Οι Κοινωνικές Διαστάσεις της Κρεοφαγίας του Nick Fiddes

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι Κοινωνικές Διαστάσεις της Κρεοφαγίας του Nick Fiddes"

Transcript

1 Οι Κοινωνικές Διαστάσεις της Κρεοφαγίας του Nick Fiddes Το παρακάτω δοκίμιο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο έντυπο περιοδικό Proceedings of the Nutrition Society το 1994, τεύχος #53, σελ , υπό τον τίτλο «The Social Aspects of Meat Eating». Ο συγγραφέας του -καθηγητής του τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου του Εδιμβούργουέχει συγγράψει ακόμα το βιβλίο «Meat: A Natural Symbol» (1991, εκδόσεις Routledge), που πραγματεύεται μια ευρύτερη και λεπτομερέστερη ανάλυση της συμβολικής σημασίας του κρέατος, κυρίως ως επιβολή του ανθρώπου πάνω στη φύση.

2 Το παρόν δοκίμιο ερευνά τον τρόπο με τον οποίο ο πολιτισμός διαμορφώνει τη διατροφική συμπεριφορά, και επίσης, αντιστρόφως, πως το τι επιλέγουμε να φάμε μας πληροφορεί για τις ταυτότητές μας ως μέλη της δυτικής κοινωνίας και ως ανθρώπινα όντα. Η κατανόηση του συστήματος αξιών που υποστυλώνει την κοινωνία μας (πέρα από το πόσο το αντιλαμβανόμαστε στις καθημερινές μας ζωές) είναι αναγκαία για να διαφωτιστεί η αληθινή κοινωνική επιστήμη της διατροφής, για να εξηγήσουμε γιατί κληροδοτούμε στη ζωική σάρκα τη μοναδική της θέση και, επομένως, για να προτείνουμε αν η ραγδαία υπό αλλαγή θέαση αυτής της ιδιότυπης ουσίας είναι μια μόδα ή μια τάση. Μα πρώτα, μια σύντομη ιστορία της κοινωνικής επιστήμης της διατροφής πιθανόν να φανεί χρήσιμη. Η επιρροή της διατροφής στην ανθρώπινη υγεία και συμπεριφορά έχει συζητηθεί από τα πανάρχαια χρόνια. Ωστόσο, μόνο σχετικά πρόσφατα έχει αναδυθεί μια συστηματική βάση θεωρίας που λαμβάνει υπ' όψιν της την κουλτούρα της επιλογής, της απόκτησης, της ετοιμασίας και της κατανάλωσης του φαγητού ως σημαντικά κοινωνικά φαινόμενα. Ο Engels (1844) έγραψε εκτενώς πριν ενάμιση αιώνα για το πώς η φτωχή διατροφή συνέβαλε στην τότε κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία, μα στην πραγματικότητα αυτό αποτελούσε ένδειξη του τι σήμαινε για τον ίδιο μια περισσότερο σημαντική οικονομική ανάλυση. Γενικά μιλώντας, όλοι οι κλασσικοί κοινωνιολόγοι όπως ο Marx, ο Durkheim και ο Weber έτειναν να σχολιάζουν τις διατροφικές συνήθειες μόνο στα πλαίσια των βαθύτερων ανησυχιών τους, παρόλο που ο Herbert Spencer ( ) θεωρούσε τα ζητήματα όπως οι θρησκευτικές και στρατιωτικές πτυχές της διατροφής, και η παχυσαρκία, ως ένα δείγμα ευμάρειας. Ο Veblen (1899) το πήγε ένα βήμα παραπέρα στο «The Theory of the Leisure Class» 1, εκθέτοντας λεπτομερώς πώς το φαγητό και το ποτό χρησιμοποιούνται για επιδεικτική κατανάλωση. Η έκθεση του Simmel (1910) για την κοινωνιολογία του γεύματος υπογράμμισε την χρήση της διατροφής στην μυστηριακή και θρησκευτική ιεροτελεστία, και την σημασία του κοινοτικού φαγητού. Ίσως εδώ αρχίζουμε να βλέπουμε την πρώτη αληθινή εκτίμηση του πόσο και η μορφή και το περιεχόμενο ενός γεύματος μπορούν να υποδηλώσουν πολλά περισσότερα από την υποστατή αξία του φαγητού, μολονότι ο W. Robertson Smith (1889) είχε σχολιάσει αρκετά χρόνια νωρίτερα ότι «εκείνοι που τρώνε και πίνουν μαζί είναι δεμένοι ο ένας στον άλλο από αυτή και μόνο την πράξη τους με δεσμούς φιλίας και αμοιβαίας υποχρέωσης». Καθώς ο 20 ος αιώνας προχώρησε, η εκτίμηση για την κεντρικότητα του φαγητού στην ανθρώπινη συμπεριφορά αναπτύχθηκε γρήγορα. Ο Radcliffe-Brown (1922) πρότεινε ότι για τους κατοίκους των νήσων Άνταμαν «με διαφορά η πιο σημαντική κοινωνική δραστηριότητα ήταν η συλλογή της τροφής», και μέσα σε μια δεκαετία η Audrey Richards (1939) πραγματοποίησε μια πρωτοποριακή εργασία στην οποία τοποθέτησε το φαγητό και τη διατροφή των Αφρικάνων ομογενών της στα κοινωνικά και ψυχολογικά τους πλαίσια. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες δημοσιεύσεις, εντούτοις, είναι η διατριβή του Norbert Elias (1939) για τους δυτικούς τρόπους κατά τη διάρκεια του γεύματος, «The Civilizing Process», όχι λιγότερο σημαντική από τη συζήτησή που είχε αρχίσει για το πως το σερβίρισμα κρέατος στις ευρωπαϊκές κοινωνίες εξελίχθηκε έχοντας μια σταθερή πορεία μέχρι το Μεσαίωνα. Για πολλά χρόνια, ωστόσο, οι περισσότερες αναλύσεις παρέμεναν κατά πολύ περιγραφικές και ωφελιμιστικές, περιεργαζόμενες τις λειτουργίες και τις περιέργειες της διατροφής των «άλλων» ανθρώπων, χωρίς να αναγνωρίζουν πως οι δικές τους «κανονικές» συνήθειες μπορούν να είναι εξίσου αποκαλυπτικές. Αυτή η τάση αποτελεί εντυπωσιακά χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας μορφής αντιμετώπισης που τυπικά μεταχειρίζεται τους χορτοφάγους και τους άλλους μη ορθόδοξους διαιτητικά ανθρώπους με σχεδόν κεκαλυμμένη καχυποψία, λες και οι δικές τους υπονομευτικές πεποιθήσεις και συμπεριφορές απειλούν περισσότερα από την απλή συμβατική διατροφική σοφία (κάτι το οποίο πιστεύω πως είναι αληθινό: προκαλούν τη βασική κοσμολογία της κοινωνίας τους). Η συζήτηση συχνά διαστρέφει τις πιο ακραίες πρακτικές ή τις βραχύχρονες διατροφικές συμπεριφορές σαν να ήταν τυπικές, και είναι χαρακτηριστικά συνδεδεμένες με την ορολογία της «τρέλας» και του «παροξυσμού» ή ακόμα και της «ψυχοπαθολογίας» που ιδεολογικά 1 «Η Θεωρία της Αργόσχολης Τάξης», κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κάλβος (1982). 1

3 περιθωριοποιεί τα υποκείμενα. Όμως, κι αυτό είναι το πιο λυπηρό, αποτυγχάνει να εφαρμόσει τον ίδιο σκεπτικισμό και στην επικρατούσα διατροφή που απολαμβάνουν, προφανώς, οι ερευνητές. Η άνθηση της θεωρίας προήλθε από τους όμοιους της Mary Douglas (Douglas, 1966, 1970, 1973, 1975, 1978, Douglas & Nicod, 1974, Douglas & Isherwood, 1980), Claude Levi-Strauss (1963, 1966, 1967, 1969, 1970, 1973, 1978, 1987) και του σημειολόγου Roland Barthes (1975), και από την αναγνώριση του εύρους στο οποίο η γεύση είναι κοινωνικά κατασκευασμένη και ελεγχόμενη από υποδειγματικούς κανόνες. Η πραγματική ανησυχία του Levi-Strauss, έγκειται στα καθολικά κατασκευάσματα του ανθρώπινου νου, αλλά η περίπλοκη διαλογή της «γλώσσας» της τροφής στους διάφορους πολιτισμούς άφησε μια πλούσια αναλυτική κληρονομιά, συνοψισμένη στο περίφημο «μαγειρικό τρίγωνό» του στο οποίο συσχέτιζε την μετατροπή της διατροφής ανάμεσα στους πόλους του ωμού και του μαγειρεμένου (και του σαπισμένου) στις κατηγορίες της φύσης και της κουλτούρας. Η Douglas (1975) είναι συγκεκριμένα γνωστή για το έργο της «Deciphering a Meal», στο οποίο απεκάλυψε τους άγραφους κώδικες της κουζίνας της κοινωνίας μας, ενώ και η εργασία της πάνω στην αγνότητα και στις προκαταλήψεις, καθώς κι η γεφύρωση άλλων συγγραμμάτων της για τη διατροφή, έχουν συνεισφέρει εξίσου στην κατανόηση τους από μέρους μας. Η πρόσφατη θεωρία έχει ασχοληθεί λιγότερο με την περιγραφή απ' ότι με την ερμηνεία της κοινωνίας μέσω των συμβολικών νοημάτων που περιέχονται στη διατροφή και τις διατροφικές συνήθειες, των πρακτικών λειτουργιών των διατροφικών τελετουργιών στις οποίες όλοι συμμετέχουμε, των οικονομικών και οικολογικών επιπτώσεων των διατροφικών συνηθειών, και της χρήσης τροφής για κοινωνική έκφραση ή πνευματική ταυτότητα. Από τη δεκαετία του '80, συγκεκριμένα, μια έντονη αντιπαράθεση έχει εξελιχθεί στις κοινωνικές επιστήμες, υποστηριζόμενη από την έκρηξη της εθνογραφικής καταγραφής. Αυτά τα ενδιαφέροντα δεν είναι με κανένα τρόπο απλή αφηρημένη θεωρία, αντανακλούν τη συνειδητοποίηση ότι το να μελετούμε τις διατροφικές συνήθειες χωριστά από ολόκληρο το κοινωνικό τους πλαίσιο είναι μάταιο: μόλις έχουμε καλύψει τις βασικές μας ανάγκες, το φαγητό μετατρέπεται σε ζήτημα αγάπης και ανάγκης να ανήκουμε κάπου, αυτοεκτίμησης, αυτογνωσίας. Πράγματι, οι κοινωνικές συνθήκες μπορούν εύκολα να ξεπεράσουν ακόμα και τη βασική πείνα, όπως όταν οι χτυπημένες από τη φτώχεια οικογένειες δίνουν τις τελευταίες μερίδες τους για να ευχαριστήσουν έναν καλεσμένο ή, ακόμα πιο δραματικά, όταν κάποια θύματα του αεροπορικού δυστυχήματος στις Άνδεις προτίμησαν να πεθάνουν της πείνας παρά να καταφύγουν στον κανιβαλισμό. Δυστυχώς, μια τάση να υποθέτουμε πως υπάρχει λογική στην παραδοσιακή δυτική επιλογή φαγητού συνεχίζει να χαρακτηρίζει τη συνεργασία μεταξύ των κοινωνικών επιστημόνων και των διατροφολόγων μέχρι σήμερα. Για παράδειγμα, όταν ένας σύλλογος καταναλωτών αναφέρει πως δεν τους αρέσει το κόκκινο κρέας επειδή είναι πολύ λιπαρό, ή πολύ σκληρό, ή πολύ βάναυσο, αυτό συχνά γίνεται αποδεκτό ως μια επαρκής εξήγηση, όταν θα έπρεπε να είναι απλά ένα σημείο έναρξης. Εκ προοιμίου θεωρούμε πως είναι λογικό να αποφεύγουμε το λίπος, ή να μη θέλουμε να μασάμε πολύ δυνατά, ή ακόμα και να σιχαινόμαστε για τις ευαισθησίες των ζώων, ενώ θα μπορούσαμε να ρωτάμε γιατί αυτά τα πράγματα είναι πιο σημαντικά απ' ότι πριν 2, 20 ή 200 χρόνια. Παρόμοια, οι ατομικοί καταναλωτές μπορεί να πιστεύουν ότι το υψηλό κόστος του κρέατος εξηγεί την παραπάνω αποφυγή. Για τον ερευνητή αγοράς, που αναζητά το κίνητρο για την αποχή τους, η εξήγηση μπορεί αντίστοιχα να φανεί λογική. Αλλά πάντα υπάρχει χώρος για περισσότερη έρευνα, όπως φαίνεται και σε μία παλιότερη συνέντευξή μου: -Συνεπώς, γιατί δεν τρως κρέας; -Ω, δεν έχω την οικονομική δυνατότητα. Ο φίλος μου και εγώ ζούμε μαζί με αμοιβαίες παραχωρήσεις και απλώς δε μπορούμε να το διαχειριστούμε. -Είναι αλήθεια αυτός ο μόνος λόγος; -Ναι. Απόλυτα. Απλά δεν έχουμε τα χρήματα. Παραείναι ακριβό. 2

4 -Οπότε ακόμα απολαμβάνεις να τρως κρέας όταν είσαι προσκεκλημένη για δείπνο σε φίλους ή κάτι τέτοιο; -Βασικά, όχι, ακόμα προτιμώ να μην τρώω, είναι η αλήθεια. -Τι, παρόλο που δεν πληρώνεις εσύ; -Βασικά, ναι. Δεν ξέρω πραγματικά γιατί, απλώς προτιμώ να μην το κάνω. Ξέρω ότι είναι γελοίο, μα συνήθως θα ρωτήσουμε αν μπορούμε να φάμε κάτι άλλο. -Πρέπει να έχεις μια ιδέα γιατί, έτσι δεν είναι; Κάποιο στοιχείο; -Δεν ξέρω. Απλώς δε μου αρέσει η γεύση. -Εννοείς πως έπαψε να σου αρέσει μετά από τόσο διάστημα που δεν έτρωγες; -Όχι, δε νομίζω πως είναι αυτό. Υποθέτω... ότι είναι κάτι που έχει να κάνει με το ότι δε μου αρέσει η σκέψη... δεν ξέρω, απλά δε μου αρέσει η ιδέα του ζώου... που σκοτώνεται... για να μπορώ να το φάω εγώ. Είναι φρικτό. Η τιμή από μόνη της δεν μπορεί να εξηγήσει την ύπαρξη της χορτοφαγίας, παρόλα αυτά τέτοιες «λογικές» αιτίες γίνονται συχνά αποδεκτές ως ονομαστική αξία. Ενώ δεν είναι ποτέ αξιόπιστη, η όψη του οικονομολόγου μπορεί να είναι χρήσιμη για μελέτες των διατροφικών συνηθειών που αφορούν καθαρά την αγορά μέσα σε αυστηρά καθορισμένα χωρικά (spatial) και προσωρινά όρια. Αλλά είναι σχεδόν άχρηστη για τη βαθύτερη και πιο ευρεία έρευνα του γιατί οι άνθρωποι τρώνε ή πίνουν με αυτόν τον τρόπο, και γιατί οι μακροπρόθεσμες προτιμήσεις αλλάζουν. Οι άνθρωποι μπορεί να χρησιμοποιούν τη γλώσσα της «μη αρεσκείας στη γεύση» ή της «υγείας» ή «της τιμής του κρέατος», επειδή αυτή είναι η ομιλία με την οποία οι περισσότεροι από εμάς αισθανόμαστε πιο άνετα μα οι λόγοι για τους οποίους το κρέας βλέπεται ξαφνικά ως λιγότερο υγιεινό απ' ότι συνήθιζε, από επιστήμονες όσο και από νοικοκυρές, είναι πολύ πιο θεμελιώδεις. Όπως η Mary Douglas (1978) υποστήριξε: «Οι διατροφολόγοι γνωρίζουν ότι ο ουρανίσκος εκπαιδεύεται, ότι η γεύση και η οσμή είναι υποκείμενες στον πολιτισμικό έλεγχο. Ωστόσο, ελλείψει άλλων υποθέσεων, η κοινή αντίληψη επιμένει πως αυτό που κάνει ένα αντικείμενο φαγητού αποδεκτό είναι κάποια εγγενής αξία του ίδιου του αντικειμένου. Η τωρινή έρευνα σχετικά με τον ουρανίσκο τείνει να επικεντρώνεται σε ξεχωριστές αντιδράσεις σε ξεχωριστά αντικείμενα. Αναζητά να εξηγήσει τις πολιτισμικές επιρροές ως έντονη παρέμβαση. Όταν... οι πολιτισμικοί έλεγχοι της αντίληψης είναι αυτό ακριβώς που πρέπει να αναλυθεί.» Το τι επιλέγουμε να φάμε εξαρτάται τόσο από την κοσμολογία μας όσο και τη φυσιολογία μας. Πραγματικά είμαστε ό,τι τρώμε. Όπως η βουδιστική χορτοφαγία ή το εθιμικό κυνήγι ελαφιού της φυλής Σάμι μπορούν να γίνουν αντιληπτά μόνο αναφορικά με τα κοσμολογικά συμπλέγματα των κοινοτήτων τους, έτσι και η εξήγηση της υψηλής θέσης που χαίρει το κρέας στη δυτική κατάταξη των πιθανών φαγητών, και το γιατί η αγορά βρίσκεται τώρα σε αναταραχή, πρέπει να αναζητηθούν στην κοινωνική ιστορία καθώς επίσης και στο σύγχρονο πολιτισμό. Είναι σχετικά εύκολο να παρατηρήσουμε ιδιορρυθμίες στη συμπεριφορά των άλλων. Παραδείγματος χάρη, σε μια κλασσική εργασία για την ταξινόμηση των ζώων στην Ταϋλάνδη, ο Tambiah (1973) εξέθεσε την άποψη πως «οι αξίες και οι ιδέες που σχετίζονται με τις κοινωνικές σχέσεις στηρίζονται σε κανόνες σχετικά με την κατανάλωση ζώων και πρέπει να ερευνήσουμε για την εξεταζόμενη κοινωνία γιατί τα επιλεγμένα ζώα είναι τόσο κατάλληλα σ' εκείνο το πλαίσιο για την αντικειμενοποίηση των ανθρώπινων αισθημάτων και ιδεών», δείχνοντας πως η κατανόηση της γηγενούς γεωγραφίας, μυθολογίας, ταξινομίας και θρησκείας ήταν προαπαιτούμενη για να εξηγηθεί γιατί ο αρουραίος του δάσους ήταν εδώδιμος ενώ τα γατοειδή απαγορευμένα για τις έγκυες γυναίκες. Για τους χωρικούς που μελέτησε, φυσικά, οι κανόνες τους θα ήταν αυταπόδεικτοι, ένα ζήτημα γεύσης και παράδοσης αλλά ο ανθρωπολόγος ως «ξένος» μπορεί να αναπτύξει μια αναλυτική προοπτική η οποία είναι δύσκολο να επιτευχθεί από «τα μέσα». Είναι, ωστόσο, πιο προκλητικό για εμάς να θεωρήσουμε πως τα δικά μας γούστα μπορεί να είναι εξίσου παράλογα. Όπως κάνει κάθε κοινωνία, αναπτύσσουμε εκλογικεύσεις για να εξηγήσουμε τις συνήθειές μας ως «κανονικές», και μεγαλώνουμε όλοι έχοντας ελάχιστη ανάγκη να 3

5 τις αμφισβητήσουμε είναι δύσκολο να παίξουμε τον ρόλο του ξένου μέσα στο πλαίσιο του ίδιου μας του πολιτισμού. Οπότε ας αναρωτηθούμε: τι θα συμπέρανε μια ομάδα από μικρούς πράσινους παρατηρητές από τον πλανήτη Άρη για τις δυτικές διατροφικές συνήθειες, αν μας μελετούσαν όλα αυτά τα χρόνια; Θα θεωρήσω συνοπτικά τρία πεδία του δυτικού «συστήματος του κρέατος» από μια αρειανή οπτική: την ιστορία και την προϊστορία, τους ορισμούς μας για τα μη εδώδιμα είδη και τις ιδέες περί υγείας και διατροφής, για να αποκαλύψουμε τη συμβολή του πολιτισμού σε κάθε ένα απ' αυτά. Γι' αυτό, θα προτείνω κάποια επιπλέον νοήματα των μαγειρικών μας γούστων. Τα πλοκαμοειδή μάτια των εξωγήινων θα είχαν παρατηρήσει πρώτα την ανάδυσή μας κάπου σε τροπικά ή υποτροπικά μέρη, να συλλέγουμε τα ευκόλως διαθέσιμα φρούτα και λαχανικά, συμπληρώνοντας τα μόνο με την περιστασιακή γεύση του κρέατος μικρών ζώων. Αυτός είναι ακόμα ο τρόπος ζωής των πιο κοντινών μας πρωτευόντων συγγενών. Ωστόσο, μετά από χιλιετίες, οι Αρειανοί θα μας είχαν δει να εξελισσόμαστε σε κοινωνίες που ελέγχουν 1,28 δισεκατομμύρια βοοειδή, βοοειδή τα οποία χρησιμοποιούν σχεδόν το 24% της έκτασης του πλανήτη και των οποίων το συνολικό βάρος υπερβαίνει αυτό του ανθρώπινου πληθυσμού της Γης (Rifkin, 1992) όπου το κρέας όμως καταναλώνεται ακόμη τακτικά από μια μειοψηφία των ανθρώπων του πλανήτη. Έχουμε αποικήσει την υδρόγειο ως εκεί που φτάνουν οι πόλοι, όπου η κατοίκιση είναι ελάχιστα ανεκτή χωρίς ζωική παραγωγή. Μα στις περισσότερες περιοχές, ακόμα και ανάμεσα στους αυτοαποκαλούμενους «κυνηγούς», τα λαχανικά παρέχουν το 80% της διατροφής, όπως ίσως συνέβαινε πάντα. Οι λεγόμενοι «κυνηγοί-συλλέκτες» μάλλον θα έπρεπε να λέγονται «συλλέκτεςκυνηγοί», από τη στιγμή που η σάρκα είναι το μικρότερο σε ποσοστό διατροφικό στοιχείο. Μπορούμε να υπάρξουμε έχοντας ευρέως ποικίλες δίαιτες. Έτσι, σίγουρα οι εξωγήινοι θα περιπλέκονταν σημειώνοντας πως, όπως είναι κοινώς αποδεκτό, μια τυπική εξήγηση της αρεσκείας της γεύσης του κρέατος είναι ότι είμαστε κυνηγοί εκ ριζών μας, συνεπώς, σαρκοφάγα από τη φύση μας. Μπορεί να καταλήξουν λογικά πως αυτό λέει πιο πολλά για την προτιμώμενη αυτοεικόνα μας απ' ότι η ιστορική πραγματικότητα. Παρομοίως, οι Αρειανοί μπορεί να αναρωτιόνταν γιατί η περίφημη ιστορία απεικονίζει τους μεσαιωνικούς ευρωπαίους ως εξαιρετικά σαρκοβόρους, όταν, στην ουσία, τα ζώα εκτρέφονταν κυρίως για τα γαλακτοκομικά, το μαλλί και για τις μεταφορές, και για τους περισσότερους ανθρώπους το κρέας παρέμενε μια σπάνια πολυτέλεια. Η σάρκα τρωγόταν σε ποσότητες μόνο ανάμεσα στους πλούσιους και τους ισχυρούς, παρόλο που η κατανάλωσή τους θα μπορούσε να είναι πράγματι εναλλασσόμενη. Σήμερα, η ποικιλία των τρόπων που τρώνε οι άνθρωποι, που τρώμε εμείς, είναι αξιοσημείωτη. Μερικές ομάδες ή άτομα επιβιώνουν με λίγα πράγματα εκτός του κρέατος, αλλά παραδέχονται πως είναι μια σπάνια παρέκκλιση. Άλλοι σπανιότατα καταναλώνουν σάρκα στην πράξη, μα αποκαλούν τους εαυτούς τους κυνηγούς. Κάποιοι επαγγέλλονται τη χορτοφαγία, μα τρώνε σάρκα περιστασιακά: δεν είναι λίγοι οι δυτικοί «χορτοφάγοι» που τρώνε κοτόπουλα, ή μπέικον ή ακόμα και χάμπουργκερ. Δεν πράττουμε πάντα όπως λέμε, διότι η αξία του κρέατος είναι τόσο συμβολική όσο και διατροφική. Η χορτοφαγία έχει χαρακτηρίσει μεγάλα κομμάτια του κόσμου, συχνά για θρησκευτικούς ή οικονομικούς λόγους. Αλλά, στη δύση, εκεί όπου κάποτε μόνο εκκεντρικοί σαν τον Πυθαγόρα ή τον George Bernard Shaw (ή συγκεκριμένα τμήματα της κοινωνίας όπως οι μοναχοί) συνηγορούσαν προς μια διατροφή χωρίς κρέας, σήμερα υπάρχει η εθελοντική προτίμηση εκατομμυρίων, συσχετιζόμενων συγκεκριμένα με γυναίκες, με αστούς, με νέους και με πολύ μορφωμένους. Η επιρροή του πολιτισμού είναι αδιαμφισβήτητη. Και μολαταύτα, οι Αρειανοί μας θα άκουγαν αμέτρητα εκατομμύρια, συμπεριλαμβανομένων ακαδημαϊκών, να συνεχίζουν να διατηρούν την άποψη πως είμαστε κατά κάποιο τρόπο «προορισμένοι» να τρώμε κρέας λόγω της οδοντοστοιχίας μας ή του σχήματος των εντέρων μας, επειδή οι άντρες ειδικά το «χρειάζονται» για να γίνουν δυνατοί και υγιείς, ή επειδή είναι κατά κάποιο τρόπο ενστικτώδες. Σίγουρα οι εξωγήινοι θα αποφάσιζαν πως υπάρχει κάτι περισσότερο πίσω από αυτό πέρα από τη διατροφή. Μια άλλη άποψη των τρόπων διατροφής μας, την οποία οι εξωγήινοι ανθρωπολόγοι πιθανόν να έβρισκαν περίεργη, είναι το πώς κατηγοριοποιούμε τα ζώα που μπορούμε να φάμε και αυτά που 4

6 δεν μπορούμε. Δεν θα ξαφνιάζονταν επί τούτου αν έβρισκαν ότι εμείς οι πολιτισμένοι δυτικοί δεν τρώμε μέλη του ίδιου μας του είδους άλλωστε, η αποφυγή του κανιβαλισμού είναι συχνή ανάμεσα στα ζώα. Αλλά αυτό που ίσως έβρισκαν περίεργο είναι το γιατί πιστεύουμε ότι τόσοι άλλοι άνθρωποι εντρυφούν στη βαρβαρική πράξη ή έχουν εντρυφήσει σ' αυτή στο παρελθόν. Από την υπερέχουσα θέση τους, οι εξωγήινοι μπορεί να μην είχαν δει «επαρκή καταγραφή του κανιβαλισμού ως εθίμου σε όποια μορφή και για οποιαδήποτε κοινωνία», αλλά ότι η «ιδέα των άλλων ως κανιβάλων, παρά η πράξη, είναι ένα καθολικό φαινόμενο. Η σημαίνουσα ερώτηση δεν είναι γιατί οι άνθρωποι τρώνε ανθρώπινη σάρκα, αλλά γιατί μια ομάδα κατά κανόνα θεωρεί ότι τρώνε οι άλλοι» (Arens, 1979). Πιο περίεργος απ' αυτό για τους Αρειανούς πιθανόν να ήταν ο τρόπος με τον οποίο η προκατάληψη περί κανιβαλισμού φαίνεται να διαχωρίζει τις κατηγορίες της κοινωνίας μας σε εδώδιμες και μη εδώδιμες. Για παράδειγμα, είδη όπως οι σκύλοι και οι γάτες, που τα υπάγουμε σε συντρόφους και φιλοξενούμενους, όχι μόνο δεν τείνουμε να τα φάμε, αλλά το βρίσκουμε απεχθές όταν ακούμε για άλλες κοινωνίες αλλού που απολαμβάνουν την γεύση τους. Παρόμοια, η ιδέα της βρώσης κρέατος πιθήκου θα γέμιζε τους περισσότερους από εμάς με μια βαθιά δυσφορία, ίσως επειδή άλλα πρωτεύοντα μας θυμίζουν πολύ τους εαυτούς μας. Μα αυτή δεν είναι μια «λογική» προκατάληψη είναι μια αυθαίρετη πολιτισμική σύνδεση. Άλλοι άνθρωποι τρώνε πιθήκους χωρίς δισταγμό. Πιθανόν οι Αρειανοί να έβρισκαν διασκεδαστικό ότι στις Βρετανικές Νήσους η ιδέα της βρώσης κρέατος αλόγου έχει γίνει ευκρινώς μη αποδεκτή, έπειτα από μια περίοδο στην οποία τα άλογα είχαν αρχίσει να θεωρούνται περισσότερο ως κοινωνική συντροφιά παρά ως ζώα της φάρμας, ενώ μόνο πέρα από λίγα ναυτικά μίλια μακρύτερα η σάρκα τους ακόμα απολαμβάνεται μέσα σε έναν άλλο πολιτισμό. Αυτό είναι μετά δυσκολίας λογικό, αλλά είναι κατανοητό. Οι αποδιαφοροποιημένοι εξωγήινοι, συνεπώς, δε θα εκπλήσσονταν αν έβρισκαν πως οι πτυχές των διατροφικών μας πεποιθήσεων χαρακτηρίζονται επίσης από ασυνέπεια. Πραγματικά, για αποδείξεις δε θα χρειαζόταν να κοιτάξουν πιο μακριά από τον τεράστιο διαχωρισμό μεταξύ των ψυχολογικών αναγκών και των «ειδικών» διατροφικών συμβουλών από τη μία, και των περιεχομένων του μέσου καροτσιού του σούπερ μάρκετ από την άλλη, που ξεχειλίζει από μηδαμινής θρεπτικής αξίας αναψυκτικά διαίτης και γλυκά παρασκευασμένα από δύσπεπτα λίπη, και ένα εύρος από πολύχρωμες συσκευασίες γεμάτες με συνδυασμούς λιπών, σακχάρων, αμύλων και χημικών. Τα φαγητά παρέχουν απόλαυση, σχεδόν ασχέτως της θρεπτικής τους αξίας. Μα αυτό δεν θα εξέπληττε τους Αρειανούς. Θα είχαν ήδη δει πως το κρέας, το οποίο γενικά θεωρούταν πάντα ως θετικό δώρο για καλή υγεία, ξαφνικά αντιμετωπίστηκε πολύ περισσότερο έτσι όσο η επιστημονική εποχή άνθιζε. Ο βαρόνος Justus von Liebig, εν προκειμένω, έκανε διάσημο τον «πρωτεϊνικό μύθο», εξυμνώντας το κρέας ως μια απαραίτητη πηγή υλικού για την αναπλήρωση μυικής δύναμης (Liebig, 1846, 1847). Έδωσε ένα νέο επιστημονικό κύρος στις αντιλήψεις πως η ζωική τροφή ήταν κατά κάποιο τρόπο πιο θρεπτική από τα απλά λαχανικά, και το γόητρό του σύντομα προίκισε το κρέας με σχεδόν μαγικές ιδιότητες. Ο Liebig (1846, 1847) επιδοκίμασε την εσφαλμένη άποψη του 19 ου αιώνα ότι οι μύες καταστρέφονταν από την άσκηση, και μπορούσαν να αναπληρωθούν μόνο με περισσότερη πρωτεΐνη, ή με άλλα λόγια κρέας, παρόλη την πρωτοποριακή του δουλειά στα τεχνητά λιπάσματα για φυτά και τη γνώση του για χορτοφαγικές κοινότητες. Οι Αρειανοί μπορεί να σκέφτονταν πως αυτή η μυθική διατροφική ποιότητα που είχε αποδοθεί στο κρέας φαίνεται να λειτουργεί μέσω μιας μαγικής διαδικασίας τόσο πολύ όσο και μέσω της «πρωτεΐνης». Είναι λες και τρώμε τους μύες των ζώων και το αίμα τους με την ελπίδα να κάνουμε τους εαυτούς μας δυνατούς, ακριβώς όπως οι αμερικανοί ινδιάνοι πίστευαν ότι ένα άτομο που τρώει κρέας ελαφιού είναι γρηγορότερο και σοφότερο από ένα άλλο που τρώει «το αργόσχολο εξημερωμένο βοοειδές ή τον βαρύ χοίρο που κυλιέται στις λάσπες» (Adair, 1775). Αυτό, παραδείγματος χάρη, μπορεί να εξηγεί γιατί ο boxer Lloyd Honeyghan αναφέρει ότι «πεινάει πολύ για επιτυχία», τόσο που «ζει τρώγοντας ωμές μπριζόλες» (Massarik, 1987). Οι εξωγήινοι μας θα είχαν δει πως σε αμέτρητες κοινότητες διαμέσου της ιστορίας, η 5

7 κατανάλωση κρέατος θεωρούταν γενικά ως μια ασυναγώνιστη μέθοδος προς μια πολύ καλή υγεία, και δεν ήταν δευτερεύον λόγος το ότι έτεινε να κάνει κάποιον παχύ: μια σοβαρή ένδειξη ευημερίας. Τότε θα είχαν δει πως, στα τέλη του 20 ου αιώνα, το πάχος ξαφνικά έπαψε να είναι δημοφιλές, ακριβώς σε μια εποχή όπου η αφθονία γινόταν κοινοτοπία. Η λυγερότητα είναι μια πολιτισμική όσο και ιατρική επιταγή πια. Μετά θα έμεναν κατάπληκτοι καθώς, παρόλο που ήταν η κατάχρηση ορισμένων λιπών που καταδίκαζαν οι διατροφολόγοι, στο δημόσιο διάλογο φαινόταν πιο συχνά από ποτέ να συζητείται με όρους κρέατος. Τόσο ασυνεπώς στο κοινό που η «υγιέστερη» Vegetarian Society διοργάνωνε τα Cordon Vert Cookery σεμινάρια της με ένα βραζιλιάνικο ψωμί του οποίου το 77% της ενέργειας προερχόταν από λίπη, και περιείχε κορεσμένα λίπη ανά κιλό τρεις φορές περισσότερο από ψαχνό βοδινό. Τότε οι εξωγήινοι θα είχαν δει πως μια κοινωνία που πάντα έδειχνε απεριόριστη εμπιστοσύνη στα oφέλη της τεχνολογίας, ξαφνικά άρχισε να φοβάται τους καρπούς της, μέσω ενός φαινομενικά ατέλειωτου κατακλυσμού «υγειοτρομοκρατίας» που αφορούσε χημικά, ή ασθένειες, ή κρέας 6 χρόνων. Οι διαβεβαιώσεις «ειδικών» για τις αγαθές διαδικασίες ή συνθέσεις έπεφταν στο κενό: οι καταναλωτές φαινόταν ότι έβλεπαν μολύνσεις ή λοιμώξεις σε κάθε ευκαιρία. Οι Αρειανοί σίγουρα θα αναρωτιόνταν αν όλα αυτά τα ζητήματα «υγείας» μπορεί να μην ήταν υπό μία έννοια εκφράσεις άλλων πολιτισμικών τάσεων, ίσως, για παράδειγμα, σχετιζόμενων με την όλο και διευρυνόμενη ανησυχία πως ο τεχνολογικός βιομηχανισμός μπορεί να έχει ήδη πολύ μεγάλο αντίκτυπο στο φυσικό περιβάλλον. Όλα αυτά τα πράγματα επηρεάζονται από τον πολιτισμό: και αν οι Αρειανοί ήξεραν ένα πράγμα το οποίο ήταν εντελώς προβλέψιμο σε κάθε ανθρώπινο πολιτισμό που είχαν δει, είναι ότι τίποτα δε μένει το ίδιο για πολύ καιρό. Ξεκίνησα υποστηρίζοντας ότι η κατανόηση του αξιακού συστήματος που υποστυλώνει τον πολιτισμό μας είναι απαραίτητη για να διαφωτίσουμε την αληθινή κοινωνική επιστήμη του κρέατος. Εξήγηση για την περίοπτη θέση του κρέατος υπάρχει ωστόσο, δεν βρίσκεται στα συνειδητά κίνητρα και τις διασαφηνίσεις των ανθρώπων, μα σε ένα πολύ βαθύτερο επίπεδο: στην κοσμολογία του πολιτισμού μας, στις σιωπηρές αξιώσεις μας, στις φιλοσοφικές υποθέσεις μας, στην πνευματικότητα. Όπως και με το σύστημα διατροφής κάθε κοινωνίας στη Γη, μπορούμε να κατανοήσουμε τις δικές μας δίαιτες μόνο σε σχέση με τις βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις με τις οποίες διδασκόμαστε να βλέπουμε τον κόσμο. Πιο συγκεκριμένα, πρέπει να κοιτάξουμε στη σχέση μας με το φυσικό κόσμο για τα στοιχεία της κοινωνικής ταυτότητας του κρέατος. Το σύστημα πίστης μας σ' αυτό το πλαίσιο μπορεί να εντοπισθεί τουλάχιστον πίσω στον Αριστοτέλη (1984) που έλεγε ότι «τα άλλα ζώα υπάρχουν για χάρη του ανθρώπου». Μα κατά τη διάρκεια μεγάλου μέρους της δυτικής ιστορίας, η βασική μας κοσμολογία αντιπροσωπευόταν από διερμηνείες του χριστιανικού μηνύματος. Αυτό διέδωσε την εικόνα του κόσμου ως μια θεόσταλτη πηγή για το επίλεκτο είδος μας που μπορεί να την αξιοποιήσει κατά βούληση, έχοντας καθήκον να δοξάζει το Υπέρτατο Ον, μα με ελάχιστες έως καθόλου υποχρεώσεις απέναντι στη φύση. Πιο θεμελιωδώς, ίσως, εγκαθίδρυσε την οπτική της ανθρωπότητας ως ποιοτικά ξεχωριστής από τον υπόλοιπο φυσικό κόσμο, μόλις μια βαθμίδα κάτω από τους αγγέλους στην ιεραρχία της Μέγιστης Αλυσίδας της Ύπαρξης, ως μία από «τις πιο ισχυρές και επίμονες προϋποθέσεις στη δυτική σκέψη» (Lovejoy, 1936 ). Αυτό θα μπορούσε να ληφθεί, και ελήφθη έτσι, ώστε να νομιμοποιήσει το δικαίωμά μας να χρησιμοποιούμε τη Γη με περιορισμένη εξέταση των συνεπειών. Ο έλεγχος των πολλαπλών απειλών της «άγριας» φύσης πρέπει πάντα να αποτελούσε έναν απαραίτητο ανθρώπινο στόχο μέχρι ενός σημείου, αλλά στους πρόσφατους αιώνες αυτή η ανάγκη έχει αναχθεί στο επίπεδο της αναζήτησης του ιερού δισκοπότηρου. Τι σημαίνει, άλλωστε, αυτή η απαίτηση για προβλεψιμότητα στην επιστήμη, αν όχι επιθυμία για έλεγχο, για εξουσία; Σίγουρα, η ιδέα του ανθρώπινου ελέγχου της φύσης ως στόχου καθώς επίσης και ως δικαιώματος μπορεί να εντοπιστεί μέσω της φιλοσοφίας του Aquinas, του Leibniz και του Spinoza, της επιστήμης του Κοπέρνικου, του Kepler και του Bacon, και της τέχνης του Milton, του Pope και του Βίκτωρα Ουγκώ (Lovejoy, 1936). Όπως το θέτει ο ιστορικός Keith Thomas (1983): «Η κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στη φύση ήταν το αυτοσυνείδητα προκηρυγμένο ιδεώδες των πρώτων σύγχρονων 6

8 επιστημόνων». Κατά το Διαφωτισμό, τη Βιομηχανική Επανάσταση, την Επιστημονική Επανάσταση, αυτή η προσέγγιση δεν εγκαταλείφθηκε, αλλά εξευγενίστηκε και επαναμεταφράστηκε σε ένα νέο λογικό ιδίωμα. Ο Καρτέσιος, πιθανότατα περισσότερο απ' όλους, ήταν υπεύθυνος για τον καθορισμό του μηχανιστικού ήθους που ακόμα επικρατεί κατά κόρον στη δυτική επιστήμη, σύμφωνα με το οποίο τα ζώα αντίθετα με τους ανθρώπους ήταν μόνο αυτόματα ανάλογα με ωρολογιακούς μηχανισμούς, ενώ μονάχα οι άνθρωποι είχαν αιώνιες ψυχές. (Στη σημερινή ψηφιακή εποχή, φυσικά, η μηχανιστική του μεταφορά έχει ανανεωθεί στην υπολογιστική ασυνάρτητη ομιλία του γενετικού «προγραμματισμού».) Αυτή είναι η ιδεολογία που έχει κατακλύσει την πολιτική, την οικονομία και την επιστήμη, για να μην αναφερθούμε στη θρησκεία και τη φιλοσοφία, διαμέσου της σύγχρονης περιόδου. Στους περισσότερους ημών, οι υποθέσεις της είναι τόσο αυταπόδεικτες που ποτέ δεν θα σκεφτόμασταν να τις αναγνωρίσουμε, πόσο μάλλον να τις αμφισβητήσουμε. Ίσως μόνο αν αντιληφθούμε πόσο μοναδική είναι η σύγχρονη δυτική κοινωνία, ανάμεσα στις ανθρώπινες κοινότητες που μελέτησαν ποτέ οι ανθρωπολόγοι ή κατανόησαν οι ιστορικοί, με τη δριμύτητα του πνευματικού διαζυγίου που υιοθετούμε ανάμεσα σε εμάς και τον κόσμο που μας υποστηρίζει, μπορούμε να αρχίσουμε να εκτιμούμε την κοσμολογία για αυτό που είναι: μία μόνο οπτική του κόσμου ανάμεσα σε πολλές πιθανές. Η ουσία, εδώ, είναι πως αυτή δίνει στο κρέας την ισχύ του. Η στοιχειώδης αξία του κρέατος, όχι απλά σαν οποιαδήποτε παλιά τροφή, αλλά ως την τροφή υπεράνω όλων, προέρχεται άμεσα από την ικανότητά του να αντιπροσωπεύει σε εμάς πιο απτά την εξουσία μας πάνω στον υπόλοιπο φυσικό κόσμο (Fiddes, 1991). Τι είναι, εν τέλει, το κρέας; Είναι τα σώματα, ιδανικότερα οι μύες, εκείνων των κτηνών που μπορούμε με ασφάλεια να ορίσουμε ως βορά μας. Σε πολιτισμικό επίπεδο, μας αρέσει να τρώμε ζώα για να επιβεβαιώσουμε μεταφορικά την εξουσία μας επάνω τους, και κατ' επέκταση στον κόσμο. Μόνο αν το αντιληφθούμε αυτό μπορούμε να καταλάβουμε και το υπόλοιπο του συστήματος του κρέατος. Εξηγεί γιατί το κρέας (όπως επίσης και οι σχετικές δραστηριότητες σαν το κυνήγι) έχουν εκτιμηθεί πολύ περισσότερο από τις πλούσιες και ισχυρές ελίτ της κοινωνίας, για τις οποίες λειτούργησε ως μέσο επίδειξης εξουσίας. Εξηγεί, επίσης, γιατί σ' εκείνους που απολαμβάνουν λιγότερο έλεγχο επάνω στις ζωές τους, όπως τα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα, και οι γυναίκες ως κοινωνική ομάδα, τους έχουν αρνηθεί την πρόσβαση στις ίδιες ποσότητες κρέατος με τους πιο ισχυρούς τους ομολόγους. Εξηγεί ακόμα γιατί εκείνοι που έχουν επιλέξει να αποφύγουν τη γήινη δύναμη για χάρη του πνευματικού ελέγχου, όπως για παράδειγμα οι μοναχοί και οι ασκητές, έχουν πολύ συχνά επιλέξει να απέχουν από το κρέας ως ένα κεντρικό σύμβολο της εθελοντικής τους απλότητας. Μα πάνω απ' όλα, εξηγεί τα πρότυπα της προσφοράς και της ζήτησης του κρέατος. Εξηγεί γιατί, καθώς το ήθος του τεχνολογικού ελέγχου επιβαλλόταν, η κατανάλωση του κρέατος αυξήθηκε παράλληλα και εξηγεί γιατί, τώρα, εκείνο το πρότυπο αλλάζει. Το πρότυπο της ζήτησης αλλάζει, επειδή το υποκείμενο ήθος αλλάζει. Η υπόθεση του τεχνολογικού ελέγχου της φύσης ως αδιαμφισβήτητο «Αγαθό» αμφισβητείται τώρα από πληθώρα μετώπων. Από τη μία πλευρά, το Χάος και η Νέα Φυσική λένε πως η προβλεψιμότητα είναι τελικά ανέφικτη, και ο έλεγχος μια ψευδαίσθηση. Υπό ένα άλλο πρίσμα, οι φιλόσοφοι ισχυρίζονται πως η υπεραπλούστευση είναι εντάξει και καλή, αλλά τόσα πολλά θέματα της ζωής δεν μπορούν να προσαρμοστούν στις δομές της, οπότε η «επιστήμη» όπως υφίσταται σήμερα πρέπει να περιοριστεί σε περιοχές όπου της αρμόζει. Αλλά ίσως πιο ισχυρή είναι η πρόκληση του περιβαλλοντισμού που προτείνει, τελείως απλά, ότι ο έλεγχος της φύσης μάλλον έχει ξεφύγει: ότι το τίμημα είναι πολύ υψηλό σε όρους ζημιάς της ίδιας μας της κατοικίας, και ότι πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να επαναπροσδιορίσουμε την θέση μας στη φύση, αν θέλουμε να έχουμε κάποια ευκαιρία για να γιατρέψουμε τις κοινωνικές δομές, και εντέλει για να επιβιώσουμε. Είναι αυτή η αλλαγή πλεύσης που επαναπροσδιορίζει όλους τους όρους της συζήτησης. Γι' αυτό πολλά άτομα επιλέγουν είτε να μην τρώνε κρέας, είτε να μην τρώνε τα κόκκινα κρέατα που παραδοσιακά έχουν συσχετιστεί με την εξουσία και τον έλεγχο. Το κρέας παραμένει το σύμβολο του ελέγχου όπως πάντα, αλλά αυτό που έχει αλλάξει είναι ότι η κτηνώδης εξουσία πάνω στη φύση 7

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης 16 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 19 μαθητές της Β τάξης ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ : ΑΝΥΨΗΤΑΚΗ ΕΙΡΗΝΗ,ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ ΟΛΓΑ Κάποτε η τροφή ήταν απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Λαχτάρα για φαγητό Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Η Πληροφόρηση στην πώληση προϊόντων

Η Πληροφόρηση στην πώληση προϊόντων Πρακτκή εξάσκηση Μάρκετινγκ Η Πληροφόρηση στην πώληση προϊόντων Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΑΣΚΗΣΗ Η Πληροφόρηση στην πώληση προϊόντων Συγγραφείς Δρ. Andrea Grimm, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δάσκαλος : Μιαρίτης Στυλιανός ΥΠΕΠΘ ΕΙΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (ΠΡΑΞΗ 2.4.3.α) ΠΙΛΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΣΕΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Ο,7 Ο,8 Ο,12 Ο,15 Ο,16 Ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γ 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. λάδι Στη διατροφή εμπλέκονται οι γονείς, τα παιδιά, οι μάγειροι

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

«Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.»

«Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.» «Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.» Το πρωινό είναι το πρώτο γεύμα της ημέρας, έπειτα από μία «κοπιαστική νύχτα» για τον οργανισμό μας, κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

H πνευματική απάντηση στην κρίση.

H πνευματική απάντηση στην κρίση. ΟΜΑΔΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ Ομιλήτρια Δήμητρα Μπούρα H πνευματική απάντηση στην κρίση. Υπάρχει πάντα κάτι σημαντικό στην θετική πλευρά κάθε μεγάλης καταστροφής ή κρίσης. Η ατομική μας εμπειρία ζωής, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Επίπεδο Β2: Δομή Εξέτασης 9

Περιεχόμενα. Επίπεδο Β2: Δομή Εξέτασης 9 Περιεχόμενα B 2 Επίπεδο Β2: Δομή Εξέτασης 9 1ο Δείγμα Κατανόηση γραπτού λόγου 13 Χρήση γλώσσας 21 Κατανόηση προφορικού λόγου 29 Παραγωγή γραπτού λόγου 33 Παραγωγή προφορικού λόγου 37 2ο Δείγμα Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Τρίτη διδακτική πρόταση Κατοικίδια ζώα Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 12/04/2013 30/06/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Οι διατροφικές συνήθειες των. μαθητών του Γυμνασίου. (ερωτηματολόγιο)

Θέμα. Οι διατροφικές συνήθειες των. μαθητών του Γυμνασίου. (ερωτηματολόγιο) Θέμα Οι διατροφικές συνήθειες των μαθητών του Γυμνασίου (ερωτηματολόγιο) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή: Διατροφική πυραμίδα (Λαμπρινουδάκη Μαρία, Βαλενστάιν Μαρία) 2. Κυρίως θέμα (ερωτηματολόγιο) (Μουτζούρη

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ»

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 «ΤΡΕΦΟΜΑΙ ΣΩΣΤΑ, ΜΕΓΑΛΩΝΩ ΣΩΣΤΑ» Κατασκευή : Καρανάτσιου Κυριακή Κατά το τρέχον σχολικό έτος, οι μαθητές της Β τάξης του σχολείου μας, στα πλαίσια της υλοποίησης προγραμμάτων σχολικών

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 09/07/2013 30/09/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 8.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό της έρευνάς µας θα ασχοληθούµε µε το συνεχώς αυξανόµενο πρόβληµα της µετανάστευσης. Η παράνοµη µετανάστευση αποτελεί µία ακόµη

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

<<Τρόφιμα:Tι τρώμε, πως παράγονται και τι προκαλούν;>>

<<Τρόφιμα:Tι τρώμε, πως παράγονται και τι προκαλούν;>> Ασφάλεια τροφίμων- Σήμανση / ετικέτες- μέλλον Ομάδα : Λεμονίδας και οι 4 Γαλατάς Βασίλης Καπούλα Βικτορία Μελετίδου Φωτεινή Μωυσίδου Στέλα Παπαστεφάνου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ..

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. Γνωρίζοντας τις ομάδες τροφίμων μέσω της πυραμίδας... Τα τρόφιμα τα οποία καταναλώνουμε και κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρα Παπαδοπούλου: Η Μεσογειακή διατροφή έχει πάρει το δρόμο της επιστροφής στον τόπο της

Φλώρα Παπαδοπούλου: Η Μεσογειακή διατροφή έχει πάρει το δρόμο της επιστροφής στον τόπο της Ημερομηνία 07/02/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://cultureloversgr.blogspot.gr/ Βίκυ Καλοφωτιά http://goo.gl/q9sud7 Φλώρα Παπαδοπούλου: Η Μεσογειακή διατροφή έχει πάρει το δρόμο της επιστροφής στον τόπο

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος:

Τίτλος προγράμματος: ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τίτλος προγράμματος: «Ισορροπημένη διατροφή Η αξία του πρωινού» Τάξη: Ε Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2012-13

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 13/5/2013 1/7/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Εισαγωγή στη Συστημική Προσέγγιση Η συστημική προσέγγιση είναι ο τρόπος σκέψης ή η οπτική γωνία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος οδηγός της AEGEE

Σύντομος οδηγός της AEGEE Σύντομος οδηγός της AEGEE EUROPEAN STUDENTS FORUM AEGEE-Europe, European Students Forum Rue du Noyer / Notelaarsstraat 55 1000 Bruxelles Belgium - Belgique Τα περισσότερα οπτικά υλικά που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Να Γίνεις Hacker

Πώς Να Γίνεις Hacker Hacking... http://earthlab.uoi.gr/indy/hacker-howto-gr/ Πώς Να Γίνεις Hacker Eric Steven Raymond Μετάφραση από τα αγγλικά: Αριστοτέλης Μικρόπουλος 1. Ο κόσμος είναι γεμάτος από διασκεδαστικά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Monetary System... for dummies

Monetary System... for dummies Monetary System... for dummies Basics of a monetary system Diomides Skalistis Ποιο είναι το πρόβλημα σήμερα Τι είδους κρίση έχουμε Εθνική; Οικονομική; Πολιτιστική; Ανθρωπιστική; Περιβαλλοντολογική; Κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα