Εγχειρίδιο Πρόληψης του Άγχους

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εγχειρίδιο Πρόληψης του Άγχους"

Transcript

1 Εγχειρίδιο Πρόληψης του Άγχους Μοντέλα και Καλές Πρακτικές Σύντομη Έκδοση Οκτώβριος 2011 This project has been funded with support from the European Commission. This publication [communication] reflects the views only of the author, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein llp pt-grundtvig-gmp i

2 STRESSLESS Partners: Sociedade Portuguesa de Inovação Sara Brandão URL: Health Education Milada Krejčí URL: University of Nottingham Stavroula Leka URL: University of Patras Konstantinos Poulas URL: Latvian Adult Education Association Sarmite Pilate URL: Association Européenne des Enseignants Jean-Claude Gonon URL: MBO Raad Manfred Polzin URL: Vedoma Olga Pregl URL: ASSOCIATED PARTNER: European Trade Union Committee for Education Susan Flocken URL: ETUCE_en.html Haute École d'ingénierie et de Gestion du Canton de Vaud Ariane Dumont URL: Βρείτε περισσότερα για το έργο στο: ii

3 iii

4 Περιεχόμενα 1. Περίληψη Το έργο STRESSLESS Μεθοδολογία Επιλεγμένες Καλές Πρακτικές Καλές Πρακτικές 1 Ελλάδα Καλές Πρακτικές 2 Πορτογαλία Καλές πρακτικές 3 Ηνωμένο Βασίλειο Αναφορές iv

5 1. Περίληψη 1. Περίληψη 1

6 Το ακόλουθο έγγραφο αποτελεί μέρος του έργου STRESSLESS Βελτιώνοντας την Ανθεκτικότητα του Εκπαιδευτικού στο Άγχος. Ο σκοπός του εγχειριδίου είναι η παρουσίαση των καλών πρακτικών που αφορούν τις παρεμβάσεις για τη μείωση του άγχους και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβάνοντας μία περιγραφή της μεθοδολογίας και των παιδαγωγικών τεχνικών που θα εφαρμοστούν για τους εκπαιδευτές και δασκάλους στον τομέα της εκπαίδευσης. Το εγχειρίδιο περιλαμβάνει παρεμβάσεις για το άγχος από ένα εύρος προοπτικών για τον εκπαιδευτικό τομέα. Ορισμένες μελέτες περιπτώσεων απευθύνονται σε δασκάλους και στο πώς αυτοί μπορούν είτε να μειώσουν είτε να προλάβουν την εμφάνιση του άγχους σε ατομικό επίπεδο στον εργασιακό τους χώρο. Άλλες καλές πρακτικές απευθύνονται σε ιδρύματα του εκπαιδευτικού τομέα. Αυτές οι καλές πρακτικές αποτελούν παρεμβάσεις και πρακτικές καλών πολιτικών τις οποίες θα μπορούσε να υλοποιήσει για παράδειγμα ο διευθυντής ενός σχολείου σαν μέτρο πολιτικής μείωσης του άγχους. Ο σκοπός που περιλαμβάνεται ένα εύρος καλών πρακτικών από διαφορετικές προοπτικές είναι η παροχή όσο το δυνατόν μεγαλύτερης έμπνευσης για όλους τους ενδιαφερόμενους στον εκπαιδευτικό τομέα. Το εγχειρίδιο περιλαμβάνει καλές πρακτικές από την Ελλάδα, την Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Μία πληρέστερη έκδοση του εγχειριδίου είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο. Η έκδοση αυτή περιλαμβάνει περισσότερα παραδείγματα από άλλες χώρες όπως είναι οι: Δημοκρατία της Τσεχίας, η Ισπανία, η Λετονία, η Σλοβενία, η Βραζιλία, η Ελβετία, η Ολλανδία και το Βέλγιο. 2

7 2. Το έργο STRESSLESS 2. Το έργο STRESSLESS 3

8 Η βελτίωση της εκπαίδευσης και της εξάσκησης για τους εκπαιδευτικούς έχει καθιερωθεί ως προτεραιότητα στο πρόγραμμα εργασίας «Εκπαίδευση και Εξάσκηση 2010», από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το πρόγραμμα αυτό τονίζει τη συνάφεια της προσέλκυσης και διατήρησης ατόμων με προσόντα και κίνητρα με το επάγγελμα του εκπαιδευτικού. Η ποιότητα της διδασκαλίας και της κατάρτισης των εκπαιδευτικών αντιμετωπίζεται ως ένας βασικός παράγοντας για την αύξηση των πραγματοποιηθέντων εκπαιδευτικών επιπέδων και την επίτευξη των στόχων της Λισαβόνας 1. Λαμβάνοντας υπόψη τις νέες απαιτήσεις που αφορούν τα εκπαιδευτικά επαγγέλματα, απαιτούνται νέες λύσεις για την αυξημένη κοινωνική πίεση στο εκπαιδευτικό σύστημα συνολικά και για την αύξηση του εργασιακού άγχος των εκπαιδευτών (τα οποία έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη διαδικασία και τα αποτελέσματα της μάθησης). Κατέχοντας τη δεύτερη θέση στα προβλήματα υγείας που προξενούνται από την εργασία, κατά τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, το άγχος αποτελεί ένα σημαντικό πρόβλημα στον εκπαιδευτικό τομέα, απαιτώντας μία πολύπλευρη παρέμβαση, η οποία συνεπάγεται μία επαρκή ανάλυση κινδύνων και ένα συνδυασμό μέτρων, προσανατολισμένων στην εργασία και στον εργαζόμενο, χρησιμοποιώντας κατάλληλη εξωτερική εμπειρογνωμοσύνη, συμμετοχή των εργαζομένων και διαρκείς προληπτικές ενέργειες. Είναι αδύνατο να αγνοούνται τα συμπεράσματα που διατυπώνονται στην Αναφορά του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Κινδύνων (2009), η οποία δείχνει ότι το άγχος επηρεάζει περισσότερους από το 22% των εργαζομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι ο αριθμός των ανθρώπων, οι οποίοι υποφέρουν από περιστατικά που σχετίζονται με το άγχος, ενδέχεται να αυξηθεί. Όταν οι απαιτήσεις του εργασιακού περιβάλλοντος υπερβαίνουν την ικανότητα του εργαζόμενου να ανταπεξέλθει με αυτές ή να τις ελέγξει, το εργασιακό άγχος συνδέεται με πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου και συνεπάγεται την εμφάνιση μίας αντίδρασης κατά του άγχους σε φυσικό και ψυχολογικό επίπεδο, όπως επίσης και σε επίπεδο συμπεριφοράς. Το εργασιακό άγχος ενδέχεται επίσης να επιφέρει μακροχρόνιες αρνητικές επιπτώσεις στους εργαζόμενους (προκαλώντας προβλήματα υγείας, όπως είναι οι καρδιαγγειακές και οι μυοσκελετικές ασθένειες και επηρεάζοντας την ψυχική υγεία) και σε οργανισμούς (όπως αυξημένη απουσία και μειωμένη αποδοτικότητα). Λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα του εργασιακού άγχους, το έργο STRESSLESS - Βελτιώνοντας την Ανθεκτικότητα του Εκπαιδευτικού στο Άγχος στοχεύει στη χρήση μίας ολοκληρωμένης προσέγγισης, η οποία θα μπορεί να παρέχει στους εκπαιδευτικούς μονοπάτια για τη βελτίωση των γνώσεων και των ικανοτήτων τους, δημιουργώντας καινοτόμες απαντήσεις σε παλιά και αυξανόμενα προβλήματα και παράγοντας μία θετική επίδραση στην ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας και της εξάσκησης, με την αντιμετώπιση του άγχους και την ενίσχυση της υγείας των εκπαιδευτικών. Ως εκ τούτου, το έργο STRESSLESS, μία πρωτοβουλία διάρκεια δύο χρόνων η οποία άρχισε το Νοέμβριο του 2010, αναγνωρίζει την ανάγκη ανάπτυξης αποδοτικών λύσεων για το εργασιακό άγχος, ιδιαίτερα στον τομέα της εκπαίδευσης. 1 Όταν συναντήθηκαν οι αρχηγοί των Κρατών στην σύνοδο κορυφής της Λισαβόνας το Μάρτιο του 2000, οι αρχηγοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσίασαν μία νέα στρατηγική, βασιζόμενοι σε μία συναινετική απόφαση των Κρατών Μελών, να κάνουν την Ευρώπη πιο δυναμική και ανταγωνιστική. Η πρωτοβουλία έγινε γνωστή ως «Η Συνθήκη της Λισαβόνας» και κάλυπτε ένα μεγάλο εύρος πολιτικών γραμμών. Η στρατηγική ξαναπαρουσιάστηκε την Άνοιξη του 2005, αφού τα αρχικά αποτελέσματα ήταν μέτρια και εστιαζόταν περισσότερο στην ανάπτυξη και τα επαγγέλματα. 4

9 Επιδιώκοντας την ανάπτυξη ενός πρακτικού Εγχειριδίου, το οποίο θα βοηθά τους εκπαιδευτικούς και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να αντιμετωπίζουν τους ψυχολογικούς κινδύνους με ανθεκτικότητα, το έργο έχει ως στόχο την παραγωγή αποτελεσμάτων στους ακόλουθους τρεις βασικούς τομείς: Αύξηση της ευημερίας για άτομα και ιδρύματα. Μείωση άγχους για εργαζομένους και οργανισμούς. Βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης. 5

10 3. Μεθοδολογία 3. Μεθοδολογία 6

11 Οι καλές πρακτικές αναγνωρίστηκαν βάσει ενός συνόλου κριτηρίων που αναπτύχθηκαν από τους Εταίρους. Για να συμπεριληφθούν στο εγχειρίδιο, οι καλές πρακτικές θα πρέπει να επικεντρώνονται σε διαφορετικά είδη παρεμβάσεων στον εκπαιδευτικό τομέα, σύμφωνα με την καθοδήγηση βέλτιστων πρακτικών. Οι καλές παρεμβάσεις πρόληψης του άγχους θα πρέπει να απευθύνονται στα διαφορετικά είδη ενδιαφερομένων, στους οποίους απευθύνεται το έργο STRESSLESS και συγκεκριμένα τους δασκάλους, τους εκπαιδευτές και τους εκπαιδευτικούς αλλά επίσης και σε διευθυντές εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και σε υψηλότερα διοικητικά στελέχη τους. Αυτό σημαίνει ότι κάθε καλή πρακτική απευθύνεται κυρίως είτε σε άτομα που εργάζονται στον εκπαιδευτικό τομέα ή σε επίπεδο ιδρύματος, όπου οι διευθυντές ή άλλα μέλη της διοίκησης έχουν τη δυνατότητα να τις υλοποιήσουν ως μέρος της πολιτικής μείωσης του άγχους. Το δεύτερο κριτήριο για τη συμπερίληψη μίας καλή πρακτικής προέκυψε από το έργο PRIMA-EF «Καθοδήγηση στο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο για τη Διαχείριση των Ψυχοκοινωνικών κινδύνων» 2, στο οποίο περιγράφεται το εργασιακό άγχος. Στο έργο, έχουν αναγνωρισθεί τρία είδη παρεμβάσεων για τη διαχείριση του εργασιακού άγχους, τα οποία ορίζονται ως πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια πρόληψη: Οι προσεγγίσεις πρωτοβάθμιας πρόληψης προσπαθούν να καταπολεμήσουν το εργασιακό άγχος, μεταβάλλοντας χαρακτηριστικά του τρόπου οργάνωσης και διαχείρισης της εργασίας. Ορισμένα παραδείγματα αποτελούν ο ανασχεδιασμός της εργασίας, η ανάπτυξη κατάλληλων συστημάτων επικοινωνίας και η αναθεώρηση των συστημάτων αξιολόγησης. Οι προσεγγίσεις δευτεροβάθμιας πρόληψης έχουν ως στόχο την καταπολέμηση του εργασιακού άγχους, αναπτύσσοντας ατομικές ικανότητες διαχείρισης του άγχους μέσω κατάρτισης. Παραδείγματα μίας τέτοιας κατάρτισης είναι η χαλάρωση και η εξάσκηση στην διαχείριση του χρόνου. Οι προσεγγίσεις τριτοβάθμιας πρόληψης στοχεύουν στη μείωση του αντίκτυπου του εργασιακού άγχους στην υγεία των εργαζομένων, αναπτύσσοντας κατάλληλα συστήματα αποκατάστασης και «επιστροφής στη δουλειά» και με βελτιωμένες παροχές επαγγελματικής υγείας. Παραδείγματα 2 7

12 αποτελούν η παροχή εμπιστευτικής συμβουλευτικής στους εργαζομένους και η εξάσκηση γνωστικής συμπεριφοράς. Η κοινοπραξία προσπάθησε να συμπεριλάβει στο εγχειρίδιο καλές πρακτικές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν και τα τρία επίπεδα παρεμβάσεων. Το τρίτο κριτήριο για τη συμπερίληψη μίας καλής πρακτικής στη σύντομη αυτή έκδοση αποτελεί η εκπροσώπηση των Κρατών Μελών της ΕΕ, στα οποία επικρατούν διαφορετικά επίπεδα άγχους. Το εγχειρίδιο αυτό περιλαμβάνει καλές πρακτικές από το Ηνωμένο Βασίλειο (επίπεδο άγχους χαμηλότερο από το μέσο όρο για την ΕΕ), την Πορτογαλία (επίπεδο άγχους ίσο με το μέσο όρο για την ΕΕ) και από την Ελλάδα (επίπεδο άγχους υψηλότερο από το μέσο όρο για την ΕΕ). Για να περιγράψουμε τις επιλεγμένες καλές πρακτικές με έναν ομοιόμορφο τρόπο, δημιουργήθηκε ένα πρότυπο με τα εξής χαρακτηριστικά: Περίληψη Εισαγωγή Περιγραφή της Πρακτικής Αποτελέσματα και Συζήτηση Μαθήματα που αποκτήθηκαν Συμπεράσματα και Συστάσεις Παρακαλώ σημειώστε ότι υπάρχει μία πληρέστερη έκδοση του εγχειριδίου πρόληψης του άγχους, η οποία περιέχει περισσότερα παραδείγματα παρεμβάσεων για το εργασιακό άγχος. Η έκδοση αυτή είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο στη διεύθυνση 8

13 4. Επιλεγμένες Καλές Πρακτικές 4. Επιλεγμένες Καλές Πρακτικές 9

14 4.1. Καλές Πρακτικές 1 Ελλάδα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Tα Εmployee Αssistance Ρrograms (EAP) αποτελούν μια διεθνή ολοκληρωμένη επιστημονική μέθοδο για τη διαχείριση του στρες στον εργασιακό χώρο. Ο οργανισμός που υλοποιεί την καλή πρακτική στην Ελλάδα είναι η «Hellas Employee Assistance Programs Ltd». Ο συγκεκριμένος οργανισμός προσαρμόζει και υλοποιεί τα διεθνώς θεσμοθετημένα ΕΑΡ προγράμματα στην Ελληνική εργασιακή κουλτούρα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ An Employee Assistance Program (EAP) is the work organization's resource that utilizes specific core technologies to enhance employee and workplace effectiveness through prevention, identification, and resolution of personal and productivity issues (EAPA Int. 2002). Τα ΕΑΡ με άλλα λόγια αποτελούν ένα ολιστικό σύστημα παρεμβάσεων στον εργασιακό χώρο τα οποία συνδυάζουν τη μεθοδολογία και την τεχνογνωσία από τον τομέα των επιχειρήσεων και των συμπεριφοριστικών επιστημών για την αποτελεσματική διαχείριση των προκλήσεων στο εργασιακό περιβάλλον, όπως: Προσωπικό και εργασιακό άγχος Συνθήκες/καταστάσεις στον εργασιακό χώρο που προκαλούν στρες όπως οργανωσιακές αλλαγές, συγχωνεύσεις εξαγορές κ.α. Συμπεριφοριστικοί κίνδυνοι στον εργασιακό χώρο όπως η βία, η παρενόχληση, ο εκφοβισμός, υποτιμητικές συμπεριφορές, κ.α. Προβλήματα ψυχικής υγείας Ψυχοκοινωνικά ρίσκα (οργανωσιακή κουλτούρα, φόρτος εργασίας, απαιτήσεις εργασιακής θέσης, διαπροσωπικές σχέσεις στην εργασία, κλπ) Προσωπικά και οικογενειακά θέματα Θέματα παραγωγικότητας και εργασιακής απόδοσης Οι κύριοι στόχοι από την υλοποίηση των ΕΑΡ ως ένα πολυδιάστατο σύστημα παρεμβάσεων στον εργασιακό χώρο είναι οι εξής: Αποτελεσματική διαχείριση και μείωση του εργασιακού άγχους Ελαχιστοποίηση της επίδρασης των στρεσογόνων παραγόντων στην ψυχική και σωματική υγεία Προαγωγή της ευεξίας του ανθρώπινου δυναμικού Μείωση των ψυχοκοινωνικών ρίσκων στον εργασιακό χώρο Πρόληψη των ψυχικών και σωματικών ασθενειών Δημιουργία ενός υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος και υγιούς ανθρώπινου δυναμικού ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Μεθοδολογία των EAP: Αξιολόγηση Αναγκών Ο σχεδιασμός ενός μοντέλου ΕΑΡ απαιτεί τη συλλογή δεδομένων/στοιχείων, από τον εργασιακό χώρο. Το πρώτο βήμα αφορά στην αξιολόγηση και στον προσδιορισμό των αναγκών του ανθρώπινου δυναμικού και των προκλήσεων του εργασιακού χώρου του εκάστοτε οργανισμού, μέσω της ανάλυσης των παρακάτω : Ερωτηματολόγια αξιολόγησης αναγκών, ειδικά σχεδιασμένα σύμφωνα με τις ανάγκες του κάθε οργανισμού και με βάση τα διεθνή πρότυπα των ΕΑΡ. Πληροφορίες που έχει συλλέξει ο οργανισμός κατόπιν αξιολογήσεων (π.χ. αξιολογήσεις απόδοσης, εσωτερικές έρευνες, ψυχομετρικές αξιολογήσεις), focus groups, δεδομένα απουσιών/ασθενειών, στοιχεία για την 10

15 παραγωγικότητα και άλλα μέσα. Δεδομένα προερχόμενα από τη Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού και ανεπίσημες επαφές με τους εργαζομένους. Για την αναγνώριση των αιτιών και των επιπτώσεων του εργασιακού άγχους, μπορούν επιπλέον να χρησιμοποιηθούν τα ακόλουθα εργαλεία και μέθοδοι για την εκτίμηση του ψυχοκοινωνικού επιπέδου και της ευεξίας των εργαζομένων που χρησιμοποιούν τις ΕΑΡ υπηρεσίες: Health Risk Assessment: Αξιολόγηση της στάσης ζωής του εργαζόμενου απέναντι στην ψυχική & σωματική του υγεία (άσκηση, διατροφή, ιατρικές εξετάσεις & περίθαλψη, χρήση αλκοόλ, συνταγογραφούμενα φάρμακα, κλπ). Stress Assessment: Ερωτηματολόγιο για την αξιολόγηση των συμπτωμάτων του στρες. Behavioral Risk Assessment: Αξιολόγηση των συμπεριφοριστικών κινδύνων των εργαζομένων στον χώρο εργασίας, οι οποίοι προκαλούνται από παράγοντες όπως βία, φόρτος εργασίας, προβλήματα στην επικοινωνία, εργασιακή ανασφάλεια, κλπ. Psychosocial Assessment: Ποσοτικές και ποιοτικές μέθοδοι αξιολόγησης του κοινωνικού, εργασιακού, οικογενειακού και ιατρικού ιστορικού των εργαζομένων (π.χ. screenings, intakes, questionnaires). Σχεδιασμός του Μοντέλου Υπηρεσιών Με βάση τα αποτελέσματα των προαναφερθέντων δεδομένων, σχεδιάζεται ένα tailor- made μοντέλο ΕΑΡ Υπηρεσιών, σύμφωνα με τις ανάγκες των εργαζομένων και του οργανισμού που έχουν εντοπιστεί. Το μοντέλο αυτό αποτελεί ένα Ολιστικό Σύστημα Παρεμβάσεων Διαχείρισης του Στρες στον Εργασιακό Χώρο (για τη διοίκηση, τους εργαζόμενους και τα μέλη των οικογενειών τους). Το ανωτέρω σύστημα περιλαμβάνει την παροχή υποστήριξης, καθοδήγησης (coaching) και εκπαίδευσης από ΕΑΡ επαγγελματίες στην ανώτερη διοίκηση ενός οργανισμού, στους εργαζόμενους και στις οικογένειές τους βάσει του Γνωσιακού Συμπεριφοριστικού Μοντέλου (Cognitive Behavioral Treatment - C.B.T.). Στόχος αποτελεί η ενίσχυση των εξυπηρετούμενων για την αποτελεσματική διαχείριση των στρεσογόνων παραγόντων της επαγγελματικής και προσωπικής τους ζωής. Γενικότερα, η προαγωγή της ψυχοκοινωνικής ευεξίας σε ολόκληρο τον οργανισμό από το ανώτερο ιεραρχικά επίπεδο έως και το χαμηλότερο. Στατιστικά Αποτελεσματικότητας & Χρήσης του Προγράμματος Με τη χρήση ενός εξειδικευμένου EAP λογισμικού προγράμματος πραγματοποιείται ανάλυση των ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων από τη χρήση του προγράμματος και αποδίδονται αποτελέσματα στις ακόλουθες ενότητες: Δημογραφικά δεδομένα (ηλικία, φύλο, θέση, τοποθεσία κτλ.) Ποσοστό χρήσης των ΕΑΡ υπηρεσιών Στρεσογόνοι παράγοντες (εργασιακά, προσωπικά και οικογενειακά θέματα που απασχολούν, επηρεάζουν και αγχώνουν το ανθρώπινο δυναμικό) Ποσοστό ικανοποίησης από την υλοποίηση του προγράμματος Return On Investment (R.O.I.). Σχέση Απόδοσης της Επένδυσης σε ΕΑΡ προγράμματα. Παρεμβάσεις για το Στρες Πλάνο δράσης σε τρεις Άξονες Μετά την εκτίμηση των αναγκών σχεδιάζεται ένα διαδραστικό και διαχρονικό πρόγραμμα πρόληψης και διαχείρισης του στρες προσαρμοσμένο στις συγκεκριμένες ανάγκες και απαιτήσεις του οργανισμού (δράση τριών αξόνων) 1 ος Άξονας - Πρόληψη: Πρωτοβάθμια πρόληψη: επικεντρώνεται στη δημιουργία μίας υγιούς εργασιακής κουλτούρας, η οποία υποστηρίζει τους εργαζομένους και διαδραματίζει ενεργό ρόλο στη διαχείριση του στρες προάγοντας την ευεξία τους. Δευτεροβάθμια πρόληψη: περιλαμβάνει την έγκαιρη αναγνώριση των ρίσκων που ενδέχεται να προκαλέσουν ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στον εργασιακό χώρο και την άμεση υλοποίηση παρεμβάσεων για την 11

16 ελαχιστοποίησή τους. Τριτοβάθμια πρόληψη: επικεντρώνεται στους εργαζόμενους των οποίων τα υψηλά επίπεδα στρες έχουν επηρεάσει την ψυχική υγεία και την ευεξία τους (εξουθένωση, κατάθλιψη, κρίσεις πανικού, εξαρτήσεις, κλπ) και χρειάζονται τις υπηρεσίες ενός εξειδικευμένου επαγγελματία υγείας για την αποκατάσταση και επιτυχή επιστροφή τους στην εργασία. 2 ος άξονας - Άμεσες Υπηρεσίες: Για τα άτομα τα οποία χρειάζονται Πρόσωπο με Πρόσωπο παρεμβάσεις, σχεδιάζεται ένα εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο βάση του οποίου θα επιτύχουμε τη μείωση των συμπτωμάτων του στρες. Το πλάνο περιλαμβάνει: Ορισμό του προβλήματος και των συμπτωμάτων Καθορισμό βραχυπρόθεσμων στόχων Καθορισμό μακροπρόθεσμων στόχων Εκμάθηση νέων δεξιοτήτων και μηχανισμών διαχείρισης για τον περιορισμό των συμπτωμάτων του στρες Εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη των στόχων 3 ος άξονας - Επακολούθηση και Αξιολόγηση: Παρεμβάσεις επακολούθησης για την αξιολόγηση της προόδου της κάθε περίπτωσης και του αποτελέσματος. Οι Υπηρεσίες των ΕΑΡ που υλοποιούνται σε κάθε άξονα για την αντιμετώπιση του στρες ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΜΕΣΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Ανάπτυξη Πρωτοκόλλων, Πολιτικών & Διαδικασιών αναφορικά με το στρες και την ευεξία στον εργασιακό χώρο. 24/7/365 Γραμμή Τηλεφωνικής Υποστήριξης για τη διαχείριση του στρες. Βραχυπρόθεσμη υποστήριξη, συμβουλευτική και καθοδήγηση στη διοίκηση, στους εργαζόμενους και τα μέλη των οικογενειών τους για τη διαχείριση των εργασιακών, προσωπικών και οικογενειακών θεμάτων που αυξάνουν το επίπεδο στρες και επηρεάζουν τη λειτουργικότητά τους. Health & Wellness Coaching. Καθοδήγηση σε θέματα Υγείας και Ευεξίας για τα ανώτερα στελέχη και/ή τους εργαζόμενους Εκπαιδευτικά προγράμματα για το σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού. Δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων για την καταπολέμηση του στρες, στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της αισιοδοξίας, στην επίλυση προβλημάτων και γενικότερα στη βελτίωση του «ψυχολογικού» ανοσοποιητικού συστήματος των εργαζομένων. Σεμινάρια και παρουσιάσεις στον τομέα της Υγείας και Ευεξίας. Στόχος αποτελεί η ευαισθητοποίηση και η απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων για την προαγωγή της Υγείας και Ευεξίας πέραν της διαχείρισης του στρες (θέματα που σχετίζονται με ψυχικές και σωματικές ασθένειες αλλά και θέματα όπως διατροφή, άσκηση, φυσική κατάσταση, τεχνικές χαλάρωσης, διακοπή καπνίσματος, κλπ). Πρόσωπο με Πρόσωπο συνεδρίες: Συμβουλευτική με βάση το Γνωσιακό Συμπεριφοριστικό Μοντέλο (C.B.T.). Η προσέγγιση C.B.T. στοχεύει στην αναδόμηση του αρνητικού και στρεσογόνου τρόπου σκέψης, ο οποίος επηρεάζει αρνητικά τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά των εξυπηρετούμενων. Critical Incident Stress Management CISM: Διαχείριση του στρες που βιώνουν οι εργαζόμενοι μετά από ένα αιφνίδιο και τραυματικό γεγονός εντός ή εκτός εργασιακού χώρου όπως ληστείες, ατυχήματα, ξαφνική απώλεια ενός εργαζόμενου, τρομοκρατικές ενέργειες, βία, πυρκαγιά, φυσικές καταστροφές, κλπ. Η Υπηρεσία CISM αποτελεί ένα πολυδιάστατο σύστημα παρεμβάσεων για την υποστήριξη των θυμάτων/αυτόπτων μαρτύρων ενός κρίσιμου περιστατικού στο εργασιακό τους περιβάλλον ή/ και στην 12

17 ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ προσωπική τους ζωή. Case Management: Σχεδιάζει και εμπλουτίζει το Continuity of Care Plan για κάθε μεμονωμένη περίπτωση. Tο καθένα πλάνο ξεχωριστά αποτελείται από τηλεφωνικές παρεμβάσεις επακολούθησης στα άτομα που έχουν χρησιμοποιήσει τις ΕΑΡ υπηρεσίες. Επιπρόσθετα, οι επαγγελματίες Case Managers με τη χρήση ανώνυμων ερωτηματολογίων αξιολογούν τον βαθμό ικανοποίησης των εξυπηρετούμενων και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών που υλοποιήθηκαν. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Αποτελέσματα από την υλοποίηση και προσαρμογή των Προγραμμάτων ΕΑΡ στην ελληνική εταιρική κουλτούρα, ως ολιστική στρατηγική καταπολέμησης του στρες: 1. Σε έρευνα που διεξήχθη από την Hellas EAP, για τα έτη 2009 και 2010 σε δείγμα εργαζομένων από 7 Ελληνικές και πολυεθνικές εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και έχουν δεχθεί Υπηρεσίες ΕΑΡ, καταγράφηκαν τα ακόλουθα αποτελέσματα, σχετικά με τους παράγοντες που αυξάνουν τα επίπεδα στρες των εργαζομένων. Παράγοντες που αυξάνουν τα επίπεδα στρες 8,50% 16% 49,50% 8,50% 17,50% εργασιακό άγχος έλλειψη συνεργασίας με τους συναδέλφους άλλα προβλήματα συγκρούσεις στον εργασιακό χώρο δυσκολίες στην εξισορρόπιση προσωπικής και εργασιακής ζωής 2. Σύμφωνα με δεύτερη έρευνα που διεξήχθη από την Hellas EAP, χρησιμοποιώντας ένα δείγμα 1077 εργαζομένων μίας μεγάλης ελληνικής εταιρίας (Α), η οποία υλοποιεί το διεθνώς πιστοποιημένο πρόγραμμα Critical Incident Stress Management (CISM), αναφέρθηκαν τα ακόλουθα αποτελέσματα σχετικά με τους παράγοντες που αυξάνουν το επίπεδο στρες στους εργαζόμενους: Παράγοντες που αυξάνουν το επίπεδο στρες των εργαζομένων 13

18 8% 14% 8% 56% 15% εργασιακό άγχος θυμός άλλα προβλήματα συγκρούσεις στον εργασιακό χώρο δυσκολίες στην εξισορρόπιση προσωπικής και εργασιακής ζωής ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το Εργασιακό Άγχος περιλαμβάνει παράγοντες όπως: φόρτος εργασίας, εργασιακή ανασφάλεια, πιέσεις για την τήρηση των προθεσμιών και την επίτευξη των στόχων, πιέσεις από απαιτητικούς πελάτες, συγκρούσεις με προϊσταμένους, άνισος καταμερισμός εργασίας ανάμεσα στους ίδιους και στους συναδέλφους, κλπ. Τα άλλα προβλήματα περιλαμβάνουν: κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, ψυχικές και σωματικές ασθένειες, δυσκολίες στις προσωπικές σχέσεις, διαζύγιο, θάνατος αγαπημένου προσώπου, χρόνια ασθένεια στην οικογένεια, θέματα που αφορούν στη φροντίδα ηλικιωμένων στην οικογένεια, κλπ. 3. Σύμφωνα με τρίτη έρευνα που διεξήχθη από την Hellas EAP, για τα έτη 2007, 2008 και 2009, σε δείγμα 250 εργαζομένων στον τραπεζικό τομέα, οι οποίοι είχαν εκτεθεί σε ένα αιφνίδιο τραυματικό γεγονός και δέχτηκαν την παρέμβαση CISM: Το 97% των εργαζομένων ανέφερε ότι θεώρησαν σημαντική ή πολύ σημαντική την υποστήριξη που τους προσφέρθηκε από τους πιστοποιημένους συμβούλους CISM της Hellas EAP Το 93% από αυτούς ανέφερε ότι η παρέμβαση CISM συνεισέφερε σημαντικά ή πολύ σημαντικά στη βελτίωση της εργασιακής τους απόδοσης μετά το συμβάν Το 99% αυτών δήλωσε ότι χρειάζονται επιπρόσθετη και σε συνεχόμενη βάση υποστήριξη, για την διαχείριση των εργασιακών και προσωπικών δυσκολιών που τους προκαλούν στρες 4. Σύμφωνα με μία τέταρτη έρευνα της Hellas EAP, που διεξήχθη σε δείγμα εργαζομένων και μέλη των οικογενειών τους (Ελληνικές και τοπικές πολυεθνικές), οι οποίοι χρησιμοποίησαν τις Υπηρεσίες ΕΑΡ για τη διαχείριση στρεσογόνων προσωπικών και εργασιακών θεμάτων, το ποσοστό ικανοποίησής τους ανέρχεται στο 98%. 5. Η Απόδοση της Επένδυσης (R.O.I.) για οργανισμούς που έχουν χρησιμοποιήσει ΕΑΡ υπηρεσίες εκτιμήθηκε ως κάτωθι: Επιχείρηση Α: 1:19 (Βιομηχανικός Τομέας) Επιχείρηση Β: 1:36 (Βιομηχανικός Τομέας) Επιχείρηση C: 1:30 (Τραπεζικός Τομέας) Επιχείρηση D: 1:32 (Τραπεζικός Τομέας) 6. Το 2011, οργανισμός πελάτης (Β) της Hellas ΕΑΡ, με περισσότερους από εργαζόμενους, δήλωσε δημόσια μείωση 0,6% στον απουσιασμό μετά την υλοποίηση των Βασικών Υπηρεσιών ΕΑΡ:24/7/365 Γραμμή τηλεφωνικής Υποστήριξης, Πρόσωπο με Πρόσωπο Συνεδρίες Συμβουλευτικής και Υπηρεσία CISM (διαχείριση στρες κατόπιν 14

19 αιφνίδιου και κρίσιμου τραυματικού γεγονότος). H Hellas EAP έχει προτείνει για το 2012 την υλοποίηση εξειδικευμένου και στοχευμένου ΕΑΡ Προγράμματος για τη μείωση των απουσιών. ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Προκλήσεις που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της υλοποίησης των ΕΑΡ σε επιχειρήσεις στον ελληνικό χώρο: Διαχείριση της απροθυμίας της διοίκησης της εταιρίας να εξετάσει και να διερευνήσει τα πλεονεκτήματα τέτοιων καινοτόμων μεθόδων και προγραμμάτων όπως τα ΕΑΡ για την προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας και ευεξίας, η οποία σχετίζεται άμεσα με τη διαχείριση της απόδοσης των εργαζομένων. Συνεχής προσπάθεια για την υπέρβαση των δυσκολιών κατά την προσαρμογή των Διεθνών προτύπων και αρχών των ΕΑΡ στην Ελληνική εργασιακή κουλτούρα και ανθρώπινο δυναμικό. Η ανάγκη για διαρκή εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των ιθυνόντων του Ιδιωτικού και Δημόσιου Τομέα και της Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού για τα οφέλη και τη χρησιμότητα των διεθνών προγραμμάτων ΕΑΡ στην υποστήριξη και καθοδήγηση των εργαζομένων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των εργασιακών και προσωπικών προκλήσεων που αυξάνουν τα επίπεδα του στρες και επηρεάζουν την ψυχική, σωματική υγεία και την ευεξία τους. Διαρκής προσπάθεια προώθησης της αξίας εδραίωσης μίας υγιούς εργασιακής κουλτούρας μέσω της ενδυνάμωσης του ανθρώπινου δυναμικού. Καταπολέμηση της δυσπιστίας και επιφυλακτικότητας των εργαζομένων σχετικά με την εμπιστευτικότητα των ΕΑΡ υπηρεσιών. Καταπολέμηση του στίγματος και του αποκλεισμού των εργαζομένων με ψυχικές ασθένειες στον εργασιακό χώρο. Εκπαίδευση της διοίκησης και των στελεχών στη θέσπιση ορίων σχετικά με τον επαγγελματικό τους ρόλο και τις ικανότητες που απαιτούνται για την αντιμετώπιση θεμάτων ψυχικής υγείας στον εργασιακό χώρο. Ταυτόχρονα, δίνεται καθοδήγηση σχετικά με τη διαδικασία παραπομπής αντίστοιχων περιστατικών σε εξειδικευμένους ΕΑΡ επαγγελματίες. Οι πολυεθνικές εταιρίες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα είναι περισσότερο εξοικειωμένες με την υλοποίηση των ΕΑΡ Υπηρεσιών σε σχέση με τις ελληνικές, αφού οι μητρικές τους εταιρίες διαθέτουν μία μακροχρόνια παράδοση παροχής και υλοποίησης ΕΑΡ. Αντιμετώπιση της έλλειψης στατιστικών στοιχείων και απαραίτητων συστημάτων καταγραφής δεδομένων από τους οργανισμούς (δημόσιους και ιδιωτικούς), τα οποία μπορούν να παρέχουν ακριβείς πληροφορίες για το κόστος σε μονάδες αποτελεσματικότητας στον εργασιακό χώρο από την εμφάνιση ασθενειών λόγω στρες, όπως χαμηλή παραγωγικότητα, ιατροφαρμακευτικά κόστη, παρουσιασμός, συστηματικές ή μακροχρόνιες απουσίες, κλπ. Προσπάθειες αναβάθμισης του ρόλου της Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού των επιχειρήσεων, από τις βασικές διαδικασίες επάνδρωσης, πρόσληψης και μισθοδοσίας σε ένα τμήμα που διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική διαχείριση και ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Οι υπηρεσίες ΕΑΡ έχουν θεσμοθετηθεί σε Διεθνές και Ευρωπαϊκό Επίπεδο σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Κίνα, η Αφρική, η Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Φινλανδία τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα για περισσότερα από 40 χρόνια με αποδεδειγμένα ποιοτικά και ποσοτικά αποτελέσματα. Σε ορισμένες από τις προαναφερθείσες χώρες, όπως η Φινλανδία, διεξήχθη πιλοτική έρευνα πριν τη θεσμοθέτηση των ΕΑΡ στο δημόσιο τομέα, η οποία χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Υπουργείο Κοινωνικών Υπηρεσιών και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης για την Προαγωγή της Υγείας, όπως επίσης και από ιδιωτικούς οργανισμούς. Επιπρόσθετα, τα ΕΑΡ έχουν εδραιωθεί ως στρατηγική καταπολέμησης του στρες σε δημόσιους οργανισμούς της Ευρώπης (Cooper et al.1992a, 1992b) και υποστηρίζονται από το Διεθνή Οργανισμό Εργασίας (ILO), τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) και τον Οργανισμό για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία (OSHA). Τα ΕΑΡ σήμερα διδάσκονται σε Μεταπτυχιακό και Διδακτορικό επίπεδο παγκοσμίως. 15

20 Η Hellas EAP αποτελεί την πρωτοπόρο εταιρία, η οποία εισήγαγε πρώτη τα ΕΑΡ στην Ελληνική επικράτεια. Από την εμπειρία μας στον τομέα των ΕΑΡ σε διεθνές και εθνικό επίπεδο, προτείνουμε τη διεξαγωγή έρευνας αναφορικά με την εισαγωγή και την υλοποίηση των ΕΑΡ στον Ελληνικό Δημόσιο Τομέα, μέσω ενός πιλοτικού προγράμματος. Η υπόθεση της έρευνας θα είναι, ότι τα ΕΑΡ, ως ένα επιστημονικό πρόγραμμα με ποσοτικά και ποιοτικά αποτελέσματα μπορεί να επιφέρει θετικά αποτελέσματα στον Ελληνικό Εργασιακό χώρο στον τομέα καταπολέμησης του στρες, ιδιαίτερα σε περιόδους σοβαρής οικονομικής κρίσης. Με άλλα λόγια, τα ΕΑΡ μπορούν να : Λειτουργήσουν σαν μία στρατηγική καταπολέμησης του στρες, προωθώντας μία υγιή εργασιακή κουλτούρα με άμεσα και έμμεσα θετικά αποτελέσματα στο ανθρώπινο δυναμικό, στις οικογένειές τους, στους οργανισμούς και στην κοινωνία. Συνεισφέρουν αποτελεσματικά στην ανάπτυξη μίας θετικής εργασιακής κουλτούρας. Ενισχύσουν και προάγουν τη σωματική και ψυχική υγεία και τη ψυχοκοινωνική ασφάλεια στον εργασιακό χώρο. Αυξήσουν τα επίπεδα ανθεκτικότητας και προσαρμοστικότητας του ανθρώπινου δυναμικού σε δύσκολες περιόδους. Δημιουργήσουν υγιέστερους εργασιακούς χώρους με αυξημένα επίπεδα ευεξίας για τους εργαζόμενους. Αυξήσουν την παραγωγικότητα του ανθρώπινου δυναμικού. Ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και την ποιότητα της εξυπηρέτησης των πελατών τους. 16

21 4.2. Καλές Πρακτικές 2 Πορτογαλία ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αυτή η βέλτιστη πρακτική αποτελεί μία ερευνητική μελέτη που διεξάχθηκε από ορισμένα πανεπιστήμια της Πορτογαλίας, της Βραζιλίας και της Ισπανίας. Ο σκοπός της μελέτης ήταν η προσπάθεια επίλυσης και πρόληψης τους άγχους, της αποθάρρυνσης και της εξάντλησης για τους δασκάλους και τους επαγγελματίες της υγείας. Για να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός, αναπτύχθηκε μία σειρά μαθημάτων σχετικά με τη διαχείριση του άγχους για τις προαναφερθείσες ομάδες ενδιαφερομένων. Η σειρά μαθημάτων αποτελούταν από πενήντα ώρες εξάσκησης, διαμοιρασμένες σε έντεκα συνεδρίες, οι δέκα εκ τις οποίες πραγματοποιήθηκαν σε εσωτερικό χώρο και διέθεταν το εξής περιεχόμενο: διαμοιρασμός επαγγελματικής εμπειρίας με συνεργάτες, αναγνώριση ειδικών παραγόντων άγχους και πιθανές στρατηγικές αντιμετώπισης για την επίλυσή τους, αντικατάσταση παράλογων αντιλήψεων από άλλες περισσότερο κατάλληλες και η εξάσκηση αυτοεκτίμησης και χαλάρωσης. Επιπρόσθετα, τα μαθήματα αποτελούταν από μία μέρα εξάσκησης σε εξωτερικό χώρο. Συγκρίνοντας την αρχή με το τέλος του προγράμματος εκπαίδευσης, οι συμμετέχοντες έδειξαν σημαντική αύξηση στην προσωπική τους αντίληψη για την ευημερία. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτή η ερευνητική μελέτη προέκυψε το 2004, ανάμεσα σε καθηγητές του τμήματος και διδακτορικού προσωπικού του Πανεπιστημίου του Algarve, καθηγητές του εκπαιδευτικού προσωπικού του Καθολικού Πανεπιστημίου του South Rio Grande και το προσωπικό Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου της Málaga στην Ισπανία. Το αντικείμενο της μελέτης ήταν η αντιμετώπιση των θεμάτων άγχους, αποθάρρυνσης και εξάντλησης ειδικά στους δασκάλους και τους επαγγελματίες υγείας, αφού αυτοί αποτελούν μία ομάδα υψηλού κινδύνου σε ό,τι αφορά την έκθεση σε τέτοιου είδους ασθενειών. Το θέμα του άγχους (συμπεριλαμβανομένης της εξάντλησης, της κατάθλιψης, της αποθάρρυνσης, κλπ) αποτελεί ένα περίπλοκο φαινόμενο, στο οποίο δεν υπάρχει καμία μοναδική λύση για την επίλυση του προβλήματος. Παρ όλα αυτά, η συχνή κατάρτιση και η διαρκής εκπαίδευση προτείνονται σαν λύσεις στο πλαίσιο αυτό. Αυτά τα είδη μαθημάτων και εξάσκηση μπορούν να βελτιώσουν τη γενική ικανοποίηση με τη δουλειά, να βελτιώσουν την αυτοπεποίθηση των ανθρώπων που παρακολουθούν αυτά τα είδη των μαθημάτων και να συνεισφέρουν στην προσωπική και επαγγελματική ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτή της προσαρμοσμένης κατάρτισης για την επίλυση προσωπικών θεμάτων, αναπτύχθηκε ένα πρώτο πρόγραμμα διαρκούς κατάρτισης με διάρκεια 30 ωρών, διαμοιρασμένη σε δέκα συνεδρίες, οι οποίες περιείχαν διάφορες ασκήσεις. Αυτό το πρόγραμμα ήταν επιτυχές, παρ όλα αυτά οι συμμετέχοντες ένιωσαν ότι απαιτούνται περισσότερες συνεδρίες/χρόνος για την εξερεύνηση και επίλυση θεμάτων σε περισσότερο βάθος. Έτσι, αυτή η σειρά μαθημάτων κατάρτισης στη διαχείριση του άγχους βασίζεται σε αυτό το αρχικό πρόγραμμα μαθημάτων, αλλά περιλαμβάνει περισσότερο σχετικά θέματα και έχει μία μεγαλύτερη διάρκεια, η οποία επίσης απαιτήθηκε από τους συμμετέχοντες των προηγούμενων μαθημάτων. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Τα μαθήματα εξάσκησης ήταν δομημένα σε έντεκα συνεδρίες, οι οποίες διαρκούσαν συνολικά πενήντα ώρες. Κάθε συνεδρία χωριζόταν σε τέσσερις ώρες και δέκα από τις συνεδρίες πραγματοποιήθηκαν σε ένα δωμάτιο εσωτερικού χώρου, ενώ η τελευταία έλαβε χώρα σε εξωτερικό χώρο και διήρκησε 10 ώρες (μία μέρα). Η υπόθεση και μεθοδολογία της σειράς των μαθημάτων ήταν η εξής: το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί για να πιστοποιήσει το προτεινόμενο περιεχόμενο και στρατηγικές ανεξαρτήτως εκπαιδευτή. Έτσι, η σειρά των μαθημάτων υλοποιήθηκε με δύο διαφορετικά είδη εκπαιδευτών και συμπεριέλαβε επίσης μία ομάδα ελέγχου και μία πειραματική ομάδα. Τα μαθήματα πραγματοποιήθηκαν με 28 καθηγητές, οι οποίοι δίδασκαν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. 21 από αυτούς ήταν γυναίκες και 7 από αυτούς ήταν άντρες. Αυτοί αποτελούσαν την πειραματική ομάδα. Η ομάδα ελέγχου 17

Εγχειρίδιο Πρόληψης του Άγχους

Εγχειρίδιο Πρόληψης του Άγχους www.google.com Εγχειρίδιο Πρόληψης του Άγχους Μοντέλα και Καλές Πρακτικές Σύντομη Έκδοση Οκτώβριος 2011 Αυτό το έργο χρηματοδοτείται με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτή η ιστοσελίδα και το

Διαβάστε περισσότερα

Χρονοδιάγραμμα/Δομή των Workshops

Χρονοδιάγραμμα/Δομή των Workshops Χρονοδιάγραμμα/Δομή των Workshops Resilient Educators, Resilient Learners Αύγουστος 2011 This project has been funded with support from the European Commission. This publication [communication] reflects

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία για την Αξιολόγηση και την Πιστοποίηση

Μεθοδολογία για την Αξιολόγηση και την Πιστοποίηση Μεθοδολογία για την Αξιολόγηση και την Πιστοποίηση Αύγουστος 2011 This project has been funded with support from the European Commission. This publication [communication] reflects the views only of the

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλείς και Υγιείς Χώροι Εργασίας για όλες τις ηλικίες 1η Ιουλίου 2016

Ασφαλείς και Υγιείς Χώροι Εργασίας για όλες τις ηλικίες 1η Ιουλίου 2016 1 «ηµιουργία φιλικών ως προς όλες τις ηλικίες εργασιακών χώρων: η διεθνής πρακτική και συµβολή των EAP προγραµµάτων στην ενίσχυση του µεγαλύτερης ηλικίας ανθρώπινου δυναµικού και στη βελτίωση της παραγωγικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Διεθνής Έκθεση Αναφοράς Ανάλυσης Αναγκών για την Κύπρο Φεβρουάριος 2016 IO1 How to Get There? Η έκθεση αναφοράς αναπτύχθηκε από: This project has been funded with support

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση συνολικών πορισμάτων έρευνας από την εφαρμογή του εργαλείου P.R.I.W.A.

Παρουσίαση συνολικών πορισμάτων έρευνας από την εφαρμογή του εργαλείου P.R.I.W.A. Παρουσίαση συνολικών πορισμάτων έρευνας από την εφαρμογή του εργαλείου P.R.I.W.A. (Psychosocial Risks & Impacts on Workplace Assessment) σε ελληνικές επιχειρήσεις Πέτρος Ρούσσος, Τμήμα Ψυχολογίας, ΕΚΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ

Πρόγραμμα_SPA. Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ Πρόγραμμα: Προληπτικά μέτρα για το άγχος στις ΜΜΕ 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Στις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο αυτό ( ES01-KA ) συγγραφέα, και η Επιτροπή δεν μπορεί να. θεωρηθεί υπεύθυνη για οποιαδήποτε χρήση. περιέχονται σε αυτήν.

Το έργο αυτό ( ES01-KA ) συγγραφέα, και η Επιτροπή δεν μπορεί να. θεωρηθεί υπεύθυνη για οποιαδήποτε χρήση. περιέχονται σε αυτήν. 2015 Δραστηριότητα 1. Έκθεση του State of the Art σχετικά με υπηρεσίες επαγγελματικού προσανατολισμού και συμβουλευτικής για τους μετανάστες: ανάλυση πλαισίου, ανάγκες και συστάσεις ΠΕΡΙΛΗΨΗ / ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών

O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών Prepared by University Paderborn 30/11/2015 Project name: Project acronym: Project number:

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 2 Αποκατάσταση και Ανθεκτικότητα

Μάθημα 2 Αποκατάσταση και Ανθεκτικότητα Ενότητες 2.3A και 2.3B Co-funded by the European Union Μάθημα 2 Αποκατάσταση και Ανθεκτικότητα Ενότητα 2.3A Γίνομαι Καθαρός: Ξεπερνώντας τον Εθισμό χωρίς Θεραπεία Ενότητα 2.3B Η Αποκατάσταση του Κεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡ Disability Management Services: Successful retention & return-to-work of employees with chronic illness

ΕΑΡ Disability Management Services: Successful retention & return-to-work of employees with chronic illness ΕΑΡ Disability Management Services: Successful retention & return-to-work of employees with chronic illness Αναστασία Π. Rush Ph.D. Γεν. Διευθύντρια, Hellas EAP 13 Μαρτίου 2013, Νοσ. Η Σωτηρία Προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχύοντας τον Άνθρωπο σε περιόδους Κρίσης και Αλλαγών. Μαζουροπούλου Χριστίνα Ψυχολόγος ΕΑΡ Consultant Hellas EAP

Ενισχύοντας τον Άνθρωπο σε περιόδους Κρίσης και Αλλαγών. Μαζουροπούλου Χριστίνα Ψυχολόγος ΕΑΡ Consultant Hellas EAP Ανθεκτικότητα & Αισιοδοξία: Ενισχύοντας τον Άνθρωπο σε περιόδους Κρίσης και Αλλαγών Μαζουροπούλου Χριστίνα Ψυχολόγος ΕΑΡ Consultant Hellas EAP 1 Οι Άνθρωποι μας 2 Συνέπειες Οικονομικής Κρίσης σε Εργαζομένους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

Η Απασχολησιμότητα στην Ελλάδα 2017

Η Απασχολησιμότητα στην Ελλάδα 2017 Η Απασχολησιμότητα στην Ελλάδα 2017 Αποτύπωση της γνώμης εργαζομένων και υποψηφίων για την αγορά εργασίας Ιούλιος 2017 #Employability2017 Ο όμιλος Adecco Η μεγαλύτερη εταιρεία παροχής υπηρεσιών ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 5 Απεξάρτηση και Απασχολησιμότητα Κεφάλαιο 5.2A Επιχείρηση και Κοινωνική Επιχείρηση

Ενότητα 5 Απεξάρτηση και Απασχολησιμότητα Κεφάλαιο 5.2A Επιχείρηση και Κοινωνική Επιχείρηση Κεφάλαιο 5.2A Co-funded by the European Union Ενότητα 5 Απεξάρτηση και Απασχολησιμότητα Κεφάλαιο 5.2A Επιχείρηση και Κοινωνική Επιχείρηση This project has been funded with support from the European Commission.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα: Προληπτικά μέτρα για το άγχος στη Ναυτιλία

Πρόγραμμα: Προληπτικά μέτρα για το άγχος στη Ναυτιλία Πρόγραμμα: Προληπτικά μέτρα για το άγχος στη Ναυτιλία 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Στις

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία «Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία 1 Ο NEWSLETTER ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 Ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου & Νομού Ηρακλείου ξεκινά μια σειρά ενημερώσεων της κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ EILEEN. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Greek Language Version

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ EILEEN. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Greek Language Version ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ EILEEN Η ενίσχυση της διαπολιτισμικής μάθησης στις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Greek Language Version Οι Συμβουλές Δράσης EILEEN ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ EL Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Εισαγωγή Η αξιολόγηση στη συνεκπαίδευση αποτελεί μια προσέγγιση της αξιολόγησης στο πλαίσιο της γενικής

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 9.3.2015 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την έκθεση για την υλοποίηση, τα αποτελέσματα και τη συνολική αξιολόγηση του Eυρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική Υπεύθυνη Χρυσή (Σίσσυ) Χατζηχρήστου Καθηγήτρια Σχολικής Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών

Επιστημονική Υπεύθυνη Χρυσή (Σίσσυ) Χατζηχρήστου Καθηγήτρια Σχολικής Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών Διεθνές Πρόγραμμα κατάρτισης εκπαιδευτικών και παρέμβασης για την προαγωγή του θετικού κλίματος και της ψυχικής ανθεκτικότητας στη σχολική κοινότητα WeC.A.R.E. (κύρια φάση, 2013-2014) Επιστημονική Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση Ent-teach κεφαλαιο 3 - Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα απευθύνεται σε μαθητές από όλους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Περιγραφή θέσης: ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ: ΤΙΤΛΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: : Γιατροί του Κόσμου : Διευθυντής Παρακολούθησης & Αξιολόγησης : ΑΘΗΝΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: : Εως Δεκέμβριο 2017 ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ 2 ΧΑΛΙΚΙΑΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Fiche N /File Nr 6: COM-Part - p. 1

Fiche N /File Nr 6: COM-Part - p. 1 Πρόγραμμα Τομεακό Πρόγραμμα Κατηγορία Δράσης Δράση Στόχοι και περιγραφή της δράσης ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ COMENIUS ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ Πολυμερείς Σχολικές Συμπράξεις COMENIUS Οι Πολυμερείς Σχολικές συμπράξεις Comenius

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Πρόληψης στη Σχολική Κοινότητα

ίκτυο Πρόληψης στη Σχολική Κοινότητα Σχέδιο Λειτουργίας και ράσεων ίκτυο Πρόληψης στη Σχολική Κοινότητα Με πρωτοβουλία του ήµου Καρδίτσας Υπό την Αιγίδα της Περιφερειακής /νσης Εκπαίδευσης Θεσσαλίας Συντονιστές ικτύου: Παρατηρητήριο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Υπηρεσίες ψυχικής υγείας στα Δημοτικά Ιατρεία Η υπηρεσία δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης του Δήμου Αθηναίων

ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Υπηρεσίες ψυχικής υγείας στα Δημοτικά Ιατρεία Η υπηρεσία δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης του Δήμου Αθηναίων ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Υπηρεσίες ψυχικής υγείας στα Δημοτικά Ιατρεία Η υπηρεσία δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης του Δήμου Αθηναίων ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΣΑΠΑΤΣΑΡΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ- ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Κατά τον

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 18/11/2014

Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Ο ΟΑΕΔ / EURES και η BBi Communication ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Φινλανδίας για απασχόληση στον τομέα της δημόσιας υγείας και περίθαλψης - Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

SELF DIAGNOSTIC TOOL (EL)

SELF DIAGNOSTIC TOOL (EL) SELF DIAGNOSTIC TOOL (EL) WOMEN IN - Telework for life-work reconciliation in EU: promoting women participation and mobility, ref. 2011-1-ES1-LEO05-36491. This project has been funded with support from

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρικές Δράσεις Προαγωγής Υγείας & Ευεξίας

Εταιρικές Δράσεις Προαγωγής Υγείας & Ευεξίας Εταιρικές Δράσεις Προαγωγής Υγείας & Ευεξίας www.primus-seminaria.gr Προαγωγή Υγείας Στον Εργασιακό Χώρο Μέσω Αθλητικής Κινητικής Αναψυχής Το πρόγραμμα έχει σκοπό να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις Ent-teach Κεφάλαιο 2 Αναγνώριση ευκαιριών Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα στοχεύει να βοηθήσει τους

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ

Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ Για την εξυπηρέτηση εκπαιδευτικών και ερευνητικών αναγκών στην επιχειρηματικότητα, ιδρύθηκε και λειτουργεί στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση Δημιουργικότητας

Διάγνωση Δημιουργικότητας Διάγνωση Δημιουργικότητας Η διάγνωση του επιπέδου δημιουργικότητας είναι το πρώτο και κύριο βήμα σε μία πρωτοβουλία καινοτομίας και χρησιμοποιείται για να παρέχει μία βάσιμη αξιολόγηση της εταιρίας ή το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών Πανευρωπαϊκή έρευνα 1. Γιατί έγινε η έρευνα για τη βία κατά των γυναικών; Παρά τον σημαντικό αντίκτυπο της βίας κατά των γυναικών, σε πολλά κράτη μέλη της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. Αικατερίνη Καραγιάννη Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να γιορτάσουμε την επέτειο των 100 χρόνων από την ίδρυση της Οδοντιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό Υλικό για τους εκπαιδευτές

Υποστηρικτικό Υλικό για τους εκπαιδευτές Σελ 1 Υποστηρικτικό Υλικό για τους εκπαιδευτές Οι εταιρείες κεραμικής κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον οικολογικό σχεδιασμό έχοντάς τα σαν ορόσημο για μια βιώσιμη ανάπτυξη Με στόχο την αύξηση και την υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

29/1/2016. Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες. Ορισμός

29/1/2016. Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες. Ορισμός Η έρευνα αξιολόγησης: θεωρητικό πλαίσιο και βασικές έννοιες Σοφία Καζαντζίδου Υπεύθυνη Έρευνας ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ research@kethea-ithaki.gr 7-8 Δεκεμβρίου 2015 Ορισμός Μία συστηματική τεχνική διαδικασία με σαφή

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι εργασίας στην Ευρώπη και ασφαλής χρήση αλκοόλ: Βασικά Αποτελέσματα Συμπεράσματα και Συστάσεις για την ανάπτυξη πολιτικών

Χώροι εργασίας στην Ευρώπη και ασφαλής χρήση αλκοόλ: Βασικά Αποτελέσματα Συμπεράσματα και Συστάσεις για την ανάπτυξη πολιτικών Χώροι εργασίας στην Ευρώπη και ασφαλής χρήση αλκοόλ: Βασικά Αποτελέσματα Συμπεράσματα και Συστάσεις για την ανάπτυξη πολιτικών Γενικό πλαίσιο Η Ευρώπη έχει το υψηλότερο και διαρκώς αυξανόμενο επίπεδο κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του προσωπικού της εκπαίδευσης στη διασφάλιση ποιότητας

Ο ρόλος του προσωπικού της εκπαίδευσης στη διασφάλιση ποιότητας Ο ρόλος του προσωπικού της εκπαίδευσης στη διασφάλιση ποιότητας Προφίλ απαιτούμενων προσόντων και ικανοτήτων του υπεύθυνου ποιότητας και των εκπαιδευτών σε έναν εκπαιδευτικό οργανισμό IDEC Α.Ε. 25.09.2013

Διαβάστε περισσότερα

505690-LLP-1-2009-1-IT-KA3-KA3MP

505690-LLP-1-2009-1-IT-KA3-KA3MP Δημιουργήστε τη δική σας Αγροτική Επιχείρηση 505690-LLP-1-2009-1-IT-KA3-KA3MP Μεταποίηση των αγροτικών προϊόντων - Απ' ευθείας πώληση από το αγρόκτημα Περιπτώσεις απ' ευθείας πώλησης Δημήτρης Σωτηρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για Καθηγητές σχετικά με την Επιχειρηματικότητα στο Σχολείο

Ερωτηματολόγιο για Καθηγητές σχετικά με την Επιχειρηματικότητα στο Σχολείο Ερωτηματολόγιο για Καθηγητές σχετικά με την Επιχειρηματικότητα στο Σχολείο Στόχος αυτού του ανώνυμου ερωτηματολόγιου είναι να συγκεντρώσει τις απόψεις των καθηγητών σχετικά με το ενδιαφέρον τους να υλοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα

Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται τα αποτελέσματα δειγματοληπτικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε για 5η συνεχή χρονιά από τη Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ KAI ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ KAI ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ KAI ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 1. Πρόγραμμα Κατάρτισης Κοινωνικών Επιστημόνων στην Παροχή Συμβουλευτικής Παρακίνησης για τη Διακοπή Καπνίσματος Προληπτικής Ιατρικής (Ι.Κ.Π.Ι.) σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Η Δ/νση Ποιότητας & Αποδοτικότητας του Υπουργείου Υγείας, στο πλαίσιο υλοποίησης της πράξης

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Εισαγωγή στην προαγωγή υγείας Δήμητρα Τριανταφύλλου Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Υγεία Παραδοσιακός Προσδιορισμός «Η υγεία είναι η απουσία της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα Καλής Πρακτικής στην Προαγωγή της Ψυχικής Υγείας των εργαζομένων - ΑΝΙΜΑ αμκε -

Παραδείγματα Καλής Πρακτικής στην Προαγωγή της Ψυχικής Υγείας των εργαζομένων - ΑΝΙΜΑ αμκε - Παραδείγματα Καλής Πρακτικής στην Προαγωγή της Ψυχικής Υγείας των εργαζομένων - ΑΝΙΜΑ αμκε - Στοιχεία Επιχείρησης Οργανισμού Επιχείρηση/ Οργανισμός ΑΝΙΜΑ αμκε-μκο Εταιρεία Αρωγής Ψυχικής Υγείας & Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

05 Χρήση δεδομένων και ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης

05 Χρήση δεδομένων και ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης Η εισήγηση πλαισίων διασφάλισης ποιότητας στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (VET) αποτελεί προτεραιότητα τα τελευταία χρόνια. Οι πάροχοι επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, κατά τα πρώιμα

Διαβάστε περισσότερα

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων

5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και η σημασία της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού στην περίπτωση των τουριστικών επιχειρήσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 5 η Διδακτική Ενότητα Οι βασικές αρχές και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές ανισότητες και οικονομική κρίση: από τα ερευνητικά δεδομένα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα στήριξης των εκπαιδευτικών

Κοινωνικές ανισότητες και οικονομική κρίση: από τα ερευνητικά δεδομένα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα στήριξης των εκπαιδευτικών Κοινωνικές ανισότητες και οικονομική κρίση: από τα ερευνητικά δεδομένα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα στήριξης των εκπαιδευτικών Ερευνητική ομάδα Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου : Αλεξάνδρα Ανδρούσου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κοινοπραξία... 1 Τι είναι το έργο TAKE CARE... 2 Βασικά αποτελέσματα... 3 Εκπαιδευτική Εργαλειοθήκη... 4 M-Game... 4 Ικανότητες των Διευθυ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κοινοπραξία... 1 Τι είναι το έργο TAKE CARE... 2 Βασικά αποτελέσματα... 3 Εκπαιδευτική Εργαλειοθήκη... 4 M-Game... 4 Ικανότητες των Διευθυ TAKE CARE BOOKLET ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κοινοπραξία... 1 Τι είναι το έργο TAKE CARE... 2 Βασικά αποτελέσματα... 3 Εκπαιδευτική Εργαλειοθήκη... 4 M-Game... 4 Ικανότητες των Διευθυντών Υγείας... 5 Δραστηριότητες...

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργήστε τη δική σας Αγροτική Επιχείρηση. Εκπομπές GHG και περιβαλλοντικές επιδράσεις. Περιβαλλοντική διαχείριση & βιωσιμότητα

Δημιουργήστε τη δική σας Αγροτική Επιχείρηση. Εκπομπές GHG και περιβαλλοντικές επιδράσεις. Περιβαλλοντική διαχείριση & βιωσιμότητα Δημιουργήστε τη δική σας Αγροτική Επιχείρηση 505690-LLP-1-2009-1-IT-KA3-KA3MP Περιβαλλοντική διαχείριση & βιωσιμότητα Εκπομπές GHG και περιβαλλοντικές επιδράσεις Μηχανισμός υπολογισμού του ανθρακικού αποτυπώματος

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο...

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... 1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... Οι Επιμορφωτικές Ανάγκες των Διοικητικών Υπαλλήλων των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: Μια Εμπειρική Διερεύνηση στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund

sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund Επιστημονικός Υπεύθυνος: sfs Sozialforschungsstelle Dortmund (social research centre), central scientific institution of the Technical University Dortmund Στα πλαίσια του έργου: Improving Gender Equality

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιοργάνωση: Η επόμενη ημέρα για τους εργαζόμενους Αποτελέσματα Έρευνας. 13 Φεβρουαρίου 2014

Αναδιοργάνωση: Η επόμενη ημέρα για τους εργαζόμενους Αποτελέσματα Έρευνας. 13 Φεβρουαρίου 2014 Αναδιοργάνωση: Η επόμενη ημέρα για τους εργαζόμενους Αποτελέσματα Έρευνας 13 Φεβρουαρίου 2014 Γενικά Στοιχεία της Έρευνας Σκοπός Αποτύπωση ενεργειών διαχείρισης εργαζομένων στο πλαίσιο αναδιοργάνωσης.

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

«Υπερασπιστές των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων»

«Υπερασπιστές των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων» Εθνικό Πρόγραμμα Κατάρτισης Νέων Ρομά και μη Ρομά στα Ανθρώπινα Δικαιώματα, τον Εθελοντισμό και τις Ηγετικές Ικανότητες Ενημερωτικό υλικό προγράμματος ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ Οι «Ενωμένες Κοινωνίες των Βαλκανίων»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com 1 Δομή της παρουσίασης Κατανεμημένη ηγεσία: 1. Έννοια και σημασία 2. Έρευνες σε διάφορες χώρες 3. Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ψήφισμα Συμβουλίου Ευρωπαίων Οδοντιάτρων (CED) Mάιος 2013 Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το κείμενο που ακολουθεί είναι η ελληνική μετάφραση του ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Σεντελέ Αικατερίνη, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αξιολόγησα τους μαθητές μου θεωρώντας την αξιολόγηση σαν μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτότητα της Έρευνας. Βασικός σκοπός της έρευνας είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του θεσμού μέσα από τις

1. Ταυτότητα της Έρευνας. Βασικός σκοπός της έρευνας είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του θεσμού μέσα από τις Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Αξιολόγηση Πιλοτικού θεσμού παραχώρησης διδακτικού χρόνου στις σχολικές μονάδες για συντονισμό της ενσωμάτωσης παραχώρησης Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη

Συναισθηματική Νοημοσύνη Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Συναισθηματική Νοημοσύνη E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Εταιρεία Ιατρικής της Εργασίας και Περιβάλλοντος Ομάδα εργασίας για τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στο χώρο εργασίας

Ελληνική Εταιρεία Ιατρικής της Εργασίας και Περιβάλλοντος Ομάδα εργασίας για τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στο χώρο εργασίας Ελληνική Εταιρεία Ιατρικής της Εργασίας και Περιβάλλοντος Ομάδα εργασίας για τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στο χώρο εργασίας Πρόεδρος: Α. Πανταζοπούλου-Φωτεινέα Γραμματέας:Θάνος Νταβέλος Μέλη: Στ. Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές κατευθύνσεις. Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά

Βασικές κατευθύνσεις. Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά Βασικές κατευθύνσεις Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά Επιδιώξεις στην εκπαιδευτική διαδικασία Να µεταδοθούν γνώσεις, οι οποίες θα ευαισθητοποιήσουν, θα επηρεάσουν τις στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα