Άγρια είδη χλωρίδας, συγγενεύοντα με καλλιεργούμενα είδη. Αξιολόγηση της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού. Οικονομικά οφέλη του Δικτύου NATURA 2000

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Άγρια είδη χλωρίδας, συγγενεύοντα με καλλιεργούμενα είδη. Αξιολόγηση της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού. Οικονομικά οφέλη του Δικτύου NATURA 2000"

Transcript

1 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΕΥΧΟΣ 98 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 Άγρια είδη χλωρίδας, συγγενεύοντα με καλλιεργούμενα είδη Αξιολόγηση της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού Οικονομικά οφέλη του Δικτύου NATURA 2000 Σχεδιασμός για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας JointWaterS Εφαρμογή της Οδηγίας για τα Ύδατα στη διασυνοριακή λεκάνη απορροής του ποταμού Αώου Υλικό ευαισθητοποίησης μαθητών «Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου. Ας μάθουμε ας παίξουμε»

2 Σε αυτό το τεύχος Σε παγκόσμια κλίμακα, γίνεται προσπάθεια ανεύρεσης και προστασίας συγγενικών προς τα καλλιεργούμενα είδη άγριων φυτών, τα γονίδια των οποίων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καταστήσουν τα «ήμερα» είδη περισσότερο ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή (σελ. 3). Μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών αποτιμά τα οικονομικά οφέλη που συνδέονται με γενετικούς πόρους που διατηρεί η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού (σελ. 4). Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκτιμά τα οικονομικά οφέλη του Δικτύου NATURA 2000 (σελ. 5-7). Ο σχεδιασμός αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο στην προσπάθεια να τεθούν, κατά τρόπο συνεκτικό, οι στόχοι και τα απαραίτητα μέτρα για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας (σελ. 8-9). Το έργο JointWaterS για την προώθηση της κοινής εφαρμογής της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα στη διασυνοριακή λεκάνη απορροής του ποταμού Αώου (σελ ). Το νέο υλικό περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης μαθητών ηλικίας από 6 έως 12 ετών για το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου (σελ ). Νέα & Ειδήσεις Η έκθεση «Αιγαίον. Η γέννηση ενός αρχιπελάγους» στο Κέντρο ΝΟΗΣΙΣ (σελ. 13). Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ μελετά τη βίδρα (σελ. 14). Οι αρκούδες ξύπνησαν και σας περιμένουν στο Νυμφαίο (σελ. 14). Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων 2013 (σελ. 15). «Ιπποκρατική Ιατρική δια μέσου των αιώνων». Η νέα έκθεση του ΜΓΦΙ - Κέντρο ΓΑΙΑ (σελ. 16). Αγριοτριανταφυλλιά στη Βόρεια Πίνδο, Φωτ. Κ. Στάρα 2

3 Άγρια είδη χλωρίδας, συγγενεύοντα με καλλιεργούμενα είδη Από την κλιματική αλλαγή δεν κινδυνεύουν μόνο τα άγρια είδη της χλωρίδας, τα οποία δεν έχουν την ικανότητα προσαρμογής στις νέες συνθήκες, ιδιαίτερα στις ακραίες. Κινδυνεύουν εξίσου καλλιεργούμενα είδη, ποικιλίες και φυλές, τα οποία, λόγω της συνεχούς επιλογής και βελτίωσής τους, εμφανίζουν περιορισμένο εύρος κληρονομικών καταβολών και συνεπώς μικρότερη δυνατότητα προσαρμογής στις ακραίες κλιματικές συνθήκες (ξηρασία, υψηλές θερμοκρασίες, παθογόνοι οργανισμοί κ.λπ.). Σε παγκόσμια κλίμακα, γίνεται προσπάθεια ανεύρεσης και προστασίας συγγενικών προς τα καλλιεργούμενα είδη, άγριων φυτών, τα γονίδια των οποίων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καταστήσουν τα «ήμερα» είδη, τις φυλές και τις ποικιλίες τους, περισσότερο ανθεκτικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ένα άγριο είδος καλαμποκιού του Μεξικού, το οποίο είναι ανθεκτικό στις επτά κυριότερες ασθένειες των ειδών του γένους Zea (καλαμποκιού), με τη χρήση των γονιδίων του οποίου δημιουργήθηκαν υβρίδια ανθεκτικά σε αυτές τις ασθένειες. Τα γένη των συγγενικών με τα καλλιεργούμενα είδη, άγριων φυτών κατατάσσονται σε τέσσερις κατηγορίες: Σε γένη τα είδη των οποίων έχουν διατροφική αξία για τον άνθρωπο. Σε γένη τα είδη των οποίων έχουν διατροφική αξία για τα ζώα (κτηνοτροφικά είδη). Σε γένη τα είδη των οποίων έχουν καλλωπιστική και διακοσμητική αξία. Σε γένη τα είδη των οποίων έχουν άλλη αξία (θεραπευτική, κοσμητική, αρωματική κ.λπ.). Στην Ελλάδα, τα γένη, τα άγρια είδη των οποίων έχουν διατροφική αξία για τον άνθρωπο, είναι: Aegilops Cornus Olea Allium Corylus Pisum Apium Cyanara Prunus Asparagus Daucus Pyrus Avena Diplotaxis Punica Beta Erucastrum Raphanus Brassica Fragaria Ribes Capsella Hordeum Rubus Castania Junglans Secale Ceratonia Lactuca Sinapis Cicer Lens Vaccinium Cichorium Malus Vitis Ρύζι στον Αξιό, Φωτ. Αρχείο ΕΚΒΥ/Π. Βαφείδης Γένη, τα είδη των οποίων έχουν διατροφική αξία για τα εκτρεφόμενα είδη ζώων (κτηνοτροφική αξία) είναι: Agrostis Festuca Poa Astragalus Lolium Trifolium Brachypodium Lupinus Vicia Dactylis Medicago Γένη, των οποίων τα είδη έχουν διακοσμητική αξία, είναι: Agyranthemum Gladiolus Narcissus Clematis Iris Periploca Cyclamen Lilium Primula Dianthus Lonicera Rosa Geranium Malva Tulipa Γένη, τα είδη των οποίων έχουν σημασία για άλλες χρήσεις (θεραπευτική, κοσμητική, αρωματοποιία κ.λπ.), είναι: Carthamus Lavandula Papaver Crocus Linum Rosmarinus Dictamus Matricaria Salvia Gentiana Menta Siderites Hypericum Origanum Κατά το παρελθόν, στη χώρα μας είχαμε μια πολύ μεγάλη ποικιλότητα καλλιεργούμενων ποικιλιών φυτών και εκτρεφόμενων φυλών ζώων, άριστα προσαρμοσμένων στις εδαφοκλιματικές και βιολογικές συνθήκες των περιοχών προέλευσής τους. Δυστυχώς, η μεγάλη αυτή ποικιλότητα η οποία θα ήταν χρήσιμη σήμερα για τη γενετική βελτίωση και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή έχει σχεδόν εξαφανισθεί με την εισαγωγή παραγωγικότερων καλλιεργούμενων ποικιλιών φυτών και εκτρεφόμενων φυλών ζώων. Από τις εκατό και πλέον τοπικές ποικιλίες σιταριού και κριθαριού, άριστα προσαρμοσμένων στις οικολογικές συνθήκες προέλευσής τους, χρησιμοποιούνται σήμερα ελάχιστες, και μάλιστα ξενικής προέλευσης. Το ίδιο ισχύει για όλες τις καλλιεργούμενες ποικιλίες φυτών, αλλά και τις εκτρεφόμενες φυλές ζώων. Ένας ανεκτίμητος πλούτος εξαφανίσθηκε και τώρα καταβάλουμε προσπάθειες να βρούμε άγρια συγγενικά τους είδη. Σπύρος Ντάφης 3

4 Ο πλούτος των φυτών ως δικλείδα ασφαλείας σε κινδύνους της γεωργίας και στην κλιματική αλλαγή Μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών αναδεικνύει τη μεγάλη αξία της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού με τις μεγαλύτερες συλλογές παραδοσιακών φυτών της ελληνικής γεωργίας. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος με τίτλο «Αξιολόγηση της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού» από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών - Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών, σε συνεργασία με την Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού και το ΕΚΒΥ. Το πρόγραμμα, διάρκειας ενός έτους, πραγματοποιήθηκε με την ευγενική υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση και ολοκληρώθηκε στο τέλος Κράνα, Φωτ. Αρχείο ΕΚΒΥ/Μ. Κατσακιώρη Η μελέτη αποτιμά τα οικονομικά οφέλη που συνδέονται με γενετικούς πόρους που διατηρεί η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού. Κύριο συμπέρασμά της είναι ότι οι υπηρεσίες που προσφέρει η Ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού στην ελληνική γεωργία ανέρχονται, σύμφωνα με συντηρητικές προσεγγίσεις, έως και 1 δις Ευρώ. Η ύπαρξη της κιβωτού γενετικού υλικού που διατηρεί η Τράπεζα στη Θεσσαλονίκη είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία της γεωργίας από πιθανούς μελλοντικούς κινδύνους, όπως ασθένειες ή νέες περιβαλλοντικές συνθήκες που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή. Διασταυρώνοντας ποικιλίες, οι ερευνητές επιλέγουν και συνδυάζουν γονίδια από τη μεγάλη δεξαμενή που διαθέτει η Τράπεζα για να δημιουργήσουν νέες, βελτιωμένες γεωργικές ποικιλίες με καλύτερη αντοχή σε ασθένειες και υψηλότερες αποδόσεις. Η μελέτη, η οποία εστιάζει σε γεωργικά φυτά και συγκεκριμένα στο σιτάρι, στο αμπέλι, στα όσπρια σε αγροστώδη φυτά που χρησιμεύουν κι ως ζωοτροφές, σε λάχανα και καπνά, εξετάζει, στο πλαίσιο εναλλακτικών σεναρίων, την αξία των συλλογών της Τράπεζας ως δικλείδας ασφαλείας για τη γεωργία απέναντι σε ενδεχόμενους κινδύνους τα επόμενα 100 έτη. Προσομοιώνοντας την πιθανότητα εμφάνισης διάφορων καταστροφικών γεγονότων για την ελληνική γεωργία, η μελέτη ενσωματώνει υποθέσεις για την κλιματική αλλαγή στις ανωτέρω καλλιέργειες, λαμβάνοντας υπόψη συμπεράσματα πρόσφατης έρευνας της Τράπεζας της Ελλάδας, για επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην ελληνική οικονομία. Επιπλέον, εξετάζει και αξίες της συλλογής για την αύξηση της παραγωγικότητας της γεωργίας, με τη δημιουργία φυτών βελτιωμένης αποδοτικότητας. Χωρίς να εξαντλεί όλες τις πιθανές αξίες της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού, η έρευνα επικεντρώνεται σε αξίες που είναι σημαντικές και μπορούν να εκτιμηθούν με βάση τα υφιστάμενα στοιχεία που προήλθαν κυρίως από την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Έτσι, δεν εστιάζει σε πιθανές ωφέλειες της συλλογής στον διεθνή χώρο ή αξίες της συλλογής ως πολιτιστικό αγαθό, όπως για παράδειγμα στον ρόλο της Τράπεζας στη διατήρηση της παραδοσιακής διατροφής, καθώς και στη σημασία της για τη συντήρηση του τοπίου της ελληνικής υπαίθρου. Σημαντικό είναι επίσης ότι το κόστος λειτουργίας της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού είναι πολύ μικρότερο από το 3% της οικονομικής αξίας των οικονομικών ωφελειών που δημιουργεί η Τράπεζα σύμφωνα με τη μελέτη. Η μελέτη καταλήγει ότι η υποστήριξη της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού είναι μια οικονομικά ορθή επιλογή, αφού προσφέρει πολύ μεγαλύτερα οφέλη στην Ελλάδα, αλλά και στη διεθνή κοινότητα, σε σχέση με το κόστος διατήρησής της. Πρόσφατες εξελίξεις έχουν καταστήσει ακόμη μεγαλύτερη την ανάγκη διατήρησης της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού. Η σύρραξη στη Συρία ανάδειξε πιθανούς κινδύνους για τη συλλογή γενετικού υλικού του Διεθνούς Κέντρου Γεωργικής Έρευνας για Ξηρές Ζώνες (ICARDA) που λειτουργεί στη χώρα και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες περιφερειακές Τράπεζες Βιοποικιλότητας στη Μεσόγειο του Οργανισμού Τροφίμων των Ηνωμένων Εθνών (FAO). Η Τράπεζα του ICARDA, που έως σήμερα πάντως δεν έχει υποστεί απώλειες, έχει συνεργαστεί με την ελληνική Τράπεζα Γενετικού Υλικού για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Περισσότερες πληροφορίες και πρόσβαση στο πλήρες κείμενο της μελέτης στον ιστότοπο Σοφία Σπύρου Υπεύθυνη ερευνητικού προγράμματος για την «Αξιολόγηση της Ελληνικής Τράπεζας Γενετικού Υλικού» 4

5 Πόλγη Κάτω Πεδινών Ζαγορίου, Φωτ. Ρ. Τσακίρης Οικονομικά οφέλη του Δικτύου NATURA 2000 Σε εποχές οικονομικής κρίσης, ασκείται συχνά κριτική στις δαπάνες που γίνονται για τη διατήρηση της φυσικής (όπως και της πολιτιστικής) κληρονομιάς. Οι δαπάνες αυτές, άλλοτε κρίνονται ως δαπάνες μη παραγωγικές ή δαπάνες που μπορούν να γίνονται μόνο όταν υπάρχουν πλεονάσματα, ενώ άλλοτε οι περιορισμοί κάποιων δραστηριοτήτων με σκοπό τη διατήρηση της φύσης θεωρούνται βλαπτικές για την οικονομία και αποτρεπτικές για προσοδοφόρες οικονομικές δραστηριότητες. Παρόμοιες κριτικές ακούγονται συχνά σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για το Δίκτυο NATURA Είναι όμως έτσι; Μήπως η διατήρηση της φύσης έχει και οικονομικές ωφέλειες που όχι απλώς δικαιολογούν, αλλά επιβάλλουν, τόσο την επένδυση πόρων για τη διατήρηση και την αποκατάστασή της, όσο και την απώλεια κάποιων πρόσκαιρων και συχνά μικρής κλίμακας προσόδων για την εξασφάλιση μακροπρόθεσμων ωφελειών μεγάλης κλίμακας για όλους τους πολίτες; Απάντηση στα ερωτήματα αυτά έρχεται να δώσει πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 1. Η έκθεση αυτή ακολουθεί την προσέγγιση της έκθεσης για την οικονομία των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας (The Economics of Ecosystems and Biodiversity - TEEB) 2, ενσωματώνοντας και νεότερα στοιχεία από την έρευνα για την οικονομική διάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων. Οι συντάκτες της σημειώνουν ότι αυτή πρέπει να θεωρηθεί μια πρώτη προσέγγιση στο θέμα, καθώς απουσιάζουν δεδομένα από κάποιες χώρες αλλά και για συγκεκριμένες κατηγορίες τύπων οικοτόπων και λειτουργιών των οικοσυστημάτων. Για τον λόγο αυτό, η έκθεση εστιάζει σε υπηρεσίες για τις οποίες, αφενός οι μέθοδοι υπολογισμού και τα δεδομένα είναι αρκετά αξιόπιστα, αφετέρου έχουν ιδιαίτερη σημασία στην πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις δεσμεύσεις της. Οι τομείς αυτοί είναι: η δέσμευση άνθρακα, η άμβλυνση φυσικών φαινομένων μεγάλης έντασης, ο τουρισμός, οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, οι υδατικοί πόροι, η επάρκεια και 1 European Commission The Economic benefits of the NΑΤΘΡΑ 2000 Network. Luxembourg: Publications Office of the European Union. 76 p. doi: / TEEB The Economics of Ecosystems and Biodiversity. Ecological and Economic Foundations. Pushpam Kumar (editor). Earthscan, London and Washington. 5

6 Ροδόπη, Φωτ. Αρχείο ΕΚΒΥ/Έγχρωμον ασφάλεια των τροφίμων. Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, η οικονομική αξία των ωφελειών, η οποία περιλαμβάνει, τόσο αποτιμήσεις αγαθών και υπηρεσιών στην πραγματική αγορά, όσο και έμμεσες, μη εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών, από το Δίκτυο NATURA 2000 για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση ξεπερνά τα 200 και μπορεί να φθάσει έως και τα 300 δις Ευρώ ανά έτος. Σημαντικό γνώρισμα των ωφελειών αυτών είναι ότι κατανέμονται περισσότερο ομοιόμορφα μεταξύ αστικών κέντρων και υπαίθρου. Άνθρακας Το Δίκτυο NATURA 2000 περιλαμβάνει οικοσυστήματα όπως τα δάση και οι υγρότοποι που έχουν τη δυνατότητα να δεσμεύουν μεγαλύτερες ποσότητες άνθρακα ανά μονάδα επιφάνειας σε σχέση με τα υπόλοιπα εδάφη της Ε.Ε. Η ισοδύναμη συμβολή του Δικτύου στην άμβλυνση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής κυμαίνεται από 600 έως δις Ευρώ, ανάλογα με την αποτίμηση. Η βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του χερσαίου μέρους του Δικτύου, καθώς και η ολοκλήρωση του θαλάσσιου αναμένεται να αυξήσει σε αξιόλογο βαθμό τις αξίες αυτές. Βόρεια Πίνδος, Λάπατος, Φωτ. Κ. Στάρα Άμβλυνση φυσικών φαινομένων μεγάλης έντασης Κατά την περίοδο , οι απώλειες για την ευρωπαϊκή οικονομία (EU-25) από καταστροφές λόγω έντονων φυσικών φαινομένων υπολογίζονται σε 163 δις Ευρώ με ετήσιο κόστος περίπου 16 δις Ευρώ. Οι δημογραφικές εξελίξεις, σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή, εκτιμάται ότι θα προκαλέσουν αύξηση των κινδύνων για τις κατοικημένες περιοχές. Οι περιοχές του Δικτύου NATURA 2000, είτε αυτόνομα, είτε ως κομβικές θέσεις των πράσινων υποδομών (βλ. Αμφίβιον, τεύχος 95) μπορούν να αποτρέψουν ή να εξομαλύνουν και να ρυθμίσουν πληθώρα φυσικών φαινομένων, όπως πλημμύρες, χιονοστιβάδες, γεωολισθήσεις κ.ά. Η κατάλληλη διαχείριση των περιοχών αυτών και η εφαρμογή φυσικών μεθόδων ανάσχεσης των φαινομένων κρίνονται ως εξαιρετικά αποδοτικές, όσον αφορά στο κόστος επένδυσης, σε σχέση με τις ισοδύναμες τεχνικές που βασίζονται σε τεχνικά έργα. Ωστόσο, παρά το προφανές των ωφελειών αυτών, η οικονομική αποτίμησή τους δυσχεραίνεται από τα ιδιαίτερα γνωρίσματα κάθε περιοχής, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν επαρκή δεδομένα για μια πανευρωπαϊκή αποτίμηση. Τουρισμός Οι περιοχές του Δικτύου NATURA 2000 αποτελούν ήδη αξιόλογους τουριστικούς πόλους και σε πολλές περιπτώσεις στηρίζουν σημαντικά την τοπική οικονομία. Για το 2006, οι δαπάνες των επισκεπτών στις περιοχές του Δικτύου εκτιμώνται από 50 έως 85 δις Ευρώ, από τα οποία τα 9-20 δις Ευρώ προκύπτουν αποκλειστικά από το γεγονός ότι μια περιοχή εντάχθηκε στο Δίκτυο. Στο ποσό αυτό θα πρέπει να προστεθούν από 5 έως 9 δις Ευρώ περίπου που εκτιμήθηκαν ως οφέλη από τους επισκέπτες. Θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές Οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές αναμένεται να συμβάλλουν αποφασιστικά στη μείωση της υπερεκμετάλλευσης των ιχθυοαποθεμάτων. Η ετήσια αξία των ωφελειών από τις υφιστάμενες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές που καλύπτουν το 4,7% της θαλάσσιας έκτασης της Ε.Ε., εκτιμάται στα 1,4-1,5 δις Ευρώ, ποσό που αναμένεται να αυξηθεί στα 3-3,2 δις Ευρώ, εάν η έκτασή τους ανέλθει στο 10% και στα 6-6,5 δις Ευρώ εάν η προστασία τους επεκταθεί στο 20%. Οι εκτιμήσεις αυτές αφορούν τις ίδιες τις περιοχές και δεν περιλαμβάνουν τη διάχυση ωφελειών στις παρακείμενες, μη προστατευόμενες περιοχές και στα ενδιαιτήματά τους. Υδατικοί πόροι Προς το παρόν, δεν θεωρείται εφικτή η ενιαία εκτίμηση των ωφελειών από το Δίκτυο NATURA 2000 για όλη την Ε.Ε. όσον αφορά στην ποιότητα του νερού και στη βελτίωση της παροχής του. Δεδομένο, ωστόσο, θεωρείται το γεγονός ότι το Δίκτυο παρέχει ένα ιδιαίτερης οικονομικής αποδοτικότητας μέσο για τον καθαρισμό του νερού, την παροχή νερού υψηλής ποιότητας και την αύξηση της διαθεσιμότητάς του σε σχέση 6

7 με τις ισοδύναμες υποδομές που θα πρέπει να κατασκευασθούν. Ως παράδειγμα, το Βερολίνο, η Σόφια, το Μόναχο και το Όσλο επωφελούνται από περιοχές του Δικτύου για τη σταθερή παροχή νερού υψηλής ποιότητας από Ευρώ ανά κάτοικο και ανά έτος. Εάν αυτό συγκριθεί με τα περίπου 200 Ευρώ που κατά μέσο όρο δαπανά ένα γερμανικό νοικοκυριό, το όφελος είναι προφανές. Βάσει αυτών, κρίνεται σκόπιμη από οικονομική άποψη η προώθηση της χρήσης φυσικών οικοσυστημάτων για την εξασφάλιση των αναγκαίων ποσοτήτων νερού υψηλής ποιότητας. Αυτό συμβαίνει γιατί μειώνονται τα λειτουργικά έξοδα των υπηρεσιών παροχής νερού, συνεπώς και το κόστος για κάθε πολίτη. Επισημαίνεται στο σημείο αυτό ότι, κρίσιμο ρόλο, ιδιαιτέρως σε ό,τι αφορά την ποιότητα του νερού μπορεί να διαδραματίσουν και οι πράσινες υποδομές, κομβικά σημεία των οποίων αποτελούν και οι περιοχές του Δικτύου NATURA Για τον λόγο αυτό, οι σκοποί διαχείρισης των περιοχών αυτών θα πρέπει να είναι συμβατοί με τα διαχειριστικά σχέδια των λεκανών απορροής, αλλά και αυτά να έχουν λάβει υπόψη τις ειδικές δυνατότητες και τις απαιτήσεις των περιοχών του Δικτύου. Επάρκεια και ασφάλεια των τροφίμων Η επικονίαση των γεωργικών φυτών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την παραγωγή τροφίμων, αλλά και για τη διατήρηση της γεωργικής βιοποικιλότητας. Αυτή επιτελείται από έντομα, όπως οι μέλισσες και τα λοιπά υμενόπτερα, τις πεταλούδες Η χρηματοδότηση του Δικτύου NATURA 2000 είναι αποδοτική Σύμφωνα με τους Gantioler κ.ά. (2010) 3, το ετήσιο κόστος υλοποίησης του Δικτύου NATURA 2000 σε όλη την Ε.Ε. ανέρχεται κατ ελάχιστον σε 5,8 δις Ευρώ, αφού σε αυτό περιλαμβάνεται μικρό μόνο μέρος του κόστος ανόρθωσης της κατάστασης διατήρησης των τύπων οικοτόπων, και όχι το κόστος ανάπτυξης του θαλάσσιου μέρους του Δικτύου. Ακόμα και έτσι όμως, από τη σύγκριση των εκτιμήσεων κόστους και ωφελειών προκύπτει ότι, τουλάχιστον στο σύνολο της Ε.Ε., η χρηματοδότηση του δικτύου δεν είναι απλώς εφικτή, αλλά και ιδιαιτέρως αποδοτική. Παραδείγματα από την έκθεση των Gantioler κ.ά. αναφέρουν απόδοση επενδύσεων μεγαλύτερων του 230% για διαχείριση περιοχής με γεωργικό χαρακτήρα στην Ιρλανδία. Αυτό σημαίνει ότι, τόσο η Ε.Ε. ως σύνολο, όσο και τα κράτη μέλη, θα πρέπει να επενδύσουν στην ανάπτυξη του Δικτύου, αλλά και στη διαχείριση και αποκατάσταση των επιμέρους στοιχείων του, όπως άλλωστε έχει δεσμευθεί η Ε.Ε. στη Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα (Ειδικός Στόχος 2, βλ. σχετικά και Αμφίβιον τεύχη 92 και 95). 3 Gantioler S., Rayment M., Bassi S., Kettunen M., McConville A., Landgrebe R., Gerdes H., ten Brink P Costs and Socio-Economic Benefits associated with the NATURA 2000 Network. Final report to the European Commission, DG Environment on Contract ENV.B.2/SER/2008/0038. Institute for European Environmental Policy / GHK / Ecologic, Brussels. 181 p. Φωτ. Αρχείο ΕΚΒΥ/Σ. Μηλιώνης κ.ά., τα οποία στον ετήσιο βιολογικό τους κύκλο χρειάζονται και εκτάσεις με φυσική βλάστηση, ορισμένα δε συγκεκριμένα είδη φυτών. Οι εκτάσεις αυτές φιλοξενούν επίσης πολλά είδη πουλιών που συμβάλλουν στον έλεγχο επιβλαβών ειδών για τις καλλιέργειες, όπως τα τρωκτικά. Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αξία μόνο της επικονίασης υπολογίζεται σε 14 δις Ευρώ ανά έτος, ποσό που αντιπροσωπεύει το 10% της αξίας της παραγωγής τροφίμων το Έως σήμερα δεν έχει γίνει επιμερισμός της συμβολής του Δικτύου NATURA 2000 σε αυτά τα μεγέθη. Με δεδομένο, όμως, ότι τα αγροοικοσυστήματα καλύπτουν το 38% της έκτασης των περιοχών του Δικτύου στην Ε.Ε., ενώ σε χώρες όπως η Ελλάδα πολλές περιοχές του Δικτύου βρίσκονται κοντά ή εντός σημαντικών γεωργικών ζωνών (π.χ. οι υγροτοπικές περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας), η συμβολή τους αναμένεται σημαντική. Θα πρέπει επίσης να γίνει κατανοητό ότι κύρια πηγή χρηματοδότησης θα παραμείνει ο δημόσιος τομέας, αφού ο κοινωφελής χαρακτήρας των περισσότερων από τις ωφέλειες αυτές δεν επιτρέπει τη δημιουργία άμεσων χρηματικών προσόδων. Για να γίνει όμως κατανοητή, τόσο στους πολίτες, όσο και στους πολιτικούς, η ανάγκη της δημόσιας χρηματοδότησης, είναι σημαντικό οι ωφέλειες αυτές να αποτιμώνται και να δημοσιοποιούνται, ώστε να ικανοποιούνται οι ανάγκες λογοδοσίας και διαφανούς διαχείρισης των δημόσιων χρηματοδοτήσεων. Πέτρος Κακούρος 7

8 Λίμνη Χειμαδίτιδα, Φωτ. Αρχείο ΕΚΒΥ/Σ. Μηλιώνης Σχεδιασμός για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας Πολλοί θα αναρωτιούνται, τι είναι αυτό που κάνει τη βιοποικιλότητα τόσο σημαντική ώστε 193 χώρες να έχουν υπογράψει σχετική σύμβαση για τη διατήρησή της. Πολύ συνοπτικά, η βιοποικιλότητα: Έχει μια ενδογενή οικονομική και κοινωνική αξία. Προσφέρει πολλαπλά αγαθά και υπηρεσίες. Διαχειριζόμενη αειφορικά αποτελεί ανεξάντλητη πηγή ανανεώσιμων φυσικών πόρων. Είναι στενά συνδεδεμένη με την ανάπτυξη, την υγεία και την ευημερία των ανθρώπων. Αποτελεί κοινό αγαθό για όλη την ανθρωπότητα. Η διατήρησή της αποτελεί ηθικό χρέος της κοινωνίας στο σύνολό της. Εδώ και πολλά έτη, όσοι ασχολούνται με τη διατήρηση του περιβάλλοντος αναγνωρίζουν και συμμερίζονται τις ανωτέρω απόψεις. Γνωρίζουν επίσης ότι η βιοποικιλότητα απειλείται ολοένα και περισσότερα και ότι χάνεται πολύ γρήγορα. Τα δεδομένα δεν βοηθούν στο να είμαστε αισιόδοξοι. Για παράδειγμα, οι τελευταίες προβλέψεις, σε παγκόσμιο επίπεδο, για τη βιοποικιλότητα, διαπιστώνουν ότι δεν καταφέραμε να πετύχουμε ανακοπή της αρνητικής τάσης της βιοποικιλότητας, ενώ αναφέρονται, μεταξύ άλλων, στα ακόλουθα δεδομένα: Εκτιμάται ότι περίπου το ένα τέταρτο των φυτικών ειδών, παγκοσμίως, βρίσκεται σε κατάσταση αφανισμού (εξάλειψης). Μεταξύ των ετών 1970 και 2006, η αφθονία των σπονδυλωτών ειδών μειώθηκε σχεδόν κατά το ένα τρίτο και η μείωση αυτή συνεχίζεται. Τα φυσικά ενδιαιτήματα, στο μεγαλύτερο μέρος του Πλανήτη, συνεχίζουν να υποβαθμίζονται, τόσο σε έκταση, όσο και σε ακεραιότητα. Ο ευρύς κατακερματισμός και η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων αποτελεί σημαντική αιτία για την απώλεια της βιοποικιλότητας και των υπηρεσιών των οικοσυστημάτων. Η συλλογική ευθύνη της ανθρωπότητας για την οικολογική υποβάθμιση του Πλανήτη συνεχίζει να αυξάνεται. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, είναι φυσικό να εντείνεται η απόγνωση για τη βραδύτητα με την οποία προχωρά η ανθρωπότητα στην επιλογή και εφαρμογή μέτρων για τη διατήρηση και την αειφορική χρήση της βιοποικιλότητας. Τι είναι αυτό που συμβαίνει με τη βιοποικιλότητα; Οι πιέσεις που ασκούνται στη βιοποικιλότητα είναι ποικίλες και ισχυρές. Η επίδρασή τους μπορεί να παρομοιασθεί με μία τεράστια χιονοστιβάδα που σαρώνει τα πάντα στο διάβα της, αλλά και με μια μικρή, αλλά διαρκής σταγόνα που διαβρώνει σταδιακά ακόμη και το πιο σκληρό πέτρωμα. Οι αρνητικές επιπτώσεις, προερχόμενες από πολλές πηγές, αθροίζονται και το αποτέλεσμα είναι εμφανές σε όλους: η βιοποικιλότητα χάνεται! Ωστόσο, δεν είναι όλα αρνητικά. Σε κάθε περίπτωση, αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο οι αξίες της βιοποικιλότητας, τα αγαθά και οι υπηρεσίες που προσφέρει. Γνωρίζουμε ότι είναι σημαντικό να τη χρησιμοποιούμε αειφορικά για την εξασφάλιση μιας υψηλής ποιότητας ζωής για σήμερα και για αύριο. Επίσης, αρχίζει να γίνεται πλέον αντιληπτό ότι η διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι μια ευθύνη μοιρασμένη σε όλους. Σιγά σιγά, όπως το νερό που διηθείται στο έδαφος μετά από τη βροχή, η αντίληψη αυτή αρχίζει να διαπερνά την κοινωνία. Ένα παράδειγμα, δίδουν τα ακόλουθα ορόσημα: Αργυροπελεκάνοι στον ποταμό Νέστο, Φωτ. Αρχείο ΕΚΒΥ/Έγχρωμον 8

9 Δρακόλιμνη Τύμφης, Φωτ. Κ. Στάρα Rio de Janeiro, Ιούνιος Υπογράφεται η Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) για τη βιοποικιλότητα, αφιερωμένη στο αντικείμενο της διατήρησης και αειφόρου χρήσης της βιοποικιλότητας και την ισομερή κατανομή των ωφελειών της. Σήμερα, αποτελεί μια σχεδόν παγκόσμια σύμβαση, με 193 συμβαλλόμενες χώρες. Το άρθρο 6 της Σύμβασης για τη Βιοποικιλότητα απαιτεί από τα συμβαλλόμενα μέλη την επεξεργασία εθνικών στρατηγικών για τη διατήρηση και αειφορική χρήση της βιοποικιλότητας. Το ΕΚΒΥ, για λογαριασμό του ΥΠΕΧΩΔΕ επεξεργάσθηκε την Εθνική Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα το 2009, η οποία τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και είναι υπό υιοθέτηση. Παράλληλα με την αργή διαδικασία ευαισθητοποίησης και συνειδητοποίησης των πολιτών πρέπει να προωθηθούν και να υλοποιηθούν μεγάλες βελτιώσεις σε ό,τι αφορά τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, όπως για παράδειγμα στις πολιτικές και τους κανόνες διατήρησης, στις επιστημονικές γνώσεις, τόσο για τα είδη, όσο και για τα οικοσυστήματα, για την κατάσταση διατήρησης ειδών και οικοσυστημάτων, τις πιέσεις και τις απειλές, στα μέτρα προστασίας και διατήρησης κ.λπ. Είναι αλήθεια ότι σήμερα γνωρίζουμε πολλά και έχουν γίνει πολλά, αλλά υπό το φως των διαθέσιμων δεδομένων, δεν στάθηκαν ικανά να ανακόψουν τις απώλειες της βιοποικιλότητας. Πού σφάλαμε και πού πέσαμε έξω; Αν αναλύσουμε τις πέντε κύριες πιέσεις που, σε παγκόσμια κλίμακα, ασκούνται στη βιοποικιλότητα απώλεια ενδιαιτημάτων, υπερεκμετάλλευση, ρύπανση, χωροκατακτητικά εξωτικά είδη και κλιματική αλλαγή μπορούμε να αναζητήσουμε τις βασικές αιτίες που προκαλούν την απώλεια της βιοποικιλότητας. Πρόκειται για μια πολύπλοκη διαδικασία με πολλαπλές αλληλεπιδράσεις. αυτόν τον τρόπο θα πετύχουμε με υπομονή και επιμονή την ενσωμάτωση των στόχων και των μέτρων διατήρησης της βιοποικιλότητας με τρόπο φυσικό και οξυδερκή σε όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας και στις αντίστοιχες πολιτικές (γεωργική, τουριστική ανάπτυξη κ.λπ.). Η διατήρηση της βιοποικιλότητας δεν είναι υπόθεση ολίγων ειδικών, είναι ευθύνη της κοινωνίας στο σύνολό της, γιατί όλοι επωφελούμαστε από τις αξίες και τις υπηρεσίες της και όλοι εξαρτόμαστε από αυτή. Χωρίς αμφιβολία, ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουμε είναι αυτός της ενσωμάτωσης της προσπάθειας διατήρησης της βιοποικιλότητας σε όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας. Με καλώς θεμελιωμένα επιχειρήματα και σαφείς στόχους και μέτρα, πρέπει να καταφέρουμε να επηρεάσουμε όλες τις ασκούμενες πολιτικές, ώστε σταδιακά να μειωθούν οι αρνητικές επιδράσεις τους και να συμβάλλουν, στο μέτρο που τους αναλογεί, στη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Αυτό σημαίνει συλλογική πρόκληση και προσπάθεια που πρέπει να προσεγγίσει μια καθολική προοπτική και μια ευρεία προσέγγιση, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους κοινωνικούς παράγοντες και τους οικονομικούς τομείς. Γι αυτό, ο σχεδιασμός αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο που μας επιτρέπει να θέσουμε κατά τρόπο συνεκτικό τους στόχους και τα μέτρα για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Με αυτή τη φιλοσοφία πρέπει να δομήσουμε ένα εθνικό στρατηγικό σχέδιο διατήρησης της βιοποικιλότητας. Σπύρος Ντάφης Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, εάν επιθυμούμε να διατηρήσουμε τη βιοποικιλότητα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις απειλές. Αλλά για να αντιμετωπίσουμε τις απειλές, πρέπει να γνωρίζουμε την προέλευσή τους και τον βαθμό επίδρασής τους. Μόνο με Πεταλούδα, Φωτ. Θ. Ταγδαλίδης 9

10 JointWaterS Εφαρμογή της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα στη διασυνοριακή λεκάνη απορροής του ποταμού Αώου Σε απόκριση των απαιτήσεων της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα 1 για διασυνοριακή συνεργασία στη διαχείριση και προστασία των υδάτινων πόρων, άρχισε η υλοποίηση του έργου JointWaterS «Προώθηση της κοινής εφαρμογής της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα (Οδηγία 2000/60/EΚ) στη διασυνοριακή Λεκάνη Απορροής Ποταμού Αώου/Vjosa». Το έργο υλοποιείται, από την ελληνική πλευρά, από: τη Διεύθυνση Υδάτων Ηπείρου της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου - Δυτικής Μακεδονίας, αρμόδια αρχή για την προστασία και διαχείριση των υδάτινων πόρων στην Ήπειρο, τη Διεύθυνση Υδροηλεκτρικής Παραγωγής της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (Δ.Ε.Η. Α.Ε.), η οποία έχει μακροπρόθεσμη συμμετοχή στην παρακολούθηση φυσικοχημικών και υδρομορφολογικών παραμέτρων στους ποταμούς της Ηπείρου και της υπόλοιπης χώρας και το ΕΚΒΥ, το οποίο έχει συμβάλλει σημαντικά στον σχεδιασμό του προγράμματος παρακολούθησης των επιφανειακών υδάτων της Ελλάδας, και από την αλβανική πλευρά, από: τη Νομαρχία της Vlora, αρμόδιο τοπικό φορέα στην περιοχή και τον Οργανισμό Περιβάλλοντος και Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Δασών και Διαχείρισης των Υδάτων, ο οποίος έχει μεγάλη γνώση και πείρα στην παρακολούθηση των υδάτων στην Αλβανία. Η διάρκεια του έργου είναι 18 μήνες (Οκτώβριος Μάρτιος 2014), ο προϋπολογισμός του ανέρχεται στα ,39 και χρηματοδοτείται από το Μέσο Προ-Ενταξιακής Βοήθειας του Διασυνοριακού Προγράμματος «Ελλάδα - Αλβανία ». Γενικός σκοπός του έργου είναι η προώθηση της κοινής εφαρμογής της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα (Οδηγία 2000/60/ΕΕ) στη διασυνοριακή λεκάνη απορροής του ποταμού Αώου/Vjosa. Το γεφύρι της Κόνιτσας στον ποταμό Αώο, Φωτ. Αρχείο ΕΚΒΥ/Μ. Σεφερλής 1 Σύμφωνα με το Άρθρο 3.5. «όταν μια περιοχή λεκάνης απορροής ποταμού εκτείνεται πέραν του εδάφους της Κοινότητας, το ή τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη επιζητεί τον πρέποντα συντονισμό με τα οικεία τρίτα κράτη, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της παρούσας Οδηγίας σ ολόκληρη την περιοχή λεκάνης απορροής ποταμού». Οι ειδικοί του σκοποί αφορούν στα ακόλουθα: (α) Προώθηση της επικοινωνίας σε διασυνοριακό επίπεδο, βελτίωση της γνώσης και ανταλλαγή τεχνογνωσίας αναφορικά με τις απαιτήσεις της Οδηγίας (ειδικότερα σε ό,τι αφορά την εφαρμογή των Άρθρων 5 2 και 8 3 ). (β) Διαμόρφωση κοινού εδάφους μεταξύ των δύο χωρών, μέσω της εφαρμογής του Άρθρου 5 της Οδηγίας στην αλβανική πλευρά της λεκάνης απορροής του ποταμού Αώου/Vjosa. (γ) Κοινό σχεδιασμό ενός δικτύου - προγράμματος παρακο- 2 Το Άρθρο 5 αναφέρεται: α) στον προσδιορισμό της τοποθεσίας και των ορίων των συστημάτων επιφανειακών υδάτων και στον επακόλουθο χαρακτηρισμό των τύπων και β) στην επισκόπηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, από την άποψη της εκτίμησης των πιέσεων. 3 Το Άρθρο 8 αναφέρεται στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή προγραμμάτων παρακολούθησης της κατάστασης των υδάτων. 10

11 λούθησης των υδάτων που θα καλύπτει τις ανάγκες και τις απαιτήσεις και των δύο χωρών, με έμφαση στη διερεύνηση της μείωσης των πληθυσμών ιχθυοπανίδας στην ευρύτερη περιοχή. (δ) Κοινή εφαρμογή του προγράμματος παρακολούθησης και εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με την κατάσταση των επιφανειακών υδάτων της περιοχής και το πρόβλημα της μείωσης των πληθυσμών ιχθυοπανίδας. (ε) Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση επιλεγμένων ομάδων στόχων όσον αφορά στην αειφόρο διαχείριση των υδάτων και συνεργασία μεταξύ εταίρων και άλλων εμπλεκομένων μερών από τις δύο χώρες. Το κύριο αναμενόμενο αποτέλεσμα είναι η δημιουργία δεσμών για τη βελτίωση της διασυνοριακής επικοινωνίας, συν - εργασίας, γνώσης και κοινής δράσης στον τομέα της διαχείρισης και προστασίας των υδάτινων πόρων. Περαιτέρω, τα αναμενόμενα αποτελέσματα περιλαμβάνουν: (α) Τον σχεδιασμό και την υλοποίηση τριήμερης Τεχνικής Συνάντησης Εργασίας, με σκοπό την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη των ικανοτήτων των εκπροσώπων της Αλβανίας αναφορικά με τις απαιτήσεις της Οδηγίας. (β) Την έκδοση κατευθύνσεων για τον σχεδιασμό δικτύων - προγραμμάτων παρακολούθησης και τη σύνταξη έκθεσης αναφορικά με την ευπάθεια (ανάλυση επιπτώσεων - πιέσεων) των διασυνοριακών υδάτινων πόρων στην αλβανική πλευρά. (γ) Την εγκατάσταση τηλεμετρικού εξοπλισμού για τη μέτρηση υδρομορφολογικών και φυσικοχημικών παραμέτρων στις Ποταμός Αώος, Φωτ. Αρχείο ΕΚΒΥ/Χρ. Πασχούδης δύο πλευρές και τη σύνταξη εκθέσεων για τον σχεδιασμό δικτύων - προγραμμάτων παρακολούθησης οι οποίες θα οριστικοποιηθούν έπειτα από συναντήσεις διαβούλευσης με υπεύθυνους λήψης αποφάσεων και άλλα εμπλεκόμενα μέρη (π.χ. διαχειριστές υδάτων, χρήστες γης κ.ά.). Στην Ελλάδα, το δίκτυο παρακολούθησης θα λειτουργήσει συμπληρωματικά του υφιστάμενου εθνικού δικτύου (Ειδική Γραμματεία Υδάτων, ΥΠΕΚΑ). (δ) Τη σύνταξη εκθέσεων σχετικά με τα αποτελέσματα της παρακολούθησης των υδάτων και της κατάστασης της ιχθυοπανίδας στη λεκάνη απορροής του ποταμού Αώου/Vjosa. (ε) Την παραγωγή ενημερωτικού υλικού για την προβολή και δημοσιοποίηση του έργου (λογότυπος, ιστοσελίδα, ενημερωτικό έντυπο κ.ά.), καθώς και τη διεξαγωγή δύο ενημερωτικών συναντήσεων. Ο αντίκτυπος της διασυνοριακής συνεργασίας είναι σημαντικός, καθώς μέσω των επιλεγμένων δράσεων του έργου προωθείται η εφαρμογή πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Αλβανία, η ενσωμάτωση μέτρων ανάπτυξης ικανοτήτων και η συμμετοχή των εθνικών και περιφερειακών αρμόδιων αρχών των δύο χωρών στις προσεγγίσεις που αναπτύσσονται. Όλες οι δράσεις υλοποιούνται στη διασυνοριακή περιοχή του Προγράμματος και είναι πλήρως εναρμονισμένες με τις ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές για τα ύδατα. Εξάλλου, ο εξοπλισμός που θα εγκατασταθεί στις δύο χώρες θέτει τη βάση για μακροπρόθεσμο συντονισμό των δράσεων στην κοινή λεκάνη απορροής του ποταμού Αώου/Vjosa. Βασιλική Χρυσοπολίτου 11

12 Το υλικό Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου. Ας μάθουμε...ας παίξουμε Ένα νέο εκπαιδευτικό υλικό αναλαμβάνει την εποικοδομητική μεταφορά της γνώσης για το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου και την ευαισθητοποίηση της μαθητικής κοινότητας σχετικά με τη σπουδαιότητα και την ανάγκη προστασίας της περιοχής. Το υλικό με τίτλο «Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου. Ας μάθουμε... ας παίξουμε» δημιουργήθηκε από το ΕΚΒΥ στο πλαίσιο του έργου «Σχεδιασμός και παραγωγή πακέτου δραστηριοτήτων περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης μαθητών», κατ ανάθεση του Φορέα Διαχείρισης Εθνικών Δρυμών και αποτελεί μέρος της Πράξης «Προστασία και διατήρηση της βιοποικιλότητας του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου» που εντάσσεται στο Ε.Π. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ » και συγχρηματοδοτείται από το ΕΤΠΑ και από εθνικούς πόρους. Το υλικό αφορά σε επιλεγμένες δραστηριότητες ειδικά σχεδιασμένες για παιδιά ηλικίας 6-12 ετών, με σκοπό την ουσιαστική γνωριμία τους με τα ιδιαίτερα γνωρίσματα του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου, καθώς και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίησή τους. Ειδικότερα, επιδιώκεται οι μαθητές να αποκτήσουν γνώσεις, να αναπτύξουν ικανότητες, να διαμορφώσουν στάσεις, αξίες και συμπεριφορές, ώστε να καταστούν ενεργοί πολίτες, ικανοί να συμμετέχουν στη διασφάλιση της οικολογικής ισορροπίας και της ποιότητας ζωής. Ειδικότερα, μέσω της περιβαλλοντικής προβληματικής και των κατάλληλων παιδαγωγικών προσεγγίσεων του υλικού επιδιώκεται η ανάπτυξη δεξιοτήτων (επικοινωνίας, λήψης αποφάσεων, δημιουργικής επίλυσης περιβαλλοντικών και κοινωνικών προβλημάτων, κριτικής διερεύνησης, σκέψης και δράσης, συνεργασίας, διαπραγμάτευσης διαφορετικών απόψεων κ.ά.), καθώς και η ανάπτυξη του απαραίτητου προβληματισμού για την προστασία, αειφόρο χρήση και διαχείριση προστατευόμενων περιοχών, όπως το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου. Αναλυτικά, το υλικό περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης συνθέτει ντοσιέ με τα ακόλουθα περιεχόμενα: Ι) Ενημερωτικό έντυπο. Με εύληπτα κείμενα και κατάλληλο εποπτικό υλικό, το 16σέλιδο ενημερωτικό έντυπο για το Εθνικό Πάρκο συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία που αφορούν στη φυσιογνωμία, τα ιδιαίτερα γνωρίσματα του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, το καθεστώς προστασίας, της πιέσεις και απειλές που αντιμετωπίζει η προστατευόμενη περιοχή. Το έντυπο απευθύνεται, στους εκπαιδευτές, παρέχοντας τα απαραίτητα εφόδια για την κατανόηση της περιοχής και τη βέλτιστη αξιοποίηση του υλικού. ΙΙ) Παιδαγωγικές δραστηριότητες. Πενήντα επτά επιλεγμένες δραστηριότητες συγκεντρώνονται σε δεκαπέντε φύλλα εργασίας, με σκοπό την ουσιαστική γνωριμία των παιδιών με τον ιδιαίτερο πλούτο, φυσικό και πολιτιστικό, του Εθνικού 12

13 Πάρκου. Τα φύλλα εργασίας έχουν σχεδιασθεί με τρόπο ώστε οι δραστηριότητες που περιλαμβάνουν να μπορούν να υλοποιηθούν στις υποδομές ενημέρωσης του Φορέα Διαχείρισης, στο ίδιο το Εθνικό Πάρκο, αλλά και στο σχολείο. Επίσης, στο κάθε φύλλο εργασίας περιλαμβάνονται δραστηριότητες για μικρότερης και για μεγαλύτερης ηλικίας παιδιά. ΙΙΙ) Οδηγίες για τον εκπαιδευτή. Αναπόσπαστο στοιχείο του υλικού περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης μαθητών, το έντυπο συγκεντρώνει τις απαραίτητες για τη βέλτιστη υλοποίηση των παιδαγωγικών δραστηριοτήτων κατευθύνσεις, περιλαμβάνει συνοπτικά κείμενα για τους σκοπούς και τη δομή του υλικού, υποδεικνύει τις διδακτικές τεχνικές και τον τρόπο χρήσης του, παρέχει οδηγίες για την υλοποίηση των παιδαγωγικών δραστηριοτήτων. ΙV) CD με υποστηρικτικό υλικό. Περιλαμβάνει εποπτικό υλικό για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων (π.χ. κάρτες παιχνιδιών, μάσκες ζώων για θεατρικό παιχνίδι, καρτέλες αναγνώρισης ειδών), φωτογραφικό υλικό (120 φωτογραφίες) του Εθνικού Πάρκου και των κύριων γνωρισμάτων του, χάρτη του Εθνικού Πάρκου, παρουσίαση σε power point του Εθνικού Πάρκου και όλο το υλικό περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης σε ηλεκτρονική μορφή. Το υλικό αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα μέσα Μαΐου και θα παραχθεί σε ανάτυπα. Η διανομή του θα γίνεται από τον Φορέα Διαχείρισης Εθνικών Δρυμών Βίκου - Αώου και Πίνδου (τηλ ). Κατερίνα Μπόλη Μία σημαντική έκθεση για τη γένεση και τη δημιουργία των γεωλογικών θησαυρών του Αιγαίου φιλοξενείται στο ΝΟΗ- ΣΙΣ - Κέντρο Διάδοσης Eπιστημών & Μουσείο Τεχνολογίας της Θεσσαλονίκης έως τις 26 Ιουνίου Η έκθεση οργανώθηκε από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, με την υποστήριξη του Κέντρου ΝΟΗΣΙΣ και σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Μουσείο Γεωλογίας & Παλαιοντολογίας, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου - Τμήμα Γεωγραφίας και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας - Πανεπιστήμιο Κρήτης. Εντυπωσιακά μέσα και εκθέματα όπως απολιθωμένοι κορμοί δένδρων, αναπαραστάσεις, οπτικοακουστικές διαδραστικές παρουσιάσεις και ένα εξαιρετικά πλούσιο φωτογραφικό υλικό συνδυάζονται με εμπεριστατωμένα κείμενα, για να τεκμηριώσουν τον τρόπο δημιουργίας του Αιγαίου πελάγους, να προσεγγίσουν τις διεργασίες και τα αποτελέσματα των χερσαίων και θαλάσσιων δυνάμεων που διαμόρφωσαν το αρχιπέλαγος στο πέρασμα εκατομμυρίων ετών, αλλά και την εξέλιξη της ζωής στην περιοχή, να παρουσιάσουν την απαράμιλλη ομορφιά των ακτών και των νησιών του Αιγαίου, να συσχετίσουν επιστημονικά δεδομένα με μυθολογικά στοιχεία. Οργανωμένη σε κατάλληλα επιλεγμένες θεματικές ενότητες, η έκθεση του Κέντρου ΝΟΗΣΙΣ πραγματεύεται τη γεωλογική ιστορία της περιοχής, προσεγγίζει τις διεργασίες που οφείλονται στη δράση των ηφαιστείων και ευθύνονται για τη δημιουργία των νησιών και των αιγαιοπελαγίτικων τοπίων, παρουσιάζει τη πλούσια βιοποικιλότητα του Αιγαίου στην πορεία εξέλιξης της ζωής, χρησιμοποιώντας μια ποικιλία μέσων που στοχεύουν στην ικανοποιητική μετάδοση της επιστημονικής γνώσης, αλλά και της δύναμης και ομορφιάς του αιγαιοπελαγίτικου τοπίου. Για περισσότερες πληροφορίες, ωράριο λειτουργίας και κρατήσεις για ομάδες και σχολεία: ΝΟΗΣΙΣ - Κέντρο Διάδοσης Eπιστημών & Μουσείο Τεχνολογίας, 6ο χλμ. Θεσσαλονίκης - Θέρμης, τηλ: (εσ. 2), φαξ: και στον ιστότοπο Κατερίνα Μπόλη 13

14 Ο μελετάει τη βίδρα Τα αποτελέσματα της μελέτης της Ευρασιατικής βίδρας στην Ελλάδα παρουσιάστηκαν από την επιστημονική ομάδα του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ. Μέρος της έρευνας υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος «Κάποια δάση έχουν τη δική τους αύρα» που υλοποιείται σε συνεργασία με το μεταλλικό νερό ΑΥΡΑ. Η σπουδαιότητα της μελέτης είναι μεγάλη, καθώς τα επιστημονικά δεδομένα για το είδος στην Ελλάδα είναι ελάχιστα, παρότι η παρουσία της βίδρας σε ποταμούς και λίμνες αποτελεί δείκτη καθαρότητας του νερού και εύρυθμης λειτουργίας του οικοσυστήματος και το είδος προστατεύεται αυστηρά σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. Στην Ελλάδα, αν και θεωρείται πλέον είδος απειλούμενο και βρίσκεται υπό καθεστώς προστασίας, δεν έχουν έως σήμερα καθιερωθεί συστηματικές δράσεις επιστημονικής παρακολούθησης και διαχείρισης του είδους. Η συστηματική μελέτη της βίδρας πραγματοποιήθηκε στις λίμνες Ζάζαρη και Χειμαδίτιδα του Νομού Φλώρινας. Χρησιμοποιώντας ειδικές κάμερες και καταγράφοντας έμμεσες ενδείξεις, όπως ίχνη και περιττώματα, οι ερευνητές μελέτησαν συστηματικά το διάστημα Ιουλίου - Δεκεμβρίου των ετών 2010, 2011 και 2012, τις διατροφικές της συνήθειες καθώς και τα πρότυπα κίνησής της. Οι αρκούδες ξύπνησαν και σας περιμένουν στο Νυμφαίο Οι αρκούδες στο Νυμφαίο ξύπνησαν και το εγερτήριό τους άνοιξε ταυτόχρονα και τις πόρτες του Καταφυγίου της Αρκούδας στους επισκέπτες, που ήδη από το Σάββατο, 9 Μαρτίου, μπορούν να ξεναγούνται στην περιπετειώδη ζωή των αρκούδων που φιλοξενεί. Η πρώτη αρκούδα που ξύπνησε φέτος ήταν ο Κυριάκος, που μαζί με τον αδερφό του, Μανώλη, είναι οι πιο «κοινωνικές». Κατά την παραμονή σας στο Νυμφαίο, μη παραλείψετε να απολαύσετε έναν περίπατο στα δάση του, επιλέγοντας να περπατήσετε σε ένα από τα παλιά δασικά μονοπάτια της περιοχής που οργανώθηκαν και αναβίωσαν πρόσφατα από τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ. Πρόκειται για 6 οργανωμένες διαδρομές διαφορετικού βαθμού δυσκολίας και διάρκειας, που παρέχουν στον Τα κυριότερα ευρήματα που προέκυψαν από την έρευνα στις δύο λίμνες αφορούν στα ακόλουθα: Καταγράφηκε η παρουσία πληθυσμού πέντε τουλάχιστον ατόμων. Οι βίδρες που διαβιούν στην περιοχή τρέφονται με πουλιά σε σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό σε σχέση με άλλους πληθυσμούς της Ελλάδας και της Ευρώπης. Οι βίδρες είναι κατά κύριο λόγο νυχτόβιες, όπως και στις περισσότερες μεσογειακές χώρες.. Οι κύριες απειλές για το είδος είναι ανθρωπογενείς. Η ανεξέλεγκτη άρδευση και η αυξημένη βόσκηση της παρυδάτιας βλάστησης είχαν κατά τους καλοκαιρινούς μήνες αρνητικές επιπτώσεις στον βιότοπο της βίδρας, ενώ απειλές αποτελούν επίσης η ρύπανση των υδάτων και τα τροχαία ατυχήματα. Η συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών σχετικά με βασικές βιολογικές παραμέτρους και απειλές για το είδος υπαγορεύει τη διαμόρφωση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη βίδρα, όμοιο με αυτά που ισχύουν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, το οποίο θα εξασφαλίσει τη σωστή διαχείριση και προστασία και μακροπρόθεσμα την επιβίωση του είδους στην Ελλάδα. Αποσπάσματα από το υλικό που κατέγραψαν οι κάμερες μπορεί κανείς να παρακολουθήσει σε βίντεο στο επίσημο κανάλι του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ στο YouTube (http://youtu.be/yrz1 PSsfqis), ενώ η μελέτη βρίσκεται αναρτημένη στη διεύθυνση Αναδημοσίευση από την επίσημη ιστοσελίδα του ΑΡΚΤΟΥ ΡΟΥ επισκέπτη τη δυνατότητα επιλογής ανάλογα με τη φυσική κατά σταση και τη διάθεσή του. Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα συνοδείας εξειδικευμένου ξεναγού, ενώ το βιβλίο της Αγγλίδας φυσιοδίφη Penny Turner «6 αντίδοτα στην τεχνο λο γία» (διατίθεται και ηλεκτρονικά στον ιστότοπο gr.) αποτελεί χρήσιμο βοήθημα για μια ικανοποιητική περιήγηση. Για περισσότερες πληροφορίες: ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, 14

15 Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων 2013 Το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Υγροτόπων είναι αφιερωμένο στους υγροτόπους και τη διαχείριση των υδάτων, με αφορμή το γεγονός ότι το 2013 έχει ορισθεί ως Διεθνές Έτος Συνεργασίας για τα Ύδατα. Το σύνθημα του φετινού εορτασμού είναι απλό, δυνατό και αποτελεσματικό: Οι υγρότοποι φροντίζουν για το νερό (Wetlands take care of water). Στόχος του, η ευαισθητοποίηση για την αλληλεξάρτηση μεταξύ υγροτόπων και νερού, η προβολή και ανάδειξη τρόπων που εξασφαλίζουν τη δίκαιη κατανομή και διάθεση του νερού μεταξύ διαφόρων ομάδων χρηστών, καθώς και η έμφαση στο γεγονός ότι χωρίς τους υγροτόπους δεν θα υπήρχε νερό. Οι υγρότοποι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο όσον αφορά στη διαθεσιμότητα και την ποιότητα του νερού. Αναπόσπαστα συστατικά στον υδρολογικό κύκλο, συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος του νερού που χρησιμοποιείται για την κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών. Η διαχείριση των υδατικών πόρων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις υδρολογικές λειτουργίες των υγροτοπικών οικοσυστημάτων. Η συνετή χρήση των υγροτόπων είναι απαραίτητη για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων η οποία είναι αναγκαία για την αειφόρο οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Η Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων 2013 προβάλλει επίσης το ζήτημα της διαχείρισης διασυνοριακών υδάτων. Για τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, η Γραμματεία της Σύμβασης Ραμσάρ έχει ενώσει τις δυνάμεις της με το Διεθνές Υδρολογικό Πρόγραμμα της UNESCO. Μαζί έχουν δημιουργήσει το σχετικό με τον εορτασμό έντυπο υλικό (αφίσα, αυτοκόλλητα, ενημερωτικό φυλλάδιο κ.ά.), υλικό που απευθύνεται στα παιδιά, καθώς και ένα σχετικό με το θέμα κόμικ. Όλο το υλικό είναι διαθέσιμο από τον ιστότοπο της Σύμβασης Ραμσάρ (http://www.ramsar.org/cda/en/ramsar-activities-wwds-wwd2013index/ main/ramsar/ %5e25913_4000_0). Η κυβέρνηση της Βολιβίας γιόρτασε τη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, με τον καθορισμό τριών νέων Υγροτό πων Διεθνούς Σημασίας, στην περιοχή Beni, στο πεδινό βορειο ανατολικό τμήμα της χώρας. Το τεράστιο μέγεθός τους ανεβάζει την παγκόσμια έκταση των υγροτόπων της Σύμβασης Ραμσάρ σε εκτάρια ( km 2 ). Με τις νέες καταχωρήσεις, οι υγρότοποι της Βολιβίας ανέρχονται πλέον σε 11 και καλύπτουν συνολικά εκτάρια, φέρνοντας τη Βολιβία από την 8η στην 1η θέση μεταξύ των συμβαλλόμενων κρατών όσον αφορά στην έκταση των περιοχών Ραμσάρ, πρωτιά που έως τώρα ανήκε στον Καναδά (με εκτάρια). Η πρώτη περιοχή που εντάχθηκε στη λίστα των Υγροτόπων Διεθνούς Σημασίας της Σύμβασης Ραμσάρ ήταν η Χερσόνησος Cobourg της Αυστραλίας στις 8 Μαΐου Περίπου 28 έτη αργότερα, με τον χαρακτηρισμό της περιοχής «Complejo de humedales del Abanico del Río Pastaza» στο Περού (Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2002), η παγκόσμια έκταση των Υγροτόπων Διεθνούς Σημασίας ξεπέρασε τα 100 εκατομμύρια εκτάρια. Φέτος, μια δεκαετία περίπου αργότερα, τα περίπου 100 εκατομμύρια εκτάρια της Βολιβίας εκτοξεύουν την παγκόσμια έκταση των περιοχών Ραμσάρ. Η κίνηση της Βολιβίας παρέχει ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία για τη δέσμευση της χώρας όσον αφορά στην υιοθέτηση της φιλοσοφίας της Σύμβασης Ραμσάρ σε σχέση με τη διατήρηση και ορθή χρήση των υγροτοπικών πόρων. Παράλληλα, αποτελεί μια καλή πρόταση για επιτάχυνση του ρυθμού δέσμευσης των κρατών για τη διατήρηση και αειφόρο χρήση των υγροτοπικών πόρων. Επί του παρόντος, τα 164 συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης Ραμσάρ έχουν δεσμευθεί για τη διατήρηση του οικολογικού χαρακτήρα των περίπου υγροτόπων, που κυμαίνονται από 1 εκτάριο έως και περισσότερα από 6,5 εκατομμύρια εκτάρια. Πηγή κειμένου: 15

16 Ιπποκρατική Ιατρική δια μέσου των αιώνων στο ΜΓΦΙ - Κέντρο ΓΑΙΑ από 28 Μαρτίου έως 20 Ιουνίου 2013 Μια νέα έκθεση, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και σε συνεργασία με το Διεθνές Ιπποκράτειο Ίδρυμα Κω και τη ΜΚΑΕ «Ιπποκράτης χρόνια», φιλοξενείται στο Κέντρο ΓΑΙΑ του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας έως τις 20 Ιουνίου Εμπεριστατωμένα κείμενα, εκμαγεία αρχαίων αγαλμάτων, όπως του Ιπποκράτη, του Ασκληπιού και της Υγείας, αντίγραφα αναθημάτων με ιατρικά θέματα, νομίσματα στα οποία απεικονίζονται αρχαία χειρουργικά εργαλεία, μετάλλια και εικόνες του Ιπποκράτη, συνδυάζονται με πλούσιο εποπτικό υλικό, για να αναδείξουν σημαντικές πτυχές της ιστορίας της αρχαίας ελληνικής ιατρικής. Φαρμακευτικά φυτά και αντίγραφα των απεικονίσεών τους από το σύγγραμμα του Διοσκουρίδη «Περί Ύλης Ιατρικής» (512 μ.χ.), το οποίο φυλάσσεται στη Βιέννη, ζωγραφικές αποδόσεις Ιπποκρατικών και Διοσκουριδικών φυτών από την ιδρύτρια του Μουσείου κ. Νίκη Γουλανδρή, αλλά και ελαιο - γραφίες φαρμακευτικών ειδών 75 σύγχρονων νέων καλλιτεχνών συνθέτουν ένα εκθεσιακό σύνολο που αναδεικνύει πολύτιμες φαρμακευτικές ιδιότητες φυτικών ειδών της ελληνικής χλωρίδας. Μετά το πέρας της έκθεσης, προγραμματίζεται η μεταφορά της στο Ιπποκράτειο Μέλαθρο της Κω, αλλά και η προώθησή της σε χώρες της Ευρώπης, στην Ιαπωνία και την Κίνα, με τη συμβολή του Συλλόγου της ΟΥΝΕΣΚΟ Πειραιώς και Νήσων. Για περισσότερες πληροφορίες: ΜΓΦΙ - Κέντρο ΓΑΙΑ, Λεβίδου 13, Κηφισιά, τηλ: , φαξ: , και στον ιστότοπο Κατερίνα Μπόλη Πηγή: AMΦIBION Tεύχος 98, Τριμηνιαία έκδοση του EKBY ISSN Tαχυδρομική διεύθυνση: Mουσείο Γουλανδρή Φυσικής Iστορίας, Eλληνικό Kέντρο Bιοτόπων - Yγροτόπων 14ο χλμ Θεσσαλονίκης - Mηχανιώνας, Θέρμη, Τ.Θ Τηλ Φαξ: , Yπεύθυνη Έκδοσης: Mαρία Kατσακιώρη Συντακτική Eπιτροπή: Ευτυχία Αλεξανδρίδου, Αντώνης Αποστολάκης, Mαρία Kατσακιώρη, Κατερίνα Μπόλη, Σπύρος Nτάφης, Δημήτρης Παπαδήμος, Μιλτιάδης Σεφερλής, Βασιλική Τσιαούση Φωτογραφία εξωφύλλου: Ερωδιός, Φωτ. Αρχείο ΕΚΒΥ/Θ. Ταγδαλίδης Φωτοστοιχειοθεσία: ANIMA GRAPHICS, Kείμενα και φωτογραφίες που αποστέλλονται για δημοσίευση στο περιο δικό δεν επιστρέφονται. Eπιτρέπεται η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ή η μετάδοση με οποιοδήποτε οπτικοακουστικό μέσο του περιεχομένου του AMΦIBION μόνο εφόσον γίνεται αναφορά στην πηγή. 16

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Μέσω αυτής της εκπαιδευτικής επίσκεψης, δόθηκε η δυνατότητα στους μαθητές να συνεχ ίσουν τη σχολική

Μέσω αυτής της εκπαιδευτικής επίσκεψης, δόθηκε η δυνατότητα στους μαθητές να συνεχ ίσουν τη σχολική Πέμπτη 15 Μάιος 2008 14:33 Το 1 Γυμνάσιο Καλαμπάκας στο πλαίσιο προγράμματος ανοικτών περιβαλλοντικών τ άξεων «Καλλιστώ» υλοποίησε σχέδιο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σ Κόνιτσα στις 1415 16 Απριλίου Το

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ

Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ Ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών στη διαχείριση των υγροτόπων: Οι κατευθυντήριες γραμμές της Σύμβασης Ραμσάρ Δρ. Μαρία Κάπαρη Ειδική επιστήμονας ΕΚΠΑΑ 2 ο Διεθνές Συνέδριο AQUA 2006 Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων. ΥΠΑΝ - Δ/νση Υδατικού Δυναμικού Γ. 1

Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων. ΥΠΑΝ - Δ/νση Υδατικού Δυναμικού Γ. 1 Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων 1 Θεσμικό Πλαίσιο Διαχείρισης Υδατικών Πόρων Πολυνομία, αντιφατικότητα, αποσπασματικότητα 1900-1985: 300 νόμοι, νομοθετικά, βασιλικά, προεδρικά

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση : εκπαίδευση έρευνα δικτύωση Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Μαρία Καμηλάρη Βιολόγος, M.Sc. Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Ας συστηθούμε... 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Ο Υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας Έχοντας υπόψη:

ΑΠΟΦΑΣΗ. Ο Υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας Έχοντας υπόψη: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΔΟΜΗ ΕΣΠΑ ΥΠΕΚΑ (πρώην ΕΥΣΠΕΔ) Μονάδα Α : Συντονισμού & Αξιολόγησης της Εφαρμογής Περιβαλλοντικών Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός «η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων».

Σκοπός «η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων». ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην τοπική αυτοδιοίκηση» Δρ. Ιωάννης Ματιάτος Υδρογεωλόγος, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κράτος μέλος: Ελλάδα που συνοδεύει το έγγραφο ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 2ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Παρουσίαση της υδρογεωλογικής κατάστασης της λεκάνης Σαριγκιόλ και των

Διαβάστε περισσότερα

Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης. Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος

Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης. Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων βασίζεται στην αντίληψη ότι το νερό είναι ταυτόχρονα: Αναπόσπαστο τμήμα του οικοσυστήματος Φυσικός πόρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο.

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων Από την Οδηγία 2000/60 στη διαχείριση σε επίπεδο υδατικής λεκάνης Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Αντιδήμαρχος Θέρμης Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 "Μέθοδοι και πλαίσια λήψης αποφάσεων για μια πολιτική με άξονα τη

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά ή αλλιώς Οδηγία 2000/60/ΕΚ, οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2000, προτείνει νέους, αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos.

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos. Το έργο και οι δράσεις του Φ.Δ. Χελμού- Βουραϊκού για την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Κουμούτσου Ελένη, Περιβαλλοντολόγος MSc, Συντονίστρια Έργου Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Ο μεγάλος αριθμός και η ποικιλομορφία των σύγχρονων μορφών ζωής στη Γη

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΕΣ ΓΑΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΗΘΥ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ Η κεντρική θεματική ενότητα παρουσιάζει το πολύπλοκο σύμπλεγμα των ελληνικών νησιών και διηγείται τη γεωλογική ιστορία της περιοχής του Αιγαίου, που γεννήθηκε από τον

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία αναζήτησης πληροφοριών για τα δάση: Ο Δικτυακός τόπος για τη Φύση και τη Βιοποικιλότητα. Λένα Χατζηιορδάνου, ΕΚΒΥ

Εργαλεία αναζήτησης πληροφοριών για τα δάση: Ο Δικτυακός τόπος για τη Φύση και τη Βιοποικιλότητα. Λένα Χατζηιορδάνου, ΕΚΒΥ Εργαλεία αναζήτησης πληροφοριών για τα δάση: Ο Δικτυακός τόπος για τη Φύση και τη Βιοποικιλότητα Λένα Χατζηιορδάνου, ΕΚΒΥ Το πρόβλημα Οι πληροφορίες που μπορεί να βρεθούν στο διαδίκτυο είναι συνοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές

Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές Γιάννης Φερμαντζής Προϊστάμενος Τμήματος Προστασίας Φυσικού Κεφαλαίου Γεωργίας Δ/νση Χωροταξίας Περιβάλλοντος &

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Η κλιματική αλλαγή (IPCC 2014 - AR5) Οι τελευταίες 3 δεκαετίες είναι οι θερμότερες από το 1850 και πιθανότατα οι θερμότερες των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Συντονιστής: Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Επιστ. Υπεύθυνος: Αναπλ. Καθ. Νικήτας Μυλόπουλος Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Πεδίον Άρεως,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του.

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ανανεώσιμος πόρος και αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την επιβίωση του ανθρώπου, της πανίδας, της χλωρίδας και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η ύπαρξη και η επάρκειά του είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ &ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΟΣ/ΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΔΙΚ/ΤΩΝ & ΝΟΜ. ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ : Δεστούνη 2 και Αχαρνών 381 - Αθήνα ΤΑΧ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Ηεκτίμηση των αναγκών των οικοσυστημάτων σε νερό: μέσο για τη διαχείριση των υδάτων στη λεκάνη απορροής τους. Η περίπτωση της λίμνης Χειμαδίτιδας

Ηεκτίμηση των αναγκών των οικοσυστημάτων σε νερό: μέσο για τη διαχείριση των υδάτων στη λεκάνη απορροής τους. Η περίπτωση της λίμνης Χειμαδίτιδας Ηεκτίμηση των αναγκών των οικοσυστημάτων σε νερό: μέσο για τη διαχείριση των υδάτων στη λεκάνη απορροής τους Η περίπτωση της λίμνης Χειμαδίτιδας Δημήτριος Κ. Παπαδήμος Κύρια προβλήματα στην περιοχή σχετιζόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος Ερευνητιικό Έργο MIRAGE (Mediiterranean Intermiittent Riiver ManAGEment) Διιαχείίριιση Ποταμών Διιαλείίπουσας Ροής στη Μεσόγειιο Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K.

Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K. Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K. Ανασκόπηση Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ»

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΥΔΡΟΜΕΝΤΩΡ» http://www.hydromentor.uth.gr/ Συντονιστής: Αθανάσιος Λουκάς, Καθηγητής Επιστ. Υπεύθυνος: Νικήτας Μυλόπουλος, Αν. Καθηγητής Εργαστήριο Υδρολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Δελτιο πληροφοριων. Τα οικονομικά οφέλη του δικτύου Natura 2000. Περιβάλλον

Δελτιο πληροφοριων. Τα οικονομικά οφέλη του δικτύου Natura 2000. Περιβάλλον Δελτιο πληροφοριων Τα οικονομικά οφέλη του δικτύου Natura 2000 Περιβάλλον 2 Το δίκτυο Natura 2000 Παροχή ζωτικών οικοσυστημικών υπηρεσιών Τον Μάρτιο του 2010, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ έθεσαν

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ ΜΕΤΑΞΥ: ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΗΜΝΟΥ, ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ και ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΕΣΒΟΥ Στην Μύρινα σήμερα Νοεμβρίου 2011 και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μελέτη. Διατήρηση και προσαρμογή των υγροτόπων της Περιφέρειας Αττικής στην κλιματική αλλαγή

Πιλοτική Μελέτη. Διατήρηση και προσαρμογή των υγροτόπων της Περιφέρειας Αττικής στην κλιματική αλλαγή ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ξηρασία, Νερό και Ακτές Πιλοτική Μελέτη Διατήρηση και προσαρμογή των υγροτόπων της Περιφέρειας Αττικής στην κλιματική αλλαγή Τρεις πιλοτικές μελέτες υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου OrientGate

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μελέτη. Διατήρηση και προσαρμογή των υγροτόπων της Περιφέρειας Αττικής στην κλιματική αλλαγή

Πιλοτική Μελέτη. Διατήρηση και προσαρμογή των υγροτόπων της Περιφέρειας Αττικής στην κλιματική αλλαγή ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ξηρασία, Νερό και Ακτές Πιλοτική Μελέτη Διατήρηση και προσαρμογή των υγροτόπων της Περιφέρειας Αττικής στην κλιματική αλλαγή Τρεις πιλοτικές μελέτες υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου OrientGate

Διαβάστε περισσότερα

16 ΦΕΒ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ "ΤΖΙΟΝΙΑ"

16 ΦΕΒ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΖΙΟΝΙΑ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2008 2009

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2008 2009 Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία 1. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Έτος: 2008 2009 Το πρόγραμμα είναι τριήμερο και απευθύνεται σε μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΟΙ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΛΙΕΙΑ ρ. Κώστας Παπακωνσταντίνου τ /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων τ. /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΟ LIFE04/ENV/GR/000099 WATER AGENDA Ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικής ολοκληρωμένης διαχείρισης υδατικών πόρων σε μια υδρολογική λεκάνη με την εφαρμογή μιας δημόσιας κοινωνικής συμφωνίας στη βάση των

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας Κανονισμοί Ευρωπαϊκής Ένωσης Λειτουργία Συστήματος Ελέγχου Πιστοποίηση Προϊόντων Κανονισμός (ΕΚ) 834/2007 Κανονισμός (ΕΚ) 889/2008 Κανονισμός (ΕΚ) 710/2009 Κανονισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

Questionnaire for past flood incidents data acquisition in Greece

Questionnaire for past flood incidents data acquisition in Greece Questionnaire for past flood incidents data acquisition in Greece A STAKEHOLDERS LINKING FRAMEWORK FOR FLOOD MANAGEMENT FLINKMAN EUROPEAN COMMISSION DG-HUMANITARIAN AID CIVIL PROTECTION AND PREPAREDNESS

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

10 ΦΕΒ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΙΛΑΔΑ ΕΖΟΥΣΑΣ"

10 ΦΕΒ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΙΛΑΔΑ ΕΖΟΥΣΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Δρ. Νικόλαος Τσοτσόλης Γεωπόνος-μέλος του ΓΕΩΤΕΕ, με ειδίκευση στη διαχείριση των εδαφοϋδατικών πόρων (MSc, PhD) Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Μαρία Δημοπούλου Υπεύθυνη Π.Ε. Α Δ/νσης Π.Ε. Αθηνών Έφη Φουσέκη Υπεύθυνη Π.Ε. Δ/νσης Β/θμιας Α Αθηνών Ενέργεια- Περιβάλλον- Ανάπτυξη ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ:

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011.

Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011. Κυρίες και Κύριοι, Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011. Η επίκαιρη θεματολογία και οι εμπεριστατωμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Θα κατατάξουμε τις Θεματικές Ενότητες που απαρτίζουν μια Βιώσιμη κοινότητα σε τέσσερες Πυλώνες Βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι αφ ενός μεν η διευκόλυνση στη κατηγοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ "

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ Τι είναι βιοποικιλότητα και γιατί είναι σημαντική Η βιοποικιλότητα αναφέρεται στην ποικιλία των μορφών της ζωής, δηλαδή στα διάφορα φυτά, τα

Διαβάστε περισσότερα

Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ (ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Δρ. Δρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Για την πιο αποτελεσματική χωροταξική απεικόνιση αλλά κυρίως για τη βέλτιστη διοίκηση και διαχείριση του Πάρκου,

Διαβάστε περισσότερα

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus 4// Bιολογική ποικιλότητα ή Bιοποικιλότητα ποικιλότητα των διαφόρων μορφών ζωής Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus Επίπεδα βιοποικιλότητας Γενετική ποικιλότητα Ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin Διαχείριση των υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα