Ειδικά Κεφάλαια Οργανικής Χημείας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ειδικά Κεφάλαια Οργανικής Χημείας"

Transcript

1 Υδατάνθρακες (carbohydrates) Ειδικά Κεφάλαια Οργανικής Χημείας Special topics in (modern) rganic Chemistry Γλυκοζίτες (glycosides) Αμινογλυκοζίτες (aminoglycosides) Ανθοκυανίνες (anthocyanins) non sugar part of glycoside belonging to flavonoids Πολυσακχαρίτες (Polysaccharides) Άμυλο (starch) Γλυκογόνο (glucogen) Κυτταρίνη (cellulose) Πεπτιδική σύνθεση σε στερεά φάση (Solid State Peptide Synthesis-Self-Complementaryαυτοτροφοδοτούμενη; αυτοματοποιημένη;)

2 Σύνθεση Νουκλεοζιτών (Synthesis of ucleosides) Λιπίδια (Lipids) Τερπένια & Τερπενοειδή (Terpens & Terpenoids) Στεροειδή (Steroids) βασικός σκελετός Ορμόνες (ormones)

3 Γλυκοζίτες Η κυκλική ακετάλη ή κετάλη η οποία προέρχεται από ένα μονοσακχαρίτη ονομάζεται γλυκοζίτης (glycoside). Σχηματίζεται με αντίδραση του μονοσακχαρίτη με αλκοόλη σε όξινο περιβάλλον. Ο δεσμός που προκύπτει χαρακτηρίζεται ως γλυκοζιτικός δεσμός (glycoside bond) και αναφέρεται ως α- ή β-γλυκοζιτικός ανάλογα με την ανωμερή α- ή β-μορφή του μονοσακχαρίτη. Οι γλυκοζίτες υδρολύονται (με υδατικά οξέα ή ένζυμα τις γλυκοζιτάσες). 1 C ανωμερής άνθρακας χειρόμορφο κέντρο C 6 C 2 C 2 D-Γλυκόζη ε ν δ ο μ ε τ α τ ρ έ ψ ι μ ε ς μ ο ρ φ έ ς 4 6C α-d-γλυκόζη 6 C β-d-γλυκόζη 1 ανωμερής άνθρακας ανωμερής άνθρακας C C 2 C-5 C.... C-4 C 2 D-Γλυκόζη προβολή κατά Fischer D-Γλυκόζη C ανωμερής άνθρακας 2 C C 2 D-Γλυκόζη, δομή πυρανόζης προβολή κατά aworth 2 C C 2 C τύπος φουρανόζης ανωμερής άνθρακας ανωμερής άνθρακας

4 Κατάταξη γλυκοζιτών Ανάλογα με το είδος του γλυκοζιτικού δεσμού: Κατατάσσονται σε α- και β-γλυκοζίτες. Στους α-γλυκοζίτες ο δεσμός κείται κάτω από το επίπεδο του κυκλικού μορίου του σακχάρου ενώ στους β-γλυκοζίτες εκτείνεται επάνω από το επίπεδο. Η δυνατότητα ενζυμικής διάσπασης του δεσμού σχετίζεται με το είδος του. Υπάρχουν ένζυμα που μπορούν να υδρολύσουν μόνο α-γλυκοζιτικούς δεσμούς, όπως η α- αμυλάση ενώ άλλα ένζυμα (εμουλσίνη) μπορούν να επιδράσουν μόνο σε β-γλυκοζιτικούς δεσμούς. o Ανάλογα με το άτομο συναρμογής του δεσμού: C-γλυκοζιτικός δεσμός (δεν υδρολύεται με οξέα ή ένζυμα) -γλυκοζιτικός δεσμός -γλυκοζιτικός δεσμός S-γλυκοζιτικός δεσμός Ανάλογα με το είδος του σακχάρου: Αν το «γλυκόν» τμήμα δηλαδή το σάκχαρο είναι γλυκόζη γλυκοζίτης, αν είναι φρουκτόζη φρουκτοζίτης. Κατά την υδρόλυση τους σχηματίζονται αντίστοιχα γλυκόζη και φρουκτόζη. Ανάλογα με το «άγλυκον» τμήμα του μορίου: o Γλυκοσίδες αλκοόλης (το «άγλυκον» τμήμα είναι αλκοόλη) o Γλυκοσίδες φαινολών (το «άγλυκον» τμήμα είναι φαινόλη) o Γλυκοσίδες ανθρακινόνης (το «άγλυκον» τμήμα είναι ανθρακινόνη) o Γλυκοσίδες κουμαρινών (το «άγλυκον» τμήμα είναι κουμαρίνη) o Γλυκοσίδες χρωμονών (το «άγλυκον» τμήμα είναι χρωμόνη) o Γλυκοσίδες στεροειδών (το «άγλυκον» τμήμα είναι στεροειδές) o Γλυκοσίδες φλαβονοειδών (το «άγλυκον» τμήμα είναι φλαβόνη): Apigenin (Απιγενίνη, άγλυκον:φλαβόνη) (Ο-γλυκοζίτης για πρόληψη νεφρικών παθήσεων) Luteolin (Λουτεολίνη, άγλυκον: φλαβόνη) (C-γλυκοζίτης με αντιοξειδωτική δράση) Φυσικοί Γλυκοζίτες Στη φύση υπάρχουν γλυκοζίτες οι οποίοι μπορούν να απομονωθούν από διάφορα φυτά και έχουν αξιοσημείωτες ιδιότητες. Ιδιαίτερα σημαντικοί είναι οι γλυκοσίδες φαινολών:

5 Γλυκοζαμίνες Σε ένα σάκχαρο η αντικατάσταση ενός ή περισσότερων υδροξυλίων (όχι όμως του γλυκοζιτικού*)από αμινομάδα /- ες ή υποκατεστημένες αμινομάδα/-ες οδηγεί στο σχηματισμό ΓΛΥΚΟΖΑΜΙΝΩΝ (Αμινοσακχάρων, Glucosamines, Amino modified- Sugars). 2 C C 3 -ακεκυλογλυκοζαμίνη *Με αντίδραση του ανωμερούς άνθρακα μιας ημιακετάλης με την ομάδα Ν-Η σχηματίζεται Ν-γλυκοζίτης. Οι Ν-γλυκοζίτες πουρινικών και πυριμιδικών βάσεων είναι δομικές μονάδες του RA και DA. Ο όρος «Αμινογλυκοζίτης» (Aminoglycoside) χρησιμοποιείται με τις εξής δύο έννοιες: 1) Μια ένωση που περιέχει αμινοσάκχαρα συνδεδεμένα με γλυκοζιτικό δεσμό. 2) Ομάδα αντιβιοτικών, όπως η στρεπτομυκίνη με δράση συνήθως έναντι των gram-αρνητικών βακτηρίων.

6 Υδρόλυση γλυκοζιτών Οι γλυκοζίτες είναι μια κατηγορία μορίων στην οποία, ένα μόριο σακχάρου είναι συνδεδεμένο με ένα μόριο που δεν έχει δομή σακχάρου το «μη-σάκχαρον". Ο γλυκοζιτικός δεσμός μπορεί να υδρολυθεί χημικά ή ενζυμικά hydrolases- παρέχοντας δύο τμήματα το «γλυκόν, glycone» που είναι το τμήμα του σακχάρου και το «άγλυκον, aglycon or genin». Η χημική υδρόλυση δεν είναι στερεοειδική αντίδραση, ενώ η ενζυμική είναι και τοποεκλεκτική και στερεοεκλεκτική αντίδραση. Οι γλυκοζίτες είναι ευαίσθητοι σε όξινο περιβάλλον και σε ορισμένες περιπτώσεις και σε βασικό. Γενικά, η ευαισθησία στα οξέα αποδίδεται στο τμήμα του σακχάρου (γλυκόν) ενώ στο βασικό περιβάλλον στο (άγλυκον) τμήμα. Για παράδειγμα, το φάρμακο Digoxin προέρχεται από το φυτό Digitalis lanata, το «άγλυκον» τμήμα της δραστικής του οποίου, Digoxigenin, προκαλεί αύξηση των καρδιακών παλμών και χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις καρδιακής ανεπάρκειας:

7 Ανθοκυανίνες Από την υδρόλυση ορισμένων γλυκοζιτών, λαμβάνονται ως «άγλυκον» τμήμα παράγωγα Φλαβονοειδών (Flavus= κίτρινος, βιολογικά δραστικά μόρια) χαρακτηριζόμενα ως ανθοκυανίνες (άνθος+κυανός): Οι ανθοκυανίνες είναι άοσμες, υδατοδιαλυτές φυσικές χρωστικές ουσίες που υπάρχουν σε ιστούς ορισμένων φυτών (φύλλα, μίσχους, ρίζες, άνθη, καρπούς) και εμφανίζονται ως κόκκινες, μοβ, μπλε ουσίες ανάλογα με το p συνεπώς, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως δείκτες. Μετά από έρευνες σε χρωστικές φρούτων, όπως πχ τα μούρα που είναι πλούσια σε ανθοκυανίνες, αποδόθηκε στις αυτές αντιοξειδωτικές και αντιγηραντικές δράσεις καθώς και βιολογική δραστικότητα έναντι ορισμένων ασθενειών όπως καρκίνος, διαβήτης, νευρολογικές παθήσεις βακτηριακές λοιμώξεις, φλεγμονές κλπ. Οι ανθοκυανίνες μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν στην αναγνώριση γενετικώς τροποποιημένων υλικών.

8 Πολυσακχαρίτες Γλυκάνια- (Polysaccharides) Είναι πολυμερή συμπυκνώσεως μονοσακχάρων γραμμικής ή και διακλαδωτικής δομής συνεπώς, είναι υδατάνθρακες, στους οποίους δεκάδες, εκατοντάδες ή και χιλιάδες μόρια απλών σακχάρων συνδέονται μέσω γλυκοζιτικών δεσμών. Με όξινη ή ενζυμική υδρόλυση οι πολυσακχαρίτες διασπώνται στα βασικά δομικά τους συστατικά. Επειδή δεν υπάρχουν ελεύθερα ανωμερικά υδροξύλια, εκτός από αυτό του άκρου της πολυμερικής αλυσίδας, οι πολυσακχαρίτες δεν είναι αναγωγικά σάκχαρα. Δεν έχουν γλυκιά γεύση. Δεν εμφανίζουν πολυμορφισμό. Διακρίνονται, ανάλογα με τη σύστασή τους, σε ομοπολυσακχαρίτες (άμυλο, κυτταρίνη) το μόριο των οποίων αποτελείται από ένα είδος απλού σακχάρου, και σε ετεροπολυσακχαρίτες (ημικυτταρίνες, κόμμεα) το μόριο των οποίων αποτελείται από δύο ή περισσότερα συστατικά. Το συστηματικό τους όνομα προκύπτει από το όνομα του μονοσακχαρίτη από τον οποίο προέρχονται με αντικατάσταση της κατάληξης όζη από την κατάληξη -ανη (γλυκόζη-γλυκάνη). Οι περισσότερο σημαντικοί φυσικοί πολυσακχαρίτες είναι τα βιο-πολυμερή της γλυκόζης, [(C ) n, κυτταρίνη, άμυλο που είναι οι πλέον διαδεδομένοι πολυσακχαρίτες στη φύση και το γλυκογόνο.

9 Κυτταρίνη (cellulose) Η κυτταρίνη είναι ένας πολυσακχαρίτης, γραμμικής αλυσίδας, αποτελούμενος από μόρια D-γλυκόζης [(C ) n, δομή πυρανόζης] ενωμένα με β-1,4-γλυκοζιτικούς δεσμούς. Αποτελεί βασικό και ομοιόμορφο συστατικό των φυτικών κυττάρων (cellulose, cell=κύτταρο). Οι δομικές μονάδες της γλυκόζης που κυμαίνονται από μερικές εκατοντάδες ως , διατάσσονται σε παράλληλα επίπεδα συγκρατούμενα με δεσμούς υδρογόνου μεταξύ των υδροξυλίων. Η δομή ανακλίντρου επιτρέπει σε όλους τους ογκώδεις υποκαταστάτες να ευρίσκονται σε ισημερινή θέση. Διασπάται (υδρολύεται) από ένζυμα (κυττάσες) τα οποία δεν υπάρχουν στον άνθρωπο και τα σαρκοφάγα. Η πλήρης διάσπαση οδηγεί σε D-γλυκόζη. Διαθέτει άμορφες και κρυσταλλικές περιοχές, είναι υγροσκοπική, διαλύεται σε 2 S 4, Cl, 3 P 4. Χρησιμοποιείται κυρίως για την παραγωγή χάρου και χαρτονιού. Δίνει παράγωγα, μέσω των υδροξυλίων, κυρίως εστέρες & αιθέρες με σημαντικές εφαρμογές. o Οι τρινιτρικοί εστέρες (τρινιτροκυτταρίνη) είναι ισχυρά εκρηκτικά. o Οι μονο- & δι- νιτρικοί εστέρες μπορεί να οδηγήσουν σε τεχνητό μετάξι, άκαπνη πυρίτιδα, σελιλόιντ, κολλόδιο κλπ. Κυτταρίνη 1,4 -Ο-(β-D-γλυκοπυρανοζιτικό) πολυμερές C 2 C 2 C 2 n-2 Μη αναγώμενο άκρο n-2 Aναγώμενο άκρο

10 Άμυλο (Starch) Το άμυλο, η λευκή άοσμη και άγευστη πούδρα που αποτελεί την πιο κοινή πηγή υδατανθράκων της διατροφής του ανθρώπου, είναι ένας πολυσακχαρίτης αποτελούμενος από μεγάλο αριθμό μορίων γλυκόζης ενωμένων με γλυκοζιτικούς δεσμούς. Παράγεται από τα πράσινα φυτά κατά τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης, παρουσία χλωροφύλλης και λειτουργεί ως αποθήκη ενέργειας. Είναι αδιάλυτο στο ψυχρό νερό και την αλκοόλη. Συνίσταται από δύο συστατικά την αμυλόζη και την αμυλοπηκτίνη τα οποία μπορούν να διαχωριστούν με επίδραση βουτυλικής αλκοόλης. Άμυλο υπάρχει σε δημητριακά, πατάτες, καρότα, παντζάρια, καλαμπόκι και ρύζι. Το σχήμα και το μέγεθος των αμυλόκοκκων είναι χαρακτηριστικό της προέλευσης του αμύλου. Το ένζυμο αμυλάση διασπώντας τους γλυκοζιτικούς δεσμούς, αποικοδομεί το σάκχαρο σε υδατάνθρακες μικρότερης αλυσίδας και τελικά σε γλυκόζη. Η α- αμυλάση (στο σάλιο και το παγκρεατικό υγρό) παρουσία ασβεστίου διασπά ταχύτατα το άμυλο σε τυχαία σημεία υδρολύοντας τους α-1,4-γλυκοζιτικούς δεσμούς. Η β-αμυλάση (απαντάται σε φυτά, βακτήρια & μύκητες) δρα μόνο από το μη αναγωγικό άκρο της αλυσίδας και διασπά το άμυλο κάθε δύο δακτυλίους, οδηγώντας στο δισακχαρίτη μαλτόζη ως αποκλειστικό προϊόν (εμφάνιση καφέ χρώματος στα ώριμα φρούτα). Το άμυλο χρησιμοποιείται κυρίως στη βιομηχανία τροφίμων και στο κολλάρισμα χάρτου και υφασμάτων. Κατά την επεξεργασία του αμύλου με φυσικές, ενζυματικές και χημικές μεθόδους προκύπτει το «τροποποιημένο άμυλο» που χρησιμοποιείται ως γαλακτωματοποιητής, ως έκδοχο σε φαρμακευτικά σκευάσματα και ως παράγοντας δέσμευσης στη βιομηχανία χάρτου. Χαρακτηριστικά της αμυλόζης: Αποτελεί περίπου το 20% κ.β. Βρίσκεται στο εσωτερικό των κόκκων Γραμμική σύνδεση 1000 και πλέον μορίων D-γλυκόζης, μέσω α-1,4-γλυκοζιτικών δεσμών Μοριακό βάρος έως Σχηματίζει κολλώδη μάζα με ζεστό νερό Κυανή χρώση με επίδραση ιωδίου Με επίδραση του ενζύμου β-αμυλάσης σχηματίζεται πλήρως και αποκλειστικά (+)-μαλτόζη Χαρακτηριστικά της αμυλοπηκτίνης: Αποτελεί περίπου το 80% κ.β. Βρίσκεται στο περίβλημα των κόκκων Διακλαδισμένη σύνδεση μορίων μέσω α-1,4 και α-1,6-γλυκοζιτικών δεσμών που οδηγεί σε μερικές εκατοντάδες μικρού μήκους αλύσων, ως 30 μονάδων D-γλυκόζης Μοριακό βάρος από έως Τελείως αδιάλυτη στο ζεστό νερό Καστανή χρώση με ιώδιο Με επίδραση του ενζύμου β-αμυλάσης μόνο το 50% οδηγεί σε (+)-μαλτόζη το υπόλοιπο χαρακτηρίζεται ως δεξτρίνη (υδατάνθρακας χαμηλού ΜΒ)

11 Γλυκογόνο Το γλυκογόνο είναι ένας πολυσακχαρίτης (διακλαδισμένο βιοπολυμερές) που αποτελεί την κύρια μορφή αποθήκευσης της γλυκόζης στον άνθρωπο και τα ζώα. Ως δομή και λειτουργία αντιστοιχεί με το άμυλο των φυτών. Το γλυκογόνο: Διαθέτει α-1,4 και 1,6-γλυκοζιτικούς δεσμούς που οδηγούν σε μακρές ευθύγραμμες αλυσίδες με πολλές διακλαδώσεις Η σύνθεση του (γλυκογένεση) ενεργοποιείται από την ινσουλίνη Λειτουργεί ως αποθήκη ενέργειας η οποία μπορεί να καλύψει γρήγορα αιφνίδιες ανάγκες του οργανισμού σε γλυκόζη. Στα σπονδυλωτά το γλυκογόνο αποθηκεύεται στους μυς και το ήπαρ Παρέχει άμεσα διαθέσιμη ενέργεια η οποία όμως εξαντλείται εύκολα. (Άλλος τρόπος αποθήκευσης ενέργειας στο ανθρώπινο σώμα είναι μέσω τριγλυκεριδίων. Η ενέργεια που αποθηκεύεται ως λίπος είναι πολύ μεγαλύτερη αυτής που αποθηκεύεται στους υδατάνθρακες και τις πρωτεΐνες). o Η αποθήκευση ενέργειας αναφέρεται ως αναβολισμός o Όταν οι ενεργειακές ανάγκες του οργανισμού είναι αυξημένες και δεν καλύπτονται από τη διαθέσιμη ενέργεια τότε χρησιμοποιείται η αποθηκευμένη ενέργεια (καταβολισμός) o Ο ενεργειακός καταβολισμός (γλυκογονόλυση) πραγματοποιείται στους μυς, το ήπαρ και τα λιποκύτταρα, με διάσπαση του γλυκογόνου (ή τριγλυκεριδίων) σε απλούστερες ενώσεις o Η γλυκογονόλυση ελέγχεται από τις ορμόνες γλυκαγόνη και αδρεναλίνη C 2 2 C Γλυκογόνο C 2 C 2 C

12 Σύνθεση Πεπτιδίων Πεπτίδια είναι μακρές μοριακές αλυσίδες αμινοξέων από τις οποίες συνίστανται οι πρωτεΐνες. Η πεπτιδική σύνθεση συνίσταται στην παρασκευή πεπτιδίων με συγκεκριμένη αλληλουχία αμινοξέων με τη δημιουργία διαδοχικών πεπτιδικών δεσμών μεταξύ των επιθυμητών αμινοξέων. Η δυσκολία συνίσταται στη διασφάλιση της σωστής ακολουθίας αμινοξέων. Τα συνθετικά πεπτίδια χρησιμοποιούνται ως βιοδραστικά συστατικά για διάγνωση ή θεραπεία. Τα στάδια που ακολουθεί η σύνθεση είναι τα εξής: Στάδιο 1: Προστασία αμινομάδας με κατάλληλη ομάδα Α-. Στάδιο 2: Ενεργοποίηση του καρβοξυλίου του Ν-προστατευμένου αμινοξέος. Στάδιο 3: Αντίδραση μεταξύ του ενεργοποιημένου καρβοξυλίου και της αμινομάδας του άλλου αμινοξέος. Στάδιο 4: Απομάκρυνση της ομάδας προστασίας Α-. Κατά την ιστορική μέθοδο σύνθεσης πεπτιδίων των M. Bergmann & Λ. Ζέρβα, 1932, η προστασία της αμινομάδας επιτυγχάνεται με αντίδραση ενός αμινοξέος με καρβοβενζοξυχλωρίδιο, PhC 2 CCl, ενώ η ενεργοποίηση πραγματοποιείται δια της μετατροπής του στο αντίστοιχο χλωρίδιο. Τέλος, η απομάκρυνση της προστατευτικής ομάδας πραγματοποιείται με συνθήκες που δεν θίγουν τον πεπτιδικό δεσμό πχ καταλυτική υδρογόνωση.

13 Σχετικά πρόσφατα έχουν προταθεί τεχνικές σύνθεσης σε στερεά φάση με χρήση κατάλληλων πολυμερών και υψηλή απόδοση. Τα στάδια που ακολουθούνται είναι τα ακόλουθα: Στάδιο 1: Πρόσδεση του αμινοξέος στο πολυμερές Το αμινοξύ αντιδρά με κατάλληλο μόριο χαρακτηριζόμενο ως παράγοντας συναρμογής (linkage agent) ώστε να προστεθεί στο στερεό πολυμερές. Με τον τρόπο αυτόν το ένα άκρο του παράγοντα συναρμογής συνδέεται με το αμινοξύ ενώ το άλλο άκρο του συνδέεται με το πολυμερές. Στάδιο 2: Προστασία αμινοξέος Το αμινοξύ διαθέτει ένα άκρο με βασική και ένα άκρο με όξινη ομάδα. Για να μην αντιδράσουν αυτές οι ομάδες μεταξύ τους μια από τις δύο δεσμεύεται ώστε να καταστεί ανενεργός. Στάδιο 3: Αντίδραση προστατευμένου και προσδεδεμένου στο πολυμερές αμινοξέος Το προστατευμένο αμινοξύ αντιδρά με το προσδεδεμένο στο πολυμερές αμινοξύ σχηματίζοντας πεπτιδικό δεσμό. Στάδιο 4: Απομάκρυνση ομάδας προστασίας και επανάληψη της διαδικασίας Η ομάδα προστασίας απομακρύνεται από το άκρο του αμινοξέος ώστε αυτό να αντιδράσει με το επόμενο αμινοξύ που θα προστεθεί. Το νέο οξύ προστατεύεται (Στάδιο 2) και ο κύκλος επαναλαμβάνεται ώστε να σχηματιστεί το κατάλληλο πεπτίδιο. Στάδιο 5: Σχάση δεσμού μεταξύ αντιδραστηρίου συναρμογής και αμινοξέος Με χρήση κατάλληλων αντιδραστηρίων τα οποία δεν θίγουν τον πεπτιδικό δεσμό ή τις ομάδες του πεπτιδίου ο δεσμός αντιδραστηρίου συναρμογής και αμινοξέος υφίσταται ρήξη. Για την προστασία των αμινοξέων χρησιμοποιούνται συνήθως η φθορενυλ-μεθοξυ-καρβονυλο- ομάδα (Fmoc-), ως Fmoc-Cl και τριτοταγής βουτοξυ-καρβονυλο-ομάδα t-boc- ως Boc 2. Η ομάδα Fmocαπομακρύνεται με χρήση της δευτεροταγούς αμίνης πιπεριδίνης ενώ η ομάδα Boc- απομακρύνεται με χρήση τριφθοροξικού οξέος.

14 Σύνθεση Νουκλεοζιτών Σε έναν Νουκλεοζίτη (ucleoside) αναπτύσσεται Ν-γλυκοζιτικός δεσμός μεταξύ του C-1 της δεοξυριβόζης ή της ριβόζης και του Ν-9 μιας πουρίνης ή του Ν-1 μιας πυριμιδίνης (βάση + δεοξυριβόζη ή βάση + ριβόζη). Στα μονοφωσφορικά-νουκλεοτίδια (nucleotides monophosphates) αναπτύσσεται εστερικός δεσμός μεταξύ του C-5 της δεοξυριβόζης (ή ριβόζης) και του φωσφορικού οξέος (βάση+(δεοξυ)ριβόζη+ρ). Νουκλεοζίτες Ετεροκυκλική Βάση C 2 4 C Ετεροκυκλική Βάση C Δεοξυριβόζη Ριβόζη 3 2 Y αδενοσίνη 2 γουανοσίνη 2 2 κυτιδίνη θυμιδίνη ουριδίνη δεοξυαδενοσίνη 2 -δεοξυγουανοσίνη 2 2 -δεοξυκυτιδίνη Νουκλεοτίδια Ετεροκυκλική Βάση Ετεροκυκλική Βάση 5 C Y 1 P - P 5 - C 2 4 φωσφορικό οξύ 3 2 Y 1

15 Η σύνθεση νουκλεοζιτών περιλαμβάνει την πυρηνόφιλη προσβολή μιας εκ των ετεροκυκλικών βάσεων στο σάκχαρο: LG + - u LG - U R R R R R R + :Base R R R Base Μια απλή ήπια και με πολύ καλή απόδοση μέθοδος σύνθεσης νουκλεοζιτών είναι η αντίδραση SJ (silil-ilbert- Johnson reaction ή Vorbruggen reaction) η οποία εξελίσσεται παρουσία οξέος Lewis: TMS Bz Bz TMS + Bz Ac 1. SnCl 4, Cl(C 2 ) 2 Cl 2. ac 3, 2 Bz Bz Bz

16 Λιπίδια (Lipids) Τα λιπίδια αποτελούν μια ετερογενή τάξη φυσικών προϊόντων, τα οποία δεν καθορίζονται από διακριτές λειτουργικές ομάδες αλλά μάλλον από κοινές ιδιότητες διαλυτότητας. Τα λιπίδια είναι όλα αδιάλυτα στο νερό, ενώ έχουν μεγάλη διαλυτότητα σε οργανικούς διαλύτες, όπως αιθέρα, χλωροφόρμιο, βενζόλιο και ακετόνη. Τερπένια (Terpens) Τα τερπένια είναι σχετικά μικρά οργανικά μόρια που ανήκουν στην κατηγορία των λιπιδίων (αδιάλυτα στο νερό εξαιρετικά διαλυτά στην αλκοόλη), εμφανίζουν ποικιλομορφία δομής και αποτελούν το κύριο συστατικό των αιθέριων ελαίων. Τα αιθέρια έλαια βρίσκονται στους ελαιογόνους αδένες των φυτών, είναι κατά το πλείστον, άχρωμα υγρά τα οποία σε θερμοκρασία βρασμού ( C) αποδίδουν χαρακτηριστικό άρωμα. Στα αιθέρια έλαια έχουν αποδοθεί, αντιβακτηριακές, αντιικές, αντιμυκητικές, αναλγητικές, αντισηπτικές, επουλωτικές, χαλαρωτικές, αντικαταθληπτικές ιδιότητες. Επίσης έχουν εντομοκτόνο, απωθητική και αποσμητική δράση. Εκτός από τα φυτά (άνθη, ρητίνες, ξύλινος ιστός), τερπένια έχουν εντοπιστεί στις εκκρίσεις εντόμων αλλά και ανώτερων ζώων. Τα τερπένια εκπέμπονται από τα δένδρα, υπό μορφή νεφών, όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία, γεγονός που επιτρέπει και τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του δάσους. Η ονομασία τερπένιο (terpene) προέρχεται από τη λέξη τερεβινθίνη κοινώς νέφτι (turpentine). Ορισμένα τερπένια είναι υδρογονάνθρακες (C 5 8 )n, n = 2, 3, 4 κλπ. θεωρούνται ως πολυμερή του ισοπρενίου. Η θεωρία που προτάθηκε από το Leopold Ruzicka, αναφέρει ότι τα τερπένια προέρχονται από την συνένωση κεφαλήςουράς (C1 με C4) του 2-μεθυλο-1,3-βουταδιενίου (ισοπρενίου): 1 C C C C C 2 Ισοπρένιο 1 Ισοπρένιο 1 o 4 1 Ισοπρένιο 2o 4 Μυρκένιο (αιθέριο έλαιο δάφνης) 1 4 α-πινένιο (ένα από τα συστατικά του τερεβινθελαίου) Σήμερα γνωρίζουμε τη δομή χιλιάδων τερπενίων, μερικά από αυτά είναι υδρογονάνθρακες, άλλα περιέχουν άτομα οξυγόνου, άλλα είναι μόρια ανοιχτής αλυσίδας και άλλα περιέχουν δακτυλίους. Όλα τα τερπένια σχετίζονται μεταξύ τους, ανεξάρτητα από τις εμφανείς δομικές διαφορές τους.

17 Στη φύση τα τερπένια βιοσυντίθενται μέσω δύο ισοδυνάμων του ισοπρενίου. Α) Του πυροφωσφωρικού ισοπεντενύλιου, 2 C=C(C 3 )C 2 C 2 6 P 2, το οποίο προέρχεται από το μεβαλονικό οξύ, C 2 C 2 C(C 3 )()C 2 C, το ανιόν του οποίου έχει τεράστια βιολογική σημασία και το οποίο με τη σειρά του προκύπτει από συνδυασμό τριών μορίων οξικού οξέος και Β) του πυροφωσφωρικού διμεθυλαλλύλιου: Πυροφωσφορικό διμεθυλαλλύλιο C 2 PP + C 2 PP C 2 PP : 2 C 2 -PP Λιμονένιο Πυροφωσφορικό γερανύλιο πρόδρομη ένωση βιοσύνθεσης μονοτερπενίων C 2 Γερανιόλη Η ταξινόμηση τερπενίων πραγματοποιείται με βάση των αριθμό των ισοπρενικών μονάδων από τις οποίες αποτελούνται: o Μονοτερπένια (2 μονάδες ισοπρενίου, 10 άτομα άνθρακα) γερανιόλη (μήλο, κεράσια), λιμονένιο (εσπεριδοειδή), τερπινεόλη (κωνοφόρα) o Σεσκιτερπένια (3 μονάδες ισοπρενίου, 15 άτομα άνθρακα) α-καριοφυλένιο (λυκίσκος), φαρνεσένιο (μήλο), φαρνεσόλη (ακακία) o Διτερπένια (4 μονάδες ισοπρενίου, 20 άτομα άνθρακα) καφεστόλη (καφές) o Σεστερτερπένια (5 μονάδες ισοπρενίου, 25 άτομα άνθρακα) γερανυλ-φαρνεσόλη (χαμομήλι) o Τριτερπένια (6 μονάδες ισοπρενίου, 30 άτομα άνθρακα) σκουαλένιο (ελαιόλαδο, φύτρο σιταριού, από αυτό προκύπτουν η λανοστερόλη και η κυκλοαρτενόλη πρόδρομοι των στεροειδών) Από τις 4 δομικές μονάδες (διτερπένια) και μετά οι αντίστοιχες ενώσεις χαρακτηρίζονται ως πολυτερπένια. το καουτσούκ (cis-πολυϊσοπρένιο) και η γουταπέρκα (trans- πολυϊσοπρένιο) με πλήθος εφαρμογών κυρίως στον τομέα μονωτικών, ελαστικών αλλά και κατασκευών εργαλείων.

18 Ημιτερπένια (emiterpenes) Ημιτερπένιο θεωρείται το ισοπρένιο. Οξυγονούχα παράγωγα του (ημιτερπενοειδή) είναι η πρενόλη που χρησιμοποιείται στην αρωματοποιεία και το ισοβαλερικό οξύ που λειτουργεί ως κατασταλτικό. Τερπενοειδή (terpenoids) Ως τερπενοειδή αναφέρονται από ορισμένους συγγραφείς, (οι άλλοι τα εντάσσουν στα τερπένια) τα χημικώς τροποποιημένα τερπένια. Οι αναδιαμόρφωση της δομής των τερπενίων μπορεί να προκύψει με οξείδωση, αναδιάταξη του ανθρακικού σκελετού κλπ. Με την ένταξη των τερπενοειδών διευρύνεται σημαντικά οι κατηγορία των τερπενικών ενώσεων και μπορεί να περιλάβει τις βιταμίνες Α, Δ, Ε και Κ, αλκοόλες όπως η πατσουλική και ενώσεις με πολυκυκλικές δομές οι οποίες απαντώνται σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες έμβιων όντων. Τα τερπενοειδή χρησιμοποιούνται για τις αρωματικές τους ιδιότητες (μυρωδιά ευκάλυπτου, γεύση κανέλας, γαρύφαλλου, τζίντζερ) αλλά και για τις φαρμακευτικές τους λειτουργίες (αντινεοπλασματικά, αντιβακτηριακά).

19 Στεροειδή Τα στεροειδή είναι πολυκυκλικά οργανικά μόρια με μεγάλο βιοχημικό και ιατρικό ενδιαφέρον. Η βασική δομή των στεροειδών συνίσταται από τέσσερεις αλειφατικούς, συμπυκνωμένους δακτυλίους, τρείς εξαμελείς, οριζόμενους ως A, B, C και ένα πενταμελή D. Συγκεκριμένα, ο βασικός ανθρακικός σκελετός έχει τη δομή του περυδρο-1,2-κυκλοπεντανοφαινανθρένιου. Συχνά στους C-10 & C-13 υπάρχουν ομάδες μεθυλίου ενώ στον C-17 υφίσταται αλυσίδα αλκυλίου. Οι δακτύλιοι A & B μπορεί να είναι είτε cis- είτε trans- (δύο ομάδες στεροειδών), ενώ οι δακτύλιοι B & C και C & D, συνήθως είναι trans: Τα στεροειδή μπορεί να είναι φυσικά προϊόντα παραγόμενα από το ανθρώπινο σώμα επινεφρίδια-, τα ζώα, τους μύκητες και τα φυτά. Από τις λειτουργικές ομάδες που είναι παρούσες στους δακτυλίους και την κατάσταση οξείδωσης τους προκύπτει διάκριση των στεροειδών. Στερόλες είναι μορφές στεροειδών όπου στη θέση-3, υπάρχει η ομάδα του υδροξυλίου (ΟΗ). Τα εκατοντάδες στεροειδή που βρίσκονται στα ζώα, τους μύκητες και τα φυτά σχηματίζονται στα κύτταρα από τις στερόλες -λανοστερόλη- (ζώα και μύκητες) και κυκλοαρτενόλη (φυτά). Οι στερόλες αυτές προέρχονται από την κυκλοποίηση του τριτερπενίου σκουαλενίου: P P P P - P P Σκουαλένιο Λανοστερόλη

20 Τα στεροειδή μπορούν να ταξινομηθούν α) ανάλογα με τον αριθμό ατόμων άνθρακα του μορίου: 18 άτομα άνθρακα (εστραδιόλη), 19 άτομα άνθρακα (τεστοστερόνη), 21 άτομα άνθρακα (προγεστερόνη), 24 άτομα άνθρακα (χολικό οξύ), 27 άτομα άνθρακα (χοληστερόλη). β) ανάλογα με την προέλευση τους: έντομα (εκδυστερόνη), σπονδυλωτά (στεροειδείς ορμόνες, χοληστερόλη), φυτά (φυτοστερόλη), μύκητες (εργοστερόλη) Στο εργαστήριο έχουν συντεθεί στεροειδή όπως: η πρεδνιζολόνη και η μεθυλο πρεδνιζολόνη.

21 Ορμόνες (ormones) Οι ορμόνες (από τη λέξη ορμή) είναι χημικές ουσίες που απελευθερώνονται από ένα κύτταρο ή παράγονται από όργανα και ειδικούς αδένες (ενδοκρινείς αδένες), κυκλοφορούν στο αίμα και συντονίζουν πολλές δραστηριότητες του οργανισμού. Η δράση τους συνήθως είναι ρυθμιστική ενώ η παραγωγή τους μεταβάλλεται ανάλογα με την ώρα της ημέρας (κυκλική έκκριση). Μικρή ποσότητα ορμονών μπορεί να έχει σημαντικές και ποικίλες επιπτώσεις στον οργανισμό. Η μελατονίνη (εκκρίνεται από την επίφυση) και επηρεάζει την ανάγκη ανάπαυσης-ύπνου, η μελανίνη (υπόφυση) επηρεάζει το χρώμα του δέρματος, η θυροξίνη (θυρεοειδής) επιδρά στην ανάπτυξη, η ινσουλίνη (πάγκρεας) ρυθμίζει το σάκχαρα, η κορτιζόνη (επινεφρίδια) έχει επίπτωση στο άγχος. Υπάρχουν ορμόνες που σχετίζονται με την αίσθηση ευτυχίας: ενδορφίνες, ντοπαμίνη, τριπτοφάνη, κολίνη, σερετονίνη. Εκτός από τους πολυκύτταρους οργανισμούς, ορμόνες παράγονται και από τα φυτά (φυτορμόνες). Ανάλογα με τον τρόπο δράσης και λειτουργίας τους οι ορμόνες μπορούν να χωριστούν σε δύο κατηγορίες: 1) Ορμόνες που δεν εισέρχονται στο κύτταρο o Αμινικές (μονοαμίνες), π.χ. θυροξίνη o Πεπτιδικές (πρωτεΐνες-πεπτίδια), π.χ. ινσουλίνη Οι ορμόνες προσδένονται σε υποδοχείς της κυτταρικής μεμβράνης και ενεργοποιούν τα ένζυμα για τη λειτουργία του κυττάρου. Η επίδραση τους πραγματοποιείται σχεδόν άμεσα διότι τα ένζυμα ήδη υφίστανται. 2) Ορμόνες που εισέρχονται στο κύτταρο o Στεροειδείς, π.χ. οιστρογόνα Οι ορμόνες αυτές είναι μικρά μόρια της κατηγορίας των λιπιδίων. Εισέρχονται στο κύτταρο, στο κυτταρόπλασμα προσδένονται σε υποδοχείς και το σύμπλεγμα αυτό εισέρχεται στον πυρήνα του κυττάρου, ώστε να ενεργοποιηθεί η σύνθεση πρωτεϊνών. Η εξέλιξη της διαδικασίας αυτής απαιτεί την παρέλευση κάποιου χρόνου συνεπώς, δεν πραγματοποιείται άμεσα. Χρήση ορμονών Η κύρια χρήση ορμονών και παραγώγων τους είναι η φαρμακευτική: Αμινικες-Πεπτιδικές-Πρωτεϊνικές: Θυροξίνη (λεβοθυροξίνη) για υποθυρεοειδισμό, ινσουλίνη για διαβητικούς Στεροειδείς: Υδροκορτιζόνη, μεθυλπρεδνιζολόνη για αυτοάνοσα νοσήματα. Δομή και δράση ορισμένων αμινών Ντοπαμίνη o Ανήκει στις κατεχολαμίνες o Προέρχεται από το αμινοξύ τυροσίνη o Προκαλεί απόλαυση και καλή διάθεση o Έλλειψη της προκαλεί εκφύλιση νευρώνων

22 Σερετονίνη Είναι μονοαμίνη, ή έλλειψη της προκαλεί κατάθλιψη Ακετυλχολίνη Εστέρας οξικού οξέος και χολίνης, νευροδιαβιβαστής, η έλλειψη της προκαλεί μυοπάθεια. Προσταγλαδίνη D2 Οι προσταγλαδίες είναι λιπιδικές ενώσεις που διαθέτουν 15 άτομα άνθρακα, συμπεριλαμβανομένου πενταμελούς δακτυλίου. Διαταραχές στην ύπαρξη της προσταγλαδίνης D2, συνδέονται με εμφάνιση αλλεργικών ασθενιών και τριχόπτωσης

Τα χημικά στοιχεία που είναι επικρατέστερα στους οργανισμούς είναι: i..

Τα χημικά στοιχεία που είναι επικρατέστερα στους οργανισμούς είναι: i.. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «XHMIKH ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Όταν αναφερόμαστε στον όρο «Χημική Σύσταση του Κυττάρου», τί νομίζετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 26: Βιομόρια: υδατάνθρακες

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 26: Βιομόρια: υδατάνθρακες Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 26: Βιομόρια: υδατάνθρακες 1. Γενικά Ενώσεις που απαντούν σε κάθε ζωντανό οργανισμό Άμυλο και ζάχαρη στις τροφές και κυτταρίνη στο ξύλο, χαρτί και βαμβάκι είναι καθαροί υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χηµεία. Κεφάλαιο 26: Βιοµόρια: υδατάνθρακες

Οργανική Χηµεία. Κεφάλαιο 26: Βιοµόρια: υδατάνθρακες Οργανική Χηµεία Κεφάλαιο 26: Βιοµόρια: υδατάνθρακες 1. Γενικά Ενώσεις που απαντούν σε κάθε ζωντανό οργανισµό Άµυλο και ζάχαρη στις τροφές και κυτταρίνη στο ξύλο, χαρτί και βαµβάκι είναι καθαροί υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων κατηγορίες υδατάνθρακες πρωτεΐνες νουκλεϊνικά οξέα λιπίδια Οι πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, νουκλεϊνικά οξέα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας, Καθηγητής Μόσχος Πολυσίου ΣΑΚΧΑΡΑ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας, Καθηγητής Μόσχος Πολυσίου ΣΑΚΧΑΡΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας, Καθηγητής Μόσχος Πολυσίου ΣΑΚΧΑΡΑ ΣΑΚΧΑΡΑ Σάκχαρα ή υδατάνθρακες Τι είναι; Πολυυδροξυαλδεΰδες ή πολυυδροξυκετόνες ή ουσίες που όταν υδρολύονται

Διαβάστε περισσότερα

Οι δευτερογενείς µεταβολίτες

Οι δευτερογενείς µεταβολίτες Οι δευτερογενείς µεταβολίτες Είναιταπροϊόνταδευτερογενούςµεταβολισµού. Μερικοί γνωστοί δευτερογενείς µεταβολίτες είναι η µορφίνη, ήκαφεΐνη, το καουτσούκ κ.ά. Ο ρόλος τους φαίνεται να είναι οικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου. Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση:

KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου. Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση: KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου Ενότητα 1.1: Χημεία της ζωής Ενότητα 2.1: Μακρομόρια Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση: 1. Για ποιο λόγο θεωρείται αναγκαία η σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 28: Βιομόρια-λιπίδια

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 28: Βιομόρια-λιπίδια Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 28: Βιομόρια-λιπίδια 1. Γενικά Λιπίδια: οργανικά μόρια που απαντούν στη φύση και απομονώνονται κατά την εκχύληση κυττάρων ή ιστών με άπολους οργανικούς διαλύτες Δύο γενικές κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01%

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01% ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01% Ο άνθρακας, το υδρογόνο, το οξυγόνο και το άζωτο συμμετέχουν, σε σημαντικό βαθμό, στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημικά στοιχεία που συνθέτουν τους οργανισμούς Ο C, το H 2, το O 2 και το N 2 είναι τα επικρατέστερα στους οργανισμούς σε ποσοστό 96% κ.β. Γιατί; Συμμετέχουν σε σημαντικό βαθμό στη σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Bιομόρια : Υδατάνθρακες (1)

Bιομόρια : Υδατάνθρακες (1) Bιομόρια : Υδατάνθρακες () C δομή, ταξινόμηση C απεικονίσεις, διαμορφώσεις C αντιδράσεις Bιομόρια : Υδατάνθρακες (2) C ταξινόμηση - δομή C η γλυκόζη ήταν ο πρώτος απλός υδατάνθρακας που απομονώθηκε σε

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1. ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 2. BΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ Ι. ΑΤΟΜΑ ΚΑΙ ΜΟΡΙΑ ΙΙ. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΙΙΙ. ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ ΣΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 6 η ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η δομή των υδατανθράκων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία

ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τη δομή και λειτουργικότητά τους. Ο γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδες φαινολικών ενώσεων

Ομάδες φαινολικών ενώσεων ΦΑΙΝΟΛΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ Οι φαινολικές ενώσεις αποτελούν μία από τις κύριες ομάδες δευτερογενών μεταβολιτών. Αποτελούνται από ενώσεις με μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τη δομή και λειτουργικότητά τους. Ο γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου

Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Απρίλιος Μάιος 12 Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου (Ερωτήσεις που παρουσιάζουν ενδιαφέρον) 1. Τι είναι τα βιομόρια και ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά τους; Βιομόρια

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1o 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 5 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο καθαρό νερό β. σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυµα γ. µόνο σε υδατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Α. Εισαγωγικές έννοιες ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ Μπορούμε να διακρίνουμε δύο περιβάλλοντα ΥΔΡΟΦΙΛΟ υδατικό κυτταρόπλασμα ΥΔΡΟΦΟΒΟ λιπιδικο-μεμβρανικό Δηλαδή τα μόρια χαρακτηρίζονται έτσι λόγω της υδρόφοβης φύσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Οι ρυθμιστές του οργανισμού Είδη αδένων στον άνθρωπο o Εξωκρινείς αδένες: εκκρίνουν το προϊόν τους μέσω εκφορητικού πόρου είτε στην επιφάνεια του σώματος (π.χ. ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

8.1. Γενικά για τα σάκχαρα

8.1. Γενικά για τα σάκχαρα Σ ά κ χ α ρ α 8.1. Γενικά για τα σάκχαρα Τα σάκχαρα είναι μία από τις βασικές ομάδες βιομορίων. Αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των οργανικών ουσιών στη Γη, ενώ είναι η πλέον σημαντική πηγή ενέργειας για

Διαβάστε περισσότερα

Το νερό και οι ιδιότητές του Οι µοναδικές φυσικοχηµικές ιδιότητες του νερού οφείλονται στο ότι:

Το νερό και οι ιδιότητές του Οι µοναδικές φυσικοχηµικές ιδιότητες του νερού οφείλονται στο ότι: Το νερό και οι ιδιότητές του Οι µοναδικές φυσικοχηµικές ιδιότητες του νερού οφείλονται στο ότι: το µόριο του είναι πολύ µικρό, είναι πολικό και µεταξύ των µορίων του σχηµατίζονται δεσµοί υδρογόνου. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Παραδόσεις του μαθήματος γενικής παιδείας (Β λυκείου) Επιμέλεια: ΑΡΓΥΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολόγος M.Sc. Καθηγητής 3 ου λυκ.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Παραδόσεις του μαθήματος γενικής παιδείας (Β λυκείου) Επιμέλεια: ΑΡΓΥΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολόγος M.Sc. Καθηγητής 3 ου λυκ. ΒΙΟΛΟΓΙΑ Παραδόσεις του μαθήματος γενικής παιδείας (Β λυκείου) Επιμέλεια: ΑΡΓΥΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολόγος M.Sc. Καθηγητής 3 ου λυκ. Ηλιούπολης Κεφάλαιο 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ Η ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΩΝ ΒΙΟΜΟΡΙΩΝ ΠΡΟΔΡΟΜΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Λ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Λιπαρά οξέα, εστέρες Λευκοτριένια, προσταγλαδίνες Πολυαιθέρες, μακρολίδια

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Λ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Λιπαρά οξέα, εστέρες Λευκοτριένια, προσταγλαδίνες Πολυαιθέρες, μακρολίδια ΧΗΜΕΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ-ΓΕΝΙΚΑ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ: Ενώσεις που αποτελούν τους ζωντανούς οργανισμούς ή παράγονται από αυτούς. Σήμερα ο όρος φυσικά προϊόντα αναφέρεται στα προϊόντα του δευτερογενούς μεταβολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΑΜΥΛΟΥ - ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (άσκηση 8 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 3 ο Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ

MAΘΗΜΑ 3 ο Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ MAΘΗΜΑ ο Υ ΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Γλυκόζη ρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χηµικός Εργαστηριακός Συνεργάτης Τ.Ε.Ι Αθήνας ckoukoul@teiath.gr Απλοί υδατάνθρακες ή Μονοσακχαρίτες Σύνθετοι υδατάνθρακες γλυκόζη σακχαρόζη φρουκτόζη

Διαβάστε περισσότερα

Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου

Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου Απαντήσεις στις ερωτήσεις: Πρόλογος Το βιβλίο αυτό γράφτηκε για να βοηθήσει το μαθητή της Γ Γυμνασίου στην κατανόηση των θεμελιωδών γνώσεων της Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

σελ 1 από 8 Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο a 2 η Εξέταση στην Βιοχημεία

σελ 1 από 8 Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο a 2 η Εξέταση στην Βιοχημεία Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 2 η Εξέταση στην Βιοχημεία σελ 1 από 8 Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Σε κάθε ερώτηση αντιστοιχούν πέντε απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη προσδιορισµού δοµής

Μελέτη προσδιορισµού δοµής Δισακχαρίτες Μελέτη προσδιορισµού δοµής 1. Είναι ανάγων ή όχι; 2. Ταυτοποίηση µονοσακχαριτών που προκύπτουν µε όξινη υδρόλυση ή ενζυµική διάσπαση 3. Εύρεση είδους γλυκοζιτικού δεσµού µε ένζυµα Μαλτάση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved

Κεφάλαιο 2. Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved Κεφάλαιο 2 1 Copyright The McGraw-Hill Companies, Inc. 2011 Utopia Publishing, All rights reserved ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ «Οργανική» ένωση αναφέρεται σε ενώσεις του C Συμμετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Ένζυµα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Ένζυµα ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Ένζυµα Τα ένζυµα είναι πρωτεϊνικά µόρια που έχουν την ικανότητα να καταλύουν αντιδράσεις. Οι αντιδράσεις αυτές µπορούν να πραγµατοποιηθούν και χωρίς την παρουσία των ενζύµων. Όµως µε την

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΗ_Β_ΒΙΟ_0_14306 - Β1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ι. Στην ακόλουθη εικόνα παρουσιάζονται σχηματικά δύο χημικές αντιδράσεις. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Πώς χαρακτηρίζονται τα χημικά μόρια Α και Β; Πώς χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Χρώμα και τρόφιμα. μαζί με τα πρόσθετα των τροφίμων

Χρώμα και τρόφιμα. μαζί με τα πρόσθετα των τροφίμων Φυσικές χρωστικές των τροφίμων Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός Χρώμα και τρόφιμα Χρώμα: βασικός παράγοντας στην εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Ένα τρόφιμο δεν τρώγεται αν δεν έχει το σωστό χρώμα. Χρώμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 29: Βιομόρια: ετεροκυκλικές ενώσεις και νουκλεϊκά οξέα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 29: Βιομόρια: ετεροκυκλικές ενώσεις και νουκλεϊκά οξέα Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 29: Βιομόρια: ετεροκυκλικές ενώσεις και νουκλεϊκά οξέα 1. Γενικά-ιδιότητες Κυκλικές οργανικές ενώσεις: καρβοκυκλικές (δακτύλιος περιέχει μόνο άτομα C) και ετεροκυκλικές (δακτύλιος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ. Ανίχνευση αμύλου σε φυτικούς ιστούς με διάλυμα ιωδίου. ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ Δρ.

ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ. Ανίχνευση αμύλου σε φυτικούς ιστούς με διάλυμα ιωδίου. ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ Δρ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Ανίχνευση αμύλου σε φυτικούς ιστούς με διάλυμα ιωδίου ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ Δρ. Γεωπόνος Ανίχνευση αμύλου σε φυτικούς ιστούς με διάλυμα ιωδίου Γενικά Το άμυλο

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 4 η : Ταυτοποίηση Σακχάρων. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Εργαστήριο Χημείας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 4 η : Ταυτοποίηση Σακχάρων. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Εργαστήριο Χημείας Άσκηση 4 η : Ταυτοποίηση Σακχάρων ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Φασματοφωτομετρία Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Χρωματογραφία Διαχωρισμός-Απομόνωση 4. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 6 η ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η δομή των υδατανθράκων

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÁ ÁÑÅÉÔÏËÌÏ ÁÃ. ÄÇÌÇÔÑÉÏÓ - ÄÁÖÍÇ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÁ ÁÑÅÉÔÏËÌÏ ÁÃ. ÄÇÌÇÔÑÉÏÓ - ÄÁÖÍÇ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 6 ΜΑΪΟΥ 007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1. και 1.. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1o 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο καθαρό νερό β. σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυµα γ. µόνο σε

Διαβάστε περισσότερα

Είναι σημαντικές επειδή: Αποτελούν βασικά δοµικά συστατικά του σώµατος Εξυπηρετούν ενεργειακές ανάγκες Ασκούν έλεγχο σε όλες τις βιοχηµικές διεργασίες

Είναι σημαντικές επειδή: Αποτελούν βασικά δοµικά συστατικά του σώµατος Εξυπηρετούν ενεργειακές ανάγκες Ασκούν έλεγχο σε όλες τις βιοχηµικές διεργασίες ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά) 2.2 ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ ΣΗΜΑΣΙΑ, 9 14 (απλή αναφορά), 2.4 ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ, σελ. 20 36 Οργανικές Ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Ζήτηµα 1ο Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χηµεία. Κεφάλαιο 29: Βιοµόρια: ετεροκυκλικές ενώσεις και νουκλεϊκά οξέα

Οργανική Χηµεία. Κεφάλαιο 29: Βιοµόρια: ετεροκυκλικές ενώσεις και νουκλεϊκά οξέα Οργανική Χηµεία Κεφάλαιο 29: Βιοµόρια: ετεροκυκλικές ενώσεις και νουκλεϊκά οξέα 1. Γενικά-ιδιότητες Κυκλικές οργανικές ενώσεις: καρβοκυκλικές (δακτύλιος περιέχει µόνο άτοµα C) και ετεροκυκλικές (δακτύλιος

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β 1. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

πρωτεΐνες πολυμερείς ουσίες δομούν λειτουργούν λευκώματα 1.Απλές πρωτεΐνες 2.Σύνθετες πρωτεΐνες πρωτεΐδια μη πρωτεϊνικό μεταλλοπρωτεΐνες

πρωτεΐνες πολυμερείς ουσίες δομούν λειτουργούν λευκώματα 1.Απλές πρωτεΐνες 2.Σύνθετες πρωτεΐνες πρωτεΐδια μη πρωτεϊνικό μεταλλοπρωτεΐνες ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ Οι πρωτεΐνες είναι πολυμερείς ουσίες με κυρίαρχο και πρωταρχικό ρόλο στη ζωή. Πρωτεΐνες είναι οι ουσίες που κυρίως δομούν και λειτουργούν τους οργανισμούς. Λέγονται και λευκώματα λόγω του λευκού

Διαβάστε περισσότερα

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους:

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Μονοσακχαρίτες γλυκόζη, φρουκτόζη Δισακχαρίτες σακχαρόζη, μαλτόζη, λακτόζη Ολιγοσακχαρίτες καλαμοσάκχαρο Πολυσακχαρίτες άμυλο, κυτταρίνη,

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια Λιπαρά

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20 Υδατάνθρακες

Κεφάλαιο 20 Υδατάνθρακες Κεφάλαιο 20 Υδατάνθρακες Σύνοψη Οι υδατάνθρακες ή σάκχαρα ταξινομούνται σε μονοσακχαρίτες, ολιγοσακχαρίτες και πολυσακχαρίτες. Οι μονοσακχαρίτες είναι πολυαλκοόλες που περιέχουν αλδεϋδομάδα (CH=O) ή κετονομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια 1. Αλκοόλες Ενώσεις που περιέχουν ομάδες υδροξυλίου συνδεδεμένες με κορεσμένα άτομα άνθρακα υβριδισμού sp 3 Βάσει παραπάνω ορισμού,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΠΟΕΙΔΗ (Λίπη, Στεροειδή-ορμόνες, Τερπένια-καροτενοειδή, Βιταμίνες και Προσταγλανδίνες)

ΛΙΠΟΕΙΔΗ (Λίπη, Στεροειδή-ορμόνες, Τερπένια-καροτενοειδή, Βιταμίνες και Προσταγλανδίνες) ΛΙΠΟΕΙΔΗ (Λίπη, Στεροειδή-ορμόνες, Τερπένια-καροτενοειδή, Βιταμίνες και Προσταγλανδίνες) ΛΙΠΑΡΑ ΟΞΕΑ Τα λιπαρά οξέα είναι φυσικής προέλευσης καρβοξυλικά οξέα με ανθρακαλυσίδες μεγάλου μήκους. Διακρίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες;

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες; 1 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Το κύτταρο αποτελείται από χηµικές ενώσεις, στις οποίες περιλαµβάνονται τα µικρά βιολογικά µόρια και τα βιολογικά µακροµόρια. Στα µικρά βιολογικά µόρια ανήκουν, τα ανόργανα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. δ. S 2 Μονάδες 4

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. δ. S 2 Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο Εργαστηρίου Βιοχημείας II. Βερούτη Σοφία, Υποψήφια διδάκτωρ Κ.Α.Δημόπουλος, Καθηγητής

Φροντιστήριο Εργαστηρίου Βιοχημείας II. Βερούτη Σοφία, Υποψήφια διδάκτωρ Κ.Α.Δημόπουλος, Καθηγητής Φροντιστήριο Εργαστηρίου Βιοχημείας II Βερούτη Σοφία, Υποψήφια διδάκτωρ Κ.Α.Δημόπουλος, Καθηγητής 1 Ορισμός Βιολογικός ρόλος Κατάταξη Απομόνωση Ποιοτικός και ποσοτικός προσδιορισμός Εργαστηριακή άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ & ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟΣΑΚΧΑΡΙΤΩΝ

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ & ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟΣΑΚΧΑΡΙΤΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ & ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟΣΑΚΧΑΡΙΤΩΝ Οι μονοσακχαρίτες αποτελούν τους απλούστερους υδατάνθρακες. Ως δε υδατάνθρακες ορίζουμε τα οργανικά βιομόρια, των οποίων ο χημικός τύπος αποτελείται από άτομα

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Η σημασία της ενέργειας στους οργανισμούς. Η ενέργεια είναι ένας παράγοντας σημαντικός για τους οργανισμούς γιατί όλες οι λειτουργίες τους απαιτούν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 ΑΛΚΑΛΟΕΙΔΗ Τα αλκαλοειδή δεν αποτελούν μια ομογενή ομάδα ενώσεων, αποτέλεσμα να είναι ιδιαίτερα δύσκολος ο προσδιορισμός τους. με Ένας γενικότερος ορισμός των αλκαλοειδών αναφέρει ότι αυτά είναι

Διαβάστε περισσότερα

άνθρακα εκτός από CO, CO 2, H 2 CO 3, και τα ανθρακικά άλατα ( CO 2- Οργανική Χημεία : Η χημεία των ενώσεων του άνθρακα

άνθρακα εκτός από CO, CO 2, H 2 CO 3, και τα ανθρακικά άλατα ( CO 2- Οργανική Χημεία : Η χημεία των ενώσεων του άνθρακα Οργανικές ενώσεις : Όλες οι ενώσεις του άνθρακα εκτός από CO, CO 2, H 2 CO 3, και τα ανθρακικά άλατα ( CO 2-3 ) Οργανική Χημεία : Η χημεία των ενώσεων του άνθρακα Προέλευση οργανικών ενώσεων : κυρίως από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Πηκτίνες

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Πηκτίνες ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Πηκτίνες Γενικά Πολυσακχαρίτης ο οποίος βρίσκεται σε διάφορες συγκεντρώσεις στα κυτταρικά τοιχώματα των ανώτερων φυτικών ιστών μαζί με την κυτταρίνη. Η πηκτίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ 6

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ 6 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ 6 ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΤΆ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ Α. Μεταβολισμός υδατανθράκων Κατηγορίες Οργανικών Ενώσεων Οργανικές Ενώσεις: οι ενώσεις του άνθρακα. Μακρομόρια ή Πολυμερή:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Μεταβολισμός

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Μεταβολισμός ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Μεταβολισμός ονομάζεται η αξιοποίηση της ενέργειας και των στοιχείων του περιβάλλοντος για την εκτέλεση βιοχημικών διεργασιών που γίνονται στα κύτταρα ενός ζωικού ή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο. 1.2 Όξινο είναι το υδατικό διάλυμα του α. ΝaCl. β. ΝΗ 4 Cl. γ. CH 3 COONa. δ. KOH. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΘΕΜΑ 1 ο. 1.2 Όξινο είναι το υδατικό διάλυμα του α. ΝaCl. β. ΝΗ 4 Cl. γ. CH 3 COONa. δ. KOH. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

καρβοξυλικά οξέα μεθυλοπροπανικό οξύ

καρβοξυλικά οξέα μεθυλοπροπανικό οξύ 112 4.1. Κορεσμένα μονο - Αιθανικό οξύ Γενικά Τα κορεσμένα μονο προκύπτουν θεωρητικά από τα αλκάνια, αν αντικαταστήσουμε ένα άτομο υδρογόνου με τη ρίζα καρβοξύλιο -COOH. Έχουν το γενικό τύπο: C ν H 2ν+1

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα Εργασία Βιολογίας Β. Γιώργος Εισαγωγή Η ενεργεια εχει πολυ μεγαλη σημασια για εναν οργανισμο, γιατι για να κανει οτιδηποτε ενας οργανισμος ειναι απαραιτητη. Ειναι απαραιτητη ακομη και οταν δεν κανουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Πέτρος Ταραντίλης Επίκουρος Καθηγητής Εργαστήριο Χημείας, Γενικό Τμήμα, Τηλ.: , Fax:

Οργανική Χημεία. Πέτρος Ταραντίλης Επίκουρος Καθηγητής Εργαστήριο Χημείας, Γενικό Τμήμα,   Τηλ.: , Fax: Πέτρος Ταραντίλης Επίκουρος Καθηγητής Εργαστήριο Χημείας, Γενικό Τμήμα, Ιερά Οδός 75, 118 55 Αθήνα, e-mail: ptara@aua.gr, Τηλ.: 210 529 4262, Fax: 210 529 4265 Θεωρία -Ύλη μαθήματος Ανθρακας-ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χηµεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια

Οργανική Χηµεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια Οργανική Χηµεία Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια 1. Αλκοόλες Ενώσεις που περιέχουν οµάδες υδροξυλίου συνδεδεµένες µε κορεσµένα άτοµα άνθρακα υβριδισµού sp 3 Βάσει παραπάνω ορισµού,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΟ 3 ΝΗ 3 Η 2 Ο Μονάδες 3 β) Ποιο από τα παραπάνω ζεύγη, στο ίδιο υδατικό διάλυµα, µπορεί να αποτελέσει ρυθµιστικό διάλυµα; Μονάδες 2 ΑΠ.

ΗΝΟ 3 ΝΗ 3 Η 2 Ο Μονάδες 3 β) Ποιο από τα παραπάνω ζεύγη, στο ίδιο υδατικό διάλυµα, µπορεί να αποτελέσει ρυθµιστικό διάλυµα; Μονάδες 2 ΑΠ. ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΕΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Χηµείας Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21 / 09 /2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21 / 09 /2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21 / 09 /2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΥΛΑΜΙΔΙΟ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΑΚΡΥΛΑΜΙΔΙΟ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΚΡΥΛΑΜΙΔΙΟ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΦΑΣΟΥΛΑ ΕΥΔΟΞΙΑ ΘερμικάΕπεξεργασμένατρόφιμα: Τρόφιμα τα οποία για να καταναλωθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ.-ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ.-ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ.-ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1. Τοποθετείστε στο διάγραμμα που ακολουθεί, τους όρους: σύνθεση, υδρόλυση, μακρομόριο, μονομερή. Ερμηνεύστε το διάγραμμα. Η -Q-

Διαβάστε περισσότερα

Aπό το βιβλίο µε τίτλο: Food Chemistry (H.-D. Belitz, W. Grosch & P. Schieberle), 4 th Edition, 2009, Springer, New York ΟΜΗ ΓΛΥΚΟΖΗΣ

Aπό το βιβλίο µε τίτλο: Food Chemistry (H.-D. Belitz, W. Grosch & P. Schieberle), 4 th Edition, 2009, Springer, New York ΟΜΗ ΓΛΥΚΟΖΗΣ Aπό το βιβλίο µε τίτλο: Food Chemistry (H.-D. Belitz, W. Grosch & P. Schieberle), 4 th Edition, 2009, Springer, New York ΟΜΗ ΓΛΥΚΟΖΗΣ οµή της D-γλυκόζης (προβολή κατά Fischer) και των δυο ανωµερών της

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ: ΧΗΜΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ»

«ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ: ΧΗΜΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ» «ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ: ΧΗΜΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ» Τι είναι οι πρωτεΐνες; Από τι αποτελούνται; Ποιος είναι ο βιολογικός του ρόλος; Ας ρίξουμε μία ματιά σε όλα αυτά τα ερωτήματα που μας απασχολούν ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1:

Διαβάστε περισσότερα

Tρίτη, 30 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

Tρίτη, 30 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Tρίτη, 30 Μαΐου 006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ιατροφή. 1.5 Πρόσληψη Τροφής...39. Εισαγωγή. μέρος Α. Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13

Περιεχόμενα. ιατροφή. 1.5 Πρόσληψη Τροφής...39. Εισαγωγή. μέρος Α. Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13 Πρόλογος...9 Πρόλογος Συγγραφέων...11 Πρόλογος Β Έκδοσης...13 μέρος Α ιατροφή κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Θρεπτικές Ύλες...28 1.2 Η ιατροφή ως Επιστήμη...30 1.3 O Ρόλος της Τροφής...32 1.4 Ενεργειακό Ισοζύγιο...34

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. )

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. ) ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΤΙΓΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΣ (Crocus sativus L. ) Μόσχος Γ. Πολυσίου, Χημικός, Καθηγητής Χημείας, Εργαστήριο Γενικής Χημείας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα