Tεχνολογία Λογισµικού II

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Tεχνολογία Λογισµικού II"

Transcript

1 Tεχνολογία Λογισµικού II

2

3 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Σχολή Θετικών Επιστηµών και Τεχνολογίας Πρόγραµµα Σπουδών ΠΛHPOΦOPIKH Θεµατική Ενότητα ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Τόµος B' Tεχνολογία Λογισµικού II BAΣIΛEIOΣ BEΣKOYKHΣ ιδάκτωρ Hλεκτρολόγος Mηχανικός και Mηχανικός Yπολογιστών ΠATPA 2001

4 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Σχολή Θετικών Επιστηµών και Τεχνολογίας Πρόγραµµα Σπουδών ΠΛHPOΦOPIKH Θεµατική Ενότητα ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Τόµος B' Tεχνολογία Λογισµικού II Συγγραφή BAΣIΛEIOΣ BEΣKOYKHΣ ιδάκτωρ Hλεκτρολόγος Mηχανικός και Mηχανικός Yπολογιστών Κριτική Ανάγνωση AXIΛΛEAΣ KAMEAΣ ρ Mηχανικός H/Y και Πληροφορικής Ακαδηµαϊκός Υπεύθυνος για την επιστηµονική επιµέλεια του τόµου ΣΩKPATHΣ KATΣIKAΣ Καθηγητής Tµήµατος Mαθηµατικών Πανεπιστηµίου Aιγαίου Επιµέλεια στη µέθοδο της εκπαίδευσης από απόσταση ΓEPAΣIMOΣ MΩPAΊTHΣ Γλωσσική Επιµέλεια BAΣIΛIKH HMHTPOΠOYΛOY Τεχνική Επιµέλεια ΕΣΠΙ ΕΚ ΟΤΙΚΗ Ε.Π.Ε. Καλλιτεχνική Επιµέλεια Σελιδοποίηση TYPORAMA Συντονισµός ανάπτυξης εκπαιδευτικού υλικού και γενική επιµέλεια των εκδόσεων ΟΜΑ Α ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΕΑΠ / 2001 ISBN: X Kωδικός Έκδοσης: ΠΛH 24/2 Copyright 2000 για την Ελλάδα και όλο τον κόσµο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Οδός Παπαφλέσσα & Υψηλάντη, Πάτρα Τηλ: (0610) , Φαξ: (0610) Σύµφωνα µε το Ν. 2121/1993, απαγορεύεται η συνολική ή αποσπασµατική αναδηµοσίευση του βιβλίου αυτού ή η αναπαραγωγή του µε οποιοδήποτε µέσο χωρίς την άδεια του εκδότη.

5 ÂÚÈ fiìâó Πρόλογος... 9 K º π 1 TÔ ÔÁÈÛÌÈÎfi Û ÌÂÚ Σκοπός, Προσδοκώµενα αποτελέσµατα, Έννοιες κλειδιά Eισαγωγικές παρατηρήσεις H πορεία της δοµηµένης ανάλυσης και σχεδίασης Σύνοψη ενότητας Xαρακτηριστικά του σύγχρονου λογισµικού Σύνοψη ενότητας Eξελίξεις και τάσεις στην ανάπτυξη του λογισµικού Πηγές πληροφοριών και εργαλεία Case για τον αναγνώστη του βιβλίου Σελίδες στο Internet Ένα χρήσιµο εργαλείο Σύνοψη κεφαλαίου K º π 2 EÈÛ ÁˆÁ ÛÙËÓ AÓÙÈÎÂÈÌÂÓÔÛÙÚÂÊ T ÓÔÏÔÁ Σκοπός, Προσδοκώµενα αποτελέσµατα, Έννοιες κλειδιά Eισαγωγικές παρατηρήσεις Aδυναµίες της δοµηµένης ανάλυσης και σχεδίασης Bασικές έννοιες της αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας Oρισµοί Σχέσεις µεταξύ κλάσεων Σύνοψη ενότητας Ένας άλλος τρόπος παράστασης του κόσµου Σύνοψη ενότητας Συµβολισµοί και πρότυπα Σύνοψη κεφαλαίου K º π 3 EÈÛ ÁˆÁ ÛÙËÓ AÓÙÈÎÂÌÂÓÔÛÙÚÂÊ AÓ Ï ÛË Σκοπός, Προσδοκώµενα αποτελέσµατα, Έννοιες κλειδιά

6 6 TEXNO O IA O I MIKOY II Eισαγωγικές παρατηρήσεις Ένα γενικό πλαίσιο για αντικειµενοστρεφή ανάπτυξη λογισµικού Σύνοψη ενότητας H έννοια της Περίπτωσης Xρήσης Eισαγωγή Tι είναι «Περίπτωση Xρήσης»; Πώς προδιαγράφεται µια περίπτωση χρήσης; Ένα σηµείο αναφοράς Σύνοψη ενότητας Προσδιορισµός των λειτουργικών απαιτήσεων ως περιπτώσεων χρήσης Σύνοψη ενότητας Aπό τις περιπτώσεις χρήσης στο µοντέλο ανάλυσης Tο µοντέλο ανάλυσης Kλάσεις στο µοντέλο ανάλυσης Πακέτα ανάλυσης Σύνοψη ενότητας Bήµατα στην ανάλυση Aρχιτεκτονική ανάλυση Aνάλυση περιπτώσεων χρήσης Aνάλυση κλάσεων Aνάλυση πακέτων Σύνοψη ενότητας Σύνοψη κεφαλαίου K º π 4 EÚÁ ÏÂ Case Σκοπός, Προσδοκώµενα αποτελέσµατα, Έννοιες κλειδιά Eισαγωγικές παρατηρήσεις Xαρακτηριστικά και πλαίσιο λειτουργίας Σύνοψη ενότητας Tαξινόµηση των εργαλείων Case Tαξινόµηση σύµφωνα µε τη λειτουργία Tαξινόµηση σύµφωνα µε την εµβέλεια Kριτήρια αξιολόγησης και επιλογής εργαλείων Case Σύνοψη κεφαλαίου

7 EPIEXOMENA 7 K º π 5 ÈÔ ÎËÛË ËÌ ÙÈÛÌÒÓ ÔÁÈÛÌÈÎÔ Σκοπός, Προσδοκώµενα αποτελέσµατα, Έννοιες κλειδιά Eισαγωγικές παρατηρήσεις Bασικές έννοιες H έννοια του σχηµατισµού λογισµικού H έννοια της βασικής γραµµής Σύνοψη ενότητας ιοίκηση σχηµατισµών Λογισµικού Eργασίες διοίκησης σχηµατισµών Λογισµικού Kαθορισµός σχηµατισµών Έλεγχος µεταβολών σχηµατισµών Έλεγχος Ποιότητας σχηµατισµών Έκθεση κατάστασης σχηµατισµών Σύνοψη ενοτήτων 5.2 και Eργαλεία διοίκησης σχηµατισµών Λογισµικού Σύνοψη κεφαλαίου K º π 6 È ÛÊ ÏÈÛË ÔÈfiÙËÙ ÔÁÈÛÌÈÎÔ Σκοπός, Προσδοκώµενα αποτελέσµατα, Έννοιες κλειδιά Eισαγωγικές παρατηρήσεις Ποιότητα Λογισµικού Σύνοψη ενότητας Eπιθεωρήσεις ποιότητας Λογισµικού Πρότυπα Λογισµικού Πρότυπα και διασφάλιση ποιότητας Λογισµικού Πρότυπα τεκµηρίωσης Λογισµικού Σύνοψη κεφαλαίου Aπαντήσεις Aσκήσεων Aυτοαξιολόγησης Aπαντήσεις ραστηριοτήτων Γλωσσάρι Συµπληρωµατική Bιβλιογραφία Bιβλιογραφία προαιρετική

8

9 Φίλε αναγνώστη, Το βιβλίο που κρατάς είναι το δεύτερο από τα εκπαιδευτικά εγχειρίδια του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστηµίου µε αντικείµενο την «Τεχνολογία Λογισµικού», την περιοχή εκείνη της επιστήµης της Μηχανικής η οποία ασχολείται µε την επιστηµονική θεµελίωση του τρόπου κατασκευής του Λογισµικού. Αποτελεί πλέον κοινή θέση ότι το Λογισµικό είναι ένα από τα περισσότερο κρίσιµα τεχνικά κατασκευάσµατα του ανθρώπου. Παρά το γεγονός ότι είναι διάχυτη η προσδοκία όλων το λογισµικό να υποστηρίζει την εκτέλεση µεγάλων και σύνθετων εργασιών σε ολοένα και περισσότερους τοµείς της ανθρώπινης ζωής, είναι επίσης διάχυτη στους κατασκευαστές λογισµικού η θέση ότι η ανάπτυξη του λογισµικού είναι και η ίδια µια ιδιαίτερα σύνθετη και απαιτητική, σε όλα τα επίπεδα, εργασία. Η Τεχνολογία Λογισµικού έκανε τα πρώτα της βήµατα µέσα σ' ένα περιβάλλον στο οποίο ο ρυθµός των αλλαγών που συντελούνται στην τεχνολογία των υπολογιστών, αλλά και σε όλους τους τοµείς των δραστηριοτήτων µας όπου αυτοί χρησιµοποιούνται, δεν ήταν συνειδητός, σίγουρα όχι στο βαθµό που είναι σήµερα, όπου όλοι µιλούν για εντυπωσιακά ραγδαίες εξελίξεις στην τεχνολογία, τη νέα οικονοµία, τις επικοινωνίες και αλλού. Οι πρωτοπόροι στην έρευνα και στην πρακτική της ανάπτυξης λογισµικού αναζητούσαν τον καλύτερο τρόπο να κατασκευάζεται και να συντηρείται λογισµικό, χωρίς τη συνείδηση ότι η έννοια «καλύτερο» είναι σχετική για τα ανθρώπινα πράγµατα και, ασφαλώς, χωρίς να µπορούν να φανταστούν ούτε πόσο γρήγορα θα «εξαπλώνονταν» οι απαιτήσεις των χρηστών των υπολογιστικών συστηµάτων, ούτε ποια µορφή θα έχουν οι υπολογιστές στο µέλλον. Σήµερα, γνωρίζουµε ότι οι υπολογιστές και το λογισµικό βρίσκονται πρακτικά παντού και µας υποστηρίζουν σε πολλές από τις δραστηριότητές µας, ακόµη και χωρίς να το αντιλαµβανόµαστε άµεσα. Η αίσθηση και η µορφή του λογισµικού έχει εξελιχθεί. Η αλληλεπίδραση των χρηστών µε το λογισµικό σήµερα, δε γίνεται µε λίγες και µεγάλες εφαρµογές, όπως στο παρελθόν, αλλά µε πολλές και µικρές. Μάλιστα, οι εφαρµογές λογισµικού που χρησιµοποιούµε συχνά βρίσκονται κατανεµηµένες σε κάποιο δίκτυο, στο οποίο πρόκειται να συνυπάρξουν στο κοντινό µέλλον όλα τα πληροφοριακά και επικοινωνιακά συστήµατα.

10 10 TEXNO O IA O I MIKOY II Είναι, ως εκ τούτου, φανερό, ότι ο τρόπος και η φιλοσοφία της ανάπτυξης λογισµικού πρέπει να εξελίσσονται συνεχώς, ώστε να ικανοποιούνται οι νέες απαιτήσεις. Οι γλώσσες δοµηµένου προγραµµατισµού, οι οποίες ήταν επί µακρόν το κύριο εργαλείο για την ανάπτυξη του λογισµικού, διέθεταν δοµικές µονάδες µε τις οποίες έπρεπε να χτιστούν οι οσοδήποτε σύνθετες εφαρµογές και καθοδηγούσαν τη σκέψη µας κατά την δόµηση των εφαρµογών αυτών. Μιλώντας µεταφορικά, ήταν τα οικοδοµικά υλικά που καθόριζαν τον τρόπο σκέψης του χτίστη και όχι η σύλληψη του για το οικοδόµηµα. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα και η ανάγκη επεξεργασίας µεγάλου όγκου δεδοµένων έφεραν στην επιφάνεια σηµαντικές αδυναµίες της δοµηµένης φιλοσοφίας µε αποτέλεσµα την εξέλιξη του τρόπου σκέψης όσων ασχολούνται µε κατασκευή λογισµικού, η οποία, ασφαλώς, υποστηρίχτηκε και από την εξέλιξη του υλικού των υπολογιστών. Η νέα θεώρηση που έγινε δηµοφιλής, επικράτησε να ονοµάζεται αντικειµενοστρεφής φιλοσοφία ή παράδειγµα (object oriented philosophy, paradigm) και αντιµετωπίζει µε έναν εντελώς διαφορετικό από τη δοµηµένη προσέγγιση, τρόπο, τη σύλληψη, την ανάλυση και τη σχεδίαση του λογισµικού. Με την αντικειµενοστρεφή φιλοσοφία ασχολούµαστε στα τρία πρώτα κεφάλαια του βιβλίου αυτού, επιχειρώντας να εισάγουµε τον αναγνώστη στις πλέον σύγχρονες (για την στιγµή που γράφονται οι γραµµές αυτές) προσεγγίσεις στην ανάπτυξη του λογισµικού. Στο κεφάλαιο 1 γίνεται µια σύνδεση µε τον πρώτο τόµο, η µελέτη του οποίου αποτελεί ουσιαστικά προαπαιτούµενο για την απρόσκοπτη παρακολούθηση της ύλης τουλάχιστον των τριών πρώτων κεφαλαίων του ανά χείρας βιβλίου. Αναφέρονται τα σύγχρονα χαρακτηριστικά του λογισµικού και οι εξελίξεις που χαρακτηρίζουν το χώρο του λογισµικού γενικότερα, έτσι ώστε να εισαχθεί µε τρόπο φυσικό η νέα θεώρηση της αντικειµενοστρεφούς φιλοσοφίας. Στο κεφάλαιο 2 δίνονται οι βασικές έννοιες της αντικειµενοστρεφούς φιλοσοφίας µε έµφαση στην αποκάλυψη των στοιχείων ενός διαφορετικού από τη δοµηµένη προσέγγιση τρόπου σκέψης. Επίσης, εισάγεται η UML, ένα πρότυπο για την παράσταση συστατικών στοιχείων λογισµικού, η έλλειψη του οποίου ταλαιπώρησε επί µακρόν την κοινότητα των κατασκευαστών λογισµικού και τους αποξένωνε µεταξύ τους. Ο αναγνώστης µε βασική εµπειρία στην ανάπτυξη λογισµικού, θα συµφωνήσει µε τη θέση ότι, παρά την απλότητα και το «αυτονόητο» της ανάγκης για χρήση κοινών συµβολισµών από όλους τους κατασκευαστές λογισµικού, κάτι τέτοιο δεν επετεύχθη για µεγάλο χρονικό διάστηµα, οπότε αποτελεί ουσιώδες βήµα προόδου από µόνο του, η εισαγωγή της UML.

11 XXX 11 Στο κεφάλαιο 3 ο αναγνώστης εισάγεται στην Ενοποιηµένη Προσέγγιση ανάπτυξης λογισµικού και ειδικότερα στην αντικειµενοστρεφή ανάλυση σύµφωνα µε αυτή. Επιλέξαµε να αναφερθούµε στην προσέγγιση αυτή λόγω του ότι αποτελεί το αποτέλεσµα της «συγχώνευσης» τριών από τις επικρατέστερες προσεγγίσεις και συγκεκρι- µένα των Jacobson, Booch και Rumbaugh και συγκεντρώνει τα καλύτερα από τα στοιχεία των τριών ανεξάρτητων προσεγγίσεων. Υπάρχουν, ασφαλώς, και άλλες προσεγγίσεις αντικειµενοστρεφούς ανάπτυξης λογισµικού τις οποίες ο αναγνώστης προτρέπεται να αναζητήσει στην προτεινόµενη βιβλιογραφία. Ωστόσο, και µε δεδοµένο τον εισαγωγικό χαρακτήρα και την έκταση της δικής µας παρουσίασης, µπορούµε µε ασφάλεια να ισχυριστούµε ότι η Ενοποιηµένη Προσέγγιση είναι κατάλληλη για το σκοπό µας, επιτρέποντάς µας να εντοπίσουµε ορισµένα σηµαντικά χαρακτηριστικά της αντικειµενοστρεφούς φιλοσοφίας και να αναδείξουµε τη χρήση της UML. Στα τρία κεφάλαια που ακολουθούν, ο αναγνώστης εισάγεται σε τρία σηµαντικά θέµατα που ολοκληρώνουν την πρώτη επαφή µε την Τεχνολογία Λογισµικού η οποία επιχειρείται στους δύο τόµους του βιβλίου αυτού. Στο κεφάλαιο 4 υπάρχει µια εισαγωγή στα εργαλεία CASE, ένα σύνολο από εφαρµογές λογισµικού οι οποίες στοχεύουν στην υποστήριξη ή και την αυτοµατοποίηση της ίδιας της κατασκευής του λογισµικού. Τα εργαλεία CASE, αν και υποσχέθηκαν πολλά, στην αρχή τουλάχιστον δεν είχαν τα αναµενόµενα αποτελέσµατα, θέση η οποία φαίνεται να φθίνει καθώς η κοινότητα του λογισµικού ωριµάζει. Έχοντας κατά νου το πλαίσιο αυτό, επιχειρού- µε µια εισαγωγή και µια ταξινόµηση των εργαλείων CASE, καθώς και µια σύντοµη αναφορά σε κριτήρια επιλογής τους. Στο κεφάλαιο 5 εισάγεται το πρόβληµα της ιοίκησης Σχηµατισµών Λογισµικού (configuration management). Πρόκειται για µια εργασία η οποία πρέπει να εκτελείται σε κάθε οργανισµό κατασκευής λογισµικού, ανεξάρτητα από τη µεθοδολογία, τη φιλοσοφία και τα εργαλεία ανάπτυξης που κατά τα άλλα ο οργανισµός χρησιµοποιεί και παράλληλα µε τη ροή των εργασιών ανάπτυξης λογισµικού. Μπορούµε να πούµε πως η ιοίκηση Σχηµατισµών είναι συχνά δύσκολα αντιληπτή από τους κατασκευαστές, τόσο σε επίπεδο αναγκαιότητας, όσο και σε επίπεδο εκτέλεσης. Αποτελεί, λοιπόν, ελάχιστη υποχρέωση ενός πανεπιστηµιακού βιβλίου να εισάγει το θέµα και να παρουσιάσει τις πλευρές του και την κρισιµότητά του, ακόµη και αν οι ίδιοι οι κατασκευαστές λογισµικού δεν ασχολούνται όσο θα έπρεπε µε το αντικείµενο. Τέλος, στο κεφάλαιο 6 γίνεται µια εισαγωγή στο θέµα της διασφάλισης ποιότητας λογισµικού, αντικείµενο µε το οποίο καταπιάνεται σε βάθος ένας τίτλος µιας άλλης θεµατικής ενότητας του προγράµµατος σπουδών πληροφορικής του ΕΑΠ. Πολλοί υποστηρίζουν ότι οι λέξεις «ποιότητα» και «λογισµικό» έχουν ακόµη αρκετό δρόµο

12 να διανύσουν µέχρις ότου βρεθούν και σηµασιολογικά κοντά. Αυτό δεν αποτρέπει, ίσα ίσα επιβάλλει έστω και την εισαγωγική αναφορά στο θέµα της ποιότητας λογισµικού, την οποία επιχειρούµε στο κεφάλαιο αυτό. Σε πολλά από τα αναφερόµενα στο ανά χείρας βιβλίο, ενδέχεται, φίλε αναγνώστη, είτε να έχεις ο ίδιος είτε να συναντήσεις διαφορετική άποψη στην προτεινόµενη, ή και σε άλλη βιβλιογραφία. Αυτό είναι όχι µόνο «ενδεικτικό της ρευστότητας των πραγµάτων», αλλά και καλό γιατί θα σε αναγκάσει να προβληµατιστείς. Θα επαναλάβουµε τη διατύπωση της εισαγωγής του πρώτου τόµου ότι «το ζητούµενο δεν είναι να αποµνηµονεύσεις ούτε να αποδεχτείς γνώση 'άνευ όρων'. Είναι να µάθεις πώς να µαθαίνεις, να κρίνεις και να αξιολογείς». Αυτό που θα πρέπει να κρατήσεις, δεν είναι κάποιες γνώσεις που σε λίγο ενδεχοµένως να είναι ξεπερασµένες, αλλά ακριβώς η ικανότητα να αµφισβητείς, να κρίνεις και να συνθέτεις ώστε να ξεπερνάς τη γνώση του σήµερα και να µπορείς να προάγεις, µε δικές σου δυνάµεις, την επιστήµη. Σε αυτό ελπίζουµε να συµβάλλουµε µε τις µικρές µας δυνάµεις, µαχόµενοι µε την ανάγκη αναφοράς πολλών και σύνθετων εννοιών σε εύλογο χώρο. Κλείνω το σύντοµο αυτό σηµείωµα µε τις φαινοµενικά τυπικές, αλλά ειλικρινείς ευχαριστίες σε όλους τους συντελεστές του ΕΑΠ για την πολύ καλή συνεργασία µας τα τρία τελευταία χρόνια, προς τους φίλους και συναδέλφους Γιάννη Ψαροµήλιγκο, Νίκο Παπασπύρου και Νίκο Λεβογιάννη, καθώς και προς όλους εκείνους που µε υπέφεραν κατά τη συγγραφή του ανά χείρας. Επιθυµώ να αφιερώσω και αυτό το βιβλίο στους µαχόµενους πληροφορικάριους, σε όλους εκείνους που παράγουν και δεν «διαχειρίζονται». Βασίλειος Χ. Βεσκούκης Αθήνα, εκέµβριος 2000

13 TÔ ÔÁÈÛÌÈÎfi Û ÌÂÚ ÎÔapplefi Σκοπός του κεφαλαίου είναι η σύνδεση µε το πρώτο µέρος του βιβλίου, το οποίο αποτέλεσε το εκπαιδευτικό υλικό της Θεµατικής Υπο Ενότητας «Τεχνολογία Λογισµικού I» και η οριοθέτηση του θεµατικού αντικειµένου του παρόντος βιβλίου µε αναφορά στα σύγχρονα χαρακτηριστικά και τις τρέχουσες τάσεις στην ανάπτυξη του λογισµικού. 1 º π ÚÔÛ ÔÎÒÌÂÓ appleôùâï ÛÌ Ù Μετά τη µελέτη του κεφαλαίου αυτού ο αναγνώστης θα είναι σε θέση να: Αναφέρει έξι σύγχρονα χαρακτηριστικά του λογισµικού και του τρόπου ανάπτυξής του, Αναφέρει τέσσερις τρέχουσες τάσεις στην ανάπτυξη του λογισµικού, καθώς και τέσσερις εξελίξεις που έπαιξαν σηµαντικό ρόλο στη διαµόρφωση αυτών των τάσεων, Εγκαθιστά στον υπολογιστή του τη δοκιµαστική έκδοση του εργαλείου CASE «Rational Rose» από το Internet ή από άλλη πηγή. ŒÓÓÔÈ ÎÏÂÈ È Λογισµικό Πολυπλοκότητα Εξελίξεις Rational Rose ÈÛ ÁˆÁÈÎ apple Ú ÙËÚ ÛÂÈ Τα πρώτα βήµατα της Τεχνολογίας Λογισµικού έγιναν µέσα σ' ένα περιβάλλον, όπου ο ρυθµός των αλλαγών που συντελούνται στην τεχνολογία των υπολογιστών, αλλά και σε όλους τους τοµείς των ανθρώπινων δραστηριοτήτων όπου αυτοί χρησιµοποιούνται, δεν ήταν συνειδητός, σίγουρα όχι στο βαθµό που είναι σήµερα. Οι πρωτοπόροι στην έρευνα και στην πρακτική της ανάπτυξης λογισµικού αναζητούσαν τον καλύτερο τρόπο να κατασκευάζεται και να συντηρείται λογισµικό, χωρίς να γνωρίζουν ότι η έννοια «καλύτερο» ήταν µόνο σχετική, χωρίς να µπορούν να φανταστούν πόσο γρήγορα θα µεταβαλλόταν η άποψη, οι απαιτήσεις και τελικά η συνείδηση των χρηστών των υπο-

14 14 KEºA AIO 1: T π ªπ ª ƒ λογιστικών συστηµάτων, αλλά και χωρίς να µπορούν να συλλάβουν ποια µορφή θα έχουν οι υπολογιστές στο µέλλον. Σήµερα, γνωρίζουµε ότι οι υπολογιστές και κατά συνέπεια το λογισµικό βρίσκονται πρακτικά παντού και µας υποστηρίζουν σε πολλές από τις δραστηριότητές µας. Η αίσθηση και η µορφή του λογισµικού έχει εξελιχθεί. Η αλληλεπίδραση µε λογισµικό, την οποία βιώνουµε σήµερα, δε γίνεται µε λίγες και µεγάλες εφαρµογές, αλλά µε πολλές και µικρές, οι οποίες βρίσκονται κατανεµηµένες οπουδήποτε σε κάποιο δίκτυο, όπου πρόκειται να συγκλίνουν στο κοντινό µέλλον όλα τα πληροφοριακά και επικοινωνιακά συστήµατα. Ως εκ τούτου, ο τρόπος και η φιλοσοφία της ανάπτυξης λογισµικού ήταν αναγκαίο να εξελιχθούν, ώστε να ικανοποιούνται οι σύγχρονες απαιτήσεις. Ποιες είναι οι καθοριστικές εξελίξεις, τα νέα χαρακτηριστικά και οι τάσεις στην ανάπτυξη του λογισµικού; Με τα ερωτήµατα αυτά θα ασχοληθούµε στο παρόν κεφάλαιο.

15 1.1 ƒ π ª ª À π Ã π appleôúâ ÙË ÔÌËÌ ÓË Ó Ï ÛË Î È Û Â ÛË Στον πρώτο τόµο του βιβλίου αυτού ασχοληθήκαµε µε την οικογένεια προσεγγίσεων ανάπτυξης λογισµικού, η οποία χαρακτηρίζεται ως «δοµηµένη ανάλυση και σχεδίαση». Οι προσεγγίσεις αυτές εµφανίστηκαν µέσα στη δεκαετία του 1970 και ήταν κρατούσες µέχρι και το τέλος της δεκαετίας του 1980, όπου άρχισαν να κερδίζουν έδαφος διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά µε την ανάπτυξη λογισµικού. Στη δοµηµένη ανάλυση και σχεδίαση, κάθε εφαρµογή λογισµικού θεωρείται ως µια ενιαία και σχετικά αυτοτελής, µεγάλη και σύνθετη λειτουργική µονάδα λογισµικού, η οποία είναι εξ ολοκλήρου υπεύθυνη για την επικοινωνία µε το περιβάλλον της και για την πραγµατοποίηση των υπολογιστικών «καθηκόντων» της. Αυτά τα υπολογιστικά «καθήκοντα» αναλύονται ως µια ιεραρχία απλούστερων µονάδων λογισµικού, οι οποίες επιδρούν σε δεδοµένα. Τα δεδοµένα είναι εντελώς ανεξάρτητα από τις µονάδες λογισµικού που επιδρούν σ' αυτά, στις οποίες και εστιάζεται η προσοχή όλων των προσεγγίσεων ανάπτυξης λογισµικού της δοµηµένης ανάλυσης και σχεδίασης. Στη δοµηµένη ανάλυση, οι απαιτήσεις από το λογισµικό περιγράφονται µε τη βοήθεια δοµηµένου κειµένου, καθώς και µε ένα διάγραµµα (µοντέλο παράστασης λογισµικού), το οποίο ονοµάζεται διάγραµµα ροής δεδοµένων. Το διάγραµµα αυτό είναι κεντρικό στοιχείο όλων των προσεγγίσεων της οικογένειας της δοµηµένης ανάλυσης και σχεδίασης και χρησιµεύει ως βάση για την αποκάλυψη της ιεραρχίας µονάδων λογισµικού που αναφέραµε. Από το διάγραµµα ροής δεδοµένων, ακολουθώντας κάποια βήµατα, φτάνουµε στο διάγραµµα δοµής προγράµµατος. Το επίπεδο λεπτοµέρειας του διαγράµµατος δοµής προγράµµατος, είναι αντίστοιχο µε εκείνο του διαγράµµατος ροής δεδοµένων από το οποίο προήλθε. Στο διάγραµµα αυτό, περιγράφεται η ιεραρχία των µονάδων που αποτελούν την εφαρµογή λογισµικού, δηλαδή το ποιες είναι οι µονάδες αυτές, καθώς και η επικοινωνία µεταξύ τους, δηλαδή οι κλήσεις που κάνει κάθε µονάδα σε άλλες και οι παράµετροι που ανταλλάσσονται κατά τις κλήσεις αυτές. Προκειµένου να µπορεί να κατασκευαστεί ο πηγαίος κώδικας, πρέπει να γίνει µια κατά το δυνατόν λεπτοµερής περιγραφή κάθε µονάδας λογισµικού που περιέχεται στο διάγραµµα δοµής προγράµµατος. Η περιγραφή αυτή γίνεται µε τη βοήθεια κάποιας υποθετικής και άτυπης «γλώσσας προγραµµατισµού», η οποία δε διαθέτει αυστηρότητα στη σύνταξη και τη γραµµατική και αναφέρεται ως ψευδοκώδικας. Τα ενδιάµεσα αυτά προϊόντα έχουν ιδιαίτερη σηµασία στη δοµηµένη ανάλυση και σχεδίαση, αποτελώντας τη ραχοκοκα- ΠPO IAΓPAΦH TΩN AΠAITHΣEΩN IAΓPAMMA POHΣ E OMENΩN IAΓPAMMA OMHΣ ΠPOΓPAMMATOΣ ΨEY OKΩ IKAΣ Ì 1.1 Προϊόντα της δοµηµένης ανάλυσης και σχεδίασης

16 16 KEºA AIO 1: T π ªπ ª ƒ λιά της σχεδίασης του λογισµικού, όπως φαίνεται στο Σχήµα 1.1. Όλες οι έννοιες που συγκροτούν το οικοδόµηµα που µόλις περιγράψαµε, σχετίζονται µε τα χαρακτηριστικά των γλωσσών προγραµµατισµού που χρησι- µοποιούνται στην υλοποίηση της εφαρµογής λογισµικού. Οι µονάδες λογισµικού σε τελική ανάλυση δεν είναι παρά οι διαδικασίες (procedures), οι συναρτήσεις (functions), είτε οι υπορρουτίνες (subroutines) γλωσσών προγραµµατισµού όπως η Pascal, η C, η FORTRAN, η BASIC και η COBOL. Με τη σειρά τους, και σε πολύ µεγαλύτερο βαθµό, οι γλώσσες προγραµµατισµού σχετίζονται µε τα χαρακτηριστικά του υλικού (hardware) των υπολογιστών της εποχής στην οποία αναφερόµαστε: ακολουθιακή εκτέλεση εντολών, απλές δυνατότητες επικοινωνίας µε το περιβάλλον µόνο µε τη µορφή κειµένου, καθώς και περιορισµένες (σε σχέση µε όσα ακολούθησαν) επιδόσεις και αποθηκευτικές ικανότητες. Χαρακτηριστικά όπως η πολυεπεξεργασία, η παράλληλη εκτέλεση εντολών, η επικοινωνία µε το χρήστη µε τη βοήθεια περιβάλλοντος γραφικών, η δυνατότητα σύνθεσης και αναπαραγωγής ήχου και εικόνας, κ.ά., έγιναν πραγµατικότητα µέσα στη δεκαετία του 1990 και κυρίως τα λίγα τελευταία χρόνια. Σταδιακά ενσωµατώθηκαν στις γλώσσες προγραµµατισµού και άσκησαν µε τον τρόπο τους πίεση για εξέλιξη του τρόπου κατασκευής του λογισµικού, ο οποίος δεν ήταν ούτως ή άλλως χωρίς προβλήµατα. Οι εξελίξεις αυτές έφεραν σε νέο έδαφος την Τεχνολογία Λογισµικού. Η δοµηµένη ανάλυση και σχεδίαση αποτέλεσε το βάθρο για την εξέλιξη της φιλοσοφίας ανάπτυξης λογισµικού. Σήµερα, η κρατούσα αντίληψη στην ανάπτυξη λογισµικού αναφέρεται ως αντικειµενοστρεφής τεχνολογία ή παράδειγµα (object oriented technology, paradigm). Η φιλοσοφία αυτή είναι αρκετά γενική, ώστε η δοµηµένη ανάλυση και σχεδίαση να µπορεί να θεωρηθεί υποσύνολό της. Επίσης, µπορεί να υιοθετηθεί από πολλές σύγχρονες µεθοδολογίες και εργαλεία, τα οποία υλοποιούν ευέλικτα και προσαρµόσιµα µοντέλα κύκλου ζωής λογισµικού. Όποιο δρόµο και αν ακολουθήσουµε, το τελικό ζητούµενο είναι να προσδιορίσουµε ποιες είναι εκείνες οι µονάδες λογισµικού που θα «κάνουν τη δουλειά», όπως και αν αυτές ονοµάζονται. Ο καθορισµός των προδιαγραφών των απαιτήσεων από το λογισµικό, αλλά και οι εργασίες του ελέγχου και της επαλήθευσης του λογισµικού, θα εξακολουθήσουν να έχουν την ίδια βαρύνουσα σηµασία.

17 1.2 à ƒ ƒπ π À À Ã À π ªπ À 17 fiïèô ÌÂÏ ÙË Ως σύνδεση µε τα προηγούµενα, προτρέπεστε να µελετήσετε τις ενότητες του βιβλίου «Τεχνολογία Λογισµικού I» στις οποίες ορίζονται: (α) το διάγραµµα ροής δεδοµένων, (β) το έγγραφο προδιαγραφών των απαιτήσεων από το λογισµικό, (γ) το διάγραµµα δοµής προγράµµατος, (δ) το έγγραφο περιγραφής του σχεδίου του λογισµικού, (ε) ο ψευδοκώδικας, (στ) τα βήµατα µετάβασης από το διάγραµµα ροής δεδοµένων στο διάγραµµα δοµής προγράµµατος. ÓÔ Ë ÂÓfiÙËÙ Η δοµηµένη ανάλυση και σχεδίαση χρησιµοποιεί για την περιγραφή του λογισµικού ένα σύνολο από ενδιάµεσα προϊόντα που χαρακτηρίζουν την φιλοσοφία της, δηλαδή την αποκάλυψη µιας ιεραρχίας ενεργών συστατικών λογισµικού, καθώς και ανεξάρτητων δεδοµένων. Η εξέλιξη των χαρακτηριστικών και των δυνατοτήτων του υλικού επιτρέπουν την αναθεώρηση της αντι- µετώπισης αυτής µε την εισαγωγή της αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας. 1.2 Ã Ú ÎÙËÚÈÛÙÈÎ ÙÔ Û Á ÚÔÓÔ ÏÔÁÈÛÌÈÎÔ Πώς είναι το λογισµικό σήµερα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του; Σε τι θυµίζει τις εφαρµογές που έτρεχαν σε µια «ψυχρή» µονόχρωµη οθόνη ενός τερµατικού; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των χρηστών του; Αυτά είναι µερικά λογικά ερωτήµατα, τα οποία αιτιολογούν την παράθεση ορισµένων σύγχρονων χαρακτηριστικών του λογισµικού, προκειµένου να συνθέσουµε µια γενική εικόνα, η οποία θα µας είναι χρήσιµη στην αιτιολόγηση ή έστω την αντίληψη των σύγχρονων εξελίξεων της επιστήµης της Τεχνολογίας Λογισµικού (Σχήµα 1.2).

18 18 KEºA AIO 1: T π ªπ ª ƒ Bρίσκεται παντού Eίναι απλό στη χρήση Λειτουργεί σε δίκτυο Ì 1.2 Κοµµάτια που συνθέτουν το παζλ του λογισµικού σήµερα. Eίναι ανεξάρτητο από το υλικό Eίναι πολύπλοκο Γίνεται απαραίτητο Πρώτον, σήµερα το λογισµικό βρίσκεται παντού. Αποτελεί µέρος όλων των σύγχρονων ηλεκτρονικών ψηφιακών διατάξεων, ανεξάρτητα από το αν είναι ορατό στον χρήστη αυτών. Μπορεί κανείς να φέρει αναρίθµητα παραδείγµατα, από τα ολοένα και µικρότερα ψηφιακά εργαλεία, µέχρι το σύστηµα ελέγχου της λειτουργίας του κινητήρα του αυτοκινήτου, αλλά και του πλυντηρίου µας. εύτερον, το λογισµικό γίνεται ολοένα και περισσότερο απλό στη χρήση και προσιτό σε οποιονδήποτε. Με τη βοήθεια του λογισµικού οι χρήστες χειρίζονται τις ψηφιακές συσκευές µέσω παραστάσεων που πλησιάζουν αυτές του πραγµατικού κόσµου, έχοντας στη διάθεσή τους από παράθυρα, εικόνα και ήχο, έως και «εξωτικές» µέχρι πρότινος ικανότητες, όπως αναγνώριση φωνής και εικονική πραγµατικότητα. Τρίτον, σήµερα το λογισµικό στεγάζεται σε δίκτυο, είτε στο αυτοτελές εταιρικό δίκτυο, είτε στο καθολικά πλέον διαδεδοµένο Internet. Σε ειδικές µόνο περιπτώσεις, λογισµικό λειτουργεί αυτοτελώς σε κάποιον µη δικτυωµένο υπολογιστή. Λειτουργώντας σε δικτυακό περιβάλλον, κάθε εφαρµογή λογισµικού επιτελεί τις λειτουργίες για τις οποίες προορίζεται συνεργαζόµενη και µε άλλες εφαρµογές που βρίσκονται κάπου οπουδήποτε στο ίκτυο. Τέταρτον, το λογισµικό τείνει να γίνεται ολοένα και περισσότερο ανεξάρτητο από τη µηχανή στην οποία τρέχει και µάλιστα σε επίπεδο εκτελέσιµου κώδικα. Ο κατασκευαστής λογισµικού µπορεί να επικεντρώσει την προσοχή του στην λειτουργικότητα και την ορθότητα των εφαρµογών που κατα-

19 À æ 19 σκευάζει και όχι στις τεχνικές λεπτοµέρειες της µηχανής, όπου αυτές θα τρέχουν. Το χαρακτηριστικό αυτό (µεταφερσιµότητα) αποτέλεσε επιδίωξη και σε παλαιότερες εποχές της επιστήµης των υπολογιστών και µερικώς επετεύχθη, σε επίπεδο όµως πηγαίου και όχι εκτελέσιµου κώδικα. Πέµπτον και λογικά επαγόµενο από τα παραπάνω, το λογισµικό γίνεται ολοένα και περισσότερο πολύπλοκο στη δοµή και στη συγγραφή του. Είναι πλέον δεδοµένη η αύξηση των πεδίων χρήσης του λογισµικού και σε εφαρ- µογές εκτός εργαστηρίου και επιχειρήσεων. Το λογισµικό έρχεται περισσότερο κοντά στο µη καταρτισµένο χρήστη, γεγονός που δηµιουργεί την ανάγκη για ενσωµάτωση εννοιών, συµβόλων και αναπαραστάσεων που είναι περισσότερο κοντά στην πραγµατικότητα που αντιπροσωπεύει το περιβάλλον εφαρµογής του λογισµικού. υνατότητες όπως η αναπαράσταση εικονικής πραγµατικότητας, η λειτουργία σε ανοµοιογενές δικτυακό περιβάλλον, η συνεργασία µε άλλες εφαρµογές στο δίκτυο και η ανεξαρτησία από το υλικό, δεν είναι απλή υπόθεση να πραγµατοποιούνται. Τέλος, είναι φανερό ότι το λογισµικό γίνεται ολοένα και περισσότερο απαραίτητο και υπεισέρχεται σε κρίσιµους τοµείς της ζωής µας. Κρίσιµους, όχι µόνο στην επαγγελµατική σφαίρα, αλλά και στην επικοινωνία, την εκπαίδευση και τελικά την ίδια τη λειτουργία του κοινωνικού οικοδοµήµατος. Χωρίς λογισµικό δεν είναι δυνατό να λειτουργήσουν τα αεροδρόµια, οι σύγχρονες ιατρικές συσκευές, οι τράπεζες, οι τηλεπικοινωνίες, και πολλές άλλες απαραίτητες στο σύγχρονο άνθρωπο υπηρεσίες. Από την άλλη, οφείλουµε να σηµειώσουµε ότι, αν ο ιδιωτικός χαρακτήρας των δεδοµένων που αφορούν πολλές πλευρές της ζωής µας σήµερα απειλείται, αυτό γίνεται µε το λογισµικό ως απαραίτητο εργαλείο στα χέρια όσων την απειλούν. Είναι χρήσιµο, λοιπόν, οι ασχολούµενοι µε την ανάπτυξη λογισµικού να συνειδητοποιούµε και τις µη καθαρά τεχνικές πλευρές του αντικειµένου της επιστήµης µας. ÓÔ Ë ÂÓfiÙËÙ Το λογισµικό µεταβάλλεται µε ραγδαίους ρυθµούς. Τρέχει, πλέον, πάνω σε δίκτυο και γίνεται ολοένα και περισσότερο φιλικό αλλά και απαραίτητο σε πολλές πλευρές της ζωής µας, µε όλα τα καλά και τα κακά που αυτό συνεπάγεται. Όλα αυτά επιφέρουν, ασφαλώς, αύξηση της πολυπλοκότητας του λογισµικού, το οποίο πλέον λειτουργεί σε ανοµοιογενή και κατανεµηµένα περιβάλλοντα. Η Tεχνολογία Λογισµικού βρίσκεται προ µιας νέας πραγµατικότητας και καλείται να προσαρµόσει τις προσεγγίσεις της στις νέες αυτές συνθήκες.

20 20 KEºA AIO 1: T π ªπ ª ƒ 1.3 ÍÂÏ ÍÂÈ Î È Ù ÛÂÈ ÛÙËÓ Ó appleù ÍË ÙÔ ÏÔÁÈÛÌÈÎÔ Η κατασκευή λογισµικού µε τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στην ενότητα 1.2 και, ασφαλώς, µε τις απαιτήσεις να κάνει τη δουλειά για την οποία προορίζεται και να την κάνει σωστά, να κατασκευάζεται εντός χρονοδιαγράµµατος και προϋπολογισµού, να µην περιέχει σφάλµατα, να συντηρείται εύκολα, αλλά και να είναι επίκαιρο και ανταγωνιστικό ως προϊόν, είναι η πρόκληση µε την οποία βρίσκονται αντιµέτωποι οι κατασκευαστές λογισµικού σήµερα. Είναι αναµενόµενο, πολλά από τα χαρακτηριστικά της διαδικασίας ανάπτυξης λογισµικού να πρέπει να εξελίσσονται συνεχώς ώστε να επιτυγχάνεται το επιθυµητό αποτέλεσµα. Η Τεχνολογία Λογισµικού οφείλει να παρέχει την απαιτούµενη υποστήριξη και τεκµηρίωση, ώστε η κατασκευή του λογισµικού να είναι µια ιδιαίτερα ευέλικτη και προσαρµόσιµη διαδικασία. Ορισµένες από τις εξελίξεις που έπαιξαν σηµαντικό ρόλο στη θεµελίωση της ανάγκης νέων προσεγγίσεων στην ανάπτυξη του λογισµικού, είναι οι ακόλουθες: Η προσήλωση των κατασκευαστών σε αυστηρές διαδικασίες και πρότυπα που είτε ήταν αποτέλεσµα προσπάθειας σύγκλισης υπαρχουσών πρακτικών, είτε είχαν µικρή σχέση µε τους κατασκευαστές λογισµικού, αποδείχθηκε αναποτελεσµατική. Στην πράξη, οι παραδοσιακές προσεγγίσεις ξεπεράστηκαν ως απλά ανεπαρκείς, µιας και η ανάπτυξη του λογισµικού σπάνια γινόταν «κατά γράµµα». Από την άλλη πλευρά, η ανεπάρκεια που µόλις αναφέρθηκε, συχνά γεννούσε το αντίθετο φαινόµενο, δηλαδή την πλήρη «αναρχία» στην ανάπτυξη λογισµικού. Και πάλι όµως, η άναρχη ανάπτυξη οδηγούσε (και οδηγεί) µε προδιαγεγραµµένη ακρίβεια σε αποτυχηµένα έργα ανάπτυξης λογισµικού. Ο ρυθµός µε τον οποίο αναπτύχθηκε η τεχνολογία του υλικού των υπολογιστών ξεπέρασε κάθε πρόβλεψη, δίνοντας στους χρήστες εργαλεία και δυνατότητες αξιοποίησης σε νέες περιοχές εφαρµογών. Η ανάδειξη του Internet, το οποίο αρχικά δηµιουργήθηκε για στρατιωτικούς σκοπούς στις ΗΠΑ, στο νέο µέσο επικοινωνίας του 21ου αιώνα, δηµιούργησε µια νέα πλατφόρµα πάνω στην οποία τρέχει το λογισµικό. Τα σηµαντικότερα χαρακτηριστικά αυτής είναι η ανοµοιογένεια, η µεγάλη γεωγραφική κατανοµή, η µη ασφαλής επικοινωνία, αλλά και η εκρηκτικά αυξανόµενη ζήτηση για υπηρεσίες και εφαρµογές λογισµικού που τρέχουν πάνω σ' αυτή τη νέα πλατφόρµα.

21 1.3 π π π π À À π ªπ À 21 Η σύγκλιση, µετά από αρκετό καιρό, των επικρατέστερων από τις νέες αντικειµενοστρεφείς προσεγγίσεις ανάπτυξης λογισµικού και η επαφή τους µε τη βιοµηχανική πρακτική, µε την οποία θα ασχοληθούµε εκτενέστερα στο κεφάλαιο 3. Μπορούµε, λοιπόν, να αναγνωρίσουµε ότι σ' αυτό το πλαίσιο εντάσσονται οι παρακάτω τάσεις στην ανάπτυξη του λογισµικού, οι οποίες έχουν πλέον διαφανεί µε αρκετή σαφήνεια: Τα µοντέλα κύκλου ζωής που ακολουθούνται έχουν γίνει ευέλικτα και παραµετρικά, δηλαδή προσαρµόζονται στα χαρακτηριστικά κάθε συγκεκριµένου περιβάλλοντος ανάπτυξης λογισµικού, αλλά και του θεµατικού πεδίου της υπό ανάπτυξη εφαρµογής (application domain). Η τεκµηρίωση του λογισµικού, δηλαδή το σύνολο των προϊόντων που περιγράφουν το λογισµικό και παράγονται σ' όλες τις φάσεις του κύκλου ζωής αυτού, δεν ακολουθεί αυστηρά πρότυπα δοµής, όπως στο παρελθόν, αλλά προσαρµόζεται στις εκάστοτε συνθήκες ανάπτυξης, τα εργαλεία που χρησιµοποιούνται και την υπάρχουσα εµπειρία. Τα περιβάλλοντα ανάπτυξης (γλώσσες προγραµµατισµού, βιβλιοθήκες συστατικών λογισµικού, εργαλεία συγγραφής κώδικα, εργαλεία ελέγχου προγράµµατος, βιβλιοθήκες αναφοράς) έχουν γίνει ιδιαίτερα σύνθετα και ολοκληρωµένα, υποστηρίζοντας τον προγραµµατιστή σε περισσότερες εργασίες απ' ό,τι στο παρελθόν. Ο ρόλος των εργαλείων CASE έχει εξελιχθεί. Τα εργαλεία CASE πλέον δε φιλοδοξούν να αυτοµατοποιήσουν πλήρως την παραγωγή λογισµικού. Αρκετά από αυτά συνεργάζονται στενά µε τα περιβάλλοντα ανάπτυξης λογισµικού, µε σκοπό να εκτελέσουν σωστά επιρρεπείς σε σφάλµατα εργασίες, να υποστηρίξουν την τεκµηρίωση του λογισµικού από τα πρώτα στάδια ανάπτυξης (προδιαγραφή) και την διατήρησή της σε επίκαιρη κατάσταση, να αυτοµατοποιήσουν ένα µέρος της παραγωγής πηγαίου κώδικα και γενικότερα, να υποστηρίξουν τους κατασκευαστές λογισµικού. Μια αναλυτική αναφορά στο θέµα των εργαλείων CASE θα γίνει στο κεφάλαιο 4 του παρόντος βιβλίου. Όσα µόλις αναφέρθηκαν δεν αποτελούν, ασφαλώς, κοσµογονία, αλλά φυσική εξέλιξη ενός νέου κλάδου της µηχανικής, της Τεχνολογίας Λογισµικού, η οποία εντάσσεται στην οικογένεια τεχνικών επιστηµών µε τη µεγαλύτερη και πιο ραγδαία ανάπτυξη που γνώρισε µέχρι σήµερα η ιστορία, στις επι-

Tεχνολογία Λογισµικού II

Tεχνολογία Λογισµικού II Tεχνολογία Λογισµικού II ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Σχολή Θετικών Επιστηµών και Τεχνολογίας Πρόγραµµα Σπουδών ΠΛHPOΦOPIKH Θεµατική Ενότητα ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Τόµος B' Tεχνολογία Λογισµικού II BAΣIΛEIOΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος

Σκοπός του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Βασικές Έννοιες Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Σκοπός του μαθήματος Η απόκτηση των γνώσεων

Διαβάστε περισσότερα

EÈÛ ÁˆÁ ÛÙËÓ ÏËÚÔÊÔÚÈÎ

EÈÛ ÁˆÁ ÛÙËÓ ÏËÚÔÊÔÚÈÎ E π A π π ª π EÈÛ ÁˆÁ ÛÙËÓ ÏËÚÔÊÔÚÈÎ TfiÌÔ A' HÏ appleèù ÎË EÈÛ ÁˆÁ ÛÙËÓ EappleÈÛÙ ÌË ÙˆÓ YappleÔÏÔÁÈÛÙÒÓ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Σχολή Θετικών Επιστηµών και Τεχνολογίας Πρόγραµµα Σπουδών ΠΛHPOΦOPIKH

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Η Αντικειμενοστρεφής Τεχνολογία Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 202-203 Περιεχόμενο του μαθήματος Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

E π A π π ª π AÚ TÂ ÓÔÏÔÁ ÔÁÈÛÌÈÎÔ. TfiÌÔ B' ÂÈÙÔ ÚÁÈÎ ÛÙ Ì Ù I

E π A π π ª π AÚ TÂ ÓÔÏÔÁ ÔÁÈÛÌÈÎÔ. TfiÌÔ B' ÂÈÙÔ ÚÁÈÎ ÛÙ Ì Ù I E π A π π ª π AÚ TÂ ÓÔÏÔÁ ÔÁÈÛÌÈÎÔ TfiÌÔ B' ÏÔ apple Ú ÎË ÂÈÙÔ ÚÁÈÎ ÛÙ Ì Ù I ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Σχολή Θετικών Επιστηµών και Τεχνολογίας Πρόγραµµα Σπουδών ΠΛHPOΦOPIKH Θεµατική Ενότητα APXEΣ TEXNOΛOΓIAΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ρ. Βασίλειος Βεσκούκης ΠΕΙΡΑΙΑΣ, 2000 Περιεχόµενα 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Βασικές έννοιες αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Βασικές έννοιες αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Βασικές έννοιες αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Βασικές έννοιες αντικειµενοστεφούς τρόπου ανάπτυξης Τι είναι κλάση Τι είναι αντικείµενο 2 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Tεχνολογία Λογισµικού I

Tεχνολογία Λογισµικού I Tεχνολογία Λογισµικού I ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Σχολή Θετικών Επιστηµών και Τεχνολογίας Πρόγραµµα Σπουδών ΠΛHPOΦOPIKH Θεµατική Ενότητα AΡΧΕΣ TΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Τόµος A' Tεχνολογία Λογισµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 7.1. Ανάπτυξη Προγράµµατος Τι είναι το Πρόγραµµα; Το Πρόγραµµα: Είναι ένα σύνολο εντολών για την εκτέλεση ορισµένων λειτουργιών από τον υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αντικειµενοστρεφή τεχνολογία

Εισαγωγή στην αντικειµενοστρεφή τεχνολογία 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Εισαγωγή στην αντικειµενοστρεφή τεχνολογία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γιατί µοντελοποιούµε Εισαγωγή στη UML Ένα απλό παράδειγµα 2 Γιατί µοντελοποιούµε; Ησηµασία της µοντελοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

UML. Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις. Παραδείγματα

UML. Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις. Παραδείγματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ UML UML Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις ιαγράµµατα Παραδείγματα Ορισμός του μοντέλου Αποτελεί µια αφηρηµένη περιγραφή ενός Φυσικού συστήµατος. Αποτελεί ένα σχέδιο για την

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διδάσκουσα Δρ Β Καβακλή Χειμερινό Εξάμηνο 2001 Στόχοι του Μαθήματος! Ανάπτυξη αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Ηεµφάνιση ηλεκτρονικών υπολογιστών και λογισµικού σε εφαρµογές µε υψηλές απαιτήσεις αξιοπιστίας, όπως είναι διαστηµικά προγράµµατα, στρατιωτικές τηλεπικοινωνίες,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Λογισµικού Ι Κεφάλαιο 3 Μια αναλυτικότερη προσέγγιση στην δραστηριότητα 3.10

Τεχνολογία Λογισµικού Ι Κεφάλαιο 3 Μια αναλυτικότερη προσέγγιση στην δραστηριότητα 3.10 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα σπουδών "ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ" - Θ.Ε. ΠΛΗ11 Τεχνολογία Λογισµικού Ι Κεφάλαιο 3 Μια αναλυτικότερη προσέγγιση στην δραστηριότητα 3.10 Βασίλειος Βεσκούκης ιδάκτωρ Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΜΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΜΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΕ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΜΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ Μερικές παρατηρήσεις και σκέψεις του συγγραφέα του βιβλίου Σχετικά µε τη µετάβαση από Ρ σε ΠΠ υπάρχουν 2 σηµαντικά ερωτήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ

ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Κεφάλαιο 1.3-1.4: Εισαγωγή Στον Προγραµµατισµό ( ιάλεξη 2) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Περιεχόµενα Εισαγωγικές Έννοιες - Ορισµοί Ο κύκλος ανάπτυξης προγράµµατος Παραδείγµατα Πότε χρησιµοποιούµε υπολογιστή?

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ρ. Βασίλειος Βεσκούκης ΠΕΙΡΑΙΑΣ, 2000 Περιεχόµενα 1. ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ...7 1.1. ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ...7

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Υλοποίηση στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Υλοποίηση στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η Υλοποίηση στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Πρωτοτυποποίηση Προγραµµατισµός υλοποίησης Ανάπτυξη συστήµατος Μοναδιαίος έλεγχος Ολοκλήρωση 2 3 Η υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Certified Project Manager in Information Technology (CPMIT)

Certified Project Manager in Information Technology (CPMIT) Certified Project Manager in Information Technology (CPMIT) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται: 4.4 Ερωτήσεις διάταξης Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:! µία σειρά από διάφορα στοιχεία και! µία πρόταση / κανόνας ή οδηγία και ζητείται να διαταχθούν τα στοιχεία µε βάση την πρόταση αυτή. Οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγόριθµους. Αλγόριθµοι. Ιστορικά Στοιχεία. Ο πρώτος Αλγόριθµος. Παραδείγµατα Αλγορίθµων. Τι είναι Αλγόριθµος

Εισαγωγή στους Αλγόριθµους. Αλγόριθµοι. Ιστορικά Στοιχεία. Ο πρώτος Αλγόριθµος. Παραδείγµατα Αλγορίθµων. Τι είναι Αλγόριθµος Εισαγωγή στους Αλγόριθµους Αλγόριθµοι Τι είναι αλγόριθµος; Τι µπορεί να υπολογίσει ένας αλγόριθµος; Πως αξιολογείται ένας αλγόριθµος; Παύλος Εφραιµίδης pefraimi@ee.duth.gr Αλγόριθµοι Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Κεφάλαιο 6ο Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Μέρος Πρώτο (6.1, 6.2 και 6.3) Α. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους 1. Η γλώσσα µηχανής είναι µία γλώσσα υψηλού επιπέδου.

Διαβάστε περισσότερα

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου J-GANNO ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΑΚΕΤΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ JAVA Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ» ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης, Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Τι είναι διαχείριση απαιτήσεων Ποια είναι η ροή των εργασιών στη φάση της καταγραφής των

Διαβάστε περισσότερα

ΠαράδειγµαΠρογραµµατισµού

ΠαράδειγµαΠρογραµµατισµού Προγραµµατισµός Η/Υ Στην ενότητα αυτή θα µελετηθούν τα εξής επιµέρους θέµατα: Μεθοδολογία Προγραµµατισµού Αφαιρετικότητα Ροή Ελέγχου/ εδοµένων Βιβλίο µαθήµατος: Chapter 1,, Sec. 4-54 ΕΠΛ 131 Αρχές Προγραµµατισµού

Διαβάστε περισσότερα

1η Ηµερίδα Ενηµέρωσης για τη δράση Ελληνικά Ακαδηµαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράµµατα και Βοηθήµατα

1η Ηµερίδα Ενηµέρωσης για τη δράση Ελληνικά Ακαδηµαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράµµατα και Βοηθήµατα 1η Ηµερίδα Ενηµέρωσης για τη δράση Ελληνικά Ακαδηµαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράµµατα και Βοηθήµατα Οριζόντια Δράση Σύνδεσµος Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εθνικό Δίκτυο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Γ ΕΚ ΟΣΗΣ Μετά την τρίτη έκδοση του βιβλίου µου µε τα προβλήµατα Μηχανικής για το µάθηµα Γενική Φυσική Ι, ήταν επόµενο να ακολουθήσει η τρίτη έκδοση και του παρόντος βιβλίου µε προβλήµατα Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1 Εισαγωγή Υλισµικό Λογισµικό Αρχές σχεδίασης ιαφάνεια Κλιµάκωση Παρεχόµενες υπηρεσίες Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή τριών επιπέδων Κατανοµή επεξεργασίας Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Διαβάστε περισσότερα

6. Εισαγωγή στον προγραµµατισµό

6. Εισαγωγή στον προγραµµατισµό 6. Εισαγωγή στον προγραµµατισµό 6.1 Η έννοια του προγράµµατος. 6.2 Ιστορική αναδροµή. 6.2.1 Γλώσσες µηχανής. ΗΜ04-Θ1Α 1. Ένα πρόγραµµα σε γλώσσα µηχανής είναι µια ακολουθία δυαδικών ψηφίων. 5. Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική για τα cookie

Πολιτική για τα cookie Πολιτική για τα cookie Η BSEU χρησιµοποιεί cookie για να βελτιώνει συνεχώς την εµπειρία των επισκεπτών της διαδικτυακής τοποθεσίας της. Πρώτα από όλα, τα cookie µπορούν να βελτιώσουν άµεσα αυτή την εµπειρία,

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνες για ανάπτυξη διαγραµµάτων κλάσεων

Κανόνες για ανάπτυξη διαγραµµάτων κλάσεων 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Κανόνες για ανάπτυξη διαγραµµάτων κλάσεων ρ. Πάνος Φιτσιλής 2 Περιεχόµενα Προσδιορισµός κλάσεων Πως να ονοµάσουµε τις κλάσεις; Που να τις βρούµε; Τι να κοιτάξουµε; Τι να

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Πειραιά Τµήµα Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστηµάτων. Εισαγωγή στην UML. Βασίλειος Βεσκούκης

Πανεπιστήµιο Πειραιά Τµήµα Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστηµάτων. Εισαγωγή στην UML. Βασίλειος Βεσκούκης Πανεπιστήµιο Πειραιά Τµήµα Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστηµάτων Εισαγωγή στην UML Βασίλειος Βεσκούκης ιδάκτωρ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών v.vescoukis@unipi.gr v.vescoukis@cs.ntua.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή Προγραμματισμός Βασικές έννοιες Ιστορική αναδρομή Η έννοια του προγράμματος Η περιγραφή της λύσης ενός προβλήματος, ως γνωστόν, γίνεται με τη βοήθεια ενός αλγορίθμου. Έτσι οι εντολές ενός προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη γλώσσα UML

Εισαγωγή στη γλώσσα UML Κεφάλαιο 1 o Εισαγωγή στη γλώσσα UML 1.1 Προσθέτοντας μια νέα μέθοδο Στις πρώτες εποχές των υπολογιστών, οι προγραμματιστές συνήθιζαν να περιορίζονται στην ανάλυση σε βάθος των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø Η βασική απαίτηση για ένα σύστηµα διαχείρισης ποιότητας είναι ότι ο οργανισµός θα πρέπει να προσδιορίσει και να διαχειριστεί την οικογένεια των απαραίτητων διεργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός και Eκτίµηση Έργων

Σχεδιασµός και Eκτίµηση Έργων Σχεδιασµός και Eκτίµηση Έργων Σηµείωση Το ΕΑΠ είναι υπεύθυνο για την επιµέλεια έκδοσης και την ανάπτυξη των κειµένων σύµφωνα µε τη Μεθοδολογία της εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Για την επιστηµονική αρτιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Τεχνολογική Κατεύθυνση)

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Εισαγωγικά ΘΕ ΠΛΗ 204-5 ONLINE ΕΡΓΑΣΙΑ E2- Η Online Εργασία Ε2- αποτελεί (όπως περιγράφεται αναλυτικότερα και στον Οδηγό Σπουδών της Θ.Ε. που σας έχει διατεθεί) συμπληρωματική άσκηση στα πλαίσια της Γραπτής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 1. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 203. Η προσέγγιση εστιάζει στις χαρακτηριστικές ιδιότητες της καινοτοµικής επιχείρησης και όλα τα χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων καινοτοµίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πάτρα, 15 Δεκεμβρίου 2006 Αγαπητοί φοιτητές, στη συνέχεια θα συνοψίσω το περιεχόμενο της δεύτερης φετινής ΟΣΣ, η οποία διεξήχθη την Κυριακή 10 Δεκεμβρίου με παρόντες τους 12 από τους 22+1 φοιτητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Ι

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Ι ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Ι κ. ΠΕΤΑΛΙΔΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία CASE. Computer Assisted Systems Engineering. Δρ Βαγγελιώ Καβακλή. Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Εργαλεία CASE. Computer Assisted Systems Engineering. Δρ Βαγγελιώ Καβακλή. Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργαλεία CASE Computer Assisted Systems Engineering Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2011-2012 1 Εργαλεία CASE

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ 252: Αντικειµενοστρεφής Προγραµµατισµός

ΗΥ 252: Αντικειµενοστρεφής Προγραµµατισµός ΗΥ : Αντικειµενοστρεφής Προγραµµατισµός http://www.csd.uoc.gr/~hy Β. Χριστοφίδης christop@ics.forth.gr Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών, Πανεπιστήµιο Κρήτης Ηράκλειο Κρήτης Γενικές Πληροφορίες Ώρες ιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 034: Εισαγωγήστον ΠρογραµµατισµόγιαΗΜΥ

ΕΠΛ 034: Εισαγωγήστον ΠρογραµµατισµόγιαΗΜΥ ΕΠΛ 034: Εισαγωγήστον ΠρογραµµατισµόγιαΗΜΥ Αχιλλέας Αχιλλέως, Τµήµα Πληροφορικής, Πανεπιστήµιο Κύπρου Email: achilleas@cs.ucy.ac.cy Κεφάλαιο 2 ΠρογραµµατισµόςΗ/Υ Θέµατα ιάλεξης οµή Προγράµµατος C Μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ

Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή στην Επιστήµη των Η/Υ Εισαγωγή Καθ. Κ. Κουρκουµπέτης Σηµείωση: Οι διαφάνειες βασίζονται σε µεγάλο βαθµό σε αυτές που συνοδεύονται µε το προτεινόµενο σύγγραµµα. 1

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπονήθηκε στο πλαίσιο. του Υποέργου 6 «Εκπαίδευση επιµορφωτών και βοηθών επιµορφωτών»

Το παρόν εκπονήθηκε στο πλαίσιο. του Υποέργου 6 «Εκπαίδευση επιµορφωτών και βοηθών επιµορφωτών» Το παρόν εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Υποέργου 6 «Εκπαίδευση επιµορφωτών και βοηθών επιµορφωτών» της Πράξης «Επαγγελµατικό λογισµικό στην ΤΕΕ: επιµόρφωση και εφαρµογή» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.3, Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιπτώσεις χρήσης

Οι περιπτώσεις χρήσης 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Οι περιπτώσεις χρήσης ρ. Πάνος Φιτσιλής 2 Περιεχόµενα Το µοντέλο των περιπτώσεων χρήσης Τα διαγράµµατα των περιπτώσεων χρήσης Λεκτική περιγραφή των περιπτώσεων χρήσης Τρόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ποιότητα Βασικός παράγοντας ανταγωνιστικότητας στην βιοµηχανία επίπλου ρ. Ιωάννης Μπαρµπούτης,

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Οι παρούσες σημειώσεις αποτελούν βοήθημα στο μάθημα Αριθμητικές Μέθοδοι του 5 ου εξαμήνου του ΤΜΜ ημήτρης Βαλουγεώργης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών

Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών 1 ΒΑΣΙΚΑ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ, ΟΜΕΣ, &

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Γώγουλος Γ., Κοτσιφάκης Γ., Κυριακάκη Γ., Παπαγιάννης Α., Φραγκονικολάκης Μ., Χίνου Π. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΙ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΙ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΘΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Ακαδηµαϊκό Έτος 2007-2008 Μάθηµα: ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΩ ιδάσκων: Καθ. Ιωάννης Βασιλείου Ε ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα