Στο περιβόλι του Χάρου εσχατολογική ταυτότητα στα δηµοτικά τραγούδια. Michał Bzinkowski

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Στο περιβόλι του Χάρου εσχατολογική ταυτότητα στα δηµοτικά τραγούδια. Michał Bzinkowski"

Transcript

1 Στο περιβόλι του Χάρου εσχατολογική ταυτότητα στα δηµοτικά τραγούδια Michał Bzinkowski Ο τίτλος της ανακοίνωσής µου µας φέρνει ταυτόχρονα σε δυο κόσµους οι οποίοι, όπως φαίνεται επιφανειακώς, αποκλείονται µεταξύ τους. Ο συµβολισµός του περιβολιού περιλαµβάνει φαινοµενικά εικόνες χαράς και άνοιξης, φρούτων που ωριµάζουν για να µαζευτούν την ώρα του καλοκαιριού. Όµως ο Χάρος ως προσωποποίηση της λήξης της ζωής και θάνατος αυτός συσχετίζεται συνήθως µε την πιο σκοτεινή πλευρά της ύπαρξής µας. Πώς µπορούν αυτά τα δυο αντίθετα να συνυπάρξουν και να συνδυαστούν; Τα δηµοτικά τραγούδια επιβεβαιώνουν ότι στη συνείδηση του λαού υπάρχει βαθιά ριζωµένη διπρόσωπη εικόνα του θανάτου σχετιζόµενου µε τη φθορά καθώς και µε την ωρίµανση των φρούτων, δηλαδή µε τη δηµιουργική ενέργεια της γης. Ο άνθρωπος, όπως όλη η φύση ανήκει στον ίδιο κόσµο όπου λειτουργούν οι ίδιες κανόνες ο σπόρος πεθαίνει στη γη για να αναγεννηθεί την άνοιξη δίνοντας φρούτο και να πεθαίνει το χειµώνα. Ο τροχός της ζωής που κλείνει µε το θάνατο αποτελεί συνηθισµένο θέµα της λαϊκής συµβολικής γλώσσας, όπως γράφει η Ψυχογιού «Η ζωή επανέρχεται στην αφετηρία της, στη Γη τροφός και καταλύτρα, ένα τεράστιο χωνευτήρι της ανακύκλωσης της ύλης του σώµατος στη Μαυρηγή, αναπαράσταση της Γης και του Άδη» 1. Η ψυχή όµως σύµφωνα µε τα δηµοτικά τραγούδια κατευθύνεται κάπου σ έναν τόπο ο οποίος κατά το προχριστιανικό θρησκευτικό σύστηµα µοιάζει την αρχαία οµηρική ιδέα του σκοτεινού κόσµου των σκιών στον οποίο θα βρεθούν όλοι ασχέτως του κακού ή του καλού βίου. H σχέση της γλώσσας µε τον λαό εξετάζεται από την εθνογλωσσολογία (ethnolinguistics) ή ανθρωπολογική γλωσσολογία (anthropological linguistics) που ασχολείται µε την µελέτη της γλώσσας των παραδοσιακών κοινοτήτων στον χώρο του παραδοσιακού πολιτισµού 2. Θα χρησιµοποιήσω τις µεθόδους της εθνογλωσσολογίας να αναδείξω µέσω της γλώσσας τη συνέπεια των εσχατολογικών αντιλήψεων στα δηµοτικά τραγούδια 3. Αξίζει να παρατηρηθεί ότι οι εσχατολογικές πεποιθήσεις του λαού αποτελούν, 1 Ε. Ψυχογιού, «Μαυρηγή» και Ελένη. Τελετουργίες θανάτου και αναγέννησης, Αθήνα 2008, σ Βλ. Γ. Ι. Ξυδόπουλος, Η Γλωσσσολογία σήµερα. Στόχοι, αντιλήψεις, εφαρµογές και επαγγελµατικές προοπτικές, σ. 6 (διαθέσιµο από το [ ] 3 Βασίζoµαι στις µελέτες που αφορούν το ζήτηµα του Χάρου ή του κάτω κόσµου στη νεοελληνική δηµοτική ποίηση, κυρίως της Μ. Alexiou, (α) Modern Greek Folklore and its Relations to the Past. The Evolution of Charos in Greek Tradition, Proceedings of the 1975 Symposium of Modern Greek Studies, University of California Press 1978, σσ (β) Ritual Lament in Greek Tradition, Cambridge University Press 2002 της Ο. Omatos, Del Caronte barquero al jaros neohelénico, Veleia VII, 1990, σσ του Ι. Σπ. 1

2 κατά την εθνογλωσσολογία, απόσπασµα της λεγοµένης λαϊκής «γλωσσικής αντίληψης του κόσµου» (view of the world, das sprachliche Weltbild) 4. Αυτή η αντίληψη αποτελεί αποδιδόµενη φραστικώς ερµηνεία της πραγµατικότητας την οποία θα µπορούσαµε να εκφράσουµε µε χρήση οµάδας αντιλήψεων για τον κόσµο. Τέτοιες αντιλήψεις είναι βαθιά ριζωµένες στη γραµµατική, στο λεξιλόγιο, καθώς και στις παροιµίες. Μπορούν να είναι και οι αντιλήψεις «προϋποτεθειµένες» δηλαδή υποκρυπτόµενες στις γλωσσικές µορφές της κοινωνιολογικά ριζωµένης επιστήµης, των αντιλήψεων, των µύθων και των τελετουργικών 5. Χρησιµοποιώντας απλά λόγια πρόκειται µεταξύ άλλων για τη µυθολογία που κρύβεται στη γλώσσα - στην περίπτωση της παρούσας ανακοίνωσης τη µυθολογία σχετιζόµενη µε το θάνατο και τον κάτω κόσµο. Αυτά έχοντας υπόψη, προσπαθώ κυρίως να δείξω τη λαϊκή αντίληψη της εσχατολογίας σχετικά µε το θάνατο/το Χάρο και τον Άδη. Συγκεκριµένα επιχειρώ να κατηγοριοποιήσω τις διαφορετικές εικόνες τους παίρνοντας υπόψη τις φράσεις από τα δηµοτικά τραγούδια που περιγράφουν τη δραστηριότητά τους και τη στάση των ανθρώπων απέναντί τους. Πολλά κοινά χαρακτηριστικά που έχει ο υποχθόνιος κόσµος των δηµοτικών τραγουδιών εντυπώθηκαν βαθιά στη λαϊκή ψυχολογία. Κατά τη γνώµη µου οι µεταθανάτιες ιδέες και παραστάσεις του κάτω κόσµου στη δηµοτική ποίηση αποτελούν εσχατολογική ταυτότητα που υπάρχει στη συνείδηση του λαού ανεξάρτητα από τη χριστιανική αντίληψη για το θάνατο. α) Ο θάνατος/ Ο Χάρος Κατά τη λαϊκή πεποίθηση ο θάνατος υπάρχει στον κόσµο από τη στιγµή της δηµιουργίας του και η ζωή καθενός ανθρώπου διέπεται από αυτόν. Εποµένως είναι φυσικό επακόλουθο της ανθρώπινης υπόστασης 6 : Όταν εχτίστ ο ουρανός κι εθεµελιώθ ο κόσµος Ο Χάρος τότ αρχίνησε να φτιάνει περοβόλι 7. Αναγνωστοπούλου, Ο θάνατος και ο κάτω κόσµος στη δηµοτική ποίηση. Εσχατολογία της δηµοτικής ποίησης, Αθήνα J. Bartmiński, Punkt widzenia, perspektywa, językowy obraz świata σ. 103, στο Językowy obraz świata, Lublin Παραθέτω την ερµηνεία της «γλωσσικής αντίληψης του κόσµου» στο πολωνικό πρωτότυπο σύµφωνα µε τον J. Bartmiński: "JOS jest zawartą w języku, różnie zwerbalizowaną interpretacją rzeczywistości dającą się ująć w postaci zespołu sądów o świecie. Mogą to być sądy "utrwalone" w gramatyce, słownictwie, w kliszowych tekstach np. przysłowiach, ale także sądy "presupowane", tj. implikowane przez formy językowe utrwalonej na poziomie społecznej wiedzy, przekonań, mitów, rytuałów." Βλ. J. Bartmiński, Językowe podstawy obrazu świata, Lublin 2006, σ Ι. Σπ. Αναγνωστόπουλος, ό.π., σ Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ

3 Ο Χάρος, το όνοµα του οποίου προέρχεται από το αρχαίο «Χάρων» που ήταν από την κλασική περίοδο πορθµέας των ψυχών 8, παίζει τον κύριο ρόλο στην ελληνική λαϊκή εσχατολογία. Είναι σχεδόν αδύνατο να διακρίνει κανένας πότε πρόκειται για το θάνατο µε τον οποίο ταυτίζεται και πότε για τον εκτελεστή της θέλησης του θεού ή τον ψυχοποµπό. Ο Χάρος µε την πάροδο του χρόνου όχι µόνο αντικατέστησε το Θάνατο και τον Άδη αλλά πήρε τα χαρακτηριστικά τους, όπως µαρτυρεί πειστικά η Αλεξίου 9. Αν και οι τρεις υποχθόνιες δυνάµεις εναλλάσσονται και συγχέονται µεταξύ τους στα δηµοτικά τραγούδια, επικρατεί πάντα ο Χάρος 10. Στη µεταγενέστερη δηµοτική παράδοση ο Χάρος ταυτίστηκε µε το Θάνατο και όπως ο αρχαίος Ερµής ψυχοποµπός παίρνει την ψυχή των ανθρώπων και πάει τους νεκρούς στον Άδη 11. Έτσι σχετικά µε αυτή την πεποίθηση ο Χάρος έγινε προσωποποίηση της λήξης της ζωής, το γεγονός το οποίο παρατηρείται και στη γλώσσα, π.χ. οι όροι «χαροπαλεύω» και «χαροπάλεµα» που χρησιµοποιούνται για να περιγραφτεί ο µελλοθάνατος. Το λογοτεχνικό πρότυπο της επιθανάτιας αγωνίας ως πάλης µε το Χάρο θα µπορούσαµε να ιχνεύσουµε ως τις τραγωδίες του Ευριπίδη στο έργο του οποίου βρίσκουµε πρώτη φορά το µυθολογικό υπόδειγµα 12. Στην «Άλκηστις» (256-6, 361, ) ο Ηρακλής παλεύει µε το Θάνατο για την ψυχή της πρωταγωνίστριας και αντίθετα σε µεταγενέστερη εκδοχή αυτού του µοτίβου στα ακριτικά τραγούδια, ιδιαίτερα στο τραγούδι «Ο ιγενής και ο Χάρος» - τα καταφέρνει να νικήσει το αντίπαλό του. Όµως το θέµα του χαροπαλέµατος βρίσκουµε βεβαίως στη λαογραφία πολλών λαών, χωρίς άλλο είναι ένα από τα πιο αγαπηµένα θέµατα της λαϊκής παράδοσης. Ο Χάρος ως συνώνυµο του θανάτου φανερώνεται και στις φράσεις της καθοµιλουµένης π.χ.: γλυτώνω/ξεφύγω απ του Χάρου τα δόντια/ το στόµα/ τα νύχια γλυτώνω κάποιον από τα δόντια του Χάρου βλέπω το Χάρο µε τα µάτια µου βλέπω κάποιον σαν το Χάρο 8 Μ. Alexiou, ό.π. (α), σ. 221κε. Ο. Omatos, ό.π., σ. 304κε. Για πρώτη φορά µνηµονεύεται στο έπος «Μινύας» (ΣΤ π.χ) που παρατίθεται από τον Παυσανία (Ι 28,2). Η σκηνή από αυτό το έπος έµπνευσε τον Πολύγνωτο να ζωγραφίσει το Χάρο σε τοίχο της λέσχης των Κνιδίων στους ελφούς βλ. Ι. Σπ. Αναγνωστόπουλος, ό.π., σ. 68. Σε µεταγενέστερους χρόνους µπορούµε να βρούµε τις παραστάσεις του Χάρου κυρίως στον Αριστοφάνη (Λυσιστρ , 615κε. Βατρ , 180κε. 269κε.), στον Ευριπίδη (Άλκ , 361, ), στο Λουκιανό (Χαρ. Κ. Μεν. 3 Επίσκοπ. 2, Ερµ. Κ. Χάρ. 1 κ.ά.). 9 Μ. Alexiou, ό.π. (α), σ.224κε. Ο. Omatos, ό.π., σ Ι. Σπ. Αναγνωστόπουλος, ό.π., σσ Μ. Alexiou, ό.π. (α), σ.225κε. 12 Μ. Alexiou, ό.π. (β), σ

4 τι στέκεσαι από πάνω µου σαν το Χάρο; πήγε στην πόρτα του Χάρου τον βλέπω σαν το Χάρο µου τον ξέχασε ο Χάρος 13. Αξίζει να σηµειωθεί ότι από το όνοµα του Χάρου πήρε το όνοµά του µια κουκουβάγια που λέγεται «χαροπούλι» και στη λαϊκή παράδοση ήταν προάγγελος θανάτου όταν ακούστηκε το λάληµά του 14. Αν και ο λαός είναι εξοικειωµένος µε το Χάρο, υπάρχει και µια άλλη πλευρά των λαϊκών δοξασιών σχετικά µε τις οποίες εµφανίζεται αυτός ως κάτι µυστικό και ανεξήγητο, ακατανόητο για την ανθρώπινη επίγνωση. Αυτή η ανακόλουθη αντίφαση αντανακλάται στις φράσεις που σχετίζονται µε το θάνατο. Να εξετάσουµε τις διαφορετικές όψεις του θανάτου ή του Χάρου βασίζοντας σε δυο µεθόδους περιγραφής, δηλαδή παίρνοντας υπόψη το θάνατο/το Χάρο ως δραστήρια δύναµη που επηρεάζει τους ανθρώπους και τη στάση τους απέναντί του. Τα αποσπάσµατα µαζεµένα από τα τραγούδια αποδεικνύουν µέσω της φρασεολογίας τη συνοχή των δοξασιών του λαού περί του θανάτου. 1. Ο θάνατος/ Ο Χάρος «χωριστικός» Το πρώτο χαρακτηριστικό του θανάτου σχετικά µε τη δράση του είναι το να χωρίζει. Η χωριστική δραστηριότητά του περιλαµβάνει διάφορα πεδία. Προπαντός χωρίζει την ψυχή από το σώµα, εκτελώντας τη θέληση του Θεού: ήρτε φωνή που τον Θεόν και από τους αρχαγγέλους «και εν έπεψα σε, Χάροντα, παλκώµατα να κάµης Παρ έστεκα σε, Χάροντα ψυχές για να µου βγάλλης 15 ή όπως σε µια εκδοχή του γνωστού τραγουδιού «Του Λεβέντη και του Χάρου»: Λεβέντη µ µ έστειλε ο Θεός να πάρω την ψυχή σου. 16 του Άδη: Χωρίζει επίσης τον άνθρωπο από τον κόσµο/από τη γη και τον στέλνει στα σκοτάδια 13 Βλ. Γ. Μπαµπινιώτης, Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας, Αθήνα 2002, σ Ι. Σταµατάκος, Λεξικόν της Νέας Ελληνικής Γλώσσης, Αθήναι , σ D.N. Stavropoulos, Oxford Greek-English Learner s Dictionary, Oxford University Press 1996, σ Πρόκειται για την κουκουβάγια που ανήκει στην οικογένεια Strigidae και λέγεται Aegolius funereus. Η λατινική ονοµασία (funereus νεκρικός, νεκρώσιµος) επιβεβαιώνει τη σχέση των λαϊκών αντιλήψεων αυτού του πουλιού µε το θάνατο. Το άλλο όνοµα που χρησιµοποιείται στα ελληνικά είναι «ο ελατόµπουφος». 15 Παρατίθεται από την Omatos, ό.π., σ Απόσπασµα από ένα κυπριακό τραγούδι. 16 Παρατίθεται από την Omatos, ό.π., σ

5 Κόσµε γλυκέ, κόσµε πικρέ, κόσµε φαρµακοµένε, θα σ αποχαιρετίσουνε κι όµορφοι κι αντρειωµένοι. 17 Όµως το πιο συγκινητικό στοιχείο της ενέργειας του θανάτου σε αυτό το πεδίο είναι ο διαχωρισµός της οικογένειας, της µητέρας και του παιδιού, της νύφης και του γαµπρού. Τα µοιρολόγια είναι γεµάτα παράπονα των ζωντανών για την ωµότητα του θανάτου/χάρου ο οποίος διακόπτει όλες τις σχέσεις κουφός στις θερµές παρακλήσεις: Ω ουρανέ, που σαι ψηλά, κι όλον τον κόσµ ορίζεις, τη µάνα απ τα παιδάκια της, γιατί τ αποχωρίζεις; Ω ουρανέ, που σαι ψηλά, κατέβα κάµε κρίση, Ενού χρονού αντρόγυνο, γιατί να το χωρίσεις; 18 Όπως λέει ο Χάρος υπερήφανος για τη δουλειά του: Για ιδέ σπίθιαν τα ρήµαξα κι αυλές αράχνιασά τσι κι αδέρφια που ξεχώρισα, που σαν αγαπηµένα, κι οι στράτες καµάρωναν τα κι ο κόσµος έτρεµέν τα. Χώρισα µάνες πο τα παιδιά, παιδιά που τσι µανάδες, Εχώρισα κι αντρόγυνα, που σαν αγαπηµένα Ο θάνατος/ Ο Χάρος τρυγητής/θεριστής Από την αρχαιότητα υπάρχει στην ελληνική παράδοση βαθιά ριζωµένη εικόνα του θανάτου ως θεριστή της σοδειάς της ζωής 20. Η παράθεση του ανθρώπου και της φύσης αποτελεί καθολικό στοιχείο της λαογραφικής ποίησης και η ιδέα της ζωής ως φυτού µπορεί να ανιχνευτεί µέχρι τα πιο αρχαία αποσπάσµατα της λυρικής ποίησης. Η Αλεξίου παραθέτει ένα παράδειγµα από τον Ευρυπίδη που είναι κατάλληλο για να διευκρινιστεί αυτή η αντίληψη: «βίον θερίζειν ώστε κάρπιµον στάχυν» (Ε. Υψ. αποσπ. 757 Nauck). Στα νεοελληνικά µοιρολόγια οι εικόνες της άνοιξης και των λουλουδιών εµφανίζονται συνήθως σχετικά µε τις γυναίκες, είτε µητέρες είτε κόρες: Σταράκι µου καθαριστό κι αγουροθερισµένο, Που σ αγουροθερίσανε του Χάρου οι θεριστάδες. 21 Ο κόσµος είναι ένα δεντρί, κ εµείς το πωρικό του 17 Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σσ Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο ό.π., σ. 78. Βλ. Ν. Γ. Πολίτης, Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού, Αθήναι 1925, σ. 245, αρ. 213 (Το τραγούδι του Χάρου). 20 Μ. Alexiou, ό.π. (β), σ. 195κε. Ο. Omatos, ό.π., σσ Παρατίθεται από την Alexiou, ό.π. (β), σ

6 ο Χάρος είναι τρυγητής και παίρνει το ανθό του 22 θερίζεις νέον και γέροντα, κόρην και παλλικάριν 23 Ως θεριστής πολύ σπάνια χρησιµοποιεί ο Χάρος το δρεπάνι 24 που είναι χαρακτηριστικό γνώρισµα των δυτικοευρωπαϊκών παραστάσεων του θανάτου. Αυτό το όπλο εµφανίζεται κυρίως στα τραγούδια της Κρήτης, των ωδεκανήσων και της Λέσβου 25 : Ου Χάροντας ου άγριους που αίµατα βυζάνει, Θέρισι του παιδάκι µου µι του σκληρό δριπάνι 26 Σε µερικά µοιρολόγια χρησιµοποιείται η παροµοίωση του νεκρού µε το δέντρο που έπεσε και το περιβόλι γίνεται σπίτι του νεκρού κατεστραµµένο από το θάνατο: Ποιος ήταν κείνος πόβανε φωτιά ς το περιβόλι κ' εκάη η φράχτη ταµπελιού, κ εκάη το περιβόλι, κ εκάησαν τα δυό δεντρά, που ήσαν αδερφωµένα; 27 Το θάνατο ενός νέου παροµοιάζεται σε µάζεµα φρούτων ή λουλουδιών που δεν έχουν ακόµα ωριµάσει, που είναι άγουρα. Αυτό το µοτίβο επανέρχεται πολύ συχνά στα µοιρολόγια: Για ιδές καιρό που διάλεξες, Χάρε µου, να τον πάρης, ς τα έβγα του καλοκαιριού, ς τα έµπα του χειµώνα, να πάρης τάνθη όχ τα βουνά, λελούδια από τους κάµπους, να πάρης τον αµάραντο, να τον µαράν η πλάκα. 28 Τα νεκρά παιδιά εµφανίζονται συµβολικά ως µήλα τιναγµένα από το βοριά: «Τάχ το, η µάννα µου, πως ήσουνα µηλίτσα, άνθισες µικρή και κάρπισες µεγάλη, φύσηξε βοριάς, σ τα τίνιαξε τα µήλα.» 29 Το νεκρό µικρό παιδί γίνεται µερικές φορές µεταφορικά το πουλί, το αηδόνι που έφυγε στον κάτω κόσµο σαν σ ένα πολύ γνωστό µοιρολόι: - Εχτές προχτές επέρασε και πάει ς τον Κάτω Κόσµο. 22 Παρατίθεται από την Omatos, ό.π., σ Παρατίθεται από την Omatos, ό.π., σ Τις περισσότερες φορές ο Χάρος χρησιµοποιεί: το σπαθί, το κοντάρι, το στιλέτο, το µαχαίρι και το τόξο. Βλ. Ι. Σπ. Αναγνωστόπουλος, ό.π., σ. 74κε. 25 Ι. Σπ. Αναγνωστόπουλος, ό.π., σ. 76κε. 26 Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο ό.π., σ Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 234, αρ Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 236, αρ Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 244, αρ

7 Τη νύχτα κλαίει για βυζί και την αυγή για µάννα και µέσ ς τα ξηµερώµατα ποιος να το ξετυλίξη Ο θάνατος/ Ο Χάρος κυνηγός Μία από τα βασικά γνωρίσµατα του θανάτου είναι το να ακολουθεί πάντα τους ανθρώπους. Αυτό το χαρακτηριστικό υπογραµµίζει το γεγονός ότι η µοίρα της ανθρωπότητας είναι αναπόφευκτη και µια ύπαρξη αποτελεί µόνο θήραµα του ανεξάντλητου κυνηγού ο οποίος µας συνοδεύει ασταµάτητα, όπως δείχνει ένα ποντιακό τραγούδι, η εκδοχή γνωστού µοτίβου του παλέµατος του ιγενή µε το Χάρο: Χάρε, ντο έχεις µετ εµέν και πάντ ακολουθάς µε κι αν κάθουµαι, συγκάθεσαι, κι αν περπατώ, ακολουθάς µε κι αν κείµαι ν αποκοιµηθώ, γίνεσαι µαξιλάρι µ ; Ο θάνατος/ Ο Χάρος λυτρωτής Κατά τη λαϊκή αντίληψη ο θάνατος ως δραστήρια δύναµη έχει και µια άλλη πλευρά, όχι τόσο σκοτεινή και τροµακτική όπως έχουµε ήδη παρατηρήσει. Ο ετοιµοθάνατος πιθανώς θα βρει κάτι απολυτρωτικό στο θάνατο και θα τρέξει µε χαρά στο περιβόλι του Χάρου. Βεβαίως το γεγονός αυτό έχει σχέση µε την παρατήρηση των βασάνων και των πικρών της ζωής όλα τα οποία θα ολοκληρωθούν τελικά µε την τελευταία αναπνοή. Ας παραθέσουµε µερικά αποσπάσµατα από τα δηµοτικά τραγούδια στα οποία ο θάνατος λειτουργεί ως λυτρωτής από όλα τα βάσανα που τυραννούν τους ζωντανούς: Πέθανε άθλιο κορµί, σα σε µίσησαν όλοι κι άµε να βρεις ανάπαψη στου Χάρου το περιβόλι Πάρε µε, Χάρε, πάρε µε, πάρε µε µε τη βία να λείψ από τα βάσανα τσ από την τυραννία 32. Η άλλη κατάσταση όταν ο θάνατος φαίνεται απολυτρωτικός και γλυκός µπορούµε να βρούµε στα τραγούδια της ξενιτιάς. Κατά την κοινή πεποίθηση είναι καλύτερα να πεθάνει κανείς παρά να πάει στην ξενιτιά και να µείνει εκεί µόνιµα: Τα ξένα είναι βαρετά, βαρύτερ απ το Χάρο, Ο Χάρος παίρνει και ξεγνοιάζ, η ξενιτιά µαυρίζει Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 239, αρ Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ

8 5. Ο Χάρος ψυχοποµπός Ο µαύρος καβαλάρης, πάνω σε µαύρο άλογο, µε αστραφτερά µάτια προπαντός µεταφέρει τις ψυχές στο βασίλειό του εκτελώντας το καθήκον του. Όµως ο χώρος της δραστηριότητάς του δεν είναι πια ο υποχθόνιος ποταµός αλλά όλος ο κόσµος, η στεριά και η θάλασσα. Μην κάνοντας διάκριση παίρνει όποιον θα θελήσει, µερικές φορές διαλέγοντας µια κατηγορία ανθρώπων τη µέρα: ευτέρα παίρνει τις καλές, Τρίτη τις µαυροµάτες, Τετάρτη τις ανύπαντρες, Πέµπτη τις παντρεµένες, Παρασκευή τους άρχοντες, Σαββάτο τους παπάδες, Την Κυριακή το δειλινό, παίρνει και το δεσπότη 34 Το πέρασµα των νεκρών στον κάτω κόσµο δεν είναι καθόλου ήσυχο µε τέτοιο οδηγό. Εκείνη τη στιγµή εκδηλώνεται η διαβολική ιδιότητα του Χάρου ο οποίος παριστάνεται σαν άσπλαχνος άγγελος του θανάτου: Σέρνει τους νιους από µπροστά, τους γέροντες κατόπι, τα τρυφερά παιδόπουλα ς τη σέλλα αραδιασµένα. 35 Σέρνει τους νιους απ τα µαλλιά, τους γέρους απ τα χέρια 36. πιάνει το νιο που τα µαλλιά, χάµαις τον γονατίζει 37 Σέρνει ο Αντρειόβλαχος εννιά αδερφούς δεµένους σε µιαν άλυσο, σε µια µακρειά αλυσίδα. Πάει κ η µάννα τους, κοντά περικαλιώντα. «Φέντη Αντρειόβλαχε, αφέντη των παιδιών µου, χάρισε κ εµέ κανέν απ τα παιδιά µου το µικρότερο, το µεγαλύτερο µου» Ο θάνατος/ ο Χάρος κλέφτης/κουρσάρος/φονιάς Μια από τις κύριες δραστηριότητες του Χάρου είναι το να κλέβει τη ζωή, εποµένως ονοµάζεται παρά πολύ συχνά «κλέφτης», «πρωτοκλέφτης» και κατ επέκταση «κουρσάρος» και «φονιάς» που στήνει ενέδρες, µεταχειρίζεται τεχνάσµατα για να κλέψει τη ζωή ενός 33 Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 250, αρ Παρατίθεται από την Omatos, ό.π., σ Πολίτης, ό.π., σ. 247, αρ. 215 (Του Χάρου και του γιου). 38 Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 244, αρ

9 ανθρώπου 39. Αυτή η ιδιότητα του Χάρου αντιστοιχεί στις λαϊκές ιδέες του θανάτου ως εχθρού που µπορεί να εµφανιστεί ξαφνικά αναπάντεχος και µπροστά στον οποίο δεν υπάρχει ούτε δραπέτευση ούτε καταφύγιο: Ο Χάρος είναι πονηρός, πιτήδιος πρωτοκλέφτης, ξέρει κλεφτοπατήµατα, πονήριες γυναικώνε 40 εν είναι όµως τα χρήµατα αυτό που θέλει να κλέψει ο πρωτοκλέφτης: Εγώ δε θέλω χρήµατα, εγώ δε θέλω γρόσια, θέλω να καίω αδερφές, να λαχταρίζω µάνες και να χωρίζ αντρόγυνα, που χωρισµό δεν έχουν 41 π όχουν παιδιά, ας τα κρύψουνε, κι αδέρφια ας τα φυλάξουν γυναίκες των καλών αντρών να κρύψουνε τους άντρες γιατ έχω γιο κυνηγητή, γιατί έχω γιο κουρσάρο 42 καλότυχα είναι τα βουνά, καλότυχοι οι κάµποι, που Χάρο δεν ακαρτερούν, φονιά δεν περιµένουν Η γη/ η Μαυρηγή ως θάνατος Αντί για το Χάρο ή το θάνατο πολύ συχνά στα µοιρολόγια ενεργεί η ίδια η γη που σαν δραστήρια δύναµη ονοµάζεται µε κύριο όνοµα Μαυρηγή 44. Η γη η οποία φαίνεται να έχει τα γνωρίσµατα µιας πανάρχαιας δύναµης ή θεάς τρώει τα πάντα: που τρώγει αιτούς και σταυραϊτούς, και νιαις µε τα στολίδια, τρώγει του µαννάδων τα παιδιά, τουν αδερφών ταδέρφια, που τρώγει και τα αντρόγυνα τα πολυαγαπηµένα Η στάση των ανθρώπων απέναντι στο θάνατο Να εξετάσουµε τώρα τη στάση των ανθρώπων απέναντι στο θάνατο παίρνοντας υπόψη τις φράσεις των δηµοτικών τραγουδιών που σχετίζονται µε το να πεθαίνει κανένας Ι. Σπ. Αναγνωστόπουλος, ό.π., σ. 78κε. 40 Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ. 58, Παρατίθεται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ. 58, Παρατίθεται από την Omatos, ό.π., σ Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 244, αρ Ε. Ψυχογιού, ό.π., σ. 36κε. 45 Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 229, αρ

10 Στα δηµοτικά τραγούδια προπάντων οι ρηµατικές φράσεις δηλώνουν την αντίληψη του λαού σχετικά µε το θάνατο. Η εικόνα του θανάτου που εµφανίζεται σε εκείνες τις φράσεις υπογραµµίζει το φόβο του επικείµενου κλείσιµου κάτω από τη γη. Ο κόσµος επάνω είναι γλυκός σε αντίθεση του θανάτου που συχνά περιγράφεται ως «πικρός»: Θωρώ τον κόσµο και δειλιώ, τη γης κι αναστενάζω, πώς θα µε βάλουνε στη γης, στ αραχνιασµένον Αδη. Χαρείτε, νιοι, χαρείτε, νιες, τα δροσερά σας νιάτα, γιατί θα νά λθ ένας καιρός να σας τα φάγ η πλάκα! 47 Ο θάνατος θεωρείται «καιρός του Χάρου» που του δίνεται µια στιγµή για να πάρει την ψυχή του ανθρώπου: Μα ο ήλιος εβασίλεψε, κι ο αιτός αποκοιµήθη, και το βοριά το δροσερό τον πήραν τα καράβια. Κ έτσι του δόθηκε καιρός του Χάρου κα σε πήρε. 48 Για ιδές καιρόν που διάλεξε ο Χάρος να σε πάρη Τώρα π ανθίζουν τα κλαριά και βγάζει η γης χορτάρι. 49 Είναι το τελευταίο και το πιο µακρινό ταξίδι από το οποίο κανένας δε θα ξαναγυρίσει: Ευτού που κίνησες να πας ς το µακρινό ταξίδι [...] Σαν αποφάσισες να πας, να µην ξαναγυρίσης, άνοιξε τα µατάκια σου να µ αποχαιρετήσης, να µας αφήσης το χε γεια και το µεγάλον πόνο. 50 Το στερνό ταξίδι της ψυχής τελειώνει στη µαύρη γη, έτσι αντί «πεθαίνω» χρησιµοποιείται η φράση «µπαίνω στη µαύρη γη» ή «πάω στον κάτω κόσµο»: ε σόµοιαζε, λεβέντη µου, ς τη µαύρη γης για να µπης, 46 Πολύ ενδιαφέρον είναι το λεξικό των συνωνύµων στην ιστοσελίδα: [ ] βλ. το λήµµα «πεθαίνω». 47 Παρατίθονται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σσ. 58, Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 231, αρ Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 245, αρ Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 233, αρ

11 µόν' σόµοιαζε να κάθεσαι ς ένα µορφό τραπέζι να τραγουδής να χαίρεσαι, να σε κερνούν να πίνης. 51 Εσύ, παιδί µου, εκίνησες να πας ς τον Κάτου κόσµο 52 Η ιδέα του θανάτου ως τελευταίου ταξιδιού συνεπάγεται το πέρασµα από τα ποτάµια που χωρίζουν διάφορες οµάδες των νεκρών: Τώρα ς τον αποχωρισµό τρεις ποταµούς διαβαίνω, ο ένας χωρίζει αντρόγενα, κι ο άλλος χωρίζει αδέρφια, κι ο τρίτος ο φαρµακερός τη µάνν απ τα παιδιά της. 53 β) Ο Άδης/Ο Κάτω Κόσµος Σε αντίθεση µε τον επάνω κόσµο ο τόπος οπού συνεχίζεται η ζωή µετά το θάνατο ονοµάζεται Κάτω Κόσµος, Κάτω Γης, Άδης. Τα ονόµατα είναι πανάρχαια και περισσότερα από αυτά θα µπορούσαµε να ανιχνεύσουµε µέχρι τα πιο αρχαία κείµενα της ελληνικής λογοτεχνίας της αρχαιότητας 54. Το γεγονός το οποίο εντυπωσιάζει το σύγχρονο αναγνώστη των δηµοτικών τραγουδιών είναι η οµοιότητα της εικόνας του κάτω κόσµου µε την περιγραφή του στα οµηρικά επικά έργα της αρχαϊστικής περιόδου. Αντίθετα όµως σε άλλες χώρες της Ευρώπης όπου στη λαϊκή συνείδηση κυριαρχεί η πεποίθηση ότι η ζωή δε τελειώνει µε το θάνατο, η ελληνική παράδοση είναι εντυπωσιακά απαισιόδοξη. Ο Κάτω Κόσµος των δηµοτικών τραγουδιών, µε λίγες εξαιρέσεις, δε δίνει ελπίδα ουρανών και παραδείσου της χριστιανικής εσχατολογίας. Έτσι κι αλλιώς όλοι θα βρεθούν τελικά: «Κάτου ς τα Τάρταρα της γης, τα κρυοπαγωµένα» 55 Σε αυτό το σηµείο θα προσπαθήσω να δώσω προσοχή σε λέξεις και φράσεις µε τις οποίες χαρακτηρίζεται ο τόπος διαβίωσης των νεκρών στα δηµοτικά τραγούδια, εποµένως θα περιγράψω τη στάση των ανθρώπων εναντίον του Άδη. 1. Ο Άδης ως τόπος «αρνητικός» - αλησµόνη, αλησµονιά/λησµονιά, απαρνιάς κάµποι, άρνης βουνά, αρνησιάς µέρη/κάµποι Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 236, αρ Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 238, αρ Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 243, αρ Ι. Σπ. Αναγνωστόπουλος, ό.π., σ. 269κε. 55 Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 245, αρ

12 Αφενός ο τόπος αυτός στέκεται σε αντίθεση µε τον επάνω κόσµο, αφετέρου φαίνεται να αποτελεί ανεστραµµένη εικόνα του γνωστού κόσµου των ζωντανών. Στα ονόµατα εµφανίζεται συχνά η ιδέα «της άρνησης», ίσως γι αυτό ότι ο πεθαµένος βλέπει τον κάτω κόσµο σαν αντανάκλαση του επάνου και εποµένως πρέπει να απαρνηθεί την περασµένη ζωή του. Η άλλη εξήγηση µας φέρνει ένα µοιρολόι στο οποίο οι άνθρωποι στον Άδη φαίνονται να µη γνωρίζουν ο ένας τον άλλο αν και ήταν στη ζωή στενοί φίλοι και συγγενείς: Πήγα ς της Άρνης τα βουνά, ς της Άρνης τα λαγγκάδια, π' αρνιέται η µάννα το παιδί, και το παιδί τη µάννα, π αρνειώνται και ταντρόγυνα και πλιά δεν ανταµώνουν. 57 Το στοιχείο που ανακύπτει συχνά στα ονόµατα ή στις φράσεις σχετιζόµενες µε τον κάτω κόσµο είναι χωρίς άλλο «η λησµονιά», το χαρακτηριστικό το οποίο φέρνει στη µνήµη εικόνα από τη λ ραψωδία της Οδύσσειας γνωστή ως «Νέκυια». Η ψυχές των νεκρών κατά τον Όµηρο στερήθηκαν τη συνείδηση και σαν σκιές περιπλανιόνταν χωρίς σκοπό στα σκοτάδια του Άδη. 2. Ο Άδης ως τόπος σκοτεινός Την ίδια ιδέα του παντοτινού σκοταδιού συναντάµε και στα δηµοτικά τραγούδια. Το χρώµα που επικρατεί είναι το µαύρο, έτσι συχνά βρίσκουµε τις επόµενες φράσεις «µαύρη γη», «πέτρα σκοτισµένη». Ο κάτω κόσµος είναι στερηµένος το φως του ήλιου και κατά συνέπεια περιγράφεται ως «ανήλιαγος». Η έλλειψη φωτός προκαλείται επίσης από την αραχνιά µε την οποία περιτυλίγεται όχι µόνο ο τάφος αλλά και η όψη του κάτω κόσµου. Αυτή η ιδέα του ερέβους εκφράζει την αντίληψη του λαού ως προς την αβεβαιότητα του τόπου στον οποίο θα βρεθεί τελικά η ψυχή του ανθρώπου. Βεβαίως τέτοια εικόνα επανέρχεται και στις άλλες εσχατολογικές παραδόσεις. 3. Ο Άδης ως τόπος «αγύριστος» Μερικές φορές χρησιµοποιούνται περιφραστικές φράσεις για να διευκρινιστεί ότι πρόκειται για τον κάτω κόσµο. Εκφράζουν αυτές την πεποίθηση ότι εκείνος ο κόσµος έχει µόνο την είσοδο και µε κανέναν τρόπο δεν είναι δυνατόν να δραπετεύσει κανείς από εκεί και να ξαναγυρίσει πίσω. Παραθέτω µερικά από αυτές που περιγράφουν τον τόπο όπου: 56 ιάφορα ονόµατα, περιφραστικές εκφράσεις, παροµοιώσεις και µεταφορές σχετικά µε τον Άδη παραθέτω µε βάση τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ Ν. Γ. Πολίτης, ό.π., σ. 232, αρ

13 «στο έµπα δίνουν τα κλειδιά στο έβγα δεν τα δίνουν» «όπου το έρµο το σάβανο ξαγορασµό δεν έχει» «συν δυο δεν κάθονται συν τρεις δεν κουβεντιάζουν». Σε τούτ τον τόπο που µαστε, σε τούτ την οικουµένη όσοι ήρθαν κι όσοι πέρασαν, πίσω δε µεταγύρσαν 58 Το ταξίδι στον Άδη είναι ανεπίστρεπτο: Στην Πόλη πάνε κι έρχονται, στη Βενετιά γυρίζουν, όσοι στον Άδη κατεβούν, οπίσω δε γυρίζουν Το περιβόλι του Χάρου. Η ιδέα που διαδίδεται σε περισσότερα δηµοτικά τραγούδια που αφορούν τις εσχατολογικές αντιλήψεις σχετίζεται µε την εικόνα του κάτω κόσµου ως βασιλείου που ανήκει στην επικράτεια του Χάρου ο οποίος κυριαρχεί στους νεκρούς. Στις φράσεις εµφανίζονται διαφορετικές ιδιοκτησίες του Χάρου ως βασιλιά του κάτω κόσµου: «παλάτι του Χάρου», «σαράι του Χάρου», «τέντα του Χάρου», «πύργος του Χάρου» και επιτέλους «το περιβόλι του Χάρου» που συνδέεται στενά µε την ιδέα του θανάτου ως τρυγητή και θεριστή. Τελειώνοντας την παρούσα µελέτη που αναγκαίως έπρεπε να είναι περιορισµένη, καταλήγω στα ακόλουθα συµπεράσµατα. Ο θάνατος ή ο Χάρος των δηµοτικών τραγουδιών ενεργούν σε ένα φαρδύ πεδίο δραστηριοτήτων οι οποίες ως σκοπό αφενός έχουν να πλήξουν τους ανθρώπους, αφετέρου να τους απελευθερώσουν από τα βάσανα της ζωής. Έτσι η στάση των ανθρώπων απέναντι στο θάνατο είναι διφορούµενη, το γεγονός το οποίο αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισµα των λαϊκών εσχατολογικών δοξασιών. Το ίδιο αφορά και τις εικόνες του κάτω κόσµου στις οποίες αντανακλά ο φόβος των σκοταδιών και η απελπισία αλλά και η πεποίθηση, αν και αβέβαιη και αµφίβολη ότι τελικά θα βρεθούµε σ ένα περιβόλι. Στον συµβολισµό του περιβολιού φαίνεται να έχουν αναµειχτεί στοιχεία της αρχαίας ελληνικής θρησκείας, της λαϊκής πίστης και του χριστιανισµού. Συµπεραίνοντας, η εσχατολογία της δηµοτικής ποίησης αν και επηρεασµένη από διάφορες παραδόσεις και θρησκείες αποτελεί ένα αδιάσπαστο και συνδεδεµένο σύνολο. Οι αναφερόµενες περιγραφές της δραστηριότητας του θανάτου/του Χάρου, οι φράσεις των δηµοτικών τραγουδιών σχετιζόµενες µε τη στάση των ανθρώπων απέναντι στο θάνατο και στον Άδη επιβεβαιώνουν ότι αναµφίβολα θα µπορούσαµε να χρησιµοποιήσουµε τον όρο «εσχατολογική ταυτότητα» σχετικά µε τη λαϊκή εσχατολογία. Η µυθολογία που κρύβεται στη γλώσσα της δηµοτικής 58 Παρατίθονται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ Παρατίθονται από τον Αναγνωστόπουλο, ό.π., σ

14 ποίησης αποκαλύπτει βαθιά στρώµατα της ελληνικής παράδοσης και τη συνέχεια της από την αρχαιότητα ως σήµερα. Στο περιβόλι του Χάρου στέκονται τα δέντρα, όπως έγραψε σ ένα από τα ποιήµατα του «Μυθιστορήµατος» ο Γιώργος Σεφέρης, «µε τις ρυτίδες των γονιών µας». Βιβλιογραφία: Alexiou M., 1978, Modern Greek Folklore and its Relations to the Past. The Evolution of Charos in Greek Tradition, στο: Proceedings of the 1975 Symposium of Modern Greek Studies, University of California Press, σσ Alexiou M., 2002, Ritual Lament in Greek Tradition, Cambridge University Press. Αναγνωστόπουλος Ι. Σπ., 1984, Ο θάνατος και ο κάτω κόσµος στη δηµοτική ποίηση. Εσχατολογία της δηµοτικής ποίησης, Αθήνα. Bartmiński J., 1999, Punkt widzenia, perspektywa, językowy obraz świata σ. 103, στο Językowy obraz świata, Lublin. Bartmiński J., 2006, Językowe podstawy obrazu świata, Lublin. Hesseling D.C., 1897, Charos. Ein Beitrag zur Kentniss des Neugriechischen Volksglaubens, Leiden-Leipzig. Lawson J.C., 1910, Modern Greek Folklore and Ancient Greek Religion, Cambridge. Mavrogordato J., 1955, Modern Greek Folksongs of the Dead, Journal of Hellenic Studies 75, σσ Μπαµπινιώτης Γ., 2002, Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας, Αθήνα. Omatos O., 1990, Del Caronte barquero al Jaros neohelénico, Veleia VII, σσ Πολίτης Ν. Γ., 1925, Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού, Αθήναι. Σταµατάκος I., , Λεξικόν της Νέας Ελληνικής Γλώσσης, Αθήναι. Stavropoulos D.N., 1996, Oxford Greek-English Learner s Dictionary, Oxford University Press. Ξυδόπουλος Γ. Ι., Η Γλωσσσολογία σήµερα. Στόχοι, αντιλήψεις, εφαρµογές και επαγγελµατικές προοπτικές, σ. 6 (διαθέσιµο από το [ ] Ψυχογιού Ε., 2008, «Μαυρηγή» και Ελένη. Τελετουργίες θανάτου και αναγέννησης, Αθήνα. 14

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28)

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ποιο είναι το πρωταγωνιστικό πρόσωπο του ποιήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 1 ΠΡΩΙΝΟ Ξυπνάω το πρωί και είμαι κουρασμένος και ούτε στο σχολείο είμαι συγκεντρωμένος. O φίλος μου ο Γιάννης που

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΕΛΕΝΗ: Ικέτισσα, ω! παρθένα, σου προσπέφτω και σε παρακαλώ απ της δυστυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη»

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης που αφορούν στην επεξεργασία κειµένου Ο ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΣ Ο σκαντζόχοιρος είναι πολύ συνηθισµένο είδος στη χώρα µας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις µικρές γοργόνες και ήταν πολύ ευτυχισµένος. Όµως, ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Όταν γίνονταν οι αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές των Σαρακηνών στην Κύπρο, οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες έστελναν ηρωικούς Έλληνες πολέμαρχους

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61)

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1 Κύπρος Χρυσάνθης 17 του Νοέµβρη 1973 (Χαράµατα) Το ποίηµα δηµοσιεύτηκε στον τόµο Αντιφασιστικά 67-74 (1984) και αναφέρεται στην εξέγερση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο, στις

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides.

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Πηγή πληροφόρησης: e-selides.gr 1. Τι ανέθεσε ο Ευρυσθέας στον Ηρακλή και γιατί; 2. Πώς σκότωσε ο Ηρακλής το λιοντάρι της Νεμέας; 3. Η ακροστιχίδα του λιονταριού.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη.

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η γιορτή της µητέρας στην Ελληνική Μυθολογία Η πρωταρχική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια

παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με χειροποίητες κούκλες και σκηνικά, που ζωντανεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΟΜΗΡΟΥΠΟΛΗΣ ΧΙΟΥ. Στα περιβόλια tou Κάμπου

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΟΜΗΡΟΥΠΟΛΗΣ ΧΙΟΥ. Στα περιβόλια tou Κάμπου ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΟΜΗΡΟΥΠΟΛΗΣ ΧΙΟΥ Στα περιβόλια tou Κάμπου Στα περιβόλια του Κάμπου ΕΚΔΟΣΗ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΟΜΗΡΟΥΠΟΛΗΣ ΧΙΟΥ Κλειδού, Βροντάδθ5 822 00

Διαβάστε περισσότερα

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός,

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, Το ταξίδι µιας ζωής Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, ποτέ δεν επιστρέφει! Και καθώς προχωρά, µοιράζει το πεπρωµένο που προορίζεται για τον καθένα από εµάς, εκτελώντας έτσι τη βούλησή του.

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120)

Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κωνσταντίνος Θεοτόκης: Η Τιµή και το Χρήµα (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 108-120) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών; Ποιητικό Κουίζ 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; Ο Γιώργος Σεφέρης Ο Κωνσταντίνος Καβάφης Ο Οδυσσέας Ελύτης 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ;

Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ; «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» ΤΟΥ ΣΟΦΟΚΛΗ Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ; ΑΝΤΙΓΟΝΗ: Και ομολογώ ότι τα έκανα

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Τη μέρα που έχω πεθάνει. Μέσα από την Αγάπη

Τη μέρα που έχω πεθάνει. Μέσα από την Αγάπη Τη μέρα που έχω πεθάνει Τη μέρα που έχω πεθάνει, η αύρα μου προχωράει - Αλλά δεν νομίζω ότι η καρδιά μου είναι ακόμα στη γη! Μην κλαις και μη λυπάσαι: "Αχ αλίμονο, πόσο τρομερό!" Θα πέσεις στου διαβόλου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτο µέρος. Η συνέχεια από το προηγούµενο

Πέµπτο µέρος. Η συνέχεια από το προηγούµενο 1 Πέµπτο µέρος Η συνέχεια από το προηγούµενο Στην αρχική αραβική περίοδο, τώρα, οι αστρολόγοι έµοιαζαν όντως να προσκολλώνται σ αυτήν τη διάκριση, αλλά σε κάποιο σηµείο στην πορεία, κατά το τέλος της αραβικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ Εκεί που φύτρωνε φλησκούνι και άγρια μέντα κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο. Εκεί

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Το Ελληνόπουλο - L' enfant Μετάφραση: Κωστής Παλαμάς Τούρκοι διαβήκαν. Χαλασμός, θάνατος πέρα ως πέρα. Η Χίο, τ` όμορφο νησί, μαύρη απομένει ξέρα, με τα κρασιά, με τα δεντρά

Διαβάστε περισσότερα

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η κάθε του Θεού αυγή είναι γι αυτόν και μια καινούργια έκπληξη είναι τα δάκρυα της γης που κάνουνε τα γέλια της ν ανθούνε, Ποια γλώσσα είναι η δική σου θάλασσα; Η γλώσσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, !! Ἡ μήτηρμουἐκρέμασετὴνκεφαλήν,ὡςκατάδικος,ὅστιςἴσταται πληκτικῆςσιωπῆς. ἐνώπιοντοῦκριτοῦτουμὲτὴνσυναίσθησιντρομεροῦτινὸςἐγκλήματος. -Μάλιστα,μητέρα!Πῶςδὲντὸ'θυμοῦμαι!ἦτανἡμόνημαςἀδελφὴ, -Τὸ'θυμᾶσαιτὸἈννιώ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΟ "ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ"

ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Ε. ΑΝ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΟ "ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ" Τετάρτη 3/4/2013 18:00-18:10 Χαιρετισμοί 18:10-18:20 26ο Δημ. Σχ. Θεσ/νίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΙV

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΙV ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗΕΠΙΣΤΗΜΩΝΤΗΣΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΤΜΗΜΑΔΗΜΟΤΙΚΗΣΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΙV :. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΚΙΑΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ Α.Μ.: 4918 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ: Z Μάθημα:Φυσική Τάξη:Ε'Μαθητές:19

Διαβάστε περισσότερα