στην Ελληνική Νομοθεσία και η Υποχρέωση Ιατρικής Πιστοποίησής του

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "στην Ελληνική Νομοθεσία και η Υποχρέωση Ιατρικής Πιστοποίησής του"

Transcript

1 90 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΛΊΙΚΗΣ ΙΛΤΡΙΚΗΣ Ο Προσδιορισμός του Θανάτου στην Ελληνική Νομοθεσία και η Υποχρέωση Ιατρικής Πιστοποίησής του Α. ΒΑΡΚΑ-ΑΔΑΜΗ Ι. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Όπως είναι γνωστό, το άρορο 35 ΑΚ με τον :ταρ(ιτιτλο «ύπαρξη και τέλος προσιί)που». θέλοντας να προσδιορίσει τα χρονικά όρια τη; νομικ1jς ύπαρξη; του ανθρc6που μέσα στα οποία τελεί υπό συντα'(ματικtj -και 6χι μ6νο- προστασία, ορίζει ότι «Το πρόσcιjπο αρχίζει να υπάρχει μόλις γεννηθεί ζωντανό και παύει με το θάνατι) του». Ο θάνατος αποτελεί τον οριστικό και μοναδικό (πλέον)' λόγο τερματισμού της ανθρώπινης προσωπικ6τητας, διότι απ6 τη στιγμtj της επέλευιηjς του παύει η βιολογικ1j οντότητα του ανθρώπου, που συνίσταται στη λειτουργική αυτοδυναμία των οργάνων του και την ικανότητα για συνείδηση. Είναι δε ευνόητο ότι ο ακριβ1jς καθορισμός του χρόνου επέλευσης του θανάτου επιβάλλεται απ6 την ηθικ1j τάξη και το σεβασμό της προσωπικότητας του ανθριδπου, αλλά εξυπηρετεί ουσιαστικά και τη δικα ίκή ασφάλεια σε κάθε ένομη τάξη. Για τη νομικ1j επισηjμη ο θάνατος tjταν ανέκαθεν ένα βιολογικό γεγον6ς που έπρεπε αλλά και αρκούσε να διαπιστωθεί ιατρικά. Για την ιατρικ1j επισηjμη μέχρι πριν λίγες δεκαετίες ο εννοιολογικός και χρονικ6ς προσδιορισμός του θανάτου συνέπιπτε με τη μη αναστρέψιμη καθολικ1j παύση των δύο βασικυ)ν ζωτικcδν λειτουργιών της κυκλοφορίας του αίματος και της αναπνοής', που σε ελάχιστο διάστημα προκαλούν τη νέκρωση του εγκεφάλου. Η αλματώδης όμως εξέλιξη τη; ιατρι;-:1jς τεχνοί.ο'(ίας, :του ε;τέτρεψε τη δυνατι1τητα ;-:αρδιοανα:τνειιστικ1jς υποσηjριξη; με μηχανικr μέσα στις Μονάδες Εντατι%1jς Θεραπείας ανθριί)π(ιjν των οποίων οι ε'(κεφαλι;-:ές λειτουργίες έχοιιν πι ψη οριστικά. έδωσε νέα διάσταση στην έννοια του tjανάτου και επέβαλε νέα κριηjρια για τη διάγνω(ηj τοι'. Δημιουργ1jθηκε ένας νέος ιατρικ6ς όρος, ο όρο:: «εγκεφαλικός θάνατος», που όμως έχει προκαλέσει και προκαλεί ακόμη και σήμερα, καίτοι έχει υιοθετηθεί από όλες σχεδόν τις χώρες, αμφιλεγc5μενες συζηηjσεις και διαφωνίες τουλάχιστον ως προς την ηθικ1j και δεοντολογικ1j του διάσταση. Κατ' αρχ1jν αυτός καθαυτός ο όρος «εγκεφαλικιiς θάνατος» δημιουργεί την εσφαλμένη εντύπωση τη:: ύπαρξης και άλλου είδους θανάτου, ενι6 έχει ωτοσυφηνιστεί ιατρικά ότι ο θάνατος είναι ένας και σύμφωνα με τη σύγχρονη επιστημονικ1j αντίληψη ορίζετιι.ι «ως η ανεπαν6ρθωτη απώλεια της ικανιsτητας '(ω συνείδηση σε συνδυασμό με την ανεπανl1ρθωτη απιι'jλεια της ικανιsτητας για αυτόματη' αναπνο1j"». Αυηj η ανεπανόρθωτη απιί)λεια της ικανότητας για συνείδηση καθci'jς και η ανε;τανόρθωτη α;τc6λεια της ικαν6τητα:: για αυτ6νομη ανα;τνο1j επέρχονται με τη νέκρωση τοιι εγκεφάλου, αφού ο εγκέφαλος είναι το όργανο πάνω στο ο;τοίο έχει τη βιολογιιοj της έδρα' η ανθρι();τινη προσωπικότητα, ως ενιαίο σύνολο λειτουργίας σωματικών και πνευματικών στοιχείων. 1. Έχοω κrιταργηf!ε{ ci}λοι λόγοι πρ,ιιατισμιη) τηc; προυωπικότψrις, που {σχυαν :rαλι6πρα ύπωc; π. χ. ο πολιτικος &ιi ατοc; ποιι κατcψγιίθηκι ιπψ Ε}λιiδα το με ΨΨrιαμα. Βλ. Ν Παπαντων{ου, Γενικές Λρχι'::: το ι' Λιπικοι! Δικαfου, πιιρ. 22α σελ. ΨJ. 2. Βλ. τον οριυμιi τοιι &ιινιiτου ιπο B/c(k\ ιaw lji('tionιιιγ, εκδ κω lij51j. 3. Ορθιiπρος ει'j ω ο προσι)ιοριυμι5:; <<ιιιιτιij ομψ κω ι5χι ωιτιίμrπη. 4. Βλ. απιiq;rωη αρι&. 9/ της 21ηc; Ολομι'ί.ι:ω::: το ι Κπτuικιιι; Συμβουλ[ου Υyεfας (ΚΕΣΥ) πrρ{ <<διriγνωσηc; του εγχεqαί.ιχοι; &ι Μίτου» ιπο Μετιφ6σχευση 2.1:76-84, 1991 σελ Rλ. Ε.Ι.Ιe/' Α. «1ατρικι5 καθιjκον ι\ιιπηρι)ιτεω::: της ζωιί::: κιιι r\ιιικο:τι) &ερrιπε(ας» ( 1986) σελ. 85

2 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ F.ΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ I Μέχρι σ1ίμερα η ιατρικ1ί επιστψιη δέχεται αυτό που υποστηρίχθηκε για πρcίηη φορά το 1971 από ομάδα γιατρών στη Minnesota των ΗΠΑ", ότι η πλ1iρης και μη αναστρέψι μ η καταστροφ1i του εγκεφαλικού στελέχους αποτελεί συνθ1ίκη αναγκαία αλλά και επαρκ1i για τη διαπίστωση της μη αναστρέψιμη παύσης των λειτουργιών του εγκεφάλου και της μη επιστροφ1iς στη ζu)]l, γιατί είναι βέβαιο ότι μετά τον ε'(κεφαλικό θάνατο επακολουθεί σε πολύ μικρ6 χρονικ6 διάστημα και ο βιολογικ6ς θάνατος όλων των κυττάρων. Στην περίπτωση μη αναστρέψιμης βλάβης του εγκεφαλικού στελέχους η φυσικ11 παρουσία του ανθρcίjπινου σcίψατος και η με τεχνηη1 υποσηίριξη λειτουργία της αναπνωiς και της καρδιάς δίνουν απλc6ς την ψευδαίσθηση ότι ο άνθρωπος υπάρχει. Γιατί οι ικαν6τητες που εξατομικεύουν τον άνθρωπο, η διάνοια και η αντίληψη των δριίjμενων αλλά και η αυτόνομη ικανότητα για αναπνο1j, που βασίζονται στην εγκεφαλικ1i λειτουργία, δεν υπάρχουν πλέον. Η διάγνωση επομένως της πλ1ίρους και αμετάκλητης καταστροφ1ίς του ε'(κεφαλικσύ στελέχους σημαίνει και διάγνωση του θανάτου του ανuριίjπου. Από ιατρικ1ίς πλευράς έχει βέβαια διευκρινιστεί ότι τα άτομα που βρίσκονται στη λεγόμενη «φυτικ11 κατciστασψ> δεν Οεωρσύνται νεκρά, αφού το εγκεφαλικcs τους στέλεχος λειτουργεί και επομένως συντηρεί αυτοδύναμα τη λειτουργία της αναπνσ11ς και την κυκλοφορία του αίματος Η σύνδεση του εγκεφαλικού θανάτου με τις μεταμοσχεύσεις ΔιεΘνc!Jς η έννοια του ε'(κεcραλικοιι Ηανc του ;τεριελι1φθη αρχικά και προσδιορίστηκε είτε σε Αρχές και Διακηρύξεις ΙατρικΊiς Δεοντολογίας' σχετικές με τις μεταμοσχεύσεις, είτε σε εθνικά νομοθετικά πλαίσια που οριοθετούν τις μεταμοσχεύσεις''. Αυηi η σύνδεση του εγκεφαλικού Θανάτου με τις μεταμοσχεύσεις, που ως ένα σημείο είναι κατανοηηi, αφού μόνο από εγκε- φαλικά νεκρό είναι δυναηj η αφαίρεση οργάνων για μεταμόσχευση, προσέθεσε νέα ερωτηματικ<χ και συναισθηματικές φορτίσεις στον Ιiδη φορτισμ :νο c5ρο του εγκεφαλικού θανάτου, για τον οποίο η κοιν1j γνώμη δεν Ίiταν και στο μεγαλύτερο μέρο; εξακολουθεί να μην είναι πληροφορημένη και ο λοιπl1ν πλην των ιατρcδν επιστημονικός κόσμος παραπληφορημένος. Δημιουργ1jθηκε έτσι η εσφαλμένη εντύπωση 6τι οι γιατροί οφείλουν να πιστοποιούν τον εγκεφαλικιi θάνατο μόνο στις περιπτώσεις εγκεφαλικά νεκριλjν δοτών οργάνων για μεταμόσχευση όχι και στις περιπτώσεις εγκεφαλικά νεκρών από τους οποίους δε Οα γίνει και παραμένουν στις Μονάδες Εντατικ1Ίς Θεραπείας μέχρι σταδιακ1jς και πλ1ίρους αποσύνθεση; των κυττάρων τους111 Αυτιi η διαφορετικ1j αντιμετc6πιιηι στο θάνατο, που θα μας απασχολ1jσει στη συνέχεια. επέτεινε στους μη ειδικούς την καχυποψία 6τι ο εγκεφαλικός νεκρός Μτης οργάνων ίσως και νcι μην είνω τόσο νεκρός. Έτσι, δεν είναι απορίας ciξιο που έγκριτοι νομικοί επιστήμονες Θεωρούν «Πολύ σοj)αρ6 το πρόβλημα του προσδιορισμού του θανάτου που δημιουργήθηκε από τη διάδοση των μεταμοσχεύσεων, γιατί στην περίπτωση αυηί οι γιατροί που ;ταρακολοι θούν την υγεία του ανθρώπου τον θεωρούν ζωντανιi όσο λειτουργεί η καρδιά του, ενυ) οι γιατροί ποι ενδιαφέρονται για την μεταμliσχευση οργάνοι πη σε άλλον αποβλέποι ν στον εγχεφαλικό θάνατο' Ό Ή ακόμη θεωρούν liτι «εν τη χειρουργικ1j των μετcφοσχει\πων τη; ;ωρδιά; ;ι.ρατεί ο κανcίjν c5τι ο riνθρω ;τος ε οι αcrωρείται η καρδιά πρέπει να είναι τι)σον νεκρό;, 6σο τούτο είναι απολύτως αναγκαίο, η αφαιρούμενη όμως :ιρος μεταμ6σχευση καρδιά πρέπει να είναι liσo το δυνατ6ν ;τερισσc5τερο ζcδσα και πάλλοι σα"». Και α;ι.όμη ότι «εν ζω1j συνεπcίχ; ευρίσκεται και εκείνος παρ ω λειτουργούν εισέτι αυτοδυνάμως οι πνεύμονες και η καρδιά, καίτοι εσίγασαν τα εγκεφαλικά κύματα1'>>. 1>. Βλ. Κοπ'iιι Ι. Μιιπaι i. Ι Μ.: <<Οιι tlιc' ιliιι,ι;ιιο.ιί.ι oj' ι πι'!πα/ riι'atlι. Λ μι ο.ψ Ι'Ιiι'Ι'.Ι tιιι/γ οι ι 55 μιιtίι'ιιi. Ι to ι/ι'fίιιι' iπn iι.ι i/jiι ι οηιιηα», ιπο C/iιι. Elccii'OeιιιηJiι. 1iJ7 1 2 σελ. 178 ι::r. 7. Βλ. λι:πτομι:ρέυπρrχ Ι\1. Γιrιvvιiκυυ-ΠεφτοvλfδοιJ, Ε. Σμαρυποι5λου, Φ Στοι!πrχ. Π Χριστοδουλ(ι)η:,,() εγκεφrιί.ικι5ς θιi>'ατος» στο Λ1ετι; μι5σχιυση 1.2: ), 1iJiJIJσεl Βλ. :r.χ. Τη ΔωκιίρΙJξη τιι; Παγκι!σμιις 1ιιτρικιί; Ετωψfα; ιπη Βενι τfrχ το 1iJ83 γω τ ψ πλιίωτικιj ασθ{νειιι (ιφιj. 3.3.). BJ.. ε:r(σης ιiρθρο 13 των Αρχιύ> τη:; Δ'υρωπiκιjς 1ιπρικψ; Δωντολοy(ιις τοιj 19fi7 της Δ ιιψ;ωιi:; ι :rιτροπιj; τωι ιιιτρ!ι)v της Ευρω:rι;ϊκιjς ΚοπΝ!τψας. ij. Βλ. :r.χ. το>' :rροηγοι!μιι'ο ι)ικc!,ιιι;ς Ν 87.1/78 κω τον ισχιiοvτι; Ν 1383/ Αυτιί η δωφορετικιj ω'τι,ιιετu):rιση στο θι ινπο προ(κυψι κιιτιi τψ αξιο}δγηση του σεμινιιριcικοι) :τρογριiμμιιτο:; << Τηλι,κπιι(ι)ει rιιρ> σε θ ιιατιι μεταμοσχεύσεων, το o:ro(o :rρι!γριψμιι ι'yινι' ιπιι :rλιιι' σια της Κοινοτικιj:; Πρωτοβουί.fιι::; t.'ιποflπιιι ιπ Θειτ/νfκη κω Αθιjνα. το JiJiJ Βλ. Ν Παπαvτωv(ιηΙ. Γενικι':; Λρχ{; Λιπι:.ωιi Δικι;(οι' :rrψ. 22ιι ιπί" ijij. 12. Βλ. τ Φιλιππfδη, Μαθιj,ιιιιτα ΠοιJ'ΙΚοιi ΔιΚΙίlΟI' Ι:Ίι)ιχιiJ' :vf(ρo ( JiJ7iJ), σελ Βλ. Ν Ανι\ρουλάκη. Πο/]J{κιiv Διχωυv Ειι)ικc!v Μι'ρο::;. ιπλ. ]5.

3 92 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣ!ΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΓ\ΠΚΗΣ ΙΑΠ'ΙΚΗ2: Απ6 τcι ανωη:ριιj προκύπτει 6τι η κοινιj γνc(ψη δεν έχει ιiντω; JΊεισΟεί ιsτι ο tjάνατο; είναι ένας και μc1νον: η JΊλιjρη; νέκρωση τιιjν εγκεφαλικc!jν λειτουργιc(ηι JΊοι επ 'ρχετω με τη νι::κρωση του εγκεφαλικού στελέχους. Απλι!Jς οι ενδείξεις επέλευση; του tjανάτου δωφέ(jοι ν. Η καljολικιj JΊαιlση τη; ανωτνοιj; και τη; καρbιιίς ι-ίνω ι::να μc'ίλλον ει χερι:'; κριτιjριο διαπίστωση; του Ουνcί.του. Στην περίπτωση μη cωτοδύναμη; αλλά με τεzνητιj υ;τοοτιjριξη ύjίcιοξη::: τη::: cι.νωτνοιj;. λ6γω j\λάf'>η; τcιj\' rγκεφαλικι!jν ί.ειτοι ργιιι'>ν. χρειc.ί εται να εφαρμοστοιiν εκείνα τα ε;ηοτψιονι:ι.(ι :ι.ριτιjριcι. και να γίνουν οι συγκεκ(jιμένε::: :.-:ί.ινι:.-:έ::: όο:.-:ιμcι.σίε::: που έχουν διεtjνc!>; bοκιμαστεί :.-:ω tjεωρούντω στην ιατρικιj επισηjμη πλιjρω; ασφαλιj '.'ω τη διά.ινωση τοι Οανcηου του εγκεφαλικού στελέχοι ; :.-:ω ε;τομένω; τη <'ιιάγνωση του tjανάτου τοι ανtjρ(ι.jjίου. Δεν ι JΊάρχει επομένως διαf\άομιση στο tjάνατο και είναι εσφαλμένη η (ιποψη ιiτι οι γιατροί που δεν ενδιαφέρονται για μεταμ6σχευση Ηεωροl>ν ζωνταν6 τον c1νtjρωπο τοι οποίου JΊάλλει -Π(Jοφανι!Jς με τεχνηηj υποσηjριξη η καρδιc'ί- ενι6 είναι JΊλιjρως κατεστριιμμένο το εγκεφαλικιi στο.εχος. Και επίσης όταν σι'(άσουν τα εγκεφαλικ(ι κιlματα λιiγω καταστροφιjς του εγκεφαλικού στελέχους δεν μπορούν νcι λειτουργούν αυτοδύναμα οι πνειlμονε; κω η Υ.αρδιά. Ο άνtjρωπος είνω νεκρό;, εγκεφαλικc'ί νεκρι1ς, χcι>ρίς να υπάρχει καμιά ελπίδα -και δεν ι::χει υ;τάοξει στα διεηνιj ιατρικά δεδομένα- επιστροφιjς στη ζωιj. Επομένως οι γιατροί οφείλουν να JΊιcποποιούν το tjc.ίνατι) του. Βεf)αίως η διάγνωση του ε'ι'υ.εφαλικού tjανάτου και επακ6λουηα η διακοjίιj τη; λειτοι ργίας της συσκευιjς οξυγιiνοι προκαλεί και σε μερίδα γιατρc!>ν ουνειδησιακ{ς φορτίσεις και διcπαyμοιiς κω δεν είναι σπάνιο το φωνιiμενο οι γιατροί να καταφεύ'(ουν ιπη λύση της συναίνεσης των συγ'(ενι\)\' του «νεκροιl» γω το κλείσι- μο της «στρι1φιγγας» του οξυγόνου1', 6ταν ;τρι\κειται για μη δότη οργάνων, γιατί όταν πρόκειται να επακολουθιjσει αφαίρεση οργάνων για μεταμιiοχευοη η συναίνεση είναι δεδομένη. Θα εξετάσουμε στη ουνt' χεια μέχρι ποίου σημείου είναι δικαιολογημένοι οι ιατρικοί δισταγμοί για τη διακοπιj της λειτουργίας τη; συσχευιjς οξυγciνου, καηcός και το αν οι συγγενεί::: τοι tjανι'iντος έχουν εξουσία αντιπροσωπεύσεcιjς αυτοιl. 1J JΊροσωπιχιj εξουσία συναινέσεως για τη διακοπιj τη::: tj ερcαε ία;. Α;τc) την άλλη μεριά υjίάρχουν και περιπτι!jσεις στην διεtjνιj αρtjρογραφίυ. c)που Ί'ιατροί υπαινίσσοντcι.ι cαερίσ:ι.ε;πη ταχιιτητα στη διc.ίγνωση τοι εγκεφαλικοι' tjιινιlτοι. :ι.ι ρίc J; ;τωbω)ν. με το αιτιολογικι\ c1τι ιjτιιν :τοί.ύ σύντομη η ;τιιραμονιj τους στη Μονc.ίδα Εντιηι :ι.ιj; Θερα:τείcι;Ό ΠΙ. Ο προσδιορισμός του θανάτου στην ελληνικ1i νομοθεσία Μέχρι το 1978 ο έλληνας νομοtjέτης δεν προοδι(\ριζε την έννοια του tjανάτου. οιiτε επέβαλε κριτιjριυ προσδιορισμού ιj μέσα διάγνωcηj::: τοι. ΗρΥ.είτο1' και αρκείται ακι'iμη και σιjμερα στις περισσciτερες JΊεlc_)ιπτώσεις στην πιστοποίηση του ΟανάΠΗ! απci έναν γιυτρ6 που νοσιjλευε τον θανι5ντα κω εν ελλείψει αυτοι' από νεκροσκόπο γιατρό. Το πράηο νομοοετικό κείμενο για τις μεταμοσχειlσεις κερατοειδούς χιτάjνος το Ν.Δ. 3372/55 «ΠCJί κερατοπλαστικάjν εγχειριjσεcιjν» έοετε ως πρσί);τ(\οεση της αφαίρεσης των οφtjαλμι6ν του νεκοοιι r ιε σκοjίό τη μεταμ6σχευση τη διαπίστωση τοι Οανcί.τοι του απι'i δύο τουλάχιστον γιατρού; «διά των εν χριjοιι επιστημονικc6ν μέσων» και την απιi αυτού:: σύνταξιι πρακτικού. στο οποίο έπρεπε να f)εf)αιωοεί η ωτίυ του θανάτου Λιιτι' οι ιτι'1'11ιu1jψιιπι;.:ι' Cf οιπ(υι Ι( %111 οι Ι!Π[!Ι%0( ι\ιυτιι; ιιο( ;.:ιιτιί TIJ ι\ιιi;η ωιιιι τοιι ι γ;.:ιγιι!.ιχοι' Ι!ω ιίτοι' ;.:ιιl!ιι! ;.:ιιι ΙJ ι\ιωrοιjο:το(η <ΙΙJ ιπιf1' ιιηι.ιιπcι'ι::τιυη τοι ΙJrιΙ'rίτοι' ι\ηί.ω\ιί IJ.-τιιπο::το(ιμιη τοι Οιιι'Ιίτιιι μιi1 ο ιπι; ::τι ΙJι::ττιι'ιιπι( ι γχπ;αί.ι;.:cί 1'Ι'%(ιυ!1' ι\οτω1 ιψ;>ri>'ω1' ;ηιι ιιιτιι, ιιιίυ;ι_ι'ι ιπ; ι'ιι'ιιι Ι!ι'ιιιπιι :τοι ιrι ςητιίi!ιj%111' ιr\ι!ι(πψι ;.:ιιτri Tljl' ψιι ΙJ(ι)rι ::τοι' Ι!IJJ!fl1'1ι!ΙΠ IJ!:'::τιιπηιιονιχιί ι ::τιτψι ::τιί ΤΟ/'!Ίψςψί,ιι,ιιιιτο ι ιιπιfίπιιι ιrτι J7.(>.1J5 <Πijl' ΛΙ!ιί1'11,111 Ι!ι'ιιrι c./ιιτιjι%ι' χω :\'ο,ιιι;.:ι' Λ::τι!ι;'ΙΊ( ;ηιι Τ!Ι>' Ι}%Ν(!ιί.ι;.:ιί Ι!ciΙ ιπο» !1.. f-ιω, ιιπ/ Τπιι-/ιιιιιιιιι Λff) c./)ι ιιt!ι iιι ι!ιι l'ι'lliιιrι-iι /ιιtι'/1.\it'i' Cωc' [.1ιιiΙ», ιr;ι_ι!ί.ιιι ιπ rί()οιjι! τοιι /)!'. 1/ι πιιοιι ιιλλιί ;1/.ι'::τι ι::τ(ιτη; χω τψ ιι::τιίι'πf<jιj τοι' πί.ιι-τω'οι' ιπrι ιι;ι_ιί!.ω ω'τrί ιπο CΙ'iliι ιι! CΊπι 1\ 1ιιι'ιl'ίιι!ίι!. ]] :\Ίι /() (λ ιο!jι'ι' /IJ'!-1 /(J.!3ί.. ιί()ι!()!ι ]-1 ::τιψ I %1/1 2 %ιιι ri(ji1{)i! 25 ::τι!(). 2 τιιι' Ν. 51JIJ7/JIJ31 σι{)( ί.ηi',ιιφ;ι_ι;.:ιιί1.-τψίi',ειιjj'" R/. ι ::τ{ιιη; ri{)o()ii IJ τοιι ΠΔ της ]8.3 IJ.-J.J83-J «::τε{)( Τω!' 1'1'%/)0T!II(I'/,0!1' %111 I'I'TIII(If!Ul/0/; T!l/1' l't-'% Jo)ι')), ::ro11 rj..ιο.ιτοι1rπ r)ιο.-τ{υτωοη ι :τr) τοι' l't'%{_)()::ττrjιι r)τι Τ(Ιι ιiηι I'.<ΙiΙJ%1'1 Ι!ιίJ rιτο;". Ri.. ι ::τι'ιτι;; το Ιi()Ι!() ΙΙ 7 ΤΙΙ/' ΠΛ τιι; <(.ϊγρ{ Ι'c χρουχο:τ/ο..;)\.ιοι ο:το..ιτοι1rπ r)ια:τιίπrοση ι1:τrj τοι 1'Ι'%()15::ττοι' ιιίν ο Ι!rί!'ΙΠΟ Ι'::τιi{)μι ::τ()ις,ιιιιτιχιίι ιj ;.:ιιτ' ι.-τιψί1'ιίιl1'" Rί.. Ι':τιΊιη το ιί{)ι!()ιι] τιιι Λ ι\' -145 '11)(>8 ι<::τιιj( 1'Ι'%()ιιτιιrrιι'ω1' %111 11'TIII(IIil)jiOii TOJJΙ J'I'%(JOJJ'o>, ::r0/1 Ι'::τΠ()Ι1::τιΊ Tlfl' T!Uf ιj τωι' νc %uών μcτrί. :τrluor)o 12 (JJQu)ιι «rj.::τr) τοι, l'o,ιt(llω:,./{(ππ:τοιοιiμιτοιι θω'ιίτοι'" Ε::τι'υη; ο Ν JIJ76 <σ ευ( ληξιιψ;ι_ιχυίι ::r()ιί Ι;ι ωι'» ;ι_ιιψf; νrι Ο()ιί;π το Ι!rίνατο ε::τιβιίί.?.ιί υ::τλυί; τψ ::τιιπιπιιιηιrιj το ι ι ιι::τιί f1'1ιjj γιιιτ()ι!. ο ο::το(ο( ιί,ιιω; :φι'::τι'ι 1 '11 ι\ηίω!> ι ι τ ψ ::τιθπιηj πιτ{α Ι!fiνrίτοιι rινιιq ι'()οντιι; την fl()χι%ιί rωl!(ι.. ιίιι ;.:ιιι το πλειωτιχιί σιiιιπτωμrι ::του πριιχιίλl'lπ τοι) Ι!ιίJ.'ΙΠιι (ιί()ι!ριι -18 ;.:ιιι 32).

4 ΘΕΜΑ ΊΆ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗ Σ ΙΑ Ί'ΓΙΚΗΣ Ο Ν. 2 1/78, που αποτέλεσε το πρcδτο ελληνικό νομοθετικι1 πλαίσιο για τις μεταμοσχεύσεις, υιοθετούσε έμμεσα τον εγκεφαλικc1 θάνατο, χωρίς να κc:ί.νει χρ1ίση του όρου. Τον προσδιόριζε δε με την επέλευση σημείων που δηλάjνουν την οριστικ1j (μη αναστρέψιμη) κατάργηση της λειτουργίας του νευρικοιl συσηjματος, ανεξαρηίτω:; χρόνου εμφανίσεως και παρcψονί1ς αυτόjν και ανεξαρηjτως της τεχνηηjς παράτασης των λειτουργιcίjν ορισμένων μι:μονcιψένων οργάνων και συστημάτων (ιiρθρο <J παρ. 1). Ο Ν.821Π8 6ριl.ε επίσης στην παρ. 2 του άρθροι 9 ι)τι η διωτίστωση του θανάτου θα έπρεπε τουλcιχιστον γω πενταετία την Ιατρικ1j, απιs τους οποίους ο ένας ειδικciτητυς νευρολογίας και οι οποίοι δεν έπρεπε να είχαν σχέση με την ομάδα των γιατρc!jν που Θα έκανε τη μεταμc5σχευση. ΑκιSμη ο Ν. 2 1/7 ενcδ όριζε 6τι η διιiγνωση του θανάτου θα έπρεπε να γίνεται f1άσει των καηιερωμένων και αναμφισβ1jτητων επιστημονικών μεθόδων απαιτούσε και τη συνύπαρξη των εξ1jς κριτηρίων για τον προσδιορισμό του θανcιτου: α) Κατάργηση των κιν1jσεων. αυτομιχτων και προκλητc!jν. 17 Πχ. το ηλι:κτψ!ι'ίχι'((!iλιφ}ιίcrη,ιω -του ι(χι χρηυιμο:τοιηιjε( ειψι!τατα ΊΙΙΙ τη ι\ιιίίjjωυη HJI' Ι'ΊΧΗ('tιλι;ωι> Ι!ιι ιiτοι χω ιπ>μφωjjιι μι τον :τροηyοι>μιτο Ν 821/78 ι':τρε:τι ιι:τιιρrιιτιίτω; ι ι εψψμοσπ(μrταξι> ιίλλων ;ηιι τη ι\ιιίyj ωσι; τ οι Ι!ονιίτου. ιι:τrι)ε(χl!ει μειωμi1'17; ι\ιπτο μ6νο στις περιπτό)σεις αφαίρεσης cφγάνcιjν ωni εγκεφαλικά νεκρό δcsτη, όχι σε κc:ί.ηε περίπτωση. Η άποψη αυηj πέραν του 6τι είναι αντιεπιστημονιχιj, αφοιl csπως προαναφέρθηκε, ο θciνατο; είναι ι νcι::. είναι και αντισυνταγματικ1j δι6τι κcιταστρcι.τψ,ιεί τι:: περί ίση:: μεταχείρισης των ελλ1jνων πολιτrijν ()ιατcί. ξεις του Συντιiγματος ( 6ρΘρο 4 ), αφ οι! ()ιcιψψοποιε ί ανεπίτρεπτα χαι άνευ λόγου τους ε'(κεφcιλι κcί νεχρούς δ6τες οργciνων απci τους ε rκεc[ι λικcί. νεκρούς μη δότες. Δε νομίζουμε δε ότι αυηj 1jταν η πρόθεση του νομοθέτη του 1978, ο οποίο:: Ηέσπισε συγκεκριμένα κριηjρια και με:σα δι( γνωση::: τοιι θανάτου, την εφαρμογ1j των οποίων επέβαλε οτοι ::: γιατρούς, όκττε να είναι σίγουρη η κοινιj γνιlψη ciτι η αφάιρεση οργάνων για μεταμ6σzποη γίνεται απιi άτομο όντως νεκρό. Με την υτυχ1j όμω::: λεχηχ1j τοι διατύπωση πέτυχε το αντίθετο. Να εντείνει. αν ciχι νυ δημιουρy1jσει, την αμφιβολία για την έννοι(( τοιι Ε','Πφαλικσιl θανc'ίτου χω να οδη,ι1jσει στι:: εσψιί.μι'η::: απόψεις που εκφρ(ιστηχυν. ci;τcιjς προυνωr έρθφι.ε χω απ6 νομικοί-ς επιστψιονε::: περί ()ιωιορωτοιjjοει J::: ιί μciλί.ον διαf)αομίοεω:: τοι Ηcινcίτοι. β) Κατάργηση των αντανακλαστικcιj\' και ιδιαιτέρως του κερατοειδούς. γ) Μυδρίαση και έλλειψη ο ιασδ1j :τοτε cιντιόψ(σεω::: της κόρης σε ισχυρ(ι φωτεινcι ερεljίσμcηcι.. δ) Μη εμφιiνιση ιινα;τηι cπιzcι'jν κιν1jοεων ιlοτcρcι. από πειραματικ1j όιαzο:τ1j τη:: ί.ειπη ρ, ίυ; τοι μηχαν1jματος αναζcιjο','ονjjοεω::. εcj c1σo\' το cί.τοιιο Rρίσκεται σ' αυτιs, ιια ιο6νο ι;.ωνci νcι. :τοοκcι.ί.έσει Ι 1 ι ι....._,_ αυτόματες αναπνευστιχές κινψπι; i.ό.ιc J τη; cιθροίσεως διοξειδίου του άνθαρχο;. ε) Ηλεκτροεγκεφαλικ1j οηιjj. Ο Ν. 821/78 6χι μ6νο συνέδεε τον εγκεctαλικι) Θ6.νατο με τις μεταμοσχεύσεις αλλά όριζε ρητci 6τι: «Νεκρόν διci την εφαρμογ1jν των διατciξεων του παριsντος» θεωρείται το άτομον επί του ' ποίου διαπιστόjθηκαν τα κριηjρια προσδιορισμού του Θανciτου, τα οποία 6ριζε κατά τα ανωτέρω (άρθρο 9). Μια εκ πρc6- της 6ψεως ερμηνεία της aτυχούς αυηjς λεκτικ1jς διατύπωσης «νεκρ6ν διά την εφαρμογ1jν των διατιiξεων του παρ6ντος» οδηγεί στον εσφαλμένο συμπέρασμα ότι η διαπίστωση του εγκεφαλικού θανciτου επεβάλλε- Ο ισχι1ων Κ. 13ο3 ο3 ()εν xuljoρίcυ χριηjριcι. Ηο.νC:ιτοι χω 0\o1tJcί.. ((C[ot' το tjωu τη:: ()ιcί','νc JΟη::: πη (-)(Ι_νcί. τοι ιjτcι.\' χω είνυι υ:τυι.ί.ειστιzcί. Ηc'μcι ιcπριχιj::: χρίση::: χω ει tjι'νη::. Η σι'\'t':τcψξη σι :zει.ριμf\'(ιj\' χριτηρίι ιj\' zω η ε:τιτcυτιχιj HJU\oΙtιo :ιj υι :χεχριιιt'νιιι\' ερ','υ.οτιιψcιχι J\' ιιέοr1j\' Ό'LU ΤΟ\' :τροσ()ιορισμ6 τοι ΗανC:ιτcΗ' :τέρcιν πη ιiτι τcι. χι1ιηjριυ 1j το. μc'σιι ω τcί. ()εν είνω στcιηερcί.. ιιεπιf)cίί.ί.σηω με την ιυτριχ1j εξέλιξη'. Ου σψιcιινε cai.c )::: υ()ιι.ωοί.ι1 :ητη χαηι στέρηση στη ί.1jψη :ττωμυ.τιr-:υ'jν μσσχει μc(των. με ι.ίν()ι νο τcι μοσχειiμυτ(( να CfliCC[JOιiν zω νυ ','ίνcη'\' cιχcιτ(ι/./.ηλcι. γω μεταμ6- σχει ση Ό Έτσι. :τcιρc( τι; υ.ηιρρ1jσει::: τη; αντιποί.ίπι σης ιiταν σι νε ητείτο το Οέμα τη:: έννοιcι:: χω τtιj\' χριτηρίων του Θυνc1τοι. ο Ν. 1383/83 υιοtjc:τησε τον f','κιφαλιr.6 θ( νατο ω; μια έννοια ;.ι.αθαρc1 επιστημονικοιι ιατρικού προσδιορισμού. cιναηέτοντα; την ειιjιlνη πιστοποίσ1jς του στους γιατροιl;. με f1c'ίση τα ισχιlοντω κάθε φορci επιστημονιχ6 δεδομένα. ;.ωτοχυρι!j\'οντα:: c1μως παράλληλα την πιστοποίηση αυηj με τη σ ιμμετοχ1j τριc!ηι γιατρόjν στην όλη διαδικασία. Ο Ν. 1383/ 3 συνδέει τον εγκεφαλικci Hc1νcno με τι:: ΊJJωυτικιί; ιιξιίι;. Bl.. ί.ι :ττοιιιρι'ιτπριι ιι:τι5ιrιωι; ιιριfi_ιι. 1)!Ιι. 7λ'> του ΚΕΣΥ στο Μπιφι5υχειιυι; ]. 1: 7Ιι-8-Ι. JΨJ 1 οιί.. 77 χω 8/. 18. Βλ. Πριατιχιί Βοιιλιί; ιjι!l'ι<)ρ(ωιη (-) ιπί

5 94 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΛΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ IATPIKI-1' μεταμοσχεύσεις, χωρίς όμως να επαναλαμβάνει την εσφαλμένη διατύπωση του προ ίσχύοντος Ν. 821/78 για το πότε το άτομο θεωρείται νεκρό για την εφαρμογίi των διατάξεών του. Ωστόσο και ο Ν. 1383/83 περιέχει μια ιδιliτυπη και ασαφ1i λεκτικ1j διατύπωση για τον εγκεφαλικό θάνατο, τον οποίο προσδιορίζει εννοιολογικά έμμεσα με τον καθορισμό του πότε μπορεί να γίνει αφαίρεση ιστc!jν 1j οργάνων από νεκρό. Τον εγκεφαλικιs θάνατο αποσαφηνίζει σαφέστερα η εισηγητικ1j έκθεση του Ν. 1383/831''. Ειδικότερα: Το ιj.ρθρο 7 παρ. 4 του Ν. 1383/83 ορίζει ότι: «Με την επέλευση του Ηανάτου η αφαίρεση ιστιόν και οργάνων μπορεί να γίνει και όταν οι λειτουργίες ορισμένων οργάνων, εκτός απ6 τον εγκέφαλο διατηρούνται με τεχνητά μέσα ( εγκεφαλικός θάνατος)». Η δε επιiμενη παρ. 5 του ιδίου άρθρου ορίζει: «0 εγκεφαλικός θάνατος πιστοποιείται απ<5 τον υπεύθυνο για τον άρρωστο γιατ(jό 1j τον αντικαταστάτη του, ένα νευρολόγο 1j νευροχειρουργ6 και έναν αναισθησιολόγο. Στην πιστοποίηση τοι εγκεφαλικού θανάτου δεν συμμετέχει γιατρός που αν1jκει στη μεταμοσχευτικιi ομάδα». Εάν το τελευταίο e.ιι τc5 εδάφιο είχε ως εξιiς: «Στην πιστοποίηση του ε'(κεq:αλιχοιl θανάτου, εφόσον πρόκειται για εγκεφαλικά νεκρό δότη οργάνων, δεν συμμετέχει γιατρός που ανιiκει στη μεταμοσχευτικιi ομάδα», δεν Ηα υπ1jρχε καμιά αμφιβολία στον ιατρικιs κιsσμο <5τι ο Ν. 1383/83 δε διακρίνει και απαιτεί την πιστοποίηση του εγκεφαλικού θανάτου με τα ίδια αυστηρά κριηjρια και την ίδια διαδικασία, είτε πριsκειται να επακολουθιiσει αφαίρεση οργάνων για μεταμόσχευση είτε όχι. Ορθότερο βέβαια είναι σε μια μελλοντική τροποποίηση του Ν. 1383/83 να αποσαφηνιστεί στο κείμενο του ν<5μου, σε ιδιαίτερο άρθρο αυτού η έννοια του θανάτου και να ορισθεί <5τι: «0 άνθρωπος είναι νεκριsς απιs τη στιγ ηi που διαπιστώνεται η μη αναστρέψιμη παύση των λειτουργιών της κυκλοφορίας του αίματος και της αναπν01jς και σε περίπτωση τεχνηηiς υποσηiριξης αυτών απ6 τη στιγμ1j που bωπιστώνεται η μη αναστρέψιμη παύση των εγκεφαλικι(η' λειτουργιc!ν συμπεριλαμβανομένου και του εγκεφαλικού στελέχους»"'. Επίσης σε ιδιαίτερη παράγραφο του ιδίου άρηρcηι να οριστεί ότι: «0 εγκεφαλικ6ς θάνατος πιστοποιείτω από δύο γιατρούς ο ένας ειδικ6τητας νευρολ6γου 1j νευροχειρουργού και ο άλλος ειδικότητας υνωσοησιολιsγου. ΕφιSσον πρόκειται για εγκεφαλικά νεκρ<i δ<5τη οργάνων για μεταμ<5σχευση στην πιστοποίψ111 του θανάτου δεν συμμετέχει γιατρός που ανιiκει στη μεταμοσχευτικ1i ομάδα». Νομίζουμε 6τι η πιστοποίηση του θανάτου απ<5 δύο γιατρούς των ανωτέρω bίio ειδικοτψων, που είναι αρμόδιες για να κάνουν τις κλινικές δοκιμασίες για τη διάγνωση του UανάΗΗΙ. είναι ασφαλ1iς και δεν μπορεί να προσφέρει περισσιiτερη ασφάλεια η συμμετοχrj και του ανεξαρηjτως ειδικιsτητας υπεύθυνου για τον άρρωστο γιατριi 1j τοι αντικαταστάτη του, <5πως ορίζει ο Ν. 1383/83, ο οποίο:: θα είναι μάλλον επηρεασμένος απ6 τη συνωσηηματι ΚΙl φόρτιση των συγγενών. Στο γερμανικ6 νομοσχέδιο για τις μεταμοσχεύσεις. :-τοι ε:-τίσης προβί.έ;τει την ;τιστοποίηση τοι1 εγκεφαλικού θανάτου απιs δύο γιατρούς κατcί τα ανωτέοω, επισημαίνεται σε ιδιαίτερη παράγοαφο ιsτι οι συγγενείς 1j οι ν<5μιμοι εκπρ<5σωποι του νεκρού μποροι1ν να καλέσουν πραγματογνώμονα της εμπιστοσύνης τους, για να ελέγξει το πρωτόκολλο ως προς τα αίτια του θανάτου. Η διάταξη αυηi σ' εμάς θα ψαν περιτηj και μιsνον προβλ1jματα θα δημιουργούσε, διι1τι σύμφωνυ με το άρθρο 32 του Ν. 344!1976 «περί ληξιαρχικc!η' πράξεων» ο γιατρός υποχρεούται σε κάηε πιστοποίηση θανάτου να δηλοί την πιθαν1j αιτία Ηανciτου, αν<ιφέρων την αρχικ1j ασθένεια και το τελειωτικιi σύμπτωμα που προκάλεσε τον θάνατο. Πέραν δε τοιιτου σε περίπτωση ύπαρξης αμφισβιiτησης χωρίς οητ< να αναφέρεται στο ν<5μο πιχντα είναι δυνατόν ο έλεγχος του πρωτοκόλλου θανάτου έστω και ύστερα απ6 19. Σι5μφωνα με τψ ειυηγητικιj έκθωη του Ν. 1383/83 (σε}.. 2) <<Η έννοια του θαvιiτuυ ι ξακuλουθε(!'11 ε!j ω τιιυτι5σημη στη συvεfδηση του κι5σμοιι μι: τψ παύση τη; καρδιrικιjς λειτuιιργfα;. Υπι.iρχuιΙJJ r5μω' περι:ττώσπc που πρuύτα κιιτrωτρ(crετω ο c:γκέφαλο:;. οπι5π πι θιι!j)ει ο ιij'θρωπος κω μπιί στιφιιτιiει η κιιρι\ιακιj λειτουργfι1. ΚJ.ιωικι'ς τέτοιες περιπτωσεις ε (vω η τι'λlία καταστριψιj του εγκεφαί.ικοι5 ιπιλ(χους rlπι5 τροχαfa ιιτυχιjματα. α:τι5 ι:γκεφα J.ικιί ι ππυιίδια κω απιί ιiγκοι c του εγκεψij.οιι. Σ' αυτές τις περι :ττιvιπις η lιιτρικιj ι'χιι τη ι)ιψιιτοτψιι JJΙΙ r\ιιπηρψπ:ι με τεχvητιί μι'υιι την ιινα:rνοιj κω την κιιρr)ιακιj /ειτουργ(ιι τοιι ι:γκι:φιχ}ικιί νεκροι5 γιιι uερικιί 2./ ωριι. 1Ίiπ ιαριβrvς οριrψι'νιι ιiρ;jω'ιι τοι vεκροι5 ι5:τω; J εcrρof. οφθιιί.μοι: :τrίγκρειι;. υυκιvτι. κιιρι)ιι1 ι'fj rιι κιπιuληί.ιι για μετιιμιiσχει'uη, με τψ :τροί!πι5f!ι:υη ιiτι θιι ιψωvιθοιijj μ(σa ιπιι ί.fγα 24ωρα :τοιι η κιψι\ωκιj λιιτουργrίι κιιι η ιο'οπvοιj διατηροι}jjτιιι μr τεχνητιί μ{ιjιι. Η ι)ιι1γj'ωση του ιγκι ψιί.ικιιι θιχjjιίτοι γ(jjετω με βι1ση αυστηριί ιιπρικι1 κριτιjριrυ>. 20. 'Ετσr σε ιδια(προ ιίρθρο (ιiρθρο 4) rυrοσιιφιjι fl,πω η ι1jjjjιιιιι τοι θrιvιίτοιj και ιnο γερμωηκιi vο,ιιοσχ(r)ω γιιι τις,ιιπιψοσχιί'rπι;. που ε(χε κατατεθεfτο 1994 αλ}δ δπι {χιι ψιjι(ιuπι' ιικιίιιιι.

6 ΘΕΜΑΙΑ Αt\ΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΛΠΚΗΣ ΙΛΤΡΙΚΗΣ 95 εισαηελικ1] άδεια. Όπως προαναφέρθηκε ο Ν. 1383/83 δεν περιέλαf)ε και οροά κριη]ρια 1] μέσα διάγνωσης του εγκεφαλικού Θανάτου. Το Κεντρικ6 Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ) 6μως στην 21η Ολομέλεια της 20/3/85 εξέδωσε γνωμοδc5τηση για τα κριη]ρια διciγνωσης του εγκεφαλικού Θανciτου, που αποτελεί κωδικοποίηση και καταγραφ1] των 6σων σχετικci με το Θέμα αυτc5 ισχύουν cη]μερα ιπην ιατρικ1] επιστψιη. Αυη] η γνωμοδc5τηση-εγκύκλιος απεστciλη προς τα νοσοκομεία και τις Μονcibες Εντατικ1]ς Θεραπείας. υ)στε να αποτελέσει έναν κc!jδικα-οδηγιi, ένα επιστημονικιi βο1]θημα για τους γιατρούς. που οφείλουν να πιστοποιούν τον εγκεφαλικιi Ηάνατο. Αργ6τερα, ίσως για να αποκη]σει η εγκύκλιος αυη] δεσμευτικ1] ισχύ ουσιαστικού νιiμου, περιεβλ1]θη τον τύπο της υπουρ'(ικι]ς απιiφασης. Με βciση το περιεχ6μεν6 της εκδc5θηκε η aριθμ. 3853/85 απ6φαση του Υπουργού Υγείας και Πρ6νοιας για τη «διάγνωση του εγκεφαλικού θανάτου». Πρέπει να σημειωθεί ιsτι, ο Ν. 1383/ 83 δεν περιέχει εξουσιοδοτι ΚΙJ διciταξη για την έκδοση μιας τέτοιας απιiφασης και ορθci κατci τη γνcίψη μας, αφού η πιστοποίηση του θανάτου είναι κω πρέπει να είναι Οέμα ιcπρικ1]ς κρίσης και ευθύνης. Θα 1]ταν αρκεη] ε;πψε'νως η εγχύκλιος του ΚΕΣΥ. Πρέπει δε να τονίσουμε 6τι υν χω η ανωτέρω απιsφcωη χωρίς νομοθετιr.1j ε:ξοι σιοδ6τηση, συμπληριίηιει το ciρορο 7 παρ. 5 τοι Ι\'. 1383/83 ορίζοντας ιiτι οι '(ιατροί. :τοι χαπί. τις ανωτέρω διατάξεις τοι Ν6μου οq:εί/.οι ν να πιστο:τοιοιlν τον εγκεφαλικ6 Θciνατο, πρέπει να έχοι ν :τροί :τηρεσία τουλάχιστον δύο χριiνων απιi τη ί.ψι η τη:: ειδιχότητάς τους και να μην έχουν ιεραρχικ1] σχέση μεταi:;ιl τοι ς. Επίσης 6τι για τη δι6.yνωση του εγκεφαλικοί< Θανάτου απαιτείται ομιiφωνη γνcίψη, (ιλλως δεν τίηεται Θέμα πιστοποίησης του εγχεφαλιχοιl θανάτου. Τα ανωτέρω είναι οροά και αποf)λέπουν στην ασφαλέστερη διciγνωση του εγκεφαλικού θανάτου, θα έπρεπε όμως ή να περιλαμβ6.νονταν στο νιiμο 1] σε διάταξη εκδιδ6μενη κατ' εξουσιοδιiτησ1] του. Σύμφωνα με την προαναφερθείσα γνωμοδιiτηση του ΚΕΣΥ χαι την αριημ. 3853/85 απόφαση του Υπουργού Υγείας και ΠριJνοιας η διάγνωση του εγχεφαλιχού θανciτου ακολουθεί μια διαδικασία δύο σταδίων. Στο πρcότο στάδιο bιαπιστιόνεται η χατciσταση του ασθενούς χαι οι συνη1]κες που οδ1]γησαν στην κατάσταση αυη]. σε συνδυασμιi με τον αποκλεισμι5, πιθανά αναστρέψιμης καταστολ1jς του εγχεφαλικού στελέχους. Διαπιστc!Jνεται δηλαδ1] ότι ο ασθεν1]ς είνα σε ωτνο'ίr.ιi κcόμα και για την αναπνευστικ1] λειτουργία χρειάζεται αναπνευση]ρας, καθορίζεται η αιτία του χώματος π.χ. κρανιοεγχεφαλικ1] κciκωση, ενδοκρανιακ1] αιμορραγία, εγχεφαλικ1] ανοξία κ.λ.π., για τη διαπίστωση δυνητικά μη αναστρέψιμων βλαβών και διαπιστcίjνεται ο αποχλεισμιiς πιθανr]ς αναστρέψιμης χαταστολ1]ς τοι ηχεφαλικού στελέχους σε καταστάσεις, που η κλινι ΚΙJ ειχιiνα του ασθενούς δίνει την εντύπωση εγκεφαλικού θανάτου. Στο δεύτερο στάδιο ελέγχεται η απ(γjλεια της λειτουργίας του εγκεφαλιχοιi στελέχους. Στην ανωτέρω γνωμοδότηση του ΚΕΣΥ πι_ωτείνετω ιj έλεγχος αυτιiς να γίνεται, μόνο με κλινικές δοχιμασίες, διιiτι ιiπως αναφέρεται, ο εργαστηριακός έλεγχος στη διciγνωση του εγκεφαλικού θανciτου ( αγγειογραφία, ηλεκτροεγκεφαλογράφημα), παρc'ι τις διαφιιjνίες των επιστημ6νων σε διεθνές επίπεδο. δεν προσφέρει ασφαλ1] και ουσιαστικ1] βο1]θεια. Οι χλινικές δοχιμασίες για τη διάγνωση του Ε'(%Εφαλιχού θανάτου πρέπει να γίνονται διlο ψψι":::. <Π διάστημα που εξαρτάται βασικά απ6 το είbο::: τη:: αρχικ1jς βλάβης χαι την r.ί.ινιχι] πορεία τοι ασtjrνοι':::. αλλά που οπωσδ1]ποτε bεν πρέπει να είναι μικρ6τερο των 8 ωριίjν. εr.τ6ς αν υπάρχει έr.δηί.η καταοτροφj τοι ε,ιχεcrcιί.οι. Πρέ:τει δε να τηροι'νται με σχολαστιχότητα r.cιι cη στηρότητα. ιι)στε να αποδειχθεί σε :τριίηο στcίbιο η οριστιχ1j χατάργηση όλων των αντανcαί.αστιr.ίl)ν το ι ε,ιχεq:cιί.ιχοιl στελέχους ( οφtjαλμοχεq:αί.ιχ6 cινταναχί.αστιχ6. αντανακλαστικιi κ6ρης στο C{ ως. cιντcιναt'.ί.cωτιχ6. αντανακλαστικιi κινψπως των μι c, J\' τοι :τροσcδ:τοι στον ισχυρ6 ερεηισμιi οποιοι διj:τοτε σημείοι τοι σcγψυτο:::. q:αρι γγοi.rφι γγολογιχό αντανcυ.ί.αστιχιi). Η :ταρουσία και εν6::: έοτω αντανακλαστιt'.οι' α:τοχί.είει τη bιcιγνωση του εγκεφαλικού στελέχους. Τέλος. πρέ:τει να γίνει η δοχιμασία της άπνοιας. cδστε να δια:τιστωθεί η ανεπανιiρθωτη κατciρyηση της ιχανότητας για αυτιiνομη αναπνιη]. με την αποσύνδεση απ6 τον ανα:τνευcπι]ρα δύο φορές σε διαφορετικcι διαση]ματα. V. Η υποχρέωση ιατρικής πιστοποίησης του θανάτου Όπως επανειλημμένα προαναφέρθηχε, η διάγνr Jση του θανciτου είναι θέμα ιατριχ1] κρίσης και ευθιiνης. Η πιστοποίηση ciμως του θανάτου μ6λις αυτ6ς επέλοει και μάλιστα η αιτιολογημένη πιστοποίηση. αυηj δηλαδr] στην οποία θα αναφέρεται η πιοαν1] αιτίιι του θανciτου χαι το τελειωτιχ6 σύμπτωμα που προκάλεσε

7 96 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣ Ι ΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΛΤΡΙΚΗΣ το Οcχνατο, είναι καθψων του γιατρού όπως προκύπτει από τις διατάξεις του Ν. 344/76 περί ληξιαρχικών πράξεων (άρθρο 32) και η παράf)αση αυτού του καθ1jκοντος συνεπάγεται κυρώσεις (άρθρο 48). Και τούτο, διότι ο ακριβψ: χρονικός προσδιορισμός του θανάτου επιβάλλεται απ6 την ασφάλεια του δικαίου. Απ6 τον ακριf)ιj χρ6νο επέλευσης του θανάτου προσδιορίtεται η επαγωγ1j της κληρονομιάς. Καθυστέρηση επομένως πιστοποίησης ενός 1jδη επελθόντος θανάτου μπορεί να συνεπ(ιγετω αλλοίωση τη; κληρονιψικιjς δωδοχ1jς. ΑλλcΊ. κω οι δικονιψιυ.ές συνέπειες εν6ς Ηανάτου που ενι(j έχει επέλθει δεν έχει πιστοποιηθεί, μπορεί να είναι σημαντικέ:::. Π.χ. Α'(ωΌ'1l κατά προσώπου ποt' είχε πεθ6νει 6τιιν χατcηt:ηηκε είναι άκυρη2' 1j κατ' ω,_λη ιlποψη ανι'π6σταη(. Ένδικο μέσο στο 6νομα προσc6που που έzει ;τεucίνει είνcιι απαριί.δεκτο''. Απιlφαοη κατ(ι προοc();τοι που έχει πεοιlνει είναι ανύπαρκη{. Η μη έγκαιρη επομένως πιστοποίηση ενός 1jδη επεί. θιlντος θαν6του μπορεί να δημιουργ1jσει σοβαρότατα νομικc:ί. προβλψιατα. Η ιατρικ1j επισηjμη αλλιl και η έννομη τιlξη θεωρούν πλέον ι)τι ο θάνατος έχει επέλθει ακόμη και αν η καρδιcι.κ1j λειτουργία συντηρείται μηχανικά, αρκεί να έχει cι.νεπίιπρεπτα καταστραφεί το σιiνολο των εγκεφαλικr(jν λειτουργιuj\', μέσω των οποίων εξατομικεύεται και προσωποποιείται ο ciνθρωποξ και αυτ6 αποδεικνύει ι1τι η δικαι'ίκ1j τιlξη προστατεύει τη ζαηj όχι ως απλιi βιολογικ6 γεγον6ς, αλλ' ως αξία. Απ6 τη στιγ t1j επομένως που επέλθει η νέκρωση του συνόλου του εγκεφάλου δεν εφαρμόζονται πλέον οι διατcιξεις που αποσκοπούν στην προστασία της ζωής''' και επομένως παύει το ιατρικ6 καθ1jκον συνέχισης της τεχνηηjς καρδιοαναπνευστικ1jς υποσηjριξης και οι γιατροί οφείλουν να πιστοποι1jσουν το θιlνατο, ανεξάρτητα απ6 το αν επακολουθ1jσει από τον νεκρό αφαίρεση οργάνων για μεταμόσχευση 1j όχι. Διάφορη αντιμετc6πιση των εγκεφαλικά νεκρο)ν μη δοτο)ν οργάνων, οι οποίοι 6πως ελέγχθη, παραμένουν πολλές φορές, στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας μέχρι της επακολούθηση; βιολογικ1jς αποσύνηεσης των επί μέρους οργάνων τους, πέραν του ότι δεν έχει έρεισμα στο νόμο, είναι αντισυνταγματική, δι6τι καταστρατηγεί τις περί ισότητας και περί προστασίας της ανορι\j πινης προσωπικ6τητας συνταγματικές διατάξει::: (άρθρα 4, 2, 5 Σ). Διότι στοιχείο της προσωπικcsτητα :: του ανθρώπου που απ6 πολλούς θεωρείται σημαντικciτερο και απ6 αυηj την ίδια τη ζαηj είναι η αξιωτρέπεια του ανθρώπου. Ο άνθρωπος έχει το bικαίωμα νυ. ζ1jσει με αξιοπρέπεια αλλά και να πεοc'ίνει με αξιοτrρέπεια. Η μη έγκαιρη πιστοποίηση του εγκεφαλικοι' θανcίτοι' των μη δοτc6ν οργάνων για μεταμ6σχευση, :τοι σημαίνει σταδιακ1j ιηjψη των οργάνων τους προ τη; τcιφj; του;. καταστρατηγεί αυτc) το θεμελιc(;δε :: διχαίωμα τοι' αξιο;τρεπούς Ηανάτου2. Είναι δε :ταράλογη χαι δεν έχει έρεισμα στο νciμο, ΙJ προσψ''/ιl των γιατρcδν στη λύση τη; συναίνεσης των συ'(γενc(ν του νεκρού μη δότη οργάνων για τη διακο Π1j της τεχνηηjς υποσηjριξης, στις ;τεριπτc)jσεις ποι' γνωρίζουν ότι 1jδη έχει επέλθει ο εγκεφαλικι1ς θciνατος. Οι συγγενείς πρέπει απλά να ενημερcόνονται γιcι τον επελθόντα θάνατο προσφιλούς τους προσc!jπου. Η ενημέρωση των συγγενών αποτελεί ιατρικό καθ1jκον. ενώ η αναζήτηση συναίνεσης για τη διακοπ1j της τεχνηηjς καρδιοαναπνευστικ1jς υποσηjριξης σε περίπτωση διεγνωσμένου θανάτου υποδηλοί απλc!1ς ανυζήτηση «συνυπευθυνότητας» σε διαδικασία που είναι αποκλειστικά θέμα ιατρικ1jς ευθύνης. Άλλωστε οι συγγενείς του νεκρού ακόμη και στις περιπτώσεις ποι' δεν έχει επέλθει ο εγκεφαλικιsς θάνατος αλλά υπciρχει φθίνουσα ζωιj μέσω της τεχνηηjς υποσηjριξης, δεν έχουν εκ του νόμου προσωπικ1j εξουσία συναινέσεως ", ούτε εξουσία εκπροσώπησης του θν1jσκοντος γιυ τη διακοπ1j της θεραπείας. Οι αποφciσεις που αφορούν στη ζω1j και στο θάνατο είναι και πρέπει να είναι αυστηρά προσωπικές ' ') και οποιαδ1jποτε υποκcι.- 2Ι. Βλ. JJΛ I41JJ217<JΔ. 11 υ. 724μι ιιημ. Πα'λη. 22. Βί.. ΜΠΛ 48Ω<J/8 Ι ΝοΗ , ΑΠ 2Μ/76 ΝοΒ 24 σ. 7<J6, ΛΠ 857/54 NoR Βλ. ΑΠ 404/86 Δ!νη 28 u. <J88, ΛΠ 465;82 ΝοΒ 3 Ι Βλ. ΑΠ 8<J!73 ΝοΒ 2 Ι u. 7(ι<). 25. Βλ. Γ Κιιτ(_!οι>γκιιί.ο, «Το ι)ικιιfωιω στη ζωιj %ιιι ιπο θιiνατο», εκδ. Λ. Σι1%%ΙJΙ!λιι ι N<J3) ιπ:j Rl.. f:'.la <<!ιιτ{_ιt%ι5 καθιjκι!j' ι)ιrπη(_!ψπω:; τι;::; ζωιj:; κω ι)ιπκο::πίς f!c ψι:rι'i11 " ι ι.!2<j. 27. Το Fιοικι5τψο αυη5 δικα(ωμα πι'(_!αν του ι5τι ::πψί.ιψβιίι πω ιπι; ιηη ταγματικιj Π(_!οστασ(α της ζωψ;!ω!(ψ((_!ετιιι (_!ψιi κιιι ι π ι)ιι Ι!ι ιί κεfμενα ι5πω; στον t'vρωπrιϊκιi Χri(_!τη τω ι Δ ικιιιωμιiτω ι το ι Ασθrνιj του 1983 και στη Διακιj(_!υξη τι;ς Λιιιιιιιjiο)ι αc; γιιι τιι Δικιιιώματα του Λσθενή του I<J8! 28. Βλ. Ε>αΑ, ιίπως ανωτι'ρω, σελ. 78 με ιιηιι.! J. Ιία το δικα[ωμα συνα(νι:σης των ιιυy;ενu)ι τοιι νι κροι) κrιι r)η τψ υποκιπιiιπαση της θέλησιj; τοι' Βλ. Λ. Rrίρκrι-Λr\ιi,ιιι; «Το Λ/%ωο των Μεταμοσχεύσεων>> αδ. Α. Σc1κκοι,J.ιι ]I.JI.J3. ιιιλ. 71J ι :τ.

8 ΘΕΜΑΤΑ Α.ΝΑΙ2:ΘΗΣlΟΛΟΙΊΑΣ ΚΑ.! ENTAl!ΚllΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 97 τάστuση στη λψjιη τους είναι παράνομη και αντισυνταγματικίi, ως αντί(:jετη με την προστασία της προσωπικότητας του ανθρώπου και την ελεύθερη διαμ6ρφωσ11 της (άρθρα 2 και 5 Σ). Ο θάνατος δεν είναι ένα σπciνιο φωνciμενο στις Μονάδες Εντατικ1jς Θεραπείας και '(ιατρliς που επιλέ'(ει αυηj τη δουλε.ι;.ά πρέπει να μπορεί να παραμερίζει τις συνειδησιακές φορτίσεις χω του; διστα'( μούς του και να τον αντιμετωπίζει''. Η πιστοποίηση βέ[)ωα τοι εγχc:ψιί.ιχοι' θαν(ιτου και στις περιπτιδσει; μη bοτιγj\' ορ'(<ί.v< Ιν :τρέ:τει να γίνει σύμφωνα με τα οριζliμενα στο ιί.ρορο 7 :τcιρ. 5 του Ν. 1383/1-13. δηλαδ1j ωτ:6 τον υ:τει'tjι νο Ό'Lα τον άρρωστο γιατρ6 1j τον αvτικαταστ(ιτη τοι. έναν νευρολ6ίο 1j νευροχειρουρ'(6 χω έναν αναισtjησιοί.6'(ο χαι αφού εφαρμοστούν τα κριηjρω. bι(ι','νωση; χω οι κλινικές δοκιμασίες που ορίζει η Ίνωμοδ6τηση του ΚΕΣΥ και η αριtjμ /83 απ6φαση του Υ πουρ'(είου Υγείας και Πρc5vοιας. Η διαχοπ1j της τεχνηηjς καρδιοανωτ:νευστικ1j; υποσηjριξης από έναν '(ιατρό και η πιστοποίηση τοι εγκεφαλικού Οανciτου επό έναν '(ιατρό δε συνιστά j)έ[)αια παρciβαση των διατciξεων περί προστασίας τη; ζαηjς, αφού ζcιnj δεν υπάρχει, αλ/.ci είναι η πρciξη παρciνομη, διότι ούμφtι Jν(( με 10 (ιρθρο llj του Ν. 1383/83 παραβάτες μετι/ξύ cί.ί).ων :ι.υι των διατάξεων περί πιστοποίηση; τοι ε'_':ι.εcru.i.ι:ι.οι' Οανcίτου τιμωρούνται για παράj)αση :ι.αθ1j:ι.οντο:: :ι.cι.τcί. το άρθρο 458 ΠΚ. ΟρtJ(ι άλλωστε. διι1τι ω :ι.ί.ινι:ι.έ:: δο:ι.ιμασίες για τη διαπίστωση του ε,ιr.εcrαί.ι:ι.οι' θcιν(ιτοι απαιτούν την συνύπαρξη '(ιατρι\ηι των ειδιχοηjτων που ορίζει ο v6μος και περισσ6τερες απ6 μιu ιωριχ1j κρίση. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Το Ιcι.τρικό χαθψων συνέχιση; τη; τεχvηηj; χαρδωαναπνευστι,οjς υποσηjριξης οριοθετείται μέχρι τοι σημείου ;του υπciρχει δυνατl1τητα διαηjρηση; 1j JΊ(ί(J(ιταση; τη; ζιωjς. Όταν η δυνατ6τητα cωηj εκλείψει κω ε;τέλθει ο θάνατο; ο γιατρ6ς :χει καο1jχον κω 6χι bι:ι.αίωμα να διαπιστι\jσει και να πιστωτουjσει την επέλευσ1j του. Το οριακ6 πεδίο του θανciτου c'!εν α;ιοτελεί χι(jρο ελεύθερων ιατρικujν επιλογc(ιν υλλcί. την τεί.ικ1j φάση της ζαηjς, :του προστατει!ετω απ<i το νl1μσ". Η ελληνικ1j έννομη τciξη έχει υιοοεηjσει τψ έννοια του εγκεφαλικού θανάτου. Liπωc προσδιορίστηκε απ6 τη σύγχρονη ιατριr.1j επισηj,ιιη χυι (ι:ει θεσπίσει ως δεσμευτικά σύγχρονα ιcηριχ(( μωχι ','ω την ασφαλ1j διάγνοχηj του, έτσι cόστε να προστcι.πιiεται μέχρι τέλους η ανθρcό;τινη ί:υηj αλλά αι να χατrιλύεται η ανθρc(jπινη αξία. Το νεχρ6 σrγιμυ σε χcι.μιcί. ::τερίπτωση δεν μ;τορεί νcι cι.πυτεί.έσει cιντιr.είμπο ιατριχοι' τεχνοχρατισμοι'. Ε:ι.πi; αυτοιi είνυ.ι bεοντο /.ογι:ι.ά :ι.ω :ι.οινωνιr.cι ανε:τίτρε:ττη η εφυ.ρ,ιιο','ll ποi.ι b(ι:τανων τεχνητcι'j\' μέσων :τcιρατεταμένη; ουνηjρηση:: ενό; 1jbη νε:ι.ροι' cινθρι,):τοι. cιν /.ηcrθεί μάλιστα υ;τriψη ιiτι ο ιcπριr.l1:: τεχνοί.ογιr.ιl:: ε ο:τλισ,ιιό; δεν επcιρχεί ','ιcι. την Υ.cί.ί.ι ι1 η των :τρcι:,'μcι.τιυ.ιι)ν ανα /r.c(ιν των cισl!εηγj\'. 30. Β/.. u:rιίjlfψrι; τοι LJr. Vππιοιι rπ: σχι!ί.ια ;τοι.' ι';ωj'ε ο /)ι. Τπιι:htιηιιιι ιπιι Cι-ίtίΓΙΙI Cιιπ Μι ι/iπίι Vol. 22 Νο ](} ()(to/jr!' Ji)(J..f Βλ. L'.1ιτΛ. ι5:τω:; ανωτι'ρω ιπl

α) ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ και ΠΡΟΝΟΙΑΣ για την δήλωση του εγκεφαλικού

α) ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ και ΠΡΟΝΟΙΑΣ για την δήλωση του εγκεφαλικού ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 79 Τα κείμενα που ακολουθούν είναι: α) ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ και ΠΡΟΝΟΙΑΣ για την δήλωση του εγκεφαλικού θανάτου (21-3-97, Υ 4δ/13566!96) β) ΑΠΟΦΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ιατροχειρουργικές Επεμβάσεις*

Ιατροχειρουργικές Επεμβάσεις* ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 33 Η Ποινική Ευθύνη του Αναισθησιολόγου στις Ιατροχειρουργικές Επεμβάσεις* Μ. ΚΑΪΑΦΑ-ΓΚΜΠΑΝΠ Ο χώρος των ιατροχειρουργικυ)ν επεμβάσεων αποτελεί ένα πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

σε Υποθέσεις Ιατρικής Ευθύνης από Αμέλεια

σε Υποθέσεις Ιατρικής Ευθύνης από Αμέλεια ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 25 Η Δίκη στο Ακροατήριο (κύρια διαδικασία) σε Υποθέσεις Ιατρικής Ευθύνης από Αμέλεια Γ. ΜΠΑΤΖΑΛΕΞΗΣ Ι. Έναρξη διαδικασίας στο ακροατήριο Όπως λέχθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

στην Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία

στην Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία 70 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Η "Εννοια του Θανάτου στην Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία Δ.ΒΑΚΑΡΟΣ Εισαγωγικά Αρχικά θα ήθελα να ευχαριστήσω την οργανωτική επιτροπή για την πρόσκληση να είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων και η προώθηση των μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο

Ο ρόλος του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων και η προώθηση των μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο Ο ρόλος του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων και η προώθηση των μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο Χρυστάλλα Δεσπότη ΑΝΛ, Συντονίστρια Μεταμοσχεύσεων Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας 30 Νοεμβρίου - 1 Δεκεμβρίου 2007 Μεταμοσχεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

1025 Κ.Δ.Π. 308/89 Ο ΠΕΡΙ ΑΦΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1987

1025 Κ.Δ.Π. 308/89 Ο ΠΕΡΙ ΑΦΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1987 E.E. Παρ. Ill (I) Αρ. 2462,1.12.89 1025 Κ.Δ.Π. 308/89 Αριθμός 308 Οι περί Αφαιρέσεων και Μεταμοσχεύσεων Βιολογικών Ουσιών Ανθρώπινης Προελεύσεως Κανονισμοί του 1989, οι οποίοι κατατέθηκαν στη Βουλή των

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφημένο Λεξικό Το Πρώτο μου Λεξικό

Εικονογραφημένο Λεξικό Το Πρώτο μου Λεξικό ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Αή Εί Ηίς Δής Μί Μά Ιί Αύ Εέ Λό Τ Πώ Λό Τός 11ς (Π, (-ά) ) Εέ Λό Α, Β, Γ Δύ Τ Πώ Λό Τός 11ς (Π, (-ά) ) ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Αή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε Ἦχος Νη α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε στη η και ε πι κα α θε ε ε ε δρα α λοι οι µων ου ουκ ε ε κα θι ι σε ε ε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ Η δυνατότητα συντήρησης ζωτικών οργάνων έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη των μεταμοσχεύσεων. Η πρόοδος στην τεχνολογία αλλά κυρίως η κατανόηση των ανοσολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφημένο Λεξικό Το Πρώτο μου Λεξικό

Εικονογραφημένο Λεξικό Το Πρώτο μου Λεξικό ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Αή Εί Ηίς Δής Μί Μά Ιί Αύ Εέ Λό Τ Πώ Λό Τός 9ς (Μ, (έ) Ν,) Εέ Λό Α, Β, Γ Δύ Τ Πώ Λό Τός 9ς (Μ, (έ) Ν,) ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Αή

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Π Α Γ Ι Α Τ Η Β Υ Ρ Ω Ν Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Ε Μ Ο Ι Ε Κ Μ Ε Τ Α Λ Ε Υ Ε Ε Ω Ν ΚΑ Ι Ο Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Ε Μ Ο Ε Α Π Ο Τ Ε Λ Ε Ε Μ Α Τ Α Χ Ρ Η Ε Ε Ω Ε

Τ Ο Υ Π Α Γ Ι Α Τ Η Β Υ Ρ Ω Ν Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Ε Μ Ο Ι Ε Κ Μ Ε Τ Α Λ Ε Υ Ε Ε Ω Ν ΚΑ Ι Ο Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Ε Μ Ο Ε Α Π Ο Τ Ε Λ Ε Ε Μ Α Τ Α Χ Ρ Η Ε Ε Ω Ε Τ. Ε. I. E X ΟΛΗ: Τ Μ Η Μ Α : ΚΑΒΑΛΑΕ α ί Ο Ι Κ Η Ε Η Ε & Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ι Α Ε Λ Ο Γ Ι Ε Τ Ι Κ Η Ε Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Εί= ΓΑΕΙΑ Τ Ο Υ Π Α Γ Ι Α Τ Η Β Υ Ρ Ω Ν Θ Ε Μ Α Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Ε Μ Ο Ι Ε Κ Μ Ε Τ Α Λ Ε Υ

Διαβάστε περισσότερα

~"' ~ - ~ Ε>') ~ r 2"1 -~ ~ ~..:::: Ι> R!>.:) ~ ~ _... ~ a ~ χ φ. 6 > ο ~ ~ Μ 9 ' "- ~- z ο ο "'..::::

~' ~ - ~ Ε>') ~ r 21 -~ ~ ~..:::: Ι> R!>.:) ~ ~ _... ~ a ~ χ φ. 6 > ο ~ ~ Μ 9 ' - ~- z ο ο '..:::: (l_ i ίγ.ι t> _.. ίγ.ι Ι>?d ;ζ. τ _.. f;.' Ζ.. f3' ;:!:: ίγ.ι.. ;ζ... 6 Ι> θ Μ.. Μ f; ς1;.t \b,... θ f;j Μ ω ω! Μ.il, @.... Ε>') t> 5 Ξ2 9 ' " 1, :1 ;:ι:.: t> 9 d.., Ζ Q Ζ ;:ι:.: t> _.. ' Μ.,... (Χ) g

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ Προοίµιο Στρασβούργο 24.01.2002 Τα Κράτη Μέλη του Συµβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΠΑΗΓΔΗΑ ΚΑΗ ΘΡΖΚΔΤΜΑΣΧΝ, ΠΟΛΗΣΗΜΟΤ ΚΑΗ ΑΘΛΖΣΗΜΟΤ Η.Σ.Τ.Δ. «ΓΗΟΦΑΝΣΟ» Αή Δί Ζίο Γήο Μί Μά Ηί Αύ Δέ Λό Σ Πώ Λό Α, Β, Γ Γύ Σόο 3ο (Ζ, Θ, Η, Κ,) Δέ Λό Α, Β, Γ Γύ Σ Πώ Λό Σόο 3ο (Ζ, Θ, Η, Κ,) ΤΓΓΡΑΦΔΙ

Διαβάστε περισσότερα

JEAN-CHARLES BLATZ 02XD34455 01RE52755

JEAN-CHARLES BLATZ 02XD34455 01RE52755 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΝ Ι ΑΜ ΕΣ ΩΝ ΟΙ Κ ΟΝΟΜ Ι Κ ΩΝ Κ ΑΤΑΣ ΤΑΣ ΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙ ΡΙ ΑΣ Κ ΑΙ ΤΟΥ ΟΜ Ι ΛΟΥ Α Τρίµηνο 2005 ΑΝΩΝΥΜΟΣ Γ ΕΝΙ Κ Η ΕΤ ΑΙ Ρ Ι Α Τ ΣΙ ΜΕΝΤ ΩΝ Η Ρ ΑΚ Λ Η Σ ΑΡ. ΜΗ Τ Ρ. Α.Ε. : 13576/06/Β/86/096

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΡΑΦΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΠΟΙΕΣ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ

ΑΝΑΓΡΑΦΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΠΟΙΕΣ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΝΑΓΡΑΦΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΠΟΙΕΣ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ Α Ν Ν Α Τ Σ Ι Τ Ο Υ Ρ Α Δ Ι Κ Η Γ O Ρ Ο Σ D E S S Δ Ι Κ Α Ι Ο Τ Η Σ Υ Γ Ε Ι Α Σ Ν Ο Μ Ι Κ Η Σ Υ Μ Β Ο Υ Λ Ο Σ Ι. Σ. Α.

Διαβάστε περισσότερα

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Υ ΠΟΥ ΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑ Ι ΕΙΑ Σ & ΘΡΗΣ Κ/Τ Ω ΕΝΙΑ ΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤ ΙΚΟΣ Τ ΟΜ ΕΑ Σ Σ ΠΟΥ Ω Ν ΕΠΙΜ ΟΡΦΩ Σ ΗΣ ΚΑ Ι ΚΑ ΙΝΟΤ ΟΜ ΙΩ Ν /ΝΣ Η Σ ΠΟΥ Ω Τ µ ή µ α Α Α. Πα π α δ ρ έ ο υ 37

Διαβάστε περισσότερα

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΠΑΗΓΔΗΑ ΚΑΗ ΘΡΖΚΔΤΜΑΣΩΝ, ΠΟΛΗΣΗΜΟΤ ΚΑΗ ΑΘΛΖΣΗΜΟΤ Η.Σ.Τ.Δ. «ΓΗΟΦΑΝΣΟ» Αή Δί Ζίο Γήο Μί Μά Ηί Αύ Δέ Λό Σ Πώ Λό Α, Β, Γ Γύ Σόο 4ο (Λ, - Μ, - Ν, - Ξ,) Δέ Λό Α, Β, Γ Γύ Σ Πώ Λό Σόο 4ο (Λ, - Μ, -

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ Κατάρτιση, πιστοποίηση και συμβουλευτική με στόχο την ενδυνάμωση των δεξιοτήτων άνεργων νέων 18-24 ετών σε ειδικότητες του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΠΑΗΓΔΗΑ ΚΑΗ ΘΡΖΚΔΤΜΑΣΧΝ, ΠΟΛΗΣΗΜΟΤ ΚΑΗ ΑΘΛΖΣΗΜΟΤ Η.Σ.Τ.Δ. «ΓΗΟΦΑΝΣΟ» Αή Δί Ζίο Γήο Μί Μά Ηί Αύ Δέ Λό Σ Πώ Λό Α, Β, Γ Γύ Σόο 7ο (Σ, Τ, Φ, Υ, Φ,Φ Χ, Πά) Δέ Λό Α, Β, Γ Γύ Σ Πώ Λό Σόο 7ο (Σ, Τ,

Διαβάστε περισσότερα

* * } t. / f. i ^ . «-'. -*.. ;> * ' ί ' ,ΐ:-- ΙΣ Τ Ο Λ Ο Γ ΙΑ Τ Α ΣΥΣΤΗ Μ Α ΤΑ ΟΡΓΑΝΟΝ. Ο.Β.Κ δτο ΥΛΑΣ

* * } t. / f. i ^ . «-'. -*.. ;> * ' ί ' ,ΐ:-- ΙΣ Τ Ο Λ Ο Γ ΙΑ Τ Α ΣΥΣΤΗ Μ Α ΤΑ ΟΡΓΑΝΟΝ. Ο.Β.Κ δτο ΥΛΑΣ % r,r,»v: ' $ & '"- -.,.. -., * *» # t -..* ' T. < - 'ί" : ', *».- 7 Λ CV';y * ' f y \ '. :.-ή ; / ' w, * * } t ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΠΑΝΝΙΝΠΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ V* ι Λ-Α..;. «* '. ft A 1^>>,- 7 - ^Λ' :.-.. ν -»V-

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τα Θέματα Ηθικής και Δεοντολογίας στην Αναισθησιολογία και την Εντατική Θεραπεία

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τα Θέματα Ηθικής και Δεοντολογίας στην Αναισθησιολογία και την Εντατική Θεραπεία ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 9 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ για τα Θέματα Ηθικής και Δεοντολογίας στην Αναισθησιολογία και την Εντατική Θεραπεία Χ.Θ. ΣΚΟΥΡΤΗΣ Η συζ1iτηση θεμάτων ηθικr]ς και δεοντολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο Ἐκλογή ἀργοσύντοµος εἰς τὴν Ἁγίν Κυρικήν, κὶ εἰς ἑτέρς Γυνίκς Μάρτυρς. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη. Ἦχος Νη ε Κ ι δυ υ υ υ ν µι ις Α λ λη λου ου ου ι ι ι ι ο Θε ος η η µων κ τ φυ γη η κι δυ υ υ ν µις βο η θο

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεά οργάνων σώματος για ερευνητικούς σκοπούς - Η σύσταση και λειτουργία της ΠΑ.ΒΙ.Ν.Ν.

Δωρεά οργάνων σώματος για ερευνητικούς σκοπούς - Η σύσταση και λειτουργία της ΠΑ.ΒΙ.Ν.Ν. Δωρεά οργάνων σώματος για ερευνητικούς σκοπούς - Η σύσταση και λειτουργία της ΠΑ.ΒΙ.Ν.Ν. Εισηγητές: Ανεστάκης Δοξάκης Ιατρός-Παθολογοανατόμος, Επιστημονικός Συνεργάτης Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ, Πρόεδρος ΠΑ.ΒΙ.Ν.Ν.

Διαβάστε περισσότερα

Θ έ λ ω ξ ε κ ι ν ώ ν τ α ς ν α σ α ς μ ε τ α φ έ ρ ω α υ τ ό π ο υ μ ο υ ε ί π ε π ρ ι ν α π ό μ ε ρ ι κ ά χ ρ ό ν ι α ο Μ ι χ ά λ η ς

Θ έ λ ω ξ ε κ ι ν ώ ν τ α ς ν α σ α ς μ ε τ α φ έ ρ ω α υ τ ό π ο υ μ ο υ ε ί π ε π ρ ι ν α π ό μ ε ρ ι κ ά χ ρ ό ν ι α ο Μ ι χ ά λ η ς 9. 3. 2 0 1 6 A t h e n a e u m I n t e r C o Ο μ ι λ ί α κ υ ρ ί ο υ Τ ά σ ο υ Τ ζ ή κ α, Π ρ ο έ δ ρ ο υ Δ Σ Σ Ε Π Ε σ τ ο ε π ί σ η μ η δ ε ί π ν ο τ ο υ d i g i t a l e c o n o m y f o r u m 2 0 1

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα)

Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα) ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΤΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα) Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής καρδιολογικής κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα

Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα από αιτιολογημένη γνωμάτευση των Ειδικών Υγειονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ε Λ Η Τ Η Ρ Ι Ο Κ Υ Κ Λ Α Δ Ω Ν

Ε Π Ι Μ Ε Λ Η Τ Η Ρ Ι Ο Κ Υ Κ Λ Α Δ Ω Ν Ε ρ μ ο ύ π ο λ η, 0 9 Μ α ρ τ ί ο υ 2 0 1 2 Π ρ ο ς : Π ε ρ ιφ ε ρ ε ι ά ρ χ η Ν ο τ ίο υ Α ιγ α ί ο υ Α ρ ι θ. Π ρ ω τ. 3 4 2 2 κ. Ι ω ά ν ν η Μ α χ α ι ρ ί δ η F a x : 2 1 0 4 1 0 4 4 4 3 2, 2 2 8 1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 8 Μαρτίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους δυο θανάτους, ασθενών με Χρόνια Νεφρική Νόσο, οφείλεται σε καρδιαγγειακό επεισόδιο και όχι στη νόσο αυτή καθ αυτή!!! Αυτό ανέφερε

Διαβάστε περισσότερα

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΚΑΙ ΘΡΗΚΔΤΜΑΣΧΝ, ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ ΚΑΙ ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ Ι.Σ.Τ.Δ. «ΓΙΟΦΑΝΣΟ» Αή Δί Ηίο Γήο Μί Μά Ιί Αύ Δέ Λό Σ Πώ Λό Α, Β, Γ Γύ Σόο 1ο (Α, Β,) Δέ Λό Α, Β, Γ Γύ Σ Πώ Λό Σόο 1ο (Α, Β,) ΤΓΓΡΑΦΔΙ Αή Δί,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... Συντομογραφίες..

Περιεχόμενα. Πρόλογος... Συντομογραφίες.. Πρόλογος...... Συντομογραφίες.. ΙΧ ΧΙΧ 1. Εισαγωγή Ι. Συναίνεση του ασθενούς και ατομικό δικαίωμα προστασίας της υγείας... 1 ΙΙ. Νομοθετικό πλαίσιο της συναίνεσης του ασθενούς. 6 ΙΙΙ. Η σημασία του Κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Θεσσαλονίκη, 18 Φεβρουαρίου 2017 ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Πέτρος Κ. Τσαντίλας Διδάκτωρ Νομικής Δικηγόρος

Διαβάστε περισσότερα

Προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο και Αρχή ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΗΛΩΣΗ

Προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο και Αρχή ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΗΛΩΣΗ Προς κάθε αρμόδιο Δικαστήριο και Αρχή ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΗΛΩΣΗ Του Σωματείου με την επωνυμία «ΕΝΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ», που εδρεύει στην Αθήνα, Λεωφ. Μεσογείων 152 (Ν.Ν.Θ.Α. «Η Σωτηρία»),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 26.10.2004 COM(2004) 739 τελικό 2004/0255(ACC) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2007/2000 για την εισαγωγή εκτάκτων

Διαβάστε περισσότερα

Προνοσοκομειακή Αντιμετώπιση Τραυματία με Κάκωση Κεντρικού Νευρικού Συστήματος

Προνοσοκομειακή Αντιμετώπιση Τραυματία με Κάκωση Κεντρικού Νευρικού Συστήματος ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣ!ΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Ε:--ιΙΆΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 7 Προνοσοκομειακή Αντιμετώπιση Τραυματία με Κάκωση Κεντρικού Νευρικού Συστήματος Π. ΚΑΖΑΜΙΑΣ -Β. ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΉ - ΕΙΙΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Το τραύμα αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Πα κ έ τ ο Ε ρ γ α σ ί α ς 4 Α ν ά π τ υ ξ η κ α ι π ρ ο σ α ρ µ ο γ ή έ ν τ υ π ο υ κ α ι η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ο ύ ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο

Πα κ έ τ ο Ε ρ γ α σ ί α ς 4 Α ν ά π τ υ ξ η κ α ι π ρ ο σ α ρ µ ο γ ή έ ν τ υ π ο υ κ α ι η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ο ύ ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ ΕΣΣΑΛ ΙΑΣ ΠΟΛ Υ ΤΕΧ ΝΙΚ Η ΣΧ ΟΛ Η ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ ΑΝΟΛ ΟΓ Ω Ν ΜΗΧ ΑΝΙΚ Ω Ν Β ΙΟΜΗΧ ΑΝΙΑΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ Π Π Σ ΣΥ ΝΟΠ Τ Ι Κ Η Ε Κ Θ Ε ΣΗ ΠΕ 4 Α Ν Α ΠΤ Υ Ξ Η Κ Α Ι ΠΡ Ο Σ Α Ρ Μ Ο Γ Η ΕΝ Τ Υ ΠΟ Υ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Α θ ή ν α, 7 Α π ρ ι λ ί ο υ

Α θ ή ν α, 7 Α π ρ ι λ ί ο υ Α θ ή ν α, 7 Α π ρ ι λ ί ο υ 2 0 1 6 Τ ε ύ χ ο ς Δ ι α κ ή ρ υ ξ η ς Α ν ο ι κ τ ο ύ Δ ι ε θ ν ο ύ ς Δ ι α γ ω ν ι σ μ ο ύ 0 1 / 2 0 1 6 μ ε κ ρ ι τ ή ρ ι ο κ α τ α κ ύ ρ ω σ η ς τ η ν π λ έ ο ν σ υ μ

Διαβάστε περισσότερα

Οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας. Νοέμβριος 2016

Οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας. Νοέμβριος 2016 Οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας Νοέμβριος 2016 Με αφορμή την Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Μεταμοσχεύσεων (1/11), παρουσιάζουμε το αποτέλεσμα μελέτης μας επί ενός ζητήματος κυριολεκτικά ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

'. ΕΜΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟ,ΚΡΑΤ1ΑΣ 'Η" ά.7jυ..εττ,~~ άπο Τι(j'~ς π.f'ο i,τ.~lμli ;'ο-~,; των 'Δ~~\u~s.t~'i'σrε!~}ν ~ Γ.ρl:χ:φεί.ων. σχο.

'. ΕΜΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟ,ΚΡΑΤ1ΑΣ 'Η ά.7jυ..εττ,~~ άπο Τι(j'~ς π.f'ο i,τ.~lμli ;'ο-~,; των 'Δ~~\u~s.t~'i'σrε!~}ν ~ Γ.ρl:χ:φεί.ων. σχο. 1227 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗ,Σ ΤΗΣΚΥΟΕΡΝΗΣΕΟΣ '. ΕΜΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟ,ΚΡΑΤ1ΑΣ ΑθΗΝΑ 7 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1982 ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ APIQi\10J; 144 ΦΥιιΛΟΥ ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 1304 Για 11)1' επιστημονικi) - 7ιαιδαγωγι.ΚI] κα{)οδήγηση και 1'1]

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1. 31/3/2011 Bogdan Raitsiou M.D 1

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1. 31/3/2011 Bogdan Raitsiou M.D 1 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1 Bogdan Raitsiou M.D 1 Πνιγμός στο νερό Ξένο σώμα Θερμοπληξία Υποθερμία Bogdan Raitsiou M.D 2 ΠΝIΓΜΟΣ Εμβύθιση ή κατάδυση εντός υγρού, συχνά συνδυάζεται με : *

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Οριοθέτηση Κλινικών Προνομίων στην Α ναισθησιολογία

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Οριοθέτηση Κλινικών Προνομίων στην Α ναισθησιολογία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Οριοθέτηση Κλινικών Προνομίων στην Α ναισθησιολογία ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 45 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑ (Εγκρίθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Ένας επιστημονικός κλάδος που με τα επιτεύγματά του προκάλεσε έντονες συζήσεις στο τέλος του 20 ου αιώνα και αναμένεται να απασχολήσει εξίσου έντονα, αν όχι να μονοπωλήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΣΥ.ΝΟ.ΨΥ.ΝΟ. - Ε.Σ.Υ. Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ) ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΟΥ ΕΣΥ ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.-Ε.Σ.Υ. Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 16.12.2015 COM(2015) 648 final 2015/0295 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Προσαρµογή της ελληνικής νοµοθεσίας προς την Οδηγία 2014/40/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΦΥΛΑΞΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΜΦΑΛΙΟΥ ΛΩΡΟΥ ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1 Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα Τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα αποτελούν την πηγή δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικός Αερισμός σε Επεμβάσεις Θώρακα

Μηχανικός Αερισμός σε Επεμβάσεις Θώρακα ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ!ΑΤΓΙΚΗΣ 11 Υ Μηχανικός Αερισμός σε Επεμβάσεις Θώρακα Μ. ΚΑΡΕΚΛΑΣ Β. ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΉ Οι θωρακοχειρουργικές επεμβάσεις έχοt ν ρα',ιδαία εξέλιξη τα τελευταία πεν1jντα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

«Οι προσωπικές ανάγκες των ασθενών» ΓΕΩΡΓΑ ΘΑΛΕΙΑ Πρόεδρος Δωδεκανησιακού Συλλόγου Αυτοάνοσων Νοσημάτων Αρθρίτιδας & Λύκου «ΘΑΛΕΙΑ»

«Οι προσωπικές ανάγκες των ασθενών» ΓΕΩΡΓΑ ΘΑΛΕΙΑ Πρόεδρος Δωδεκανησιακού Συλλόγου Αυτοάνοσων Νοσημάτων Αρθρίτιδας & Λύκου «ΘΑΛΕΙΑ» «Οι προσωπικές ανάγκες των ασθενών» ΓΕΩΡΓΑ ΘΑΛΕΙΑ Πρόεδρος Δωδεκανησιακού Συλλόγου Αυτοάνοσων Νοσημάτων Αρθρίτιδας & Λύκου «ΘΑΛΕΙΑ» «Το δύσκολο δεν είναι να κοιτάζεις τον άλλο στα μάτια, αλλά να κοιτάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ.. ΧΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ Ι. ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ... ΧXI II. ΞΕΝΕΣ... XXI 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 1.1. Έννοια και αποστολή της Δικαστικής Ψυχιατρικής. Υπευθυνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

0,1 (,.. ( ) ) 2 3 ( ) ) # 4 (( ( ) ) 5 6 & 768

0,1 (,.. ( ) ) 2 3 ( ) ) # 4 (( ( ) ) 5 6 & 768 ! # % & ( ) ) +,.. / 0,1 (,.. ( ) ) 2 3 ( ) ) # 4 (( ( ) ) 5 6 & 768 ! # %&% ( 9 1 0 ( : & & ; < & & ( : ( # ( = : ( 5 6 & : ( 5>? &? Α 0 ; ( < 8 5 & & & Β 0 0 > & & 6 & : & 0 & & 0 ( ( : 50 7# Χ 5 0 (

Διαβάστε περισσότερα

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και LEGAL INSIGHT ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΜΕΝΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γιώργος Ψαράκης Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακή Εργασία. Ιωαννίδου Αιμιλία. Το Δικαίωμα στη Ζωή και ο Εγκεφαλικός Θάνατος Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΟ ΘΕΜΑ

Προπτυχιακή Εργασία. Ιωαννίδου Αιμιλία. Το Δικαίωμα στη Ζωή και ο Εγκεφαλικός Θάνατος Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΟ ΘΕΜΑ Προπτυχιακή Εργασία Ιωαννίδου Αιμιλία Το Δικαίωμα στη Ζωή και ο Εγκεφαλικός Θάνατος Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΟ ΘΕΜΑ Είναι πλέον προφανές ότι οι εξελίξεις στην επιστήμη και την τεχνολογία προχωρούν με ραγδαίους ρυθμούς.

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Σχολιασµός της υπ αριθµ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Ε. Συμεωνίδου Καστανίδου Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Συχνή η ενασχόληση των δικαστηρίων με την ποινική ευθύνη των γιατρών από αμέλεια, τόσο περισσότερο όσο η

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά)

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά) ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά) ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Η κατανόηση των βασικών θεωριών της βιοηθικής. 2. Η στοχευμένη αντιμετώπιση ηθικών προβλημάτων που ανακύπτουν σε αστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚAΖΑΝΑΚΙ 2 ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ DUAL AΘΟΡΥΒΟ

ΚAΖΑΝΑΚΙ 2 ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ DUAL AΘΟΡΥΒΟ ΚAΖΝΚΙ 2 ΤΧΥΤΗΤΩΝ DUAL AΘΡΥΒ Τ ΖΝΚΙ THΣ ΕΠΝΗΣ 20/ΕΤΙΣ 5 ΛΙΤΡ Τ ΙΚΝΜΙΚΤΕΡ ΙΠΛΣ ΤΗΣ ΓΡΣ ΜΗΧΝΙΣΜΣ 10 GUARANTEE XΡONIA Ε Γ Γ Υ Η Σ H 8 ΛΙΤΡ NEW ΙΠΛ ΜΗΧΝΙΣΜ ΓΙ ΙΚΝΜΙ ΝΕΡΥ ΠΡΤ ΗΓΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΘΡΥΒΗ ΛΕΙΤΥΡΓΙ ΛΓΩ

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΓΗΡΑΝΣΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ALZHEIMER ΓΙΑ ΝΑ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΘΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ALZHEIMER Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.6.2013 COM(2013) 427 final 2013/0198 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2368/2002 όσον

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Διευθυντής : Καθηγητής Σπύρος Ζακυνθινός ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ακαδημαϊκό έτος 2016-2017

Διαβάστε περισσότερα

Πόνος και Εθισμός ΣΥΜΕΛΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ

Πόνος και Εθισμός ΣΥΜΕΛΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 81 Πόνος και Εθισμός ΣΥΜΕΛΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ Ο πόνος και ο εθισμός είναι και τα δύο σύνθετες κλινικές οντότητες που έχουν χαρακτηριστικές εκδηλώσεις συμπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Αναστάσιος K. Καντιάνης Dr. jur. - Δικηγόρος Αλλαγή ιατρικού στόχου επί: Ασθενών προχωρημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ ΣΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΑΦΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΣΤΟ Γ.Ν.Α «ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ηλεκτροκαρδιογράφημα ( Η.Κ.Γ ), ως απλή και εύχρηστος εργαστηριακή μέθοδος, είναι βοηθητικό και πολλές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ: 30/08/2011. Aριθμ. Πρωτ.: Γ55/856

ΑΘΗΝΑ: 30/08/2011. Aριθμ. Πρωτ.: Γ55/856 ΑΝΑΡΤΗΤΈΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΘΗΝΑ: 30/08/2011 Aριθμ. Πρωτ.: Γ55/856 Δ Ι Ο Ι Κ Η Σ Η ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΤΜΗΜΑ: ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ Ταχ. Δ/νση: Αγ. Κων/νου 8, 10241 ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «Δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων και άλλες διατάξεις»

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «Δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων και άλλες διατάξεις» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «Δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων και άλλες διατάξεις» Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Ο νόμος 2737/1999, όπως και οι κανονιστικές πράξεις που εκδόθηκαν κατ εξουσιοδότηση αυτού, αποτέλεσαν ένα

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

22/11/2008. Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση. με θέματα. «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης»

22/11/2008. Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση. με θέματα. «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης» 22/11/2008 Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση με θέματα «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης» Συνδιοργάνωση του Ομίλου Νομικού Προβληματισμού ΈΔΡΑ και της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΧΑ ΡΑ ΚΤ ΗΡ ΙΣ ΤΙ ΚΑ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ - ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑ ΣΙ Α - ΚΑΡΑ ΣΑ ΒΒ ΟΓ ΠΟ Υ ΑΝ ΑΣΤΑΣΙΟΣ

ΘΕΜΑ: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΧΑ ΡΑ ΚΤ ΗΡ ΙΣ ΤΙ ΚΑ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ - ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑ ΣΙ Α - ΚΑΡΑ ΣΑ ΒΒ ΟΓ ΠΟ Υ ΑΝ ΑΣΤΑΣΙΟΣ ΤΕΧΝ Οη ΟΓ ΙΚ Ο Ε Κ ΠΟ ΙΔ ΕΥ ΤΙ ΚΟ ΙΔΡΥΜΟ ΚΟΒΟΠΑΕ ΕΧΟΠΗ ΔΙϋΙ ΚΗ ΕΗ Σ ΚΑΙ Ο Ι ΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ηο ΓΙ ΣΤ ΙΚ ΗΣ ΘΕΜΑ: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΧΑ ΡΑ ΚΤ ΗΡ ΙΣ ΤΙ ΚΑ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ - ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑ ΣΙ Α - Καθηγητή ΚΑΡΑ ΣΑ ΒΒ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 9 / 2009

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 9 / 2009 ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 120/2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 18-02-2009 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1076/18-02-2009 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 9 / 2009 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοπή σε ογκολογικό τµήµα Ηθικά & Νοµικά ζητήµατα

Ανακοπή σε ογκολογικό τµήµα Ηθικά & Νοµικά ζητήµατα Ανακοπή σε ογκολογικό τµήµα Ηθικά & Νοµικά ζητήµατα Αικατερίνη Π. Ρουµπή MD, MSc, PhD(c) Υπεύθυνη Καρδιολογικού Ιατρείου Ογκολογικής Μονάδας Γ Πανεπιστηµιακής Καρδιολογικής κλινικής ΕΚΠΑ ΓΝΝΘ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

( Ν. Π. Δ. Δ. ) Διεύθυνση: Βότση 42, Τ.Κ ΠΑΤΡΑ Τηλέφωνα: , , Fax:

( Ν. Π. Δ. Δ. ) Διεύθυνση: Βότση 42, Τ.Κ ΠΑΤΡΑ Τηλέφωνα: , , Fax: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΤΡΩΝ ( Ν. Π. Δ. Δ. ) Διεύθυνση: Βότση 42, Τ.Κ.262 21 ΠΑΤΡΑ Τηλέφωνα: 2610277553, 2610278866, Fax:2610275609 Αριθ. Πρωτ.: 13854 Πάτρα : 22-12-2016 Προς τον Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.6.2013 COM(2013) 429 final 2013/0201 (CNS) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση κανόνων και διαδικασιών που επιτρέπουν τη συμμετοχή της Γροιλανδίας στο σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...6 1. Ά σκη ση και ψυ χική υ γεί α Ει σα γω γή...9 Η ψυ χο λο γί α της ά σκη σης...11

Διαβάστε περισσότερα

Πρι τ αρακτηρ οτικ λαπλ ουοτηματα μικρ ετ εξεργατ δ π υ τ

Πρι τ αρακτηρ οτικ λαπλ ουοτηματα μικρ ετ εξεργατ δ π υ τ ι ε α τ Τ εγνα α α ετ κ λε τ υργικ ο τημα Η οτ ρ α τ υ αρ Γ ζε τ τη Φ λα δ α απ τ α φ ιτητ τ υ Πα ετ τημ υ τ υ λ νκ ξεκ νη ε αν μ α τ ρ τ Θε α να δημ υργηθε ακαλ τερ Ενα τ υ αμτ ρε ααντατ κρ ετα καλ τερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑ. Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας. ιαδικασία δήλωσης στο ληξιαρχείο γέννησης και θανάτου νεογνών [ΑΡ. ΠΡΩΤ. ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2588/ ]

ΠΟΡΙΣΜΑ. Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας. ιαδικασία δήλωσης στο ληξιαρχείο γέννησης και θανάτου νεογνών [ΑΡ. ΠΡΩΤ. ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2588/ ] Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ (ΝΟΜΟΣ 2477/1997 Συνήγορος του Πολίτη και Σώµα Ελεγκτών-Επιθεωρητών ηµόσιας ιοίκησης Άρθρο 4, Παράγραφος 6) [ΑΡ. ΠΡΩΤ. ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2588/01-04-1999] Θέµα: ιαδικασία δήλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014

Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014 Αθήνα, 21-03-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1860/21-03-2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4ΑΓΜΗ-ΔΡ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: 4ΑΓΜΗ-ΔΡ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ & ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (15η) ΤΜΗΜΑ Β ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Αθήνα, 26/4/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφημένο Λεξικό Το Πρώτο μου Λεξικό

Εικονογραφημένο Λεξικό Το Πρώτο μου Λεξικό ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Αή Εί Ηίας Δής Μαία Μά Ιία Αύα Εαέ Λό Τ Πώ Λό Τός 4ς (Δ, Ε, (-αί)) Εαέ Λό Α, Β, Γ Δύ Τ Πώ Λό Τός 4ς (Δ, Ε, (-αί)) ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 19.5.2014 COM(2014) 283 final 2014/0148 (NLE) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1387/2013 για την αναστολή των αυτόνομων

Διαβάστε περισσότερα