Ανίατη ασθένεια με όλο και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής. ο γιατρός µάς είπε. Ηµέρα Καρδιάς ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανίατη ασθένεια με όλο και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής. ο γιατρός µάς είπε. Ηµέρα Καρδιάς ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ"

Transcript

1 ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Πέµπτη 29 Σεπτεµβρίου 2011 Health ΤΕΥΧΟΣ 72 EΝΘΕΤΗ ΕΚ ΟΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ & ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ Ανίατη ασθένεια με όλο και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής θέµα «Eξυπνα» φάρµακα που ανακουφίζουν από τις επιπλοκές ο γιατρός µάς είπε Ο δεκάλογος της νόσου µε τα πολλά πρόσωπα: διάγνωση και εξέλιξη Ηµέρα Καρδιάς 17,1 εκατ. θάνατοι ετησίως από καρδιαγγειακές παθήσεις

2 30 ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Πέµπτη 29 Σεπτεµβρίου 2011 Health >2 Τεράστια ερευνητική προσπάθεια ήµος- ηµήτριος. Μητσικώστας ιευθυντής Νευρολογικής Κλινικής ΝΝΑ Η θεραπεία της πολλαπλής σκλήρυνσης δεν είναι πάντα επιτυχής, όπως, άλλωστε, στις περισσότερες χρόνιες παθήσεις του ανθρώπου. ηλαδή, δεν σταµατά την αρρώστια, απλώς περιορίζει την εξέλιξή της και την καταλαγιάζει. Αυτό όµως δεν πρέπει να θεωρείται αδυναµία θεραπείας, επειδή τις δύο τελευταίες δεκαετίες έχει σηµειωθεί δραµατική πρόοδος, που έχει αλλάξει εντελώς την καθηµερινή ζωή των ασθενών. Ολες οι θεραπείες που σήµερα διαθέτουµε είναι πρόσφατες και σχεδόν κάθε πενταετία προστίθεται και µια καινούργια. Υπάρχει, εποµένως, µια τεράστια ερευνητική προσπάθεια, που καθηµερινά αποδίδει καρπούς, µε ολοένα και πιο «έξυπνα φάρµακα». εν είναι όµως όλες οι θεραπείες για όλους τους ασθενείς µε πολλαπλή σκλήρυνση. Το κάθε φάρµακο είναι αποτελεσµατικό για µια συγκεκριµένη µορφή της πολλαπλής σκλήρυνσης. Ο ασθενής θα πρέπει να ρωτά τον ιατρό του αν το «νέο» φάρµακο έχει ένδειξη, έχει αποδείξει δηλαδή αποτελεσµατικότητα στις κλινικές µελέτες στη συγκεκριµένη µορφή της πολλαπλής σκλήρυνσης από την οποία ο ίδιος υποφέρει. Οι φαρµακευτικές θεραπείες της πολλαπλής σκλήρυνσης χωρίζονται σε ειδικές θεραπείες, που τροποποιούν την εξέλιξή της, και σε παρηγορητικές, που δεν επηρεάζουν την ίδια την ασθένεια, αλλά τις επιπλοκές της (π.χ. αντικαταθλιπτική φαρµακευτική αγωγή για την κατάθλιψη όταν συνυπάρχει, φάρ- µακα για τις διαταραχές ούρησης, φάρµακα για το χρόνιο πόνο ή για τη σπαστικότητα κ.λπ.). Η θεραπεία των επιπλοκών της πάθησης είναι πολύ σηµαντική και επηρεάζει άµεσα την καθηµερινότητα των ασθενών, γι αυτό δεν πρέπει να παρα- µελείται από τους ασθενείς. Στις ειδικές φαρµακευτικές θεραπείες περιλαµβάνονται οι ιντερφερόνες, το glatiramer acetate, τα ανοσοκατασταλτικά φάρµακα και τα µονοκλωνικά αντισώµατα. Ολες αυτές οι θεραπείες είναι ενέσιµες (ενδοµυϊκά, υποδόρια ή ενδοφλέβια). Νέα μορφή θεραπείας Μια πέµπτη κατηγορία προστίθεται τώρα, µε φάρµακα που χορηγούνται από το στόµα. Οι θεραπείες αυτές δεν είναι αποτελεσµατικές σε όλες τις µορφές της πολλαπλής σκλήρυνσης. Από τις τέσσερις µορφές της πάθησης, ειδικές θεραπείες έχουµε µόνο για τις τρεις, το κλινικά µεµονωµένο σύνδροµο, την υποτροπιάζουσα πολλαπλή σκλήρυνση και για µερικές περιπτώσεις της δευτερογενούς εξελισσόµενης µορφής. εν έχουµε εποµένως καµία θεραπεία για την πρωτοπαθώς εξελισσσόµενη µορφή ούτε για τη δευτερογενώς εξελισσόµενη χωρίς υποτροπές. Επιπλέον, όλες οι θεραπείες ανεξαιρέτως χάνουν την αποτελεσµατικότητά τους όταν χορηγούνται σε ασθενείς µε µεγάλη αναπηρία (όταν η βάδιση και η ισορροπία έχουν επηρεασθεί αρκετά ώστε ο ασθενής να µην µπορεί εύκολα να περπατήσει παρά µόνο µε υποβοήθηση). Αυτό υπογραµµίζει, εποµένως, τη µεγάλη σηµασία της έγκαιρης χορήγησης της ειδικής θεραπείας, όταν ο ασθενής δεν έχει καµία αναπηρία ακόµη, γιατί όλες αυτές οι θεραπείες στοχεύουν σ αυτό ακριβώς, στο καλύτερο µέλλον του ασθενούς. Health Κάθε Πέµπτη δωρεάν µαζί µε τον ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΤΥΠΟ Ιδιοκτησία: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Α.Ε. Εκδότες: ΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΕΝΕΚΟΣ, ΑΛΕΞΗΣ ΣΚΑΝΑΒΗΣ ιευθυντής: ΠΑΝΟΣ ΑΜΥΡΑΣ ιευθυντής έκδοσης: ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙ ΗΣ Υπεύθυνη ενθέτου: ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΛΙΜΙΓΚΑΚΗ Εµπορική διεύθυνση: ΕΛΣΑ ΣΟΪΜΟΙΡΗ ιεύθυνση διαφήµισης ειδικών εκδόσεων: ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΑΠΑΝΑΪΤΗΣ ηµιουργικό: ΕΣΠΟΙΝΑ ΣΙΜΟΥ

3 ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου Health >3 θέμα για πιο «έξυπνα» φάρμακα Τα μονοκλωνικά αντισώματα είναι τα «έξυπνα» φάρμακα που θα αλλάξουν την ιστορία της Ιατρικής. Το natalizumab είναι το πρώτο μονοκλωνικό αντίσωμα (και το μοναδικό προς το παρόν) που χρησιμοποιείται στη θεραπεία της πολλαπλής σκλήρυνσης Τα φάρμακα για την πολλαπλή σκλήρυνση, ανάλογα με την ασφάλειά τους και την αποτελεσματικότητά τους, χωρίζονται σε πρώτης και δεύτερης επιλογής. Πρώτης επιλογής σημαίνει ότι χορηγούνται στην αρχή, μόλις γίνει η διάγνωση της πολλαπλής σκλήρυνσης, ενώ τα δεύτερης επιλογής φάρμακα χορηγούνται μόνο αφού αποτύχουν ή προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες δράσεις τα πρώτης επιλογής. Στα πρώτης επιλογής φάρμακα περιλαμβάνονται όλες οι ιντερφερόνες και το glatiramer acetate. Ολα τα υπόλοιπα είναι δεύτερης επιλογής, με μερικές εξαιρέσεις (π.χ. το natalizumab και το fingolimode μπορούν να χορηγηθούν εξαρχής σε μερικές ιδιαίτερα βαριές περιπτώσεις υποτροπιάζουσας πολλαπλής σκλήρυνσης). 1. Ιντερφερόνες Υπάρχουν δύο είδη. Οι βήτα1α και βήτα1β, που αντιστοιχούν σε τέσσερα διαφορετικά φαρμακευτικά προϊόντα. Οι διαφορές τους είναι μικρές και αφορούν στη συχνότητα, στη δοσολογία και τον τρόπο χορήγησης (ενδομυϊκά ή υποδόρια). Οσον αφορά στην αποτελεσματικότητα, Μορφή πολλαπλής σκλήρυνσης Κλινικά μεμονωμένο σύνδρομο Υποτροπιάζουσα πολλαπλή σκλήρυνση Δευτερογενώς εξελισσόμενη με υποτροπές Δευτερογενώς εξελισσόμενη χωρίς υποτροπές υπάρχουν μελέτες που αποδεικνύουν ότι οι ιντερφερόνες με μεγάλη συχνότητα χορήγησης (τρεις φορές την εβδομάδα) και μεγαλύτερη δόση είναι πιο αποτελεσματικές. Στις συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που προκαλούν, περιλαμβάνονται το σύνδρομο γρίπης μετά την ένεση και η αύξηση των τρανσαμινασών του αίματος. Για το λόγο αυτό απαιτούνται εξάμηνες εξετάσεις αίματος. 2. Glatiramer acetate Χορηγείται υποδόρια καθημερινώς, αλλά δεν προκαλεί τις ανεπιθύμητες δράσεις των ιντερφερονών. Οι περισσότεροι ειδικοί εκτιμούν ότι είναι λιγότερο αποτελεσματικό από τις ιντερφερόνες μεγάλης δόσης και συχνότητας, αλλά πρόσφατες μελέτες έδειξαν παρόμοια αποτελεσματικότητα. Αδιαφιλονίκητα, ωστόσο, είναι το φάρμακο με τις λιγότερες ανεπιθύμητες δράσεις. Πρώτης επιλογής θεραπεία 3. Ανοσοκατασταλτικά Αυτά τα φάρμακα τα χρησιμοποιούμε στις βαριές μορφές της πάθησης και έχουν πολλές ανεπιθύμητες δράσεις. Είναι όμως εξαιρετικά αποτελεσματικά και βοηθούν θεαματικά μερικές φορές τους ασθενείς. Σ αυτή την κατηγορία ξεχωρίζει η μιτοξανδρόνη, αλλά περιλαμβάνονται και άλλα, όπως η κυκλοφωσφαμίδη, η μεθοτρεξάτη, η αζαθιοπρίνη, η κορτιζόνη και άλλα. Η μιτοξανδρόνη είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, αλλά και ιδιαίτερα τοξική. Μπορεί να προκαλέσει λευχαιμία ή καρδιακή ανεπάρκεια σε ποσοστό μέχρι και 3%, γι αυτό απαιτείται αυστηρός ιατρικός έλεγχος κάθε φορά πριν από τη μηνιαία ενδοφλέβια χορήγηση. Επιπλέον, η θεραπεία αυτή δεν μπορεί να συνεχισθεί για περισσότερους από έξι μήνες. 4. Μονοκλωνικά αντισώματα Είναι τα «έξυπνα φάρμακα» που θα αλλάξουν την ιστορία της Ιατρικής. Το natalizumab είναι το πρώτο μονοκλωνικό αντίσωμα (και το μοναδικό προς το παρόν) που χρησιμοποιείται στη θεραπεία της πολλαπλής σκλήρυνσης. Είναι πολύ αποτελεσματικό αλλά, όπως όλα τα ισχυρά φάρμακα, έχει και σοβαρές ανεπιθύμητες δράσεις. Χορηγείται μία φορά το μήνα ενδοφλεβίως χωρίς να προκαλεί ανεπιθύμητες δράσεις που επηρεάζουν Δεύτερης επιλογής θεραπεία Ιντερφερόνη βήτα1α ενδομυϊκή - Ιντερφερόνη βήτα1α υποδόρια - Ιντερφερόνη βήτα1β υποδόρια - Ιντερφερόνη βήτα1α ενδομυϊκή Ιντερφερόνη βήτα1α υποδόρια Ιντερφερόνη βήτα1β υποδόρια Ιντερφερόνη βήτα1α υποδόρια Ιντερφερόνη βήτα1β υποδόρια Natalizumab Μιτοξανδρόνη Glatiramer acetate Ανοσοκατασταλτικά Μιτοξανδρόνη Ανοσοκατασταλτικά - Πρωτογενώς εξελισσόμενη Ανοσοκατασταλτικά - την καθημερινότητα του ασθενούς. Ωστόσο, απαιτείται κάθε μήνα έλεγχος με εξετάσεις αίματος και συχνές μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου, γιατί μπορεί να επηρεάσει την ηπατική λειτουργία ή να προκαλέσει μια σπάνια πάθηση του εγκεφάλου (πολυεστιακή λευκοεγκεφαλοπάθεια) που μπορεί να είναι και θανατηφόρα. Ο κίνδυνος είναι πολύ μικρός βέβαια, περίπου ένα τοις χιλίοις, αλλά μας κάνει όλους επιφυλακτικούς. Αρκετά άλλα μονοκλωνικά αντισώματα μελετώνται στην πολλαπλή σκλήρυνση και θα είναι διαθέσιμα για τους ασθενείς τα επόμενα χρόνια. 5. Από στόματος θεραπείες Ενέσεις τέλος. Οποιος δεν έχει κάνει θεραπεία με καθημερινές ή σχεδόν καθημερινές ενέσεις δεν μπορεί να το καταλάβει αυτό. Το fingolimod μόλις κυκλοφόρησε στην ελληνική αγορά και είναι διαθέσιμο για τους Ελληνες ασθενείς. Το fingolimod μειώνει την κυκλοφορία των λεμφοκυττάρων στο αίμα για όσο χρόνο χορηγείται, χωρίς να τα σκοτώνει. Αυτή η δράση αναμένεται να προκαλεί και ανεπιθύμητες ενέργειες φυσικά, αλλά οι μελέτες μέχρι στιγμής δείχνουν ότι το φάρμακο είναι ασφαλές. Αλλωστε, το fingolimod δεν μειώνει όλα τα λεμφοκύτταρα του αίματος, αλλά εκλεκτικά εκείνα που εμπλέκονται στην πολλαπλή σκλήρυνση. Ετσι, το ανοσοποιητικό σύστημα εξακολουθεί να εργάζεται και δεν καταστέλλεται συλλήβδην. Επί του παρόντος οι συχνότερες ανεπιθύμητες δράσεις είναι ήπιες και χωρίς ιδιαίτερη σημασία, αλλά η επιτήρηση των ασθενών που θα πάρουν αυτό το φάρμακο είναι αυξημένη. Επιπλέον, το fingolimod χορηγείται μόνο σε όσους δεν απαντούν στις ιντερφερόνες ή έχουν σοβαρή υποτροπιάζουσα πολλαπλή σκλήρυνση. Επομένως, δεν συγκαταλέγεται ακόμη στα φάρμακα πρώτης επιλογής.

4 32 ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 2011 Health >4 Ο δεκάλογος της ασθένειας που ταλαι 1 Τι είναι η πολλαπλή σκλήρυνση; Η πολλαπλή σκλήρυνση ή σκλήρυνση κατά πλάκας (multiple sclerosis, MS) είναι μια χρόνια νευρολογική, αυτοάνοση ασθένεια στην οποία το ανοσοποιητικό επιτίθεται στο κεντρικό νευρικό σύστημα προκαλώντας απομυελίνωση. Η πολλαπλή σκλήρυνση επηρεάζει τους νευρώνες, τα κύτταρα του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού, τα οποία στέλνουν και δέχονται πληροφορίες και τελικά επιτρέπουν στον εγκέφαλο να ελέγξει το σώμα. Τα νεύρα του σώματος περιβάλλονται από ένα λεπτό περίβλημα, το οποίο αποτελείται από μυελίνη, μια ουσία που βοηθά στην προστασία των νεύρων, καθώς και στη μετάδοση των νευρικών ώσεων. Η πολλαπλή σκλήρυνση προκαλεί σταδιακή καταστροφή της μυελίνης (απομυελίνωση). Οταν η μυελίνη έχει καταστραφεί οι νευρώνες δεν μπορούν να χειριστούν αποτελεσματικά τα ηλεκτρικά τους σήματα. Το όνομα πολλαπλή σκλήρυνση αναφέρεται στις πολλαπλές ουλές (σκλήρυνση) πάνω στη μυελίνη. Η κυρίαρχη θεωρία είναι πως η πολλαπλή σκλήρυνση προκαλείται απο επιθέσεις του ανοσοποιητικού συστήματος του ασθενούς στο κεντρικό νευρικό σύστημα και έτσι η ασθένεια εντάσσεται στην κατηγορία των αυτοάνοσων παθήσεων. Στην πορεία της η νόσος μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναπηρία. 2 Πόσο συχνή είναι; Η πολλαπλή σκλήρυνση είναι μια αρκετά συχνή νευρολογική νόσος. Εκτιμάται ότι περίπου Ελληνες έχουν πολλαπλή σκλήρυνση, ενώ στην Αγγλία υπολογίζονται περίπου και στην Αμερική πάνω από περιπτώσεις. Η πάθηση εκδηλώνεται συνήθως μεταξύ ετών και είναι δύο με τρεις φορές πιο συχνή στις γυναίκες, για άγνωστο λόγο. Εχει διαπιστωθεί ότι όσοι μεταναστεύουν σε μια άλλη χώρα πριν από την ηλικία των 15 ετών αποκτούν την πιθανότητα νόσησης της χώρας στην οποία μετανάστευσαν. Αν η μετανάστευση γίνει μετά την ηλικία των 15 ετών, τότε διατηρείται η πιθανότητα νόσησης της χώρας όπου γεννήθηκαν. Οι επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν σαφή αύξηση, (π.χ. η συχνότητα που είχε διαπιστωθεί στη Βόρεια Ελλάδα το 1984 ήταν 10 περιπτώσεις ανά κατοίκους. Σε μελέτη που κάναμε ωστόσο στον πληθυσμό του Πολεμικού Ναυτικού το 2001 διαπιστώσαμε συχνότητα 121 ασθενών ανά κατοίκους). Αυτή η αύξηση όμως μπορεί να είναι πλασματική επειδή από τη μία οι ασθενείς πηγαίνουν πιο εύκολα στο γιατρό όταν έχουν ένα νευρολογικό σύμπτωμα και από την άλλη η ευρεία χρήση της μαγνητικής τομογραφίας έχει συντελέσει στην έγκυρη διάγνωση. Η πολλαπλή σκλήρυνση μπορεί να πάρει πολλές μορφές, με τα καινούργια συμπτώματα να εμφανίζονται σε ξεχωριστά επεισόδια ή να αναπτύσσονται αργά. Ανάμεσα στα Βασίλειος Γκρίνιας Επιμελητής Δημήτρης Μανδράς Επιμελητής Τριαντάφυλλος Ντόσκας Επιμελητής Δήμος-Δημήτριος Μητσικώστας Διευθυντής Νευρολογικής Κλινικής - Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών επεισόδια τα συμπτώματα μπορεί να υποχωρήσουν εντελώς, αλλά μόνιμα νευρολογικά προβλήματα πάντα θα παραμένουν. Η πολλαπλή σκλήρυνση αυτή τη στιγμή δεν θεραπεύεται αλλά υπάρχουν πολλές θεραπείες που καθυστερούν την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Επηρεάζει συνήθως τους ενήλικες σε ηλικία απο 20 έως 40 ετών και εντοπίζεται συνήθως σε γυναίκες. Προσβάλλει περίπου 2,5 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως. 3 Πού οφείλεται; Παρόλο που πολλοί παράγοντες έχουν αναγνωρισθεί, καμία συγκεκριμένη αιτία δεν έχει βρεθεί. Η πολλαπλή σκλήρυνση μάλλον συμβαίνει ως αποτέλεσμα συνδυασμού περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων. Από επιδημιολογικές μελέτες έχει διαπιστωθεί αυξημένη συχνότητα σε ανθρώπους που ζουν μακριά απο τον Ισημερινό. Αυτό πιστεύουν μερικοί επιστήμονες ότι μπορεί να οφείλεται σε κάποιον ιό που δρα σε κρύο περιβάλλον ή που προστατεύει σε θερμό περιβάλλον. 4 Κληρονομείται; Οχι, δεν είναι κληρονομική νόσος, αν και πολλές έρευνες έχουν δείξει πως στα δίδυμα αδέρφια, ιδίως στα μονοζυγωτικά, όταν αναπτύσσει το ένα πολλαπλή σκλήρυνση, τότε το άλλο έχει έως και 40% πιθανότητες να αναπτύξει την ασθένεια. Σ ένα μικρό ποσοστό, ωστόσο, η πάθηση εμφανίζεται σε άτομα της ίδιας οικογένειας. Πρόσφατα, μάλιστα, αποκαλύφθηκαν συγκεκριμένα γονίδια, για πρώτη φορά, που εμπλέκονται στη δημιουργία της πολλαπλής σκλήρυνσης. 5 Πώς εκδηλώνεται; Η πολλαπλή σκλήρυνση έχει ένα μεγάλο εύρος σημείων και συμπτωμάτων, όπως μυϊκή αδυναμία, πάρεση-παραπάρεση, διαταραχές αισθητικότητας, σπαστικότητα, τρόμο (τρέμουλο), προβλήματα στην ισορροπία (αταξία), προβλήματα στην ομιλία (δυσαρθρία), δυσφαγία, προβλήματα στην όραση (διπλωπία, οπτική νευρίτιδα, νυσταγμός) ή και θόλωμα, εξάντληση καθώς και χρόνιο πόνο, προβλήματα στο έντερο και την ουροδόχο κύστη, στυτικές δυσλειτουργίες, νοητική βλάβη, διαταραχές της διάθεσης (κυρίως κατάθλιψη). Τα αρχικά επεισόδια είναι συνήθως παροδικά και ήπια και δεν παρακινούν κάποιον να αναζητήσει ιατρική βοήθεια. Τα συνηθέστερα αρχικά συμπτώματα είναι: m αλλαγή στην αίσθηση των χεριών, ποδιών ή του προσώπου (33%), m ολική ή μερική απώλεια της όρασης (16%), m αδυναμία (13%), m διπλωπία (7%), m αταξία στο περπάτημα (5%) και m προβλήματα ισορροπίας (3%) Συνδυασμός αυτών των συμπτωμάτων μπορεί να συμβεί. Προσοχή, όμως, τα συμπτώματα αυτά δεν συμβαίνουν μόνο στην πολλαπλή σκλήρυνση. 6 Τι θα πει υποτροπή της νόσου και ποιοι παράγοντες προκαλούν υποτροπές; Υποτροπή της νόσου θεωρείται οποιοδήποτε σύμπτωμα διάρκειας τουλάχιστον 24 ωρών και οφείλεται στη νόσο. Γενικά υποτροπή συμβαίνει πιο συχνά κατά την άνοιξη και το καλοκαίρι παρά το φθινόπωρο και το χειμώνα. Διάφορες λοιμώξεις, όπως γρίπη, κρυολόγημα, γαστρεντερίτιδα, αυξάνουν τις πιθανότητες της υποτροπής της νόσου. Σωματική και ψυχολογική πίεση μπορούν να προκαλέσουν κάποιο επεισόδιο. Στατιστικά δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η εγχείρηση ή κάποιο τραύμα μπορούν να προκαλέσουν υποτροπή. Ατομα με πολλαπλή σκλήρυνση μπορούν να συμμετέχουν σε αθλητικές δραστηριότητες, παρ όλα αυτά θα πρέπει να αποφεύγουν τα σπορ τα οποία επιφέρουν έντονη σωματική κούραση, όπως ο μαραθώνιος. Η ζέστη μπορεί να αυξήσει τα συμπτώματα, γι αυτό το λόγο μερικά

5 ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου Health >5 θέμα πωρεί... πολλαπλά άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση θα πρέπει να αποφύγουν τη σάουνα και τα ζεστά μπάνια. Η εγκυμοσύνη μπορεί να προκαλέσει υποτροπή. Στους τελευταίους τρεις μήνες της κύησης υπάρχει μια φυσική προστασία ενάντια στην υποτροπή της νόσου, ωστόσο κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών μετά τον τοκετό η πιθανότητα για υποτροπή αυξάνεται κατά 20% με 40%. 7 Ποιες είναι οι μορφές της πολλαπλής σκλήρυνσης; Η ποικιλία των συμπτωμάτων και ο χρόνος εμφάνισης είναι μη προβλέψιμα. Μερικοί ασθενείς αντιλαμβάνονται ότι τα συμπτώματα εκδηλώνονται και επιδεινώνονται αργά και σταθερά με την πάροδο του χρόνου. Σε άλλους πάλι τα συμπτώματα εμφανίζονται αιφνιδίως μέσα σε μερικές ημέρες και υποχωρούν σταδιακά έπειτα από δυο τρεις μήνες. Η περίοδος κατά την οποία τα συμπτώματα είναι ενεργά χαρακτηρίζεται ως έξαρση (υποτροπή) και η περίοδος κατά την οποία αυτά βελτιώνονται και υποχωρούν πλήρως χαρακτηρίζεται ως ύφεση. Οι εξάρσεις της νόσου μπορούν να παρουσιαστούν σε οποιαδήποτε χρονική περίοδο και διαφέρουν όσον αφορά στη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Ανάλογα τώρα με την εμφάνιση και την εξέλιξη των Στην Ιατρική, όπως και στη ζωή, σημασία δεν έχει η ποιότητα ενός προβλήματος -μιας αρρώστιας εν προκειμένω- αλλά η ποσότητα, το πόσο έντονο ή αχνό είναι. Ετσι και στην πολλαπλή σκλήρυνση, σημασία δεν έχει το όνομά της, αλλά η έντασή της, δηλαδή η μορφή της πολλαπλής σκλήρυνσης από την οποία υποφέρει κανείς. Αυτό είναι το πιο σημαντικό για τους ασθενείς και τους ανθρώπους που τους νοιάζονται. Δ. Δ. Μητσικώστας συμπτωμάτων, διακρίνουμε τέσσερις μορφές της νόσου. Α. Κλινικά μεμονωμένο σύνδρομο. Είναι η πρώτη εκδήλωση της αρρώστιας. Στην ουσία δεν μιλάμε ακόμη για πολλαπλή σκλήρυνση αλλά για μια πρόδρομη μορφή. Πρόκειται για ένα επεισόδιο με ένα ή δύο νευρολογικά συμπτώματα (π.χ. θάμβος όρασης, μυϊκή αδυναμία, μούδιασμα ή αστάθεια) που περνά είτε μόνο του είτε έπειτα από θεραπεία με κορτιζόνη. Στη φάση αυτή δεν γνωρίζουμε ακόμη αν αυτή η κατάσταση θα εξελιχθεί σε πολλαπλή σκλήρυνση αλλά, στις περισσότερες περιπτώσεις, ένα δεύτερο επεισόδιο με νευρολογικά συμπτώματα ακολουθεί, εδραιώνοντας πλέον τη διάγνωση. Β. Υποτροπιάζουσα πολλαπλή σκλήρυνση. Στη μορφή αυτή έχουμε εξάρσεις και υφέσεις και είναι η συχνότερη. Μετά την έξαρση παρατηρείται σχεδόν πλήρης αποκατάσταση των συμπτωμάτων αλλά μερικές φορές μπορεί να παραμείνει κάποιο μικρό πρόβλημα. Υπάρχουν περιπτώσεις ασθενών στους οποίους τα συμπτώματα είναι ήπια, με πολύ αραιές υποτροπές, χωρίς να εγκαταλείπουν την παραμικρή αναπηρία. Τότε ονομάζουμε τη μορφή καλοήθη. Γ. Δευτερογενώς προοδευτικά επιδεινούμενη. Χαρακτηρίζεται από συνεχή και σταθερή προοδευτική επιδείνωση των υπαρχόντων συμπτωμάτων με ή χωρίς εξάρσεις. Οι περισσότεροι ασθενείς με υποτροπιάζουσα μορφή έπειτα από 15 χρόνια από την εμφάνιση της πάθησης θα μεταπέσουν σ αυτή την κατάσταση. Δ. Πρωτογενώς προοδευτικά επιδεινούμενη. Αποτελεί τη σοβαρότερη μορφή της νόσου. Τα συμπτώματα επιδεινώνονται συνεχώς χωρίς διακριτές περιόδους εξάρσεων και υφέσεων. Μόνο ένας στους δέκα με πολλαπλή σκλήρυνση έχει αυτή τη μορφή, για την οποία δεν διαθέτουμε μια επιτυχή θεραπεία ακόμη. Εκτός από αυτές τις μορφές, υπάρχει και μια άλλη, την οποία ονομάζουμε καλοήθη μορφή, στην οποία η πάθηση εξελίσσεται πολύ αργά, ή άλλοτε πάλι δεν εξελίσσεται καθόλου, και τελικώς δεν επηρεάζει τη ζωή των ασθενών, σχεδόν στο παραμικρό. Υστερα από κάποιο χρονικό διάστημα μπορεί η αρρώστια να ξυπνήσει ωστόσο και να αρχίσει να εξελίσσεται, οπότε πλέον μεταπίπτει σε μία από τις παραπάνω μορφές. 8 Πώς γίνεται η διάγνωση της πολλαπλής σκλήρυνσης; Η διάγνωση της νόσου ακολουθεί την εξής σειρά: Αρχικά γίνεται αξιολόγηση των συμπτωμάτων και νευρολογική εξέταση από νευρολόγο. Ετσι εκτιμώνται η κινητικότητα, η αισθητικότητα, η μυϊκή ισχύς, ο συντονισμός των κινήσεων, η ισορροπία, η βάδιση, ο λόγος και οι ανώτερες νοητικές λειτουργίες (μνήμη, προσοχή κ.ά.). Μετά ακολουθούν οι εξετάσεις, από τις οποίες σημαντικότερη είναι η μαγνητική τομογραφία (MRI), στην οποία αποτυπώνονται οι εστίες απομυελίνωσης στον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Υπάρχουν ελάχιστες περιπτώσεις στις οποίες δεν διαπιστώνονται εστίες στην αρχή των συμπτωμάτων, γεγονός το οποίο δεν αποκλείει τη μελλοντική διάγνωση της νόσου. Τα οπτικά προκλητά δυναμικά αποτελούν σημαντική εξέταση και αναδεικνύουν βλάβες στην οπτική οδό. Η οσφυονωτιαία παρακέντηση για τη λήψη εγκεφαλονωτιαίου υγρού χρειάζεται τις περισσότερες φορές, για την ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων έναντι της βασικής πρωτεΐνης της μυελίνης. Βεβαίως, είναι απαραίτητο να γίνονται και άλλες ορολογικές εξετάσεις του αίματος προς αποκλεισμό παθήσεων που μοιάζουν με την πολλαπλή σκλήρυνση όταν ξεκινά. Η οξεία διάσπαρτη εγκεφαλομυελίτιδα, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος και το σύνδρομο Sjogren μπορεί να προκαλέσουν αντίστοιχα συμπτώματα. Επίσης, λοιμώξεις από τον ιό HTLV-1 (τροπική σπαστική παραπάρεση), το βακτηρίδιο borellia burgdoferi (νόσος Lyme) και την ωχρά σπειροχαίτη (σύφιλη) μιμούνται την πολλαπλή σκλήρυνση. Αγγειακά νοσήματα, όπως η νόσος των μικρών αγγείων του εγκεφάλου, η αγγειίτιδα του ΚΝΣ, η νόσος Binswanger, αλλά και άλλα νοσήματα, όπως η έλλειψη βιταμίνης Β12, ή οι μιτοχονδριακές διαταραχές, μπορούν να μιμηθούν την πολλαπλή σκλήρυνση. Η ιατρική κοινότητα έχει θεσπίσει κριτήρια λόγω της ιδιαιτερότητας της νόσου, τα οποία αναθεωρούνται κατά τακτά χρονικά διαστήματα, ανάλογα με τις εξελίξεις της ιατρικής επιστήμης (κριτήρια Shumacher, Poser, MacDonald). Συνοψίζοντας, το ιατρικό ιστορικό, η νευρολογική εξέταση και οι παρακλινικές εξετάσεις μπορούν με ασφάλεια να θέσουν τη διάγνωση της πολλαπλής σκλήρυνσης. 9 Ποια είναι η εξέλιξη των ασθενών με πολλαπλή σκλήρυνση; Λόγω της φύσεως της νόσου η ατομική πρόγνωση είναι αρκετά επισφαλής, τουλάχιστον στην αρχή. Ο ιατρός θα πρέπει να περιμένει τουλάχιστον ένα χρόνο από το πρώτο επεισόδιο για να μπορεί να κάνει μια σχετική πρόγνωση για την εξέλιξη της νόσου. Από μελέτες γνωρίζουμε ότι η μορφή της ασθένειας, το φύλο, η ηλικία, τα αρχικά συμπτώματα και ο βαθμός αναπηρίας, που αναπτύσσεται στο πρώτο κιόλας επεισόδιο, σχετίζονται με τον προσδόκιμο χρόνο επιβίωσης. Οι εξάρσεις και υφέσεις (παρότι ανησυχητικές), το γυναικείο φύλο, η σχετικά μικρή ηλικία έναρξης, τα ήπια αρχικά συμπτώματα (οπτική νευρίτιδα ή αισθητικές διαταραχές) φαίνεται να προδιαθέτουν σε καλύτερη εξέλιξη της πάθησης, αλλά αυτό στην πορεία της ζωής του ασθενούς μπορεί να αλλάξει. Εχει μελετηθεί ότι το προσδόκιμο επιβίωσης σε νοσούντες μειώνεται κατά 5-10 χρόνια σε σχέση με τον υγιή πληθυσμό. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το προσδόκιμο επιβίωσης σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, ηλικίας 50 ετών και άνω, χωρίς καρδιοαγγειακές διαταραχές, είναι μειωμένο κατά 7,8 έτη στους άνδρες και κατά 8,4 έτη στις γυναίκες. Ωστόσο, θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι η πολλαπλή σκλήρυνση δεν είναι θανατηφόρος πάθηση. Στα τελικά στάδια της πάθησης όμως, όταν η αναπηρία είναι μεγάλη, προδιαθέτει σε λοιμώξεις που είναι επικίνδυνες για τη ζωή. 10 Μπορούν να κάνουν κάτι οι ίδιοι οι ασθενείς ώστε να περιορίσουν την εξέλιξη της πάθησης; Ναι, υγιεινή ζωή. Αν κανείς ακολουθεί τους γενικούς κανόνες υγιεινής ζωής, ταπεινώνει τις αρνητικές επιδράσεις της αρρώστιας και έμμεσα αυξάνει κατά πολύ τις πιθανότητες για μια ηπιότερη μορφή της πάθησης. Αυτό αφορά στη φυσική άσκηση, στη διατροφή, στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας, στην αποχή από καταχρήσεις και την ολοκληρωμένη προσωπική και επαγγελματική ζωή. Ο ασθενής με πολλαπλή σκλήρυνση είναι ένας απόλυτα ενεργός εργαζόμενος, οικογενειάρχης, φίλος και εραστής (αντίστοιχα για τις γυναίκες, φυσικά). Ειδικά για την πάθηση θα πρέπει επιπλέον να αποφεύγει τις υπερβολικές θερμοκρασίες (κυρίως τη ζέστη στην Ελλάδα) και την έκθεση στον ήλιο. Αλλά και αυτές οι συμπεριφορές πάλι εμπίπτουν στο πλαίσιο της υγιεινής ζωής. Κοντολογίς, αυτό που οι ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση πρέπει να κάνουν είναι να ζουν ενεργά, ζωηρά, να ερωτεύονται και να σταδιοδρομούν. Και να μην αφήνουν την αρρώστια στην τύχη της. Γιατί τη ζωή τη γεύονται μόνο εκείνοι που τη διεκδικούν.

6 34 ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 2011 Health >6 θέμα Ν α επιστρέψουμε στα όσπρια που με τα χρόνια μάθαμε να περιφρονούμε, αλλά και στα φθηνά ψάρια, όπως ο μπακαλιάρος, μας προτρέπουν οι επιστήμονες της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας ανήμερα του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Καρδιάς προκειμένου να προστατευτούμε από τη στεφανιαία νόσο. Οπως επισημαίνει ο καθηγητής Καρδιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Γιώργος Παρχαρίδης και πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, η ύφεση αποτελεί ιδανική αφορμή για να επιστρέψουμε στην παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή των παππούδων μας η οποία συνδυάζει πολλαπλά οφέλη για την υγεία και την πολύπαθη τσέπη μας. «Αφού ούτως ή άλλως επιστρέφουμε -σε οικονομικούς όρους- στο 1950, λόγω της εντεινόμενης οικονομικής κρίσης χρέους, ας επωφεληθούμε από το τότε μοντέλο διατροφής που αποτελεί διαβατήριο υγείας και μακροζωίας», λέει ο καθηγητής. Και συνεχίζει: «Η διατροφή αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση στεφανιαίας νόσου και πληθώρα μελετών στο παρελθόν έχει δείξει πως η μεσογειακή διατροφή, όπως αυτή είχε διαμορφωθεί στα μέσα του προηγούμενου αιώνα στην Ελλάδα με τρόφιμα που ούτως ή άλλως ο τόπος μας παράγει σε αφθονία, όπως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης όσπρια και ψάρια, συμβάλλει στο να μειωθεί δραστικά ο αριθμός των θανάτων από καρδιαγγειακά αίτια. Επίσης διαδραματίζει ρόλο-κλειδί για την ελάττωση των εμφραγμάτων του μυοκαρδίου και των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων, τα οποία αποτελούν τις πιο σοβαρές επιπλοκές της στεφανιαίας νόσου. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Η μεσογειακή διατροφή «ασπίδα» προστασίας από τη στεφανιαία νόσο Οπως τονίζει ο κ. Παρχαρίδης, πρόσφατη μελέτη που έγινε στη Βόρεια και Νότια Γαλλία, εστιάζοντας στον παραδοσιακό τρόπο διατροφής των δύο περιοχών, επιβεβαίωσε τα προηγούμενα ευρήματα και ανέδειξε το σημαντικό ρόλο που παίζει η διατροφή σε ό,τι αφορά την υγεία της καρδιάς. Συγκεκριμένα, η μελέτη βρήκε ότι στη Βόρειο Γαλλία, όπου οι κάτοικοι καταναλώνουν αυξημένη ποσότητα κορεσμένων λιπών στο καθημερινό τους τραπέζι, καταγράφονται αισθητά περισσότεροι θάνατοι από καρδιαγγειακά αίτια σε σύγκριση με τη Νότια Γαλλία, όπου το τοπικό μενού είναι αμιγώς μεσογειακό. Με βάση αυτά τα ευρήματα, ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας μάς προτρέπει να εντάξουμε ξανά στο τραπέζι μας το πάλαι ποτέ εθνικό μας φαγητό, την περιφρονημένη φασολάδα, και γενικά τα φασόλια και τα υπόλοιπα όσπρια, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής άλεσης. «Ακόμα και ψάρια μπορούμε να τρώμε σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, καθώς τα μικρά φθηνά ψάρια, όπως η σαρδέλα, ο γαύρος, ο κολιός, το σκουμπρί και ο μπακαλιάρος, δεν υστερούν σε θρεπτική αξία από τα μεγάλα και ακριβότερα. Ειδικότερα η σαρδέλα είναι από τα πιο πλούσια ψάρια σε ω3 λιπαρά οξέα που ρίχνουν την κακή χοληστερόλη και εμποδίζουν τη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας στα αγγεία». «Είναι σαφώς προτιμότερο να τρεφόμαστε σωστά και να προλαμβάνουμε τη στεφανιαία νόσο από το να αρρωσταίνουμε και να καταναλώνουμε σε μεγάλες ποσότητες πανάκριβα φάρμακα», υπογραμμίζει ο καθηγητής, στο πνεύμα της αρχής του Ιπποκράτη (το προλαμβάνειν είναι καλύτερο του θεραπεύειν). Παράλληλα, επιβάλλεται να εντάξουμε και περισσότερη κίνηση στη ζωή μας, αφού η καθιστική ζωή ευθύνεται σε σημαντικό βαθμό για την παχυσαρκία και όλα τα δεινά που την ακολουθούν (όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και τα καρδιαγγειακά νοσήματα). «Αφήστε τα γυμναστήρια που κοστίζουν και περπατήστε», προτρέπει ο κ. Παρχαρίδης, επισημαίνοντας ότι το περπάτημα είναι η πιο ανέξοδη μορφή άσκησης και βοηθά να μειωθούν αμέσως οι άλλοι παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι συμμετέχουν στην εκδήλωση των καρδιαγγειακών νοσημάτων. «Μόλις 30 λεπτά περπάτημα την ημέρα μειώνει την αρτηριακή πίεση, ρίχνει τις τιμές του σακχάρου το αίμα, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, γυμνάζει την καρδιά, βοηθά να κάψουμε το περιττό λίπος, αποτελεί ιδανική μορφή εκτόνωσης και εκτός από πιο υγιείς μάς κάνει και πιο ελκυστικούς», καταλήγει χαριτολογώντας ο κ. Παρχαρίδης. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Για 17,1 εκατ. θανάτους ευθύνονται οι καρδιαγγειακές παθήσεις Σε παγκόσμιο «δολοφόνο» του ανθρωπίνου γένους συνεχίζουν να αναδεικνύονται οι καρδιαγγειακές παθήσεις, καθώς ευθύνονται για 17,1 εκατομμύρια θανάτους ετησίως σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι έως το 2025 αναμένεται να ξεπερνούν τα 25 εκατομμύρια! Σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο κάθε 2 δευτερόλεπτα καταγράφεται ένας θάνατος από στεφανιαία νόσο, κάθε 5 δευτερόλεπτα μία καρδιακή προσβολή και κάθε 6 δευτερόλεπτα ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο! Η στεφανιαία νόσος παραμένει η κύρια αιτία θνησιμότητας, με τους επιστήμονες να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και να τονίζουν την ανάγκη αλλαγής του τρόπου ζωής όλων μας, ακολουθώντας σωστή δίαιτα, η οποία φαίνεται να παίζει πρωταρχικό ρόλο στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, κάθε χρόνο καταγράφονται περισσότερα από νέα περιστατικά στεφανιαίας νόσου, πολλά από τα οποία αποβαίνουν μοιραία για τους ασθενείς. Επιπλέον, τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι 1 στους 6 Ελληνες εφήβους εμφανίζει παθολογικά αυξημένη πάχυνση των στεφανιαίων αρτηριών, ενώ και 1 στους 3 ενήλικες πάσχει από υπέρταση, το σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου εμφάνισης στεφανιαίας νόσου, αλλά μόνο οι μισοί πάσχοντες λαμβάνουν αγωγή. Ωστόσο, από αυτούς μόνο 3 στους 10 ελέγχουν την αρτηριακή τους πίεση, ενώ 7 στους 10, παρά την αγωγή, δεν την ελέγχουν επαρκώς. Τα παραπάνω τόνισαν, με αφορμή τον αυριανό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Καρδιάς (29 Σεπτεμβρίου), ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ), καθηγητής Καρδιολογίας κ. Γεώργιος Παρχαρίδης, ο αντιπρόεδρος, διευθυντής της Κρατικής Καρδιολογικής Κλινικής του Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Αθηνών, κ. Ιωάννης Καλλικάζαρος, και ο τ. πρόεδρος, διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Γ. Γεννηματάς» κ. Βλάσσιος Πυργάκης.

7 ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου Health >7 Ιατρικές ειδήσεις Ηρθε στην Ελλάδα η πρώτη από στόματος θεραπεία για τη ΣΚΠ Η Novartis κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το Gilenya, την πρώτη από του στόματος χορηγούμενη θεραπεία που συστήνεται για έγκριση στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το Gilenya συνιστάται στην Ε.Ε. για τα άτομα με ενεργή υποτροπιάζουσα-διαλείπουσα σκλήρυνση κατά πλάκας παρά τη θεραπεία με ιντερφερόνη-β ή σε ασθενείς με ταχέως εξελισσόμενη υποτροπιάζουσα-διαλείπουσα σκλήρυνση κατά πλάκας. Το Gilenya έδειξε σημαντικά ανώτερη αποτελεσματικότητα έναντι της ενδομυϊκής ιντερφερόνης β-1α, της συνταγογραφούμενης θεραπείας που χορηγείται συνήθως, μειώνοντας τις υποτροπές κατά 52% περισσότερο (p<0,001) στον ένα χρόνο. Η διετής, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη έδειξε ότι το Gilenya μείωσε σημαντικά τον κίνδυνο επιδείνωσης της αναπηρίας, προστατεύοντας τους ασθενείς από την εξέλιξη της νόσου. Το Gilenya κυκλοφόρησε και στην Ελλάδα, σε συνέχεια της θετικής γνωμοδότησης της Επιτροπής Φαρμακευτικών Προϊόντων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP), η οποία βασίστηκε στο μεγαλύτερο πρόγραμμα κλινικών μελετών που έχει υποβληθεί μέχρι στιγμής το νέο φάρμακο για τη σκλήρυνση κατά πλάκας και το οποίο περιελάμβανε δεδομένα από κλινικές μελέτες με σημαντική αποτελεσματικότητα στη μείωση των υποτροπών, στον κίνδυνο επιδείνωσης της αναπηρίας και τον αριθμό των εγκεφαλικών βλαβών που εντοπίζονται μέσω της μαγνητικής τομογραφίας, που συνιστά τρόπο μέτρησης της δραστηριότητας της νόσου. «Περισσότερα από άτομα στην Ε.Ε. ζουν με τη σκλήρυνση κατά πλάκας, μια εκφυλιστική νευρολογική πάθηση που ενέχει την απρόβλεπτη, εφ όρου ζωής επιδείνωση σύνθετων συμπτωμάτων», σχολίασε ο John Golding, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Πλατφόρμας για τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας (EMSP). «Η πρώτη, σημαντικά αποτελεσματική για τους ασθενείς, διαθέσιμη από του στόματος θεραπεία για τη σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μια ευχάριστη εναλλακτική». Το Gilenya είναι το πρώτο φάρμακο μιας νέας κατηγορίας φαρμάκων που ονομάζονται τροποποιητές του υποδοχέα της φωσφορικής σφιγγοσίνης-1. Στη σκλήρυνση κατά πλάκας, το ανοσοποιητικό σύστημα φθείρει το στρώμα που καλύπτει τις ίνες των νεύρων στο κεντρικό νευρικό σύστημα, στο οποίο περιλαμβάνονται ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός. Ο καινοτόμος μηχανισμός δράσης του Gilenya πιστεύεται ότι δρα στοχευμένα μειώνοντας την επίθεση που εκπονεί το ανοσοποιητικό σύστημα στο κεντρικό νευρικό σύστημα, διατηρώντας ένα συγκεκριμένο τύπο λευκών αιμοσφαιρίων, τα λεμφοκύτταρα, στους λεμφαδένες. Με τον τρόπο αυτό προλαμβάνεται η πορεία των λευκών αιμοσφαιρίων προς το κεντρικό νευρικό σύστημα, όπου θα μπορούσαν δυνητικά να επιτεθούν στο προστατευτικό στρώμα που περιβάλλει τις ίνες των νεύρων, οδηγώντας σε μικρότερη βλάβη φλεγμονώδους τύπου στα νευρικά κύτταρα. Η διατήρηση των λευκών αιμοσφαιρίων είναι αναστρέψιμη αν διακοπεί η θεραπεία με το Gilenya. Προϊόν για ξεκούραστα πόδια Το antistax δημιούργησε τώρα μια κρέμα για μασάζ στα πόδια, με ένα μοναδικό συνδυασμό παραγόντων ιδανικών για φροντίδα, που διατίθεται από τον Σεπτέμβριο 2011 και στα ελληνικά φαρμακεία. Το μασάζ με την ειδική κρέμα antistax Leg Massage Cream, με βιοενεργά φλαβονοειδή, βοηθά στη διατήρηση της καλής φλεβικής κυκλοφορίας, στην ενίσχυση της μικροκυκλοφορίας και τη ροή του αίματος στα πόδια, με αποτέλεσμα την ανακούφιση και την αναζωογόνησή τους. Είναι γνωστή η θετική επίδραση που έχει το μασάζ στην ενίσχυση της μικροκυκλοφορίας και τη ροή του αίματος στα πόδια, ενώ ταυτόχρονα γνωρίζουμε ότι η βελτιωμένη μικροκυκλοφορία έχει ευεργετική επίδραση στην ανακούφιση και την αναζωογόνηση των κάτω άκρων. Η antistax Leg Massage Cream περιέχει εκχύλισμα φύλλων κόκκινης αμπέλου με βιοενεργά φλαβονοειδή, που βοηθούν στην ενίσχυση της μικροκυκλοφορίας και της ροής του αίματος, με αποτέλεσμα την ανακούφιση των συμπτωμάτων, όπως αίσθημα βάρους, πόνο, οίδημα. Επίσης περιέχει Jojoba - Oil, Sheabutter, Dexpanthenol, που ενυδατώνουν και αναγεννούν το δέρμα και αφήνουν στα πόδια αίσθηση απαλότητας και ευεξία, καθώς και Hamamelis, βιταμίνες C & Ε, που αποτελούν συνδυασμό καταπραϋντικών και αντιοξειδωτικών συστατικών. Ωνάσειο: Ενας κόσμος, μια οικογένεια, μια καρδιά Το Πρόγραμμα Εορτασμού του Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου για την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς (29 Σεπτεμβρίου 2011) παρουσίασε ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, καθηγητής κ. Ιωάννης Λεκάκης, σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο ΩΚΚ. Ο κ. Λεκάκης αναφέρθηκε με κάθε λεπτομέρεια στις δράσεις του Προγράμματος που στόχο είχε την πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων. Το Πρόγραμμα Προληπτικής Ιατρικής περιλάμβανε δράσεις εντός και εκτός του Ωνασείου. Συγκεκριμένα από τις 20 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2011 κάθε ενδιαφερόμενος πολίτης είχε τη δυνατότητα για: Ιατρική επίσκεψη στα Εξωτερικά Ιατρεία και διενέργεια βιοχημικών εξετάσεων με έκπτωση 50%. Δωρεάν πρόβλεψη κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων (μέτρηση Heart Score). Δωρεάν κλινική αξιολόγηση και διενέργεια υπερήχων καρδιάς σε παιδιά μόνο, έπειτα από ραντεβού και για περιορισμένο αριθμό εξετάσεων. Το Πρόγραμμα Εορτασμού του Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου για την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς ολοκληρώθηκε με την επίσκεψη Ομάδας Ιατρών Καρδιολόγων & Νοσηλευτών στα γυμνάσια Καλλιθέας, Νέας Σμύρνης, Παλαιού Φαλήρου και Μοσχάτου, όπου οι μαθητές και οι καθηγητές ενημερώθηκαν για τη σημασία της πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων. H MSD γίνεται μέλος της παγκόσμιας συμμαχίας για την επιβίωση των γυναικών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού Η MSD -γνωστή ως Merck στην Αμερική και τον Καναδά-ανακοίνωσε, στο πλαίσιο εκδήλωσης των Ηνωμένων Εθνών με τίτλο «Every Woman, Every Child», το νέο πρόγραμμα για τη μείωση της μητρικής θνησιμότητας «MSD for Mothers». Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί μια μακρόχρονη προσπάθεια με διεθνείς συνεργάτες Υγείας για τη δημιουργία ενός κόσμου όπου καμία γυναίκα δεν θα φοβάται ότι μπορεί να πεθάνει από επιπλοκές στην εγκυμοσύνη ή κατά τη διάρκεια της γέννας (www.merckformothers.com). Η MSD δεσμεύτηκε στη 10ετή υποστήριξη του προγράμματος με 500 εκατομμύρια δολάρια. Η επένδυση αυτή αφορά στην παροχή από πλευράς MSD της επιστημονικής και επιχειρησιακής εξειδίκευσης ώστε να καταστήσει εφικτές τις υπάρχουσες λύσεις, την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και την ανάπτυξη των γνώσεων γύρω από το θέμα της μητρικής θνησιμότητας. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, κ. Μπαν Κι Μουν, δήλωσε: «Οι εταιρίες συχνά αντιμετωπίζονται με καχυποψία όταν εισέρχονται στο βασίλειο της διεθνούς ανάπτυξης, αλλά παίζουν έναν κεντρικό ρόλο στο να βελτιώνουν τις ζωές γυναικών και παιδιών. Το πρόγραμμα Every Woman, Every Child έχει δείξει τι μπορεί να επιτευχθεί μέσω στενής συνεργασίας των Ηνωμένων Εθνών, των κυβερνήσεων και του ιδιωτικού τομέα. Μια σημαντική συμφωνία επετεύχθη τον τελευταίο χρόνο, αλλά χρειάζεται μεγαλύτερη πρόοδος αν θέλουμε να πετύχουμε τους στόχους μας και να σώσουμε 16 εκατομμύρια ζωές μέχρι το Είμαι ιδιαίτερα ευχαριστημένος βλέποντας ότι, παρά τις δύσκολες οικονομικές περιόδους που διανύουμε, αρκετές κυβερνήσεις, εταιρίες και ηγέτες της κοινωνίας, συμβάλλουν στο πρόγραμμα Every Woman, Every Child. Αυτές είναι έξυπνες αποφάσεις από ηγέτες με όραμα, οι οποίοι αναγνωρίζουν την αξία της επένδυσης στην υγεία των γυναικών και των παιδιών». «Η απόφασή μας να συμμετάσχουμε στον αγώνα για να σώσουμε γυναίκες που ρισκάρουν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της γέννας έγινε μέρος της αποστολής της MSD», δήλωσε ο πρόεδρος & CEO της MSD, κ. Frazier. «Το πρόγραμμα ''MSD for Mothers'' θα μας βοηθήσει να κάνουμε τη διαφορά στις ζωές των περισσότερων ανθρώπων».

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων:

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Περίληψη EPAR για το κοινό γολιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης Στο Δήμο Παλλήνης Ιδιαίτερη επιτυχία σημείωσε η Ενημερωτική Εκδήλωση που διοργάνωσαν για τη Φλεβική Θρόμβωση ο Δήμος Παλλήνης και το Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας τη Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2013, στο Δημαρχείο

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη,

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη, EMA/502328/2014 EMEA/H/C/000955 Περίληψη EPAR για το κοινό τοκιλιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ)

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Όπως είναι πλέον γνωστό ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO),εδώ και µερικά χρόνια έχει αφιερώσει µια ηµέρα του χρόνου στο πρόβληµα της Οστεοπόρωσης. Το ιεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 EUFAMI ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Επιμέλεια Πανελ. Συλ. Οικογ. για την Ψυχική Ύγεία ΣΟΨΥ 1 1 Σκοποί της έρευνας To 2008, η EUFAMI έκανε μια έρευνα σε 11 Ευρωπαϊκές χώρες, για να αξιολογήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρός Ακτινοδιαγνώστης 1. Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο 2. Μονάδα Έρευνας Ακτινολογίας Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis αισθητική προσώπου Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist η πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική αγωγή για τις ρυτίδες έκφρασης Dr. Stefanos Goudelas

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα 1 8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα Καρδιολογική Κλινική Γ. Ν. Θεσσαλονίκης «Γ. Γεννηματάς» 2013-2014 2 Σεπτέμβριος 2013, Θεσσαλονίκη Ετήσια Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Ετήσιο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Ώριμη Ηλικία Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Οστεοπόρωση Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η προοδευτική απώλεια

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα