Συνέντευξη Tinariwn. Τομπίας Νιαμπόλα Ο μαχητής δάσκαλος. Τα blues της ερήμου. Γκάνα Asanti O γάμος στην Αφρική Τύνιδα η γη των Λωτοφάγων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συνέντευξη Tinariwn. Τομπίας Νιαμπόλα Ο μαχητής δάσκαλος. Τα blues της ερήμου. Γκάνα Asanti O γάμος στην Αφρική Τύνιδα η γη των Λωτοφάγων"

Transcript

1 Φεβρουάριος 2009 Συνέντευξη Tinariwn Τα blues της ερήμου Τομπίας Νιαμπόλα Ο μαχητής δάσκαλος Ιστορίες ανθρώπων από τη Ζάμπια που έχουν προσβληθεί από τον ιό HIV + Γκάνα Asanti O γάμος στην Αφρική Τύνιδα η γη των Λωτοφάγων

2 Σόλωνος 123 τηλ.:

3 Μεταφράσεις από και προς όλες τις γλώσσες Πτυχιούχοι μεταφραστές με πολυετή εμπειρία Υπευθυνότητα Άμεση παράδοση Σελιδοποίηση Επικυρώσεις μεταφράσεων 14 Ipirou St Aghia Paraskevi Tel: Fax:

4 EDITORIAL Του Νικόδημου Κίνιουα Μαϊνά ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ κακή αρχή! Από το τελευταίο τρίμηνο του 2008 έγιναν πιο εμφανείς οι πολιτικές κινήσεις στην παγκόσμια σκακιέρα. Οι προθέσεις των μεγάλων δυνάμεων, παικτών εν όψει της εκλογής του νέου προέδρου των ΗΠΑ. Οι κινήσεις των πολιτικών έπρεπε να είναι ταχύτατες με χρονικό ορίζοντα την ορκωμοσία που πραγματοποιήθηκε στις 20 Ιανουαρίου εκμεταλλευόμενοι το κενό που υπήρχε. Από τα γεγονότα των ημερών, το πιο δραματικό ήταν αυτό της βίαιης επιδρομής στη Γάζα, που θα μπορούσε να αναφερθεί δικαίως ως γενοκτονία των Παλαιστινίων από το Ισραήλ. Κατεστραμμένα σπίτια, άψυχα σώματα μικρών παιδιών και μια αποκλεισμένη πόλη όπου, εκτός από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, απαγόρευσαν σε διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις και διεθνείς προσωπικότητες να επισκεφτούν την περιοχή, αλλά κυρίως δεν δίστασαν να βομβαρδίσουν την ανθρωπιστική βοήθεια και τα γραφεία του ΟΗΕ. Ενώ τα μάτια όλων μας ήταν στραμμένα εκεί που τα Media θέλουν να μας κατευθύνουν, στον υπόλοιπο πλανήτη γίνεται ένα οργιώδες αλισβερίσι και συναλλαγές. Η κρίση ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία έφερε στα όρια του νευρικού κλονισμού την Ευρώπη λόγω των αναγκών του φυσικού αερίου. Στην Αφρική τα πάντα πωλούνται σε τιμή ευκαιρίας. Κορεάτες, Άραβες, Κινέζοι αλλά και Ευρωπαϊκά κράτη επιδίδονται σ ένα οργιώδες Real Estate. Οι Αφρικανικές χώρες όπως η Κένυα, η Αιθιοπία, το Σουδάν, η Σενεγάλη είναι ο αγαπημένος προορισμός των υψηλόβαθμων αξιωματούχων όλων των προαναφερομένων χωρών προκειμένου να συνάψουν συμφωνίες για την εκμετάλλευση καλλιεργήσιμων εκτάσεων. Η αγορά γης είναι η νέα μορφή αποικιοκρατίας. Σήμερα έχουν ξεκινήσει ήδη τα προβλήματα και οι διαμάχες στην Μαδαγασκάρη γιατί έχουν ξεπουλήσει τα 2/3 της χώρας στους Κορεάτες. Στην Αφρική υπάρχει αυτό που πολλές αναπτυσσόμενες χώρες δεν έχουν. ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΣΙΜΗ γη και ακόμη πιο φτηνά εργατικά χέρια. ASANTE Δωρεάν περιοδικό Τεύχος 07 Φεβρουάριος 2009 Εκδότης Nικόδημος Κίνιουα Μαϊνά Διευθύντρια Τατιάνα Αλεξίου Υπεύθυνη Σύνταξης Αμαλία Χατζηκώστα Σύμβουλος Έκδοσης Λουκάς Μπούντρος Art Director Άρης Κοντογιάννης Creative Editor Βασιλική Μαντζώρου Σε αυτο το τεύχος συνεργάστηκαν οι: Σοφία Αφθονίδου, Βαρβάρα Γκεμπιάου Αλί Κουλίμπαλι, Νικος Ζαγανιάρης Πιέρρα Φωτιάδου, Νικολέτα Φώτου Κωνσταντίνος Χατζηκώστας, Ηλίας Ταμπουράκης Φώτης Τερζάκης, Απόστολος Θηβαίος Φρουμέντιος Γαδόγο, Στέλα Καρτάκη Θεοδώρα Θεοδωρίδου, Άννα Μπότσογλου Αποστόλης Αρμακάς και η Μαύρη Ντάλια Διανομή Μάρκος Ιωάννου, Αντώνης Σέργης Δημιουργία - Σελιδοποίηση Asante Επικοινωνία Θεμιστοκλέους 31, Τ.Κ Τηλ.: , Τμήμα διαφήμισης: Facebook: Asante Group Μyspace: Website Για οποιαδήποτε αναδημοσίευση κειμένων, εικονογραφήσεων και γραφικών, χρειάζεται η έγγραφη άδεια του εκδότη.

5 HIV Ιστορίες ανθρώπων από τη Ζάμπια Σελ. 48 TINARIWEN «Τα blues της ερήμου» 26 Γκάνα Σελ. 06 Φυλές της Αφρικής Asanti Σελ. 08 Οδοιπορικό στην Κένυα Σελ. 16 Ο γάμος στην Αφρική Σελ. 22 ΤΥΝΙΔΑ Πράσινο Ακρωτήρι Sodade Η ΓΗ ΤΩΝ ΛΩΤΟΦΑΓΩΝ «ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΧΗΔΟΝΑΣ» Σελ. 42 Σελ. 42 Γαστρονομίας συνέχεια, Σελ. 44 Το χαρέμι του προέδρου, Σελ. 48 Τομπίας Νιαμπόλα ο μαχητής δάσκαλος Σελ. 34

6 Γκάνα Η Γκάνα βρίσκεται βόρεια βορειοδυτικά στο κέντρο της αφρικανικής ηπείρου. Με έκταση κάτι παραπάνω από τ.χλμ και με πληθυσμό περίπου κατοίκους, η Γκάνα σήμερα προσπαθεί να στηριχτεί στα πόδια της και να αντιμετωπίσει τις νέες προκλήσεις. Υπάρχουν πολλές ιστορικές αναφορές για την παρουσία κατοίκων στην περιοχή της σημερινής Γκάνα από το π.χ. Οι πρώτες καταγεγραμμένες ιστορικές πληροφορίες ξεκινούν τον 13ο αιώνα όταν άκμασαν οι φυλές των Ακάν επωφελούμενες από την ανακάλυψη πολύ μεγάλων κοιτασμάτων χρυσού. Οι Ακάν ήταν μία συνομοταξία διάφορων φυλών που είχαν αρκετά κοινά στοιχεία: π.χ χρησιμοποιούσαν εκτός από τις δικές τους γλώσσες και μία κοινή διάλεκτο.η πιο γνωστή και ισχυρή φυλή από αυτές είναι οι Ασάντι. Οι Ασάντι είναι ένας από τους λόγους όπου μας ενέπνευσαν να ονομάσουμε το περιοδικό μας Asante. Οι Ασάντι δημιούργησαν έναν σπουδαίο πολιτισμό με ένα πανίσχυρο βασίλειο, έχοντας κατακτήσει όλες τις γύρω περιοχές μέχρι και τον 18ο αιώνα (αξίζει να σημειώθεί ό,τι κατά την διάρκεια του ψυχρού πολέμου γίνονταν μικρής κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις σε διάφορες περιοχές του πλανήτη ανάμεσα στις Η.Π.Α. και στους Σοβιετικούς. Μία από αυτές μεταξύ άλλων ήταν στην Γκάνα. Οι Ασάντι αν και προσπάθησαν να παραμείνουν αμέτοχοι, οι δύο υπερδυνάμεις τους ενέπλεξαν, έχοντας πολλές ανθρώπινες απώλειες). Οι πρώτοι αποικιοκράτες στην Γκάνα είναι οι Πορτογάλοι στα μέσα του 18ου αιώνα όπου αποσβολωμένοι από τον χρυσό που αντίκρυσαν, έδωσαν στην Γκάνα το προσωνύμιο «χρυσή ακτή». Οι Πορτογάλοι ασχολήθηκαν πρώτα με το εμπόριο του χρυσού και του ελεφαντόδοντου, για να ακολουθήσει το απάνθρωπο και επικερδές εμπόριο σκλάβων. Τα υπέρογκα κέρδη από τις δραστηριότητες των Πορτογάλων θα προκαλέσουν το ενδιαφέρον και άλλων δυνάμεων όπως των Δανών, των Άγγλων και των Ολλανδών. Θα εγκατασταθούν στην περιοχή, κατασκευάζοντας και κτίζοντας κατά μήκος της «χρυσής ακτής» τεράστια φρούρια. Η Αγγλία ως η μεγαλύτερη δύναμη το 1874 θα θέσει υπό τον ελέγχό της, ολόκληρη την περιοχή και θα την μετατρέψει σε αγγλική αποικία μέχρι Γκάνα και τα τέλη του 1920, όπου αρχίζει να γεννιέται στους αφρικανούς κατοίκους η ανάγκη για απελευθέρωση. Η περίπτωση του αντιαποικιακού αγώνα της Γκάνα υπό την ηγεσία του Κουάμε Νκρούμα και τελικά η ανεξαρτησία της το 1957, άνοιξε τον δρόμο και για άλλες χώρες να αγωνιστούν για την ελευθερία τους και τη δημιουργία των σύγχρονων κρατών. Η Γκάνα ήταν η πρώτη Αφρικανική χώρα που αποτίναξε τον αποικιακό ζυγό και απέκτησε την ανεξαρτησία της, οριοθετώντας τα σύνορα της αλλά και το σημερινό της όνομα. Ο Κουάμε Νκρούμα κυβέρνησε για εννέα χρόνια και ανατράπηκε από στρατιωτικό πραξικόπημα υπό τον σμηναγό Ρόουλινγκς ο οποίος παρέμεινε στην εξουσία της χώρας για είκοσι χρόνια. Πληθυσμιακά η Γκάνα έχει πάνω από εβδομήντα εθνοφυλετικές ομάδες που διαμορφώνουν έναν από τους πιο ανομοιογενείς πληθυσμούς της Αφρικανικής ηπείρου. Η μεγαλύτερη από αυτές είναι η Ακάν με ποσοστό σχεδόν 50% επί του συνόλου, στην οποία είναι και οι φυλές Ασάντι και Φάντι. Άλλες πολυπληθείς φυλές είναι οι Γκα που κατοικούν γύρω από την πρωτεύουσα, οι Νταγκόμπα που κατοικούν στον βορρά και οι Εούε στα νοτιοανατολικά. Πιο διαδεδομένη τοπική γλώσσα είναι η διάλεκτος τούι. Βέβαια διαδεδομένα είναι και τα αγγλικά. Σημειώνεται ότι κάθε φυλή έχει και μιλάει την δική της γλώσσα. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ντόπιων έχει ασπαστεί τον ρωμαιοκαθολικισμό αλλά ακόμη και σήμερα αρκετοί ακολουθούν παραδοσιακές θρησκείες που συναντώνται στην δυτική Αφρική. Το κλίμα είναι τροπικό του ισημερινού με μέση θερμοκρασία περίπου τους 30 βαθμούς Κελσίου. Η καλύτερη εποχή για να επισκεφτεί κάποιος την Γκάνα είναι από τον Νοέμβριο μέχρι και τον Μάρτιο. Εκτός από τον χρυσό, το κακάο και τον τουρισμό που είναι η βασικές πηγές της οικονομίας, η χώρα παράγει πετρέλαιο, καπνά, ανανά, βωξίτη, ενώ κάνει και εξώρυξη διαμαντιών. Τα τελευταία χρόνια η οικονομία της χώρας βρίσκεται σε άνοδο. Η πολιτική σταθερότητα και οι καλές σχέσεις στο εξωτερικό, έχουν συμβάλει στην καλή οικονομία της. Όμως το πολύ υψηλό εξωτερικό χρέος και ο πληθωρισμός δεν επιτρέπουν την θεαματική άνοδο του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων. Οι αγρότες στον βορρά συνεχίζουν να ζουν στα όρια της φτώχειας αλλά

7 και στα νότια και στις αστικές περιοχές μεγάλη μερίδα του πληθυσμού δεν είναι σε καλύτερη κατάσταση. Ο ταξιδιώτης μπορεί να δει πολλά πράγματα καθώς η χώρα χαρακτηρίζεται από πλούσια πανίδα και από την παρουσία πολλών άγριων ζώων όπως αντιλόπες, ελέφαντες, ιπποπόταμους και μπαμπουίνους. Πυκνά δάση συνορεύουν με όμορφες παραλίες. Στην πρωτεύουσα Άκρα υπάρχει το εθνικό μουσείο που στεγάζει την ιστορία και τον πολιτισμό της χώρας. Το Κουμάσι, η παλαιότερη πρωτεύουσα του βασιλείου των Ασάντι, είναι η δεύτερη σε μέγεθος πόλη της Γκάνα, γεμάτη μουσεία και πολιτιστικά κέντρα που προσφέρουν μία ολοκληρωμένη εικόνα για τους πιο σημαντικούς σταθμούς στην ιστορία της Αφρικής. Στα νότια της χώρας υπάρχουν οχυρωματικές εγκαταστάσεις των Άγγλων στο Κείπ και στο Ελμίνα. Αποθήκες σκλάβων, είναι τόποι μνήμης της μεγαλύτερης θηριωδίας που συντελέστηκε στην ανθρώπινη ιστορία. F asante 07

8 Φυλές της Αφρικής Ασάντι Οι Ασάντι είναι μία από τις πιο περήφανες πολεμικές φυλές της δυτικής Αφρικής. Ζουν στην κεντρική Γκάνα, περίπου 300 χιλιόμετρα μακριά από την ακτή και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της. Για τους Ασάντι, η έννοια οικογένεια, αλλά κυρίως το σόι της μητέρας τους-ως μια κατεξοχήν μητριαρχική φυλή-, είναι ο,τι πιο σημαντικό. Λέγεται, ότι το παιδί κληρονομεί την ψυχή του πατέρα του ή πνεύμα (ntoro) και από τη μητέρα του, λαμβάνει τη σάρκα και τα οστά (mogya). Αυτό βέβαια, είναι μια αντίληψη που αφορά, όσους είναι πιο στενά συνδεδεμένοι με την πλευρά της μητέρας. Οι Ασάντι ζουν σε μια μεγάλη οικογένεια. Η οικογένεια ζει σε διάφορα σπίτια και καλύβες που δημιουργούνται γύρω από μια αυλή. Ο επικεφαλής του νοικοκυριού είναι συνήθως ο μεγαλύτερος αδελφός, που ζει εκεί και έχει επιλεγεί από τους ηλικιωμένους. 08 asante A sa nti { Της Στέλας Καρτάκη } Ονομάζεται «Πατέρας του Σπιτιού» και οι εντολές του, τηρούνται από όλους. Τα αγόρια εκπαιδεύονται από τους πατέρες τους, από την ηλικία των οκτώ με εννέα χρόνων. Ο πατέρας τους είναι επίσης υπεύθυνος για την πληρωμή του σχολείου. Τα αγόρια διδάσκονται να χρησιμοποιούν τα τύμπανα, μια παράδοση της φυλής που χρησιμεύει κυρίως για τελετουργικούς σκοπούς. Τα κορίτσια διδάσκονται το μαγείρεμα και τις δουλειές του σπιτιού, από τις μητέρες τους. Επίσης, απασχολούνται και σε άλλους τομείς, σε έργα που θεωρούνται αναγκαία στοιχεία, για την ομάδα, όπως η μεταφορά του νερού. Ο γάμος είναι πολύ σημαντικός θεσμός για την κοινωνία των Ασάντι και η πολυγαμία θεωρείται αποδεκτή γι αυτούς. Οι άνδρες μπορούν, σε περισσότερες από μία γυναίκες, να εκφράσουν την προθυμία και επιθυμία τους για την ύπαρξη και δημιουργία μιας μεγάλη οικογένειας. Στην

9 παραδοσιακή κοινωνία, ο βασικός ρόλος της γυναίκας είναι να φέρει στον κόσμο παιδιά, κατά προτίμηση κορίτσια. Οι γυναίκες στον πολιτισμό των Ασάντι, δεν έχουν το δικαίωμα να παντρευτούν χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων τους. Πολλές γυναίκες δεν έχουν κάν συναντήσει τον μέλλοντικό τους συζύγο μέχρι την ημέρα που θα τον παντρευτούν. Έτσι λοιπόν, κάτω απ αυτές τις συνθήκες, το διαζύγιο είναι πολύ σπάνιο στην κοινωνία των Ασάντι, κάτι πολύ μακρινό για τον πολιτισμό τους, και είναι καθήκον των γονέων και των δύο πλευρών η διατήρηση και η συνέχεια ενός γάμου. Στο τελετουργικό της κηδείας, αξίζει να σημειωθεί, ότι όλοι όσοι παρευρίσκονται πρέπει να φορούν τα πιο εντυπωσιακά ρούχα και αξεσουάρ τους, για να τιμήσουν τον νεκρό. Η κυβέρνηση των Ασάντι έχει το σχήμα της πυραμίδας. Υπάρχει ένας βασιλιάς ο οποίος είναι ο επικεφαλής της Συμμαχίας του Συμβούλιο των Ασάντι, μιας ομάδας δημιουργημένης από υψίστης σπουδαιότητας αρχηγούς. Επίσης, υπάρχει το Περιφερειακού Συμβουλίου των Γερόντων. Η θρησκεία των Ασάντι, είναι ένα μείγμα από πνευματικές και υπερφυσικές δυνάμεις. Πιστεύουν ότι τα φυτά, τα ζώα και τα δέντρα έχουν ψυχή. Οι ίδιοι, επίσης, πιστεύουν στις νεράιδες, στις μάγισσες και στα τέρατα των δασών. Υπάρχει μια ποικιλία θρησκευτικών πεποιθήσεων που αφορούν τους προγόνους και τους Μεγάλους Θεούς. Στα έθιμα των Ασάντι, συναντούμε επίσης πολλές τελετές για τον γάμο, το θάνατο, την εφηβεία και τη γέννηση. Ένας αρχαίος μύθος λέει, ότι επτά άνθρωποι, πλασμένοι από τον Θεό κατέβηκαν από μια αλυσίδα στη Γη. Αφού γέννησαν εκεί ανθρώπους, επέστρεψαν στην Ουράνια πατρίδα τους. Αυτοί, ήταν οι Ασάντι. Ο σημαντικότερος θεός της μυθολογίας των Ασάντι, είναι ο Νυάμε ο παντογνώστης και πανίσχυρος, θεός ουρανός. Η σύζυγός του είναι η Ασάσε Γιά η οποία εκπροσωπεί τη μητέρα θεά της γονιμότητας. Σημαντικότεροι γιοι τους, είναι ο Μπία και ο Τάνο, οι οποίοι δεν είναι οι μοναδικοί γιοι του Νυάμε. Από τους πολλούς γιους του, ο καθένας είχε να εκτελέσει μια ξεχωριστή ιδιότητα. Κάποιος απ αυτούς, ήταν έφερνε την βροχή, ενώ κάποιος άλλος τον ήλιο. Η λατρεία του Νυάμε ήταν αποκλειστικό προνόμιο των φυλετικών βασιλιάδων, ενώ ο απλός λαός επιτρεπόταν να λατρεύει μόνο τους γιους του.ο Τάνο είναι ένας από τους πιο σημαντικούς θεούς των Ασάντι, ενώ όλοι οι άλλοι θεοί, ειδικά οι ποτάμιοι θεωρούνται παιδιά του Τάνο. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι Ασάντι, πιστεύουν ότι οι ανιμιστικοί θεοί τους, είναι εγγόνια του μεγάλου Νυάμε και λειτουργούν ως αγγελιαφόροι ανάμεσα στους ανθρώπους και τον Θεό.Ο Ανάνσι (Αράχνη) είναι ένας πολιτισμικός ήρωας, που αν και δεν παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της μυθολογίας των Ασάντι, εντούτοις είναι κεντρικό πρόσωπο στους λαϊκούς μύθους τους, όπου απεικονίζεται ως κατεργάρης! Οι Ασάντι ασχολούνται με ένα ευρύ φάσμα τεχνών. Υφαίνουν ύφασματα από βαμβάκι και μετάξι, (φημισμένοι κατασκευαστές του περίφημου υφάσματος κέντε - το χωριό Μπονγουάιρ) που χρησιμοποιούνται για ενδύματα. Οι γυναίκες μπορούν να επιλέξουν το βαμβάκι, ή τα άλλα νήματα, αλλά μόνο οι άνδρες μπορούν να υφάνουν. Υπάρχουν διαφορετικά πρότυπα στην ύφανση, το καθένα με το δικό του όνομα. Μερικές φορές το είδος του ρούχου, αποτελεί κοινωνικό καθεστώς, -έτσι λέει μια παροιμία-, εκεί, για το άτομο που το φοράει. Τα πρότυπα σχέδια δεν είναι πάντα υφασμένα στο πανί. Μπορεί για παράδειγμα, να τυπωθούν με ένα είδος «σφραγίδας», σε πολλά σχέδια (το χωριό Ντόνσο για το σταμπωτό ύφασμα αντίνκρα, επίσης φημίζεται). Οι Ασάντι φημίζονται μετξύ άλλων, για την ξυλογλυπτική τους τέχνη η γονιμότητα και τα παιδιά είναι τα πιο συχνά θέματα στα ξύλινα γλυπτά τους (το χωριό Αγιάα, είναι γνωστό για τους ξυλογλύπτες του), αλλά και ως κατασκευαστές μασκών και ειδωλίων. Η αγγείοπλαστική, είναι μια δεξιότητα που διδάσκεται από την μητέρα στην κόρη. Η διαδικασία για την δημιουργία κεραμικών, περνάει από πολλές φάσεις, όμως υπάρχουν και πολλά διαθέσιμα χρώματα πηλού για ποικιλία δημιουργιών (στο χωριό Πανκόρνο για τα κεραμικά ). Μεγάλο κεφάλαιο για τους Ασάντι, είναι ο χρυσός. Οι συναλλαγές σε χρυσό δεν γίνονται μόνο με τους Ευρωπαίους στα παράλια, αλλά και με το μουσουλμανικό βορρά. Στην περιοχή τους βρίσκονται πολλά χρυσωρυχεία, αξίζει να σημειωθεί Το μεγαλύτερο χρυσωρυχείο όμως για τους Ασάντι, είναι οι παραδόσεις τους, τα ήθη και τα έθιμα τους, που διατηρούν αιώνες τώρα. Το χρώμα, η τέχνη, ο χορός, οι ήχοι και εν τέλει η ίδια τους η ζωή Η πολιτιστική και ιστορική κληρονομιά τους. Η κουλτούρα τους. Το «τίποτα» και το «όλα» τους. Οι Ασάντι. Μάλλον όλα asante 09

10 Ιός HIV HIV Ιστορίες ανθρώπων από τη Ζάμπια που έχουν προσβληθεί από τον ιό { Της Θεοδώρας Θεοδωρίδου } Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κατά του AIDS, οι ΓΧΣ θέλουν να ενισχύσουν τη «φωνή» ανθρώπων που έχουν προσβληθεί από τον ιό HIV στο Καπίρι της Ζάμπιας, όπου οι ΓΧΣ λειτουργούν μια κλινική AIDS στο νοσοκομείο, υποστηρίζουν 12 αγροτικά κέντρα υγείας και παρέχουν αντιρετροϊκή αγωγή σε περίπου ασθενείς. Αυτοί οι άνθρωποι θέλουν να μοιραστούν την ιστορία, τις αγωνίες και τις ελπίδες τους εκτός από την ασθένειά τους, έχουν να παλέψουν και με το στίγμα που συνοδεύει το AIDS, λέγοντας ένα βροντερό «ναι» στη ζωή. ΓΙΑΤΡΟΙ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ

11 Ιστορίες ανθρώπων από τη Ζάμπια που έχουν προσβληθεί από τον ιό Φωτογραφία: Γιάννης Κολεσίδης Μουάμπα «Όταν ήμουν άρρωστη είχα σχεδόν τυφλωθεί. Τώρα βλέπω ξανά»

12 Ιός HIV Η Μουάμπα και το μωρό της «Ο άντρας μου κι εγώ νιώθαμε πολύ άρρωστοι το Ήμουν σε πολύ άσχημη κατάσταση, ένιωθα υπερβολικά αδύναμη ένιωθα νεκρή. Σκεφτόμασταν να πάμε στον παραδοσιακό θεραπευτή και ζητήσαμε τη γνώμη της πεθεράς μου. Αυτή μας είπε ότι υπάρχει μια κλινική των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στο Καπίρι, κι ότι θα έπρεπε πρώτα να πάμε εκεί. Αν δεν μας θεράπευαν στην κλινική, τότε να πάμε στον παραδοσιακό θεραπευτή. Η κλινική ήταν πολύ μακριά παραπάνω από 10 ώρες με τα πόδια μέχρι να φτάσουμε εκεί όπου θα παίρναμε το λεωφορείο για το Καπίρι. Στο δρόμο κάναμε συχνές στάσεις για να ξεκουραστούμε, καθώς οι δυνάμεις μας μας εγκατέλειπαν συχνά. Τελικά, καταφέραμε να φτάσουμε εκεί όπου θα παίρναμε το λεωφορείο. Ήταν ήδη νύχτα όταν φτάσαμε στο Καπίρι και η κλινική ήταν κλειστή. Χρειάστηκε να περπατήσουμε και πάλι πολύ μέχρι να φτάσουμε στο Καφουάκα, για να περάσουμε τη νύχτα σε ένα μέρος όπου είχαμε γνωστούς. Την επόμενη μέρα ξαναγυρίσαμε στην κλινική για να κάνουμε το τεστ HIV. Όταν μου ανακοίνωσαν ότι είμαι θετική ξέσπασα σε κλάματα. Δεν μπορούσα να σταματήσω να θρηνώ, πίστευα ότι είχε φτάσει η ώρα μου να πεθάνω. Η ψυχολόγος με άφησε να κλάψω μέχρι που τα δάκρυά μου στέγνωσαν. Μετά μου εξήγησε ότι υπάρχει θεραπεία και μου έδωσε ελπίδα. ΓΙΑΤΡΟΙ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ Μου έδωσαν παραπεμπτικό για το νοσοκομείο. Έμαθα επίσης ότι έχω και κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Πονούσα πολύ, δεν μπορούσα να σταθώ όρθια, είχα οξείς πόνους στην κοιλιά και στην πλάτη. Διέγνωσαν επίσης φυματίωση, η οποία είχε εξασθενήσει το ανοσοποιητικό μου σύστημα ακόμα περισσότερο. Ξεκίνησα φαρμακευτική αγωγή για τη φυματίωση ήταν πολύ δυνατή. Μου έδωσαν τα φάρμακα 2 μηνών και μου είπαν να γυρίσω όταν θα τελειώσουν. Δύο μήνες μετά, όταν επέστρεψα στην κλινική, ένιωθα πολύ καλύτερα. Οι άνθρωποι στο χωριό μου με κορόιδευαν που ήμουν οροθετική. Όμως, είχα αποχτήσει περισσότερη αυτοπεποίθηση μετά τις πληροφορίες που πήρα από την κλινική. Μετά από 9 μήνες, ολοκληρώθηκε η θεραπεία της φυματίωσης. Τότε ο γιατρός μου είπε να ξεκινήσω τα αντιρετροϊκά. Δεν αισθάνθηκα αμέσως καλύτερα. Χρειάστηκαν 8 μήνες για να νιώσω και πάλι σαν άνθρωπος. Τον Οκτώβριο του 2007 μετακομίσαμε κοντά στην κλινική, στο Καπίρι. Είχα ήδη ξεκινήσει τα αντιρετροϊκά όταν έμεινα έγκυος. Όταν γεννήθηκε το μωρό, μου είπαν από την κλινική να σταματήσω τον θηλασμό μετά από 6 μήνες κι αυτό ακριβώς έκανα. Όταν το μωρό έγινε ενός έτους του έκαναν το τεστ για το HIV. Βγήκαν αρνητικά! Μου είπαν να επαναλάβω το τεστ όταν θα γίνει 1,5 έτους. Πλέον οι ελπίδες μου έχουν αναπτερωθεί, είμαι σε μια ομάδα υποστήριξης, είμαι δραστήρια, προσφέρω στην κοινότητα, έχω αυτοπεποίθηση. Όταν ήμουν άρρωστη, είχα σχεδόν τυφλωθεί. Τώρα βλέπω ξανά».

13 Ιστορίες ανθρώπων από τη Ζάμπια που έχουν προσβληθεί από τον ιό Φωτογραφία: Θεοδώρα Θεοδωρίδου Μπόυντ «Ήμουν άρρωστος το Είχα χρόνια ελονοσία, έφευγε και επανερχόταν, οπότε υποψιάστηκα ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Η γυναίκα μου πέθανε το Ήταν διαβητική. Ήρθα στην κλινική στο Καπίρι για να κάνω το τεστ για HIV. Με συνόδευε η αδερφή μου με στήριζε πολύ. Υποψιαζόμουν ότι ήμουν οροθετικός. Είχα προετοιμαστεί ψυχολογικά γι αυτό το ενδεχόμενο. Ήμουν πολύ άρρωστος κι αυτό επιβεβαιωνόταν από τα αποτελέσματα στο εργαστήριο. Μου έδωσαν αντιρετροϊκά και με κράτησαν στο νοσοκομείο για 4 μέρες. Την πέμπτη ημέρα μου έδωσαν εξιτήριο. Στην αρχή τα φάρμακα είχαν παρενέργειες, τα πόδια μου ήταν μουδιασμένα, οπότε μου άλλαξαν την αγωγή. Αποφάσισα να συμμετέχω στην ομάδα υποστήριξης Τουγκομέζια, για να ενθαρρύνω όσους έχουν το ίδιο πρόβλημα. Όταν οι άνθρωποι με κοιτάζουν επικριτικά επειδή είμαι οροθετικός, δεν με νοιάζει καθόλου. Αυτή είναι η ζωή μου. Το στίγμα το κουβαλάμε μέσα μας, είτε είμαστε θετικοί είτε αρνητικοί στον ιό HIV». ΓΙΑΤΡΟΙ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ

14 Ιός HIV Γκίμπσον «Ζω στο Κάμπουε, μία ώρα με αυτοκίνητο από το Καπίρι. Το 2000 αρρώστησε η γυναίκα μου και την πήγα στο νοσοκομείο Μόνζε, που βρίσκεται πολύ μακριά από δω. Στο νοσοκομείο μας είπαν να κάνουμε το τεστ. Εκείνη την ημέρα μάθαμε ότι ήμασταν οροθετικοί. Δεν ήμουν άρρωστος εκείνη την περίοδο. Έτυχε να κάνω το τεστ σε πρώιμο στάδιο και τα αποτελέσματα από το εργαστήριο έδειχναν ότι το ανοσοποιητικό μου σύστημα ήταν καλά. Στις 2 Μαρτίου 2003 η γυναίκα μου πέθανε. Η οικογένειά της αρνιόταν να πιστέψει ότι ήταν οροθετική, και γι αυτό δεν ξεκίνησε φαρμακευτική αγωγή. Ποτέ δεν κατάλαβα τους λόγους που δεν το πίστευαν, τους λόγους που την έκαναν να μην αποδέχεται ότι ήταν οροθετική. Μετακόμισα από το Κάμπουε στο Καπίρι μετά το θάνατό της. Το 2005 το ανοσοποιητικό μου σύστημα άρχισε να αδυνατίζει. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, όλα αυτά τα 5 χρόνια από τότε που έμαθα ότι είμαι οροθετικός, έτρωγα καλά και γυμναζόμουν πολύ. Μου είχαν πει στο νοσοκομείο: «Αφού είσαι οροθετικός, θα πρέπει να αρχίσεις να αντιμετωπίζεις και τη ζωή θετικά». Κι αυτό ακριβώς έκανα. Όταν μετακόμισα στο Καπίρι το 2003, ήρθα στην κλινική των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, αλλά ήμουν τόσο καλά που δεν πίστευαν ότι είμαι οροθετικός και μου έκαναν και πάλι το τεστ. Το 2005, ο γιατρός στην κλινική μου έδωσε αντιρετροϊκά. Από τότε παίρνω τα χάπια δύο φορές την ημέρα, ένα το πρωί και ένα το βράδυ. Νιώθω δυνατός και υγιής, δουλεύω σκληρά στη φάρμα παράγω ντομάτες, κασάβα, καλαμπόκι και έχω και οικόσιτα ζώα. Το 2006 παντρεύτηκα ξανά. Η γυναίκα μου είναι επίσης οροθετική. Το Μάρτιο του 2007 έφερε στον κόσμο ένα κοριτσάκι το οποίο είναι αρνητικό στον ιό HIV! Όταν έμεινε έγκυος η γυναίκα μου έπαιρνε αντιρετροϊκά. Της είπαν στην κλινική, για να μειώσουν τις πιθανότητες το μωρό να γεννηθεί οροθετικό, να αλλάξει τα φάρμακα που έπαιρνε και να έρθει να γεννήσει εκεί. Όταν γεννήθηκε η κόρη μου, της έδωσαν το σιρόπι. Έξι μήνες μετά, το τεστ έδειξε ότι είναι αρνητική στον ιό HIV. Θα της κάνουν και δεύτερο τεστ όταν θα είναι 1,5 έτους. Η γυναίκα μου τη θήλασε δύο μήνες. Αυτό όμως είναι το τελευταίο μου παιδί, δεν θέλω να το ρισκάρω πάλι. Εργάζομαι εθελοντικά στο νοσοκομείο. Συμβουλεύω και ενθαρρύνω αυτούς που ζουν με HIV/ AIDS να αντιμετωπίζουν τη ζωή θετικά. Έχουμε επίσης ένα σύστημα για να βρίσκουμε αυτούς που ξεκινούν τα αντιρετροϊκά αλλά σταματούν μετά από κάποιο διάστημα. Ρωτάμε όσους τους γνωρίζουν και με αυτό τον τρόπο τους βρίσκουμε. Ύστερα τους μιλάμε, εξηγώντας τους ότι είναι σαν να αυτοκτονούν όταν σταματούν τα αντιρετροϊκά. Ένας από τους λόγους που σταματούν είναι επειδή αισθάνονται καλύτερα. Άλλος λόγος είναι επειδή κάποιοι τους υπόσχονται ότι θα τους θεραπεύσουν με την προσευχή. Συμμετέχω επίσης σε μια ομάδα υποστήριξης, όπου ενθαρρύνουμε ο ένας τον άλλο, ανταλλάσσουμε πληροφορίες, αισθανόμαστε πιο δυνατοί μιλώντας. Όσο για το στίγμα ίσως να μην μπορέσεις να αλλάξεις όλο τον κόσμο, αλλά μπορείς να αλλάξεις τον τρόπο που βλέπεις τον κόσμο». ΓΙΑΤΡΟΙ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ Φωτογραφία: Θεοδώρα Θεοδωρίδου

15 Ιστορίες ανθρώπων από τη Ζάμπια που έχουν προσβληθεί από τον ιό Γκλάντις «Ήμουν άρρωστη, δεν είχα όρεξη και είχα πάψει να τρώω, είχα φαγούρα και εξανθήματα σε όλο μου το σώμα, είχα (κι ακόμα έχω) έρπη επιζωστήρ, είχα ρίγη, δεν άκουγα καλά, έκανα εμετούς. Η αδερφή μου, η Χίιντα, ήρθε από την Κασέμπα να με δει, από μια περιοχή βορειοδυτικά της χώρας, που είναι πολύ μακριά από δω. Ο γιος της Χιίντα της τηλεφώνησε και της είπε ότι είμαι πολύ άρρωστη. Κι έτσι η αδερφή μου πήρε το λεωφορείο και ήρθε να με βρει τον Φεβρουάριο του Πήγαμε πρώτα στη Λουσάκα και μείναμε εκεί μέχρι τον Ιούνιο. Η υγεία μου όμως δεν καλυτέρευε. Τότε η Χιίντα αποφάσισε να με φέρει πάλι πίσω, στο Τσάνκομο, στο σπίτι μου. Τον Ιούνιο πήγα να κάνω το τεστ για HIV. Τον Ιούλιο ξεκίνησα αντιρετροϊκά. Πάνε δύο εβδομάδες από τότε που τα ξεκίνησα και η βελτίωση είναι θεαματική. Τώρα πια μπορώ να ακούσω τι μου λένε οι άνθρωποι, τα εξανθήματα έχουν υποχωρήσει, έχω φαγούρα από τον έρπη αλλά όχι όπως πρώτα. Βελτιώνεται επίσης και η όρεξή μου. Μου έχουν δώσει και πρόγραμμα διατροφής. Ο γιατρός στο Καπίρι μου έγραψε αλεύρι σόγιας και μαγειρικό λάδι». Φωτογραφία: Θεοδώρα Θεοδωρίδου

16 ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ KENYA Στη ζούγκλα περπατάς δύσκολα, πρέπει να προστατεύεσαι διαρκώς από τα κλαδιά και τ αγκάθια ενώ ταυτόχρονα να προσέχεις μη βουτηχτείς ολόκληρος στη λάσπη. Κανονικά επιβάλλονται γαλότσες μέχρι το γόνατο. Ακόμα και την ημέρα έχει σκοτάδι από τα πυκνά φυλλώματα. Όταν ένα μεγάλο δέντρο πέσει τέτοια κουφάρια γέρικων δέντρων συναντήσαμε πολλά ανοίγει μια τρύπα φωτός που επιταχύνει τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης των σπόρων μέσ από το νεκρό ξύλο για να βλαστήσει νέο δέντρο. Είναι ένας αυτόματος μηχανισμός διαιώνισης των γενεών στη φυτική ζωή. Όλα σχεδόν τα φυτά του τροπικού δάσους έχουν κατά καιρούς αξιοποιηθεί από την προσεκτική παρατήρηση και τη συσσωρευμένη σοφία, άλλα σαν φάρμακα, άλλα σαν βαφές, άλλα σαν ύλη για την κατασκευή σκευών κι εργαλείων, και πολλά βέβαια για τροφή ή ακόμη και για συμπλήρωμα νερού αλλού χρησιμοποιείται η ρίζα, αλλού οι καρποί, αλλού ο κορμός ή η φλούδα, αλλού τα κουκούτσια και αλλού τα φύλλα ή τα νεαρά βλαστάρια. Πάνω από το κεφάλι μας πηδούν αγέλες μικρών πιθήκων κι ένας τεράστιος βούκερως με ράμφος σαν διπλό κέρατο βγάζει ήχους που θυμίζουν ατμόπλοιο. Ποιο είναι το πιο επικίνδυνο ζώο τής ζούγκλας; Για μας αποδείχθηκαν τα μυρμήγκια-ταξιδευτές, όπως τα λένε εδώ. Μεγάλα και μαύρα, στρατιές αδίστακτων πολεμιστών, σχημάτιζαν μακριά καραβάνια στο έδαφος που αν είχες την ατυχία να τα πατήσεις και είναι δύσκολο να μην το κάνεις όταν τα συναντήσεις στον δρόμο σου, όσο και αν τρέξεις γατζώνονται στα παπούτσια, μπαίνουν μέσ από το παντελόνι και ανεβαίνουν μέχρι τον σβέρκο τσιμπώντας ανελέητα. Το σώμα μας έγινε νεκροταφείο μυρμηγκιών. Μέρος 3ο Του Φώτη Τερζάκη Το σούρουπο ανεβήκαμε σ έναν κατάφυτο λόφο με ψιλή βροχή. Στεγνώσαμε μέσα σ ένα σπήλαιο γεμάτο νυχτερίδες. Από το χείλος του έβλεπες το απέραντο σεντόνι του οργιώδους δάσους ν απλώνεται πέρ από τα σύνορα της Ουγκάντα, μέχρι που το μάτι έχανε κατά κράτος την αναμέτρηση με τον πράσινο ορίζοντα. Νωρίς το επόμενο πρωί, πριν φωτίσει, ο καταπληκτικός οδηγός μας, πρώην αγρότης από τα μέρη αυτά που ήξερε όσο λίγοι το τροπικό δάσος, ο Νταίηβιντ, μας ανέβασε σ ένα ξύλινο παρατηρητήριο για να δούμε το δάσος να ξυπνάει. Στιγμή μυσταγωγική, καθώς έβγαινε ο ήλιος και μυριάδες μυστηριώδεις ήχοι δονούσαν τον νοτισμένο αέρα. Τα μάτια του Νταίηβιντ είχαν μια έκφραση προσευχής. Δεν θα το ξεχάσω. Ύστερα εξαντλητική πεζοπορία πέντε ωρών, μεσημεριανό φαγητό, και πάλι στον δρόμο. Επόμενος προορισμός η λίμνη Βικτωρία. Έξι ώρες οδήγηση, κι άλλη μιάμιση ώρα με το πλοίο της γραμμής για το Κισούμου, στην ανατολική πλευρά.

17 Οδοιπορικό στην Κένυα Δώσαμε στον εαυτό μας και στους οδηγούς μας την πολυτέλεια δύο ημερών ανάπαυλας, δύο ημερών που θα τις περνούσαμε στο ξενοδοχείοθέρετρο ενός Νορβηγού πάνω ακριβώς στη λίμνη, κοντά στην Μπίτα. Τα γραφεία του προσωπικού ήταν διασκευασμένα σε φάρο και τα μπανγκαλόουζ απομιμήσεις παραδοσιακών καλυβών. Οι υπηρεσίες ήταν ικανοποιητικές, οι ψημένες τιλάπιες που μας σέρβιραν δίπλα στο κύμα πολύ καλές, το κρασί σε λογικές τιμές, αλλά είχαμε μια δυσάρεστη εμπειρία με το προσωπικό στους λογαριασμούς. Όλα ήταν προφανώς εν γνώσει της διεύθυνσης. Παντού η ενασχόληση με τον τουρισμό κάνει τους ανθρώπους γλοιώδεις και άρπαγες ερχόμαστε άλλωστε από μια χώρα δοκιμασμένη σε τέτοιου είδους εξαχρείωση Εν πάση περιπτώσει, όπως κι αν έχει το πράγμα, η λίμνη Βικτωρία δεν είναι τουριστικός προορισμός, είναι μια διείσδυση στη μέσα Αφρική. Οι άνθρωποι εδώ είναι ως επί το πλείστον Λούο, εθνότητα μπαντού, συγγενής των Κικούγιου, που κατοικεί ολόγυρα στη γιγάντια περίμετρο της λίμνης και στ αναρίθμητα νησάκια της. Καλλιεργούν καλαμπόκι και ζαχαροκάλαμο και ψαρεύουν τιλάπιες, γατόψαρα και μεγάλες πέρκες του Νείλου (αποτελεί μεγάλη συζήτηση πώς αυτό το ψάρι βρέθηκε στο εντελώς διαφορετικό οικοσύστημα της Βικτωρίας, το οποίο έχει θέσει σε σοβαρό κίνδυνο, και δεν θα το αναλύσουμε εδώ) όπου τα βοσκοτόπια το επιτρέπουν, εκτρέφουν αγελάδες και πρόβατα. Η Βικτωρία είναι η μεγαλύτερη λίμνη της Αφρικής και μία από τις μεγαλύτερες του κόσμου όσο ακριβώς η μισή Ελλάδα. Την μοιράζονται Κένυα, Ουγκάντα και Τανζανία. Από το Κισούμου μπορείς να πας ακτοπλοϊκώς στην Καμπάλα, πρωτεύουσα της Ουγκάντα, κάτι που εμείς δεν είχαμε τον χρόνο να κάνουμε είχαμε ωστόσο αρκετό χρόνο για μια περιήγηση στα κενυατικά νησιά, από τα οποία το μεγαλύτερο και πιο οικισμένο είναι το Μφανγκάνο ( κατοίκους). Στα ξερονήσια και στους υφάλους συναντάς αναρίθμητες αποικίες πουλιών γλάρους, πελεκάνους, ερωδιούς και φλαμίνγκος, γεράκια και ψαραετούς, άλμπατρος και κορμοράνους. Κατευθυνθήκαμε στα ερημονήσια να δούμε ιπποπόταμους και κροκόδειλους αλλά δεν είχαμε την τύχη (δεν ήταν άλλωστε και κατάλληλη ώρα, σχεδόν 12 το μεσημέρι) είδαμε όμως τεράστιες σαύρες μήκους μισού και πλέον μέτρου από μία άποψη πιο αναπάντεχο. Στο λεγόμενο Νησί του Πύθωνα εξακολουθεί να γίνεται μια αρχαία τελετουργία. Εδώ ζει πράγματι από την αρχαία εποχή ένας τεράστιος Πύθωνας (προφανώς περισσότεροι, διότι πώς θα μπορούσε ν αναπαράγεται;) Όταν την περιοχή έπληττε ανομβρία οι κάτοικοι κουβαλούσαν εκεί με επισημότητα και του άφηναν ως θύμα

18 ένα ζωντανό κατσικάκι η θυσία εξευμένιζε τα πνεύματα της βροχής, που ως γνωστόν έχουν στενές σχέσεις με τα φίδια, και η γη ξαναδεχόταν τα δώρα τους. Όπως είπα, ακόμα στις ημέρες μας θυμούνται το τελετουργικό εάν κάποια χρονιά είναι κακή για τις σοδειές. Στο Μφανγκάνο υπάρχουν κάμποσες τοποθεσίες με προϊστορικά ευρήματα, διαφόρων ηλικιών. Εκείνο που είδαμε εμείς μπορεί ναι μεν να μην ήταν από τα αρχαιότερα, δεν έπαυε όμως να είναι εντυπωσιακό. Αναρριχηθήκαμε μια δασωμένη πλαγιά μέχρι που φτάσαμε στο χείλος ενός ρηχού, περιφραγμένου σπηλαίου. Στην πραγματικότητα ήταν ένα πέτρινο, σκιερό κοίλωμα σχεδόν καμουφλαρισμένο από την πυκνή βλάστηση. Ο γέροντας που μας άνοιξε μας έδειξε υπερήφανα τα σκαλίσματα στα τοίχους, σπειροειδή μοτίβα βαμμένα με κάτι που πρέπει να ήταν κάποτε κόκκινη ώχρα. Δεν ξέρουμε στην πραγματικότητα πόσο παλιά είναι σε μια απροσδιόριστη αρχαιότητα, που ενδέχεται να ορίζεται χρονικά σε πέντε ή και δέκα χιλιάδες χρόνια πριν, την περιοχή γνωρίζουμε ότι κατοικούσαν πληθυσμοί Πυγμαίων που είναι από τους πιο αρχέγονους κατοίκους της Αφρικής. Κατά πάσα βεβαιότητα τα σχέδια τούτα είναι δικά τους έργο, σχετιζόμενο πιθανώς με μαγικά ή αποτρόπαια τελετουργικά. Οι εισβολείς Λούο (μπαντού) έδιωξαν τους Πυγμαίους και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή περίπου τον δέκατο αιώνα. Συνεχίζουμε να περιπλέουμε το νησί: ψάθινα καλύβια και πρόχειρα σπιτάκια από τσίγκο και ελενίτ στις όχθες, μικρές καλιέργειες, κήποι και μπανανιές, βάρκες αραγμένες και πότε πότε ολόγυμνοι άντρες και γυναίκες να πλατσουράνε στα νερά. Όταν μας βλέπουν κρύβονται. Το νερό δεν προσφέρεται για κολύμπι, όπως οι περισσότερες λίμνες της Αφρικής έχει την επικίνδυνη φιλάρτζια αλλά οι ντόπιοι ούτως ή άλλως δεν κολυμπούν, ούτε καν στη θάλασσα. Θα κάνουμε τελικά μια μικρή πεζοπορία στο νησί, μέχρι το χωριό-λιμάνι. Η ζέστη είναι αφόρητη, καθόμαστε για τσάι σε ένα τσίγκινο παράπηγμα αλλά καταλήγουμε να φάμε ουγκάλι, που γίνεται από καλαμπόκι και συνηθίζεται σε όλη την ανατολική Αφρική, και γατόψαρο μαγειρεμένο μ ένα είδος αρωματικού χόρτου. Ίσως, το πιο νόστιμο φαγητό που θυμάμαι σε όλο το ταξίδι. Τη επομένη κατέφθασε το τζιπ με τον Τζώρτζ και τον Ρόμπερτ ξεκούραστους, έτοιμους για το μεγάλο μέρος τού ταξιδιού: τα πάρκασαφάρι (σαφάρι σημαίνει, ακριβώς, «ταξίδι» στα σουαχίλι.) Ξεκινάμε από το περίφημο Μασάι-Μάρα, τον δημοφιλέστερο τουριστικό προορισμό της Κένυας. Η γη ανήκε κάποτε στη φυλή των Μαασάι, από τους οποίους το κράτος την επέταξε για να φτιάξει ένα εκτεταμένο

19 εθνικό πάρκο και καταφύγιο θηραμάτων σε αντάλλαγμα τους εκχωρεί το 19% των εσόδων επίσκεψης και, βέβαια, το δικαίωμα να κατοικούν στα όριά της. Οι Μαασάι είναι η νοτιότερη νειλωτική φυλή της Αφρικής στην πραγματικότητα τους συναντάς σε μια πολύ πιο εκτεταμένη ζώνη που εισχωρεί βαθιά στην Τανζανία. Κτηνοτρόφοι όπως όλοι οι Νειλώτες, έγιναν θρυλικοί για το πολεμοχαρές ήθος τους. Σύμφωνα με μία περιγραφή, οι Μαασάι ήταν για την Ανατολική Αφρική ό,τι οι Απάτσι για τις νοτιοδυτικές αμερικανικές πολιτείες: αφότου κατέφθασαν στην Κένυα, περίπου τον δέκατο έβδομο αιώνα, αυτοχρίσθηκαν «κυρίαρχη φυλή» που είχε προορισμό να καθυποτάξει όλες τις άλλες. Ορκισμένοι κτηνοτρόφοι, με βαθιά περιφρόνηση για κάθε άλλου είδους εργασία, και προπαντός για την καλλιέργεια της γης, είχαν ένα μύθο που έλεγε ότι οι θεοί δώρισαν σε αυτούς τα βοοειδή στην αρχή του χρόνου, επομένως κάθε άλλη φυλή που τα έτρεφε τους τα είχε κλέψει. Οι πόλεμοί τους είχαν ως στόχο τους κυρίως την αρπαγή βοοειδών και δευτερευόντως γυναικών. Ο πολεμιστής Μαασάι, ο λεγόμενος Μοράν, ήταν μια εκπληκτική πολεμική μηχανή, πάνω από 1,80 ύψος, οπλισμένος με ασπίδα από δέρμα βουβάλου, δίκοπο ξίφος και 2,5 μέτρα λόγχη, ανυπότακτος στον πόνο και τις φυσικές κακουχίες από την ημέρα που στάθηκε ορθός και παρακολούθησε ανέκφραστος την ακροποσθία να αφαιρείται από το πέος του κατά την τελετή που τον προβίβαζε από έφηβο σε πολεμιστή. Η κόκκινη παραδοσιακή στολή του Μοράν με όλα της τα περίτεχνα προσαρτήματα και τα φτερά τής στρουθοκαμήλου στο κεφάλι ήταν σχεδιασμένη ειδικά για να εμπνέει τρόμο στους αντιπάλους. Σήμερα, άνδρες Μαασάι με τη μεγάλη στολή τους θα δεις να υπηρετούν ως φύλακες στα τουριστικά ξενοδοχεία, στα πάρκα και σε πολλούς δημόσιους χώρους στην Κένυα και στην Τανζανία φόρος τιμής στην πολεμική αρετή αυτής της άλλοτε ένδοξης φυλής. Νύχτωνε σχεδόν όταν μπήκαμε στο πάρκο, και πέσαμε αμέσως σε μια ξαπλωμένη ορδή από λέαινες. Τεράστιοι βούβαλοι μας παρακολουθούσαν με μνησίκακο βλέμμα και κοπάδια γαζέλες Τόμσον, μικρόσωμες με τη μαύρη ρίγα στο πλευρό, γαζέλες Γκραντ, αισθητά πιο μεγάλες και ανοιχτόχρωμες, ιμπάλα με τα κυματιστά κέρατα, μεγαλόσωμα τόπι με σκουρωπό τρίχωμα και επιβλητικά ελάν (ταυρότραγοι) με τη χαρακτηριστικά σακούλα στον λαιμό, ζέβρες και χαριτωμένα ντικ-ντικ με δυσκολία διακρίνονταν πλέον στο σκοτάδι. Το κάμπινγκ των Gametrackers είχε Μαασάι φρουρούς και ατομικές ξύλινες καλύβες. Δύο νύχτες περάσαμε εδώ την ημέρα, οργώνουμε ξαναμμένοι τους αυλακωμένους διαδρόμους από τις ρόδες των προηγούμενων τζιπ, και φωτογραφίζουμε άπληστα: τα τεράστια κοπάδια των γκνου που ετοιμάζονται για τη μεγάλη τους μετανάστευση, τις ζέβρες που θ ακολουθήσουν κατά εκατοντάδες, μικρές χαρακιές στον ορίζοντα που γίνονται σταδιακά καμηλοπαρδάλεις σε ελαφρύ καλπασμό, ορδές μπαμπουίνων με τα μεγάλα αρσενικά ακροβολισμένα και στη μέση τις θηλυκές με τα μικρά τους, αιθιοπικούς φακόχοιρους (αγριόχοιρος warthog) με το τεράστιο άσχημο κεφάλι και την ουρά κατακόρυφα σηκωμένη σαν κεραία όταν τρέχει, και πότε πότε καμιά ύαινα Υπολείμματα κατασπαραγμένων ζώων υπάρχουν παντού άλλωστε, η ζωή ανακυκλώνεται με τον μόνο τρόπο που γνωρίζει. Ο ποταμός Μάρα είναι το φυσικό σύνορο του πάρκου Μασάι-Μάρα με το πάρκο Σερενγκέτι, που κατά κάποιον τρόπο συμπίπτει με τα σύνορα Κένυας-Τανζανίας. Δεν επρόκειτο όμως να περάσουμε από δώ, για κάποιον λόγο

20 που δεν κατάλαβα καλά η διάβαση ήταν κλειστή, άρα έπρεπε να κάνουμε έναν τεράστιο κύκλο. Ήρθαμε μόνο για να δούμε τους ιπποπόταμους και τους κροκόδειλους και πράγματι, ύστερα από τόσες φορές που περάσαμε ανάμεσά τους χωρίς να τα δούμε, ιδού επιτέλους τα τρομερά ερπετά λίαζονταν τεμπέλικα στις χαμηλωμένες όχθες. Κοιμούνται πραγματικά; Πολύ αμφίβολο. Κάπου κάπου μισανοίγουν τα γλαρωμένα μάτια και πάλι τα ξανακλείνουν, σημάδι ότι καιροφυλακτούνε να πλησιάσουμε Λένε ότι ένας κροκόδειλος μπορεί να περιμένει υπομονετικά μέρες ολόκληρες, ακίνητος όταν όμως το θήραμα μπει σε ακτίνα βολής, είναι αμφίβολο αν θα έχει τον χρόνο να ξεφύγει από την αστραπιαία εκτίναξή του. Τώρα όμως η προσοχή μας έχει στραφεί αλλού: κοιτώντας καλύτερα τους μικρούς βράχους στη μέση τού ποταμού αντιλαμβανόμαστε ότι έχουν μάτια Είναι ιπποπόταμοι που το κεφάλι τους εξέχει ελάχιστα από το νερό σιγά σιγά αναδύονται, και κάποιος θα βγει νωχελικά από τα νερά για ν ανηφορίσει στην απέναντι όχθη. Συνήθως βγαίνουν για να βοσκήσουν τη νύχτα την ημέρα ζεσταίνονται και προτιμούνε να κάθονται μέσα στο ποτάμι. Πιο κάτω θα βγει τώρα ένα θηλυκό με το μικρό της Η Σύλβια και η Δήμητρα πλησιάζουν πολύ για να φωτογραφίσουν, ο οπλισμένος φρουρός τις ακολουθεί από κοντά. Οι ιπποπόταμοι, λένε, είναι μία από τις πρώτες αιτίες θανάτων στην Αφρική: παρότι φυτοφάγοι, είναι πολύ ζηλότυποι σε ό,τι αφορά τον ζωτικό τους χώρο, ιδίως όταν έχουν μικρά αναποδογυρίζουν κανώ, σπάνε βάρκες και σκοτώνουν ακαριαία οτιδήποτε κινείται κοντά τους. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας επισκεφθήκαμε το χωριό των Μαασάι. Το πρόγραμμα περιλάμβανε ξενάγηση και παραδοσιακό χορό (για ένα σεβαστό αντίτιμο, βεβαίως). Μας υποδέχονται άντρες με τις παραδοσιακές τους στολές και παίρνουν προκαταβολικά τα χρήματα. Ο αρχηγός είναι ευγενής, όταν μαθαίνει πως είμαστε Έλληνες μας λέει ότι έχει ένα ζευγάρι φίλους στην Αθήνα. Αναφέρει ένα όνομα γνωριστήκαμε πριν από τρία χρόνια εδώ, λέει, και από τότε επικοινωνούμε με (!) Ύστερα παρατηρούμε το κινητό στη ζώνη του αλλά δεν είναι ο μόνος. Και όμως αυτοί οι άνθρωποι τρέφονται ακόμα σχεδόν αποκλειστικά με γάλα, κρέας και αίμα, μένουνε σε καλύβες φτιαγμένες από κοπριά, πάντα κυκλικά διατεταγμένες, και φροντίζουν με πάθος τις αγελάδες τους. Μπήκαμε σε μια τέτοια παραδοσιακή κατοικία, χωρίς ηλεκτρικό και χωρίς τα στοιχειώδη, μας εντυπωσίασε όμως ο εργονομικός της σχεδιασμός. Για τρεχούμενο

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ 2ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Λέμε ΟΧΙ στο σχολικό εκφοβισμό» (Μια διασκευή παραμυθιού από τους μαθητές) Ομάδα : Αστυπάλαια ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ Σεπτέμβριος- Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του»

«Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του» 6/θ Δημοτικό Σχολείο Πολυδενδρίου Τάξη Γ «Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του» Ζνα παραμφθι για το δικαίωμα των παιδιών ςτη φιλία, ςτο παιχνίδι και ςτο ςεβαςμό τησ προςωπικότητάσ τουσ. 6/Θ Δθμοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Ιταλία Τι είδαμε, τι κάναμε και πώς περάσαμε στην Ιταλία? Ημερολόγιο Comenius Ιταλία Για να δείξω πως περάσαμε στην Ιταλία θα φτιάξω ένα ημερολόγιο. Το ημερολόγιο θα έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΑΡΑΜΥΘΙ Κέλλυ Παντελίδη Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα εξωφύλλου:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη»

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης που αφορούν στην επεξεργασία κειµένου Ο ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΣ Ο σκαντζόχοιρος είναι πολύ συνηθισµένο είδος στη χώρα µας.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Μια φορά κι έναν καιρό στην Ισπανία υπήρχε ένας μικρός ταύρος που το όνομά του ήταν Φερδινάνδος. Όλοι οι άλλοι μικροί

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας

Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ του ΣΠΥΡΟΥ ΣΚΑΡΕΑ, Γεωπόνου-Εντομολόγου Όλοι μας έχουμε δει μέλισσες να πετούν από λουλούδι σε λουλούδι. Όλοι μας έχουμε απολαύσει το μέλι,

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Σελίδα 1 από 72 Αυτό το κείμενο είναι όλη η συμφωνία. Η συμφωνία είναι νόμος της Ελλάδας από τις 11 Απριλίου 2012. Μπορείς να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες»

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Ονομάζομαι Μαρία, είμαι συνταξιούχα, και κατασκευάζω «μαρτενίτσες» από χόμπι αλλά και για ένα μικρό εισόδημα. Πρώτα, όμως, θα σας εξηγήσω τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού)

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Ερωτήσεις 3 πόντων: 1) Η γάτα θέλει να πάει στο γάλα και το ποντίκι στο τυρί, ακολουθώντας τους δρόµους του κήπου. Οι διαδροµές

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Οι εντυπώσεις μας από την επίσκεψη της SAPT Hellas

Οι εντυπώσεις μας από την επίσκεψη της SAPT Hellas Την Πέμπτη 26/3/15 η SAPT Hellas επισκέφτηκε το σχολείο μας. Η Sapt είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση η οποία μαζεύει αδέσποτα σκυλιά και τα φροντίζει. H φιλοζωική ομάδα του σχολείου μας, που οργάνωσε

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 Μάθημα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Επίπεδο: 1 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα