H αθλητική προπόνηση των Aρχαίων Eλλήνων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "H αθλητική προπόνηση των Aρχαίων Eλλήνων"

Transcript

1 H αθλητική προπόνηση των Aρχαίων Eλλήνων HMHTPH KOMHTOY H και ΘΩMA ΓIANNAKH Toµέας Θεωρητικών Eπιστηµών Tµήµα Eπιστήµης Φυσικής Aγωγής και Aθλητισµού Πανεπιστήµιο Aθηνών ΠEPIΛHΨH KOMHTOY HΣ. και ΓIANNAKHΣ Θ. H αθλητική προπόνηση των Aρχαίων Eλλήνων. Kινησιολογία, Tοµ. 2, Nο 2, σελ , To άρθρο αυτό περιγράφει την εξέλιξη των προπονητικών µεθόδων που χρησιµοποιούσαν οι αθλητές στην Aρχαία Eλλάδα, από τους προϊστορικούς χρόνους µέχρι και τον 5 αιώνα π.x. Tις πρώτες πληροφορίες σχετικά µε την προπόνηση των αθλητών συναντά ο µελετητής στα Oµηρικά έπη. H συχνή διοργάνωση των αθλητικών αγώνων, που σχεδόν πάντα πλαισίωναν τις πολυποίκιλες θρησκευτικές εκδηλώσεις των αρχαίων Eλλήνων, και εν συνεχεία η θέσπιση των Oλυµπιακών αγώνων τον 8ο αιώνα π.x., µε την καθολική τους απήχηση, αποτέλεσαν το ισχυρότερο έναυσµα για µια συστηµατική ενασχόληση πλέον µε την προπόνηση. H άσκηση και η άµιλλα απέκτησαν τέτοια σπουδαιότητα που φιλόσοφοι, ιατροί αλλά ακόµα και νοµοθέτες όπως ο Σόλων ασχολήθηκαν µε ιδιαίτερο ενδιαφέρον µε τα προπονητικά προγράµµατα των αθλητών, της διατροφής τους και τη γενικότερη φυσική τους κατάσταση. Σε συγγράµµατα όπως οι Nόµοι του Πλάτωνα, η Πολιτεία του Aριστοτέλη και το µεταγενέστερο Γυµναστικόν του Φιλόστρατου, οι συγγραφείς παραθέτουν κανόνες για ορθή εκγύµναση αλλά επιδεικνύουν επίσης και γνώσεις πάνω σε θέµατα φυσιολογίας, αθλητιατρικής και αθλητικής διατροφής. Oι αθλητές και οι προπονητές τους, µε την αρωγή των φιλοσόφων και ιατρών της εποχής τους, επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στις προπονητικές εκείνες µεθόδους µε τις οποίες θα έχουν τα µεγαλύτερα οφέλη. Tο ανθρώπινο σώµα, η λειτουργία και µεγιστοποίηση της απόδοσής του, γίνονται κεντρικά θέµατα του αθλητικού κόσµου, σε τέτοιο µάλιστα βαθµό ώστε να ανακηρυχθεί η γυµναστική ως επιστήµη ισάξια µε την ιατρική. Mέσα στο γόνιµο πολιτιστικό έδαφος του 5ου αι. π.x. αποκτά η προπονητική µέθοδος µια πιο σαφή και συγκεκριµένη θεωρία. Tο πρόγραµµα της προπόνησης χωρίζεται πλέον σε τρία µέρη: α) στην προπαρασκευή, που είχε σκοπό να θερµάνει τα µέλη και τις κλειδώσεις του αθλητή µε απαλές κινήσεις αλλά και εντριβές των µυών, β) στην κυρίως προπόνηση που µε τη σειρά της µπορούσε να χωριστεί σε τρία µέρη: στον υγιεινό τρόπο προπόνησης, στο µερισµό και στην κατασκευή. Πέρα από την ποικιλία των προπονητικών προγραµµάτων οι αθλητές είχαν επίσης να επιλέξουν και ανάµεσα σε πολλές διαφορετικές ασκήσεις ειδικά σχεδιασµένες για την προετοιµασία σε συγκεκριµένα αθλήµατα, και γ) στην αποθεραπεία, που είχε ως σκοπό την αποκατάσταση του σώµατος µε τη βοήθεια αναπνευστικών ασκήσεων και λουτρών. Iδιαίτερη έµφαση δινόταν επίσης και στην αναγκαιότητα της ανάπαυσης και της ηλιοθεραπείας µεταξύ των προπονήσεων. Λέξεις κλειδιά: APXAIEΣ MEΘO OI ΠPOΠONHΣHΣ, ΘEΩPIA, ΓYMNAΣIA, ΣXE IAΣMOΣ, ΠAPAΣKEYH, TPIΨEIΣ, EΛAION, PIΨH ΣKONHΣ, MEPIΣMOΣ, KATAΣKEYH, AΠOΘEPAΠEIA, AΠOΘEPAΠEYTIKA ΓYMNAΣIA, KAΘAPIΣMOΣ ΣΩMATOΣ, ΛOYTPA, ANAΠAYΣH, HΛIOΛOYTPA, EPEΘIΣMATA AΣKHΣEΩN, TETPA EΣ 1

2 Oι πρώτες πληροφορίες γύρω από την προπόνηση µας δίνονται από τα Oµηρικά Έπη, τα προϊστορικά ακόµη χρόνια. Στην Oδύσσεια, στους αγώνες που διοργάνωσαν οι Φαίακες για να τιµήσουν τον Oδυσσέα όταν ναυάγησε στο νησί τους, αυτοί τον ρωτούν εάν γνωρίζει ή έχει διδαχθεί κάποιο αγώνισµα, εννοώντας µε αυτό να τους πει µε ποιο τρόπο έχει προετοιµαστεί και τι είδους προπόνηση έχει κάνει (Oδ. Θ ). Aργότερα ο Πλάτων ( π.x.) στους Nόµους, µας πληροφορεί για τη σηµαντική πρόοδο της άθλησης αλλά δίνει και στοιχεία απ όπου µπορούµε να εικάσουµε την προπόνηση των αθλητών. O φιλόσοφος πίστευε ότι οι αθλητές προκειµένου να συµµετάσχουν στους γυµνικούς αγώνες έπρεπε να κάνουν συστηµατική προπόνηση. Aναφέρεται πιο συγκεκριµένα στους πύκτες οι οποίοι, όπως αναφέρει, έπρεπε να προπονηθούν πολύ µε τη βοήθεια συναθλητών τους, µε ανδρείκελα ή και µε σκιαµαχίες, για να µάθουν την τακτική και τα κτυπήµατατα που θα χρησιµοποιούσαν στον αγώνα ώστε να νικήσουν (Πλάτ.-Nόµ. 830a). Aλλά και αργότερα, ο Γαληνός ( µ.x.) στο σύγγραµµά του «Ό,τι Άριστος και Φιλόσοφος», παροµοιάζει την φιλοσοφία µε την πολύ προπόνηση και αναφέρει ότι οι ιατροί δε θα έφταναν ποτέ στην τελειότητα του επαγγέλµατός τους εάν δεν προσπαθούσαν όπως οι αθλητές (Γάλ.-Ότι Άριστ. και Φιλόσ. 356). Στην αναδροµή που κάνει στο παρελθόν ο Φιλόστρατος τον 2ο αι. µ.x., περιγράφει πως οι αθλητές των πρώτων Oλυµπιακών Aγώνων που θεσµοθετήθηκαν γύρω στον 8ο αι. π.x., στηρίζονταν σ εµπειρικές µεθόδους προπόνησης χρησιµοποιώντας φυσικά µέσα που απέβλεπαν στην αύξηση της φυσικής τους δύναµης και οποιαδήποτε σωµατική άσκηση την θεωρούσαν ως γύµνασµα. Για να γυµναστούν οι αθλητές, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει: σήκωναν βάρη, διαγωνίζονταν ίππους και λαγούς, λύγιζαν ή ίσιωναν σιδερένια ελάσµατα, έσερναν αλέτρια ή αµάξια, σήκωναν ταύρους και πάλευαν µε λιοντάρια ή κολυµπούσαν στη θάλασσα, ώστε να γυµναστούν τα χέρια και όλο τους το άλλο σώµα. H τροφή τους ήταν φυσική, µε ψωµιά µε όλο τους το πίτουρο και κρέατα από βόδια, ταύρους, τράγους, ζαρκάδια, ο ύπνος τους γινόταν σε δέρµατα ή χορταρένια στρώµατα και αλείφονταν µε άφθονο φυσικό λάδι ελιάς και αγριελιάς. Hταν υγιείς, δεν αρρώσταιναν εύκολα, και σε µεγάλη ηλικία τους έπιαναν τα γηρατειά και αγωνίζονταν σε πολλές Oλυµπιάδες, άλλοι σε οκτώ και άλλοι σ εννέα. O ίδιος ο Φιλόστρατος έκανε κριτική λέγοντας ότι οι αθλητές εκείνης της εποχής ήταν σπουδαίοι, ενώ οι της εποχής του δεν ήταν τόσο καλοί όπως ήταν οι παλαιοί (Φιλ.-Γυµν. 44). Θεωρία της προπόνησης Oι προηγούµενες υποτυπώδεις αρχές της προπόνησης που αναφέρει ο Φιλόστρατος, έδωσαν τη θέση τους, γύρω στον 5ο-4ο αι. π.x., σε µια πιο συγκροτηµένη θεωρία της προπόνησης. O Πλάτων χαρακτηριστικά αναφέρει, κάνοντας µνεία σε παλιότερες ιστορίες, τον τρόπο µε τον οποίο ενεργούσαν οι αθλητές για να νικήσουν στην πάλη και στο δρόµο (Πλατ.-Nόµ. 840b) και ο Aριστοτέλης περιγράφει πως η γυµναστική στηρίχθηκε στις παραδόσεις της (Aριστ.-Πολιτ. 1268b, 35). Tο µεγαλύτερο όµως κίνητρο για την οργάνωση µιας συστηµατικής και επιµελούς προπόνησης των αθλητών, υπήρξε χωρίς αµφιβολία η θεσµοθέτηση 2

3 των Oλυµπιακών Aγώνων τον 8ο αι. π.x. και η καθολική τους απήχηση σε κάθε γωνιά του αρχαίου κόσµου. Πρωτοστάτες στην ανάπτυξη των σωµατικών αλλά και ψυχικών τους δυνάµεων, τους οποίους αναφέρει και ο Πλάτων, υπήρξαν οι γυµναστές Ίκκος ο Tαραντίνος, αθλητής και θεωρητικός (Πλάτ.- Πρωτ. 316e Nόµοι, 840a), και ο Hρόδικος ο Σηλυµβριανός, ο πρώτος που συνδύασε τη γυµναστική µε την ιατρική (Πλάτ.-Πολιτ. 406b). O Πλάτων αναφέρει επίσης ότι µε τους ίδιους αυστηρούς κανόνες για ένα γερό κορµί προπονήθηκαν οι Oλυµπιονίκες-σταδιονίκες Ήστυλος ο Kροτωνιάτης, Kρίσων ο Iµεραίος και ιόποµπος ο Θεσσαλός (Πλάτ.-Πρωτ. 316b Nόµοι, 840a). Oι παραπάνω αθλητές αποτέλεσαν σίγουρα τους προποµπούς για την εξέλιξη της προπόνησης από µια προσωπική και εµπειρική υπόθεση, σε µία πιο συγκεκριµένη µέθοδο, µε κανόνες, δοµή και λειτουργικότητα. Σε αυτό το πρόσφορο έδαφος βασίστηκε και ο Iπποκράτης για να διατυπώσει τις θεωρίες του για τη γυµναστική, στα διαιτητικά του συγγράµµατα (Iππ.-Περ. ιαίτ. 2,62-65). Aργότερα ο Aριστοτέλης προωθεί τη θεωρία της προπόνησης, θέτει προβλήµατα προπονητικής, τα ερευνά σε βάθος και δίδει απαντήσεις και λύσεις. Για παράδειγµα, υποστηρίζει ότι οι επίπονες ασκήσεις κατά την εφηβική ηλικία εξαντλούν τη δυναµικότητα των νέων και έτσι εξηγεί το γεγονός ότι µόνο δύο ή τρείς έφηβοι έχουν νικήσει στους Oλυµπιακούς Aγώνες και ως άνδρες (Aριστ.-Πολιτ. 1338d-1339a). Tα Γυµνάσια Oι αρχαίοι Έλληνες ονόµαζαν γυµνάσια όλες τις γυµναστικές ασκήσεις καθώς και τους χώρους που αυτές πραγµατοποιούνταν. Ήδη στην εποχή του Iπποκράτη, ο αθλητισµός έσφυζε µέσα στα ήδη δηµιουργηµένα στάδια και στις παλαίστρες και έτσι µπόρεσε να παρατηρήσει και αναλύσει τα αθλήµατα µε τις ιδιότητες και τα ωφελήµατά τους. Aναφέρεται λοιπόν σε "τροχάδην" κυκλικό και ευθύ, ζωηρές κινήσεις των χειρών, πάλη και εντριβή, πάλη στην "κόνιν" (σκόνη), γρονθοκοπήµατα "κωρύκων" (σάκκων), κράτηµα αναπνοής, ασκήσεις µε έλαιον το χειµώνα και το καλοκαίρι, καταπόνηση των γυµνασµένων ατόµων, που όταν φτάνουν στην υπερβολή τους οδηγεί στην κόπωση (Iππ.-Περ. ιαίτ. 2,62-66). O Πλάτων διέκρινε τις κινήσεις που προέρχονταν από τους ίδιους τους ανθρώπους, όπως η γυµναστική (Πλάτ.-Nοµ. 795a-e-796a-b), και αυτές που προέρχονταν έξω από τον άνθρωπο (Πλάτ.-Nόµ. 813e). O Aριστοτέλης ανέλυε τα γυµνάσια σε βάθος και οµιλεί για την αλλοίωση της αναπνοής στην άσκηση που κάµνει τα γυµνάσια πιο έντονα (Aριστ.-Πολιτ. 1336a, 37-39). O Γαληνός αργότερα ανέλυσε και αυτός τις αθλητικές κινήσεις σε µεγαλύτερο βάθος. Oνόµαζε γυµνάσια όλες τις αθλητικές δραστηριότητες, όπως πάλη, παγκράτιο, πυγµή και δρόµο. Aλλά και άλλες παρεµφερείς δραστηριότητες ήταν γι αυτόν γυµνάσµατα, όπως οι κινήσεις των χειρών, η σκιαµαχία, το ακροχειρίζεσθαι, το δισκοβολείν, η κωρυκοµαχία, τα γυµνάσµατα µε σφαίρα και οι ασκήσεις µε αλτήρες. Yπήρχαν και ασκήσεις που ήταν συγχρόνως και απλές δραστηριότητες, όπως σκάψιµο, ιππασία, οπλοµαχία, πεζοπορεία, κυνήγι ή ψάρεµα (Γαλ. Yγ. 2, 240, 3-20 Θρασ. 41 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,14). Ως ιατρός ο Γαληνός θεωρούσε ως καλύτερες τις ενασχολήσεις που γύµναζαν όλο το σώµα και απαιτούσαν 3

4 µυϊκό έργο από διάφορα µέρη του σώµατος όπως η ιππασία, το κολύµπι αλλά ακόµα και το σκάψιµο (Γαλ. Yγ. 2,242,39-43 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,14). O Γαληνός τόνιζε ότι ου πάσα κίνησις γυµνάσιο εστί αλλά η σφοδροτέρα όρος δε της σφοδρότητας ήταν κυρίως η αλλοίωση της αναπνοής (Γαλ. Yγ. 2,237,52-53 Oρειβ. Iατρ. Συν. 6,11). Έτσι τα γυµνάσια αναλόγως µε την ταχύτητά τους διακρίνονταν σε δυνατά και αργά, οξέα και βραδέα, και ανάλογως µε την ποιότητα της ταχύτητας σε έντονα ή άτονα, ενώ µε συνδυασµούς ταχύτητας και έντασης σε σφοδρά και αµυδρά. Kαι αυτά που γίνονταν συνεχώς τότε η χρήση τους ήταν οµαλή ή ανώµαλος και εάν ήταν µε διαλείµµατα τότε η χρήση τους ήταν διαλείπουσα και αναλόγως µε τα χρονικά διαστήµατα των αναπαύσεων, εάν ήταν καθορισµένα ή ακαθόριστα, τότε η χρήση ήταν τεταγµένη ή άτακτος (Γαλ.-Yγ. 2,240,29-53 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,11). Γύρω στον 2ο αι. µ.x. γράφτηκαν και ολοκληρωµένα συγγράµµατα γυµνασίων, όπως το Περί του δια µικράς σφαίρας γυµνασίου, σύγγραµµα ειδικής προπόνησης για την άσκηση ολοκλήρου του σώµατος από τον Γαληνό, το Aνάχαρσις - Περί Γυµνασίων του Λουκιανού, όπου µε µορφή διαλόγων ο Nοµοθέτης Σόλων (6ος αι. π.x.) εξηγεί στον Σκύθη Aνάχαρσι όλο το σύστηµα των Aθηναίων για την προπόνηση των νέων. Eπίσης ο Φιλόστρατος συνέγγραψε το Γυµναστικόν, σύγγραµµα ολοκληρωµένης προπονητικής, γραµµένο, κατά τα λεγόµενά του για επαγγελµατίες προπονητές (Φιλ.-Γυµν. 1). Στο συγκεκριµένο σύγγραµµα υπάρχουν και στοιχεία βιολογίας, φυσιολογίας, εργοµετρίας, αθλητιατρικής και φυσιογνωµίας των αθλητών. Προπόνηση Mέσα από µια σταθερή πορεία πειραµατισµού και αλληλοσυµπλήρωσης οι αθλητές άρχισαν να προπονούνται πλέον βασιζόµενοι σε κανόνες αντικαθιστώντας έτσι την µέχρι πρότινος άτακτη προπόνησή τους µε µια συστηµατικότερη. H προπόνηση, που στηριζόταν κυρίως στις προαναφερόµενες βασικές αρχές, άρχισε να εξελίσσεται σε έναν µεθοδικό οδηγό στην προσέγγιση της άσκησης. Tην προπόνηση των αθλητών την γνωρίζοµε από γυµναστές καθώς και από τα συγγράµµατα των φιλοσόφων, των παιδαγωγών και των ιατρών οι οποίοι ήταν φυσικό να έχουν και τις δικές τους απόψεις καθώς πάντα υπάρχουν διαφορές µεταξύ θεωρίας και πράξης. Oι θεωρητικοί του αθλητισµού, λόγω της µορφώσεώς τους, είχαν πάντα τη δυνατότητα να επηρεάζουν τα πράγµατα κάτι που φαίνεται και από αυτά που πρότεινε ο Γαληνός ως επιστήµων για την όλη προπονητική θεωρία. Σχεδιασµός Προπόνησης. Mέρος της καθηµερινής προπόνησης αποτελούσε και ο αποκαλούµενος "σχεδιασµός" της. Kατά τον σχεδιασµό λαµβάνονταν υπόψη παράγοντες όπως ο περιβάλλον χώρος, ο τόπος και οι καιρικές συνθήκες, ο καθορισµός του µέτρου και της ποιότητας της προπόνησης και η σωµατική και ψυχική κατάσταση του αθλητή ανάλογα µε το αν ήταν πληθωρικός, κρύωνε ή ήταν θερµόαιµος (Γαλ.-Yγ. 3,253,14-15). Oι απόψεις των συγγραφέων ήταν πολλές και πίστευαν ότι, πρώτα απ όλα, ο αθλητής έπρεπε να είναι ευδιάθετος, γιατί τότε η προπόνηση θα γινόταν πιο άνετη και εύκολη (Γαλ.-Yγ. 3,245, 51 3,252,58-59 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,15). Kαι θα ήταν διαφορετική αν γινόταν στο ύπαιθρο ή σε στεγασµένο χώρο, ή αν ο καιρός ήταν ψυχρός ή ζεστός, ξηρός ή υγρός ή µέτριος (Γαλ.-Yγ.2,240,53-4

5 55, Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,12). Tο χειµώνα έπρεπε να γίνονται οι δρόµοι και η πάλη, ενώ το καλοκαίρι η πάλη να γίνεται σε µικρότερο βαθµό, η δε χρήση του λαδιού ανάλογα µε τη θερµότητα και ψυχρότητα του τόπου (Iππ.-Περ. ιαίτ. 2,65 Γαλ. Yγ. 2,233,22-30 έως 239 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,13). Aν όµως ο αθλητής είχε κάποιο ατύχηµα ή έπασχε σε κάποιο µέρος του σώµατος, τότε έπρεπε ν αποφεύγει ορισµένες ασκήσεις, για να µην χειροτέψει τις κακώσεις του. Kαι αν υπήρχε κάποια αδύναµία σ ένα µέρος του σώµατος τότε έπρεπε, ειδικά ο νέος, να γυµνάζει αυτό το µέρος (Γαλ.-Yγ. 5,248,43-44). Eν συνεχεία λοιπόν ακολουθούσε η προπόνηση που αποτελούνταν από διάφορα µέρη: Ξεκινούσε µε την προπαρασκευή ή παρασκευή, ακολουθούσε η προπόνηση των πολλών ατόµων ή ο υγιεινός τρόπος προπόνησης, εν συνεχεία ο µερισµός ή κατασκευή ή προπόνηση κατ άλλον τινά τρόπον και τελείωνε µε την αποθεραπεία. O Γαληνός, στο σύγγραµµά του "Θρασύβουλος" γράφει σε λίγες γραµµές "πότερον ιατρικής ή γυµναστικής εστι το υγιεινόν", δηλ. ανάµεσα στην ιατρική και τη γυµναστική ποιό είναι το υγιεινό, και στο τέλος του βιβλίου του µας δίνει την όλη προπόνηση όπου και ξεχωρίζονται η γενική άσκηση, το "ασκητέον", και η ειδική προπόνηση των αθλητών, "γυµναστέον τον αθλητήν". O ίδιος κρίνοντας τους τρόπους της αθλητικής προπόνησης τις θεωρεί, παραθέτοντας λογικά επιχειρήµατα, ως µια κακοτεχνία των προπονητών (Φιλόστρ. Γυµν. 47) προς τους αθλητές, αναφέροντας τους κορυφαίους γυµναστές της εποχής του Θέωνα και Tρύφωνα. Kαι θέλοντας να στηρίξει τις απόψεις του αναφέρεται στα συγγράµµατα διάσηµων ιατρών: 5

6 "ίσασι γαρ µόρια της τέχνης αυτής δύο τα µέγιστα, θεραπευτικόν τε και υγιεινόν, αυτού δ αυ πάλιν του υγιεινού µέρους ίσασι το γυµναστικόν, ως και πρόσθεν επιδέδακται. Kαθάπερ ουν Iπποκράτης και ιοκλής και Πρωταγόρας και Φιλότιµος και Hρόφιλος όλης της περί το σώµα τέχνης επιστήµονες ήσαν, ως δηλοί τα συγγράµµατα αυτών, ούτως αυ πάλιν οι περί Θέωνα και Tρύφωνα την περί τους αθλητάς κακοτεχνίαν µεταχειρίζοντο, καθάπερ αυ και τα τούτων δηλοί συγγράµµατα, παρασκευήν τε τι γυµνάσιον ονοµαζόντων και αύθις έτερον τι µερισµόν έπειτ άλλον τι τελειον, αποθεραπείαν δ άλλο, και ζητούντων, είτε κατά την τοιαύτην περίοδον ασκητέον εστί και γυµναστέον τον αθλητήν είτε κατ άλλον τινά τρόπον (Γαλ.-Yγ. 3,245,14-15 Θρασ. 47). Παρασκευή. Oι αρχαίοι έδιναν µεγάλη σηµασία στη σωστή παρασκευή (προθέρµανση) των γυµναζοµένων, όχι µόνο για να προετοιµαστούν καλά, αλλά και γιατί έπρεπε να υπολογιστεί το ποσό και ο τρόπος εκτέλεσης των ασκήσεων. Kατά τον Γαληνό εάν δεν επροηγείτο τρίψη ή µασσάζ (από το ρήµα "µάσσω"=παρέχω χειρισµούς) η οποία θα προετοίµαζε τον αθλητή, τότε ο ασκούµενος κινδύνευε να πάθει διάφορες κακώσεις. H προθέρµανση άρχιζε µε ελαφριές κινήσεις, γιατί οι προπονητές γνώριζαν τη χρησιµότητα των ελαφριών κινήσεων πριν από έντονη δραστηριότητα. Για την επιτάχυνση της κυκλοφορίας του αίµατος και την προδιάθεση του οργανισµού για τις σφοδρότερες κινήσεις τη µέθοδο της τρίψης την έκριναν ως την καλύτερη και γινόταν µε συγκεκριµένη τεχνική ώστε να θερµανθεί το κορµί του αθλητή και να αποβάλει από πάνω του οτιδήποτε περιττό. Για το λόγο αυτό έπρεπε να είναι σύµµετρη, δηλ. ούτε απότοµη ούτε και µαλακή. Έτσι, λοιπόν, κατά την προθέρµανση, η γύµναση δεν άρχιζε απότοµα αλλά προοδευτικά αυξανόταν σε ένταση και ταχύτητα: "επιτείνει και παροξύνει τα γυµνάσια προς το τέλος" (Γαλ.-Yγ. 3,244,51-60 και 245,4-8 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,13). Έλαιον. H τρίψη µε λάδι ήταν αναπόσπαστο στοιχείο της προπόνησης. Γινόταν µε τη βοήθεια ενός ειδικού, του επονοµαζόµενου αλείπτη, ο οποίος έπρεπε να λαµβάνει υπόψη του τις καιρικές συνθήκες, την αντοχή και ηλικία των γυµναζοµένων καθώς την απόδοσή τους (Γαλ.-Yγ. 2,238,50-52 και 240,54-56 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,13). Oι γυµναζόµενοι άλειφαν µε προσοχή το πάνω µέρος του σώµατός τους (Aριστοφ.-Nεφ. 977) οπότε, για τους αθλητές της πάλης και του παγκρατίου οι λαβές γινόντουσαν πολύ πιο δύσκολες καθώς, σύµφωνα µε τους κανονισµούς, επιτρέπονταν να πιάνονται µόνο από τη µέση και πάνω (Λουκ.Aνάχ. 1). Pίψη σκόνης. Mετά τις τρίψεις και το έλαιον ακολουθούσε η ρίψη σκόνης (άµµου) στα λαδωµένα κορµιά των αθλητών. O ένας αθλητής έριχνε την σκόνη πάνω στον άλλον µε σκοπό να καταστήσουν τις διάφορες λάβές πιο αποτελεσµατικές µειώνοντας την ολισθηρότητα. Στους αγώνες πάλης ο παλαιστής προσπαθούσε να ρίξει σκόνη σε όλα τα µέρη του σώµατος του αντιπάλου, η λεγόµενη "επίπασις", ώστε οι λαβές του να είναι πιο αποτελεσµατικές (Λουκ.-Aνάχ. 1). Mε τις ίδιες προϋποθέσεις χρησιµοποιούνταν και ο πηλός και ο Φιλόστρατος περιγράφει πέντε τρόπους επιπάσεως, µε διαφορετικά πλεονεκτήµατα (Φιλ.-Γυµν. 56). Oι Σπαρτιάτες για παράδειγµα εφάρµοζαν το περίφηµο ξηραλοιφείν, όπου αλοίφονταν µόνο µε σκόνη, εφόσον η άλειψη µε λάδι ήταν ασυµβίβαστη στην προπόνηση από τη 6

7 Λυκούργειο Nοµοθεσία (Φιλ.-Γυµν. 58). O Γαληνός πίστευε ότι η επίπασιςξηραλοιφείν ήταν δραστικό µέσο για την σκληραγωγία του ατόµου και έπρεπε να γίνεται στους εφήβους και στους άνδρες και όχι στους παίδες (Γαλ.-Yγ. 2,242,56-57 και 3,245,15-16). Kυρίως προπόνηση H κυρίως προπόνηση γινόταν µε τους παρακάτω τρόπους: τον υγιεινό, τον µερισµό, την κατασκευή και κατ άλλον τινά τρόπον. Yγιεινός τρόπος προπόνησης. Kατά τον Γαληνό ο τρόπος αυτός αποτελούσε ένα σύµµετρο καθολικό γύµνασµα για όλο το σώµα, µε περίπατο, τρίψη και λουτρό (Γαλ.-Yγ. 6,275,25-27). Mερισµός. Ήταν ο διαχωρισµός της προπόνησης σε µέρη. O γυµναστής διάλεγε τις πιο κατάλληλες ασκήσεις για τη γύµναση όλου του σώµατος και τις περιλάµβανε στο ηµερήσιο πρόγραµµα. O µερισµός αποσκοπούσε στην καθολική εξάσκηση και την αγωνιστική προετοιµασία του σώµατος αλλά συγχρόνως αποτελούσε ένα γυµνάσιο στην ευρύτερή του έννοια (Γαλ.-Θρασ. 47). Kατασκευή. Ήταν όπως την ονοµάζει ο Γαληνός, το τελειότερο γύµνασµα, η υπερεντατική προπόνηση των αθλητών που επιθυµούσαν να λάβουν µέρος στους γυµνικούς αγώνες (Γαλ.-Yγ. 3,245,14-15). Kατ άλλον τινά τρόπον. Στο πρόγραµµα της αθλητικής προπόνησης υπήρχαν και άλλοι τρόποι, οι οποίοι και δεν περιορίζονταν στο σύστηµα της µιας ηµέρας, όπως η λεγόµενη "γυµναστική τετράς". Σύµφωνα µε αυτή, ο αθλητής έκανε διαφορετική προπόνηση κάθε ηµέρα αλλά µε σταθερά όρια. H δηµιουργία της προπονητικής αυτής µεθόδου προήλθε από την εµπειρία των προπονητών στους αγωνιστικούς χώρους και βασίστηκε στις προπονητικές µεθόδους που χρησιµοποιούσαν οι νικητές. Aυτός ήταν και ο λόγος που πολλοί γυµναστές αµφισβητούσαν την ορθότητα της µεθόδου των τετράδων, καθώς πίστευαν ότι δε λάµβανε υπόψη την ξεχωριστή ιδιοσυγκρασία (φυσιογνωµία) του κάθε αθλητή (Γαλ.-Yγ. 3,245,14-15 Φιλ.-Γυµν. 47). Yπήρχε ποικιλία γυµνασίων για την προετοιµασία του σώµατος. Oι παλαιστές και οι παγκρατιαστές χρησιµοποιούσαν την ακροχειρία, πιανόντουσαν δηλαδή από τα χέρια και πάλευαν χωρίς άλλη λαβή (Iππ.-Περ. ιαιτ. 2,64 Σχολ. Πλατ. Συν. 6,24). Oι πυγµάχοι το "πυξ ατρεµίζειν" όπου κρατούσαν τα χέρια τους συνεχώς υπερυψωµένα για να δυναµώνουν και τα πρόβαλαν, ενώ για τα κτυπήµατα είχαν την "κωρυκοµαχία" όπου µε γροθιές χτυπάγαν τον ειδικό σάκκο, τον κώρυκο (Iππ.-Περ. ιαιτ. 2,64 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,24). Mόνον για τα χέρια ήταν η "χειρονοµία" και η "σκιαµαχία", κινήσεις πυγµής χωρίς αντίπαλο στις οποίες συµπεριλαµβάνονταν και κινήσεις των ποδιών (Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,29-30). Γίνονταν και κινήσεις των χεριών από όλες τις αφετηρίες, από τη θέση χειρών εµπρός και οριζοντίως για τη γύµναση της άκρας χειρός και του καρπού (Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,22). Tο "πυτιλίζειν", κινήσεις των χεριών "δίκην" κουπιών και η "αλτηροβολία", για ν ασκούνται ρίχνοντας τους αλτήρες σε µήκος και ύψος (Γαλ.-Yγ. 2,240,6-7 Oρειβ-Iατρ. Συν. 6,14 και 34). Για τον κορµό του σώµατος έκαναν επικύψεις, κρατώντας τους αλτήρες ή τους έβαζαν στο έδαφος και µετά τους τοποθετούσαν αριστερά και µετά δεξιά (Γαλ.-Yγ. 2,241,8-60 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,34). Για τους δρόµους ήταν ο "περιτροχισµός", κυκλικό τρέξιµο, ο 7

8 "ανατροχισµός", ανάποδο τρέξιµο προς τα πίσω και το "εκπλεθρίζειν", τρέξιµο µιας απόστασης που µειώνονταν, εµπρός και πίσω (Γαλ.-Yγ. 2,240,6-8 Oρειβ.- Iατρ. Συν. 6,14). Eφαρµοζόταν και ή "µείζων αντίσταση", όπου οι δροµείς γυµνάζονταν στην άµµο (Λουκ.-Aνάχ. 27). Στα άλµατα εφάρµοζαν τον "αφαλµό", που γινόταν επιτόπου µε ταυτόχρονες αναπηδήσεις των ποδιών και το ένα πόδι λυγισµένο εµπρός, τον "εξαλµό" που ήταν όµοιος µε τον αφαλµό αλλά εν κινήσει και το "πηγήν άλµα", που ήταν άλµα προς τα επάνω ενώ τα δυό πόδια κτυπούσαν συγχρόνως τους γλουτούς (Λουκ.-Aνάχ. 4 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,13). Oι αθλητές επίσης γύµναζαν τα χέρια τους µε το να αναρριχώνται σε κρεµασµένο σχοινί και να κρατιώνται επάνω σ αυτό (Γαλ.-Yγ. 2,241,4-5 Oρειβ.-Σύν, 1,3). Yπήρχε και η άσκηση της "κρικηλασίας" ή του τροχού, όπου ο γυµναζόµενος έπιανε τον τροχό µε τα δυο του χέρια και τον περιέφερε κάτω από τα πόδια και το κεφάλι και αυτό γινόταν είτε επιτόπου "διεκπηδάν", ή προχωρώντας "διατρέχειν" (Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,26). Σε πολλά επίσης γυµνάσια υπήρχε και ο συγγυµναστής, κάποιος δηλαδή που βοηθούσε τον αθλητή, όπως για παράδειγµα κατά τη γύµναση του τραχήλου ο ένας προσπαθούσε να σύρει τον άλλον από τον τράχηλο και να τον αναγκάσει να σκύψει ενώ εκείνος αντιστεκόταν (Ξεν.-Συµπ. 2,18 Γαλ.-Yγ. 2,241,26-27). Oι δολιχοδρόµοι προπονούνταν σε διαδροµή οκτώ ή το πολύ δέκα σταδίων και οι πενταθλητές ελαφρά κάθε φορά σε κάποιο από τα τρία αγωνίσµατα, δρόµο, άλµα ή ακόντιο. Oι δροµείς έκαµναν προπόνηση τρέχοντας δίαυλο ή στάδιο ή και τα δύο, γιατί αυτά τ αγωνίσµατα δεν ήταν επίπονα. H προπόνηση των παλαιστών ήταν πιο επίπονη, ενώ των πυγµάχων και των παγκρατιαστών ήταν πιο συγκρατηµένη. Kαι αυτό επειδή λόγω της σκληρότητας των αγωνισµάτων αυτών, οι αθλητές στην προπόνηση δεν έδειχναν όλη την αγωνιστική τους ικανότητα για να µη πληγωθούν ή πληγώσουν τους συναθλητές τους και να βρίσκονται στην καλύτερη δυνατή κατάσταση κατά τη διεξαγωγή των αγώνων παγκρατίου στο στάδιο. Γι αυτό και κάθε φορά προπονούνταν µε διαφορετικά κτυπήµατα και λαβές. H προπόνηση κρατούσε ανάλογα µε την αντοχή του αθλητή και έπρεπε να διαρκεί όσο το χρώµα του γυµναζοµένου ήταν ζωηρό και το σώµα εξακολουθούσε, όπως έλεγαν, να αυξάνεται σε όγκο, αλλά και εφ όσον οι κινήσεις που γίνονταν ήταν οµαλές και εύρυθµες. Έτσι, η άσκηση έπρεπε να 8

9 σταµατάει µόλις ο αθλητής άρχιζε να οκλάζει, να κάθεται δηλαδή στα γόνατά του και να χαλαρώνει (Γαλ.-Yγ. 2,243,19-21 Oρειβ.-Iατρ. συν. 5,15). H προπόνηση για κάθε άθληµα είχε και τα ανάλογα αποτελέσµατα. Έτσι, όπως αναφέρουν οι συγγραφείς, τα δροµικά γυµνάσια αδυνάτιζαν και διέστειλαν τη σάρκα λόγω της µεγάλης αναπνοής. H πάλη και η τρίψη αύξαναν τη ζωική θερµότητα, τον όγκο και τη συνεκτικότητα των µυών. Όλα τα παλαιστικά και τα παγκρατιαστικά γυµνάσµατα έδιναν τα ίδια αποτελέσµατα, αλλά πίστευαν ότι µάλλον ξήραιναν τη σάρκα λόγω της µικρότερης έντασης και της µεγαλύτερης διάρκειάς τους. H ακροχειρία, η κωρυκοµαχία και η χειρονοµία αδυνάτιζαν και γύµναζαν το άνω µέρος του σώµατος ενώ οι αναπνευστικές ασκήσεις διεύρυναν τους πόρους και απέβαλαν από το δέρµα τα υγρά. H ανάτριψη, η µεν σκληρή στέριωνε τις σάρκες και η µαλακή τις µαλάκωνε, ενώ η πολλή ελάττωνε και η λίγη αύξανε τον όγκο τους. Oι αιωρήσεις, οι ανυψώσεις και οι άρσεις των χεριών είχαν ως αποτέλεσµα τον καθαρισµό του σώµατος και την αποβολή των περιττωµάτων (Iππ.-Περ. ιαίτ. 2,65 Γαλ.-Yγ. 3,244,51-60). O καθαρισµός του σώµατος από τις τοξίνες γινόταν µε υγιεινό και φυσιολογικό τρόπο µέσω του ιδρώτα, µε ελαφρείς δρόµους ταχύτητας και µετά τις ασκήσεις µε αποθεραπεία και περιπάτους. Oι δρόµοι µε ρούχα είχαν επίσης τα ίδια αποτελέσµατα καθώς θέρµαιναν περισσότερο τα σώµατα και καθάριζαν αρκετά το δέρµα (Iππ.-Περ. ιαίτ. 63 Γαλ.-Yγ. 3,245,4-8). Aποθεραπεία Mετά την κυρίως προπόνηση ακολουθούσε το τελευταίο της στάδιο η αποθεραπεία ή αποκατάσταση, το λεγόµενο "θεραπευτικόν γυµνάσιον" έτσι ώστε να επανέλθει ο οργανισµός στη φυσική του κατάσταση. H αποθεραπεία γενικώς είχε πολλές φάσεις, διαφορετικές η µία από την άλλη. Σ αυτή περιλαµβάνονταν τα αναπνευτικά γυµνάσια, τα αποθεραπευτικά γυµνάσια και τα λουτρά. Aναπνευστικά γυµνάσια. Στα αναπνευστικά γυµνάσια περιλαµβάνονταν εισπνοές και εκπνοές, είτε σιωπηρές είτε ηχηρές. Yπήρχαν "αι µέγισται αναπνοών και φωνών" που ήταν οι βαθειές εκπνοές, οι εισπνοές οι επονοµαζόµενες "µετά καταλήψεως" καθώς και οι βαθειές εισπνοές "κατάληψις πνεύµατος" που ήταν εισπνοές που τις κρατούσαν για αρκετή ώρα. Yπήρχαν και οι "εκφυσήσεις", ζωηρές και ισχυρές εκπνοές, οι οποίες πίστευαν ότι ανακούφιζαν την καρδιά (Iππ.-Περ. ιαιτ. 2,65 Γαλ.-Yγ. 2,242, ,244, ,245,27-28 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,9 10). Kαθαρισµός του σώµατος. Eν συνεχεία γινόταν ο καθαρισµός του σώµατος από το έλαιον, τις σκόνες και τον ιδρώτα. Xρησιµοποιούνταν η µεταλλική στλεγγίς και η διαδικασία αυτή ονοµαζόταν "αποστλεγγισµός ή αποστλεγγίζεσθαι" και το όργανο, η στλεγγίς, αργότερα πήρε τ όνοµα ξύστρα και η πράξη "αποξύεσθαι" (Πλάτ.-Iππ. 368c). H διαδικασία του αποστλεγγισµού µαρτυρείται επίσης και από σχετικές αγγειογραφίες (Aποξυόµενος Λυσίπου, 4ο π.x. αι. Bατικανό, Aθλητής µε στλεγγίδα, Bιέννη). Aποθεραπευτικά γυµνάσια. Aκολουθούσε το λεγόµενο "θεραπευτικόν γυµνάσιον", η κυρίως αποθεραπεία, δηλαδή, από τον αλείπτη, ο οποίος και εφάρµοζε ανάλογες τρίψεις µε σκοπό να καταπραΰνει το καταπονηµένο νευρικό σύστηµα του αθλητή. Yπήρχαν πολλών ειδών και ποικιλιών τρίψεις τις 9

10 οποίες ο Γαληνός περιγράφει µε πολλές λεπτοµέρειες. Γινόντουσαν τρίψεις πολλών ατόµων συγχρόνως, µε αργές και ήρεµες διαλειµµατικές κινήσεις, έτσι ώστε να υπάρχει χρόνος για την αποβολή των περιττωµάτων χωρίς να χάνει τη θερµότητα το σώµα του τριβοµένου (Iππ.-Περ. ιαίτ. 2,65 Γαλ.-Yγ. 3,245,4-8 2, ,249,40-43 Oρειβ.-Iατρ. Συν. 6,16). Λουτρά. Tέλος, ακολουθούσε ο καθαρισµός του σώµατος µε νερό. Oι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν από παλιά ότι τα λουτρά όχι µόνον καθάριζαν το σώµα από τον ιδρώτα, αλλά το ξεκούραζαν και προσέδιδαν ψυχική ευδιαθεσία. Xαρακτηριστικά, ο Όµηρος αναφέρει ότι στον Tρωϊκό πόλεµο όταν ο Oδυσσεύς και ο ιοµήδης γύρισαν από καταδροµική επιχείριση, κουρασµένοι µπήκαν στη θάλασσα για ν απαλλαγούν από τον ιδρώτα και αφού δροσίστηκαν µπήκαν σε ζεστό λουτρό (Iλιάς, K, Oδύσ..48 Θ, ). Έτσι, για τον ταλαιπωρηµένο άνθρωπο και τον αθλητή, όλα αυτά συνέβαλαν σε µια πλήρη αποκατάσταση. O Φιλόστρατος αναφέρει ότι αµέσως µετά την ίδρυση των Oλυµπιακών Aγώνων οι αθλητές έκαναν λουτρό στα ποτάµια και στις πηγές (Φιλ.-Γυµν. 43). Tα λουτρά στους προπονητικούς και αγωνιστικούς χώρους ήταν ψυχρά και θερµά (Iππ.-Περ. ιαίτ. 2,68 Γαλ.-Yγ. 3,247,23-26). Aπό τον 5ο αι. π.x. τα λουτρά έγιναν αναπόσπαστο µέρος των αθλητικών εγκαταστάσεων των γυµναστηρίων σε όλο τον ελληνικό χώρο. Aπό τον Hρόδοτο µαθαίνουµε και την ύπαρξη ατµόλουτρων στην ίδια περίοδο, τα λεγόµενα "βαλάνεια" (Hρόδ. 4,75 Aριστοφ.-Nεφ Γαλ.-Yγ. 3,247,40-51). Yπήρχε επίσης και το "υδρόλουτρο", που αποτελούνταν από ένα κλίβανο τοποθετηµένο κάτω από το δάπεδο που ανέδιδε ατµό οπότε ακολουθούσε το θερµό λουτρό και αµέσως µετά το ψυχρό λουτρό. Πιο παλιά εχρησιµοποιείτο το "πυρίασθαι", ένας θολωτός θάλαµος ο οποίος θερµαίνονταν µε υπόκαυστρο κάτω από το δάπεδο (Φιλ.-Γυµν. 58). Για τα ψυχρά λουτρά υπήρχε ιδιαίτερος "λουτρών" (Γαλ.-Yγ. 3,247,23-26) ενώ σε µεγάλα στάδια οι αθλητές µπορούσαν να κολυµπούν σε κολυµβητήρια, "κολυµβηθρών", όπως αυτό που βρέθηκε στους ελφούς. Aνάπαυσις. Oι αθλητές όταν δεν γυµνάζονταν αναπαύονταν, γιατί δεν έπρεπε να φροντίζουν µόνον για τα γυµνάσιά τους, αλλά και για την ανάπαυση και τον ύπνο τα οποία ήταν µέρος των ασκήσεων και έπρεπε να τα επιδιώκουν (Πλάτ.-Πολιτ. 556c Λουκ.-Aληθ. Iστορ. 1,1). Hλιόλουτρα. Oι αρχαίοι πίστευαν ότι οι αθλητές έπρεπε να εκτίθενται στις ηλιακές ακτίνες, αφ ενός για ν αντέχουν στους αγώνες κάτω από τον ήλιο και αφ ετέρου για τα ωφελήµατα από τις ηλιακές ακτίνες. O Φιλόστρατος αναφέρει ότι τα ηλιόλουτρα έπρεπε να γίνονται µε λογική και µ επιστηµονικό τρόπο (Φιλ.-Γυµν. 58). BIBΛIOΓPAΦIA APIΣTOTEΛHΣ, Pητορική, κείµ. εισαγ. µετάφρ. σχόλ. H. Hλιού, εκδοσ. I. Zαχαρόπουλος, Aθήνα, χ.χ. Πολιτικά, κείµ, εσαγ. µετάφρ. σχόλ. Π. Λεκατσά, εκδοσ. I. Zαχαρόπουλος, Aθήνα, χ.χ. APIΣTOΦANHΣ, Nεφέλες, κείµ. εισαγ. µετάφρ. σχόλ. K. Bάρναλη, εκδοσ. I. Zαχαρόπουλος, Aθήνα, χ.χ. ΓAΛHNOΣ, Θρασύβουλος, scripta minota, vol. III. G.Helmreich, in aedius B.G. Teubueri, Lirsiae, 1883 Περί της δια σµικράς σφαίρας γυµνασίου, scripta minota, vol. I. I.Marguardr, in aeribus B.G. Teubueri, Lipsiae, 1885 O Άριστος και Φιλόσοφος, κείµ, εκδοσ. Iατρική Eπιθεώρ. Eνόπλων 10

11 υνάµεων, τόµ. 2, τεύχος 1, Aθήνα, 1983 Yγιεινά, De Tuenta valetudine secunta libri six, per B. Lasium, Basileae, 1538 HPO OTOΣ, Iστορία, Libr. IX, edid. Henz. Rudolph. Dietesch, B.G. Tyebueri, Lirsiae, 1901 IΠΠOKPATHΣ, Περί αρχαίης Iατρικής, Περί ιαίτης, Περί Eυσχηµοσύνης, κείµ. εισαγ. µετάφρ. σχόλ. B. Mανδηλαράς, εκδ. Kάκτος, 1992 ΛOYKIANOΣ, Aληθούς Iστορία, Aνάχαρσις, ex Recognitione Caroli Lacolitz, vol. III, B.G.Tuebyeri, Lipsiae, 1873, 1878, 1913 ΞENOΦΩN, Συµπόσιο, κείµ., εισαγ. µετάφρ. σηµ. Aδ. H. ιαµαντόπουλος, εκδ. Πάπυρος, Aθήνα, 1975 OMHPOΣ, Iλιάς, edid. Gyiliemus Dindor, B.G. Tuepueri, Lipsiae, 1865, Oδύσσεια, Lipsiae, 1892 OPEIBAΣIOΣ, Iατρικές Συναγωγές, vol. I, Libros VI, edid. I.Raeder, Lipsiae et Rerobini in earobus B.G. Tuepueri, 1928 ΠAYΣANIAΣ, Eλλάδος Περιήγησις, κειµ, µετάφρ. σχόλ. N.Παπαζήση, εκδοσ. N. Παπαζήση, Hλιακά, Aθήνα, 1965 ΠΛATΩN, Γοργίας, κείµ, εισαγ. µετάφρ, σχόλ. Σ.Tζουµελέκα, εκδοσ. I. Zαχαρόπουλος, Aθήνα, χ.χ. Iππίας, κείµ. εισαγ. µετάφρ. σχόλ. Φιλολογ. Oµάδα Kάκτου, εκδοσ. Kάκτος,1993 Nόµοι, κείµενο, µετάφρ. Γ.Kουσουνέλης, εισαγ. σηµειώσ. B.Aναστασόπουλος, εκδοσ. Kάκτος, Aθήνα, 1992 Πολιτεία, κείµ, εισαγ. µετάφρ. σχόλ. I.Γυπάρης, εκδοσ. I. Zαχαρόπουλος, Aθήνα, χ.χ. Πρωταγόρας, κείµ. µετάφρ. σχόλ. B. Tατάκης, εκδοσ. I. Zαχαρόπουλος, Aθήνα, χ.χ. ΠΛOYTAPXOΣ, Hθικά, κείµ. εισαγ. µετάφρ. σχόλ. Π. Pότας-A. Kατσουρός, εκδοσ. I. Zαχαρόπουλος, Aθήνα, χ.χ Λυκούργος, κείµ. µετάφρ. σχόλ. A. Λαζάρου, εκδοσ. I. Zαχαρόπουλος, Aθήνα, χ.χ. Περί Παίδων Aγωγής, κείµ, εισαγ. µετάφρ. σχόλ. B. Kρητικού, εκδοσ. Πάπυρος, Aθήνα, χ.χ. Tα παλαιά των Λακεδαιµονίων επιτεύγµατα, κείµ. εισαγ. µετάφρ. σχόλ. Φιλολ. Oµάδα Kάκτου, εκδοσ. Kάκτος, Aθήνα, 1995 ΦIΛOΣTPATOΣ, Γυµναστικός, κείµ. εισαγ. µετάφρ. σχόλ. K. Kιτρινιάρη, εκδοσ. Π. Πιτσιλινάκου, Aθήνα, 1961 Bίος Aπολλωνίου του Tυάνεως, Vol. II, London, William, Heinemaun LTD, Harvad University Press,

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Είδη άσκησης άθλησης

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγές στο έµψυχο υλικό ή στο στυλ παιχνιδιού

Αλλαγές στο έµψυχο υλικό ή στο στυλ παιχνιδιού ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η προετοιµασία των ποδοσφαιριστών για τη νέα αγωνιστική σεζόν Θέµατα ανάπτυξης Ο σκοπός της προετοιµασίας Η δοµή του προπονητικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός, εφαρμογή και καθοδήγηση προγραμμάτων άσκησης

Σχεδιασμός, εφαρμογή και καθοδήγηση προγραμμάτων άσκησης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχεδιασμός, εφαρμογή και καθοδήγηση προγραμμάτων άσκησης Ενότητα 7: Προγραμματισμός προπόνησης ανάπτυξης φυσικής κατάστασης Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης

Διαβάστε περισσότερα

Αγωνίσματα που ταξίδεψαν στο χρόνο

Αγωνίσματα που ταξίδεψαν στο χρόνο ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΙΛΛΑΣ στην αρχαία Ελλάδα 3 Αγωνίσματα που ταξίδεψαν στο χρόνο Πολλά αγωνίσματα της αρχαιότητας άντεξαν στο πέρασμα των αιώνων συνεχίζοντας να υπάρχουν μέχρι σήμερα θυμίζοντας τους μακρινούς

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση ΠΗΓΕΣ 1 2 Φύλλο εργασίας:1 Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση 1) Ο Ηρακλής πρώτος, κατά την παράδοση, έφερε την -- -- -- -- -- -- -- -- στο χώρο της Ολυμπίας

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω παρατίθενται οι σηµαντικότερες λειτουργίες του δροµικού κοµπιούτερ:

Παρακάτω παρατίθενται οι σηµαντικότερες λειτουργίες του δροµικού κοµπιούτερ: ΡΟΜΙΚΟ ΚΟΜΠΙΟΥΤΕΡ/ ΦΟΡΗΤΟ ΚΑΡ ΙΟΣΥΧΝΟΜΕΤΡΟ POLAR RS800sd Το να µάθεις να τρέχεις µε γρηγορότερο και διασκελισµό µπορεί να αυξήσει δραµατικά την απόδοσή σας σε αγωνίσµατα µεγάλων αποστάσεων όπως το τρίαθλο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΠΟ

ΠΡΟΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΠΟ ΠΡΟΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΗ ΠΡΟΘΕΡΜΑΝΣΗ Ορισμός Είναι η προοδευτική σωματική, ψυχική και νοητική προετοιμασία του ποδοσφαιριστή πριν από την προπόνηση ή τον αγώνα με σκοπό τη δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο. Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing

Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο. Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing Ο Μαραθώνιος δρόμος αποτελεί ίσως το μαζικότερο και πιο ιστορικό αγώνισμα στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΤΑΛΕΝΤΟ. Επιμέλεια football-academies Δευτέρα, 04 Μάρτιος 2013

ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΤΑΛΕΝΤΟ. Επιμέλεια football-academies Δευτέρα, 04 Μάρτιος 2013 Στο ποδόσφαιρο η έναρξη της συστηματικής προπονητικής διαδικασίας γίνεται ολοένα και πιο νωρίς. Αυτό πλέον αποτελεί τη βάση της προπονητικής φιλοσοφίας μεγάλων ευρωπαϊκών και όχι μόνο συλλόγων. Η προπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ασκήσεις για τη μέση

ασκήσεις για τη μέση ασκήσεις για τη μέση 1 η άσκηση ύπτια θέση (ανάσκελα) Λυγίζουμε τα δύο γόνατα και τα τραβάμε με τα χέρια δυνατά προς το στήθος. Μετράμε αργά μέχρι το 5 και επαναφέρουμε τα πόδια στην αρχική θέση. Χαλαρώνουμε

Διαβάστε περισσότερα

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη ταξινόμιση της φυσικής κατάστασης Δύναμη Αντοχή φυσική κατάστασ η Ταχύτητα Ευλυγισία ποιοι ασχολούνται με την άσκηση με βάρη οι αθλητές της άρσης βαρών, οι

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ. Εκπαιδευτική ομάδα ΕΠΟ

ΗΜΕΡΗΣΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ. Εκπαιδευτική ομάδα ΕΠΟ ΗΜΕΡΗΣΙΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ Εκπαιδευτική ομάδα ΕΠΟ Μοντέλο σχεδιασμού της προπόνησης Έλεγχος / Διάγνωση της παρούσας προπονητικής και αγωνιστικής κατάστασης Καθορισμός στόχων προπόνησης Πλάνο προπόνησης

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ

Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Βασικοί άξονες του αθλητικού συστήματος Ανίχνευση-ανεύρεση ταλαντούχων παιδιών Επιλογή ταλέντων - επίλεκτων αθλητών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης 1 ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1 Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης Η µεταφορά ενέργειας στο σώµα διαφέρει ανάλογα µε το είδος της άσκησης, τη διάρκεια, την ένταση και

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 10: Προγραμματισμός προπόνησης ανάπτυξης φυσικής κατάστασης Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΤΟ ΣΕΡΒΙΣ Το σερβίς είναι το στοιχείο της τεχνικής με το οποίο αρχίζει το παιχνίδι Το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΓΓΕΛΗ ΕΥΓΕΝΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΙΛΛΗ ΕΦΗ ΓΕΩΡΒΑΣΙΛΗ ΤΖΟΥΛΙΑ

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΓΓΕΛΗ ΕΥΓΕΝΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΙΛΛΗ ΕΦΗ ΓΕΩΡΒΑΣΙΛΗ ΤΖΟΥΛΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΓΓΕΛΗ ΕΥΓΕΝΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΙΛΛΗ ΕΦΗ ΓΕΩΡΒΑΣΙΛΗ ΤΖΟΥΛΙΑ Από την Αρχαία Ελλάδα στο Σήμερα 900 π.χ: η πρώτη γραπτή μαρτυρία 6 ος 5 ος αι.: σημαντική εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΣΠΑΡΤΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοργάνωση. Ίδρυση-Μυθολογία

Διοργάνωση. Ίδρυση-Μυθολογία "Όπως το νερό είναι το πολυτιμότερο από τα στοιχεία, και όπως ο χρυσός προβάλλει σαν το πιο ακριβό ανάμεσα σε όλα τα αγαθά, και όπως, τέλος, ο ήλιος φωτοβολεί περισσότερο από κάθε άλλο άστρο, έτσι και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B

Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B ΟΡΙΣΜΟΣ Γενικά με τον όρο αντοχή εννοούμε την φυσική (σωματική) και ψυχική ανθεκτικότητα του παίκτη στην κόπωση σε επιβαρύνσεις μεγάλης διάρκειας και

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η προπόνηση της δύναµης στο ποδόσφαιρο Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ποδοσφαιριστής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΟΜΑΔΑ ΜΑς : ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ, ΚΟΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, ΚΟΤΤΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ, ΛΑΖΑΝΗ ΚΩΝ/ΝΑ Η ΥΠΕΥΘΥΝΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΟΜΑΔΑ ΜΑς : ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ, ΚΟΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, ΚΟΤΤΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ, ΛΑΖΑΝΗ ΚΩΝ/ΝΑ Η ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΟΜΑΔΑ ΜΑς : ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ, ΚΟΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, ΚΟΤΤΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ, ΛΑΖΑΝΗ ΚΩΝ/ΝΑ Η ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ : ΛΟΥΚΟΠΟΥΛΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρώτο ερευνητικό

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ (ΘΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΣΤΙΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ) Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ (ΘΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΣΤΙΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ) Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ (ΘΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΣΥΝΑΡΜΟΣΤΙΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ) Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης Μάθημα: Φυσική Αγωγή Υπ. Καθηγητής: Λάμπρος Αθανασόπουλος Τμήμα: Α1 Σχολικό έτος: 2013-2014 Από τους μαθητές του τμήματος Α1 Αρχαίοι Ολυμπιακοί Αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι, Ενδεικτικές ραστηριότητες και Πλάνο Μαθήµατος στη διδασκαλία του Κλασικού Αθλητισµού

Στόχοι, Ενδεικτικές ραστηριότητες και Πλάνο Μαθήµατος στη διδασκαλία του Κλασικού Αθλητισµού Στόχοι, Ενδεικτικές ραστηριότητες και Πλάνο Μαθήµατος στη διδασκαλία του Κλασικού Αθλητισµού ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής 1 Το αντικείµενο του Κλασικού Αθλητισµού περιλαµβάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικά χαρακτηριστικά και µεθοδική διδασκαλία των αλµάτων στο σχολείο

Τεχνικά χαρακτηριστικά και µεθοδική διδασκαλία των αλµάτων στο σχολείο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Τεχνικά χαρακτηριστικά και µεθοδική διδασκαλία των αλµάτων στο σχολείο Εισηγητής: Γούλας Παναγιώτης, ΚΦΑ ΤΑ ΑΛΜΑΤΑ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΚΑΘΕΤΑ ΑΛΜΑ ΣΕ ΜΗΚΟΣ ΑΛΜΑ ΤΡΙΠΛΟΥΝ ΑΛΜΑ ΣΕ ΥΨΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι βελτίωσης της ταχύτητας. Τεστ ελέγχου και πρόγνωσης για τα αγωνίσματα των ρίψεων

Τρόποι βελτίωσης της ταχύτητας. Τεστ ελέγχου και πρόγνωσης για τα αγωνίσματα των ρίψεων Τρόποι βελτίωσης της ταχύτητας Προπόνηση με όργανα διαφορετικού βάρους Τεστ ελέγχου και πρόγνωσης για τα αγωνίσματα των ρίψεων Φανή Μπερμπερίδου PhD. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ Βασικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ενότητα: Αθλητισμός (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε.

ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ. Ένας «χάρτης» από λέξεις. αρθρώσεις. σκελετό. είναι γερό όταν. φροντίζουμε. για τη διατροφή μας. προσέχουμε. 103-112_22ENOTHTA5 4/3/2013 12:35 µµ Page 103 ENOTHTA 5 ENOTHTA 5 ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ (Άτομο - Άνθρωπος) Ένας «χάρτης» από λέξεις μυς αρθρώσεις σκελετό άλλα όργανα: μάτια, έχει έχει έχει

Διαβάστε περισσότερα

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστήμιου Πατρών Πρόγραμμα Αγωγής Σταδιοδρομίας «Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την ενίσχυση της αυτογνωσίας των μαθητών». ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ασκήσεις για τον αυχένα

ασκήσεις για τον αυχένα ασκήσεις για τον αυχένα 1 η ΑΣΚΗΣΗ θέση καθιστή ή όρθια Έχοντας σταθερούς τους ώμους, κατεβάζουμε το κεφάλι προς τα κάτω, έτσι ώστε το πηγούνι να ακουμπήσει στο στέρνο. στην αρχική θέση. Σηκώνουμε το κεφάλι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΣ ΜΕΓΙΣΤΩΝ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: ΚΕ1001 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΣ ΜΕΓΙΣΤΩΝ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: ΚΕ1001 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΣΤΗ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: ΚΕ1001 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Τ ε χ ν ο λ ο γ ι κ ό Ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ό Ί δ ρ υ μ α Σ τ ε ρ ε ά ς Ε λ λ ά δ α ς Σ χ ο λ ή Ε π α γ γ ε λ μ ά τ ω ν Υ γ ε ί α ς & Π ρ ό ν ο ι α ς Τ μ ή μ α Φ υ σ ι κ ο θ ε ρ α π ε ί α ς Π ρ ό γ ρ α

Διαβάστε περισσότερα

Τέτοια προγράμματα και ιδίως καθημερινά, σπάνια βλέπουμε να δίνονται σε παιδιά για τις διακοπές τους.

Τέτοια προγράμματα και ιδίως καθημερινά, σπάνια βλέπουμε να δίνονται σε παιδιά για τις διακοπές τους. Πρόγραμμα προπόνησης, συντήρησης και εξάσκησης, καθώς και διατροφής, κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών, κοινοποίησε στην σελίδα της στο ίντερνετ, η σχολή ποδοσφαίρου του Ολυμπιακού Πειραιώς στην

Διαβάστε περισσότερα

1 σεµινάριο 40 2 σεµινάρια 70 3 σεµινάρια 90 4 σεµινάρια 110 2109765100, 2109711213, 2109713665, 2109734341

1 σεµινάριο 40 2 σεµινάρια 70 3 σεµινάρια 90 4 σεµινάρια 110 2109765100, 2109711213, 2109713665, 2109734341 Fitness Training Seminar Series ΙΙ H Maximum Fitness σε συνεργασία µε τη Gymnastika διοργανώνουν σειρά επιµορφωτικών και εκπαιδευτικών σεµιναρίων. Ο σχεδιασµός και η δοµή των σεµιναρίων ακολουθούν τα διεθνή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΛΕΪΜΠΟΛ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΕΤΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΕΦΑΑ Δ.Π.Θ.

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΛΕΪΜΠΟΛ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΕΤΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΕΦΑΑ Δ.Π.Θ. Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΛΕΪΜΠΟΛ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΕΤΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΕΦΑΑ Δ.Π.Θ. Το Βόλεϊ, όπως και τα άλλα αθλήµατα χρησιµοποιείται ως µέσο επίτευξης των στόχων της Φυσικής Αγωγής στο σχολείο.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Πατεράκης. Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσικοθεραπείας

Στέφανος Πατεράκης. Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσικοθεραπείας Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσικοθεραπείας Γενικά : Χαλάρωση είναι η ηρεμία και η ανάπαυση του σώματος και του μυαλού, δηλ. το αντίθετο του στρες. ΧΑΛΑΡΩΣΗ: επιστημονικά ορίζεται η κατάσταση κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΓΥΜΝΑΣΗΣ ΙΑΙΤΗΤΩΝ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΓΥΜΝΑΣΗΣ ΙΑΙΤΗΤΩΝ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ 1ΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΜΕΣΟΚΥΚΛΟΣ (ΠΡΙΝ ΤΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΤΕΣΤ) 1 Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 1Χ150 μ ( 50μ + 50 μ + 50 μ) 1χ250 μ (50 μ + 50 μ + 50 μ) Χ5 δ=90 Δ= 4 (Ο δρόμος εκτελείται ως εξής: τα πρώτα 50 μ αργά

Διαβάστε περισσότερα

EASY FIT 5 TRAINER ΟΡΓΑΝΟ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

EASY FIT 5 TRAINER ΟΡΓΑΝΟ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ EASY FIT 5 TRAINER ΟΡΓΑΝΟ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Κωδ: ΤΡΕΙΝΕΡ, ΤΡΕΙΝΕΡ-1 Το σετ που έχετε αγοράσει περιλαµβάνει: 1 Easy Fit 5 Trainer 2 χειρολαβές 2 µπάλες αντίστασης επίπεδο εκγύµνασης 2: µεσαίο (πράσινο)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕ ΒΑΡΗ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕ ΒΑΡΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕ ΒΑΡΗ Οι συμβουλές που θα διαβάσετε στο παρακάτω άρθρο έχουν χαρακτήρα ενημερωτικό και απαιτούν την στενή παρακολούθηση ενός γυμναστή κατά την εφαρμογή τους ώστε να αποφευχθούν τραυματισμοί.

Διαβάστε περισσότερα

Προπόνηση δύναμης για δρομείς μεγάλων αποστάσεων

Προπόνηση δύναμης για δρομείς μεγάλων αποστάσεων Προπόνηση δύναμης για δρομείς μεγάλων αποστάσεων ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Γ Υ Μ Ν Α Σ Τ Η Σ Π Ρ Ο Π Ο Ν Η Τ Η Σ ( Ε Ι Δ Ι Κ Ο Τ Η Τ Α & Α Δ Ε Ι Α Α Σ Κ Η Σ Η Σ Ε Π Α Γ Γ Ε Λ Μ Α Τ Ο Σ Σ Τ Ο Ν Κ Λ Α Σ Σ Ι Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΜΗΣ. Κριτήρια επιλογής ασκήσεων ΕΠΕΑΕΚ: : ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ. Ρύθµιση και καθοδήγηση

ΥΝΑΜΗΣ. Κριτήρια επιλογής ασκήσεων ΕΠΕΑΕΚ: : ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ. Ρύθµιση και καθοδήγηση ΕΠΕΑΕΚ: : ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ρύθµιση και καθοδήγηση της φυσικής ικανότητας της ΥΝΑΜΗΣ Μεθοδολογία Προπόνησης ύναµης Μορφές οργάνωσης Ρύθµιση και καθοδήγηση

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος της Σπάρτης

Το κράτος της Σπάρτης Το κράτος της Σπάρτης Περιζζόηερες πληροθορίες μπορείηε να Βρείηε ζηο διαδίκησο ζηις πιο κάηω ζελίδες: http://www.spartans.gr/ Αρταία Σπάρηη http://www.laconia.org/ Λακωνία http://www.culture.gr/maps/pelop/lakonia/lakonia_gr.html

Διαβάστε περισσότερα

Aθλητισμός από τη λέξη άθλος είναι ο αγώνας, ο κόπος, η άμιλλα για βραβείο. Επιπροσθέτως, είναι η σωματική και πνευματική προσπάθεια υπεροχής, νίκης

Aθλητισμός από τη λέξη άθλος είναι ο αγώνας, ο κόπος, η άμιλλα για βραβείο. Επιπροσθέτως, είναι η σωματική και πνευματική προσπάθεια υπεροχής, νίκης Aθλητισμός από τη λέξη άθλος είναι ο αγώνας, ο κόπος, η άμιλλα για βραβείο. Επιπροσθέτως, είναι η σωματική και πνευματική προσπάθεια υπεροχής, νίκης σε ένα άθλημα, αγώνισμα, με ορισμένες απαιτήσεις επίδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Ολυμπιακοί αγώνες ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ Α2

Ολυμπιακοί αγώνες ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ Α2 Ολυμπιακοί αγώνες ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ Α2 ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ Η ΑΡΧΗ Σύμφωνα με την παράδοση, πρώτοι οι θεοί αγωνίστηκαν στην Ολυμπία! Επίσης κάποιες πηγές αναφέρουν αρκετούς ήρωες ως ιδρυτές των αγώνων. Η

Διαβάστε περισσότερα

29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ & ΚΑΡΔΙΑ

29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ & ΚΑΡΔΙΑ ΠΑΠΑΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΗΤΑΣ ΕΚΠ/ΚΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ e-mail: nikitpapa@yahoo.gr (ΑΡΘΡΟ) 29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ & ΚΑΡΔΙΑ Σεπτεμβρίου Κάθε χρόνο από το 1999, η Παγκόσμια Ομοσπονδία Καρδιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 19 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ Είναι πολύ μακριά το ένα από το άλλο, κινούνται πολύ γρήγορα και συγκρούονται μεταξύ τους και με τα τ

Μάθημα 19 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ Είναι πολύ μακριά το ένα από το άλλο, κινούνται πολύ γρήγορα και συγκρούονται μεταξύ τους και με τα τ Μάθημα 19 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΕΡΙΑ Είναι πολύ μακριά το ένα από το άλλο, κινούνται πολύ γρήγορα και συγκρούονται μεταξύ τους και με τα τοιχώματα του δοχείου που τα περιέχει Σε προηγούμενα μαθήματα αναφερθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ΣΕΡΒΙΣ Η υποδοχή του σερβίς είναι η φάση του παιχνιδιού κατά την οποία μια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Η Ακ. Αν. Α. αυξάνει την ικανότητα γρήγορης δραστηριότητας και γρήγορης παραγωγής ενέργειας στις ασκήσεις υψηλής έντασης.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Η Ακ. Αν. Α. αυξάνει την ικανότητα γρήγορης δραστηριότητας και γρήγορης παραγωγής ενέργειας στις ασκήσεις υψηλής έντασης. ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η προπόνηση της άκυκλης αναερόβιας αντοχής Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Η Ακ. Αν.

Διαβάστε περισσότερα

Αντοχή. Γρίβας Γεράσιμος

Αντοχή. Γρίβας Γεράσιμος Αντοχή Γρίβας Γεράσιμος Αντοχή είναι η ικανότητα: α. αντίστασης στην κόπωση και β. γρήγορης ανάληψης. Η ικανότητα αντοχής χαρακτηρίζεται από: Ø Τη σωματική, πνευματική και ψυχική ικανότητα του ατόμου να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον αγωνιστικό αθλητισμό (δύναμη - ισχύς)»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον αγωνιστικό αθλητισμό (δύναμη - ισχύς)» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Επικοινωνία και συνεννόηση μεταξύ καθηγητή Φ.Α και μαθητών Καλύτερη συνεργασία Εξοικονόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΠΟ

Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΠΟ Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΠΟ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΜΟΝΟΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΜΟΝΟΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ Ταχύτητα είναι η ικανότητα του παίκτη να

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Καλώς ήρθατε στο Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας του ιστότοπου

Καλώς ήρθατε στο Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας του ιστότοπου Καλώς ήρθατε στο Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας του ιστότοπου www.psychologyonline.gr! Μαζί µε τις καλύτερες ευχές µας για ένα αγωνιστικά επιτυχηµένο καλοκαίρι και τις πιο ξεκούραστες διακοπές, σε αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΓΥΜΝΑΣΗΣ ΔΙΑΙΤΗΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΓΥΜΝΑΣΗΣ ΔΙΑΙΤΗΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ 2ΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΣ ΜΕΣΟΚΥΚΛΟΣ (ΠΡΙΝ ΤΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΤΕΣΤ) 1 Η ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 1Χ150 μ ( 50μ + 50 μ + 50 μ) 1χ250 μ (50 μ + 50 μ + 50 μ + 50 μ + 50 μ) Χ 6 δ=90 Δ= 4 ( Ο δρόμος εκτελείται ως εξής: τα

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης

Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης Βασικές δεξιότητες 1)Κατάλληλη ρακέτα 2)Σωστός τρόπος κρατήματος 3)Διδασκαλία βασικών χτυπημάτων και σωστή στάση 4)Σέρβις 5)Εκμάθηση τεχνικής χτυπημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ. Ατομική επιθετική τακτική είναι η επιθετική συμπεριφορά ενός παίκτη στις διάφορες αγωνιστικές φάσεις του αγώνα

ΟΡΙΣΜΟΣ. Ατομική επιθετική τακτική είναι η επιθετική συμπεριφορά ενός παίκτη στις διάφορες αγωνιστικές φάσεις του αγώνα ΟΡΙΣΜΟΣ Ατομική επιθετική τακτική είναι η επιθετική συμπεριφορά ενός παίκτη στις διάφορες αγωνιστικές φάσεις του αγώνα Πιο συγκεκριμένα, με τον όρο ατομική επιθετική τακτική εννοούμε τις προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Νοερή Απεικόνιση. «Όσο ήμουν στον αέρα, σκεφτόμουνα μόνο ότι ήμουν ένα πουλί που πετούσε πάνω από πόλεις και βουνά.» Bob Beamon

Νοερή Απεικόνιση. «Όσο ήμουν στον αέρα, σκεφτόμουνα μόνο ότι ήμουν ένα πουλί που πετούσε πάνω από πόλεις και βουνά.» Bob Beamon Νοερή Απεικόνιση «Όσο ήμουν στον αέρα, σκεφτόμουνα μόνο ότι ήμουν ένα πουλί που πετούσε πάνω από πόλεις και βουνά.» Bob Beamon ΟΡΙΣΜΟΙ Απεικόνιση: η ικανότητα να φανταστούμε κάποια κίνηση όταν μας ζητηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ. Τί είναι η εργομετρία;

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ. Τί είναι η εργομετρία; ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ Τί είναι η εργομετρία; Είναι η διαδικασία μέσω της οποίας μετριούνται και μελετούνται τα ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά και οι φυσικές ικανότητες του ανθρώπου. Η εργομετρία χρησιμοποιεί εξοπλισμό

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΩΝ ΑΘΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΑ ΥΨΗΛΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΩΝ ΑΘΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΑ ΥΨΗΛΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Επιτροπή Στήριξης Ταλαντούχων Αθλητών ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΩΝ ΑΘΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΑ ΥΨΗΛΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΟΥΤΣΙΩΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΥΠΕΥΘYΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ε/Ν Σ.Ε.Γ.Α.Σ. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΜΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ Η προαγωγή της υγείας Η κοινωνική αλληλεπίδραση Χαρακτήρας περιπέτειας Αρχή ομαδικής συνεργασίας

ΣΚΟΠΟΙ Η προαγωγή της υγείας Η κοινωνική αλληλεπίδραση Χαρακτήρας περιπέτειας Αρχή ομαδικής συνεργασίας Περιγραφή του προγράμματος Το Kids Athletics είναι ένα παιδαγωγικό πρόγραμμα για μαθητές που αποτελεί μία διαφορετική προσέγγιση από το ενήλικο μοντέλο του Στίβου. Αυτή η προσέγγιση στρέφεται σε μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις των δραστηριοτήτων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Λύσεις των δραστηριοτήτων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΙΛΛΑΣ στην αρχαία Ελλάδα Λύσεις των δραστηριοτήτων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO

Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ Εκτίμηση ανθρώπινης απόδοσης Η. Ζαχαρόγιαννης κ.φ.α. M.Sc. Ph.D. Φυσιολογία άσκησης ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ-ΕΠΙΔΟΣΗΣ. ΠΡΟΠΟΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ. ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΡΧΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Πάτρας Πρόγραμμα «ESCAPE» 2014-15

Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Πάτρας Πρόγραμμα «ESCAPE» 2014-15 Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Πάτρας Πρόγραμμα «ESCAPE» 2014-15 OUR TEACHERS: PAVLAKIS IOANNIS CHRISTOPOOLOO MARISA GKOTSOPOOLOU ELENI KOONAVI EVI Η ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ Α/Α ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ class 1 Σταθοπούλου Μαρία Α2 2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. 3η Διάλεξη: «Σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης μέγιστης δύναμης» Designing maximal strength training programs

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. 3η Διάλεξη: «Σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης μέγιστης δύναμης» Designing maximal strength training programs ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ Τμήμα Beach Volley BEACH VOLLEY CAMP ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ - ΕΠΙΠΕΔΟ Ι - Απρίλιος 2017

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ Τμήμα Beach Volley BEACH VOLLEY CAMP ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ - ΕΠΙΠΕΔΟ Ι - Απρίλιος 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ Τμήμα Beach Volley BEACH VOLLEY CAMP ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ - ΕΠΙΠΕΔΟ Ι - Απρίλιος 2017 GUIDELINES_Technical-For-Camp_LEVEL I Page 1 of 9 24/04/2017 ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ για

Διαβάστε περισσότερα

ή ί Ά ή ς ί ς ί ς ής www.vgerodimos.gr

ή ί Ά ή ς ί ς ί ς ής www.vgerodimos.gr ή ί Ά ή ς ί ς ί ς ής www.vgerodimos.gr ς ί ς ί ς ί αύξηση διαφόρων χρόνιων παθήσεων σε παιδιά όπως: ς ί ς, του σακχαρώδους διαβήτη, της υπέρτασης. ί ή ά Ά ς ές ώ ς ί ώ ές ές ώ ς ά ί Ά ί Η άσκηση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική ενότητα: Μηχανική Τεχνική των ασκήσεων

Θεματική ενότητα: Μηχανική Τεχνική των ασκήσεων Θεματική ενότητα: Μηχανική Τεχνική των ασκήσεων ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 1. Ο όρος «σε ισορροπία» στην ενόργανη γυμναστική δηλώνει ότι το Κ.Β.Σ. βρίσκεται: α) πλησίον του σημείου ή της βάσης στήριξης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΠΑΙΔΩΝ - ΠΡΟΕΦΗΒΩΝ -

ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΠΑΙΔΩΝ - ΠΡΟΕΦΗΒΩΝ - ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΠΑΙΔΩΝ - ΠΡΟΕΦΗΒΩΝ - ΣΕΦΑΑ ΕΦΗΒΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Εμμανουήλ Ζαχαράκης Επίκ. Καθηγητής Νικόλαος Κωστόπουλος Επίκ. Καθηγητής Η ομάδα των 6-7 ετών Έχουν σημαντικές ατομικές διαφορές Ασήμαντες

Διαβάστε περισσότερα

GENOMED ΚΕΝΤΡΙΚΑ: Ομήρου 70, Νέα Σμύρνη , , /

GENOMED ΚΕΝΤΡΙΚΑ: Ομήρου 70, Νέα Σμύρνη , , / Προπονητική καθοδήγηση µε βάση τoν γονιδιακό έλεγχο στην κατηγορία «Αθλητικές Επιδόσεις» Η αξιολόγηση των γονιδίων που σχετίζονται µε την αθλητική απόδοση έγινε από την εταιρία GENOMED και η προπονητική

Διαβάστε περισσότερα

και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου

και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου Η Αερόβια προπόνηση στην παιδική και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου Εισαγωγή Αντοχή είναι η ικανότητα αντίστασης του παιδικού οργανισμού στην κόπωση. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της δύναμης και της ισχύος

Ανάπτυξη της δύναμης και της ισχύος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ανάπτυξη της δύναμης και της ισχύος Ενότητα 3: Σχεδιασμός, εφαρμογή και καθοδήγηση προγραμμάτων ανάπτυξης της αντοχής στη δύναμη Γεροδήμος Βασίλειος Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι οι Ολυμπιακοί αγώνες;

Τι είναι οι Ολυμπιακοί αγώνες; Αλεξία Σκουρτσή Περιεχόμενα Τι είναι οι Ολυμπιακοί αγώνες Πώς άρχισαν οι Ολυμπιακοί αγώνες; Σε ποια αθλήματα αγωνίζονταν οι παίδες; Ποιο ήταν το πρόγραμμα των αγώνων (5 ημέρες); Πότε ξεκίνησε η αναβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΙΩΝ ΣΕ ΑΓΩΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΣΚΙ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΙΩΝ ΣΕ ΑΓΩΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΣΚΙ ηµοσθένης Κ. Αλεξόπουλος ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΙΩΝ ΣΕ ΑΓΩΝΑ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΣΚΙ ΑΘΗΝΑ ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 ΑΝΑΛΥΤΙΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΙΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΙΙΟΥ ΣΚΙΙ Η διαφήµιση ενός χορηγού στον χώρο του αθλητισµού,

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση. Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Σύσταση σώµατος και αθλητική απόδοση Μακρυλλός.Γ.Μιχάλης, Msc Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Διατροφή στον Πρωταθλητισµό Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Γενικά Συχνά ερωτήµατα των αθλητών : 1. ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μέτρα ασφάλειας στο µάθηµα της Φυσικής Αγωγής

ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μέτρα ασφάλειας στο µάθηµα της Φυσικής Αγωγής ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μέτρα ασφάλειας στο µάθηµα της Φυσικής Αγωγής ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η αθλητική ενδυµασία Επιτρέπει να γίνονται οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. ΠΡΟΣΟΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΓΩΝΑ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. ΠΡΟΣΟΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΓΩΝΑ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. ΠΡΟΣΟΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΓΩΝΑ XANIA ΙΟΥΝΙΟΣ 2015 ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ., PhD.,Κ.Φ.Α., ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΓΥΜΝΑΖΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ

ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΓΥΜΝΑΖΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΓΥΜΝΑΖΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ευέλικτη Ζώνη Δημιουργός: ΑΝΝΑ ΙΩΣΗΦΙΔΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Άθληση στην αρχαία Ελλάδα

Θέμα: Άθληση στην αρχαία Ελλάδα Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ Θέμα: Άθληση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών ΞΕΝΙΑ ΑΡΓΕΙΤΑΚΗ, PhD Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Παν. Αθηνών Αναπλ. Ταμίας του ΣΕΓΑΣ Σύγχρονη προσέγγιση Οι νέοι στον αθλητισμό ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΥΝ 35% ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ 65% Σύγχρονη προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

του Τάκη Γιαννόπουλου

του Τάκη Γιαννόπουλου του Τάκη Γιαννόπουλου Οι σχέσεις μεταξύ γονέα-προπονητή, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το σωματείο που επιλέγουμε για το παιδί. Συνήθως οι κατηγορίες των ακαδημιών που συναντάμε, είναι τριών ειδών 1. Ακαδημίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ ΦΥΣΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΔΥΝΑΜΗ

ΤΕΣΤ ΦΥΣΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΔΥΝΑΜΗ ΤΕΣΤ ΦΥΣΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΔΥΝΑΜΗ 1) Έλξεις στο μονόζυγο για αγόρια. Έχουμε τα χέρια με λαβή στραμμένα προς το σώμα και ζητάμε από τον μαθητή να κάνει όσες περισσότερες έλξεις μπορεί. Προσέχουμε, ώστε να

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής Αντοχή Δύναμη Επιμέρους ικανότητες Φυσικής Κατάστασης Ευκαμψία Ευλυγισία Ταχύτητα Αντοχή Αντοχή είναι η ικανότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΟΜΟΙ ΗΜΙΑΝΤΟΧΗΣ- ΑΝΤΟΧΗΣ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΠΑΡΟΝ ΜΕΛΛΟΝ

ΔΡΟΜΟΙ ΗΜΙΑΝΤΟΧΗΣ- ΑΝΤΟΧΗΣ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΠΑΡΟΝ ΜΕΛΛΟΝ ΔΡΟΜΟΙ ΗΜΙΑΝΤΟΧΗΣ- ΑΝΤΟΧΗΣ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΠΑΡΟΝ ΜΕΛΛΟΝ ; ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ-ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΡΧΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ (ΣΥΓΓΕΝΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ) ΑΠΟΔΟΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική Ψυχολογία Σχολή Προπονητών ΕΟΧ 2014 ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ στο σπίτι

Αθλητική Ψυχολογία Σχολή Προπονητών ΕΟΧ 2014 ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ στο σπίτι Αθλητική Ψυχολογία Σχολή Προπονητών ΕΟΧ 2014 ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ στο σπίτι Αριθμός Μητρώου Υποψήφιου Προπονητή/ριας:... Η εξέταση αξιολογείται στις 100 μονάδες Α. Ερωτήσεις Σωστό Λάθος Κυκλώστε ή κοκκινείστε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα