Τα Κάλαντα στα Μεσόγεια

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τα Κάλαντα στα Μεσόγεια"

Transcript

1 Βάσω Κιούση Καθηγήτρια πιάνου-φούγκας, Συγγραφέας, Ερευνήτρια, Μουσικός Τα Κάλαντα στα Μεσόγεια ΕΥΧΕΤΗΡΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ που ανήκουν στην παραδοσιακή μας μουσική και ψάλλονται την παραμονή των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς, των Φώτων, του Λαζάρου αλλά και την 1η του Μάρτη (χελιδονίσματα) και την Μ. Παρασκευή. Τα κάλαντα, τα παιδικά «αγυρτικά» τραγούδια (λέγονται έτσι γιατί γυρίζουν όλα τα σπίτια) πήραν τ όνομά τους από την αρχαία ρωμαϊκή γιορτή των καλενδών, κατά την οποία αντάλλασσαν ευχές και μικρά δώρα για τον καινούργιο χρόνο. Όμως αναφέρονται και στον Όμηρο σαν μια πολύ παλιά ελληνική παράδοση, ενώ στην κλασική εποχή τον μήνα Ποσειδεώνα (εποχή μεταξύ 15 Δεκέμβρη με 15 Γενάρη) γιορτάζοντας τα Πυανέψια ή τα κατ αγρούς Διονύσια, υπάρχουν με το όνομα «ειρεσιώνη» όταν τα παιδιά τραγουδώντας και κρατώντας στολισμένα κλαδιά δέντρων έφερναν στα σπίτια το μήνυμα της καλής τύχης και της γονιμότητας. Πολλά λοιπόν έθιμα και σύμβολα του Χριστιανισμού έχουν τη ρίζα τους στην παγανιστική λατρεία και ενώ η εκκλησία αρχικά αντέδρασε τελικά καθιέρωσε επίσημα τα έθιμα τόσων αιώνων. Ο ρυθμός των καλάντων είναι «συλλαβικός δίχρονος» δηλ. συνεχής χωρίς να υπογραμμίζεται το τέλος των στίχων. Έχουν πολλά στοιχεία από τα δημοτικά τραγούδια αλλά και από τη βυζαντινή μουσική αποδεικνύοντας έτσι και την καταγωγή και το ήθος τους. Οι στίχοι τους είναι στην καθαρεύουσα αλλά υπάρχουν και εκφράσεις στη δημοτική. Όπως σε κάθε περιοχή της Ελλάδας έχουμε αποκλειστικές διαφορές και ιδιαιτερότητες, έτσι ώστε κάθε γωνιά της γίνεται αναγνωρίσιμη απ αυτές τις διαφορές, το ίδιο συμβαίνει και με τα κάλαντα. Κάθε περιοχή έχει τα δικά της κάλαντα. Στα Μεσόγεια υπάρχει μια ιδιαιτερότητα, εκτός από τα κάλαντα στην ελληνική γλώσσα, υπάρχουν και της αρβανίτικης διαλέκτου που λέγονταν πολύ παλιά κι έχουν πλέον ξεχαστεί. Ψάλλονταν από τα παιδιά το πρωί της παραμονής των γιορτών και από τους άνδρες το βράδυ. Οι γυναίκες δεν έλεγαν κάλαντα παρά μόνο σε συγγενικά σπίτια το βράδυ.

2 350 ΒΑΣΩ ΚΙΟΥΣΗ Ας παρατηρήσουμε κατ αρχήν τα κάλαντα των Χριστουγέννων. Λέγονταν τα: Χριστούγεννα πρωτούγεννα, πρώτη γιορτή του χρόνου Για βγιέτε, δέτε, μάθετε πού ο Χριστός γεννάται... και κάποια χρόνια αργότερα και μέχρι σήμερα τα γνωστά μας Καλήν εσπέραν (ημέραν) άρχοντες κι αν ει- κι αν είναι ορισμός σας... Σε σχέση με της υπόλοιπης Ελλάδας παρατηρούμε ότι τα «Χριστούγεννα πρωτούγεννα» έχουν ομοιότητα με τους πέντε πρώτους στίχους των καλάντων του Μοριά, με τους τρεις πρώτους στίχους της Μακεδονίας, με της Μ. Ασίας εκτός από τον τελευταίο στίχο, με τους πέντε πρώτους στίχους της Πελοποννήσου, με τους τέσσερις πρώτους στίχους της Κορινθίας, με τους δυο πρώτους της Αστυπάλαιας και της Ανατ. Θράκης, ενώ είναι ίδια με της Μυκόνου εκτός από τον 2ο και τον 5ο στίχο. Αν και λέγεται ότι κάλαντα Χριστουγέννων στην αρβανίτικη διάλεκτο δεν υπάρχουν, ο κ. Γιάννης Πρόφης, λαογράφος από το Κορωπί, έχει τμήμα τους που δείχνει ότι τελικά υπήρχαν αλλά έχουν ξεχαστεί. Κάλαντα Χριστουγέννων Néstrë léhetë Hristói në shpellë edhé janë edhe énglelitë torë edhe hjeretísenë me çopánetë edhe Hristónë ngróhënjënë lopetë. Μετάφραση Χριστός γεννάται αύριο στο σπήλαιο κι είναι και άγγελοι τριγύρω που χαιρετιούνται με τους βοσκούς κι οι αγελάδες ζεσταίνουν τον Χριστό. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς από το πρωί μέχρι το ηλιοβασίλεμα τα παιδιά έψαλλαν το «Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά», δηλ. τα κάλαντα της Αθήνας, ενώ αργότερα μέχρι και τώρα λέγονται το «Πάει ο παλιός ο χρόνος». Το «Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά» έχει ομοιότητα με τους οκτώ πρώτους στίχους των καλάντων της Τήνου, με πέντε στροφές της Φολέγανδρου, με τέσσερις στροφές της Νάξου, με πέντε στροφές της Πάρου, με μία στροφή της Οίας και με δύο στίχους της Ριζοκαρπάσου Κύπρου. Υπάρχει και μια παραλλαγή του «Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά» όπου ο Αϊ-Βασίλης παρουσιάζεται σαν πολεμιστής και κυρίαρχος, όμως, όπως μου είπαν, δεν είναι των Μεσογείων, αλλά είναι γνωστό σε μερικούς που μετανάστευσαν εδώ.

3 ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ 351 Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά Δοξάστε τούτη τη γενιά Κι αρχή καλός μας χρόνος Συ σου πρέπει δάφνης κλώνος. Άγιος Βασίλης έρχεται Στρατιώτες τον κατέχετε Από την Καισαρεία Χαίρε ω χαίρε ελευθερία. Βαστάει εικόνα και χαρτί Ζαχαρο-καντοζυμωτή Χαρτί και καλαμάρι γεια χαρά στο παλληκάρι. Το καλαμάρι έγραφε και την Τουρκιά την ξέγραφε Και το χαρτί ωμίλει της Μακεδονίας ήλιοι. Βασίλη πούθεν έρχεσαι Και πούθε κατεβαίνεις και στη Σαλονίκη μπαίνεις; Κάτσε να φας, κάτσε να πιεις και μες την Ήπειρο να μπεις Κάτσε να τραγουδήσεις Το Μπιζάνι να γκρεμίσεις. Εγώ γράμματα μάθαινα Του στόλου μας τα θάματα Τραγούδια Τούρκε ξέρω Αν αντίκρυ μου σε εύρω. Κατέβηκεν η πέρδικα Για σας παιδιά λεβέντικα Να βρέξει το φτερό της Ζήτω ο Έλληνας Στρατιώτης Να βρέξει τον αφέντη μας Το Ρήγα το λεβέντη μας Να βρέξει, έτσι θέλω, και το μέγα Βενιζέλο. Πατρίδα μου ζωγραφιστή Φέρε την τσότρα με κρασί Έλα να μας κεράσεις Να ζήσεις, να γιορτάσεις. Ζήτω του Βασιλέα μας της Όλγας της ωραίας μας Ζήτω και του διαδόχου του μεγάλου μας ανθρώπου. Πριν από το 1900, ίσως και λίγο αργότερα, το βράδυ της παραμονής λεγόταν από τους μεγάλους το αρβανίτικο καλημέρι. Αναφέρω παραλλαγές του, όπως μου το είπαν σε επιτόπια έρευνα που έκανα στο Μαρκόπουλο, στα Σπάτα, στον Κουβαρά και στο Κορωπί, και επίσης παραθέτω παραλλαγές του, όπως υπάρχουν στο βιβλίο του Γ. Χατζησωτηρίου Τα Λαογραφικά της Μεσογαίας Αττικής και στης Μαρίας Μιχαήλ-Δέδε Αρβανίτικα Τραγούδια. Παρατηρώντας αυτές τις παραλλαγές ανακαλύπτουμε ότι σε κάποια σημεία ο στίχος είναι διαφορετικός, όπως και η προφορά από χωριό σε χωριό, ενώ το νόημα και η μελωδία παραμένουν ίδια, εκτός από τον Κουβαρά και την Κερατέα όπου υπάρχει διαφορά και στη μελωδία.

4 352 ΒΑΣΩ ΚΙΟΥΣΗ 1. Παραλλαγή που λεγόταν στο Μαρκόπουλο Μίρσε τ βίνιε βίτι ρί Με το καλό να μας έρθει ο καινούργιος χρόνος μίρσε τ να πλικένιε κι ευχόμεθα να σας αρέσει σι νέστρε θόινε παλεά σαν αύριο έλεγαν παλιά τσίλι τ πρότο βίνιε σ όποιον έρθει πρώτος ντ ντέρε ταβλοπόρτε σ στη μικρή πόρτα της αυλόπορτας γκα νιέ ντουμέ τι γύπνι ένα τάλληρο να του δώσετε ου θόμι περ τ γκέγκενι σας λέμε για ν ακούσετε Θάμετε ε σερ Βασίλιτ τα θαύματα που κανε ο Άι-Βασίλης ις νιέ νιερί με αρετή ήταν ένας άνθρωπος πολύ ενάρετος ις σιούμε γλυκομίλι και πολύ γλυκομίλητος νιε ντρου τ θάτε κέι μπαστούν ένα ξερό ξύλο είχε για μπαστούνι εκέι περ τ κουμπίσεϊ τόχε για ν ακουμπάει εδέ αϊ νιε ηθάτε ντρου κι αυτό το ξερό ξύλο βλαστάρ-τ νιόμε χιούσι βλάστησε ένα χλωρό βλαστάρι εδέ ντε μάλε ντάι βλαστάρ και πάνω σ αυτό το χλωρό βλαστάρι ντι ζόκι εκελαδίσ νε κάθισαν δυο πουλιά να κελαϊδίσουν τσι κέινε σίτε σι διαμάντ που χαν τα μάτια τους σαν διαμάντια διαμάντ ντε φλουκουράτ. διαμάντια πάνω σε μαύρο βελούδο. Μπλίδουνι βλέζερ μπλίδουνι Μαζευτήτε αδέρφια μαζευτήτε ντε κλήσεζε τ βένι στην εκκλησία να πάτε γκα κλίσια τ μος λήψενι απ την εκκλησία μη λείψετε καλή ψυχή τ κένι. καλή ψυχή να χετε. Γκα κλίσια τούκε άρδου ρ Απ την εκκλησία μόλις γυρίσετε εφτίς τραπέζι στρόνι αμέσως στρώστε το τραπέζι αν ίστε δε νο νιέ φτωχό κι αν είναι κανένας φτωχός εδέ άτε τε φτόνι. καλέστε κι αυτόν. Αν ίστε νόνιε ή σκλεπε ρ Κι αν είναι κανένας αόματος ε νεκ κ μούντε βίνιε και δεν μπορεί να έρθει κιάλγιανι γιου φαΐ ν ατιέ πηγαίνετε σεις το φαγητό στο σπίτι του παδέ το ίδιο ίστε κι είναι το ίδιο. Ου θάμε καλιμέρι ν Σας είπαμε το καλημέρι με γκόλιε δε με λίρρ τραγουδιστά και με την λύρα δε γκα μοτ, δε γκα μότ και του χρόνου (2) τε γιέμι μιρρ να μαστε καλά δε γκα μοτ, δε γκα μοτ και του χρόνου (2) τε γιέμι μιρρ να μαστε καλά.

5 ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ Παραλλαγή που λεγόταν στα Σπάτα Μίσε να βίνιε βίτιρι μίσε τ να πιλκιένιε σι νεστρ θόνε παλαιά κουσ πρώτε τε να βίνιε νε ντέρε ταυλοπόρτεσσε γκα νι ντε μπλε τε βίνιε Γκα ν εκκλησιά πανήγυρι ντο θόν σἐρ Βασίλη τσι ις νι νιερί με αρετή μα ις σούμἐ ιμίρἐ. Τε θα τ ντρούκετἐ μπαστούν ε κε περ τ ακουμπίσε ντε μάλι εδέ ιθάτι ντρου ισνἐ βιζόι τε ιμπούκουρ Ικέιν σίτἐ σι διαμάντ δε πέντἐ τε μαλάμτἐ. Βίζουνι βλέζἐρἐ βίζουνι τε βέμι εδέ ντἐ κλίσσἐ. τε... μος λείψεμι ντο ντάνἐ εδέ γκα κλίσσἐ. Ντο στρώιν εδέ τραπέζινἐ ντο χάμἐ εδέ ντο πίμἐ. Αν ίστἐ εδέ ντο νι φτωχό πορσίνε τε να βίνιε. Αν ιστἐ ντο νι σκλιέπἐρἐ τσε νιε μπορέστἐ τε βίνιε νι φαϊνἐ κιάλιανιἐ ατιέ πα εδέ το ίδιο ίστε τε χάμἐ με παρέ με γλιέντἐ με φέντἐ εδέ με λίρἐ εδέ μότἐ γέμι μίρἐ. 3. Παραλλαγή που λεγόταν στον Κουβαρά Μίσε τἐ βίνἐ βιτιρί μίσε τἐ να κουλτόνι σι νέστρἐ θόνε παλαιά θόνἐ ι Σιρ Βασίλη τσι ις νιερί με αρετή ις σούμἐ γλυκομίλι ι κέι νι, θάτε ντρου ε κέι περ τἐ ακουμπίσε εδέ τἐ νιάτρε ατἐ ντου ντι ζοκ τἐ κελαϊδίσινἐ. Βίσιουνι βλέζἐρἐ βίσιουνι ντε κλίσσἐ τἐ βέμι νγκα κλίσσἐ τἐ μος λείψεμι καλή ψυχή τἐ κέμι. Νγκα κλίσσε τουκἐ άρδουρἐ εδε στεπί ντο βέμι εδε τραπέζι στρούαρἐ τε χάμἐ εδέ τἐ πίμἐ. Αν ίστἐ εδέ ντο νι φτωχό τρἐγκόνἰ εδέ ντο βίνιἐ. Αν ίστἐ ντο νι σκλἐπἐρι κιάλνι ατιέ φαϊνἐ Εδέ μότἐ γέμι μίρἐ.

6 354 ΒΑΣΩ ΚΙΟΥΣΗ 4. Παραλλαγή που λεγόταν στο Κορωπί Μίρτε να βίνιε βιτιρί μίρε τἐ να πιλκιένι γκέγκιουνι βλέζουρ γκιέγκιουνι γκέγκιουνι αν του πιλκένι σι νέστρἐ θόνἐ παλεάτἐ ντίτενε σιρ Βασίλη γκα γι αρετή μπἐρι μπαστούν μπαστούν περ τ ακουμπίσεϊ μπαστούν ουχούσ ουμπούν βλαστάρ τρε ζόικ εκελαϊδήσεν ι κέινἐ σιτἐ γκα διαμάντ εδέ χρυσό ουντίσεν ντε ντέρε ταυλοπόρτἐσἐ γκα νι ντουρμέ ουγίπν νέστρἐ ιστ κλίσα πανηγύρ τἐ ντρόνι εδέ τ βένι γκα κλίσα τουκἐ ίκουρἐ δε νε στεπί τ βένι τραπέζι τ τ στρώνετἐ τἐ χάνι εδέ τ πίνι αντίστ νι γκιτόν φτωχό δε ατιένε τἐ γίπνι δἐ αντίστἐ νο νι σκλιέπἐρἐ φαϊδενε τ ακιάλιανἐ ατιέ το ίδιο ντο ου βίνιε εδέ μότε σούμἐ με γκόλιε εδέ μἐ λίρε εδέ μοτ γέμι μίρἐ. 5. Παραλλαγή που αναφέρει ο Γ. Χατζησωτηρίου στο βιβλίο του Τα Λαογραφικά της Μεσογαίας Αττικής Μίρἐ τ να βίνιε βιτι ρι μίρἐ τ να πιλκιένι σι νέστρ θόινἐ παλαιά τσίλι ντο πρωτοβίνιἐ ντἐ ντέρἐ ντἐ αυλοπόρτἐ νγκα νι ντούμε τε γίπνι Νέστρἐ κα κλήσια πανηγύρι θάμἐ τἐ Σιρ Βασίλη τσἰ ις νιερί με αρετή εδέ σιούμἐ γλυκομίλι πα τἐ θάτἐ ντρου κει πἐρ μπαστούν ε κέι περ τε ακουμπίσεϊ νε μάλι τἐ θάτες ντρου ντι ζόκιἐ κελαϊδίσινἐ τσἐ κέινἐ σίτἐ σι διαμάντ διαμάντἐ φλιουτουρούτἐ Καλώς να ρθει ο καινούριος χρόνος καλώς να μας γλυκάνει σαν αύριο λέγαν παλαιά ποιος θα πρωτοέρθει στην πόρτα την αυλόπορτα από να ντουμέ (τάληρο) να δώσετε Αύριο έχει η εκκλησία πανηγύρι το θαύμα τ Άι-Βασίλη που ταν άνθρωπος με αρετή και πολύ γλυκομίλητος που είχε ένα ξερό ξύλο για μπαστούνι το είχε για ν ακουμπάει κι απάνω στο ξερό ραβδί είχε δυο πουλιά που κελαϊδούσαν που χαν τα μάτια σαν διαμάντια διαμάντια αστραφτερά

7 ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ 355 Βίσιουνι βλέζερἐ βίσιουνι ντἐ κλήσιετἐ τἐ βέμι νγκα κλήσια τἐ μος λείψεμι καλή ψυχή τἐ κέμι. Νγκα κλήσια τούκε ίκουρἐ εδέ ντἐ στἐπί τἐ βέμι τε στρώσμ εδέ τραπέζι νἐ τε χάμἐ εδέ τἐ πίμἐ αν ίστἐ εδέ ντο νι φτωχό πορσήνινἰ τἐ βίνιἐ αν ίστἐ εδε νι σκλιέπἐρἐ τσι νούκου μουντ τε βίνιε κιάλνι φαϊ ατιέ πα δε το ίδιο ίστἐ τε θόμἰ Σιρ Βασίλι σἐ με γκόλιἐ εδέ με λύρἐ μοτ γκα μοτ τἐ γιέμἰ μίρἐ. Ντυθείτε, αδέρφια ντυθείτε στις εκκλησίες να πάμε από την εκκλησία να μη λείψουμε καλή ψυχή να έχουμε και μόλις φύγουμε και πάμε σπίτι μας ας στρώσουμε και το τραπέζι να φάμε και να πιούμε κι αν είναι και κανείς φτωχός παροτρύνατέ τον να έρθει αν είναι και κανείς κουτσός που δεν μπορεί να έρθει πηγαίνετέ του το φαΐ εκεί και έτσι το ίδιο είναι Ας πούμε του Άι-Βασίλη με το στόμα και με λύρα και του χρόνου να μαστε καλά. 6. Παραλλαγή που αναφέρει η Μαρία Μιχαήλ-Δέδε στο βιβλίο της Αρβανίτικα Τραγούδια Μιρσἐ τἐ βίνjἐ βίτι ι ρι μίσἐ τἐ να πἐλκjένjἐ ΓκJέγκJουνι βλέζἐρ γκjέγκjουνι γκjέγκjουνι ντο ου πἐλκjένjἐ σι νέστρἐ θόινἐ τα παλεά θόινἐ το ΣινβασίλJι ψἐ ισ νjερί νγκα αρετί νjερί νγκα γλικομίλjι ΝJἐ θάτἐ ντρου κέι πἐρ μπαστούν μπαστούν πἐρ τἐ κουμπίσεϊ ι θάτι ντρου ντζούαρ βλαστάρ τρε ζόνκjἐ κελαϊδίσἐν τσἐ κέινἐ σίτἐ σι διαμάντ δε νντἐ χρυσό ε νντίσνἐ Νντἐ ντἐρε νντἐ άjο ντεραβλί νγκα νjε ντουμπλjέ ου στίνἐ Καλώς ήρθε ο νέος χρόνος καλά να μας αρέσει ακούστε αδέλφια ακούστε ακούστε θα σας αρέσει σαν αύριο λέγαν τα παλιά λέγαν τον Άι-Βασίλη γιατί είναι άνθρωπος με αρετή άνθρωπος γλυκομίλης ένα ξερό ξύλο είχε για ραβδί ραβδί για ν ακουμπίσει το ξερό ξύλο βλάστησε τρία πουλιά το κελαϊδούσαν που είχαν τα μάτια σαν διαμάντια και στο χρυσό το ντύσανε Σ αυτή την πόρτα την αυλόπορτα από μια ντουφεκιά διπλή τούς ρίξαν

8 356 ΒΑΣΩ ΚΙΟΥΣΗ Σι νέστρἐ κλίσα πανεγίρ τἐ ντρόνι εδέ τἐ βένι Νγκα κλίσα τουκἐ άρδουρἐ δε νντἐ στἐπί τἐ βένι τραπέζἐτἐ τἐ στρούαρἐ τἐ χάνι εδέ τἐ πίνι εδέ ντἐ Jετἐ νινjἐ γκjιτόν φτοχό ντονjἐ γκjιτόν ι σκρἑτἐ μίρνἐ εδέ άτε νντἐ τραπέσ νντἐ λjίερἐ πρίντετ τἐ ου θέτἐ Νντἐ Jέτἐ νονjἐ ι σκλjέπἐρἐ τσἐ σμουντ τἐ βίνjε βέτἐ τρεγκόνανι φαΐνἐ ατjέ εδέ Jου το ίδιο ντο τἐ ου βίνjε εδέ μοτ τἐ Jέμι μίρἐζἐ τἐ θόμι ΣινβασίλJινἐ με γκόλjἐ εδἐ μέ λίρἐ εδέ μοτ τἐ Jέμι μίρἐ με σεντέτ με μπερικjέτ τἐ σκόιμἐ βίτινἐ τἐ ρι. Σαν αύριο στην εκκλησία πανηγύρ ν αλλάξετε να πάτε Μόλις γυρίσετε απ την εκκλησία στο σπίτι σας να πάτε τραπέζια είναι στρωμένα να φάτε και να πιείτε κι αν είναι κάνας γείτονας φτωχός κανένας γείτονας έρημος πάρτε και κείνον στο τραπέζι «Θεός σχωρέσει τους γονιούς» θε να σας πει Αν είναι κανένας ανάπηρος που δεν μπορεί να ρθει μονάχος στείλτε του το φαΐ εκεί και σας το ίδιο θα σας έρθει του χρόνου να είμαστε καλά να πούμε τον Άι-Βασίλη με στόμα και με λύρα του χρόνου να είμαστε καλά με υγεία και καλή σοδειά να περάσουμε τον καινούριο χρόνο. 7. Μια ακόμα παραλλαγή από το βιβλίο της Μαρίας Μιχαήλ-Δέδε Αρβανίτικα Τραγούδια Μίρσἐ τἐ βίνjε βίτι ι ρρί μίρσἐ μιρ τἐ να τσόνjἐ JίνJα ε στἐπίσἐ εδέ ζότι νjἐ μίλjἐ βίτἐρα τἐ ρόνjἐ τἐ κενἐ τἐ μίρατἐ χαρέ εδέ γκάζἐ τἐ μοσ κάνἐ ποτέ σεκλέτ, καϊμό εδέ μαραζἐ Άντἐ τἐ Jένι Jεργό νjἐ μίλjἐ σοσ τἐ μπένι τἐ μπλjόνι στἐπίνἐ πλjότ τἐ μπέτἐτἐ δἐ νγκα λjέμι Αν τἐ Jένι τσοπάν με δεν εδέ με δι Καλώς να ρθει ο νέος χρόνος καλώς ήρθε, καλά να μας βρει η κυρά κι ο κύριος του σπιτιού χίλια χρόνια να ζήσει να χαν τα καλά χαρές και γέλια να μην έχουνε ποτέ σκοτούρες, καϊμό και μαράζια Αν είστε γεωργοί χίλια κόσκινα να κάνετε (σιτάρι εννοεί) το σπίτι να γεμίσει ξέχειλο να μείνει και στο χωράφι Αν είσαστε βοσκοί με πρόβατα με γίδια

9 ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ 357 τἐ στόνἐνἐ κοπέτἐ τρι χέρἐ σα τἐ σκόνjἐ βίτι ι ρι τἐ μπλjόνἐτἐ μάλjι εδέ λάκα τἐρρἐ λάjο εδέ μπαρδάκα Αντἐ μπένι νjάτρἐ πούνἐ διαφορί τἐ Jέτἐ λjούμἐ Μἐ ζἐμἐρἐ με σπίρτ ου θόμι μότἐ σούμἐ να μεγαλώσουν τα κοπάδια τρεις φορές όσο να φύγει ο νέος χρόνος βουνό και κάμπο να γεμίσουνε όλο με λάγια κι άσπρα Αν κάνετε άλλη δουλειά το διάφορό σας να είναι ποταμός Με την καρδιά και την ψυχή Χρόνια Πολλά σας λέμε. Αν παρατηρήσουμε τα αρβανίτικα κάλαντα άλλων περιοχών θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχουν διαφορές και εκεί, κυρίως στον στίχο και λιγότερο στη μελωδία. Στην τελευταία γιορτή του 12ήμερου, τα Φώτα (Θεοφάνεια), λέγονταν τα μεγαλύτερα σε έκταση κάλαντα. Έχουν μεγάλη σημασία γιατί είναι συνδεδεμένα με το σπίτι, την καλή χρονιά, την καλή σοδιά, το νοικοκύρη, την κυρά και τα παιδιά τους. Στα Μεσόγεια ονομάζονταν «Μεγάλο Καλημέρι» και λεγόταν το βράδυ της παραμονής από την εργατιά στους αφέντες τους και τους εύχονταν για όλα όσα αναφέραμε πιο πάνω. Οι νοικοκυραίοι τους κερνούσαν κρασί και ακόμα τους έδιναν γλυκά, φαγητά και χρήματα με τα οποία αγόραζαν «ρεφενέ» διάφορα φαγητά και μαζεύονταν μετά τις γιορτές σ ένα σπίτι και γλεντούσαν. Πολλές φορές έπαιρναν και τις γυναίκες τους σ αυτό το γλέντι. Και στο «Μεγάλο Καλημέρι» υπάρχουν παραλλαγές στον στίχο από χωριό σε χωριό ενώ η μελωδία παραμένει η ίδια. Θα αναφέρω παραλλαγές που κατέγραψα ύστερα από επιτόπια έρευνα. Να σημειώσουμε ότι αυτά τα κάλαντα δεν τα βρίσκουμε σε κανένα άλλο μέρος της Ελλάδας. 1. Παραλλαγή που λεγόταν στην Παιανία Και στον καλημερίζουμε τούτο μας τον αφέντη αφέντη μου πρωτόγιωργε και πρωτοζευγωλάτη καβαλικεύεις χαίρεσαι μπεζώνεις καμαρώνεις κι όπου πατεί το μαύρο σου πηγάδια φανερώνεις πηγάδια πετροπήγαδα κι αυλές μαρμαρωμένες έχεις τ αλέτρι σίδερο και το υνί ατσάλι τα μουλαράκια που ζευγείς σα χέλι είναι θρεμένα και τα λουριά της λυμαριάς με σύρμα είναι πλεγμένα. Δευτέρα ημέρα κίνησες να πας να πρωτοσπείρεις και το σταράκι που σπειρες να βγει μαργαριτάρι να γίνει η ρίζα του χρυσή το στάχυ ασημένιο

10 358 ΒΑΣΩ ΚΙΟΥΣΗ να στο κερώσει ο θεριστής να πας να το θερίσεις να το θερίσεις κάλαμο να κουβαλάς ασήμι να κάνεις στάλες 100 με του Θεού τη χάρη. Πολλά είπαμε του αφέντη μας ας πούμε και της κυράς μας. Κυρά ψιλή, κυρά λιγνή, κυρά καμαροφρύδα κυρά για δε στολίζεσαι να πας στην εκκλησιά σου; βάζεις τον ήλιο πρόσωπο και το φεγγάρι αστείδι και του κοράκου το φτερό βάζεις καμαροφρύδι. Πολλά είπαμε και της κυράς ας πούμε και της κόρης. Κυρά τη θυγατέρα σου γραμματικός τη θέλει ας είναι και αγράμματος, πόσα προικιά γυρεύει; γυρεύει αμπέλια ατρύγητα, χωράφια μα τα στάχια γυρεύει και τη Βενετιά με όλα τα καράβια γυρεύει και τον κυρ Βοριά να τα καλαρμενίσει. Πολλά είπαμε της κόρης μας ας πούμε και των παιδιών νε Κυρά μου τα παιδάκια σου με μόσχο είναι θρεμμένα που τα δειρε ο διδάσκαλος με τρεις μηλιές του κλώνου παιδί μου που είν τα γράμματα παιδί μου πού είν ο νους σου; τα γράμματα είναι στο σχολειό κι ο νους μου στα παιχνίδια Κυρά μου τα παιδάκια σου Θεός να σ τα χαρίσει να τα παντρέψεις με χαρά και με την καλοσύνη να στήσεις άσπρο φλάμπουρο στη μέση της αυλής σου να μπουν να βγουν οι φίλοι σου να σκάσουν οι εχθροί σου. Κάτω στα Ιεροσόλυμα στο Μέγαν Ιορδάνη εκεί βαφτίζεται ο Χριστός από τον Άγιο Γιάννη εκεί δεντρί δεν ήτανε δεντρί εφανερώθη η ρίζα του ήταν ο Χριστός κι οι κλώνοι οι αποστόλοι. Εδώ που τραγουδήσαμε πέτρα να μην ραΐσει κι ο νοικοκύρης του σπιτιού πολλά χρόνια να ζήσει. Εφάγαμε τον κόκορα κι αφήσαμε την κότα και δώστε μας το τάληρο να πάμε σ άλλη πόρτα. 2. Παραλλαγή που λεγόταν στον Κουβαρά Ας τον καλημερίσουμε τούτο μας τον αφέντη αφέντη μας πεντάφεντε, πέντε φορές αφέντη πέντε βαστούν το μαύρο σου κι οκτώ το σαλιβάρι και δέκα σε περικαλούν αφέντη καβαλάρη. Καβαλικεύεις χαίρεσαι, πεζεύεις καμαρώνεις

11 ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ 359 κι όπου πατεί το μαύρο σου πηγάδια φανερώνεις. Πηγάδια πετροπηγαδιές κι αυλές μαρμαροστρωμένες. Εδώ σ ετούτες τις αυλές τις μαρμαροστρωμένες εδώ είν πύργος γυάλινος, πύργος θεμελιωμένος απέξω με το μάλαμο και μέσα με τ ασήμι και μες στη μέση του σπιτιού χρυσό καντήλι καίει. Μέσα κοιμάται ο αφέντης μας κι ο γιος του αφέντη. Ποιος είναι αητός και γρήγορος να μπει να τον ξυπνήσει; Ένα μικρό μιτσόπουλο αυτό απολογήθει, δώστε μου μήλα 12, κυδώνια 15 και 3 κλώνους βασιλικό να μπω να τον ξυπνήσω. Ξύπνα αφέντη μου ξύπνα, ξύπνα βρε σταυραϊτέ μου να κοσκινήσεις τα φλωριά, να δερμονίσεις τ άστρα. Ο αφέντης μας είν γεωργός και πρώτος ζευγωλάτης. Τ αλέτρι του είναι σίδερο και το υνί του ατσάλι. Δευτέρα μέρα κίνησε να πάει να πρωτοσπείρει και το σπειρί που έσπειρε, σπειρί μαργαριτάρι να κάνει ντάνες 100 (ή χιλιοστές) με του Θεού τη χάρη. Έλληνες το θερίζανε, Τούρκοι το κουβαλούσαν η Μαρουλιώ το σάρωνε με 3 χρυσές φοράδες. Πολλά είπαμε τ αφέντη μας ας πούμε της κυράς μας. Κυρά ψηλή, κυρά λιγνή, κυρά καμαροφρύδα, κυρά μου όταν στολίζεσαι και πας στην εκκλησία βάζεις τον ήλιο πρόσωπο και το φεγγάρι αστήθι και του παγώνι το φτερό βάζεις καμαροφρύδα. Η πάπια φέρνει το νερό, η χήνα το σαπούνι κι η πέρδικα τα ρούχα σου σήκω κυρά ν αλλάξεις, ν αλλάξεις και να στολιστείς να πας για τα Φώτα που ναι η μεγάλη εκκλησιά με δέκα οκτώ καμάρες, κάθε καμάρα και παπάς και μια χρυσή καμπάνα, όπου σημαίνουν οι Φράγκοι λογιόντας το Μισίρι. Πολλά είπαμε και της κυράς ας πούμε των παιδιών της. Κυρά μου τα παιδάκια σου Θεός να σ τα χαρίζει να τα παντρέψεις με χαρές και με τις καλοσύνες, να χτίσεις άσπρο φλάμπουρο στη μέση της αβύσσου να μπαινοβγαίνουν φίλοι σου να σκάσουν οι εχθροί σου. Πολλά είπαμε και των παιδιών, ας πούμε της θυγατέρας. Κυρά μου η θυγατέρα σου πραματευτή γυρεύει. Κι αν είναι και πραματευτής πολλά προικιά γυρεύει.

12 360 ΒΑΣΩ ΚΙΟΥΣΗ Γυρεύει αμπέλια ατρύγητα, χωράφια με τα στάχυα, γυρεύει και τη θάλασσα με όλα τα καράβια, γυρεύει και τον κυρ Βοριά καλά να τ αρμενίσει. Γυρεύει και τη Βενετιά να πάει να ξεπουλήσει. Πολλά παμε κι ας είπαμε, ας πούμε και του χρόνου είθε να πουμε πιότερα μα η ώρα δεν μας παίρνει γιατί σημαίνει αυγερινός κι η πούλια ξημερώνει. Για βάλτε το χεράκι σας στον αργυρό σας κόλπο κι ας έχει γρόσια δώστε μας, φλωριά μην τα λυπάστε, ας έχεις και γλυκό κρασί, βάλτε μας να κεράσεις που να ζήσεις να γεράσεις. 3. Παραλλαγή που λεγόταν στα Σπάτα Και στον καλημερίζουμε τούτο μας τον αφέντη αφέντη μου πεντάφεντε πέντε φορές αφέντη πέντε κρατούν το μαύρο σου κι οκτώ το σαλιβάρι και δέκα σε περικαλούν αφέντη καβαλάρη. Καβαλικεύεις κι έρχεσαι, πεζεύεις καμαρώνεις κι όπου πατεί το μαύρο σου πηγάδια φανερώνεις πηγάδια πετροπήγαδα κι αυλές μαρμαρωμένες. Αφέντη μου πρωτογιωργό και πρωτοζευγωλάτη τ αλέτρι σου είναι σίδερο και το υνί σου ατσάλι κι αυτά τα ζευγολέματα μ ασήμι είναι δεμένα κι εκείνα τ αλογάκια σου άγγελοι είναι τα καημένα μα το σταράκι που σπειρες σπίρες μαργαριτάρι μαργαριτάρι έσπειρες μάλαμα θα θερίσεις. Οι Τούρκοι το θερίζανε Ρωμιοί το κουβαλούσαν κι η μυρωδιά το σάρωνε με το χρυσό θυμάρι. Εσένα σου πρέπει αφέντη μου δεβένια να κοιμάσαι βελούδινα να σκεπάζεσαι αφέντια να λογάσαι και στον αφρό του λογαριού κοιμάται ένας αφέντης στέκω και συλλογίζομαι και πώς να τον ξυπνήσω. Φέρτε μου μήλα 12, κυδώνια 15, 3 κλωνιά βασιλικό, ίσως ξυπνήσει ο αφέντης. Πολλά είπαμε τ αφέντη μας ας πούμε της κυράς μας Κυρά λιγνή, κυρά ψηλή, κυρά γαϊτανοφρύδα κυρά μ όταν στολίζεσαι και πας στην εκκλησιά σου ρόδα και τριαντάφυλλα πέφτουν απ τα μαλλιά σου βάζεις τους σκλάβους από μπρος τους σκλάβους από πίσω

13 ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ 361 κι ένα μικρό σκλαβόπουλο να σου κρατάει τον ίσκιο. Μέσα η εκκλησιά μοσχοβολά κι όξω μοσχοπετρίζει κυρά μου το δοξάρι σου Μεθανικό καντήλι που του βαρούνε στη Φραγκιά κι ακούγεται στη Δύση. Πολλά είπαμε και της κυράς ας πούμε και της κόρης Αν έχεις κόρη έμορφη πραματευτής τη θέλει ας είναι και πραματευτής πολλά προικιά γυρεύει γυρεύει αμπέλια ατρύγητα, χωράφια με τα στάχια γυρεύει και τη Βενετιά με όλα τα παλάτια. Πολλά είπαμε της κόρης ας πούμε και του γιου σας. Αν έχεις γιο στα γράμματα και γιο στο ψαλητήρι να τ αξιώσει ο Θεός να βάλει πετραχείλι. Κι εδώ που τραγουδήσαμε πέτρα να μη ραΐσει κι ο νοικοκύρης του σπιτιού πολλά χρόνια να ζήσει. Να ζήσει χρόνια 100 και να τα διαπεράσει κι από τα 100 και κει ν ασπρίσει να γεράσει. Κι εις έτη πολλά. 4. Παραλλαγή που αναφέρει ο Γ. Χατζησωτηρίου στο βιβλίο του Τα Λαογραφικά της Μεσογαίας Αττικής Και στον καλημερίζουμε τούτο μας τον αφέντη αφέντη μου πρωτόγιωγε και πρωτοζευγολάτη Τ αλέτρι σου είναι σίδερο και το υνί σου ατσάλι Δευτέρα μέρα κίνησες, να πας να πρωτοσπείρεις και το σταράκι που σπειρες, σπειρες μαργαριτάρι. Μαργαριτάρι έσπειρες, μάλαμα να θερίσεις. Να βάλεις εργάτες εκατό, νεροκουβαλητάδες δέκα. Οι Τούρκοι το θερίζανε, Ρωμιοί το κουβαλούσαν κι ο βασιλιάς τ αλώνιζε με τις χρυσές φοράδες κι η μερουδιά το σάρωνε με το χρυσό θυμάρι. Να κάνεις τάλιες εκατό με του Θεού τη χάρη Βρε αφέντη μου πεντάφεντε, πέντε φορές αφέντη Πέντε κρατούν το μαύρο σου (άλογο) κι οχτώ το σαλιβάρι Και δέκα σε περικαλούν, αφέντη καβαλάρη Καβαλικεύεις κι έρχεσαι, πεζεύεις, καμαρώνεις κι όπου πατεί το μαύρο σου, πηγάδια φανερώνεις Πηγάδια πετροπήγαδα κι αυλές μαρμαρωμένες κοιμάται χιούμα το φλουρί και χιούμα (= χύμα) τ αλογάρι.

14 362 ΒΑΣΩ ΚΙΟΥΣΗ Και στον αφρό τ αλογαριού κοιμάται ο γιος τ αφέντη. Στέκω και συλλογίζομαι, μα πώς να τον ξυπνήσω; Φέρτε μου μήλα δώδεκα, κυδώνια δεκαπέντε Και τρία κλωνιά βασιλικό, μπεκίμ ξυπνήσω αφέντημ. Βρε σήκω επάνω αφέντη μου και μην παρακοιμάσαι Να κοσκινίσεις τα φλουριά, να δριμονήσεις τ άσπρα κι από τα κοσκινίσματα να δώσεις στους διαβάτες. Εσέ σου πρέπει αφέντη μου μπελντένια να κοιμάσαι βελούδι να σκεπάζεσαι μπρε αφέντης να λογάσαι Εσέ σου πρέπει αφέντη μου χιλιόχρυσο ζουνάρι Γιατ είσαι νιος κι αυγερινός, γιατ είσαι παλικάρι. Εσέ σου πρέπει αφέντη μου φεργάδα ν αρματώσεις Και στο Μισίρι να διαβείς, φλουριά να τη φορτώσεις. Πολλά είπαμε τ αφέντη μας, ας πούμ και της κυράς μας. Κυρά ψηλή, κυρά λιγνή, κυρά γαϊτανοφρύδα Κυρά μ όταν στολίζεσαι και πας στην εκκλησία Βάζεις τους σκλάβους από εμπρός και σκλάβους από πίσω Κι ένα μικρό σκλαβόπουλο να σου κρατάει τον ίσκιο. Η στράτα ρόιδο (= τριαντάφυλλο) γιόμισε κι η εκκλησιά σου μόσχο Κυρά μου το δοξάρι σου με φράγκικο μαντήλι Που το βαρούνε στη Φραγκιά κι ακούγεται στην Πόλη. Πολλά είπαμε και της κυράς ας πούμ και των παιδιών της. Κυρά μου τα παιδάκια σου, ο Θεός να σ τα χαρίσει Να τα παντρέψεις με χαρά και με την καλοσύνη. Να στάξεις άσπρο φλάμπουρο στη μέση της αυλής σου Να μπουν να βγουν οι φίλοι σου, να σκάσουν οι οχτροί σου. Αν έχεις γιο στα γράμματα και γιο στο ψαλητήρι Να τον αξιώσει ο Θεός να βάλει πετραχήλι. Πολλά είπαμε και των παιδιών ας πούμε και της κόρης Αν έχεις κόρη έμορφη πραματευτής τη θέλει Κι αν είναι και πραματευτής πολλά προικιά γυρεύει Γυρεύει αμπέλια ατρύγητα, χωράφια με τα στάχυα Γυρεύει και τη Βενετιά με όλα τα παλάτια Γυρεύει και τη θάλασσα με όλα τα καράβια. Θε να σου πω και πιότερα μα η ώρα δε μ αφήνει Γιατί σπουδάζει ο πετεινός κι η μέρα ξημερώνει. Εδώ που τραγουδήσαμε, πέτρα να μη ραγήσει Κι ο νοικοκύρης του σπιτιού σαν τα βουνά να ζήσει.

15 ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ Άλλη μια παραλλαγή από το βιβλίο του Γ. Χατζησωτηρίου, Τα Λαογραφικά της Μεσογαίας Αττικής Καλημέρα καλημέρα και πάντα καλημέρα Κι ας τον καλημερίσουμε ετούτο τον αφέντη. Αφέντη μου πεντάφεντε, πέντε φορές αφέντη πέντε κρατούν το μαύρο σου κι οχτώ το σαλιβάρι και δέκα σε περικαλούν αφέντη καβαλάρη. Καβαλικεύεις, χαίρεσαι, πεζεύεις, καμαρώνεις κι όπου πατεί το μαύρο σου, πηγάδια φανερώνεις κι όπου πατεί το μαύρο σου, πηγάδια φανερώνεις πηγάδια πετροπήγαδα κι αυλές μαρμαρωμένες. Κοιμάται χιούμι το φλουρί και χιούμι τ αλογάρι και στον αφρό τ αλογαριού κοιμάται γιος αφέντη. Στέκω και συλλογίζομαι, μα πώς να τον ξυπνήσω; φέρτε μου μήλα δώδεκα, κυδώνια δεκαπέντε και τρεις κλώνους βασιλικό βέλπι (= ίσως) και τον ξυπνήσω «Ξύπνα αφέντη πρωτόγεωργε και πρωτοζευγολάτη που χεις τ αλέτρι σίδερο και το υνί ατσάλι τα μουλαράκια που ζευγείς σαν χέλια χαϊδεμένα και τα λουριά της λιμαριάς με σύρμα είναι πλεγμένα το καμουτσάκι που βαρείς, από μηλιάς κλωνάρι. Δευτέρα ημέρα κίνησες να πας να πρωτοσπείρεις και το σταράκι που σπειρες, σπείρες μαργαριτάρι. Να κάνεις τάλιες εκατό με του Θεού τη χάρη. Κάτω στα Ιεροσόλυμα, στο μέγα Ιορδάνη Εκεί βαφτίστηκ ο Χριστός από τον Άγιο Γιάννη Εκεί δεντρί δεν ήτανε, δεντρί εφανερώθη η ρίζα του ήταν ο Χριστός και κλώνοι οι Αποστόλοι». Πολλά είπαμε τ αφέντη μας, ας πούμ και της κυράς μας. «Κυρά μ ψηλή, κυρά μ λιγνή, κυρά καμπανοφρύδα κυρά μ όταν στολίζεσαι να πας στην εκκλησιά, βάζεις τον ήλιο πρόσωπο και το φεγγάρι αστρίτη και του κοράκου το φτερό βάζεις καμπανοφρύδι. Κυρά μου τα παιδάκια σου με μόσχο είναι θρεμμένα να τα παντρέψεις με χαρά και με την καλοσύνη. Να στήσεις άσπρο φλάμπουρο στη μέση της αυλής σου νά μπουν να βγουν οι φίλοι σου να σκάσουν οι οχτροί σου». Πολλά είπαμε και της κυράς ας πούμ και των παιδιών της.

16 364 ΒΑΣΩ ΚΙΟΥΣΗ «Κυρά μ τη θυγατέρα σου γραμματικός τη θέλει κι αν είναι και γραμματικός πολλά προικιά γυρεύει γυρεύει αμπέλια ατρύγητα, χωράφια με τα στάχια γυρεύει και τη Βενετιά με όλα τα παλάτια γυρεύει και τη θάλασσα με όλα τα καράβια γυρεύει και τον κυρ Βοριά να τα καλαρμενίσει». Πολλά είπαμε της κόρης σας ας πούμε και του γιου σας. «Κυρά μου τον υιόκα σου βάλ τον στο ψαλητήρι του χρόνου σαν και σήμερα να βάλει πετραχήλι». Ακόμα έχω να σας πω, μια ώρα δεν τα σώνω γιατί μου βγαίν ο αυγερινός κι η μέρα ξημερώνει. Σ αυτό το σπίτι που ρθαμε πέτρα να μην ραγίσει κι ο νοικοκύρης του σπιτιού χρόνια πολλά να ζήσει. Να ζήσει χρόνους εκατό και να τους απεράσει κι απ τους εκατό κι εμπρός ν ασπρίσει, να γεράσει. Εφάγαμε τον κόκορα ας φάμε και την κότα και δώστε μας τον κόπο μας να πάμε σ άλλην πόρτα. Και εις έτη πολλά. Φυσικά υπάρχουν και κάλαντα στην αρβανίτικη διάλεκτο αλλά δεν τα θυμάται σχεδόν κανείς. Όμως ο κ. Γιάννης Πρόφης μου παραχώρησε το απόσπασμα που έχει στο αρχείο του. Κάλαντα Θεοφανείων Poshtë në Iordháni potamó pakëzónetë Hristói. Ishtë Shërmëría me Shinjánjinë Janë edhe éngjelitë torë. U shpëtua pakëzimi edhe I púthi dórënë Shërmëria Shinjánjit edhe u efhjisnë të tre. Μετάφραση Κάτω στον Ιορδάνη ποταμό βαφτίζεται ο Χριστός. Είναι η Παναγιά με τον Άγιο Γιάννη Είναι κι οι άγγελοι τριγύρω. Η βάφτιση τελείωσε κι η Παναγιά φίλησε το χέρι του Αϊ-Γιάννη κι αντάλλαξαν κι οι τρεις ευχές. Τα χρόνια περνούν και τα παιδιά ψάλλουν τα γνωστά σε όλους μας Σήμερα τα Φώτα και ο φωτισμός κι η χαρά μεγάλη κι ο αγιασμός... δηλ. τα κάλαντα που λέγονται και στην Αθήνα και αλλού.

17 ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ 365 Διαφέρουν βέβαια με της υπόλοιπης Ελλάδας σε κάποιους στίχους, έχουν ομοιότητες σε κάποιους άλλους, όπως με δυο στίχους των καλάντων της Μακεδονίας, με δυο στίχους της Ηπείρου, με δυο στίχους της Μυκόνου και με την πρώτη στροφή της Θήρας, ενώ το περιεχόμενο είναι σχεδόν το ίδιο. Όμως ν αναφερθούμε και σε κάποια άλλα κάλαντα λιγότερο γνωστά, τα κάλαντα του Λαζάρου. Ο Λάζαρος είχε μια ξεχωριστή θέση, σαν καλός φίλος του Χριστού, αλλά και σαν σύμβολο νίκης της ζωής. Την ημέρα του Λαζάρου, στην Παιανία, τα παιδιά έψαλλαν τα κάλαντα μέσα στην εκκλησία, ενώ οι κοπέλες μαζεύονταν σ ένα σπίτι, επειδή ήταν αργία, και τα έλεγαν εναλλάξ από ένα στίχο. Τα ίδια κάλαντα με διαφορετική μελωδία και κάποιες διαφορές στον στίχο λέγονταν από τις Λαζαρούδες (γυναίκες από τα νησιά) που τους έδιναν φιλοδώρημα και φαγητά. Στο Μαρκόπουλο, στον Κουβαρά και στην Κερατέα έφτιαχναν τον Λάζαρο με κατάλευκα βαφτιστικά ρούχα και λουλούδια στο κεφάλι, τον περιέφεραν από σπίτι σε σπίτι λέγοντας τα κάλαντα, αγόρια και κορίτσια μαζί και στο τέλος τον έκαιγαν στην πλατεία του χωριού. Κι εδώ υπάρχουν παραλλαγές από χωριό σε χωριό. 1. Παραλλαγή που λεγόταν στην Παιανία Την ημέρα την Τετάρτη κίνησ ο Χριστός για νά ρθει στην πόλη Βηθανία κλαίει η Μάρθα κι η Μαρία Λάζαρο τον αδερφό τους τον γλυκύ και καρδιακό τους. Τον Χριστό παρακαλούνε και τα πόδια του φιλούνε «Αν εδώ ήσουνε Χριστέ μου φίλε και αγαπητέ μου δεν θα πέθαιν ο αδερφός μας ο γλυκύς και καρδιακός μας. Μα και τώρα αν θελήσεις Λάζαρο θε ν αναστήσεις. Λάζαρο τον αδερφό μας τον γλυκύ και καρδιακό μας». Τότε ο Χριστός δακρύζει και τον Άδη φοβερίζει. «Άδη, Τάρταρε και Χάρο Λάζαρε θε να σε πάρω. Δεύρο έξω Λάζαρέ μου φίλε και αγαπητέ μου». Λάζαρος απελυτρώθη ανεστήθη και σηκώθη. Ζωντανός σαβανωμένος και σαν το κερί λιωμένος. Όλοι «ωσαννά» φωνάζουν και τον Λάζαρο ξετάζουν. Λάζαρε πες μας τι είδες εις τον Άδη που επήγες. Είδα φόβους είδα τρόμους είδα βάσανα και πόνους. Φέρτε μου νερό λιγάκι να ξεπλύνω το φαρμάκι της καρδιάς μου, των χειλέων και μη με ρωτάτε πλέον.

18 366 ΒΑΣΩ ΚΙΟΥΣΗ 2. Παραλλαγή που λεγόταν στα Σπάτα Τρεις μέρες τον θρηνούσαν και τονε μοιρολογούσαν τον Λάζαρον τον αδερφό τους τον γλυκύ και καρδιακό τους. Την ημέρα την Τετάρτη κίνησε ο Χριστός για νά ρθει. Τότε λέγει η Μαρία «Αν εδώ ήσουν Χριστέ μου δεν θ απέθνησκε ο αδερφός μου μα και τώρα εγώ πιστεύω και καλύτατα ηξέρω ότι δύνασαι αν θελήσεις και νεκρούς να ανεστήσεις». Κράζει ο Χριστός και λέγει «Δεύρο έξω Λάζαρέ μου φίλε και αγαπητέ μου» και παρευθύς από τον Άδη εσηκώθη το σκοτάδι. Λάζαρος απελυτρώθη ανεστήθη και σηκώθη ζωντανός σαβανωμένος και με το κερί λουσμένος. Τότε η Μάρθα κι η Μαρία τότε όλη η Βηθανία δόξα τω Θεώ φωνάζουν και το Λάζαρο ξετάζουν. «Λάζαρε πες μας τι είδες εις τον Άδη που επήγες». «Είδα φόβους είδα τρόμους είδα βάσανα και πόνους της καρδιάς, των χειλέων και μη με ρωτάτε πλέον». 3. Παραλλαγή που λεγόταν στον Κουβαρά Σήμερον στη Βηθανία κλαίει η Μάρθα κι η Μαρία Λάζαρο τον αδερφό της το γλυκύ και καρδιακό της. Τρεις ημέρες τον θρηνούσαν και τονε μοιρολογούσαν. Την ημέρα την Τετάρτη κίνησε ο Χριστός για νά ρθει τότε η Μάρθα κι η Μαρία τότε κι όλη η Βηθανία «αν εδώ ήσουνα Χριστέ μου δεν θ απέθνησκε ο αδερφός μου». «Λέγε, πίστευε Μαρία παγωμένη στα μνημεία. Δεύρο έξω αδερφέ μου φίλε και αγαπητέ μου» Λάζαρος απελυτρώθη ανεστήθι και σηκώθη «Πες μου Λάζαρε τι είδες εις τον Άδη που επήγες; Είδα φόβους είδα τρόμους είδα βάσανα και πόνους. Δώστε μου λίγο νεράκι να ξεπλύνω το φαρμάκι της καρδιάς μου των χειλέων και μη με ρωτάτε πλέον. Του χρόνου πάλι να ρθομε μ υγεία να σας βρούμε στους οίκους σας χαρούμενα κι όλοι να τραγουδούμε.

19 ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑ 367 Στο Μαρκόπουλο, τα κάλαντα του Λαζάρου έλεγαν μικρά παιδιά (αγόρια) την παραμονή και φυσικά τους έδιναν φιλοδώρημα. Είναι τελείως διαφορετικά και χαρούμενα από τα προηγούμενα. Ήρθε ο Λάζαρος ήρθανε τα βάγια ήρθε η Κυριακή που τρώνε τα ψάρια και την άλλη Κυριακή το αρνάκι στο σουβλί (2). Τα ίδια κάλαντα στον Κουβαρά λέγονταν λίγο διαφορετικά όσον αφορά το στίχο, από αγόρια και κορίτσια. Ήρθε ο Λάζαρος ήρθανε τα βάγια ήρθε η Κυριακή που θα φάμε ψάρια βάγια-βάγια και βαγιό τρώμε ψάρι και κολιό και την άλλη Κυριακή τρώμε αυγά και το αρνί. Πιθανόν να είναι νεότερα κάλαντα, ενώ τα πιο παλιά είναι εκείνα που λένε: «Την ημέρα την Τετάρτη...» Στον Κουβαρά και στην Κερατέα λέγεται και μια παραλλαγή όπου αναμειγνύονται και τα δύο κάλαντα του Λαζάρου σ ένα. Ήρθε ο Λάζαρος ήρθανε τα βάγια ήρθε η Κυριακή που τρώνε τα ψάρια και την άλλη Κυριακή το αρνάκι στο σουβλί. Πες μας Λάζαρε τι είδες εις τον Άδη που επήγες. Είδα φόβους είδα τρόμους είδα βάσανα και πόνους. Δώστε μου λίγο νεράκι να ξεπλύνω το φαρμάκι της καρδιάς μου, των χειλέων και μη με ρωτάτε πλέον.

20 368 ΒΑΣΩ ΚΙΟΥΣΗ Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στα Σπάτα: Πού ήσουν Λάζαρε πού είναι η φωνή σου που σε γύρευε η μάνα κι η αδερφή σου; Ήμουνα στη γη στη γη θαμμένος και με τους νεκρούς νεκρός αποθαμένος. Δώστε μας αυγά αυγά να σας τα πούμε κι οι κοτούλες πολλά πολλά γεννούνε Βάγια-βάγια των βαγιών τρώμε ψάρι και κολιό και την άλλη Κυριακή τρώμε το παχύ αρνί. Δώστε μου λίγο λίγο νεράκι να ξεπλύνω της καρδιάς μου το φαρμάκι Τα κάλαντα «Μέσ στην πόλη Βηθανία» έχουν ομοιότητα με τους πρώτους δέκα στίχους της Ηπείρου και με τους σαράντα έξι στίχους με του Καλαμίτσι Λευκάδας, ενώ το «Ήρθε ο Λάζαρος, ήρθανε τα βάγια» είναι ίδιο με της Εύβοιας και με δυο στίχους της Αγ. Άννας Ευβοίας. Συμβαίνει όμως και κάτι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, ενώ σ όλη την Ελλάδα τα «Λαζαρικά» λέγονται από γυναίκες, τις Λαζαρούδες, στα Μεσόγεια λόγω της θέσης που κατείχε η γυναίκα (δεν έβγαινε από το σπίτι εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις) λέγονταν από μικρά παιδιά (αγόρια και κορίτσια). Βέβαια υπάρχουν και στην αρβανίτικη διάλεκτο. Στον Κουβαρά, μου είπαν μόνο δυο στίχους γιατί δεν θυμόνταν περισσότερα. Λάζαρε κουτούαρἐ Λάζαρε τραγουδιστέ σἐ τἐ κα μαρτούαρἐ που θα σε παντρέψουμε Στα Καλύβια έχουν μεταφράσει λίγους στίχους από τα ελληνικά. Λιάζαρι λιάναρἐ ντ ούγιε βαλιούερἐ γίπνι Λιάζιριτ νι σκόπ ψε ίστἐ πλιάκ εσβέτε ντόπ δηλαδή Πες μας Λάζαρε τι είδες εις τον Άδη που επήγες

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΑΡΓ. ΠΟΥΛΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΑΡΓ. ΠΟΥΛΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΑΡΓ. ΠΟΥΛΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ Υψηλάντου 17. Καλλιθέα Τ.Κ. 176-75 Τηλ: 210-94.09.788 Fax: 210-94.03.168 Ο ΠΑΛΗΟΣ ΑΗ ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΤΗ ΜΑΡΠΗΣΣΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ Φίλε αναγνώστη, στη Μάρπησσα της Πάρου, που είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάσταση του Λαζάρου. Τάξη: Β 2 Όνομα: Έλενα Κεραμιδά Μαθημα: Θρησκευτικά

Η Ανάσταση του Λαζάρου. Τάξη: Β 2 Όνομα: Έλενα Κεραμιδά Μαθημα: Θρησκευτικά Η Ανάσταση του Λαζάρου Τάξη: Β 2 Όνομα: Έλενα Κεραμιδά Μαθημα: Θρησκευτικά Η Ανάσταση του Λαζάρου Το Σάββατο πριν την Μεγάλη Εβδομάδα, είναι αφιερωμένο από την Εκκλησία μας, στην Ανάσταση του Λαζάρου.

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Christmas collection 2015

Christmas collection 2015 Χριστούγεννα 2015 Christmas collection 2015 Tailor made gifts Χριστούγεννα σημαίνουν γιορτές, μυρωδιές, μουσική, πολύχρωμα λαμπιόνια, στολίδια, δώρα, οικογενειακές στιγμές και πάνω από όλα χαρούμενη διάθεση.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας χωριάτης κι ήτανε φτωχός. Είχε ένα γάιδαρο και λίγα τάλαρα. Εσκέφτηκε τότε να βάλει τα τάλαρα στην ουρά του γαϊδάρου και να πάει να τον πουλήσει στο παζάρι στην πόλη. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ Θυµάσαι το παραµύθι της γιαγιάς για την 28 η Οκτωβρίου; Μάζεψε τους φίλους σου και διηγήσου το. Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας που ζούσε στο δικό του σπίτι. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης

Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Από τα παιδιά της Α 2 τάξης Καραγκιόζης: Καλημέρα Πασά μου. Πασάς: Καλημέρα Καραγκιόζη. Πού πας και είσαι τόσο βιαστικός; Καραγκιόζης: Πάω να βρω δουλειά. Πασάς: Τι δουλεία ξέρεις να κάνεις εσύ; Καραγκιόζης:

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz xcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς. Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου

ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς. Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου 1 ΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ του Κάρολου Ντίκενς Διασκευή - Διάλογοι: Αμάντα Ηλιοπούλου ΠΡΟΣΩΠΑ: Εμπενίζερ Σκρουτζ Τζέικομπ Μάρλεη (συνέταιρος του Σκρουτζ) Μπομπ Κράτσιτ (υπάλληλος του Σκρουτζ) Η γυναίκα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Η ΑΛΦΑΒΗΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Πήρα ένα Α και το έκανα Αστέρι. Σαν τ αστέρι το λαμπρό εκείνο που οδήγησε τους Μάγους μια φορά στου Χριστού, στης Παναγιάς την Άγια Φάτνη και που σκόρπισε το φως και τη χαρά.

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ Σκρουτζ, κυρίες του Φιλανθρωπικού Σωματείου, παιδιά που λένε τα κάλαντα, οι συγγενείς του Εμπενίζερ Σκρουτζ, το πνεύμα των προηγούμενων

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript 1. Announcement Καλημέρα, παιδιά. Θα ήθελα να δώσετε μεγάλη προσοχή σε ό,τι πω σήμερα, γιατί όλες οι ανακοινώσεις είναι πραγματικά πολύ σημαντικές. Λοιπόν ξεκινάμε: Θέμα πρώτο: Αύριο η βιβλιοθήκη του σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ. Της πατρίδας μου η σημαία έχει χρώμα γαλανό και στη μέση χαραγμένο έναν κάτασπρο σταυρό

ΣΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ. Της πατρίδας μου η σημαία έχει χρώμα γαλανό και στη μέση χαραγμένο έναν κάτασπρο σταυρό ΣΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ Της πατρίδας μου η σημαία έχει χρώμα γαλανό και στη μέση χαραγμένο έναν κάτασπρο σταυρό Κυματίζει με καμάρι δε φοβάται τον εχθρό σαν τη θάλασσα είναι γαλάζια και λευκή σαν τον αφρό ΟΧΙ Μια

Διαβάστε περισσότερα

εν θέλω να µου δέσετε τα µάτια Αδερφέ Ισραηλίτη τον ήλιο π' ανατέλλει να χαρώ κι αν κάνετε τα στήθια µου

εν θέλω να µου δέσετε τα µάτια Αδερφέ Ισραηλίτη τον ήλιο π' ανατέλλει να χαρώ κι αν κάνετε τα στήθια µου ε θέλω να µου δέσετε τα µάτια Το αστέρι που φοράς Φως ανέσπερο θα ρίχνει Στους βωµούς της λευτεριάς Το αστέρι που φοράς Θα ναι σάλπισµα ειρήνης Που για εκείνη µαρτυράς Όσες πίκρες κι αν γευτείς εν σε νίκησε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 Μάθημα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Επίπεδο: 1 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά. Colindul românesc: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΛΙΜΝΗΣ ΒΟΥΛΑ ΜΙΛΟΥΛΗ http://blogs.sch.gr/niplimnis/ ΡΟΛΟΙ-ΣΤΟΛΕΣ

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΛΙΜΝΗΣ ΒΟΥΛΑ ΜΙΛΟΥΛΗ http://blogs.sch.gr/niplimnis/ ΡΟΛΟΙ-ΣΤΟΛΕΣ ΡΟΛΟΙ-ΣΤΟΛΕΣ 1 ο παιδί: Ζούμε σε μια εποχή με δυσκολίες και σκληρότητα. Περνάμε παράξενες και λυπημένες στιγμές. Όπως οι άνθρωποι πολλές δεκαετίες πριν. Όμως εκείνοι. Ριγέ μπλουζάκι Κόκκινο μαντήλι στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου.

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Κάθε μέρα έμπαινε πολύς κόσμος στο βιβλιοπωλείο και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ Ή ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ 1.1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΣΥΛΛΑΒΗ ΟΔΗΓΙΕΣ στο παιδί: Κάθε φορά θα σου λέω δυο μικρές λέξεις. Εσύ θα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Η μαμά μου είναι υπέροχη και με κάνει να γελάω! Μερικές φορές όμως θυμώνει. επειδή μπερδεύω το φ και το θ. Όμως έχω την καλύτερη μαμά σε ολόκληρο

Η μαμά μου είναι υπέροχη και με κάνει να γελάω! Μερικές φορές όμως θυμώνει. επειδή μπερδεύω το φ και το θ. Όμως έχω την καλύτερη μαμά σε ολόκληρο Η μαμά μου είναι υπέροχη και με κάνει να γελάω! Μερικές φορές όμως θυμώνει επειδή μπερδεύω το φ και το θ. Όμως έχω την καλύτερη μαμά σε ολόκληρο ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ. ΣΕ ΑΓΑΠΩ ΜΑΝΟΥΛΑ ΜΟΥ. Έχω μια γλυκιά μανούλα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn nmσγqwφertyuioσδφpγρa ηsόρ ωυdf ghjργklαzxcvbnβφδγωmζq wert

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn nmσγqwφertyuioσδφpγρa ηsόρ ωυdf ghjργklαzxcvbnβφδγωmζq wert qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwω Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της ψerβνtyuςiopasdρfghjklzx cvbn Θεατρική διασκευή mqw e rtyuiopasdfghjklzxcvbnφ γιmλι qπςπ ζ αwωeτrtνyuτioρνμpκaλs dfghςj klzxc vλοπbnαmqwertyuiopasdf

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ

ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ 1 ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ 1. Αξιωματικός 2. Λοχίας 3. 1 ος Φαντάρος 4. 2 ος Φαντάρος 5. 3 ος Φαντάρος 6. 4 ος Φαντάρος 7. 5 ος Φαντάρος 8. 6 ος Φαντάρος 9. 8 ος Φαντάρος 10. Ελληνοπούλα 11. Ελληνοπούλα 12.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα...

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Αμέσως έβγαλα το κινητό από τη θήκη και έστειλα μήνυμα στο κινητό της μαμάς πού

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγητής: Χήρα Γαλάνω Χήρα Πρωτομάστορας:

Αφηγητής: Χήρα Γαλάνω Χήρα Πρωτομάστορας: Νοέμβρης 1849 Ρόλοι Αφηγητής Χήρα Γαλάνω Πρωτομάστορας Κουδαρούλ 1 Κουδαρούλ 2 Κουδαρούλ 3 Κουδαρούλ 4 Κουδαρούλ 5 Βλάχος Κοντός Δάσκαλος - Χωροφύλακας - Δραγάτης 1 Αφηγητής: Μια χήρα με τα ορφανά της,

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1 Κύπρος Χρυσάνθης 17 του Νοέµβρη 1973 (Χαράµατα) Το ποίηµα δηµοσιεύτηκε στον τόµο Αντιφασιστικά 67-74 (1984) και αναφέρεται στην εξέγερση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο, στις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Ελισάβετ Κουκουμάκα ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Φώτης 2. Μαμά 3. Δεσποινίς Σούλα 4. Οφθαλμίατρος 5. Μπαμπάς 6. Πετράκης 7. Παιδί της

Διαβάστε περισσότερα

Με τον τρόπο του Δημήτρη Πικιώνη

Με τον τρόπο του Δημήτρη Πικιώνη Με τον τρόπο του Δημήτρη Πικιώνη Δύο θεατρικοί αυτοσχεδιασμοί των μαθητών της Ε τάξης Ε2 Ευαγγελία Αλεξάνδρα Πικιώνη Στέφανος- Δημήτρης Πικιώνης Ανδρέας Ανδρέας Εμπειρίκος Νίκος- Παρθένης Γιάννης Νίκος

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ

Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ Ενότητα 5 - Πάμε για επανάληψη Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ 1. Συμπληρώστε τα κενά με λέξεις από το πλαίσιο: βιβλιοθήκη, φιλοσοφία, εγκυκλοπαίδεια, παιδίατρος, φωτογραφία, αθλητισμό, Ελλάδα, σχολείο, φίλο, κινηματογράφο,

Διαβάστε περισσότερα

Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές. φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει;

Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές. φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει; ΑΠΟΚΡΙΕΣ 2011 Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές στους δρόμους της Πλάκας; Τι ακούω; Ένα νταούλι; Κουδουνάκια; Τύμπανα; φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει; Όλο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Το Ελληνόπουλο - L' enfant Μετάφραση: Κωστής Παλαμάς Τούρκοι διαβήκαν. Χαλασμός, θάνατος πέρα ως πέρα. Η Χίο, τ` όμορφο νησί, μαύρη απομένει ξέρα, με τα κρασιά, με τα δεντρά

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα