Πολιτιστικό Εργαστήριο ΙΙΙ - Σημειώσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πολιτιστικό Εργαστήριο ΙΙΙ - Σημειώσεις"

Transcript

1 Πολιτιστικό Εργαστήριο ΙΙΙ - Σημειώσεις Μ (1931, Μ, ο Δράκος του Ντύσελντορφ) Σκηνοθεσία: Fritz Lang Σενάριο: «, Τhea von Harbow Φωτογραφία: Fritz Arno Wagner Eρμηνεία: Peter Lorre, Ellen Wildmann, Otto Wermicke Eισαγωγή στο γερμανικό εξπρεσιονισμό. Μετά τη λήξη του πρώτου παγκόσμιου και σε μια εποχή όπου η ηττημένη Γερμανία αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα σε εθνικό επίπεδο (ταπεινωμένη από τη συνθήκη των Βερσαλλιών με έξαρση του πληθωρισμού, της ανεργίας και έλλειψη τροφίμων ο κινηματογράφος της γνωρίζει μια σύντομη άνθιση ( ). Τα θεμέλια αυτής της κίνησης τέθηκαν μετά από κρατική πρωτοβουλία πριν από τη λήξη του πολέμου με στόχο τη βελτίωση της εικόνας του Γερμανού που στις αμερικανικές ταινίες παρουσιαζόταν ως άθλιος και διεφθαρμένος. Στα 1917 η κυβέρνηση συγκεντρώνει τις διασκορπισμένες δυνάμεις της κινηματογραφικής βιομηχανίας σ ένα τεράστιo κινηματογραφικό στούντιο την UFA [Universum Film Aktiengesellschaft (AG)] που θα απέδιδε σημαντικούς καρπούς μετά τη λήξη του πολέμου σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Η νέα κινηματογραφική βιομηχανία με τα τελειότερα μέσα παραγωγής και τους ικανότερους κινηματογραφιστές ελέγχει τη μεγαλύτερη αλυσίδα αιθουσών προβολής της χώρας. Σε αντίθεση με την τυποποίηση του Χόλυγουντ η UFA με τη διεύθυνση του Εριχ Πόμμερ, εξαιρετικού παραγωγού με καλλιτεχνική κρίση και γούστο, αποβλέπει σ ένα συλλογικό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα προϊόν της αγαστής συνεργασίας των μελών της. Η παραγωγή της εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο του εξπρεσιονισμού που χαρακτηρίζει όλες τις υπόλοιπες τέχνες στη Γερμανία του πρώτου μισού της δεκαετίας του Στα γενικότερα χαρακτηριστικά των ταινιών του γερμανικού εξπρεσιονισμού ανήκουν: - η ύπαρξη ταραγμένων ηρώων που αποτελούν σύνθετες αν όχι διαταραγμένες προσωπικότητες - η στυλιζαρισμένη αλλοίωση του εξωτερικού κόσμου ώστε να μπορεί να αποδώσει τα συναισθήματά τους - η ανάπτυξη των οπτικών δυνατοτήτων των εικόνων σε τέτοιο βαθμό που να χρειάζονται ελάχιστους διάτιτλους για να μπορέσει το κοινό να αντιληφθεί το περιεχόμενό τους Οι Γερμανοί κινηματογραφιστές με τη βοήθεια των μεγάλων αρχιτεκτόνων σκηνογράφων της εποχής δημιουργούν ένα φιλμικό κόσμο που να παραμορφώνει την αντικειμενική πραγματικότητα ώστε να ανταποκρίνεται στον ταραγμένο ψυχισμό ή τη βαθειά υπαρξιακή κρίση των ηρώων. Πρόκειται για μια σημαντική καινοτομία του γερμανικού εξπρεσιονισμού γιατί προσθέτει μια μη αφηγηματική διάσταση σ αυτό που ως τότε υπήρξε κατεξοχήν αφηγηματικό μέσο. Για τον καλύτερο έλεγχο της εικόνας οι ταινίες γυρίζονται αποκλειστικά σε στούντιο πράγμα που εδραιώνει και το αίσθημα κλειστοφοβίας που ενυπάρχει στο περιεχόμενο τους. Οι ταινίες του 1 Εξπρεσιονισμό ονομάζουμε το κίνημα που προσπαθεί να παρουσιάσει τα υποκειμενικά αισθήματα του καλλιτέχνη απέναντι στην αντικειμενική πραγματικότητα με τεχνικές όπως ο συμβολισμός, η αφαίρεση η παραμόρφωση της προοπτικής. 1

2 γερμανικού εξπρεσιονισμού ανήκουν σε τέσσερις κατηγορίες.: 1) φανταστικές, 2) ρεαλιστικές ψυχολογικές, 3) ιστορικές μυθολογικές, 4) ντοκιμαντέρ με αφηρημένη σύνθεση. Φανταστικές ταινίες. Το χαρακτηριστικότερο ίσως ρεύμα της περιόδου είναι οι φανταστικές ή μυστικιστικές ταινίες. Οι κεντρικοί τους ήρωες είναι δυνάστες με υπεράνθρωπες δυνατότητες και εγκληματικούς στόχους (Καλιγκάρι, Μαμπούζε, Νοσφεράτου) μπορεί επίσης να είναι φανταστικά τέρατα με ανθρώπινη περιβολή. Στην υπηρεσία τους βρίσκονται συνήθως διάφορα ρομπότ, αυτόματα, ζωντανές κούκλες έτοιμες να εκτελέσουν κάθε επιθυμία τους. Στις ταινίες αυτές, που συμβαίνουν σε παρελθόντα ή μέλλοντα χρόνο και διαδραματίζονται σ ένα φανταστικό, απειλητικό και μακάβριο σύμπαν δεσπόζουν τα εξπρεσιονιστικά σκηνικά με την αφύσικη προοπτική, τα γωνιώδη απίστευτα σχήματα, το δυσανάλογο των όγκων. Ακόμα και τα «εξωτερικά», το φως της μέρας και οι σκιές είναι ζωγραφισμένα. Στα χαρακτηριστικότερα δείγματα του είδους ανήκουν Το εργαστήρι του δόκτορα Καλιγκάρι (1919) του Ρόμπερτ Βίνε, το Γκόλεμ (1920) του Πωλ Βάγκενερ, ο Νοσφεράτου (1921) του Φρήντριχ Μουρνάου, η Μητρόπολις (1926) του Φριτς Λανγκ. Ρεαλιστικές / Ψυχολογικές ταινίες Η κατηγορία αυτή δημιουργείται ως αντίδραση στις υπερβολές του εξπρεσιονισμού και χαρακτηρίζεται από μια τάση προς την ηθογραφία και το ρεαλισμό. Σ αυτές τις ταινίες η δράση περιστρέφεται γύρω από τις κρυφές σκέψεις και τα συναισθήματα των ηρώων. Ομως και εδώ η αντιορθολογική διάσταση είναι προφανής καθώς ο κόσμος του πάθους και της διαφθοράς που κυριαρχεί σ αυτές εμφανίζεται ως αναπόφευκτος και χρησιμοποιείται κυρίως για συγκινησιακή εκμετάλλευση. Διαιρείται σε δύο κατηγορίες: τις «ταινίες δωματίου» (Κammerspielfilm) και τις «ταινίες δρόμου». Στην πρώτη οι ήρωες προέρχονται από τα χαμηλότερα στρώματα της κοινωνίας και ο φιλμικός χώρος είναι φτωχογειτονιές με βρώμικα και καταθλιπτικά εσωτερικά, δρόμους και περίχωρα. (Η σκάλα υπηρεσίας 1921 του Πάουλ Λένι, Συντριμμένος 1921 του Λούπου Πικ, Ο τελευταίος άνθρωπος 1924 του Φρήντριχ Μουρνάου). Οι «ταινίες δρόμου» αποτελούν ατομικές σπουδές της κατάπτωσης των μικροαστών ή μεσοαστών πρωταγωνιστών τους που εγκαταλείπουν την οικογένεια και το σπιτικό τους για να αναζητήσουν τις ηδονές της πόλης. Στις ταινίες αυτές κυριαρχούν ο κυνισμός, η παραίτηση, η απογοήτευση ενώ συχνά βασικό σκηνικό τους αποτελεί ένας χώρος διασκέδασης στα όρια του υποκόσμου (καμπαρέ, πορνείο, τσίρκο). Ο δρόμος (1923) του Καρλ Μπρούνε, Ο δρόμος χωρίς χαρά (1925) και το Το κουτί της Πανδώρας (1929) του Γκέοργκ Παμπστ. Στην παράδοση των ρεαλιστικών ταινιών (με στοιχεία και από τις δύο υποκατηγορίες) ανήκει και το μεγαλύτερο επίτευγμα των αρχών της δεκαετίας του 1930 (και ύστερης περιόδου του εξπρεσιονισμού) Μ του Φριτς Λανγκ, με ήρωα έναν ψυχωτικό δολοφόνο που δεν μπορεί να αντισταθεί στην τάση του να δολοφονεί μικρά κορίτσια. Η ταινία είναι εξίσου θαυμαστή για την απεικόνιση της άρρωστης προσωπικότητας του κεντρικού ήρωα (με τη λαμπρή ερμηνεία του Πήτερ Λόρε), τη συνεχή εξίσωση αστυνομίας και υποκόσμου και την πραγματικά υποδειγματική χρήση του ήχου (η ταινία δεν έχει καθόλου μουσική). Η αισθητική του γερμανικού εξπρεσιονισμού επηρέασε βαθιά τον αμερικανικό κινηματογράφο οι δε μεγιστάνες της βιομηχανίας έσπευσαν να προσκαλέσουν στη χώρα τους σημαντικότερους εκπροσώπους του. Το μεταναστευτικό αυτό ρεύμα 2

3 ισχυροποιήθηκε με την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία όταν οι περισσότεροι Γερμανοί καλλιτέχνες (Λανγκ, Παμπστ, Μπρεχτ, Βάιλ) ζήτησαν διέξοδο στην Αμερική. Στο τέλος της δεκαετίας του 1920 πάντως η απώλεια των πιο προικισμένων δημιουργών, τεχνικών και ηθοποιών και μια τάση «διεθνοποίησης» των ταινιών του γερμανικού εξπρεσιονισμού που προκάλεσαν οι βλέψεις προς μια ευρύτερη αγορά επέφεραν τη σταδιακή παρακμή του εξπρεσιονισμού. Το ιδεολογικό υπόβαθρό του γερμανικού εξπρεσιονισμού. Στο βιβλίο του από τον Καλιγκάρι στον Χίτλερ ο Ζήγκφριντ Κρακάουερ υποστηρίζει ότι οι γερμανικές ταινίες από το τέλος του πρώτου παγκόσμιου ως την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία αποκαλύπτουν μια σταθερή τάση προς τον απολυταρχισμό. Καταρχάς δεν υπάρχει άλλη επιλογή ανάμεσα στην τυραννία και το χάος της αναρχίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Εργαστήρι του Δόκτορα Καλιγκάρι όπου η επιλογή είναι ανάμεσα στο άσυλο (τυραννία) και το πανηγύρι (χάος). Καμιά από τις μείζονες ταινίες αυτής της περιόδου δεν δείχνει να εμπεριέχει τη δυνατότητα δημοκρατικής δράσης και κυριαρχίας του λογικού πάνω στο πεπρωμένο. Σημειώνει επίσης την κατασκευή στο στούντιο φανταστικών κόσμων και τη ροπή προς την οργάνωση που απαιτεί υποταγή. Το ένστικτο και το μοιραίο κυβερνούν. Αυτό είναι εξίσου εμφανές «στις ταινίες του δρόμου» όπου οι άνθρωποι οδηγούνται στη διαφθορά από τα δικά τους τα πάθη και στις φανταστικές ταινίες όπου ένα άγνωστο και εχθρικό πεπρωμένο περιβάλλει τη ζωή των χαρακτήρων. Ο γερμανικός λαός αποδέχθηκε σε μεγάλο βαθμό αυτή την οπτική του κόσμου και ο Χίτλερ, που το κατάλαβε πολύ καλά, αποφάσισε να το χρησιμοποιήσει σ ένα πρόγραμμα προπαγάνδας. Τελικά ο Κρακάουερ υποστηρίζει ότι η φαντασία και η οπισθοδρόμηση είναι πανταχού παρούσες: η αποφυγή των πραγματικών προβλημάτων σε ένα μη πραγματικό κόσμο, όπως στις φανταστικές ταινίες η επαναλαμβανόμενη εικόνα ενός μετανοημένου ανδρικού κεφαλιού στο στήθος μιας μητρικής γυναίκας στις «ταινίες του δρόμου». Διαβάζει αυτά τα συμβολικά σημεία ως στοιχεία πολιτικής παράλυσης που οδηγούν στην παθητική αποδοχή του Ναζισμού,. Η ανάλυση του Κρακάουερ επικρίθηκε ως σχηματική (κίνδυνος εγγενής όταν εφαρμόζει κανείς μια «θέση» σε μια κατηγορία τόσο ποικίλη όσο μια εθνική κινηματογραφική παραγωγή). Όμως οι επικριτές του δεν κατάφεραν πραγματικά να δημιουργήσουν μια πειστική θέση που να μπορεί να αντικαταστήσει τη δική του. Άρθρο Μ. Τrillo (Thimothy J. Corrigan, A short Guide to writing about films, Longman, 6th edition, 2007) Η Αντανάκλαση του Μ: Η Γερμανία ως Πολιτισμός σε κρίση (Ο τίτλος αποτελεί μια σαφή και ακριβόλογη περιγραφή του περιεχομένου του κειμένου) Το Μ του Φριτς Λανγκ είναι μια τρομακτική και γεμάτος σασπένς ιστορία που αναφέρεται σ έναν ψυχωτικό δολοφόνο παιδιών. Είναι μια ταινία γνωστή για τις τεχνικές της επιτεύξεις: λιτή και εφευρετική χρήση του ήχου, αξιοσημείωτη χρήση παράλληλου μοντάζ, εντυπωσιακές εικαστικές συνθέσεις τόσο λεπτομερείς και υποβλητικές όσο οι ζωγραφικοί πίνακες. Εξαιτίας αυτών των επιτεύξεων το Μ θα συγκινεί κοινά διαφορετικών γενεών και διαφορετικής εθνικότητας. Αλλά για τη δική μου οπτική η ταινία του Λανγκ είναι περισσότερο αξιοσημείωτη ως αντανάκλαση της ταραγμένης Γερμανίας στις αρχές της δεκαετίας του Είτε έγινε συνειδητά είτε 3

4 όχι το Μ μοιάζει να λειτουργεί ως καθρέφτης της ανόδου του φασισμού στη Γερμανία όμως αντανακλώντας αυτήν την άνοδο η ταινία είναι ίσως πιο σημαντική ως απόπειρα αποκάλυψής της στο γερμανικό κοινό που είχε εμπλακεί με το φασισμό και την ανάπτυξή του. (καθορισμός προβλήματος που οδηγεί σε καθαρή και εστιασμένη θέση ). Όπως είναι γνωστό η γερμανική κουλτούρα στη δεκαετίες του 1920 και αρχές 1930 βρέθηκε σε κρίση. Η σταδιακή κατάρρευση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης από το 1919 ως το 1933 δημιούργησε μια κοινωνία που έμοιαζε να ζει σ ένα είδος χάους και ταραχής, ένα χάος που ήταν οικονομικό, κοινωνικό και ψυχολογικό. Η φτώχεια, η ανεργία, και η κατάθλιψη εξαπλώθηκαν σ ολόκληρη την κοινωνία και η σταθερή έννοια της προσωπικής ταυτότητας που είχε θεμελιωθεί στη γερμανική παράδοση και σε μια πολύ οργανωμένη γερμανική κοινωνία έμοιαζαν να έχει καταστραφεί από την συντριπτική ήττα του Πρώτου Παγκόσμιου (σύντομη αλλά περιεκτική αναφορά στο πολιτιστικό και ιστορικό background). Αυτή η γενικότερη κατάρρευση της τάξης και η αστάθεια αντανακλώνται στα μείζονα καλλιτεχνικά έργα της περιόδου. Οι γεμάτοι εφιάλτες πίνακες του Νορβηγού Edvard Munch είναι εμβληματικοί για ολόκληρη τη σχολή των Γερμανών εξπρεσιονιστών καλλιτεχνών που εστιάζουν στο σκοτεινό, ταραγμένο κόσμο πίσω από την ήρεμη επιφάνεια της καθημερινότητας. (Το γενικότερο πλαίσιο συνδέεται ειδικότερα με τις καλλιτεχνικές παραδόσεις). Καθοριστικά είναι και τα γραπτά του Φρόιντ στη διάρκεια αυτής της περιόδου με την έμφασή τους στο σκοτεινό ασυνείδητο πίσω από τη συνειδητή ζωή ανδρών και γυναικών και σ έναν πολιτισμό γεμάτο κρυφή δυσφορία (John Willet) O γερμανικός εξπρεσιονιστικός κινηματογράφος της δεκαετίας του 1920 αφορούσε επίσης την κρίση και την απεικόνισή της. Όπως ο Ζήγκφριντ Κρακάουερ και η Λότε Αϊσνερ έδειξαν, μερικές από τις πιο σημαντικές ταινίες αυτής της περιόδου απεικονίζουν μια «στοιχειωμένη οθόνη» που αντανακλά την ασταθή πραγματικότητα της κοινωνίας. (Παράθεση της πηγής της πληροφορίας). Από το Εργαστήρι του Δόκτορα Καλιγκάρι στον Νοσφεράτου η πλειονότητα αυτών των ταινιών είναι για την τρέλα και την καταστροφή, και ακόμα και στις ρεαλιστικές «ταινίες δρόμου» τα σκηνικά και η πλοκή περιγράφουν έναν κόσμο που καταρρέει σε ερείπια. Στους τυράννους και ψυχοπαθείς που ελέγχουν το χάος σ αυτές τις ταινίες, πολλοί θεατές είδαν το προμήνυμα του Χίτλερ, τον Καλιγκάρι που θα χρησιμοποιούσε την ανασφάλεια της κρίσης σαν όχημα για μαζική καταστροφή (Κρακάουερ Αϊσνερ). (Το πολιτιστικό και ιστορικό συγκείμενο εδραιώνεται περαιτέρω σε δυο κινηματογραφικά κινήματα και δύο ταινίες κλειδιά. Σ όλη αυτήν την παράγραφο ο συγγραφέας υπενθυμίζει στους αναγνώστες του τον βασικό τίτλο και τη θέση του («η κρίση»). Αυτά τα μοτίβα είναι κεντρικά στο Μ που αντλεί απ αυτήν την εξπρεσιονιστική παράδοση στην οποία και ο ίδιος ο Λανγκ δούλεψε στη διάρκεια της δεκαετίας του O κεντρικός χαρακτήρας Beckert (Peter Lorre) είναι ένας άνθρωπος που έχει καταληφθεί από κάτι που δεν μπορεί να ελέγξει, μια παράφρονα παρόρμηση να δολοφονεί παιδιά. Πίσω από το πράο και ήσυχο παρουσιαστικό του και στο μέσον της καθημερινής ζωής ο παράφρων δολοφόνος αρχίζει να ρίχνει τον κόσμο στο χάος. (Η πρώτη παράγραφος λειτουργεί ως μετάβαση «αυτά» και ως θεματική πρόταση στρεφόμενη στην ανάλυση της υπό συζήτηση ταινίας. Πολύ σύντομη σύνοψη του κεντρικού θέματος της ταινίας). Στιλιστικά η ταινία αντλεί και από την εξπρεσιονιστική και από την παράδοση «ρεαλισμού του δρόμου» των γερμανικών 4

5 ταινιών. Η παραφροσύνη δείχνεται, από τη μια μεριά, σε μια σειρά σπειροειδών κλιμάκων που παραπέμπουν σε παγίδα και ιλιγγιώδη έλλειψη προοπτικής. Αντιστρόφως, υπάρχει ο ρεαλισμός του δρόμου, της κοινωνικής ένδειας και της ζωής του υποκόσμου, που δίνει στο Μ ένα είδος ντοκιμαντερίστικης όψης. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, σε αντίθεση με κάποιες εξπρεσιονιστικές ταινίες, είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς τον ονειρικό κόσμο του ψυχολογικού χάους από το κοινωνικό χάος του δρόμου. Ή για να το θέσουμε με τους όρους της ιστορίας, ο Λάνγκ κάνει σ αυτήν την μετα-εξπρεσιονιστική ταινία δύσκολη την απόφανση αν ο Beckert είναι ένας διαβολικός παράφρονας ή ένα θύμα μια κάποιας δύναμης που διατρέχει όλη την κοινωνία. (Εστιάζοντας πάντα στην ταινία, ο γράφων συνδέει θέματα μορφής και στυλ με την ευρύτερη πολιτιστική και κοινωνική ιστορία. Αντίστοιχα συνδέει τη συζήτηση δύο γερμανικών φιλμικών παραδόσεων που διαποτίζουν την ταινία). Η ταινία κάνει αυτή τη σύγχυση και την κρίση που συνεπάγεται απολύτως ρητή κάποιες στιγμές. Ο νόμος και η τάξη της αστυνομίας που ψάχνει για τον Βeckert ταυτίζονται με και είναι σχεδόν αδύνατο να διαχωριστούν από τον όχλο του εγκληματικού υπόκοσμου που επίσης ψάχνει τον Βeckert. Τέλος υπάρχουν οι προσεκτικά ενορχηστρωμένες σκηνές του όχλου (όπως στην τελική δίκη), που παρουσιάζονται τόσο υστερικές και αιμοδιψείς όσο αξιολύπητος μοιάζει ο δολοφόνος. (Θεματική πρόταση που επαναφέρει την βασική θέση και εισάγει την ανάλυση. Ρητά, συγκεκριμένα παραδείγματα περιγράφονται με τις ακριβείς τεχνικές λεπτομέρειες από την ταινία). (Αυτές τις στιγμές δεν μπορώ παρά να σκεφτώ τις εγκληματικές πράξεις των Ναζί στο όνομα του νόμου και της τάξης ή τα θαυμάσια συντεταγμένα πλήθη των στρατιωτών που έγιναν πολεμικές μηχανές). (Μια προσωπική σκέψη εισάγεται που διαστέλλει ευφυώς τα θέματα της ταινίας). Υπάρχει, λοιπόν, μια σειρά από διπλές εικόνες ή διπλές αντανακλάσεις στο Μ που μοιάζουν να μπερδεύουν τα ερωτήματα μιας κοινωνίας σε κρίση. Από πού προήλθε αυτή η κρίση; Πού είναι η τάξη και που η αταξία; Πού είναι το εφιαλτικό όνειρο και που η πραγματικότητα; Αυτή η διπλή εικόνα και τα ερωτήματα που θέτει είναι πιο φανερά στο χαρακτήρα του Beckert, ειδικότερα κάποιες φορές που εκείνος και το κοινό εξετάζουν την εικόνα του. Συχνά ο Beckert εξετάζει τον εαυτό του και τον βλέπει σε καθρέφτες, αναζητώντας τον παράφρονα που υπάρχει κάπου μέσα του. Σ ένα σημείο, ο Λανγκ δείχνει τον Beckert να κοιτάζει σε μια βιτρίνα, όπου η εικόνα του εμπεριέχεται σ ένα κάδρο μέσα στην κινηματογραφική εικόνα ένα κάδρο που δημιουργείται από μιαν αντανάκλαση μαχαιριών απλωμένων σε σχήμα διαμαντιού μέσα στο κατάστημα. Εδώ, ο συνήθης άνθρωπος - του- δρόμου γίνεται μια απειλητική αντανάκλαση του εαυτού του. Αργότερα ο Beckert διαπιστώνει ότι αναγνωρίστηκε και ξεσκεπάστηκε βλέποντας μιαν αντανάκλαση σε μιαν άλλη εικόνα καθρέφτη που παρουσιάζει το αποκαλυπτικό «Μ» στην πλάτη του. (Πιο συγκεκριμένη περιγραφή που ασχολείται και με το τι παρουσιάζεται και με το ποια μορφή παίρνει). Αυτό που εκτίθεται σε όλα αυτά τα διαφορετικά πλάνα δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα. Όμως στο καθένα, είναι η σκοτεινή πλευρά, η διαταραχή, οι δολοφονικές παρορμήσεις του εαυτού (και της κοινωνίας) που αναζητούνται και αποκαλύπτονται. Επιπλέον, στις περισσότερες απ αυτές τις εικόνες καθρέφτη, η κάμερα τοποθετεί το κοινό σε μια τέτοια γωνία που να μοιάζει ότι συμμετέχει σ αυτή την αντανάκλαση βλέποντας είτε πάνω από τον ώμο του Beckert ή κατευθείαν την ίδια την αντανάκλαση. Όπως η ταινία δημιουργεί μια περίεργη συμπάθεια για τον παράφρονα 5

6 Beckert, έτσι κι αυτές οι εικόνες καθρέφτη μοιάζουν να υποχρεώνουν το κοινό να δει τη δική του σκοτεινή πλευρά στις αντανακλώμενες εικόνες ενός ψυχωτικού δολοφόνου. [Ο συγγραφέας διευρύνει την ανάλυση κάποιων θεμάτων και μορφικών στρατηγικών του (η κρίση εμπεριέχεται στις «εικόνες καθρέφτη») για να περιγράψει πώς οι εικόνες στην οθόνη απευθύνονται και προκαλούν το κοινό]. Αν λοιπόν το Μ, όπως κι άλλες γερμανικές ταινίες του τέλους της δεκαετίας του 1920 και αρχών της δεκαετίας του 1930, είναι έμμεση αντανάκλαση μια γερμανικής κουλτούρας σε κρίση, είναι επίσης κάτι περισσότερο από μια απλή αντανάκλαση. Συνδυάζοντας τις δύο παραδόσεις του εξπρεσιονισμού και του ρεαλισμού του δρόμου, κάνει τους εφιάλτες πραγματικότητα και την πραγματικότητα εφιάλτη με τρόπο πολύ πιο ανησυχητικό από τις περισσότερες γερμανικές ταινίες της εποχής. Ίσως ήταν αυτό που οι γερμανικές αρχές αναγνώρισαν όταν υποχρέωσαν τον Λανγκ να αλλάξει τον πρωτότυπο τίτλο Ένας δολοφόνος ανάμεσά μας, γιατί σκέφτηκαν ότι ήταν πολύ προκλητικός πολιτικά. Όταν ο Λανγκ εγκατέλειψε τη ναζιστική Γερμανία λίγα χρόνια αργότερα, είχε προφανώς αντιληφθεί ότι καμιά ταινία, ακόμα και τόσο δυνατή όπως το Μ, δε θα ήταν αρκετή να σταματήσει το τυραννικό σκοτάδι που απλωνόταν στους δρόμους της Γερμανίας. (Μια δραματική διεύρυνση των κύριων σημείων του δοκιμίου, αλλά αυτή τη φορά με όρους ιστορίας του κινηματογραφιστή, του δημιουργού πίσω από την ταινία) Bιβλιογραφία Lotte Εisner, The Haunted Screen. Univ. of California Press, Berkeley: 1969 Siegfried Kracauer,. From Caligari to Hitler. Princeton UP, Princeton:1947 John Willet,. Expressionism. New York: McGraw Hill, 1970 A bout de souffle (1959, Με κομμένη την ανάσα) Σκηνοθεσία: Jean-Luc Godard Σενάριο: François Truffaut, Jean-Luc Godard Φωτογραφία: Raoul Coutard Ερμηνεία: Jean-Paul Belmondo, Jean Seaberg Εισαγωγή στο γαλλικό Νέο Κύμα Οι πρωτεργάτες του Νέου Κύματος (Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, Φρανσουά Τρυφώ, Κλωντ Σαμπρόλ, Ερίκ Ρομέρ, Ζακ Ριβέτ) ξεκίνησαν από το χώρο της κριτικής πριν περάσουν στην σκηνοθεσία γράφοντας μια σειρά από πύρινα άρθρα στο περιοδικό Cahiers du Cinéma (Kαγιέ ντι Σινεμά = Τετράδια του Κινηματογράφου) που ίδρυσε ένας πολύ σημαντικός θεωρητικός της έβδομης τέχνης, ο Αντρέ Μπαζέν στα Τα κείμενα αυτά αποτελούν τη «Θεωρία του Δημιουργού» (théorie d auteur) και δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στο ρόλο του προσωπικού κινηματογράφου υπό καλλιτεχνικό έλεγχο. Θεωρώντας τον κινηματογράφο τέχνη και το σκηνοθέτη δημιουργό, έγιναν κυρίαρχη άποψη στη Γαλλία και παγκοσμίως. (Την ίδια άποψη με τα Cdc εξέφρασαν στην Αγγλία το περιοδικό Movie και στην Αμερική ο κριτικός Άντριου Σάρρις). Αυτό που ευρέως θεωρήθηκε ως εμπορικό ψυχαγωγικό μέσο συλλογικής κατασκευής και μαζικής κατανάλωσης αποδείχθηκε κάτω από τις σωστές συνθήκες ικανό για την 6

7 πολυπλοκότητα και τις λεπτές αποχρώσεις των παραδοσιακών τεχνών. Οι εκπρόσωποι του Νέου Κύματος κατάργησαν τις παλιές συμβάσεις και δημιούργησαν νέες που μπορούσαν να εκφράσουν μια πλήρη γκάμα εσωτερικών και εξωτερικών καταστάσεων. Αν και ελάχιστα έθεσε σε αμφισβήτηση την κυριαρχία των πιο παραδοσιακών λαϊκών μορφών, αυτό το νέο είδος δημιουργίας άνοιξε ένα μικρό αλλά βιώσιμο κύκλωμα διανομής «δύσκολων» ταινιών για επιλεκτικό ακροατήριο. Ο όρος Νέο Κύμα, δημοσιογραφικής προέλευσης, καλύπτει ένα ευρύ φάσμα σκηνοθετών πολλοί από τους οποίους ελάχιστη σχέση έχουν μεταξύ τους κοινός τόπος των έργων του είναι η κατάργηση κάθε αφηγηματικής σύμβασης που χαρακτήριζε τον κινηματογράφο μέχρι την εποχή του και η απόλυτη θεματική και αισθητική ελευθερία που αγγίζει τα όρια της εκκεντρικότητας. Τα έργα του χαρακτηρίζονται από μια κοινή φιλοσοφική βάση (τα έργα των Ζαν-Πωλ Σαρτρ και Αλμπέρ Καμύ) και μιαν αποστασιοποιημένη αντισυναισθηματική προσέγγιση των πραγμάτων (με εξαίρεση τον Φ. Τρυφώ) που παραπέμπει στον Μπέρτολντ Μπρεχτ. Ταυτόχρονα υπάρχει ένα συνεχές παίξιμο με τα ίδια τα κινηματογραφικά μέσα που οδηγεί στην πλήρη ανατροπή και αναδιάρθρωση των κινηματογραφικών κωδίκων. Οι ταινίες των σκηνοθετών του Νέου Κύματος είναι γεμάτες από «κινηματογραφοφιλικές» αναφορές (σε παλαιότερους δημιουργούς όπως οι Ζαν Βιγκό, Χάουαρντ Χωκς, Ζαν Ρενουάρ κ.ά) και χαρακτηρίζονται από ελλειπτικές αντισυμβατικές τεχνικές ο χώρος και ο χρόνος οργανώνονται σύμφωνα με τις ανάγκες του σκηνοθέτη και των ηρώων του και όχι σύμφωνα με τις απαιτήσεις της χωροχρονικής συνέχειας οι ηθοποιοί αφήνονται ν αυτοσχεδιάζουν το γύρισμα γίνεται σε αυθεντικούς χώρους με τη χρήση ελαφρών φωτιστικών που επιτρέπουν μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων εκείνο όμως που χαρακτηρίζει ίσως περισσότερο την αισθητική του Νέου Κύματος είναι η κατάργηση της ψευδαίσθησης του κινηματογραφικού θεάματος με τη χρήση κάθε μέσου που υπενθυμίζει στο θεατή ότι βλέπει μια κινηματογραφική ταινία: επαναφορά παλιών τεχνικών του βωβού (ίρις, διάτιτλοι «μάσκες» που περιορίζουν το κάδρο, αργή και γρήγορη κίνηση, στοπ καρέ), μετατροπή και των ίδιων των σκηνοθετών σε ηθοποιούς στις ταινίες τους ή τις ταινίες συναδέλφων του άλλωστε πολλές από τις ταινίες αναφέρονται στις ίδιες τις ταινίες και τη διαδικασία πραγματοποίησής τους. (Aνάλυση στο David Bordwell, Kristin Thomson, Eισαγωγή στην τέχνη του κινηματογράφου, ΜΙΕΤ 2004, Tζένη Τζένη (1966) Σενάριο: Ασημάκης Γιαλαμάς Κώστας Πρετεντέρης Σκηνοθεσία: Ντίνος Δημόπουλος Φωτογραφία: Νίκος Καβουκίδης Μουσική: Κώστας Καπνίσης Ερμηνεία: Τζένη Καρέζη, Ανδρέας Μπάρκουλης, Λάμπρος Κωνσταντάρας, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος 7

8 Eισαγωγή στη μαζική παραγωγή του ελληνικού κινηματογράφου ( ) O Eλληνικός κινηματογράφος αποτελεί ένα αντικείμενο που έχει πρόσφατα αρχίσει ν απασχολεί την επιστημονική έρευνα. Ο διαχωρισμός της ιστορίας του σε περιόδους δεν είναι εύκολος, γιατί τα όρια μετάβασης από τη μία περίοδο στην άλλη δεν είναι πάντοτε σαφή. Με την επιφύλαξη αυτή θα ορίζαμε την πρώτη περίοδο από το κατά την οποία ο ελληνικός κινηματογράφος προσπαθεί ν αποκτήσει υπόσταση 2 τη δεύτερη από το όταν αποκτά τα χαρακτηριστικά της μαζικής παραγωγής (το 1955 o αριθμός των παραγομένων ταινιών διπλασιάζεται). Οι βάσεις της μαζικής παραγωγής τέθηκαν στη χειρότερη δυνατή περίοδο της ελληνικής ιστορίας. Η άμεση μετεμφυλιακή περίοδος χαρακτηρίζεται από μιαν οικονομία σε πλήρη διάλυση ενώ στο πολιτικό επίπεδο επικρατεί η τρομοκρατία της άκρας δεξιάς που είναι συνώνυμη της πνευματικής παρακμής και της αυτολογοκρισίας. Σ όλα αυτά θα πρέπει να προστεθεί και η γενικότερη τεχνική καθυστέρηση του ελληνικού κινηματογράφου: στα πρώτα τριάντα χρόνια του κινηματογράφου όταν διεθνώς παράγονται τα σημαντικότερα έργα του βωβού και τίθενται οι βάσεις της κινηματογραφικής βιομηχανίας του ομιλούντος οι ελληνικές ταινίες προσπαθούν ακόμα ν αποκτήσουν ευκρινή φωτογραφία ενώ η εισαγωγή του ήχου γίνεται με υπερδεκαετή καθυστέρηση 3. Κι όμως μέσα σ αυτές τις συνθήκες θα δημιουργηθεί γρήγορα ένα σημαντικό κύκλωμα παραγωγής και διανομής που παρ όλη την άναρχη δομή του θα διατηρηθεί σε πλήρη ακμή για περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια. Κινητήριος μοχλός ανάπτυξής του είναι η τεράστια ζήτηση καθώς οι ελληνικές ταινίες αποτελούν τη μόνη ψυχαγωγική διέξοδο για τον αγροτικό πληθυσμό που η εσωτερική μετανάστευση σώρευσε στις πόλεις με την ελπίδα ανεύρεσης εργασίας και πολιτικής ασφάλειας. Πρόκειται για ένα εν πολλοίς αναλφάβητο κοινό που διψά για το φθηνό και οικείο θέαμα που του προσφέρουν οι συνοικιακοί κινηματογράφοι. Ο αριθμός των εταιριών που εμφανίζονται την περίοδο που εξετάζουμε είναι μυθικός (μόνο στη δεκαετία εμφανίζουν δραστηριότητα 243 εταιρείες) καθώς ο χώρος του κινηματογράφου κατακλύζεται απ όσους ψάχνουν μιαν ευκαιρία για εύκολο πλουτισμό 4. Οι περισσότερες θα εξαφανιστούν μετά από 2-3 ταινίες ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό θα μονοπωλήσουν 3-4 μεγάλες εταιρείες 5. Εκτός από τη χρηματοδότηση από εμπορικές εταιρείες με σκοπό το κέρδος, η μαζική παραγωγή χαρακτηρίζεται από την οργάνωση σε τυποποιημένα γένη με θεατρική μορφή (φαρσοκωμωδία, δράμα, ταινίες φουστανέλλας, μιούζικαλ), την έμφαση στο μυθοπλαστικό σενάριο και κυρίως την κυριαρχία του ηθοποιού. Σαφώς συντηρητικές 2 Το 1906 ο Γάλλος οπερατέρ της Γκωμόν, Λεόνς, γυρίζει το πρώτο ελληνικό «ζουρνάλ» (επίκαιρα) με θέμα τους ενδιάμεσους Ολυμπιακούς αγώνες. Αγλαϊα Μητροπούλου, Ελληνικός Κινηματογράφος, Αθήνα 1984, σ Γρηγόρης Γρηγορίου, Μνήμες σε άσπρο και μαύρο, Αιγόκερως, Αθήνα Χρυσάνθη Σωτηροπούλου, Ελληνική Κινηματογραφία, Θεμέλιο, Αθήνα 1989, σ Aπό τις μικρότερες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη δεκαετία του 60 σημαντική είναι η Κλακ Φιλμ που ίδρυσε ο Απόστολος Τεγόπουλος και στρέφεται κυρίως στην παραγωγή μελό με τεράστια εισπρακτική επιτυχία. Η εταιρεία τροφοδοτεί με τα προϊόντα της τους μετανάστες της Δυτικής Γερμανίας για τους οποίους υπάρχει ειδικό τμήμα διανομής. 8

9 οι ταινίες της μαζικής παραγωγής αποτυπώνουν εν τούτοις, λόγω της φύσης του μέσου, μια σειρά από σημαντικές πληροφορίες για τη μετεμφυλιακή Ελλάδα. Για παράδειγμα κάποιες από τις κωμωδίες της δεκαετίας του 60 (Υπάρχει και φιλότιμο του Αλέκου Σακελλάριου -1965, Η κόμησσα της φάμπρικας του Ντίμη Δαδήρα από το ομώνυμο θεατρικό έργο των Γιαλαμά-Πρετεντέρη 1969, Τζένη-Τζένη του Ντίνου Δημόπουλου σε σενάριο Γιαλαμά-Πρετεντέρη 1969) δίνουν ευθέως ή παρεπιπτόντως σημαντικά στοιχεία για την οικονομική και κοινωνική κατάσταση της εποχής τους. Φυσικά το πολιτικό στοιχείο παραμένει πάντοτε υπό έλεγχο καθώς στην εξέλιξη της ταινίας έχουμε πάντοτε ένα πέρασμα από το γενικό στο ειδικό, από το δημόσιο στο ιδιωτικό από το πολιτικό στο ερωτικό. Το ίδιο ισχύει για την απεικόνιση της οικονομικής κρίσης της πρώιμης μετεμφυλιακής περιόδου (Σάντα Τσικίτα του Αλέκου Σακελλάριου από το ομώνυμο θεατρικό έργο των Σακελλάριου- Γιαννακόπουλου το 1953, Ο Φανούρης και το σόι του του Δημήτρη Ιωαννόπουλου, από το ομώνυμο έργο των Σακελλάριου-Γιαννακόπουλου 1957). Παρά τη θεατρική μορφή τους και την άγνοια της κινηματογραφικής γλώσσας που αναδεικνύουν τα έργα τους, οι καλύτεροι από τους σκηνοθέτες της μαζικής παραγωγής καταφέρνουν να φτιάξουν ταινίες ισορροπημένες με έξυπνα ευρήματα, συχνά με κάποια ποίηση, σωστό συνδυασμό χιούμορ και συγκίνησης που βασιζόμενες σε πολύ καλές ερμηνείες αποτελούν ένα θέαμα διαχρονικό. Ταυτόχρονα πολλές από τις ταινίες αυτές, γυρισμένες με λιτότητα και σωστή οικονομία μέσων, διασώζουν το ανθρώπινο πρόσωπο μιας κοινωνίας που έχει πια εξαφανιστεί. Συχνά άλλωστε, όσο περισσότερο απομακρύνονται από τη στατική θεατρική μορφή τους, όσο πιο «κινηματογραφικές» και πλούσιες παραγωγές γίνονται (υιοθετώντας ουσιαστικά την τεχνική της διαφήμισης με τη συχνή χρήση των ζουμ και των πρόχειρων «θεαματικών εντυπωσιασμών»), τόσο χειρότερες είναι γιατί χάνουν τη γνησιότητα και το χιούμορ τους. Για παράδειγμα η πρώιμη παραγωγή του Σακελλάριου Λατέρνα, Φτώχια και Φιλότιμο, Η θεία από το Σικάγο, 1957 είναι σαφώς καλύτερη από την ύστερη Η κόρη μου η σοσιαλίστρια 1966, Η κόμησα της Kέρκυρας Ταυτόχρονα οι κωμικοί καρατερίστες που είχαν αποτελέσει τους ουσιαστικούς δημιουργούς τους αρχίζουν ν απομακρύνονται από τη σκηνή αφήνοντας το χώρο ελεύθερο για τους πολύ λιγότερο προικισμένους εκπροσώπους του σταρ-σύστεμ Rashomon (1950, ( 羅 生 門,, Ρασομόν) Σκηνοθεσία: Akira Kurosawa Σενάριο: Α.Κ, Shinobu Hashimoto (από τα βιβλία του Ryûnosuke Akutagawa, Rashomon και Ιn a Grove Φωτογραφία: Κazyo Miyagawa Eρμηνεία: Τοshiro Mifune, Machiko Kyô. Εισαγωγή στη μαζική παραγωγή του Ιαπωνικού Κινηματογράφου Ο Ιαπωνικός κινηματογράφος έχει πολλές αντιστοιχίες με τον αμερικάνικο. Πρόκειται για μαζική παραγωγή (πάνω από 400 ταινίες το χρόνο) που δημιουργείται από λίγα μεγάλα στούντιο τα οποία προήλθαν από τη συγχώνευση μικρότερων εταιριών. Ο αριθμός τους ποικίλλει κατά περιόδους, τα σημαντικότερα όμως είναι τα Nikkatsu, Shochiku, Toho που δημιουργούνται στις πρώτες δεκαετίες. Η μαζική αυτή 9

10 παραγωγή οργανώνεται με βάση τα γένη και τους κύκλους ταινιών: από τα 1925 παίρνουν την οριστική τους μορφή οι δύο μεγάλες κατηγορίες του ιαπωνικού κινηματογράφου jidai-geki (ταινίες εποχής που αναφέρονται στην περίοδο πριν το 1898 και gendai- geki (ταινίες με σύγχρονα θέματα). Σε αντίθεση όμως με την αμερικανική μαζική παραγωγή, στην αυστηρά ιεραρχημένη ιαπωνική κοινωνία η εσωτερική οργάνωση των ομάδων παραγωγής γίνεται γύρω από το σκηνοθέτη και όχι το σταρ όπως στο Χόλυγουντ. Όσον αφορά τα δομικά στοιχεία του ιαπωνικού κινηματογράφου (σαφής είναι κι εδώ ή παράδοση των Καμπούκι και Νο) χαρακτηριστική είναι η ανάπτυξη με μεγάλη αφηγηματική λιτότητα και οικονομία μέσων ενός κεντρικού θέματος γύρω από το οποίο δομείται όλη η εξέλιξη (χωρίς διανθίσεις ή παράλληλη ανάπτυξη μικρότερων θεμάτων) η συμμετρία (συχνή η ενασχόληση με ομάδες πρωταγωνιστών που κάνουν διαφορετικές επιλογές και ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους οι οποίοι παρουσιάζονται συμμετρικά) και το αυστηρό στυλιζάρισμα στην ερμηνεία το κοινό φιλοσοφικό υπόβαθρο mono no aware (η γνώση ότι καθετί γήινο είναι προσωρινό και ευτυχώς ή δυστυχώς δε μπορεί κανείς να κάνει τίποτα για να αλλάξει την πορεία των πραγμάτων) η ροπή προς την αισθηματολογία κυρίως στις ταινίες της σύγχρονης περιόδου ο αργός ρυθμός εξέλιξης (με εξαίρεση τον Κουροσάβα τα πλάνα και οι σκηνές μοιάζουν να τελειώνουν με «νεκρούς χρόνους» μετά την ολοκλήρωση της δράσης για να δώσουν τη δυνατότητα στο θεατή να συνειδητοποιήσει τα αισθήματα που μόλις εκφράστηκαν). Η «χρυσή περίοδος» του ιαπωνικού κινηματογράφου τοποθετείται στην περίοδο , όταν οι τρεις μεγάλοι δημιουργοί Ακίρα Κουροσάβα, Κένζι Μιζογκούτσι και Γιαζουχίρο Όζου δημιουργούν τα έργα της ωριμότητάς του εντυπωσιάζοντας τους δυτικούς στα διεθνή φεστιβάλ, όπου κερδίζουν τα σημαντικότερα βραβεία. Να σημειωθεί ότι η «ανακάλυψη» των Αμερικανών δημιουργών στην εποχή της μεταπολεμικής αμερικάνικης κατοχής, είχε καθοριστικές συνέπειες για τον ιαπωνικό κινηματογράφο. Fred Stillman, «Πέρα από την Κατανόηση και την Απόδειξη: H έκπληξη της συμπόνιας στο Ρασομόν» (Τimothy Corrigan, Patricia White, The film Experience, Bedfοrds/St. Martins Press 2004) Προετοιμασία Βλέποντας τις σημειώσεις του για το Ρασομόν, ένας φοιτητής καταρχάς σκέφτεται την ασυνήθιστη αφηγηματική του δομή. Ο γράφων διαπιστώνει ότι η αφηγηματική ένταση αναπτύσσεται γύρω από τις διαφορές αυτών των ανταγωνιστικών αφηγηματικών οπτικών, αποτέλεσμα των οποίων είναι η σκοτεινή ασάφεια γύρω από την αλήθεια αυτού του βίαιου και τραγικού συμβάντος. Ξαναβλέποντας την ταινία και προσπαθώντας να βελτιώσει την προβληματική του, ο γράφων αναπτύσσει μια θέση, μια καθαρή ερμηνεία της ταινίας: Στο Ρασομόν του Α.Κ., τέσσερις διαφορετικές απόψεις αντιπαραβάλλονται με τέσσερις διαφορετικές παραλλαγές της αλήθειας γύρω από μια βίαιη επίθεση. Στην κατάληξη της ταινίας, αφού μας έχουν παρουσιαστεί αυτές οι διαφορετικές αφηγηματικές απόψεις και η απόδειξή τους, η αρχική σύγχυση των τριών ανδρών είναι ακόμη πιο έντονη, δημιουργώντας χώρο για τη μόνη δυνατή απάντηση σ έναν κόσμο που κυριαρχείται από ιδιοτέλεια και αβεβαιότητα: τη συμπόνια 10

11 Το επόμενο βήμα του φοιτητή είναι να σχεδιάσει ένα διάγραμμα (πλάνο), στο οποίο χρησιμοποιεί θεματικές προτάσεις για να σημειώσει την ανάπτυξη του επιχειρήματος και τις θέσεις όπου θα παρουσιαστούν αποδείξεις κλειδιά: Πέρα από την Κατανόηση και την Απόδειξη: H έκπληξη της συμπόνιας στο Ρασομόν Πρόταση θέσης Ι.Κεντρικό στην ταινία είναι το δράμα της ερμηνείας και της απόδειξης. Α. Τέσσερις απολογισμοί του ίδιου τρομερού συμβάντος. Β. Η αρχική εστίαση στην απόδειξη. ΙΙ. Αν και περαιτέρω απoδείξεις παρουσιάζονται μέσω της οπτικής των διαφορετικών μαρτύρων, αυτές οι απoδείξεις δεν συμφωνούν πάντοτε μεταξύ τους και μοιάζουν να θολώνουν μια καθαρή ερμηνεία. Α. Αλληλοεπικαλύψεις και αντιφάσεις στην περιγραφή των γεγονότων Β. Το στιλέτο ως αποδεικτικό στοιχείο κλειδί ΙΙΙ. Η καρδιά των αποσπασματικών αφηγημάτων του Ρασομόν είναι η ιδιοτέλεια που διαμορφώνει αυτές τις διαφορετικές οπτικές. Α. Η βίαιη σεξουαλική επιθυμία του ληστή και το έγκλημα Β. Η ιστορία του της κατάκτησης και παράδοσης ΙV. Oι απόψεις και του άνδρα και της γυναίκας είναι ομοίως περισσότερο για τους εαυτούς τους. Α. Η ιστορία της συζύγου ως ανυπεράσπιστης γυναίκας Β. Η ιστορία τιμής και αυτοθυσίας του συζύγου V. H αφήγηση του ξυλοκόπου είναι πιο προβληματική αλλά εξίσου προσαρμοσμένη στις δικές του ανάγκες για αυτοδικαίωση και προστασία. Α. Η αναθεωρημένη του άποψη: ένας χυδαίος και δειλός κόσμος Β. Η ομολογία του της κλοπής της απόδειξης του στιλέτου. VI. Ότι καθεμιά απ αυτές τις οπτικές διαστρεβλώνεται από διαφορετικούς βαθμούς ηθικής χρεοκοπίας των ατόμων που τις λένε, αποδεικνύει και την φρικιαστική ασυναρτησία ενός κόσμου που καθορίζεται από ατομικά εγώ και τη διαφθορά αυτών των οπτικών από την ανθρώπινη ιδιοτέλεια. Α. Φυσική καταστροφή και ηθική διαφθορά Β. Το μοντάζ και η σύνθεση των πλάνων διευρύνουν αισθητά αυτή την έννοια της σύγχυσης, του αποπροσανατολισμού, και της αποτυχίας του να δει κανείς πράξεις και γεγονότα καθαρά. VII. Aν και το ανθρωπιστικό τέλος της ταινίας είναι μη αναμενόμενο (και κάπως αισθηματολογικό), αυτή η αιφνιδιαστική κατάληξη είναι που συνδέει την ταινία με τη σύγχρονη εποχή. Πέρα από την Κατανόηση και την Απόδειξη: Η έκπληξη της Συμπόνιας στο Ρασομόν Το σκηνικό που ανοίγει και κλείνει το Ρασομόν του Α. Κ. είναι η καταστραμμένη πύλη του Ρασομόν στην αρχαία πόλη του Κιότο. Στη διάρκεια μιας καταρρακτώδους βροχής, ένας ξυλοκόπος, ένας περαστικός και ένας ιερέας στριμώχνονται ο ένας πάνω στον άλλο, και ο πρώτος διηγείται μια φρικιαστική ιστορία βιασμού, φόνου και ενδεχομένως αυτοκτονίας, παρουσιασμένη από τέσσερις διαφορετικές οπτικές οι οποίες δομούν το αφήγημα της ταινίας. Ιδωμένη διαδοχικά με τα μάτια του εγκληματία, του γυναικείου θύματος, του νεκρού συζύγου και του ξυλοκόπου, 11

12 καθεμιά απ αυτές τις τέσσερις πλευρές αποδίδει μια εντελώς διαφορετική παραλλαγή των γεγονότων και της αλήθειας όσων συνέβησαν, και καθεμιά εισάγει διαφορετικές αποδείξεις για να υποστηρίξει αυτή την παραλλαγή. Παρά το ότι έχει ακούσει αυτές τις μαρτυρίες ο ιερέας δεν μπορεί παρά να μουρμουρίσει, «Δεν καταλαβαίνω». Επιπλέον, στο τέλος της ταινίας αυτή η αρχική σύγχυση των ανδρών είναι μεγαλύτερη από ποτέ, δημιουργώντας το έδαφος για τη μόνη δυνατή απάντηση σ έναν κόσμο που κυριαρχείται από εγωπάθεια και ανασφάλεια: συμπόνια. Το Ρασομόν είναι ένα δράμα απόδειξης και ερμηνείας. Όπως ο ξυλοκόπος και ο ιερέας εξομολογούνται στον περαστικό, η πρότυπη «παράσταση» των διαφορετικών μαρτυριών ήταν ένα αστυνομικό τμήμα όπου προσπαθούσαν να διαπιστώσουν την αλήθεια πίσω από ένα τρομερό έγκλημα στο οποίο μια ευγενής γυναίκα και ο σύζυγός της δέχθηκαν επίθεση στην έρημο εκείνη βιάστηκε και εκείνος σκοτώθηκε. Έτσι, η πρώτη οπτική γωνία είναι του ξυλοκόπου που ακολουθώντας τα ίχνη της απόδειξης στο δάσος ένα γυναικείο καπέλο, ένα ανδρικό, μια ζώνη, ένα φυλαχτό φθάνει στην ξαφνική ανακάλυψη του πτώματος ενός ευγενούς σαμουράι, με τα άκαμπτα μπράτσα και τις παλάμες του τεντωμένα αλλόκοτα προς τον τρομοκρατημένο ξυλοκόπο σ ένα κοντρ πλονζέ πλάνο. Λίγο αργότερα ένας άνδρας περιγράφει πώς συνέλαβε τον ληστή Tajomaru, τονίζοντας την ανακάλυψη των αποδεικτικών στοιχείων του αλόγου του σαμουράι καθώς και των «17 βελών» και ενός «Κορεάτικου ξίφους». Όμως ακόμα και η παρουσιαζόμενη ως αναμφισβήτητη άποψη και μαρτυρία τίθεται σε αμφισβήτηση όταν ο ληστής ξαφνικά καταγγέλλει και αρνείται την ερμηνεία ορισμένων λεπτομερειών από τον άνδρα. Παρόλο που περισσότερες αποδείξεις παρουσιάζονται μέσω της οπτικής των άλλων μαρτύρων, αυτές οι αποδείξεις δεν συμφωνούν μεταξύ τους και μοιάζουν να ακυρώνουν μια καθαρή ερμηνεία. Επιπλέον η σημασία, του διακοσμημένου με μαργαριτάρια στη λαβή του, στιλέτου, του όπλου που υποτίθεται πως σκότωσε το σύζυγο, αλλάζει δραματικά στις διάφορες αφηγήσεις, λειτουργώντας ως ένα αποδεικτικό σημείο που διαφοροποιεί την ερμηνεία των γεγονότων. Εστιάζοντας στην μεταβαλλόμενη θέση αυτού του στιλέτου, η καρδιά των αποσπασματικών αφηγημάτων του Ρασομόν, γίνεται η περιαυτολογία που καθορίζει κάθε άποψη. Ή με μεγαλύτερη ακρίβεια, κάθε παραλλαγή διαμορφώνεται περισσότερο γύρω από την προσωπική επιθυμία και απληστία του προσώπου που εξηγεί τι συνέβη παρά γύρω από τα πραγματικά γεγονότα και τις αποδείξεις. Ετσι, αυτό που οδηγεί στο αποτρόπαιο έγκλημα είναι η βίαιη σεξουαλική επιθυμία του ληστή που διακρίνει, σε μια έντονη εναλλαγή αντίστοιχων πλάνων που αρχίζει με τα αφυπνισμένα μάτια του, το γυμνό πρόσωπο και πόδι της συζύγου. Τούτου λεχθέντος, ολόκληρη η αφήγησή του εστιάζεται στην απληστία και την επιθυμία: εξαπατά και παγιδεύει τον ευγενή άνδρα λέγοντας ότι θα του πουλήσει πλούτη από ένα παλιό τάφο, και το λάγνο του βλέμμα προς τη νεαρή γυναίκα μεταβάλλεται γρήγορα σε βίαιη σεξουαλική επίθεση. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι στην οπτική του, οι επιθυμίες του και οι απαιτήσεις του ανταποκρίνονται σε εκείνες της γυναίκας που μετατρέπεται σε καθρέφτη της απληστίας και λαγνείας του όταν υποκύπτει εκστατικά στη σεξουαλική του επίθεση. Εκείνη τη στιγμή, το καθοριστικό αντικείμενο, το στιλέτο, γλιστράει από τα χέρι της, σύμφωνα με το ληστή, που ισχυρίζεται πως τότε σκότωσε το σύζυγο «έντιμα». 12

13 Αντίστοιχα οι οπτικές καθενός των συζύγων μοιάζουν να είναι κυρίως για τους εαυτούς τους. Από την αρχή, εκείνη εμφανίζεται συνετή και σοβαρή, καλυμμένη εν μέρει με πέπλα, χωρίς μακιγιάζ και προχωρώντας αργά με το άλογό της μέσα στο δάσος. Στην αφήγησή της γίνεται «μια φτωχή ανυπεράσπιστη γυναίκα» στην οποία ο σύζυγος της επιτίθεται νοσηρά μετά την επίθεση. Ανίκανη να αντέξει το γεμάτο μίσος βλέμμα του, προσποιείται ότι έχει λιποθυμήσει για να δει αργότερα το στιλέτο της στο στήθος του συζύγου της. Αντίθετα η αφήγηση του συζύγου, παρουσιάζει μια εικόνα επώδυνης αφοσίωσης και χαμένης τιμής, θρηνώντας από το τάφο του καθώς αφηγείται την αυτοκτονία του με το αμφιλεγόμενο στιλέτο. Φως και σκιά συνοδεύουν τις εικόνες της αφήγησης του, υποβάλλοντας μια αμφισημία και έλλειψη σιγουριάς ακόμη και σ αυτή τη μαρτυρία ενός νεκρού άνδρα. Τέλος, η μαρτυρία του ξυλοκόπου είναι ακόμη πιο προβληματική αλλά εξίσου προσανατολισμένη στις ανάγκες του για αυτό-δικαίωση και προστασία. Αφού εισάγει την ιστορία στην έναρξη της ταινίας, επιστρέφει για να προσφέρει μια τελική εκδοχή που αποκαλύπτει ψέματα και απάτες στην πρώτη του αφήγηση. Τώρα παραδέχεται ότι έγινε μάρτυρας ολόκληρης της σκηνής, και η μεταγενέστερη περιγραφή από την εν μέρει αδέξια εν μέρει τρομακτική μάχη των δύο ανδρών δείχνει ένα κόσμο που είναι κατεξοχήν ευτελής και άνανδρος, μια αντανάκλαση της δικής του ευτέλειας και άνανδρης θέσης, της αποτυχίας του να παρέμβει ή να αποκαλύψει πλήρως το τι είδε. Πιο ανησυχητικό ίσως είναι ότι παραδέχεται σιωπηρά ότι έκλειψε το κρίσιμο αποδεικτικό στοιχείο, το στιλέτο, με σκοπό να το πουλήσει για προσωπικό όφελος. Ότι καθεμιά από τις διαφορετικές οπτικές γωνίες διαστρεβλώνεται από διαφόρων βαθμών ηθική αδυναμία εκ μέρους των ατόμων που βρίσκονται πίσω του υποδεικνύει την πηγή της τρομακτικής αοριστίας και του χάους αυτού του κόσμου. Αυτός είναι ένας κόσμος που περιγράφεται από τον ιερέα στην αρχή ως γεμάτος από «πόλεμο, σεισμούς, άνεμο, φωτιά, πείνα, πανούκλα χρόνια γεμάτα καταστροφή εκατοντάδες άνθρωποι πεθαίνουν σαν ζώα». Στυλιστικά, το έξοχο μοντάζ και οι συνθέσεις των πλάνων του Ρασομόν, δραματοποιούν αυτόν τον κόσμο σύγχυσης και αποπροσανατολισμού, στον οποίο το να βλέπεις και να κατανοείς μοιάζουν να αντιμάχονται συνεχώς το ένα το άλλο. Οι μάρτυρες συστήνονται με μια «βέργα» 6 που διασχίζει την οθόνη στη μία ή την άλλη κατεύθυνση, σχεδόν βίαια «σπρώχνοντας» εκτός προοπτικής την προηγούμενη αφήγηση. Μέσα στις διάφορες αφηγήσεις, γρήγορα τραβέλλινγκ και πανοραμίκ επαναδημιουργούν τον απελπιστικά δύσβατο αγώνα της ανακάλυψης των γεγονότων μέσα των προοπτικών που ξεπετάγονται μέσα από επιφάνειες καλυμμένες από κλαδιά και φύλλα. Όμως, μέσα σ όλο αυτό το ηθικό σκοτάδι και την απελπισία, η κατάληξη του Ρασομόν προτείνει μια δυνατή δίοδο έξω από τον τρόμο και την τυφλότητα που προκύπτει από τόσο μεγάλη οπτική και αφηγηματική ασάφεια. Σ αυτή την τελική σεκάνς, οι τρεις άνθρωποι που διηγούνται και ακούν αυτήν την ιστορία βίας ανακαλύπτουν ένα εγκαταλειμμένο μωρό στα ερείπια της πύλης. Ο ξυλοκόπος προτρέπει να κλέψουν τις κουβέρτες και τα ρούχα του μωρού γιατί «δεν μπορείς να ζήσεις αν δεν είσαι αυτό που ονομάζεται ιδιοτελής». Σ αυτό το σημείο, μια δραματική μεταστροφή συμβαίνει όταν, σε μια πρόσωπο με πρόσωπο αναμέτρηση στη βροχή, ο περαστικός κατηγορεί τον ξυλοκόπο ότι αποκρύπτει την κλοπή αυτού 6 wipe = H μετάβαση μεταξύ πλάνων κατά την οποία μια γραμμή περνά διαμέσου της οθόνης, εξαλείφοντας καθώς περνά το πρώτο πλάνο και αντικαθιστώντας το με το επόμενο 13

14 του κρίσιμου αποδεικτικού στοιχείου, του στιλέτου. Σε αποσβολωμένη σιωπή, ο ιερέας και ο ξυλοκόπος στέκονται μπροστά σ ένα τοίχο. Όταν η βροχή σταματά, ο ξυλοκόπος ξαφνικά επιμένει να πάρει το παιδί σπίτι μαζί του στην ήδη μεγάλη του οικογένεια. Παρά τη ντροπή του για την ιδιοτέλειά του και παρά τη χαμένη απόδειξη του κλεμμένου στιλέτου, μια αναλαμπή ανθρωπιάς επιστρέφει στον κόσμο. Η συμπόνια ξεπερνά την απόδειξη των λαθών, και καθώς όλοι φεύγουν, ο ήλιος λάμπει ανάμεσα στα σύννεφα και το παιδάκι που διασώθηκε γίνεται το έμβλημα ενός καινούργιου μέλλοντος. Στη διάρκεια αυτής της σεκάνς, ο ιερέας φωνάζει την βασική αλήθεια που τόσο συχνά χάθηκε σ αυτό το βίαιο δικαστήριο «αν οι άνθρωποι δεν εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον, τότε ο κόσμος γίνεται κόλαση». Παρόλο που αυτή η κατάληξη μοιάζει απροσδόκητη και ελαφρώς αισθηματολογική), το απροσδόκητο είναι που συνδέει αυτήν την ταινία με τη σύγχρονη εποχή. Ο Δανός φιλόσοφος και θεολόγος Søren Kierkegaard χρησιμοποιεί τον όρο «άλμα πίστης» για να περιγράψει τη μόνη δυνατότητα για μια πνευματική πίστη στη σύγχρονη εποχή. Με αυτόν τον όρο υπονοεί ότι και η πνευματική και η ανθρώπινη πίστη το έδαφος για την ηθική συμπεριφορά- προκύπτουν συχνά παρά την απόδειξη μπροστά στα μάτια μας και παρά την αδυναμία της ανθρώπινης λογικής να το κατανοήσει. Όπως και στο Ρασομόν, η αλήθεια και η ηθική ίσως να χρειάζεται να κάνουν ένα άλμα πάνω από τη σύγχυση των γεγονότων και της λογικής για να μπορέσουν να κάνουν το σωστό. 14

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Γερμανικός Εξπρεσιονισμός

Γερμανικός Εξπρεσιονισμός Γερμανικός Εξπρεσιονισμός Εισαγωγή Ο όρος «Εξπρεσιονισμός» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Χέρβαλντ Βάλντεν στο πολεμικό περιοδικό του Der Sturm το 1912. Σήμερα ο όρος «Γερμανικός Εξπρεσιονισμός»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ

ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ Γράφοντας με την κάμερα μια διασκεδαστική πρόταση για τους μαθητές της Β Λυκείου Σε ένα λογοτεχνικό και σε ένα κινηματογραφικό έργο συναντάμε παραπλήσια μερικές φορές και ίδια στοιχεία. Προαπαιτούμενη

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΜΑΙΟΣ, 2014 Εισαγωγή Αναφερόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Movie Maker (Δημιουργία βίντεο)

Movie Maker (Δημιουργία βίντεο) Movie Maker (Δημιουργία βίντεο) - Με πόσους τρόπους μπορούμε να διηγηθούμε μια ιστορία; - Μπορούμε να την πούμε ο ένας στον άλλο. - Μπορούμε να την γράψουμε. - Μπορούμε να τη ζωγραφίσουμε κομμάτι-κομμάτι.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΣΕΝΑΡΙΟ STORYBOARD Από την ακίνητη στην κινούμενη εικόνα

ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΣΕΝΑΡΙΟ STORYBOARD Από την ακίνητη στην κινούμενη εικόνα ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΣΕΝΑΡΙΟ STORYBOARD Από την ακίνητη στην κινούμενη εικόνα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕ ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΕNOΣ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Το εικονογραφημένο

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Το άρθρο αυτό επιβεβαιώνει τη γνώµη πολλών φεµινιστών/ τριών κριτικών του κινηµατογράφου ότι το ανδρικό βλέµµα κυριαρχεί στις ταινίες

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ Μιχαέλα Δριμάκη Θάνος Λύκος Χρυσάνθη Μαντζιαβά Αναστάσης Τατάκης ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΑΝΑΔΡΟΜΉ Το 1906 Η ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου αρχίζει με την κινηματογράφηση μιας μικρού μήκους

Διαβάστε περισσότερα

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης

Η Μηλιά ένας χώρος αφήγησης ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΑ Μ.Μ.Ε. Σταδίου 5, 10562, Αθήνα τηλ. 210

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές Οι λειτουργίες του αφηγητή 0 αφηγητής μπορεί να είναι πρόσωπο της αφήγησης, με πρωταγωνιστικό ή δευτερεύοντα ρόλο, ή μπορεί να είναι αμέτοχος

Διαβάστε περισσότερα

Θέατρο Τ 7η Το αρχαίο Θέατρο και οι σύγχρονοι Λαρισαίοι των ρόλων μεταξύ των μαθητών αποφασίστηκε το χρονοδιάγραμμα των γυρισμάτων. Λίγο πριν το γύρισμα της κάθε σκηνής, λαμβάνονταν αποφάσεις για τα πλάνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Fred Zinnemann, Το τρένο θα σφυρίξει τρεις φορές (High Noon) (1952/ΗΠΑ) Πριν από την προβολή

Fred Zinnemann, Το τρένο θα σφυρίξει τρεις φορές (High Noon) (1952/ΗΠΑ) Πριν από την προβολή Fred Zinnemann, Το τρένο θα σφυρίξει τρεις φορές (High Noon) (1952/ΗΠΑ) Πριν από την προβολή 1. Ποιες ταινίες της κατηγορίας western έχετε δει µέχρι τώρα; 2. Καταγράψτε τα χαρακτηριστικά τους ως προς τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

«Μια πρώτη προσέγγιση για τον διαγωνισμό βίντεο/φωτοαφήγησης: Το κάδρο και τα είδη των κάδρων»

«Μια πρώτη προσέγγιση για τον διαγωνισμό βίντεο/φωτοαφήγησης: Το κάδρο και τα είδη των κάδρων» «Μια πρώτη προσέγγιση για τον διαγωνισμό βίντεο/φωτοαφήγησης: Το κάδρο και τα είδη των κάδρων» Μένης Θεοδωρίδης Μαρία Λεωνίδα (www.karposontheweb.org) Κάδρο αποκαλούμε το περίγραμμα (αλλά και το συνολικό

Διαβάστε περισσότερα

Κινηματογράφος και Φωτογραφίες:

Κινηματογράφος και Φωτογραφίες: Κινηματογράφος και Φωτογραφίες: ακόμα και με μια απλή ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ μπορείς: να φτιάξεις μια προσεκτική «οπτική καταγραφή», δηλαδή μια σειρά από φωτογραφίες πουν περιγράφουν ένα γεγονός (όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΣΕΝΑΡΙΟ - STORYBOARD. Από την ακίνητη στην κινούμενη εικόνα

ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΣΕΝΑΡΙΟ - STORYBOARD. Από την ακίνητη στην κινούμενη εικόνα ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ Διδάσκων: Γιώργος Παπακωνσταντίνου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΣΕΝΑΡΙΟ - STORYBOARD Από την ακίνητη στην κινούμενη εικόνα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕ ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΣΧΌΛΙΑ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β2 1 Επίπεδο Β2 Διάρκεια: 45 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Ένας φίλος σας έγραψε μια κριτική για ένα γνωστό βιβλίο, αλλά έχει δυσκολία στην επιλογή των κατάλληλων λέξεων σε κάποιες προτάσεις και ζητά τη

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Στην διάθεση του ανθρώπου να ανακαλύψει την αποτύπωση της κινούµενης εικόνας, κυρίαρχο ρόλο αποτέλεσε ο κόσµος των

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Νεοελληνικής Γλώσσας Γενικής Παιδείας Β Λυκείου 1999

Θέµατα Νεοελληνικής Γλώσσας Γενικής Παιδείας Β Λυκείου 1999 Θέµατα Νεοελληνικής Γλώσσας Γενικής Παιδείας Β Λυκείου 1999 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Κείµενο O homo sapiens γίνεται homo videns, ο «άνθρωπος που γνωρίζει» µετατρέπεται σε «άνθρωπο που βλέπει» και η τηλεόραση γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Λογοτεχνία είναι «μια ακολουθία λέξεων», ο κινηματογράφος «μια ακολουθία εικόνων». Ωστόσο και οι δυο αυτές τέχνες διατήρησαν κοινά αφηγηματικά

Η Λογοτεχνία είναι «μια ακολουθία λέξεων», ο κινηματογράφος «μια ακολουθία εικόνων». Ωστόσο και οι δυο αυτές τέχνες διατήρησαν κοινά αφηγηματικά Η Λογοτεχνία είναι «μια ακολουθία λέξεων», ο κινηματογράφος «μια ακολουθία εικόνων». Ωστόσο και οι δυο αυτές τέχνες διατήρησαν κοινά αφηγηματικά στοιχεία. Τη δράση, τους χαρακτήρες, τους διαλόγους Αναδρομική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο πουπουλένιος Κ. Μαρκουλάκης, Ν. Κουρής, Οδ. Παπασπηλιόπουλος, Γ. Πυρπασόπουλος Αν και

Ο πουπουλένιος Κ. Μαρκουλάκης, Ν. Κουρής, Οδ. Παπασπηλιόπουλος, Γ. Πυρπασόπουλος Αν και Ο πουπουλένιος Κοινωνικό του Μάρτιν ΜακΝτόνα Διαρκεια : 125 ' Σκηνοθ.-μετάφρ.: Κ. Μαρκουλάκης Ερμηνεύουν: Κ. Μαρκουλάκης, Ν. Κουρής, Οδ. Παπασπηλιόπουλος, Γ. Πυρπασόπουλος. Σκην.-κοστ.: Αθ. Σμαραγδή, Φ.

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή

«Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή «Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή ΤΙ ΣΥΝΕΙΣΦΕΡΕΙ Η ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Υποκινεί τη σκέψη, το συναίσθημα, τη φαντασία. Έτσι το άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ Εμείς οι άνθρωποι χρειαζόμαστε να υπάρχει σε όλα τα πράγματα μια αρχή, μια συνέχεια και ένα τέλος. Χρειαζόμαστε ακόμα να έχουμε ένα μέτρο για να μετράμε τα πάντα, έτσι ώστε να φέρνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΝΗΛΙΚΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΝΗΛΙΚΕΣ Αστική - Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία ημιουργική Ομάδα για την Ανάπτυξη της Οπτικοακουστικής Επικοινωνίας και Έκφρασηςτων Νέων Ανθρώπων ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «CINE ΔΡΑΣΕΙΣ» ΠΕΝΘΗΜΕΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ. Εκδόσεις Ψυχογιός

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ. Εκδόσεις Ψυχογιός ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ Εκδόσεις Ψυχογιός Τον Γιώργο Πιντέρη, τον γνώρισα πολλά χρόνια πριν. Συγκεκριμένα σε μια εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Επιμελητήριο Ηρακλείου, όπου με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη.

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη. Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Τρίπολης Δολιανών 1,Τ.Κ. 22100 2710-224238 Δευτέρα - Παρασκευή 7:00-15:00 28 εκδηλώσεις 16 Ιουνίου, 6:00-8:00, το απόγευμα Η μέρα της γνώσης και όχι της αμάθειας. Το κουτί των

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας ένα Μουσικό ή Κινηματογραφικό Βιντεοκλίπ

Δημιουργώντας ένα Μουσικό ή Κινηματογραφικό Βιντεοκλίπ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΕ1 Δημιουργώντας ένα Μουσικό ή Κινηματογραφικό Βιντεοκλίπ Υπεύθυνος καθηγητής: Δημήτρης Παυλίδης Μαρία Παντοπούλου, Νικόλας Χατζησταματίου, Χρήστος Θεοδοσίου, Γιώργος Γεωργίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής. Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ

Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής. Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ 2 μαθήματα πριν την ανάλυση της τραγωδίας του Σοφοκλή«Οιδίποδας Τύραννος» Προϋπoθέσεις: Οι μαθητές: 1)Να γνωρίζουν το περιεχόμενο της συγκεκριμένης τραγωδίας.

Διαβάστε περισσότερα

Σ ένα συνοριακό σταθμό

Σ ένα συνοριακό σταθμό Σ ένα συνοριακό σταθμό - Αντώνη Σαμαράκη Σχεδιασμός πρότασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Δημιουργία κλίματος δεκτικότητας Προβάλλονται εικόνες σχετικές με σταθμούς και τρένα με μουσική υπόκρουση και

Διαβάστε περισσότερα

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν;

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; TFT TV Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; Η ετυμολογία του όρου TFT (Thin Film Transistor ή τρανζίστορ λεπτού φιλμ) μας παραπέμπει στο δομικό στοιχείο ελέγχου της οθόνης, που είναι το τρανζίστορ. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Θεατρικό Εργαστήρι Στο Κέντρο της Πόλης

Θεατρικό Εργαστήρι Στο Κέντρο της Πόλης Θεατρικό Εργαστήρι Στο Κέντρο της Πόλης Σαββάτο 8/5/2010 και Κυριακή 9/5/2010 Ώρα 10.30-13.30μμ Για παιδιά νηπιαγωγείου και δημοτικού «ΤΑ ΖΩΑ ΖΗΤΟΥΝ ΤΟ ΔΙΚΙΟ ΤΟΥΣ» Ο κύκλος παιδικών εργαστηρίων «Τα Ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία εικονογραφημένου σεναρίου και υλοποίησή του σε animation με απλά βήματα Σύντομο βοήθημα

Δημιουργία εικονογραφημένου σεναρίου και υλοποίησή του σε animation με απλά βήματα Σύντομο βοήθημα Δημιουργία εικονογραφημένου σεναρίου και υλοποίησή του σε animation με απλά βήματα Σύντομο βοήθημα Επιμέλεια: Φιλιππούσης Γεώργιος, filvisg@outlook.com Τομαζινάκης Αριστόκριτος, tomazinos@gmail.com 1ο

Διαβάστε περισσότερα

Προλεγόμενα Henri Baruk Λίγα λόγια του συγγραφέα στην α έκδοση Πρόλογος β έκδοσης ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΤΕΧΝΗ

Προλεγόμενα Henri Baruk Λίγα λόγια του συγγραφέα στην α έκδοση Πρόλογος β έκδοσης ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΤΕΧΝΗ Προλεγόμενα Henri Baruk Λίγα λόγια του συγγραφέα στην α έκδοση Πρόλογος β έκδοσης ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΤΕΧΝΗ Κεφ. Ι στην Τέχνη 1. Προσδιορισμός της Τέχνης 2. Ουσία της Τέχνης 3. Λειτουργία της Τέχνης 4. Είδη της

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Μετανάστευση και κινηματογράφος Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Μετανάστευση και κινηματογράφος Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 3ο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Μετανάστευση και κινηματογράφος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά Πάνελ 1: Σύγχρονη μετάδοση της ιστορίας από νέους για νέους - Τι κάνει ένα μνημείο ελκυστικό για νέους? - Πως μπορεί να διαμορφωθεί η ιστορική-πολιτική παιδεία? - Τι μπορούν να κάνουν οι νέοι για την ενθυμίση?

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

HIGH FIDELITY / ΒΙΒΛΙΟ

HIGH FIDELITY / ΒΙΒΛΙΟ HIGH FIDELITY / ΒΙΒΛΙΟ Λίνα Ρόκου Howard Jacobson: «Όταν βλέπω το ανθρώπινο κοπάδι σοκάρομαι, ντρέπομαι και τρομοκρατούμαι» Ο βραβευμένος Άγγλος συγγραφέας πιστεύει ότι όποιος λατρεύει τους ατάλαντους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ περιοδικό Tέταρτο, No.11, 03/1986, σελ.22-3 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Η ρεαλιστική αναπαράσταση του κόσµου, επιδίωξη πολλών ζωγράφων από πολύ παλιά, κατορθώθηκε µε µοναδική επιτυχία µε την ανακάλυψη της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

( η άσκηση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μία ομάδα 3-6 ατόμων σε 4 το πολύ ομάδες )

( η άσκηση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μία ομάδα 3-6 ατόμων σε 4 το πολύ ομάδες ) Ενότητα: κοινωνικές δεξιότητες - Ασκήσεις επικοινωνίας 4 Αυτιά Χρονικό πλαίσιο: σαράντα πέντε λεπτά περίπου Χώρος: εσωτερικός Συμμετέχοντες: 3 έως 20 άτομα ( η άσκηση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μία ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Νικολαΐδου. Η Αθήνα ως κινηματογραφικός χαρακτήρας: μια τυπολογία ρόλων στις αφηγήσεις του ελληνικού κινηματογράφου 1990-2010

Αφροδίτη Νικολαΐδου. Η Αθήνα ως κινηματογραφικός χαρακτήρας: μια τυπολογία ρόλων στις αφηγήσεις του ελληνικού κινηματογράφου 1990-2010 Αφροδίτη Νικολαΐδου Η Αθήνα ως κινηματογραφικός χαρακτήρας: μια τυπολογία ρόλων στις αφηγήσεις του ελληνικού κινηματογράφου 1990-2010 «Η πόλη και ο κινηματογράφος» σαν πολυεδρικό ερευνητικό πεδίο Η πόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Η κατηγοριοποίηση των θεμάτων της ΤΡΑΠΕΖΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο μάθημα της ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ έγινε με βάση την τρέχουσα πορεία της ύλης στο μάθημα, αλλά και με βάση τη ροή της ύλης,

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: http://hassanakos.blogspot.com.es/2011/12/17.html (16/10/2013) http://www.asda.gr/hgianniris/senario.htm (16/10/2013)

Πηγή: http://hassanakos.blogspot.com.es/2011/12/17.html (16/10/2013) http://www.asda.gr/hgianniris/senario.htm (16/10/2013) A.K. 0280 Επώνυμο Μελησσινός Όνομα Ιάσων Ψευδώνυμο/ Καλλιτεχνικό όνομα Τόπος γεννήσεως Ημερομηνία γεννήσεως Ημερομηνία θανάτου Βιογραφικά στοιχεία Προσωπογραφίες Μόνιμη εγκατάσταση Ημερομηνίες ενασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης. Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007

2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης. Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007 2 ο Εργαστήρι Λεσχών Ανάγνωσης Πάρος 2-6 Ιουλίου 2007 Περίληψη Η Αλίκη µισεί τα µαθηµατικά και θεωρεί πως δε χρησιµεύουν σε τίποτα. Μια µέρα που κάθεται και διαβάζει στο πάρκο, ένα παράξενο άτοµο την προσκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Τα φιλοσοφικά ερωτήματα: Δε μοιάζουν με τα επιστημονικά, γιατί δε γνωρίζουμε: από πού να ξεκινήσουμε την ανάλυσή τους ποια μέθοδο να ακολουθήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις Πνευματικής Καλλιέργειας

Δράσεις Πνευματικής Καλλιέργειας 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δράσεις Πνευματικής Καλλιέργειας Εισαγωγή Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Η ανάπτυξη και η καλλιέργεια πνευματικών ικανοτήτων του παιδιού, η δημιουργικότητα, το αισθητήριο

Διαβάστε περισσότερα