βποεπε νά τό περιμένουμε. Τό πρόβλημα ήταν τόσο πελώριο, ώστε οί π:eωτει; πeοσπάθειεs ι-ιόνο τήν bι::ιψάνειά του μπορούσαν νά

19 20 Η ΔΙλΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΕΞ θιξουν, μόνο τίς πιό χτυπητές άνισότητε; νά φανερώσουν. Ή Σιμόν ντέ Μπω6ουάρ ~ταν tι μόνη πού πλησίασε - Τσως μάλιστα καί πέτυχε - τήν δριστική άνάλυση. Τό βαθύ της lργo Τ6 δεύτερο φύλο - πού δημοσιεύτηκε τόσο καθυστερημένα, aτή δεκαετια , μέσα σ' εναν κόσμο πού ηταν πεπεισμένος δτι δ φεμινισμός ειχε πεθάνει, - ποοοπάθησε γιά πρώτη φορά νά τοποθετήσει τόν φεμινισμό πάνω στήν Ιστορική του βάση. 'Απ' δλους τούς θεωρητικούς τού φεμινισμού, ή Σιμόν ντέ Μπω6ουάρ είναι έκείνη πού τό έργο της ειναι τό πιό πλατύ και τό πι6 πρσχωρημένο' συνδέει τόν φεμινισμό μέ τίς ύψηλότερες Ιδέες τού πολιτισμοϋ μας. "Ισωτ αύτές οί Ιδιότητες νά είναι και τό μόνο της μειονέκτημα: γίνεται σχεδόν 'όπερ6ολικά έξεζητημένη, ύπερ60 λικά πολύξερη. Έκεί πού αϋτό καταντά άδυναμϊα - ι'1λλά παραμένει συζητήσιμο - είναι ή άκαμπτη ύπαρξιστική ~ μηνεια της τού φεμινισμοϋ (καί διερωτάται κανε(ς ποιά στάθηκε ή έπίδραση τού Σάρτρ στό θέμα αυτό). Πρέπει νά Ι;Χουμε ύπ6ψη δτι δλα τά πολιτιστικά συστήματα, μαζί καί δ ύπαρξισμ6ς, καθορίζονται κι αυτά άπ6 τόν δυαδισμό του φύλου. Γράφει ή Μπω60υάρ ; Ό δ.ντρας δέν σκέπτεται ποτέ τόν εαυτό του παρά μόνο οεεπτόμενος τόν ~Άλλον άντιλαμδάντται τόν κόσμο κάτω άπό τό έμ6λημα τού δυαδισμοϋ, πού οτήν dρχή δέν Εχει σεξουαλικό χαρακτήρα. ~Oμως, δντας διαφορετική άπό τόν δ.ντρα πού αύτοτοποθετείται σαν ΑΌτός ό [διος. ή γυναικα κατατάσσεται φυσικά στήν κατηγορία τού 'Ετέρου. Ό Έτερος περιλαμδάνει τή γυναίαα. 'Ίσως νά ύπερ6άλλει. Γιατί νά δεχτούμε σάν τελική έξήγηση μιά Ιδέα δασικά έγελιανή, τήν Ιδέα τής «Έτερότητας» άπαριθμώντας 'fjστερα προσεχτικά τά διολογιεά καί Ιστορικά γεγονότα πού ~σπρωξαν τήν τάξη των «γυναικών» στήν κατηγορία αυτή, δταν δέν αντιμετωπίσαμε ποτέ τό ένδεχόμενο - πολύ πιό άπλό και πιό πιθανό - δη δ πρω- " Simone de Beauvoir, Le DeInieme Sexe, Ικδ. Gallimard (Τό δεύτεqo φύλο).

20 Η ΔΙλΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΕΞ 21 ταρχικός αυτός δυαδισμό; μπορεί νά ξεnηδήσει άπό τό ίδιο τό σέξ ; Τό νά θέτει κανείς άπριόρι κατηγορίες τής σκέψης καί τής ύπαρξης - «Έτερότητα», «'Υπερβατικότητα», «'Ενύπαρξη» - στίς όποιεο έρχεται νά Μctlθεί ύστερα ή Ιστορία, ίσως νά μήν είναι αναγκαίο. Ό Μάρξ καί ό "Ενγκελς ανακάλυψαν δτι καί οί φιλοσοφικές αυτές κατηγορίες διαμορφώθηκαν στήν πορεία τής Ιστορίας.. Προτού δεχτούμε τέτοιε; κατηγορίες, δς προσπαθήσουμε νά κάνουμε μιάν ανάλυση στήν όποία ή ίδια ή βιολογία - ή γέννηση - νά βρίσκεται οτήν άρχή τού δυαδισμοϋ. Ή άμεση αντίδραση τού κοινού, γιά τό όποίο ή ανισότητα τών φύλων είναι «φυσιεή», μπορεί νά ειναι δικαιολογημένη. Δέν χρειάζεται πρός τό παρόν νά κοιτάξουμε πιό πέρα. 'Αντίθετα πρός τίς οικονομικές τάξεις, οι σεξουαλικές τάξεις προήλθαν κατευθείαν από μιά βιολογική ποαγματιεότητα. άντρες καί γυναίκες πλάστηκαν διαφορετιεοι καί μέ άνισα προνόμια. "Αν xac, δπως έπισημαίνει ή Μπω60υάρ, αύτή ή διαφορά, μόνη της, δέν συνεπάγεται αναγκαστικά τήν ανάπτυξη ένός ταξικού συστήματοτ - τήν κυριαρχία μιάς όμάδας από τήν δ.λλη - πού τό έφεραν οι άναπαραγωγικές λειτουργ[ες αυτών τών διαφορών. Ή διολογική οίπογένεια ειναι μιά εγγενής άνιση κατανομή έξουσίας. "Η ανάγκη έξoυ~ σίας, πού δδηγεί στήν άνάπτυξη τών τάξεων, προέρχεται άπό τήν ψυχοσεξουαλική σύσταση κάθε ατόμου σύμφωνα μ' ανή τή βασική ανισορροπία καί δχι, όπως ύποστήριξαν οι Φρόυντ, Νόρμαν Ο. Μπράουν καί δ.λλοι - ύπερακοντίζοντας κι ούτοι τό στόχο τους -.άπό κάποια άναπόφευετη σύγκρουση τής Ζωής μέ τό θάνατο, τού "Ερωτά μέ τό θάνατο. Ή διαλογική οικογένεια (ή δαοιεή αναπαραγωγική μονάδα άντρας Ι γυναίκα J παιδί σέ οποιαδήποτε μορφή κοινωνικής όργάνωσης) χαρακτηρίζεται από τά έξης βασικά άν δχι αμετάβλητα στοιχεία: 1) Οί γυναίκες σ' δλη τή διάρκεια τής Ιστορίας και πρίν από τήν έμφάνιση τού έλέγχου τών γεννήσεων, 6ρ(~oνται συνεχώς aτή διάκριση τής 6ιολογικης τους συγκρότησης ~μι-ιηνo,,~σ(α, έμμηνόπαυση και «γυναικείες ό.ρρώστιες»,

21 22 Η ΔΙλΛΕΚTlΚΗ ΤΟΥ ΣΕΞ σταθερά έπώδυνος τοεετότ, φροντίδα τών δρεφών - κι έτσι έξαρτιόνται άπό τούς άρσενικούς (εϊτε γιά τόν άδελφ6, τόν πατέρα, τόν σύζυγο, τ6ν έραστή ποόεειται, εϊτε Υιά τή φυλή, τό κράτος, τήν κοινωνία γενικά) γιά τή φυσική τους επιδίωση. 2) Τά δρέφη χρειάζοντω μακρότερο χρόνο γιά νά άναπτυχθοϋν άπό τά νεογνά τών ζώων καί γι' αύτό ειναι άδύναμα, και γιά μιά σύντομη τουλάχιστον περίοδο τής ζωής τους έξαρτιόνται άπό τούς μεγάλους Υιό τή φυσική έπιδίωσή τους. 3) 'Υπήρξε και {ιπάρχει κάποια δασική άλληλοεξάρτηση μητέρας Ι παιδιού σέ όλες τις κοινωνίες, περασμένες fj σύγχρονες, κι αύτή έβαλε τή σφραγιδα της στόν ψυχισμό τής κάθε ένήλικης γυναίκας και τού κάθε παιδιού. 4) Ή φυσική 6.ναπαραγωγική διαφορά ανάμεσα aτά φύλα όδήγησε κατευθείαν aτόν πρώτο καταμερισμό τής έργασιας, πού ορισκεται στή βάση δλων τών μετέπειτα διακρίσεων σέ οικονομικές και πολιτιστικές τάξεις και ένδεχομένως άεόμη καί στή ρίζα κάθε κάστας (διάκριση πού στηρίζεται σέ βιολογικά χαρακτηριστικά). Αύτά τά βιολογικά περιστατικά τής άνθρώπινης οικογένειατ δέν μπορούν νά συγεαλυφθοϋν μέ άνθρωπολογικές σοφιστείες. "Οποιοτ παρατηρεί τά ζώα νά ζευγαρώνονται, νά άναπαράγονται και νά φροντίζουν τά μικρά τους θά δυσκολευτεί πολύ νά παραδεχτεί τή θεωρία τής «πολιτιστικής σχετικότητας», Γιατί, άοχετα από τό πόσες φυλές τής 'ΩκεανΙας μπορεί νά βρείτε δπου ή σχέση τού πατέρα μέ τή γονιμότητα δέν είναι γνωστή, άσχετα άπό τό πόσες μητριαρχικές γενιές 1Ί πόσες άντιστροφές τού σεξουαλικού ρόλου μπορεί νά συναντήσετε (άνάληψη τών φροντίδων τού νοικοκυριού από τούς όντρες και πειστική προσποίηση των ώδίνων τού τοκετού), τά γεγονότα αύτά δέν άποδείχνσυν παρά ενα μόνο πράγμα: τήν καταπληκτική πλαστικότητα τής άνθρώπινης φύσης. "Ομω; ή άνθρώπινη φύση προσαρμόζεται σέ κάτι, καθορίζεται από τίς συνθήκες του περιβάλλοντος, ένώ ή βιολογική οίεογένεια πού περιγράψαμε ύπήρξε παντού καί πάντα. Άκόμα καί στίς μητριαρχικές

22 Η djaaektjkh ΤΟΥ ΣΕΞ κοινωνίες, δπου ή γονιμότητα τής γυναίκας ήταν αντικείμενο λατρείας καί όπου δ ρόλος τού πατέρα ήταν άγνωστος fι άοήμαντοτ, ύφίσταται πάντα κάποια έξάρτηση τής γυναίκας καί τού παιδιού άπό τόν δ:ντρα, έστω κι άν αϋτό; δέν είναι ό πραγματικός πατέρας. Καί μ' όλο πού ειναι γεγονός 'α/ι δ οίεογενειαεό; πυρήνας άποτελεϊ πρόσφατη μόνο έξέλιξη - μιά εξέλιξη πού, όπως θά προσπαθήσω νά άποδείξω, κάνει άπλώς πιό Μονες τις ψυχολογικές κυρώσεις της 6LOλογικης οικογένειας - μ' όλο πού είναι γεγονότ ότι σ' όλη τή διάρκεια τής Ιστορίας ύπήρξαν πολλές παραλλαγές τής διολογικής αύτή ς οικογένηας, τά περιστατικά πού περιέγραψα ύπfjρξαν σ' όλες τις μορφές τη; προκαλώντας Ιδιόμορφες ψυχοσεξουαλικές διαστροφές στήν άνθρώπινη προσωπικότητα. "Ομωτ, τό νά παραδεχόμαστε δτι δ δνισος σεξουαλικός συοχετισμό; δυνάμεων στηρίζεται οέ βιολογική δάση δέν σημαίνει δτι χάνουμε και τήν ϋπόθεσή μας. 'Από πολύ καιρό και δώθε πάψαμε νά είμαστε μόνο ζώα. Και ή βασιλεία τής φύσης δέν είναι πιά άπόλυτη. "Οπω; λέει ή ίδια ή Σιμόν ντέ Μπωδουάο : Ή θεωρία τού Ιστορικού υλισμού l:φερε στό φως πολύ σημαντικές άλήθειες. Ή άνθρωπότητα δέν ειναι ενα ζωικό ειδος, ειναι μιά Ιστορική πραγματικότητα. Ή άνθρώπινη κοινωνία δέv ύφϊσταται παθητικά τήν παρουσία της φύσης, άλλά μάλλον άναλαμ6άνει ή ίδια τόν ΕλεΥχΟ της φύσης γιά δικό της λογαριασμό. Αυτή ή άνάληψη δέν είναι μιά εσωτερική, ύποκεψενική πράξη' συντελείται άvτικειμενικά στήν πρακτική δράση. "Βτσι, τό «φυοικό» δέν είναι κατ' ανάγκην και «ανθρώπινη» αξία. Ή άνθρωπότητα άρχloε νά ξεπερνά τά όρια πού τής έπέδαλε ή φύση, δέν μπορούμε πιά νά διατηρήσουμε δικαιολογημένα ένα σύστημα διάκρισης σεξουαλικών τάξεων μέ τό πρόσχημα δτι κατάγεται άπό τή Φύση. 'Αρχίζουμε μάλιστα, γιά πρακτικούς έστω λόγους, νά δλέπουμε ότι ποέπα νά απαλλαγούμε άπό αύτό (6λ. κεφ. 10). Τό πρό6λημα γίνεται πολιτικό και χρειάζεται κάτι παραπάνω από μιά πλατειά ίστορική ανάλυση, έφόσον παραδε-

23 24 Ή ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΉ ΤΟΥ ΣΕΞ χτοϋμε δτι, άν και δ δ.ντρας γίνεται όλοένα καί πιό Ικανός νά άπαλλαγει: άπό τις βιολογικές συνθήκες πού ειχαν δημιουργήσα τήν τυραννία του πάνω στις γυναίκες και τά παιδιά, πολύ λίγους λόγους ~ει νά παραιτηθεί άπό τήν τυραννία αύτή. "Οπωτ λέγει δ ~Eνγκελς άναφεοόμενο; στήν οίεονομιπή έπανάσταοη : Ό νόμος τού καταμεριομοϋ της έργασιας άποτελεί τή δάση της διαίρεσης σέ τάξεις [σημειώστε ότι καί δ καταμερισμός αύτός γεννήθηκε &.πό μιά δασική βιολογική διαίρεση]. Αυτό δ.λλωστε δέν tμποδιζει τήν δ.ρχουσα τάξη, έφόσον έπικράτησε, νά σταθεροποιήσει τή θέση τη; σέ δάρος τι'jς tργαζόμεvης τάξης, νά μετατρέψει τήν κοινωνική ήγεσία της σέ έντατική bφετάλλευση των μαζών. "Αν και τό σύστημα των σεξουαλικών τάξεων μπορεί νά προήλθε άπό δασικές βιολογικές συνθήεετ, αυτό δέν μάς έγγυάται δτι ετσι και καταργηθεί 1] διολογιεή αιτία της καταπίεσή ς τους, οι γυναίκες καί τά παιδιά θ' άποετήσουν τήν ελευθερία τους. 'Αντίθετα, 1]νέα τεχνολογία, Ιδιαίτερα ό έλεγχος τών γεννήσεων, μπορεί νά χρησιμοποιηθεί ένάντιά τους γιά νά tνισχύσει τό περιχαρακωμένο αϋτό σύστημα ~κμετάλλευσης. Συνεπως, δπως γιά τήν κατάργηση των οίκονομιεών τάξεων χρειάζεται ή εξέγερση τ/ς κατώτερης τάξης (τού προλεταριάτου) καί 1] άπό μέρους της κατάληψη των μέσων παραγωγής aτή διάρκεια μιας προσωρινης δικτατορίας, έτσι γιά νά εξασφαλιστεί ή κατάργηση των σεξουαλικών τάξεων χρειάζεται ή έξέγερση της κατώτερης τάξης (των γυναικών) και ή κατάληψη τού έλέγχου της άναπαραγωγής : Οχι μόνο ή άπόδοση στις γυναίκες τής κυριότητας τού σώματός τους, άλλά και δ (προσωρινός) γυναιεεϊω; ~λεγχoς της άνθρώπινης γονιμότητας, πράγμα πού συνεπάγεται μιά νέα πληθυσμιακή βιολογία και, επιπλέον, τόν έλεγχο δλων των κοινωνικών Ιδρυμάτων πού άφορούν τήν τεκνοποιία και τήν άνατροφή των παιδιών. ΚαΙ δπως τελικός σκοπός τ/ς κοινωνικής έπανάστασης δέν ήταν μόνο ή κατάργηση τών ταξικών οίεονομιεών προνομίων άλλά τής Ιδιας τ/ς οί-

24 Η ΛΙλΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΕΞ 25 κονομικής ταξικής διάκρισης, έτσι και δ τελικός σκοπός της φεμινιστικής επανάσταση; πρέπει νά είναι, άντίθετα πρ6ς έκεινον τής πρώτης φεμινιοτιεή; κίνησης, ή κατάργηση δχι άπλώς των προνομ{ων τοϋ ιiρρενoς, άλλά τής Τδιας τής διάκρισης σέ φύλα: οι διαφορές φθλου άνάμεσα στά άνθρώπινα δντα δέν θά ειχαν πια κοινωνική σημασία. (Μιά έπιστροφή σέ μιάν άνεμπόδιοτη πανσεξουαλικότητα - στήν «πολύμορφη διαστροφή» τού Φρόυντ - θά άντιεαθιοτοϋσε πιθανώς τήν έτερο-δμο-άμφιφυλοφιλία. Τήν έναπαραγωγή τού εϊδοικ άπό τό ενα μόνο φύλο πρός όφελος καί των δύο θά τήν άντιεαταστοϋσε, fι θά μπορούσε νά τήν άντικαταστήσει, ή τεχνητή άναπαραγωγή : τά παιδιά θά γεννιόνταν καί γιά τού; δυό γονεις ταυτόχρονα, εϊτε θά ήταν άνεξάρτητα κι άπ6 τούς δυό, άνάλογα μέ τή σκοπιά πού διαλέγει κανείς ή έξάρτηση τού παιδιού άπό τή μητέρα (καί άντιστοοφα) θά παραχωρούσε τή θέση της σέ μιά πολύ συντομότερη ~ξάρτηση ό.πό μιά μικρή όμάδα ιiλλων άτόμων, και ή κοινωνία θά φρόντιζε ν' άντισταθμϊσει οποιαδήποτε κατωτερότητα σέ σωματική δύναμη ό.πέναντι.τών ένηλικων. Ό καταμερισμός της έργασιας θά τερματιζόταν μέ τήν έξαφάνιση τής Ιδιας τής έργασίας (κυβερνητική). Ή τυραννία τής βιολογικης οικογένειας θά συντριβόταν. ΚαΙ μαζί μ' αύτήν, ή ψυχολογία τής δύναμης. "Οπωτ τό τόνιζε ό ~Eνγκελς γιά τήν αύστηρά σοσιαλιστική επανάσταση: Ή ύπαρξη όχι άπλως τούτης ή έκεινης τής κυρίαρχης τάξης, αλλά δποιασδήποτε κυρίαρχης τάξης γενικά, γίνεται άναχρονισμός. Τό γε:υονός δτι δ σοσιαλισμός δέν ζύγωσε ποτέ τήν πραγμάτωση τού διακηρυγμένου αύτού στόχου όφεϊλεται δχι μόνο σέ άνεκπλήρωτες fι λειψά ~κπληρωμένες οικονομικές προϋποθέσεις, άλλά καί aτό δτι 1'1ϊδια ή μαρξιστική άνάλυση ήταν άνεπαρκής δέν εσκαψε άρκετά βαθιά μέχρι τίς ψυχοσεξουαλικές ριζες τών τάξεων. Ό Μάρξ άνακάλυψε κάτι βαθύτερο άπ' δ.τι τό ύποπτευόταν, δταν bιανε παρατήρηση δτι 1'1οίεογένεια εκλεινε μέσα της τό έμβρυο δλων τών άνταγωνισμών, πού άργότερα όναπτύσσονται σέ μεγα-

25 26 Η Δ/ΛΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΕΞ λύτερη κλίμακα μέσα στήν κοινωνία και τό κράτος. Γιατί μόνο δν ή επανάσταση άνατρέψει τή δάση τής κοινωνικής οργάνωσης, τή βιολογική δηλαδή οίεογένεια (πού οι δεσμοί της έπιτοέπουν πάντα τήν παρείσφρηση τής ψυχολογίας τής δύναμης) θά γίνει δυνατό νά έξοντωl::ιεί τ6 σκουλήκι τής έκμετάλλευσης. θά χρειαστοϋμε μιά σεξουαλική έπανάοταοη πολύ ευρύτερη από τή σοσιαλιστική - πού θά αποτελεί άπλως μέρος της - Υιό νά ξεριζώσουμε άποτελεσματικά δλα τά ταξικά συστήματα. Προσπαθήσαμε νά προωθήσουμε τήν ανάλυση των τάξεων άνατρέχovτας ώς τις ριζες της, aτόν διαλογικό διαχωρισμό τών φύλων. Δέν άπορρίψαμε τις ανακαλύψεις τών οοοιαλιστών. άντϊθετα, ό ριζοσπαστικός φεμινισμός μπορεί νά διευρύνει τήν ανάλυσή τους, δίνοντας σ' αύτή μιά βαθύτερη δάση στίς άντικειμενικές συνθήκττ, καί νά εξηγήσει έτσι πολλά άπό τά προ6λήματα πού έμεναν άλυτα ως τώρα. Γιά νά κάνουμε ενα σήμα πρός αύτή τήν κατεύθυνση καί νά θεμελιώσουμε έτσι τή δική μας ανάλυση, θά επεκτείνουμε τόν δρισμό τού WΕνγκελς γιά τόν Ιστορικό ύλισμό. Πρόκειται γιά τόν ίδιο δρισμό πού άναφέραμε παραπάνω, τώρα δμως διατυπωμένο πληρέστερα, ώστε νά περιλάβει τό διολογικό διαχωρισμό τών φύλων μέ σκοπό τήν αναπαραγωγή του είδους, διαχωρισμό πού αποτέλεσε τήν πηγή τού διαχωρισμού σέ τάξεις: Ό Ιστορικός υλισμός ειναι μιά άντίληψη της ίστοριας πού άναζητα τήν πρωταρχική αιτία καί τή μεγάλη κινητήρια δύναμη δλων των Ιστορικών γεγονότων aτή διαλεκτική τού φύλου: aτή διαίρεση της κοινωνίας οέ δύο ξεχωριστές διολογικές τάξεις, μέ σκοπό τήν αναπαραγωγή τού είδους, στούς αγώνες των τάξεων αυτών μεταξύ τους, στις άlj.αγές τών μορφων τοθ γάμου, της άναπαραγωγης καί της ανατροφης των παιδιών πού δημιουργήθηκαν απ' αυτούς τούς άγώνες στήν παράλληλη ανάπτυξη άλλων τάξεων διαφοροποιημένων μέ δάση τά φυσικά τους χαρακτηριστικά [κά-

26 Η ΔΙλΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΕΞ 27 στες] καί στόν πρίί.ιτο»αταμεοισμό τής ~ασίας μέ δάοη τό φύλο πού tξελιχτηκε στό [οίεονομιεο-πολιτιστιεά] ταξικό σύστημα. Κι έτσι τό πολιτιστικό έποιεοδόμημα - δπως και τό οίκονομικό - άνάγεται δχι άπλώς στήν (οικονομική) τάξη, άλλά άκόμα πιό πέρα, στό φύλο: Όλόκληρη ή ως σήμερα ΙστορΙα [σημειώστε δτι τώρα μπορούμε νά παραλειψουμε τις λέξεις«μ' tξαιρεση τών πρωτόγονων φάσεων»] ήταν ή ίστοοϊα των ταξικών lιyώνων. οι άντψαχόμενες αύτές εοινων~κές τάξε~ς ε[να~ πάντα ποοιοντα των τρόπων δργάνωσης τής 6ιoλoγ~κης oικoγενε~ακης μονάδας γιά τήν άναπαραγωγή τού trδους, καθώς και των στενά ΟΙκονομικών τρόπων παραγωγής και άνταλλαγής έμπορευμάτων και 'όπηρεσ~ών. Ή σεξoυαλ~κή-αναπαραγωγική όργάνωση τής κοινωνιας άποτελεϊ κάθε φορά τήν πραγματική βάση, πού μας έπιτρέπε~, σέ τελευταία άνάλυση, νά έξηγήσουμε δλόκληρο τό εποικοδόμημα των oίκoνoμ~κών, νομικών εαϊ πολιτικών θεσμών, καθώς και των θρησκευτικών, φιλοσοφικών παϊ dλλων ίδεtiιν μιας δοσμένης Ιστoρ~κης πεοιόδου. Τώρα ή περιγραφή των μελλοντικών αποτελεσμάτων μιας ύλιστικης άντϊλη-φη; τής ΙστορΙας άπό τόν ~Eνγκελς γϊνεται πιό ρεαλιστική: 'Ολόκληρη ή σφαιρα των συνθηκών τής ζωής πού περιβάλλουν τόν δ:νθρωπο και πού ως τώρα τόν tξouolcrtav περ~έρχεται τώρα στήν κυρι.αρχια και aτόν έλεγχο τού άνθρώπσυ, πού γιά πρώτη φορά γίνεται δ πραγματ~κός και συνειδητό; κύρ~oς τής φύσης, άφoίi θά ειναι κύριος τής lδιας τής κοινωνικής δργάνωσής του. Στά κεφάλαια πού ακολουθούν θά υιοθετήσουμε αυτόν τόν όρισμό τού Ιστορικού ύλισμου, έξετάζοντας τούς πολιτιστικούτ θεσμούς πού διατηοοϋν και ένιοχύουν τή διολογική οικογένεια (ίδιαίτερα μέ τή σημερινή της μορφή τού οίπογενειακοϋ πυρήνα) και τό αποτέλεσμά της, τήν ψυχολογία της δύναμης, tνός έπιθετιποϋ σοδινισμοϋ πού τώρα εχει άναπτυχθεί αρκετά ώστε νά μπορεί νά μας καταστρέψει. Θά ενσωματώσουμε στή μελέτη αυτή μιά φεμινιστική ανάλυση τοϋ φοοϋδισμοϋ. γιατι οί πολιτιστικές προκατα-

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία.

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Τ α δ ι κ α ι ώ µ α τ α τ ω ν γ υ ν α ι κ ώ ν σ τ η ν κ ο ι ν ω ν ί α. Εισαγωγή Πολλές έρευνες και µελέτες σχετικά µε τη θέση της γυναίκας απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ.

ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ. ΤΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ - ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ 40 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ. ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ Μετά την έκδοση των 2 πινάκων με τα νέα όρια ηλικίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική Κυρίες και κύριοι, Καταρχήν να συγχαρώ την Ένωση Περιφερειών για την πρωτοβουλία της οργάνωσης της σημερινής εκδήλωσης ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Kantzara, V. (2006) Patriarchy στο Fitzpatrick T., et al. (eds.) International Encyclopedia of Social Policy, London: Routledge (σελ.

Kantzara, V. (2006) Patriarchy στο Fitzpatrick T., et al. (eds.) International Encyclopedia of Social Policy, London: Routledge (σελ. Kantzara, V. (2006) Patriarchy στο Fitzpatrick T., et al. (eds.) International Encyclopedia of Social Policy, London: Routledge (σελ. 6) Πατριαρχία 1 Η λέξη πατριαρχία, προέρχεται από την ελληνική γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/01/2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Περίληψη Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική κυβέρνηση έχει υποσχεθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου 2014 Περιεχόμενα: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο πρώτο: 1.1. Η αντιπροσώπευση των φύλων στην πολιτική ζωή της Κύπρου 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων «Η Εκπαίδευση είναι ένα από τα πιο σηµαντικά µέσα για Ενδυνάµωση των γυναικών µε τη Γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Επ. fcoiv. Ερ., Gr. R. So. Re. 1983 Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Λάουρα Μαράτου-Αλιπράντη* Το πρώτο διεθνές συνέδριο για την «Έρευνα και εκπαίδευση γύρω από τη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ. 3 η Ομάδα. Συγγραφική Ομάδα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ. 3 η Ομάδα. Συγγραφική Ομάδα ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ 3 η Ομάδα Συγγραφική Ομάδα Λάμπος Δημήτρης, Μπαμπάτσικος Άρης, Νικολουτσόπουλος Διονύσης, Παναγιωτοπούλου Ιόλη, Παπαδημητρίου Αλέξανδρος, Παπαδημήτρης Δημήτρης 1. γωγή 2. Ορισμός του Ρατσισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ -ΤΕΛΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ.

ΤΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ -ΤΕΛΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ. ΤΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ -ΤΕΛΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ. ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΑ ΝΕΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ Α ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή.

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Οι λόγοι άνισης παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική ζωή Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Πάντοτε + Σχεδόν πάντοτε 5,7. Τις περισσότερες φορές 14,8 39,5. Μερικές φορές 31,6. Σχεδόν ποτέ + Ποτέ 8,5 Γ/ Α. ιάγραµµα 2

Πάντοτε + Σχεδόν πάντοτε 5,7. Τις περισσότερες φορές 14,8 39,5. Μερικές φορές 31,6. Σχεδόν ποτέ + Ποτέ 8,5 Γ/ Α. ιάγραµµα 2 Αξονες της Ερευνας ιακυβέρνησης 1. Εµπιστοσύνη 2. Αποτελεσµατικότητα (συστήµατος - προσωπική) 3. Αποκρισιµότητα 4. Αρµοδιότητες / περιοχές 5. Παρεµβατισµός / ρόλος στην οικονοµία 6. Προτεραιότητες δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί

Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί επιστήµονες και κοινωνικοί λειτουργοί Εισαγωγή Τα παραδείγµατα γυναικών επιστηµόνων, που ακολουθούν, επιλέχθηκαν µετά από έρευνα στο διαδίκτυο. Ο κατάλογος δεν είναι φυσικά πλήρης,

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Σας καλωσορίζω και φέτος στην εκδήλωση μας που πραγματοποιείται με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Μέρας της Γυναίκας.

Σας καλωσορίζω και φέτος στην εκδήλωση μας που πραγματοποιείται με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Μέρας της Γυναίκας. Άνοιγμα Μαρίνας Κούκου Εκδήλωση 10 Μαρτίου 2014 ΠΕΟ Αγαπητές συναδέλφισσες και συνάδελφοι, Σας καλωσορίζω και φέτος στην εκδήλωση μας που πραγματοποιείται με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Μέρας της Γυναίκας.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 της Μαρίας Καραμεσίνη Λέγαμε στο πρώτο μέρος αυτού του άρθρου, στο προηγούμενο φύλλο της Εποχής, ότι εν όψει του διάλογου για το ασφαλιστικό, που

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ

Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Τ Ο Μ ΑΘ Η Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ι Μ Ε Ν Ω Ν Μ Ε Θ Ε Μ Α Τ Ο ΓΑ Μ Ο ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΛΕΟΝΑΡΔΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΚΛΙΑΜΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΓΟΣ ΠΑΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ Γάμος ονομάζεται η τελετή με την οποία συνιστάται και αναγνωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2015 Βία και ανεκτικότητα

Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2015 Βία και ανεκτικότητα ΥΠΟΠΑΙΘ Εφορεία Αρχαιοτήτων Φλώρινας Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας -ΤΕΕΤ Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2015 Βία και ανεκτικότητα 26.9-31.10.2015 παρουσίαση Παναγιώτα Περδικάρη Χριστίνα Παναγιωτίδου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Ένας επιστημονικός κλάδος που με τα επιτεύγματά του προκάλεσε έντονες συζήσεις στο τέλος του 20 ου αιώνα και αναμένεται να απασχολήσει εξίσου έντονα, αν όχι να μονοπωλήσει το

Διαβάστε περισσότερα

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία 1 4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία «Αν κρίνεις ένα ψάρι από την ικανότητά του να σκαρφαλώνει στα βουνά, θα περάσεις μια ζωή πιστεύοντας πως το ψάρι είναι ηλίθιο» έλεγε Αϊνστάιν και μ έκανε να σκεφτώ, πόσοι

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του προστάτη στον άντρα. Ψυχολογική σημασία και αντιμετώπιση. Τόσο συνηθισμένη στην εποχή μας και όμως τόσο φοβιστική.

Καρκίνος του προστάτη στον άντρα. Ψυχολογική σημασία και αντιμετώπιση. Τόσο συνηθισμένη στην εποχή μας και όμως τόσο φοβιστική. Καρκίνος του προστάτη στον άντρα. Ψυχολογική σημασία και αντιμετώπιση. Ο καρκίνος είναι μια φοβερή ασθένεια... Τόσο συνηθισμένη στην εποχή μας και όμως τόσο φοβιστική. Ο καρκίνος στα αυτιά μας δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών ΞΕΝΙΑ ΑΡΓΕΙΤΑΚΗ, PhD Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Παν. Αθηνών Αναπλ. Ταμίας του ΣΕΓΑΣ Σύγχρονη προσέγγιση Οι νέοι στον αθλητισμό ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΥΝ 35% ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ 65% Σύγχρονη προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ Α1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα