ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΜΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΟΥ CARL ROGERS.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΜΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΟΥ CARL ROGERS."

Transcript

1 1 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε θέµα «Μαθαίνω πώς να µαθαίνω», 7-9 Μαΐου 2010 BAΣΙΛΙΚΗ-ΓΚΛΟΡΙΑ Α.ΠΑΠΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΜΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΟΥ CARL ROGERS. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παιδαγωγικοδιδακτική αρχή : μαθαίνω πώς να μαθαίνω αποτελεί σήμερα την αφετηρία για την ανακάλυψη και την κατάκτηση της γνώσης από το μαθητή. Γίνεται εκπαιδευτικούκαι της διασύνδεσης διερεύνηση του ρόλου του με το καθοδηγητικό,και μη καθοδηγητικό ρόλο του εκπαιδευτικού του CARL ROGERS που αποτελεί αντικείμενο της επιστημονικής συζήτησης στην ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα. ΤΟ ΜΑΘΑΙΘΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ ΣΤΟ ΔΑΣΚΑΛΟΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ,Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ Ο ΡΌΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Τόσο η ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης, όσο και ειδικές μονογραφίες και παιδαγωγικά βιβλία, αναφέρονται στην δασκαλοκεντρική και μαθητοκεντρική διδασκαλία. Από την απελευθέρωση του ελληνικού κράτους τα εκπαιδευτικά συστήματα εδραιώνουν την αντίληψη του δασκαλοκεντρικού σχολείου, όπου κέντρο της αγωγής και της μάθησης είναι ο δάσκαλος. Αυτό φυσικά με τη γενικότερη σημασία του όρου περιλαμβάνει όλους τους δάσκαλους 1 και τους καθηγητές με αναφορά ακόμα και στην προσχολική αγωγή. Το παιδαγωγικό κλίμα άρχισε να αλλάζει μετά από την επίδραση που δέχτηκε το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα από τις θεωρίες των επιστημών της αγωγής, τόσο στην Αμερική όσο και στην Ευρώπη. Αυτό συντελέστηκε με την παρουσία και ελλήνων παιδαγωγών, που εισήγαγαν αυτές τις θεωρίες στην ελληνική εκπαίδευση με τη διδασκαλία τους και στην συγγραφή επιστημονικών έργων, που αναδόμησαν το εκπαιδευτικό status. Η ΔΑΣΚΑΛΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. 1 Γίνεται χρήση του όρου πανεπιστημιακός δάσκαλος.

2 2 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε θέµα «Μαθαίνω πώς να µαθαίνω», 7-9 Μαΐου 2010 Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία βρίσκει την έκφραση της στη διδακτική του Κομένιου, όπου ο δάσκαλος γίνεται δι- δάσκαλος, διδάσκει EX CATHEDRA. 2 Ο Δι-δάσκαλος είναι ο ήλιος ο οποίος με τη διδασκαλία του αναζωογονεί τη σκέψη των μαθητών του. Ο ρόλος εκπαιδευτικού στο Δασκαλοκεντρικό σχολείο είναι: Μεταδότης της γνώσης, μεταλαμπαδευτής, δαδούχος, σμιλευτής, και πυρπολητής ψυχών, παντογνώστης πάνσοφος και κινητή εγκυκλοπαίδεια. 3 Η μετάδοση της γνώσης και των αξιών είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα του Διδασκαλοκεντρικού σχολείου. Ο δάσκαλος είναι η δεξαμενή γνώσεων και με τη μετάδοση τους σβήνει τη μαθησιακή δίψα των μαθητών του.επομένως τα πάντα εκπορεύονται από τον διδάσκοντα, που φυσικά χρησιμοποιεί τον προφορικό λόγο για τη μετάδοση του περιεχομένου των μαθημάτων στους μαθητές του. Πρόκειται για ένα ανιαρό μονόλογο που καθηλώνει τη σκέψη του μαθητή και εξαντλείται στην εγκεφαλική μάθηση. Αυτό είχε τη συστηματική του εφαρμογή στο ΕΡΒΑΡΤΙΑΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, που είχε γίνει η σιδερένια πανοπλία του εκπαιδευτικού κατά τον Αλέξανδρο Δελμούζο.Συγχρόνως ο Δάσκαλος κατά τη δασκαλοκεντρική διδασκαλία μεταλαμπαδεύει τις αξίες στους μαθητές του. Αυτό φυσικά είναι επιθυμητό από την υπάρχουσα κουλτούρα αρκεί να μην γίνει με αυταρχικούς κανόνες, και να δοθεί η δυνατότητα στους μαθητές να βάζουν ως προϋπόθεση το γιατί.η ερώτηση αυτή δεν σημαίνει άρνηση των άξιων αλλά μεγαλύτερη εδραίωση και οικοδόμηση, ώστε να αναπτύξει ο μαθητής την κριτική του σκέψη και να πειστεί με μια επιχειρηματολογία,που να αντέχει στον έλεγχο. Η αντίληψη της δασκαλοκεντρικής διδασκαλίας ήταν ακριβώς μια δογματική διάχυση και πεποίθηση, ότι ο δάσκαλος μεταφέρει τη δάδα των γνώσεων και των Αξιών για να φωτίσει τους μαθητές του, που ήταν φυσικά αναγκασμένοι να ασπαστούν οτιδήποτε εκπορευόταν από τη διδασκαλία. Ο διάλογος φυσικά είχε τεθεί εκποδών και όλη η διδασκαλία έχει καταλήξει σε ένα συνεχή και αναμφισβήτητο μονόλογο. Επομένως ο διδάσκων ήταν πυρπολητής ψυχών. Έπρεπε η διδασκαλία να διαπεράσει το συναισθηματικό κόσμο του μαθητή και να δημιουργηθούν οι στάσεις και οι αξίες, που είχαν το αλάθητο. Χαρακτηριστικό φαινόμενο στη διδασκαλία ήταν και η δραματουργία και η συναισθηματική φόρτιση,που προκαλούσε ισχυρή συγκίνηση στους μαθητές, μετατοπίζοντας έτσι τη σκέψη 2 «Κομένιος: Ο διδάσκαλος κάθηται επί της έδρας. Ο δι-δάσκαλος διορθώνει τα σφάλματα. Μερικοί ορθοί αποστηθίζουν τι έμαθαν. Μερικοί φλυαρούσιν και δεικνύονται θρασείς και αμελείς. Ούτοι τιμωρούνται δια ξύλου και ραβδισμού»από το βιβλίο OREUS PICTUS.T. LION σελ Α,Ε. Παπάς: Σύγχρονη θεωρία και πράξη της παιδείας:τ. Α Αθήνα χ. χ σελ,

3 3 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε θέµα «Μαθαίνω πώς να µαθαίνω», 7-9 Μαΐου 2010 και δίνοντας προβάδισμα στο συναίσθημα, με τις εκρήξεις που μπορεί να δημιουργεί μια παρόμοια ατμόσφαιρα. Παράλληλα με τη διδασκαλία ο εκπαιδευτικός έπρεπε να είναι και ο σμιλευτής των παιδικών ψυχών, αυτό όμως παραποιεί τη δομή του παιδαγωγικού φαινομένου, γιατί μπορεί κανείς να σμιλεύσει το μάρμαρο, αλλά είναι αδύνατο να πάρει μια σμίλη και να σμιλεύσει τις παιδικές ψυχές. Εκτός αυτού αυτή η εμμονή της διδασκαλίας σε μια άτεγκτη αξιακή διαπαιδαγώγηση είχε πάντα τον κίνδυνο της μονομέρειας και τον εγκλωβισμό σε μια λανθασμένη ΑΥΤΟΕΙΚΟΝΑ, που καθιστούσε τους μαθητές έρμαια λεκτικών σχημάτων ξένων προς τη σκληρή πραγματικότητα. Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία δεν σταματούσε φυσικά σε όσα εκθέσαμε παραπάνω. Ήθελε τον διδάσκοντα να είναι παντογνώστης και πάνσοφος. Όλα τα μαθήματα έπρεπε να έχουν τον δάσκαλο ψυχή του πνεύματος και της σοφίας. Έπρεπε να γνωρίζει τα πάντα χωρίς να χρησιμοποιεί βοηθητικά μέσα διδασκαλίας, αλλά μόνο τη διανόηση του και να μεταβληθεί σε μια κινητή εγκυκλοπαίδεια. Η γνώση όμως, όπως γνωρίζουμε είναι απέραντη και δεν είναι δυνατόν να αναβιώσει στο σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα όλη η σοφία των διανοητών της άρχαίας Ελλάδας, ούτε ακόμη και των μεγάλων επιστημόνων που χάραξαν νέους ορίζοντες στο πεδίο της γνώσης και της επιστήμης. ΤΟ ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ ΣΤΟ ΜΑΘΗΤΟΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΗ. Η μαθητοκεντρική διδασκαλία συνάπτεται με την αλλαγή του ρόλου του εκπαιδευτικού. Τα μηνύματα τόσο από την Ευρώπη όσο και από την Αμερική άλλαξαν τις απόψεις για τη διδασκαλία και τη μάθηση. Από τους γερμανούς παιδαγωγούς διατυπώθηκε η αρχή 4 : AUS DEM KINDE AUS δηλαδή: ξεκινάτε από το παιδί και από την Αμερική είναι γνωστή η ρήση του JOHN DEWEY που υποστηρίζει το 5 : LEARNING BY DOING δηλαδή το μανθάνειν δια του πράττειν, καθώς και οι θέσεις άλλων παιδαγωγών, που είναι πιο ευθυγραμμισμένες με το μαθητοκεντρικό πνεύμα. Για τις θέσεις ξένων και ελλήνων παιδαγωγών, σχετικά με τα μηνύματα της μαθητοκεντρικής διδασκαλίας, θα αναφερθούμε στην συνέχεια, αφού πρώτα κάνουμε μια σύντομη αποσαφήνιση του μαθητοκεντρικού 4 Ρήση της γερμανικής παιδαγωγικής που οριοθετεί την μαθητοκεντρική διδασκαλία AUS DEM KINDE AUS. 5 JOHN DEWEY: «το μανθάνειν δια του πράττειν» έδωσε νέα ώθηση στη συμμετοχική και ανακαλυπτική συμμετοχή των μαθητών για την κατάκτηση της γνώσης.

4 4 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε θέµα «Μαθαίνω πώς να µαθαίνω», 7-9 Μαΐου 2010 σχολείου, του ρόλου του εκπαιδευτικού και την επίπτωση αυτού του νέου πνεύματος στη διδασκαλία. Το σχολείο είναι γνωστό ως μαθητοκεντρικό και αποτελεί αντίποδα του δασκαλοκεντρικού. Εδώ κέντρο της αγωγής και της μάθησης είναι ο μαθητής. Επομένως όλα περιστρέφονται γύρω από το μαθητή. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού αποκτά νέο προσανατολισμό. Είναι πια 6 : «βοηθητικός, συμβουλευτικός, αντιαυταρχικός, δημιουργικός, αντιδιδακτικός, κοινωνικός, πολιτικός κλπ.» Σύμφωνα με τον L. SEIF η αγωγή είναι κατανόηση και βοήθεια 7. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού επομένως πρέπει να είναι βοηθητικός. Είναι σημαντικό παιδαγωγικό έρεισμα να ανταποκρίνεται κανείς σε κάποιον που χρειάζεται τη βοήθεια του. Σε αυτή την έκκληση για βοήθεια ο εκπαιδευτικός προτρέχει μόνο, όταν αυτή του ζητηθεί και προσπαθεί να βγάλει τον μαθητή από την δυσκολία της μάθησης, να τον κάνει δηλαδή αυτάρκη και αυτόνομο, ώστε να μαθαίνει πώς να μαθαίνει. Ο ρόλος του δασκάλου επομένως μπορεί να έχει διάφορες διαστάσεις, να είναι συμβουλευτικός. Αυτό για τον μανθάνοντα είναι σημαντικό, όταν έμπειρος εκπαιδευτικός τον συμβουλεύει, ώστε να μην αναλωθεί σε άσκοπες και άστοχες αναζητήσεις,αλλά να στοχεύσει ακριβώς στο ζητούμενο. Όλοι οι άνθρωποι έχουν ανάγκη συμβουλής και συμβουλών, όπως αυτό φαίνεται σε όλους τους τομείς της κοινωνικής δραστηριότητας. Παράλληλα ο ρόλος στη διδασκαλία παίρνει μορφή καθοδήγησης είτε για τη θεωρητική γνώση είτε για τις δεξιότητες, που απαιτούν μια πρακτική για να καταστεί η όλη διαδικασία αποτελεσματική. Δεν είναι δηλαδή μεταδότης της γνώσης αλλά συνεργάτης. Εργάζεται μαζί με το μαθητή του σε ένα αμοιβαιότητας και ισότητας, ενθαρρύνοντας τον να κατακτήσει τη γνώση. Η διδασκαλία στο μαθητοκεντρικό σχολείο είναι αντιαυταρχική και αποκτά έναν δημοκρατικό χαρακτήρα. Φυσικά μια αντιαυταρχική διδασκαλία δεν σημαίνει ασυδοσία και αναρχία, αλλά λειτουργία σε πνεύμα οροθετημένης σχολικής δράσης, όπου υπάρχουν πάντα κανόνες σεβαστοί απ τη μαθητική κοινότητα και από τον ίδιο τον διδάσκοντα. Κανένα παιδί δεν μπορεί να πει: παιδί είμαι, ότι θέλω κάνω. Επίσης κανένας ενήλικας δεν μπορεί να πει: είμαι διδάσκων,ότι θέλω κάνω. Η αμοιβαιότητα είναι μια σχέση ενδυνάμωσης της μάθησης αλλά και της 6 Α.Ε. Παπάς: Σύγχρονη θεωρία και πράξη της παιδείας:αθήνα,χ.χ. σελ : : 7 Αδιαβάθμητη πηγή.

5 5 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε θέµα «Μαθαίνω πώς να µαθαίνω», 7-9 Μαΐου 2010 συνύπαρξης στην σχολική τάξη. Σε ότι αφορά τον αντιδιδακτικό ρόλο του εκπαιδευτικού δεν σημαίνει ότι καταργείται η διδασκαλία. Κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατο. Απλούστατα ο δάσκαλος δε διδάσκει EX CATHEDRA με την έννοια του Δασκαλοκεντρικού σχολείου, αλλά κινητοποιεί και δραστηριοποιεί τους μαθητές του να κατακτήσουν τις γνώσεις με προσωπική συμμετοχή και να οικοδομήσουν τις αξίες. Άλλωστε και ο Pestalozzi είχε διατυπώσει τη σοφή ρήση για τη Διδασκαλία και το Δάσκαλο, που πρέπει και σήμερα να μην ξεχνούν οι εκπαιδευτικοί. Πριν μπει ένας Δάσκαλος στην τάξη, θα πρέπει να έχει υπόψη τρία βασικά πράγματα: ΚΕΦΑΛΙ- ΚΑΡΔΙΑ- ΧΕΡΙ. 8 Αυτό το τρίπτυχο συνοψίζει τις ΓΝΩΣΕΙΣ τις ΑΞΙΕΣ και τις ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ. Δεν απευθύνεται ο Δάσκαλος μόνο στο κεφάλι του μαθητή. Δεν κάνει εγκεφαλική διδασκαλία. Απευθύνεται και στο αξιακό περιβάλλον του μαθητή, αλλά και στο χέρι, που είναι οι δεξιότητες. Αυτά τα τρία πράγματα τα βρίσκουμε σήμερα στις περίφημες ταξινομήσεις του B.S.Bloom: Γνωστικός τομέας- Συναισθηματικός τομέας- Ψυχοκινητικός τομέας. Άρα μια καλή διδασκαλία πρέπει να έχει υπόψη της τον ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΟ ΜΑΘΗΤΗ 9 και όχι το ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΟ, όπως ήθελε ο ΕΡΒΑΡΤΟΣ με την εγκεφαλική μάθηση. Αν όμως ένας ΔΑΣΚΑΛΟΣ δε μπορεί να κινητοποιήσει και να δραστηριοποιήσει τους μαθητές του, τότε δεν έχει άλλη λύση από το να ανέβει στην έδρα και να διδάξει τα μαθήματα από καθέδρας: EX CATHEDRA. Τώρα για τον κοινωνικό και πολιτικό ρόλο στη διδασκαλία εννοούμε ότι ο μαθητής πρέπει να κοινωνικοποιηθεί, γιατί όπως τονίζει και ο καθηγητής Π.Δ.Ξωχέλλης ο Δάσκαλος είναι: ΔΙ-ΔΑΣΚΑΛΟΣ- ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΟΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΣ. 10 Ο παντογνώστης εκπαιδευτικός μιλάει EX CATHEDRA σε μια αντιδιαλογική διαδικασία για την αγωγή και τη μάθηση. που μαθαίνετε Ο BO DAN ANDERSEN στο κόκκινο βιβλιαράκι των μαθητών γράφει τα εξής: «Οκτώ καθηγητές στους δέκα διδάσκουν από «καθέδρας», δηλαδή εκείνοι αποφασίζουν τι θα κάνει όλη η τάξη:γιατί θα μιλάει, τι θα διαβάζει, τι θα γράψει. Που και που ο καθηγητής κάνει ερωτήσεις σε όλη την τάξη ή σε ένα μαθητή. Αλλά ποτέ δεν το κάνει για να ζητήσει τη γνώμη σας πάνω σ αυτά. Τις περισσότερες φορές, σας ρωτάει για να ελέγξει αν παρακολουθείτε κι αν καταλάβατε αυτό που σκέφτεται αυτός. Πολλές φορές κάνει ερωτήσεις μόνο και μόνο για να μη ξεχνάτε ότι είναι εκεί. Είναι γνωστό εδώ και πολύ καιρό, ότι 50 λεπτά διδασκαλίας από «καθέδρας» είναι πολύ κουραστικά για τους μαθητές. Η διδασκαλία εξακολουθεί να γίνεται από «καθέδρας» 8 Γ.Παλαιολόγος: Ιωάννης Ερρίκος Πεσταλλότσι: Η ζωή και το έργο του, Αθήνα 1953, σ.10κ.ε. 9 D.Baum κ.α.: 10 Π.Δ.Ξωχέλλης: Παιδαγωγική του Σχολείου, Θες/νικη 1991, σ. 55 κ.ε.

6 6 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε θέµα «Μαθαίνω πώς να µαθαίνω», 7-9 Μαΐου 2010 και διαρκεί 50 λεπτά. Υπάρχουν καθηγητές που νομίζουν ότι κάνουν ατομική διδασκαλία και ότι ενδιαφέρονται για κάθε μαθητή χωριστά επειδή εξετάζουν τους μαθητές έναν. Αλλά αφού υποτίθεται ότι ακούει όλη η τάξη, εξακολουθεί η διδασκαλία να είναι από «καθέδρας».αν ο καθηγητής σας μοιράσει ένα βιβλίο, σας βάζει να διαβάσετε ένα απόσπασμα και να πείτε μετά τη γνώμη σας, πρόκειται πάλι για διδασκαλία από καθέδρας» 11.Ο καθηγητής B.Massialas προτείνει το διερευνητικό μοντέλο διδασκαλίας που εκτείνεται σε έξι στάδια: Αφόρμηση 2. Υπόθεση 3. Διευκρίνηση 4. Εξερεύνηση 5. Επιβεβαίωση 6. Γενίκευση Στο βιβλίο του «Το σχολείο εργαστήριο της ζωής», γράφει: «Είναι λογικό οι διδακτικές μέθοδοι, που χρησιμοποιούνται στο σχολείο να ευθυγραμμίζονται με τον τρόπο διακυβέρνησης του σχολείου και τη δομή του προγράμματος. Οι διδακτικοί τρόποι που ανταποκρίνονται καλύτερα στο πρόγραμμα του σχολείου- εργαστηρίου είναι οι μέθοδοι της «διερεύνησης», της «ανακάλυψης» και της «επίλυσης των προβλημάτων».ο καθηγητής Π.Δ.Ξωχέλλης εισηγείται την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και προτιμά τη διαλογική μορφή της διδασκαλίας. 13 «Από τη σκοπιά αυτή στο επίκεντρο της διδασκαλίας τοποθετείται ο μαθητής με τα βιώματα, τις εμπειρίες και τα ενδιαφέροντα; Του. Η σχολική εργασία αποκτά ως γνώμονα τρεις κυρίως διδακτικές αρχές, την αυτενέργεια του μαθητή, την εποπτικότητα και την παιδοκεντρικότητα της διδασκαλίας, ενώ η διδακτική έρευνα διευρύνεται και καλύπτει, εκτός από την πορεία, τις μορφές και τα μέσα διδασκαλίας, το σχεδιασμό και την οργάνωση της διδασκαλίας, καθώς και τη σχέση εκπαιδευτικού και μαθητή»..με τη διδασκαλία ασχολήθηκε και ο Ε. Παπανούτσος και αναφέρεται στον εκπαιδευτικό, ο οποίος μπαίνει στη σχολική τάξη για να διδάξει. Όλοι τρέχουν και ζητάνε συνταγές αλλά κατά τον Παπανούτσο, τέτοιες συνταγές δεν υπάρχουν. Δεν υπάρχει δηλαδή 11 BO DAN ANDERSEN κ.α.: DEN LILE ROSE BOG FOR SKOLEEVER:Μετάφραση:Ε. Βαρίκας:Αθήνα 1975,σελ Βύρωνα Μασσιάλα: Το σχολείο εργαστήριο της ζωής: Εισαγωγή στη Μεθοδολογία της διδασκαλίας των κοινωνικών σπουδών, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα 1984, σε Π.Δ.Ξωχέλλης: Παιδαγωγική του Σχολείου, Θες/νικη 1991, σελ. 65.

7 7 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε θέµα «Μαθαίνω πώς να µαθαίνω», 7-9 Μαΐου 2010 ένας τέτοιος «τυφλοσούρτης», που σε βγάζει από το αδιέξοδο: 14 «Εύλογη είναι η ανησυχία των επίδοξων δασκάλων, που τρέμουν όταν συλλογίζονται «πώς θα κάνουν μεθαύριο το μάθημά τους» και ικετεύουν τον «Καθηγητή Παιδαγωγικής» ή τους έμπειρους στο επάγγελμα συναδέλφους των να τους δώσουν διδακτικές οδηγίες, τη «μέθοδο», το κλειδί όπως το φαντάζονται για να ανοίξουν την κλειστή πόρτα της επιτυχημένης διδασκαλίας. Τους καταλαβαίνω. Νομίζουν ότι υπάρχει ένας τέτοιος «τυφλοσούρτης» και ψάχνουν να τον βρουν. Τα πιο περιζήτητα βιβλία από νεαρούς εκπαιδευτικούς είναι τα εγχειρίδια της «Ειδικής Διδακτικής», τα (εγκόλπια της τέχνης τους). Αυτοί έπρεπε εξαρχής να τους πουν ότι δεν υπάρχει για το Δάσκαλο κάτι ανάλογο με τον «Οδηγό κυκλοφορίας» που έχει γραφτεί για τους αυτοκινητιστές Όπως δεν υπάρχει, δεν είναι δυνατόν να υπάρχει «οδηγός» για τους μουσουργούς «πώς να συνθέτουν ένα μουσικό έργο», ή για τους «πολιτικούς» πώς να κυβερνούν μια χώρα».ο Αλέξανδρος Δελμούζος, ένας από τους εισηγητές του μαθητοκεντρικού σχολείου και της μαθητοκεντρικής διδασκαλίας, διαχωρίζει τους όρους Δι-δάσκαλος και Δάσκαλος και κάνει σφοδρή κριτική στο Ερβαρτιανό σύστημα διδασκαλίας που είχε εδραιωθεί στην Ελλάδα. Έτσι το δασκαλοκεντρικό σχολείο κυριάρχησε αρκετές δεκαετίες και αποτέλεσε τη σιδερένια πανοπλία του Δασκάλου κατά το Δελμούζο: 15 «Αν όμως η μέθοδος αυτή, στην τελευταία μάλιστα μορφή της είχε καταντήσει σωστή σιδερένια φορεσιά για δάσκαλο και μαθητή, σε μας έγινε ακόμη πιο αφύσικη με το γλωσσικό όργανο που χρησιμοποιούσε. Ο διάλογος ανάμεσα στο δικό μας δάσκαλο και τους μαθητές του, που είχε σκοπό να κεντά την αυτενέργεια των παιδιών, γινόταν σε μια γλώσσα άσχετη με την πραγματική ψυχική μας ζωή, στην καθαρεύουσα, που ούτε τα παιδιά την κατείχαν, ούτε και ο δάσκαλος τη ζούσε».από τους Έλληνες παιδαγωγούς σημαντικές είναι οι θέσεις του Δ. Γληνού, που μιλάει για το σχολείο υπνωτήριο και Προκρούστη των παιδικών ψυχών. Πρόκειται για το σχολείο, που φυλακίζει τους μαθητές και τους εφοδιάζει μόνο με χαρτιά και όχι με γνώσεις για τη ζωή : 16 «Δεν θέλω να ρίψω το βλέμμα εις εικόνας θλιβεράς, δεν θέλω να ψάλλω Ιερεμιάδας. Όλοι τα γνωρίζετε, όλοι τα αισθάνεσθε, όλοι τα βλέπετε, όλοι τα εζήσατε τα θλιβερά πράγματα. Όλοι το εγνωρίσατε το σχολείο φυλακήν και το σχολείον υπνωτήριον, το σχολείον των λόγων, των γραμματικών τύπων και των κενών φράσεων, το σχολείον το σκοτεινόν εσωτερικώς και εξωτερικώς, το σχολείον του Ευρώτος και του ψυχικού αποπνιγμού το σχολείον οδοστρωτήρα και προκρούστην των ψυχών, το 14 Ε.Π.Παπανούτσου: Η παιδεία το μεγάλο μας πρόβλημα, Αθήνα 1976, σελ. 13 κ.ε. 15 Ν.Τερζής:.παιδαγωγική του Αλεξάνδρου Π. Δελμούζου, Θε/νίκη Δ. Γληνός:Ένας άταφος νεκρός, Αθήνα 1925, σελ

8 8 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε θέµα «Μαθαίνω πώς να µαθαίνω», 7-9 Μαΐου 2010 σχολείον το αφρονημάτιστον, το σχολείον που δίδει «χαρτιά» και τίποτε άλλο, το σχολείον το περιφρονούμενον από μαθητάς, από γονείς, από κοινωνίαν και πολιτείαν».ο GEORGE DENNISON υποστηρίζει,ότι η μάθηση δεν είναι αποτέλεσμα της διδασκαλίας: 17 «Διαβάζουμε ένα σωρό στατιστικές και ποσοστά, και μας λένε ότι η μάθηση είναι αποτέλεσμα της διδασκαλίας, πράγμα που ποτέ δεν είναι και ποτέ δεν ήταν. Ακούμε να μιλάνε για ένα σωρό καινούριες βελτιώσεις του προγράμματος διδασκαλίας, για νέα ρεύματα όσον αφορά την εκπαίδευση των Δασκάλων, καθώς και για ένα σωρό εξελίξεις όσον αφορά την προγραμματισμένη καθοδήγηση με λίγα λόγια, μιλάνε για όλα εκτός από ένα και μοναδικό αντικείμενο όλης αυτής της δραστηριότητας: Δε μιλάνε καθόλου για τα ίδια τα παιδιά. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος, παρά την τεράστια ανάλωση τόσο σε χρήμα όσο και σε ανθρώπινη προσπάθεια δεν έχει σημειωθεί απειροελάχιστη πρόοδος σε αυτόν τον τομέα. Η δική μας εμπειρία ήταν εντελώς το αντίθετο. Τα παιδιά μας αντιλαμβανόντουσαν ανθρώπους, κι εμείς ανταποκριθήκαμε σε αυτά, σα σε ανθρώπους. Το σχολείο δεν το αντιληφθήκαμε σα μια παρένθεση της ζωής, αλλά σα μια περίοδο εντατικοποίησης της ζωής. Και ήταν αυτό ακριβώς βέβαια, που έκανε το εγχείρημά μας τόσο κοπιαστικό για τους Δασκάλους».Ο IVAN ILLICH επικρίνει το δασκαλοκεντρικό σχολείο και εισηγείται την αποσχολειοποίηση. Φυσικά δεν υπάρχει κοινωνία χωρίς σχολεία, αλλά οι θέσεις του αφυπνίζουν το εκπαιδευτικό σύστημα, ώστε να περιορίσει τα λάθη του. Ο ILLICH γράφει: 18 «Πολλοί μαθητές, φτωχοί, κυρίως, μαθητές, καταλαβαίνουν από ένστικτο τι ζημιά τους κάνει το σχολείο. Τους βάζουν στο σχολείο για να μάθουν να συγχέουν τη διαδικασία με την ουσία. Και αφού γίνει το μπέρδεμα αυτό, ξεπροβάλλει μια καινούρια λογική:όλο, και περισσότερη αγωγή ίσον όλο και καλύτερα αποτελέσματα, ή: η κλιμάκωση οδηγεί στην επιτυχία. Έτσι ο μαθητής, κάνοντας το σχολείο του, αρχίζει και μπερδεύει τη διδασκαλία με τη μάθηση, την ιεραρχική παραγωγή με τη μόρφωση, το δίπλωμα με την ικανότητα, το λέγειν με το κατά πόσο μπορείς να πεις κάτι καινούριο. Με το σχολείο η φαντασία του καταντάει να στρέφεται προς την υπηρεσία και όχι προς την αξία».σε ό,τι αφορά τον πολιτικό ρόλο του Δασκάλου στη διδασκαλία, αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει να μιλήσει για την κομματική του ταυτότητααλλά για το ρόλο του ως ΠΟΛΙΤΗ. Έτσι με τη νέα αυτή διαλεκτική σχέση μεταξύ παιδαγωγού και παιδαγωγούμενου η διδασκαλία παίρνει πια τον προσανατολισμό που υποστηρίζουν οι καθηγητές: Γ.Φλουρής και Μ.Κασσωτάκης, μεταφέροντας τη ρήση του 17 Dickens κ.α.: Η ιδεολογία της εκπαίδευσης και η μάθηση της Ελευθερίας, Αθήνα 1979, σελ Iva n Illich: Κοινωνία χωρίς σχολεία, μτφρ. Β.Αντωνόπουλος, Αθήνα 1976, σελ. 11.

9 9 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε θέµα «Μαθαίνω πώς να µαθαίνω», 7-9 Μαΐου 2010 R.Gagné: 19 «Διδασκαλία, κατά το R.Gagné, είναι το σύνολο των ενεργειών που κάνει ο δάσκαλος για να προκαλέσει, να ενισχύσει και να παρωθήσει τη μάθηση. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο R.Gagné δεν κάνει λόγο για μετάδοση της μάθησης, αλλά υπογραμμίζει ότι στόχος της διδασκαλίας είναι να προκαλέσει μάθηση, υπονοώντας ότι και ο μαθητής μπορεί με τις κατάλληλες ενέργειες του δασκάλου και τη δημιουργία των απαραίτητων προϋποθέσεων και συνθηκών να παράγει και όχι μόνο να δέχεται τη γνώση. Η παραγωγή γνώσης εκ μέρους του μαθητή έχει την έννοια της δημιουργικής εκμετάλλευσης και αυτόβουλης επέκτασης των όσων μαθαίνει στο σχολείο ή αλλού με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών του. Μέσα στο παραπάνω πλαίσιο η μετάδοση γνώσεων από μέρους του δασκάλου στο μαθητή δεν καταργείται ούτε υποβαθμίζεται. Απλώς, στο ρόλο αυτό του δασκάλου προστίθεται και ένας άλλος: η υποβοήθηση του μαθητή να κυριαρχήσει πάνω στη σωρεία των πληροφοριών, των οποίων είναι φορέας, να τις οργανώσει με το δικό του τρόπο, να τις εμπλουτίσει ερευνώντας μόνος του και να τις εκμεταλλευθεί δημιουργικά». Επίσης ο R.Gagné θα υποστηρίξει ότι η ενεργός συμμετοχή του μαθητή στη διδασκαλία μπορεί να μεταβάλλει τη διαδικασία αυτή σε μάθηση: 20 «Η διδασκαλία υποστηρίζει ο Gagné, δεν είναι μόνο μια διαδικασία μετάδοσης πληροφοριών, αλλά και ένας τρόπος ενεργοποίησης των δυνατοτήτων του μαθητή. Εκείνος, με άλλα λόγια, που μεταβάλλει τη διδασκαλία σε μάθηση δεν είναι ο δάσκαλος αλλά ο μαθητής. Ο πρώτος διαδραματίζει το ρόλο του βοηθού και του διευκολυντή στην επιτέλεση ενός έργου που θα υλοποιήσει ουσιαστικά ο δεύτερος. Αυτό σημαίνει ότι για να λάβει χώρα μάθηση θα πρέπει όχι μόνον ο δάσκαλος αλλά και ο μαθητής να έχει κατάλληλα προετοιμαστεί. Πρέπει, δηλαδή, να βρίσκεται σε κατάσταση που ευνοεί την πρόσληψη και την επεξεργασία των ερεθισμάτων που θα δεχθεί και να βοηθήσει με κατάλληλες και σωστά οργανωμένες διδακτικές ενέργειες να επιτύχει το στόχο του». Στη μαθητοκεντρική διδασκαλία έχουν αναφερθεί διάφοροι παιδαγωγοί και διδακτικολόγοι αλλά και γενικότερα διανοητές από το χώρο των επιστημών της αγωγής. Σημαντική είναι η θέση του R.Gagné, γνωστικού ψυχολόγου, που θα υποστηρίξει ότι η μάθηση πραγματοποιείται σε στάδια και διαδοχικές φάσεις. Δεν αποδέχεται την ύπαρξη καλών και κακών μαθητών και έχει ως αφετηρία του τις αισθητηριακές εγγραφές, τη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη μνήμη. Ειδικότερα προτείνει διάφορα στάδια μάθησης ως εξής: 21 1.Φάση παρότρυνσης 19 Μ.Κασσωτάκης-Γ.Φλουρής: Μάθηση και Διδασκαλία, τ.α. Μάθηση: Αθήνα 2006, σ Μ.Κασσωτάκης-Γ.Φλουρής:ό.π. σελ Μ.Κασσωτάκης-Γ.Φλουρής:ό.π. σελ

10 10 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και 2. Φάση σύλληψης 3. Φάση πρόσκτησης 4. Φάση συγκράτησης 5. Φάση ανάκλησης 6. Φάση γενίκευσης 7. Φάση εκτέλεσης 8. Φάση επανατροφοδότησης. Επομένως η θεωρία είναι συστηματοποιημένη πράξη και τανάπαλιν. ΤΟ ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΧ STIRNER 22 : Ωστόσο πριν ακόμα εμφανιστεί στο προσκήνιο ο A.S.Neill, ένας άλλος ριζοσπάστης, ο Max Stirner, γνωστός από τον κύκλο των Νεαρών Χεγκελιανών (κύκλος των Απελεύθερων, Βερολίνο 1842), έδωσε το στίγμα μιας αντιαυταρχικής και ελεύθερης διαπαιδαγώγησης. Στο έργο του: Οι λανθασμένες αρχές της Παιδείας μας, αναφέρεται στο αυταρχικό σχολείο που καταπνίγει την παρρησία και την υπερηφάνεια του παιδιού. Ο STIRNER, διαπιστώνει ότι η παιδική αυθάδεια και η αμφισβήτηση δεν απειλούν την ελευθερία του εκπαιδευτικού. Ο Δάσκαλος, δεν πρέπει να καταστείλει βάναυσα την παιδική έκρηξη με εξουσιαστικές δομές. Αντί αυτού, αντιτάσσει στο παιδικό πείσμα το θώρακα της δικής του ελευθερίας. Εκεί προσκρούει η παιδική αμφισβήτηση και αναθεωρείται αποτελεσματικά και κριτικά μέσα από την αμοιβαιότητα και την ισότητα. Ο M.STIRNER γράφει: «Ας μην καταπνίγει κανείς την ελευθεροστομία και την υπερηφάνεια του παιδιού. Η δική μου ελευθερία δεν απειλείται από τη δική του αυθάδεια. Διότι όταν εκφυλίζεται η υπερηφάνεια σε πείσμα, το παιδί θέλει να μου ασκήσει βία. Τότε εγώ, που είμαι τόσο ελεύθερος όσο και το παιδί, δεν είμαι υποχρεωμένος να την ανεχθώ. Πρέπει όμως προκειμένου να αμυνθώ, να καλυφθώ πίσω από τη βολική προστασία της εξουσίας; Όχι, θα αντιτάξω το θώρακα της δικής μου ελευθερίας, και τότε το πείσμα του μικρού θα συντριβεί από μόνο του. Όποιος είναι ολοκληρωμένος άνθρωπος, δεν έχει ανάγκη να γίνει εξουσία 23». 22 Μόνικα Παπά: Η «απαράδεκτη» εναντιολογία της κατεστημένης εκπαίδευσης:περιοδικό Εφαρμοσμένη Παιδαγωγικη:Τ, 2.Αθήνα 2005.Βλ.και::MAX STIRNER,: Oι λανθασμένες αρχές της Παιδείας μας, Ελεύθερος Τύπος 2000, σελ.: Μόνικα Παπά: Η «απαράδεκτη» εναντιολογία της κατεστημένης εκπαίδευσης:περιοδικό Εφαρμοσμένη Παιδαγωγικη:Τ, 2.Αθήνα 2005.Βλ.και:MAX STIRNER,: Oι λανθασμένες αρχές της Παιδείας μας, Ελεύθερος Τύπος 2000, σελ.:75.

11 11 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και 5. ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ CARL ROGERS ΓΙΑ ΤΗ ΜΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ 24 : Την οριοθέτηση του μαθαίνω πώς να μαθαίνω και της μη κατευθυνόμενης παιδαγωγικής μάς τη δίνει Ο CARL ROGERS με το ακόλουθο κείμενο: Ο CARL ROGERS 25, υποστηρίζει μια καινοφανή θέση για τη διδασκαλία που έχει ως εξής: «Κανένας δε μπορεί να διδάξει σε κάποιον άλλον να διδάσκει. Οτιδήποτε μπορεί να διδαχτεί σ άλλο άτομο είναι σχετικά άχρηστο και δεν επηρεάζει καθόλου ή επηρεάζει ελάχιστα τη συμπεριφορά του. Οι μόνες γνώσεις που μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά ενός ατόμου είναι οι γνώσεις που το άτομο ανακαλύπτει από μόνο του και στη συνέχεια τις οικειοποιείται. -Οι γνώσεις αυτές δεν μπορούν να μεταδοθούν άμεσα στους άλλους. -Τα αποτελέσματα της διδασκαλίας είναι ασήμαντα ή επιζήμια. Πρέπει να απαρνηθούμε κάθε διδασκαλία, να καταργήσουμε τις εξετάσεις, τα διπλώματα και τους βαθμούς». 6.ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ : Α. Προτεραιότητα στη μαθητική ερώτηση: Να ρωτάει ο μαθητής που αγνοεί και να απαντά ο Δάσκαλος που γνωρίζει. Β. ο Δάσκαλος να αοφεύγεύγει τις πνευματικτόνες ερωτήσεις προς τους μαθητές του. Γ. να έχει ως αρχή τον έντιμο τρόπο διδασκαλίας του J. BRUNER: Όλοι μαθαίνουν όλα ή σχεδόν όλα,αρκεί να τα δώσουμε στο γλωσσικό επίπεδο των μαθητών. Δ. Η διδασκαλία να στηρίζεται στην αμοιβαιότητα και την ισότητα μεταξύ παιδαγωγού παιδαγωγούμενου. Ε. Παρώθηση του μαθητή να κατακτήσει τη γνώση με προσωπική συμμετοχή. ΣΤ.Ο ρόλος του πρέπει να είναι: βοηθητικός, συμβουλευτικός, συνεργατικός,καθοδηγητικός,αντιδιδιακτικός,αντιαυταρχικός,κοινωνικός.πολιτικός κλπ 26. Ζ. Να έχει ως αντίπαλο δέος τις θέσεις του CARL ROGERS. Συμπέρασμα: μόνο με το μαθαίνω πώς να μαθαίνω μπορούμε να υλοποιήσουμε τη ρήση του Μονταίνιου που υποστηρίζει: ότι :Το αποστηθίζειν δεν είναι γιγνώσκειν DICKENS-HENRY-HOLT κ. α: Η ι δεολογία της εκπαίδευσης και η μάθηση της ελευθερίας:εκδόσεις Καστανιώτης,Αθήνα 1979,σελ Α.Ε. ΠΑΠΑΣ: Σύγχρονη θεωρία και πράξη της παιδείας:αθήνα,χ.χ. σελ : : 26 Α.Ε. ΠΑΠΑΣ: Σύγχρονη θεωρία και πράξη της παιδείας:αθήνα,χ.χ. σελ : : 27 Montaigne:Δοκίμια: Με πρόλογο, μετάφραση.σημειώσεις: Κλέονος Παράσχου. ΕκδόσειςΑναγνωστίδη: Αθήνα :χ.χβλ.και: E.Spencer.Η αγωγή (μτφρ Δ. Και Π.Α.Λασκάρεως) Αθήνα 1914.

12 12 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και 7. Ο ΜΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ: Τον μη καθοδηγητικό και τον καθοδηγητικό ρόλο του εκπαιδευτικού μπορεί να δεί κανείς στον πίνακα που παραθέτουμε 28 : ΜΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Ο δάσκαλος να είναι ρευστός. Ο δάσκαλος αυτοεπιβεβαιώνεται σαν άτομο, δεν κρίνει το μαθητή με προκαθορισμένο σύστημα αξίων. Απελευθερώνει το δυναμικό ενέργειας του μαθητή. Δεν υποχρεώνει κανείς τους μαθητές να ζητήσουν τη βοήθεια του. Δεν υπάρχει για το δάσκαλο απολυτοποιημένος στόχος, ούτε ταπείνωση, επιβράβευση, τιμωρία και κριτική Ο δάσκαλος παίζει προκαθορισμένο ρόλο και ενσαρκώνει τη γνώση. Απαιτεί απροφάσιστη υποταγή στις προκαθορισμένες αξίες. Πρόκειται για εμπαθή κατανόηση. Ανελεύθερη ανάπτυξη του μαθητή. Είναι παντογνώστης, πληροφορεί και αποκαλύπτει. Ο δάσκαλος είναι σεβαστό πρότυπο, τύραννος η ήρωας: Οι μαθητές αναπτύσσουν ανταγωνιστική σχέση. Ο CARL ROGES προειδοποιεί τα εκπαιδευτικά συστήματα να περάσουν από το βερμπαλισμό των λόγων στη βιωματική μάθηση.ιδιαίτερα οι μελλοντικοί εκπαιδευτικοί πρέπει να αποκτήσουν διδακτικά βιώματα μέσα από τη σχολική πρακτική. Τα βιώματα είναι μια αλληλουχία που περιέχει συνείδηση και συναίσθημα και ακόμα έναν καθηλωτικό στοχασμό.o JOHN DEWEY διακήρυξε το LEARNING BY DOING: Το μανθάνειν δια του πράττειν.η εγκεφαλική μάθηση,όπως λειτουργούσε στο νοησιαρχικό σχολείο του Ερβάρτου απέτυχε, Οι γνώσεις Επομένως που παρέχονται με τη διδασκαλία είναι άχρηστες κατά τον Rogers και δεν επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας.οι μόνες 28 Α.Ε. ΠΑΠΑΣ: Σύγχρονη θεωρία και πράξη της παιδείας:αθήνα,χ.χ. σελ , απόπου και ο πίνακας.:

13 13 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και γνώσεις που επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας είναι αυτές που ο καθένας ανακαλύπτει και κατακτά με προσωπική συμμετοχή. Τις γνώσεις αυτές τις οικειοποιείται το άτομο,και έχουν εκτός των άλλων και χρηστικό χαρακτήρα.η διδασκαλία κατά τον ROGERS έχει επιζήμια αποτελέσματα και πρέπει να καταργηθεί καθώς και οι εξετάσεις,τα διπλώματα και οι βαθμοί.για το ρόλο του εκπαιδευτικού ο Rogers υποστηρίζει ότι πρέπει να αντικαθοδηγητικός και ρευστός. Η Ρευστότητα του ρόλου δεν έχει ηθική διάσταση,αλλά γνωστική. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να μεταπλάθει τη σκέcη μέσα από τη σκέψη των μαθητών του,όπως παρατηρεί και ο PAULO FREIRE. Ο Εκπαιδευτικός δεν κατέχει την απόλυτη βεβαιότητα.δεν τιμωρεί και δεν επιβραβεύει με τις μεθόδους του παραδοσιακού σχολείου.ο μαθητής είναι απελευθερωμένος δρα και κινείται με γνώμονα ην εσωτερική αυτονομία και τους κανόνες ευπρέπειας και καλής συμπεριφοράς.η διαδικασία μαθαίνω πώς να μαθαίνω εμπεριέχει και στοιχεία της θεωρίας του Rogers. Κατά την άποψή μας στο σχολείο χρειάζεται ο καθοδηγητικός ρόλος του εκπαιδευτικού και οι απόψεις του Rogers παρά τη θεωρητική τεκμηριώση στη σχολική πράξη φαίνονται κάπως ουτοπικές.ως ένα παιδαγωκοδιδακτικό μήνυμα ελέγχεο το ρόλο του εκπαιδευτικού στο παραδοσιακό σχολείο,που ηταν ρόλος 29 : μεραδότη,μεταλαμπαδευτή,δαδούχου,σμιλευτή και πυρπολητή ψυχών,παντογνώστη,πάνσοφου και κινητής εγκυκλοπαίδειας.σήμερα θα πρέπει να κυριαρχήσει η αρχή: μαθαίνω πώς να μαθαίνω και ο ρόλος του εκπαιδευτικού να έχει μαθητοκεντρικό προσανατολισμό 30,δηλαδή να είναι: «βοηθητικός,συμβουλευτικός,συνεργατικός,αντιαυταρχικός, δημιουργικός.αντιδιδακτικός,κοινωνικό,πολιτικός κλπ.»το συμπέρασμα συμπυκνώνεται στη θέση του JEAN PIAGET: «Μαθαίνω σημαίνει ανακαλύπτω» SUMMARY The pedagogical and teaching principle: learning how to learn, today forms the beginning for students in order to discover and conquer knowledge. There is a probe in the role of the teacher and the interconnection with his leading and not leading role of Carl Rogers. This issue continues to be of great concern in the wide teaching community. 29 Α.Ε. ΠΑΠΑΣ: Σύγχρονη θεωρία και πράξη της παιδείας:αθήνα,χ.χ. σελ :.: 30 Α.Ε. ΠΑΠΑΣ: Σύγχρονη θεωρία και πράξη της παιδείας:αθήνα,χ.χ. σελ..: :

14 14 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Ενδεικτική Ελληνόγλωσση Βιβλιογραφία Αλτουσέρ Λ:.Ιδεολογία και ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους.αθήνα 1937 Αμαριώτου Μ :.Ι.Π Κοκκώνης. Ο πρώτος μας παιδαγωγός,1937 Αναγνωστόπουλος Β.Δ:. ποίηση και σχολείο, εκδ.πατάκη,αθήνα 1984 Αραβανής Γ.: Αυθεντία και εκπαίδευση, Εκδ.Γρηγόρη, Αθήνα Βαγιανός Γ.:Ο θεσμός της οικογένειας στα σχολικά εγχειρίδια, Αθήνα 1992 Βαγιανός Γ.:Πολιτισμός και γυναίκα.κοινωνικο-πολιτιστική θεώρηση.εκδ.γρηγόριος Παλαμάς,Θες/νίκη 1993 Βαγιανός Γ.:Η σχολική τάξη και προεκτάσεις της.ανάγκες η απαιτήσεις του σύγχρονου ιστορικού μαθήματος,εκδ.γρηγόριος Παλαμάς,Θες/νίκη 1999 Βαγιανός Γ.:Ο μύθος.μέσο επικοινωνίας και κατανόησης,εκδ.γρηγόριος Παλαμάς,Θες/νίκη 1999 Βαγιανός Γ.:Η διδακτική της ιστορίας μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα.εκδ, Ελλην,Αθήνα 1995 Βοσνιάδου Στ.:Κείμενα εξελικτικής ψυχολογίας:β τόμ.σκέψη), Αθήνα Gutenberg,1992 Βέλτσου Γ:Κοινωνιολογία των θεσμών,αθήνα 1997 Βερτσέτης Αθ.:Η παιδαγωγική στους αρχαίους συγγραφείς:αθήνα 1998 Βερτσέτης Αθ:Διδακτική Αρχαίων Ελληνικών, Αθήνα 1994 Bloom B.S et at:ταξινομία διδακτικών στόχων,μτφρ.λαμπράκη-παγανού Α.,Αθήνα 1986 Βουδούρη Αγγελ.:Σημειώσεις στατιστικής:αθήνα 1997 Γαλανάκη Ε.:Οι φιλίες των παιδιών.εξελικτικη ψυχολογία. Πανεπιστημιακές σημειώσεις:αθήνα 2000 Γέμτος Π.:Οι κοινωνικές επιστήμες.εκδ.τυπωθήτω,αθήνα 1996 Γέρου Θ.:Αντιδημοκρατική Εκπαίδευση,Αθήνα 1975 Γεώργας Δ.:Κοινωνική ψυχολογία,τ. Α και τ. Β, Αθήνα 1986 Γεωργούλη Κ.:Γενική παιδαγωγική,αθήνα 1973 Γιανναράς Χ.:Ελληνότροπος πολιτική,εκδ.ικαρος,αθήνα 1996 Γκίβαλος Μ.:Επιστημολογία-Γνωσιοθεωρία-Μεθοδολογικά πρότυπα.αθήνα 1998 Γκίβαλος Μ. : Επιστήμη, γνώση και μέθοδος, εκδόσεις Νήσος, Αθήνα Guibran,Halil:Ο Προφήτης. Ο κήπος του Προφήτη. Μτφρ, Ε. Γράψα: Αθήνα 1974 Claparede E.: Ψυχολογία του παιδιού και πειραματική παιδαγωγική, τόμος Α, μτφρ. Χ. Πάτσης, εκδ.: Νέο σχολείο, Αθήνα 1951 Γκλιάου Ν.:Οικογένεια και σχολείο,στα έργα της Άλκης Ζέη,Διδακτορική Διατριβή,Αθήνα 1993

15 15 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Γκόβαρης Χρ.:Εισαγωγή στη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση,Αθήνα Γκράμσι Α.:Οι διαννοούμενοι,αθήνα 1972 Γληνός Δ.:Ενας άταφος νεκρός,αθήνα 1925 Γληνός Δ.:Τριλογία του πολέμου,αθήνα 1976 Γραμματάς Θ.:Δοκίμια Θεατρολογίας,Αθήνα 1990 Δανασσής-Αφεντάκης Αντ.:Θεματική της παιδαγωγικής Επιστημης.,Αθήνα 1992 Δανασσής-Αφεντάκης Αντ.:Σύγχρονες τάσεις αγωγής,αθήνα 1995 Δανασσής-Αφεντάκης Αντ:Μάθηση και ανάπτυξη,αθήνα 1994 Δελμούζος Α.:Το κρυφο σχολειο: ,αθηνα 1930 Δημαράς Α.:Το αλφαβητάρι με τον ήλιο,αθήνα 1976 Δημητρακόπουλος Μ.:Ερευνητική και Διαφωτισμος.Αθηνα 1996 Δήμου Γ.:Παιδαγωγική του λόγου και της ομιλιας,αθήνα 1991 Δήμου Ν.:Προσεγγίσεις,εκδ.Διαχρονική,Αθήνα 1979 Εξαρχάκος Θ.:Διδακτική Μαθηματικών. Αθήνα 1998 Εξαρχόπουλος Ν.:Ποιος τις πρέπει να είναι ο διδάσκαλος.αθήνα 1907 Ηλιού Μ.:Εκπαιδευτική και κοινωνική δυναμικη.αθηνα 1984 Θεοδωροπούλου Έλενα.:Κείμενα παιδειας.αθηνα 1999 Ιμβριώτη Ρ.:Παιδεία και κοινωνια,αθηνα 1978 Ιωαννίδης Ι.Δ. Παιδαγωγικη ψυχολογια,αθηνα 1980 Καΐλα Μ-Πολεμικός Ν.-ΞανθάκουΓ.:Η σχολική φοβια,εκδ.ελληνικα Γραμματα,Αθηνα1998 Καλαβάσης Φ.:Επικοινωνιακές επισημάνσεις μαθηματικών δραστηριοτητων,αθηνα 1994 Κακάμπουρα-Τίλη Ρ.:Ανάμεσα στο αστικό κέντρο και τις τοπικές κοινωνίες.:οι σύλλογοι της επαρχίας Κόνιτσας στην Αθηνα,Αθηνα 1998 Κακίση Παναγοπούλου Λ.:Στοιχεία Εικαστικής Αγωγής-Κι όμως ζωγραφιζουν.αθήνα1987 Καπλάνογλου Μ.: Τα παραμύθια στα ελληνικά περιοδικά για παιδιά και νέούς : ), Διδ. Διατριβή, Αθήνα Καστοριάδης Μ.: Το επαναστατικό πρόβλημα σήμερα, Αθήνα Κατέβας Γ.: Η προσχολική αγωγή ως Θεσμός ΟΑΕΔ, Αθήνα Κατσίκη-Γκίβαλου Α.: Φιλολογικές διαδρομές, Αθήνα Καφούση Σόνια: Τα λάθη των μαθητών στα μαθηματικά και ο ρόλος τους στην εκπαίδεύση των δασκάλων του Δημοτικού Σχολείού, Διδ. Διατριβή, Αθήνα Κεκές Ι.: 'Ερεύνα περιβαλλοντικής αγωγής στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο μέσω της εφαρμογής προγραμμάτων διαχείρισης απορριμάτων, Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα Κιτσαράς Γ.: Προγράμματα προσχολικής αγωγής, Ρέθυμνο 1988.

16 16 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Κιτσαράς Γ.: Το Νεοελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα. Εξέλιξη Εκπαίδεύσης και Γλώσσας: Πάτρα Κλεάνθης-Παπαδημητρίου Μ.: Η Νέα Αγωγή, τόμοι 3, Αθήνα Κογκούλη Ι.: Η σχολική τάξη ως κοινωνική ομάδα, Θεσ/νίκη Κοντάκος Αν.: Γλώσσα, Σκέψη, Πολιτισμός, περ. Γλώσσα τ. 4, Άνοιξη Κορδάτος Ι.: Ιστορία του γλωσσικού μας προβλήματος, Αθήνα Ι 473. Κορωναίου Α.: Κοινωνιολογία του ελεύθερου χρόνού, Εκδ. Νήσος, Αθήνα Κοσμόπουλος λ.: Σχεδιοδυναμική Παιδαγωγική του Προσώπου, Αθήνα Κοσσυβάκη Φ.: Διδακτική, Παιδ/κή Ψυχολογική Εγκυκλοπαίδεια τ. 3. Αθήνα Κουκουλομάτης Δ.: Το Θείο στη Νεοελληνική Φιλολογία, 'Ελλην, Αθήνα Κουράκης Ιωσήφ: Ανίχνευση στον κόσμο ων Μαθησιακών Διαταραχών, Αθήνα Κουρέα Η.Χ.: Σχολείου και Κοινωνία, Αθήνα Κουτσάκος Ι.Γ.: Σύγχρονη Διδακτική, Λευκωσία Κουτσουβάνου Ε.: Η θεωρία του Piaget και παιδαγωγικές εφαρμογές στην προσχολική εκπαίδεύση, Αθήνα Κωνσταντίνου Χαρ.: Παιδαγωγική θεωρία και πράξη, Αθήνα Λελεντζή Β.: Συνεχιζόμενη Εκπαίδεύση, Διεπιστημονική - ΔιαΘεματική προσέγγιση, Διπλωματική εργασία Master στο Π.Τ.Δ.Ε. Αθηνών, Αθήνα Λένιν Β.: Για την εκπαίδευση, Αθήνα Λένιν Β.: Τα καθήκοντα της επαναστατικής νεολαίας, Αθήνα. Λεοντσίνης Γ.: Ζητήματα Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας και Εκπαίδεύσης, Αθήνα Λυδάκη Α. - Μπαλαμέ και Ρόμα. Οι Τσιγγάνοι των Άνω Λιοσίων, Αθήνα Μαλαφάντης Κ.: Γλωσσοπαιδαγωγικές απόψεις στο έργο του Κ. Παλαμά, Παν/μιο Πατρών Μαλαφάντης Κ.: Οι «Αθηναϊκαί Επιστολαί» του Γρηγορίού Ξενόπουλου στη «Διάπλασιν των παίδων» ( ), Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα Μάρκού Γ.: Η πολυτεχνική αγωγή και εκπαίδευση σε χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού, περ. Νεοελληνική παιδεία, τ. Ι,Απρίλης Μαρξ Καρλ: Το κεφάλαιο, τόμοι Α' & Β', Αθήνα Μασσιάλας Β.: Το σχολείο εργαστήριο ζωής, Αθήνα Μαυροειδής Γ.: Η γωνιά των παιχνιδιών στο σχολείο, Αθήνα Μερακλής Μ.Γ.: Το λαϊκό παραμύθι: Κείμενα παραμυθυλογίας: Αθήνα Μεταξάς Α.Ι.: Πολιτική κοινωνικοποίηση, λθήνα Μπαμπινιώτης Ι.: Θεωρητική γλωσσολογία, Αθήνα 1980.

17 17 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Μπαμπάλης Θωμάς:2005):Παιδιά μονογονεϊκών οικογενειών:βοηθώντας στη σχολική προσαρμογή τους.ατραπός,αθήνα. Μπέλλας Θρ.: Η έρεύνα στις επιστήμες της συμπεριφοράς, Αθήνα Μπουζάκης Σ.: Παιδαγωγικοί και κοινωνιολογικοί προβληματισμοί, Αθήνα Μπαμπάλης Θωμά:Παιδιά μονογονεϊκών οικογενειών:βοηθώντας στη σχολική προσαρμογή τους.ατραπός,αθήνα Μπούφη Αντα: Διδακτική Μαθηματικών: Αθήνα Μυλωνάκου-Κεκέ Ζ.: Η δυναμική της οικογένειας μέσα από τα παιδικά σχέδια :έρεύνα στο σχολικό περιβάλλον με την αξιοποίηση του Σχεδίου της οικογένειας σε δράση, Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα Νάκας Θ.: Γλωσσοφιλολογικά τ. Α', τ. Β' και τ. Γ', Αθήνα Ντενίσση Σοφία: (2014):Ανιχνεύοντας την «αόρατη» γραφή. Γυναίκες και γραφή στα χρόνια του ελληνικού διαφωτισμού-ρομαντισμού, Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα Νικολάου Γ.: Πολυπολιτισμική εκπαίδεύση στο Ελληνικό Σχολείο. Παιδαγωγική και διδακτική προσέγγιση της δράσης των εκπαιδευτικών με στόχο την ομαλή σχολική ένταξη των μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες, Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα Νούτσος Χ.: Ιδεολογία και εκπαιδευτική πολιτική, Αθήνα Ξανθάκου Γ.: Η δημιουργικότητα στο Σχολείο. Εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα Ξωχέλλης Π.: Το εκπαιδευτικό έργο ως κοινωνικός ρόλος, Θεσ/νίκη Ξωχέλλης Π.: Θέματα εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, Αθήνα 1981 Παπαδόπουλος Ν.: Εφηβεία η ηλικία των προβλημάτων, Αθήνα Παπαδόπουλος Ν. - Ζάχου Δ.: Ψυχολογία, Αθήνα Παπαϊωάννου Α.: Σκοποί και στόχοι της παιδείας, Κύπρος Παπαμαύρος Μ.: J.H. Pestalozzi: Η ζωή και η δράση του, Αθήνα Παπανούτσού Ε.: Φιλοσοφία και Παιδεία, Αθήνα Ι977. Παπανούτσού Ε.: Παιδεία το μεγάλο μας πρύβλημα, Αθήνα Παλαιολόγού Γ.: Γενική Παιδαγωγική, Αθήνα Παμουκτσόγλου Α.: Εννεάχρονη υποχρεωτική εκπαίδεύση : ), Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα Πανταζής Β.: Χάρτες και ιδεολογίες. Ο προσανατολισμός των χαρτών και η μοίρα των λαών. Αθήνα Παπαρίζος Χρ.: Η μητρική γλώσσα στο σχολείο. Αθήνα Παπάς Α.: Μαθητοκεντρική διδασκαλία, τόμοι 3, Αθήνα 1990 Παπάς Α.: Διδακτική Γλώσσας και κειμένων, τόμοι ΑΒ Αθήνα Παπάς Α.: Το προφίλ του Δασκάλου, Παπάς Α.: Διαπολιτισμική Παιδαγωγική και Διδακτική, τ. Α', Αθήνα 1998.

18 18 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Παπάς Α.: Το αξιακό τρίπτύχο της 25ης Μαρτίού 1821, Αθήνα Παπάς Α.: Η Αντιπαιδαγωγικότητα της Παιδαγωγικής, Αθήνα Παπασταμάτης Α.: Τα ολιγοθέσια σχολεία της ελληνικής υπαίθρού, Εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα Παπαστάμου Σ.: Μιοrίνι Γκαμπριέλ, Μειονότητες και εξουσία, Αθήνα, Αλέτρι, Σπετσιέρης Κ.: Θεωρία της παιδείας, Αθήνα Τερζής Ν.: Η παιδαγωγική του Αλέξανδρου Π. Δελμούζου, Θεσ/νίκη, Τζούλης Αθ.: Το ασυνείδητο και η συμβολική τάξη, Αθήνα 1985 Τσαρδάκης Δ.: Ο άνθρωπος στα δίχτυα της Manipulaion, Αθήνα Τσαρδάκης Δ.: Διαδικασίες κοινωνικοποίησης, Αθήνα Τσιπλητάρης Α.: Αντιαυταρχική αγωγή, ΕΒΔ Φασούλης Κ.: Η διαχρονική εξέλιξη και αξιολόγηση των διοικητικών, εκπαιδευτικών και οικονομικών Θεσμών των Α.Ε.Ι. της Ελλάδας : ), Διδακτορική διατριβή, Αθήνα Φλουρής Γ. - Gagne R.: Θεμελιώδεις αρχές μάθησης και της διδασκαλίας, Φυριππής Ε.: Ευρωπαϊκή επίδραση στην Ελληνική εκπαιδευτική πολιτική κατά τον 19ο αιώνα, Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα Χαραλαμπάκης Χ.: Γλώσσα και Εκπαίδευση. Θέματα διδασκαλίας της Νεοελληνικής Γλώσσας, Αθήνα Χαραλαμπάκης Χ.: Γλωσσαλγήματα, Γεννάδειος Σχολή, Αθήνα Χαραλαμπάκης Χρ.: Νεοελληνικός λόγος, Αθήνα Χαραλαμπόπουλος Β.: Οργάνωση της διδασκαλίας και της μάθησης, Αθήνα. Χρυσαφίδη Κ.: Σύγχρονοι Διδακτικοί Προβληματισμοί, Εκδ. Σμυρνιωτάχης, Αθήνα Χρυσαφίδης Κ.: Βιωματική-Επικοινωνιακή Διδασκαλία, Εκδ. Gutenberg, Αθήνα Ψαλίδα Κ.: Νέες κατευθύνσεις για τις εξετάσεις, Ιωάννινα. Ψαχαρόπουλος-Καζαμίας Α.: Η μελέτη αναπτύξεως μεταγυμνασιακής Εκπαίδεύσης, ΥΠΕΠΘ, Αθήνα 1978, Ανέκδοτη μελέτη. Whilmor D.: Η χαρά της Μάθησης, Μετάφρ.: Κ. Δάλκας, Αθήνα Ενδεικτική ξενόγλωσση βιβλιογραφία Aebli,Hans Zwölf Grundformen des Lehrens.Eine allgemeine Didaktik aus psychologischer Grundlage.2.Aufl Allesch Christian:Elfriede Billman-Mahecha:Hrsg :Perspektiven der Kulturpsychologie.1990.

19 19 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Argyle,M.:Henderson,M:Die anatomie menschlicher Beziehungen.Spielregeln des Zusammenlebens 1987 Leinen Arnold R.:Writing development : Magic in the brain:philadelphia Arnold,Eva : Sonntag,Ute:Hrsg :Ethische aspecte der Psychosozialen Arbeit Bain,Richard:Looking into language-classroom approaches to unowlegde about language.london Baker Collin:Foundations of bilingual Education and bilingualism.multilingual Matters, London Beard R:Children s writing in the primary school:leeds university,advisory Editor,1983. Bettmer,Franz:Strafrecht und Soxialarbeit.Zur revision einer fragwurtigen Allianz Black Ledge Adrian:Teaching bilingual children:england-london:1994. Boud D. and Miller N.:Working with experience:animating learning,london,routledge,1997. Bourdie P.:Raisons Pratiques.Sur le theorie de l action,paris,seuil,1994. Browne Anna:Helping children to write,paul Chapman publishing,london Dewey L.:Democracy and Education,NY,Macmillan,1961. Dreikurs,Rudolf:/Vicki Soltz:Kinder fordern uns heraus,wie erziehen wir sie zeitgemass?aus dem Englischen ubersetzt von Erik A.Blumenthal.17.Aufl.1986 Leinen Farrell P:Multicultural Education:Suffolk Freire P.:Pedagogy of Hope,Reliving Pedagogy of the Oppressed,NY.Continuum,1995. Freire P.:Pedagogy of the Oppressed,Harmondsworth,Penguin,1972. Hellenic Studies Forum:Greeks in English speaking countries.melbourne Keel Pat:Assesment in the anulti-ethnic primary classroom,trentham books,staffordshire Leicester,Mal:Multicultural Education:From theory to Practice,Berkshire Lorenz W.:Social work in a changing Europe.London,Rautledge Reich,Hans Interculturelle Pädagogic-eine Zwissenbilanz,in Zeitschrift fur pädagogik,1994. Schilling Johannes Didaktik/Methodik der sozialpadagogik.studienbucher fur soziale berufe.2.auflage Tenant M.:Psychology and adult learning,london,routledge,1996. Willchelm Reich Άκου ανθρωπάκο. Μτφρ Δ.Παπαδητρίου. Orgone Institute Press,Inc Browne Anna:Helping children to write, Paul Chapman publishing, London 1993 Carle, E.: The very hungry caterpillar, Putnam, New York Clark.J.: Patterns of thinking: Integrating Thinking Skills in content teaching, Allyn and Bacon, Boston Eysenck H.: Genius: The natural history of creativity. Cambridge

20 20 Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και University Press, New Yorκ. Kearney, R.: The wake of imagination, Routlege, London Μayer, M.: There s an alligator under my bed, Dial Books for young children, New York 1987.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο δασκαλοκεντρικό σχολείο. Εκπαιδευτικό πλαίσιο παραδοσιακού σχολείου. ασκαλοκεντρικό σχολείο

Θέµατα της παρουσίασης. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο δασκαλοκεντρικό σχολείο. Εκπαιδευτικό πλαίσιο παραδοσιακού σχολείου. ασκαλοκεντρικό σχολείο ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο δασκαλοκεντρικό σχολείο Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016 08:15-11:00 ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Δρ Κορρές Κωνσταντίνος Θεωρίες μάθησης Ευνοϊκές συνθήκες για τη μάθηση Μέθοδοι διδασκαλίας Διδακτικές προσεγγίσεις (Ι) Συμπεριφορικές Θεωρίες μάθησης Για τους εκπροσώπους της Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΡΙΤΗ 1-9-2015 08:15-11:00 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013

ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013 1 ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 ΕΚΔΟΣΗ: 1 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013 509. Θέματα ιστορίας και φιλοσοφίας των

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι

2. Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι ¾ Αναλυτικά Προγράμματα ή Προγράμματα Σπουδών ¾ Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι ¾ Τι είναι σχέδιο μαθήματος, Τι περιλαμβάνει ένα σχέδιο μαθήματος ¾ Μορφές σχεδίων μαθήματος ¾ Διδακτικές τεχνικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-16

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-16 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-1 Υπενθυμίζουμε στους φοιτητές ότι οι Πρωτοετείς και Δευτεροετείς φοιτητές (εισακτέοι από το ακ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης 2013-14 Α εξάμηνο Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Υπεύθυνος καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Συμμετέχοντες

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο)

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) 138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) Σκοπός Το Τμήμα έχει σκοπό την ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύψουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε μαθήματα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

«Εμπειρία και εκπαίδευση»τζων ΝΤΟΥΙ Μετάφραση : Λέανδρος Πολενάκης Εκδόσεις Γλάρος, Αθήνα :1980

«Εμπειρία και εκπαίδευση»τζων ΝΤΟΥΙ Μετάφραση : Λέανδρος Πολενάκης Εκδόσεις Γλάρος, Αθήνα :1980 «Εμπειρία και εκπαίδευση»τζων ΝΤΟΥΙ Μετάφραση : Λέανδρος Πολενάκης Εκδόσεις Γλάρος, Αθήνα :1980 Εισαγωγή Σκοπός της σύντομης παρουσίασης και βιβλιοκριτικής του βιβλίου του John Dewey είναι να αναδειχτούν

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Το παραδοσιακό μοντέλο -ιδεολογία

Το παραδοσιακό μοντέλο -ιδεολογία Το παραδοσιακό μοντέλο -ιδεολογία Φρονηματισμός Εθνοκεντρισμός Έμφαση στα πολιτικο-στρατιωτικά γεγονότα Μεγάλες εθνικές αφηγήσεις με βάση την αρχή του αξιοσημείωτου Μονοδιάστατη ανάγνωση του παρελθόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΜΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΜΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΕΤΑΡΤΗ 3-6-2015 20:00-22:45 ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΝΑΠΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Αφηγηματική προσέγγιση: Αποτελεί τη βασική μορφή των δασκαλοκεντρικών μεθόδων διδασκαλίας. Ο δάσκαλος δίνει τις πληροφορίες, ενώ οι μαθητές του παρακολουθούν μένοντας αμέτοχοι και κρατώντας

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΗΣ ΗΜΕΡ. ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ Ανάπτυξη & διαχείριση ανθρ. Δυναμικού κ.φασούλης 1/9/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΠΑΣ, Σχολικός Σύμβουλος 12ης Εκπ/κής Περιφέρειας Πειραιά. «Δημιουργικότητα και ολιγοθέσια σχολεία : μια εναλλακτική πρόταση βιωσιμότητας».

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΠΑΣ, Σχολικός Σύμβουλος 12ης Εκπ/κής Περιφέρειας Πειραιά. «Δημιουργικότητα και ολιγοθέσια σχολεία : μια εναλλακτική πρόταση βιωσιμότητας». ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΠΑΣ, Σχολικός Σύμβουλος 12ης Εκπ/κής Περιφέρειας Πειραιά «Δημιουργικότητα και ολιγοθέσια σχολεία : μια εναλλακτική πρόταση βιωσιμότητας». Μεγάλος αριθμός σχολείων της Πατρίδας μας, είναι ολιγοθέσια.

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

132 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Κρήτης (Ρέθυμνο)

132 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Κρήτης (Ρέθυμνο) 132 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Κρήτης (Ρέθυμνο) Επαγγελματικές Διέξοδοι Οι πτυχιούχοι μπορούν να καλύψουν θέσεις εργασίας σε τομείς ανάλογους με τις σπουδές και την εξειδίκευση τους. Ενδεικτικά

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio)

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Δρ Γιώργος Γιαλλουρίδης, ΕΔΕ Εκπαιδευτική Ημερίδα ΥΠΠ - ΠΚ Σκοπός Προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc)

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc) 1 Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών/τριών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει κατακτήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΗΣ ΗΜΕΡ. ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ Φυσική ΙΙ κ. Καλκάνης 1/9/2014 3-5μμ ΑΑ,ΑΔ,ΓΑ,ΓΔ,Υ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ος κύκλος (Μαθήματα 1-3): Περιεχόμενο και βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011) A. Διάρθρωση Προγράμματος Μαθματα Φιλοσοφίας: 7 ( υποχρεωτικά + 2 επιλεγόμενα) Μαθματα Παιδαγωγικς: 8 ( υποχρεωτικά

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 60%)

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 60%) ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 70 ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Ειδική Διδακτική και Παιδαγωγικά Γενική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 7ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ:

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 7ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ: ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.) Μαρασλή 35 Τ.Κ.:106 76, Αθήνα e-mail: 7synedrioelliepek2014@gmail.com Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.elliepek.gr Αθήνα, 4/01/2014

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 1. Η αναγκαιότητα για Έρευνα Δράσης και οι επιστημολογικές της καταβολές 2. Οι στόχοι, η μεθοδολογία και τα χαρακτηριστικά της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ ΙΑΚΑ ΠΤΠΕ ΠΤΔΕ ΠΤΕΑ

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ ΙΑΚΑ ΠΤΠΕ ΠΤΔΕ ΠΤΕΑ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τελευταία ενημέρωση: 7/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Ιωάννινα, 5/6/2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων προκηρύσσει Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Επιστήμες της Αγωγής για το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών Αγγελόπουλος Ηρακλής - Γκούντας Ευάγγελος Σχολικοί Σύμβουλοι Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών της Γ δημοτικού Α. Συνοπτικός πίνακας των μηνών διδασκαλίας οποιουδήποτε έτους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της παιδείας

Φιλοσοφία της παιδείας Ενότητα 1 η : Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Παιδείας Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα