ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ"

Transcript

1 Εισαγωγή Ο πίνακας στο εξώφυλλο της μελέτης που έχετε στα χέρια σας φιλοτεχνήθηκε κάπου μέσα στη δεκαετία του 1960 από τον Βούλγαρο καλλιτέχνη Γκεόργκι Δασκαλόφ και κοσμεί τη συλλογή του Μουσείου της Βουλγαρικής Αναγέννησης στη Φιλιππούπολη (Plovdiv). 1 Πρόκειται για απεικόνιση των βίαιων συμπλοκών της 20 ής Δεκεμβρίου 1859 στην εκκλησία της Παναγίας (Sv. Bogorodica) στη Φιλιππούπολη μεταξύ οπαδών του ελληνικού και του βουλγαρικού κόμματος της πόλης, με αντικείμενο τη γλώσσα λειτουργίας και εν τέλει τον έλεγχο της ίδιας της εκκλησίας. Η εκκλησία, χώρος ιερός, «βεβηλώθηκε» από τους ίδιους τους διεκδικητές της: ιερά σκεύη, βιβλία και εικόνες χρησιμοποιήθηκαν ως όπλα κατά την συμπλοκή. 2 Στη σύνθεσή του ο Δασκαλόφ χρησιμοποιεί με φειδώ ενδυματολογικά ή άλλα εικαστικά στοιχεία που διακρίνουν τις αντιμαχόμενες πλευρές. Οι φιγούρες στα κάτω άκρα του πίνακα (ιδίως εκείνη στο κάτω αριστερό άκρο) φέρουν τη χωριάτικη ενδυμασία από χονδρό μάλλινο ύφασμα (γιλέκο, φαρδιά ζώνη και μάλλινα ποτούρια 3 ), παραπέμποντας στη συμμετοχή στα επεισόδια οπαδών του βουλγαρικού κόμματος από τα περίχωρα της πόλης και τα γύρω χωριά. Ανάμεσα στους λοιπούς μυστακοφόρους άνδρες με ευρωπαϊκή ενδυμασία που απεικονίζονται, δύσκολα μπορεί κανείς να ξεχωρίσει τους «Έλληνες» από τους «Βούλγαρους». Η σύνθεση του Βούλγαρου καλλιτέχνη θα λέγαμε ότι αποδίδει σωστά την ύπαρξη μιας κοινής αστικής κουλτούρας ανάμεσα στους συμ- 1. Για την εκτίμηση του χρόνου φιλοτέχνησης του (αχρονολόγητου) πίνακα ευχαριστώ την συνάδελφο Μίνα Χριστέμοβα από το Εθνογραφικό Μουσείο του Ασένοφγκραντ (Στενημάχου) και τους συναδέλφους του Μουσείου της Βουλγαρικής Αναγέννησης (Μuzej na Bălgarskoto Văzraždane-Plovdiv). 2. Nikola Gančev Eničerev, Văzpominanija i beležki, Sofia, 1906, σ Ποτούρια = χονδρή μάλλινη βράκα (βουλγ. poturi). Οι κυριότεροι ξένοι όροι που γράφονται με πλάγια ελληνικά στοιχεία την πρώτη φορά κατά την οποία εμφανίζονται ερμηνεύονται και στο Γλωσσάρι, στο τέλος του βιβλίου. Οι λέξεις ή φράσεις που παρεμβάλλονται σε αγκύλες μέσα σε ξένα παραθέματα είναι του συγγραφέα.

2 ιδʹ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ μετέχοντες σε μια σύγκρουση η οποία, ωστόσο, γίνεται στο όνομα δύο διαφορετικών γλωσσικών και, κατ επέκτασιν, εθνικών «πολιτισμών». Στους κόλπους μιας πόλης και μιας Ορθόδοξης κοινότητας που έχει για χρόνια λειτουργήσει ως χωνευτήρι ανθρώπων και επιδράσεων, στους κόλπους ενός εθνολογικά ανάμεικτου πληθυσμού στενότατα συνδεδεμένου με οικογενειακούς, επαγγελματικούς και πολιτισμικούς δεσμούς, κορυφώνεται το 1859 μια σύγκρουση η οποία είναι συνάμα «θρησκευτική» αλλά και «πολιτική» (θα λέγαμε «ανίερη»), «εθνική» αλλά και «εμφύλια». Οι αμφισημίες και αντιφάσεις που απελευθερώνονται και εκφράζονται με καθαρό τρόπο σε στιγμές κρίσης και σύγκρουσης όπως είναι αυτή που εκτυλίσσεται στη Φιλιππούπολη του τέλους της δεκαετίας του 1850, αποτελούν όψεις μιας ευρύτερης, πολύπλοκης και αντιφατικής διαδικασίας ιδεολογικο-πολιτικής μετάβασης την οποία διέρχεται η οθωμανική κοινωνία και, εν προκειμένω, οι Ορθόδοξοι χριστιανικοί πληθυσμοί της αυτοκρατορίας κατά την περίοδο των οθωμανικών μεταρρυθμίσεων του Τανζιμάτ ( ). Η μετάβαση αυτή από το μιλλέτ στο έθνος κομβική πτυχή της οποίας υπήρξε για τους Ορθοδόξους Χριστιανούς των οθωμανικών Βαλκανίων το Βουλγαρικό Ζήτημα, δηλαδή από έναν κυρίαρχα θρησκευτικό σε έναν κυρίαρχα εθνικό προσδιορισμό και αυτοπροσδιορισμό των υπηκόων της αυτοκρατορίας, ή σύμφωνα με την ορολογία μιας διαδεδομένης αν και εφαρμοζόμενης με διαφορετικά αποτελέσματα θεωρητικής προσέγγισης από μια θρησκευτική σε μια εθνική «φαντασιακή κοινότητα» 4, έχει από τη δεκαετία του 1990 βρεθεί και εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του ιστοριογραφικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα. Οι σημαντικές εργασίες που είδαν το φως της δημοσιότητας στα πλαίσια αυτής της προβληματικής 5 συνέβαλαν, παρά τις μεταξύ τους διαφορές, στην αμφισβήτηση των μεταφυσικών αντιλήψεων του έθνους ως διαχρονικού συλλογικού υποκειμένου της ιστορίας στις οποίες θεμελιώθηκε η ελληνική αλλά και οι λοιπές βαλ- 4. B. Anderson, Imagined Communities, London, Βλ. μεταξύ άλλων P. Kitromilides, «Imagined Communities and the Origins of the National Question in the Balkans» στο M. Blinkhorn & Th. Veremis (ed.), Modern Greece: Nationalism and Nationality, Αθήνα, 1990, σσ Σία Αναγνωστοπούλου, Μικρά Ασία, 19 ος αι Οι Ελληνορθόδοξες κοινότητες. Από το μιλλέτ των Ρωμιών στο ελληνικό έθνος, Αθήνα, 1997 Π. Κονόρτας, Οθωμανικές θεωρήσεις για το Οικουμενικό Πατριαρχείο 17 ος -αρχές 20 ού αι., Αθήνα, 1998 του ίδιου, «Από τα μιλλέτ στα έθνη: διαμόρφωση συλλογικών ταυτοτήτων στη Θράκη (19 ος -αρχές 20 ού αιώνα)» στο Θράκη. Ιστορικές και γεωγραφικές προσεγγίσεις, Αθήνα, Ε.Ι.Ε., 2000, σσ Π. Ματάλας, Έθνος και Ορθοδοξία. Οι περιπέτειες μιας σχέσης. Από το «ελλαδικό» στο βουλγαρικό σχίσμα, Ηράκλειο, 2002 Δ. Σταματόπουλος, Μεταρρύθμιση και εκκοσμίκευση. Προς μια ανασύνθεση της ιστορίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου τον 19 ο αιώνα, Αθήνα 2003.

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ιεʹ κανικές εθνικές ιστορίες 6 και, επιφέροντας μια μεθοδολογική αντιστροφή, ανέδειξαν το έθνος και τις εθνοποιητικές διεργασίες ως νόμιμο αντικείμενο και γόνιμο πεδίο θεωρητικής συζήτησης και ιστορικής-εμπειρικής μελέτης. Περαιτέρω, στρέφοντας το ενδιαφέρον στις ιδιαίτερες πραγματικότητες, τους θεσμούς και την ιδεολογία των Ελληνορθόδοξων Χριστιανών της αυτοκρατορίας και προβληματοποιώντας την ιδεολογική ταύτιση και τον πολιτικό προσανατολισμό τους προς το νεαρό Βασίλειο της Ελλάδος, ανέδειξαν την ανάγκη ενδελεχέστερης μελέτης της οθωμανικής και εν ταυτώ της βαλκανικής κοινωνίας και του οθωμανικού πολιτικού πλαισίου, συμβάλλοντας έτσι στη διεύρυνση των οριζόντων της νεοελληνικής ιστοριογραφίας και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για νέα γόνιμη επικοινωνία με τις ιστοριογραφίες των άλλων διάδοχων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εθνών-κρατών. Παρά τα ανεκτίμητα επιτεύγματα, τη θεωρητική ανανέωση και τις σημαντικές συνεισφορές που καταδεικνύουν το πολύπλοκο της πορείας μετάβασης από το μιλλέτ στο έθνος, διερευνούν τις αντιφάσεις και περιπέτειες της εθνικής ιδεολογίας ή εξιχνιάζουν το δαιδαλώδες κεντρικό πολιτικό πεδίο της Κωνσταντινούπολης, σημαντικά κενά μένουν ακόμη να καλυφθούν. Ειδικά σε ό,τι αφορά τη διάσπαση του ορθόδοξου μιλλέτ και το Βουλγαρικό Ζήτημα, η φύση των πηγών που έχουν μέχρις ώρας αξιοποιηθεί και η πλημμελής επικοινωνία με την πλούσια επί του ζητήματος βουλγαρική βιβλιογραφία περιορίζουν τη γνώση μας κυρίως στα τεκταινόμενα στην κεντρική πολιτική σκηνή της Κωνσταντινούπολης ή στον τρόπο που η εμφάνιση του Βουλγαρικού Ζητήματος ως πτυχής του Ανατολικού Ζητήματος οδήγησε σε αναπροσαρμογές τον ελληνικό εθνικισμό. Το τί συμβαίνει πριν από την «επίσημη» εμφάνιση του Βουλγαρικού Ζητήματος (δηλαδή πριν από τον Κριμαϊκό Πόλεμο ) ή το τί συμβαίνει στις κεντρικές και ανατολικές επαρχίες των Βαλκανίων και το πώς οι εξελίξεις στο κεντρικό πολιτικό πεδίο αλληλοδιαπλέκονται, επικαθορίζουν και καθορίζονται από τα τεκταινόμενα στις επαρχίες μένει ακόμη να διερευνηθεί στο πεδίο της νεοελληνικής ιστοριογραφίας από εξειδικευμένες τοπικές μελέτες. Παρά τις συμβολές, επίσης, και τις υποθέσεις που έχουν γίνει, σημαντικό παραμένει το κενό της μελέτης των κοινωνικών όρων και προϋποθέσεων κατίσχυσης των συγκρουόμενων βαλκανικών εθνικιστικών ιδεολογιών. Η ανάπτυξη και η σύγκρουση των εθνικισμών, βουλγαρικού και ελληνικού, συντελείται μέσα σε ένα πλαίσιο βαθιών και δυναμικών οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών μετασχηματισμών, οι οποίοι δεν λειτουργούν απλώς ως όροι γένεσης και διάδοσης των εθνικών ιδεολογιών, αλλά επιδρούν καθοριστικά 6. Πρβλ. Έλλη Σκοπετέα, «Βαλκανικές εθνικές ιστορίες», στο Έθνος-κράτος-εθνικισμός, Επιστημονικό Συμπόσιο (21-22 Ιανουαρίου 1994), Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας (Ιδρ. Σχολή Μωραΐτη), σσ

4 ιϛʹ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ και στο ίδιο το περιεχόμενο, στην τροπή και στις αντιφάσεις των διαμορφούμενων εθνικών λόγων. Αναγκαία πάλι εδώ εμφανίζεται η εστίαση της μελέτης στο επίπεδο των τοπικών κοινωνιών. Η εστίαση, τέλος, αυτή στις τοπικές κοινωνίες και η μικροιστορική προσέγγιση πιστεύουμε ότι μπορεί να ανάδειξει τον πλούτο, τις αντιφάσεις και την πολυπλοκότητα των εθνοποιητικών διαδικασιών στα οθωμανικά Βαλκάνια του 19 ου αιώνα, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στον έλεγχο και την εξειδίκευση των γενικών θεωρητικών σχημάτων περί εθνικισμού. Εντασσόμενη σ αυτό το ευρύτερο πεδίο συζήτησης, η παρούσα μελέτη για τη διαμόρφωση των εθνικών κομμάτων στη Φιλιππούπολη του 19 ου αιώνα φιλοδοξεί να συμβάλει στη συμπλήρωση κάποιων από αυτά τα κενά και στη διεύρυνση της παραπάνω γόνιμης προβληματικής. 7 Η ενδοκοινοτική σύγκρουση στη Φιλιππούπολη του Τανζιμάτ και η διάσπαση της Ορθόδοξης κοινότητάς της δεν είναι απλώς ένα από τα πολλά επεισόδια του Βουλγαρικού Ζητήματος και της σύγκρουσης του βουλγαρικού με τον ελληνικό εθνικισμό στα οθωμανικά Βαλκάνια. Αποτελεί την πρώτη και την οξύτερη σε αυτή τη φάση σύγκρουση των δύο (και εν γένει των βαλκανικών) εθνικισμών σε τοπικό επίπεδο. Στη Φιλιππούπολη, και με αφορμή την ίδρυση του βουλγαρικού γυμνασίου της πόλης (1850), λαμβάνει χώρα η πρώτη ανοιχτή και δημόσια αντιπαράθεση των δύο εθνικιστικών λόγων. Στο ανεπτυγμένο εμπορικό και βιοτεχνικό κέντρο της Βόρειας Θράκης και την αναπτυσσόμενη ενδοχώρα του βρίσκονται την ίδια περίοδο σε εξέλιξη σημαντικές πρωτόγνωρες οικονομικές και κοινωνικές διεργασίες, αποκρυσταλλώνονται νέες κοινωνικές συμμαχίες και αναπτύσσονται νέες μορφές πολιτικής πάλης και κινητοποίησης. Στην πορεία του Βουλγαρικού Ζητήματος, η Φιλιππούπολη, στενότατα συνδεδεμένη με την πρωτεύουσα, αποτελεί μία από τις πόλεις-βαρόμετρα της αντιπαράθεσης και ένα από τα ακανθώδη σημεία στις αποτυχημένες διαπραγματεύσεις για την επίλυση του Ζητήματος. Με όλες τις διερευνητέες ιδιαιτερότητες και συνεξαρτήσεις της, η περίπτωση της πρώτης αυτής τοπικής εθνικιστικής σύγκρουσης αποτελεί ένα πεδίο παρατήρησης και μελέτης στο οποίο εμπεριέχονται και αποκτούν για πρώτη φορά ανοιχτή έκφραση στοιχεία της ευρύτερης αντιπαράθεσης των δύο εθνικισμών, που θα οξύνεται τις επόμενες δεκαετίες καταλαμβάνοντας διαδοχικά νέα εδάφη των οθωμανικών Βαλκανίων. Η Φιλιππούπολη εμφανίζεται ως ιστοριογραφικό αντικείμενο μέσα στα πλαίσια της εθνικιστικής σύγκρουσης του 19 ου αιώνα, 8 η σκιά της οποίας ακολούθησε, και σε 7. Μια πρώτη μορφή αυτής της μελέτης αποτέλεσε τη διδακτορική μου διατριβή που υποστηρίχθηκε στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας, τον Δεκέμβριο του Η πρώτη «ιστορία» της Φιλιππούπολης, γράφηκε εν μέσω της σύγκρουσης από έναν εκ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ιζʹ μεγάλο βαθμό ακολουθεί ακόμη, την ιστοριογραφία της πόλης στην 150ετή σχεδόν διαδρομή της. Οι ιστοριογραφικές προσεγγίσεις στο απώτερο, και ακόμη περισσότερο στο νεότερο παρελθόν της, τοποθετούμενες στον απόηχο της τοπικής σύγκρουσης ή ορισμένες από αυτές στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων κατά τον 20 ό αιώνα ευρύτερων ανταγωνισμών και συγκρούσεων των δύο εθνών-κρατών, επιχειρούν να αποδείξουν με άμεσο ή να υποδείξουν με έμμεσο τρόπο τη «βουλγαρικότητα» ή την «ελληνικότητα» της πόλης και να κατοχυρώσουν τη θέση της στα αντίστοιχα εθνικά ιστορικά αφηγήματα. 9 Στα γενικά αυτά έργα περί Φιλιππουπόλεως, όπως και σε μια σειρά από πιο εξειδικευμένες μελέτες και μονογραφίες, γίνεται εκτενής αναφορά στην σύγκρουση των εθνικών κομμάτων στη Φιλιππούπολη του Τανζιμάτ, δημοσιεύεται ή αξιοποιείται ποικίλο αρχειακό υλικό και συγκεντρώνεται ένα σώμα πληροφοριών το οποίο είναι αναμφίβολα χρήσιμο για τον μελετητή της ιστορίας της πότων «πρωταγωνιστών» της. Βλ. Γ. Τσουκαλάς, Ιστοριογεωγραφική περιγραφή της επαρχίας Φιλιππουπόλεως, Βιέννη, Στα σημαντικότερα έργα στη βουλγαρική ιστοριογραφία της πόλης μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με αυτή πάντα την αντίληψη και φροντίδα, συγκαταλέγονται τα εξής: Α. Τ. Gjaurov, Kratki beležki za minaloto i segašnoto na gr. Plovdiv, Plovdiv, 1898 S. N. Šiškov, Plovdiv v svoeto minalo i nastojašte. Istoriko-etnografski i politiko-ekonomičeski pregled., (St. N. Chichkov Plovdiv dans son passée et son present. Aperçu historico-ethnographique et politico-sociale), Plovdiv, 1926 Al. Peev, Begăl pogled vărhu minaloto na gr. Plovdiv, Plovdiv, 1938 V. Peev, Grad Plovdiv. Minalo i nastojašte, Plovdiv, 1941 Hr. Kesjakov, Vălko i Stojan Todorovi Čalăkovi. Poteklo, život i dejnost. Plovdiv, 1935 Iv. Kepov, Život i dejnost na Čalakovci i tjahnoto potomstvo (rodoslovno izsledvane), N.A. pri B.A.N., Sb. IV, a.e. 35, Sofia, Από ελληνικής πλευράς ανάλογη στοχοθεσία έχει το τεράστιο σε πλούτο και σημασία ιστοριοδιφικό-ιστορικό έργο του Κοσμά Μυρτίλου Αποστολίδη ( ), το οποίο συγκεντρώθηκε μετά θάνατον στο: Κ. Μ. Αποστολίδου, Η της Φιλιππουπόλεως ιστορία από των αρχαίων μέχρι των καθ ημάς χρόνων, Αθήνα, Στην ίδια «γραμμή» το Κ. Βακαλόπουλου, Ο Ελληνισμός της Βόρειας Θράκης και του Θρακικού Ευξείνου Πόντου (Μέσα από το Αρχείο Γκιουμουσγκερδάνη), Θεσσαλονίκη, Βλ. επίσης την πρόσφατα εκδοθείσα μελέτη του Σπ. Πλουμίδη, για την περίοδο , Εθνοτική συμβίωση στα Βαλκάνια. Έλληνες και Βούλγαροι στη Φιλιππούπολη, , Αθήνα, Στη μεταπολεμική βουλγαρική ιστοριογραφία, εκτός από τα έργα επιστημονικο-εκλαϊκευτικού χαρακτήρα (όπως είναι π.χ. το N. Nemski, Plovdiv prez epohata na văzrăzdaneto i nacionalnoosvoboditelnite vojni, Sofia, 1965), δεσπόζει το έργο του Νικολάι Γκέντσεφ, που, παρά τις μαρξιστικές του επιφάσεις, βασική του μέριμνα παραμένει η κατάδειξη της «βουλγαρικότητας» της πόλης. Ν. Genčev, Văzroždenskijat Plovdiv. (Prinos v bălgarskoto duhovno văzraždane), Plovdiv, Άλλα έργα που ακολούθησαν το έργο του Γκέντσεφ, π.χ. το St. Šivačev (red.), Očerci iz istorijata na Plovdiv, Plovdiv, 1994, ή το συμπιληματικό Ι. Jančeva, Etnologija na văzroždenskija Plovdiv, Plovdiv, 1996, παρά τις επιμέρους συνεισφορές τους, δεν ξεφεύγουν από τη «γραμμή» Γκέντσεφ.

6 ιηʹ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ λης κατά τον 19 ο αιώνα. Την ίδια στιγμή ωστόσο, η ιδιαίτερη στοχοθεσία των παραπάνω μελετών δημιουργεί στρεβλώσεις και προσκόμματα στην προσπάθεια κατανόησης της οξύτατης ενδοκοινοτικής εθνικής σύγκρουσης. Το ζητούμενό τους, άλλωστε, δεν είναι η κατανόηση της σύγκρουσης, αλλά η δικαίωση της μιας ή της άλλης πλευράς. Στο επίπεδο της πραγματολογικής βάσης, οι περισσότερες από τις παραπάνω μελέτες διακρίνονται από μονομέρεια και επιλεκτικότητα. Στην προσπάθειά τους να οικειοποιηθούν αναδρομικά για λογαριασμό του έθνους τους το παρελθόν της πόλης, επιλέγουν την ανάδειξη εκείνων μόνο των πληροφοριών και πηγών που συμβάλλουν σε αυτόν τον στόχο. Αν εξαιρέσει κανείς ως έναν βαθμό τον Κ. Μ. Αποστολίδη, ο οποίος είχε επαφή και έκανε χρήση της βουλγαρικής βιβλιογραφίας της εποχής του, η γενική εντύπωση είναι ότι έχουμε να κάνουμε με δύο σώματα ιστοριογραφικής παραγωγής τα οποία δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Υπάρχουν οι μελέτες «μας» και οι μελέτες «τους», οι πηγές «μας» και οι πηγές «τους» και, φυσικά, οι μαρτυρίες των ξένων, κυρίως των Δυτικών, οι οποίοι, ωσεί αμέτοχοι στις εθνικές αντιπαραθέσεις, αποκτούν, όταν και μόνο προσφέρουν βολικές μαρτυρίες, το κύρος του αντικειμενικού επιδιαιτητή. Εκτός από τη μονομέρεια και επιλεκτικότητα των πηγών, ιδιαίτερες και πιο σοβαρές στρεβλώσεις παράγονται και στο επίπεδο της ερμηνευτικής τους χρήσης. Διακατεχόμενες από μια μεταφυσική και ουσιοκρατική αντίληψη του έθνους, οι παραπάνω προσεγγίσεις οδηγούνται σε εν πολλοίς ασύνειδες ή ημισυνειδητές παρερμηνείες των πηγών που χρησιμοποιούν, προβάλλοντας αδιακρίτως τις εθνικές κατηγορίες των οποίων είναι φορείς στο παρελθόν, στα υποκείμενα, τους θεσμούς και τις καταστάσεις που ιστορούν. Με τον τρόπο αυτόν συγκαλύπτουν τον πολύπλοκο και αντιφατικό χαρακτήρα των ιστορικών κοινωνικών φαινομένων, κατασκευάζοντας και προωθώντας μια «ανθρωπολογία» του «εθνικώς δρώντος» υποκειμένου (ή υποκειμενοποιημένου θεσμού) και καταφεύγοντας, όπου οι ίδιες οι πηγές δεν συμμορφώνονται με αυτήν την «ανθρωπολογία», σε μυθιστορηματικού τύπου συλλογισμούς που διακρίνονται από έντονο ψυχολογισμό. Η ιδιαίτερη αυτή «πολεμική» κληρονομιά επιβάλλει, σε κάθε προσέγγιση που θέτει στο κέντρο της προβληματικής της τη διερεύνηση των ιδεολογικο-πολιτικών μετασχηματισμών και καθιστά το «εθνικώς δρων» υποκείμενο ζητούμενο και όχι αναλυτικό εργαλείο της, την επίδειξη ιδιαίτερης προσοχής και εγρήγορσης σε ό,τι αφορά δύο κυρίως σημεία. Το πρώτο είναι ότι, κοντά στην χρήση νέων πηγών, απαραίτητη προβάλλει η ανάγκη αναδίφησης και νέας προσέγγισης, με πνεύμα «μεθοδικής αμφιβολίας», των πηγών που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί, ερμηνευθεί και συχνά παρερμηνευθεί μέσα από το πρίσμα της κληρονόμου της σύγκρουσης ιστοριογραφίας. Το δεύτερο αφορά την κριτική τοποθέτηση έναντι της ορολογίας και εννοιολόγησης που χρησιμοποιεί η εθνικιστική ιστοριογραφία και η συνακόλουθη διευκρίνιση του τρόπου με τον οποίο όροι και έννοιες επιστρατεύονται στη νέα προσέγγιση. Περνώ-

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ιθʹ ντας στα ζητήματα της ορολογίας και των πηγών της παρούσας έρευνας, αναγκαίο είναι ένα αυτονόητο ίσως σχόλιο για τους μεθοδολογικούς περιορισμούς μιας εργασίας της οποίας στόχος δεν είναι απλώς και μόνο η κατάδειξη της ανεπάρκειας και των αντιφάσεων της εθνικιστικής ιστοριογραφίας, αλλά η συμβολή στην κατανόηση των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών προϋποθέσεων και συνθηκών της παραγωγής και κατίσχυσης των νέων εθνικών συλλογικών αναπαραστάσεων. Σημαντικοί μεθοδολογικοί περιορισμοί συνοδεύουν αναπόφευκτα κάθε διερεύνηση ιδεολογικών φαινομένων που αφορούν ανθρώπους οι οποίοι έζησαν, έδρασαν και πέθαναν σε μια μακρινή από εμάς εποχή. Στερημένοι από τα προνόμια της «συμμετοχικής παρατήρησης», μπορούμε να μπούμε σε έναν διάλογο μόνο με τις γραπτές μαρτυρίες που έφτασαν έως εμάς από επίσημους ή ανεπίσημους φορείς της τοτινής εγγραμματοσύνης. Ο απλός συντεχνίτης της Φιλιππούπολης ή ο Βούλγαρος αγρότης της φιλιππουπολίτικης ενδοχώρας μιλούν μόνο μέσα από την «αντικειμενική» θέση τους στις μαρτυρίες αυτές. Ακόμη και οι αποσπασματικές γραπτές μαρτυρίες των ίδιων των πρωταγωνιστών της ενδοκοινοτικής σύγκρουσης ή οι πληροφορίες τρίτων περί αυτών δεν επαρκούν συχνά για τον σχηματισμό μιας ολοκληρωμένης εικόνας για τις ιδεολογικές διεργασίες των οποίων είναι φορείς. Συχνά, οι έλλογες ερμηνείες της δράσης και συμπεριφοράς τους συναντούν απροσπέλαστα όρια, πέραν των οποίων ξεκινούν οι εικασίες. Πολλά σημεία διατηρούν και θα πρέπει να διατηρούν, μπροστά στις εύκολες ερμηνείες, ένα συνοδευτικό ερωτηματικό. Οι μεθοδολογικές αυτές δυσκολίες και περιορισμοί δεν πρέπει, ωστόσο, να μας αποθαρρύνουν από το να θέτουμε στις πηγές μας ανάλογα ερωτήματα. Αν, επιπλέον, οι πηγές μας είναι συχνά σιωπηρές ή φειδωλές σε ό,τι αφορά τον χώρο της υποκειμενικότητας, είναι την ίδια στιγμή πολύ πλούσιες σε ό,τι αφορά το μεταβαλλόμενο κοινωνικο-οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αποκτά ιδιαίτερο νόημα και πολιτική λειτουργία η εθνική ένταξη. Η επισήμανση των παραπάνω μεθοδολογικών δυσκολιών σχετίζεται άμεσα και με το πρόβλημα των όρων που επιστρατεύονται για να δηλωθούν τα συλλογικά υποκείμενα (π.χ. Έλληνας, Γραικός, Βούλγαρος κ.λ.π.) καθώς και των σχετικών προσδιορισμών (ελληνικός, γραικικός, βουλγαρικός κ.ο.κ.). 10 Ένας τρόπος να υπερβεί κανείς αυτά τα προβλήματα είναι να χρησιμοποιεί την ορολογία της εποχής που μελετά και, ακόμη ορθότερα, να αναζητεί και να αναδεικνύει την ορολογία που χρησιμοποιούν τα ίδια τα υποκείμενα για να ορίσουν τον εαυτό τους και τον περιβάλλοντα κόσμο. 10. Τα προβλήματα δημιουργούνται από την συγκάλυψη του εγχειρηματικού-κανονιστικού χαρακτήρα που τέτοιου είδους όροι αποκτούν στα πλαίσια της εθνικιστικής αντιπαράθεσης και της κληρονόμου της ιστοριογραφίας, καθώς και η εμφάνισή τους ως όρων «περιγραφικών».

8 ικʹ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ Παρά τις μεθοδολογικές δυσκολίες τις οποίες επισημάναμε (σιωπές των πηγών, άνιση πρόσβαση στον γραπτό λόγο και, εν τέλει, στον «ορισμό» κ.λ.π.), ακολουθούμε κατά κανόνα στο ανά χείρας βιβλίο αυτήν την αρχή (παρέχοντας συχνά και τις αναγκαίες σχετικές επεξηγήσεις), με πλήρη ωστόσο συνείδηση του δυναμικού, σχεσιακού και εν τέλει σχετικού χαρακτήρα αυτών των «ορισμών». Το σημασιολογικό περιεχόμενο τέτοιου είδους όρων δεν είναι κάτι παγιωμένο αλλά εξαρτάται εν πολλοίς από το ιδιαίτερο πλαίσιο, μέσα στο οποίο χρησιμοποιούνται και παρακολουθεί τις μεταβολές αυτού του πλαισίου. Το να αυτοορίζεται κανείς π.χ. ως Βούλγαρος στη Φιλιππούπολη του τέλους του 18 ου αιώνα δεν είχε την ίδια σημασία και τις ίδιες πολιτικές και κοινωνικές συνέπειες με την αντίστοιχη δήλωση-τοποθέτηση στα τέλη της δεκαετίας του Τα ονόματα που δηλώνουν συλλογικά υποκείμενα είναι αντικείμενο διαρκών, συγκρουσιακών και αντιφατικών διεργασιών ανασημασιοδότησης, η διερεύνηση του πλαισίου των οποίων, άλλωστε, αποτελεί και κεντρικό ερώτημα της μελέτης μας. Έχοντας επίγνωση αυτών των διεργασιών ανασημασιοδότησης και θέτοντάς τις ως πρόβλημα, επιλέγουμε να διατηρήσουμε αυτούς τους «ασταθείς» και ανασημασιοδοτούμενους όρους αντί να εισαγάγουμε νέους ορισμούς αποφαινόμενοι έμμεσα για το «τί πραγματικά ήταν» τα συλλογικά υποκείμενα. Με τα τοπωνύμια αντιμετωπίζει κανείς το αντίστροφο πρόβλημα από ό,τι με τα «εθνωνύμια», τα οποία, μέσα σε ένα μεταβαλλόμενο και συγκρουσιακό πλαίσιο, μεταβάλλουν το σημασιολογικό τους φορτίο. Εδώ επιστρατεύονται από τους αντίπαλους εθνικισμούς διαφορετικά ονόματα για να περιγραφεί και εν τέλει να κατακτηθεί μέσα από αυτή την ονοματοθεσία το ίδιο «πράγμα» και, εν προκειμένω πρώτα απ όλα η πόλη της Φιλιππούπολης ή του Πλόβντιφ, βουλγαρικής ονομασίας που εισήχθη από το βουλγαρικό εθνικό κίνημα στα μέσα του 19 ου αιώνα προκαλώντας την αντίδραση εκπροσώπων του ελληνικού εθνικισμού. 11 Το τελευταίο που ενδιαφέρει την έρευνα αυτή είναι, όπως πρέπει να έχει ήδη γίνει εμφανές, το να πάρει θέση ή να ενεργοποιήσει τις εθνικιστικές αντιπαραθέσεις για τα ονόματα. Έτσι, στην παρούσα εργασία χρησιμοποιούμε κατά κανόνα τα σημερινά βουλγαρικά τοπωνύμια των οικισμών ή των περιοχών που εμφανίζονται στο κείμενό μας (με εξαίρεση κάποιους διοικητικούς οθωμανικούς όρους), δίνοντας σε παρένθεση τα παλαιότερα ή εναλλακτικά ονόματα, π.χ. Κοπρίφστιτσα (οθωμ. Avret alan, Αβράδαλα). Μια δεύτερη εξαί- 11. Σε παλαιότερες βουλγαρικές πηγές (όπως η αλληλογραφία των Βουλγάρων μπεγλικτσήδων) απαντά η οθωμανική ονομασία της πόλης, «Φιλιμπέ», Filibe. To όνομα της πόλης δεσπόζει στον τίτλο μιας αποκαλυπτικής για την λειτουργία της ονοματοθεσίας μπροσούρας του 1860: Αμερολήπτου, Περί του τρόπου και των μέσων δι ών πρόκειται να μεταβληθή η Φιλιππούπολις εις Πλόβδηφ, Αθήναι, Περισσότερα για την ονοματοθεσία βλ. στο Κεφάλαιο Έβδομο: «Η άρθρωση και οι υποδοχές της εθνικής ιδεολογίας».

9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κʹ ρεση αποτελούν μερικά τοπωνύμια ή γεωγραφικά ονόματα (Φιλιππούπολη, Στενήμαχος, Αίμος, Έβρος κ.ά.), των οποίων η κατοχύρωση στη νεοελληνική γραμματεία επιβάλλει σε όποιον απευθύνεται στο ελληνικό κοινό τη χρήση τους, χωρίς με αυτό να υποδηλώνεται από μέρους μας κάποια αξιολογική κρίση. 12 Ας περάσουμε, όμως, από τις αναγκαίες αυτές διευκρινίσεις σχετικά με τους δηλωτικούς όρους συλλογικών υποκειμένων και τόπων, στις έννοιες που κατέχουν κεντρική θέση στην ανάλυσή μας. Ένα πλέγμα εννοιών (νομιμοποίηση, ενσωμάτωση, ηγεμονία) που μας βοηθάει να κατανοήσουμε την ενδοκοινοτική εθνικιστική σύγκρουση στην Φιλιππούπολη ως τμήμα ευρύτερων διεργασιών που συντελούνται στον οθωμανικό χώρο του Τανζιμάτ, αφορά τον βαθύ μετασχηματισμό στην άσκηση της εξουσίας. 13 Η έννοια της ηγεμονίας, η οποία γεννήθηκε στα πλαίσια της μαρξιστικής παράδοσης, αναδείχθηκε σε κεντρική στην ανάλυση του Αντόνιο Γκράμσι στην προσπάθειά του να εξηγήσει την φύση της εξουσίας στις σύγχρονες δυτικές καπιταλιστικές κοινωνίες και προκάλεσε πολλές συζητήσεις στα πλαίσια του δυτικού μαρξισμού, 14 παραπέμπει, σε σχέση με τις άλλες έννοιες του ίδιου σημασιολογικού πεδίου (εξουσία, κυριαρχία, καταστολή, ισχύς κ.ο.κ.), στη «συναινετική» και αμφίδρομη διάσταση της εξουσιαστικής σχέσης μεταξύ κυρίαρχων και υπάλληλων ομάδων. 15 Η χρήση της στην ανάλυση της οθωμανικής πραγματικότητας του 19 ου αιώνα οφείλει να γίνεται με επίγνωση των ιδιαιτεροτήτων αυτής της πραγματικότητας. Μια σειρά, ωστόσο, από φαινόμενα κρίσης, αμφισβήτησης ή μεταρρύθμισης κα- 12. Αν η μελέτη αυτή ήταν γραμμένη στα βουλγαρικά, θα χρησιμοποιούνταν οι όροι Πλόβντιφ, Ασένοφγκραντ, Στάρα Πλανινά, Μαρίτσα κ.ο.κ. 13. Στο χώρο που μας αφορά, την έννοια της νομιμοποίησης αναδεικνύει ως κεντρική για την κατανόηση των μεταρρυθμίσεων και του πολύπλοκου ιδεολογικο-πολιτικού τοπίου του Τανζιμάτ η Σία Αναγνωστοπούλου, ό.π. Για μια εφαρμογή της έννοιας της ηγεμονίας, σε συνδυασμό με την θεωρία των κοινωνικών δικτύων εξουσίας, για την διερεύνηση του κεντρικού πολιτικού πεδίου της Κωνσταντινούπολης τον 19 ο αιώνα βλ. Δ. Σταματόπουλος, ό.π. 14. Για την ιστορία της έννοιας καθώς και για μια κριτική τοποθέτηση στη σχετική συζήτηση βλ. Π. Άντερσον, Οι αντινομίες του Αντόνιο Γκράμσι, Αθήνα, 1985 [α έκδοση P. Anderson, The Antinomies of Antonio Gramsci, New Left Review, 100 (1977), σσ Πρβλ. Ν. Πουλαντζάς, Για τον Γκράμσι, Αθήνα, 1984 [α έκδοση Les Tempes Modernes 234 & 235 (1966), σσ & αντίστοιχα]. 15. «η ηγεμονία προϋποθέτει ότι πρέπει να αποδοθεί προσοχή στα συμφέροντα και τις τάσεις των ομάδων επί των οποίων πρόκειται η ηγεμονία να ασκηθεί». «Η αυθόρμητη συναίνεση προκαλείται ιστορικά από το κύρος (και συνακόλουθα την εμπιστοσύνη) που η κυρίαρχη ομάδα απολαμβάνει λόγω της θέσης και λειτουργίας της στον κόσμο της παραγωγής» A. Gramsci, Selections from the Prison Notebooks (ed. Q. Hoare & G.N. Smith), London, 1971, σσ. 12 & 161.

10 καʹ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ τά τον 19 ο αιώνα των εξουσιαστικών θεσμών του οθωμανικού Παλαιού Καθεστώτος, φαινόμενα που συνοδεύονται από τη σταδιακή ανάδυση της πολιτικής, ως πρακτικής και λόγου περί του «συλλογικού» συμφέροντος που υπερβαίνει και υπερκαθορίζει τα φατριαστικά συμφέροντα και δίκτυα, εκτιμούμε ότι δικαιολογούν τη χρήση της έννοιας της ηγεμονίας για να περιγραφούν οι νέοι τροπισμοί που η εξουσιαστική διαδικασία λαμβάνει μέσα στην ραγδαία μετασχηματιζόμενη οθωμανική κοινωνία του Τανζιμάτ. Ένα δεύτερο πλέγμα εννοιών (κοινωνική κινητικότητα, κοινωνική άνοδος, περιφερειακή ενσωμάτωση) αφορά αυτόν ακριβώς τον κοινωνικό μετασχηματισμό, ο οποίος καθιστά δυνατή και αναπόφευκτη την είσοδο των μαζών στο πολιτικό προσκήνιο και ο οποίος, με τη σειρά του, συντελείται υπό την επίδραση νέων δυναμικών οικονομικών φαινομένων. Οικονομία, πολιτική και εθνική ιδεολογία αποτελούν τους πόλους της διερεύνησης μιας τοπικής κοινωνίας σε μετάβαση, με μια προσέγγιση η οποία φιλοδοξεί να αποφύγει τους εύκολους αναγωγισμούς, εμμένοντας ωστόσο σε πείσμα των δημοφιλών και ιδεολογικών κατηγοριών περί αναγωγισμού στην ανάγκη συνολικής οπτικής και διερεύνησης των πολλαπλών συσχετίσεων των φαινομένων της ιστορικής κοινωνικής πραγματικότητας. Η διερεύνηση του θέματος της εργασίας μας βασίστηκε στη χρήση ποικίλου εκδεδομένου και ανέκδοτου τεκμηριωτικού υλικού (πλήρης κατάλογος των πηγών παρατίθεται στο τέλος της μελέτης). Η επιλογή των πηγών καθορίστηκε, εκτός των άλλων, και από δύο κριτήρια στα οποία αναφερθήκαμε κατά την συνοπτική επισκόπηση της μέχρι τώρα ιστοριογραφίας για την Φιλιππούπολη. Το πρώτο αφορά την ανάγκη υπέρβασης της συνειδητής η μη πραγματολογικής μονομέρειας και απομόνωσης των βαλκανικών ιστοριογραφικών προσεγγίσεων του «εθνικού ζητήματος». Το δεύτερο αφορά την ανάγκη επίσκεψης ήδη αξιοποιημένου σε άλλα ωστόσο πλαίσια αρχειακού υλικού. Στην έρευνα αυτή χρησιμοποιήθηκε εκτενώς ανέκδοτο βουλγαρικό αρχειακό υλικό από τα Βουλγαρικά Ιστορικά Αρχεία των Εθνικών Βιβλιοθηκών της Σόφιας και της Φιλιππούπολης. Πρόκειται τόσο για γενικές αρχειακές συλλογές όσο και κυρίως για τα φερώνυμα αρχεία σημαντικών προσωπικοτήτων της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής της Φιλιππούπολης του Τανζιμάτ και ηγετικών φυσιογνωμιών του βουλγαρικού εθνικού κινήματος της πόλης (Σάλτσο Τσομάκοφ, Στογιάν Τσομάκοφ, Γκεόργκι Στογιάνοβιτς Τσάλογλου, Ιωακείμ Γκρούεφ Πρόιτσεφ). Η μελέτη, αντίστοιχα, του κατά βάση ελληνόγλωσσου φερώνυμου αρχείου της οικογένειας του Μιχαλάκη Γκιουμουσγκερδάνη στο Κεντρικό Κρατικό Ιστορικό Αρχείο της Σόφιας φώτισε αρκετές άγνωστες πλευρές της δραστηριότητας της γνωστής αυτής ηγετικής φυσιογνωμίας του ελληνικού κόμματος της πόλης. Τον κύριο όγκο του ανέκδοτου αρχειακού υλικού συμπληρώνουν κώδικες της μητρόπολης Φιλιππουπόλεως (Κώδιξ Κυρίλλου ΙΙ και «Κώδιξ της πολιτικής επιτροπείας του σενδουκίου της Ιεράς Μητροπόλεως Φιλιππουπόλεως» Περιφερεια-

11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κβʹ κό Κρατικό Αρχείο Φιλιππουπόλεως) και η προξενική αλληλογραφία από τα αρχεία του ελληνικού (ΙΑΥΠΕΞ), του βρεττανικού (P.R.O/F.O.), και (για μια σύντομη περίοδο) του γαλλικού υπουργείου εξωτερικών (Α.Μ.Α.Ε.). 16 Ο βουλγαρικός και ελληνικός τύπος της Κωνσταντινούπολης, περιηγητές και απομνημονεύματα, καθώς και εκδεδομένο πλήρως ή τμηματικά αρχειακό υλικό (κώδικες της μητρόπολης, αρχεία της συντεχνίας των αμπαζήδων, εκδεδομένες βουλγαρικές μεταφράσεις οθωμανικών εγγράφων, ιδιωτική και υπηρεσιακή αλληλογραφία του υποπροξένου της Ρωσίας στην Φιλιππούπολη Νάϊντεν Γκέροφ, του Στογιάν Τσομάκοφ κ.ά.), αποτελούν τον βασικό όγκο των έντυπων και εκδεδομένων πηγών που χρησιμοποιήθηκαν. Η παρούσα μελέτη είναι διαρθρωμένη σε τρία μέρη και οκτώ κεφάλαια. Στο πρώτο μέρος («Το ιστορικό υπόβαθρο και το πλαίσιο της αντιπαράθεσης», Κεφάλαια 1-3) διερευνάται το γεωγραφικό, δημογραφικό και οικονομικό πλαίσιο της αντιπαράθεσης. Στο πρώτο εισαγωγικό κεφάλαιο επιχειρείται η ένταξη της Φιλιππούπολης και της επαρχίας της στα πολλαπλά γεωγραφικά πλαίσια αναφοράς (φυσικό, «ανθρώπινο», διοικητικό, εκκλησιαστικό) και η αναδρομή στην ιστορία της πόλης από την οθωμανική κατάκτηση έως τον 18 ο αιώνα. Στο δεύτερο κεφάλαιο μελετώνται μια σειρά από πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις του 18 ου και των αρχών του 19 ου αιώνα οι οποίες διαμόρφωσαν το κοινωνικό και πολιτικό τοπίο της πόλης κατά τις παραμονές του Τανζιμάτ. Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζεται το γενικό πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο της περιόδου του Τανζιμάτ, η οικιστική και δημογραφική εικόνα της Φιλιππούπολης κατά την παραπάνω περίοδο με εστίαση της προσοχής στην Ορθόδοξη κοινότητα της πόλης, η δημογραφική εικόνα της επαρχίας και οι δυναμικές που οδήγησαν στην οικονομική και δημογραφική έκρηξη των οικισμών της επαρχίας αναδεικνύοντας ως κεντρικό διακύβευμα το ζήτημα της περιφερειακής ενσωμάτωσης και των σχέσεων πόλης-επαρχίας. Στο δεύτερο μέρος ( «Οι Ορθόδοξοι πρόκριτοι και οι στρατηγικές τους», Κεφάλαια 4-5), μελετούμε τις περιπτώσεις δύο οικογενειών που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην κοινωνική και πολιτική ζωή της Ορθόδοξης κοινότητας και που επιφανή μέλη τους τάχθηκαν τελικά επικεφαλής των διαμορφούμενων αντίπαλων εθνικών κομμάτων. Παράλληλα, μέσα από τη μελέτη αυτών των παραδειγματικών περιπτώσεων φωτίζονται αρκετές πλευρές της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της Ορθόδο- 16. Το υλικό του γαλλικού υποπροξενείου Φιλιππουπόλεως ( ) το συμβουλεύθηκα όχι επιτοπίως αλλά χάρις στα μικροφίλμ του Κεντρικού Κρατικού Ιστορικού Αρχείου της Σόφιας. Περιθωριακά επίσης χρησιμοποιήθηκαν οθωμανικά έγγραφα από το Ανατολικό Τμήμα της Εθνικής Βιβλιοθήκης «Άγ. Κύριλλος και Μεθόδιος» της Σόφιας, καθώς και η ανέκδοτη δακτυλόγραφη εργασία του Ιβάν Κέποφ για τους Τσαλίκοφ (1935) από το Επιστημονικό Αρχείο της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών.

12 κγʹ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ξης κοινότητας της Φιλιππούπολης κατά τη δεύτερη εικοσιπενταετία του 19 ου αιώνα και εξετάζονται στην εξειδικευμένη τοπική εμφάνισή τους όψεις του γενικότερου οθωμανικού πλαισίου που μας απασχολεί στο πρώτο μέρος. Στο τρίτο μέρος («Η ενδοκοινοτική σύγκρουση», Κεφάλαια 6-8) παρακολουθούμε την πορεία της ενδοκοινοτικής σύγκρουσης μέσα από την οποία συγκροτούνται τα αντίπαλα εθνικά κόμματα της πόλης, μελετώντας τις πολιτικές, ιδεολογικές και κοινωνικές όψεις της στη σύνθεση και διαπλοκή τους. Στο έκτο κεφάλαιο εξετάζονται οι προϋποθέσεις, τα διακυβεύματα και η πορεία προς την εκδήλωση της ρήξης στην Ορθόδοξη κοινότητα της πόλης. Το έβδομο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην άρθρωση και τις υποδοχές της εθνικής ιδεολογίας στη Φιλιππούπολη. Στο τελευταίο, τέλος, κεφάλαιο παρακολουθείται η πορεία της ενδοκοινοτικής σύγκρουσης η οποία κατέληξε στην οριστική ρήξη και τη δημιουργία ξεχωριστής βουλγαρικής κοινότητας στην πόλη (1861). Την συνεξέταση και σύνθεση των επιμέρους ευρημάτων της έρευνας θα την βρει ο αναγνώστης στο τελικό, συμπερασματικό κεφάλαιο. Στη μακροχρόνια πορεία της έρευνας και συγγραφής της παρούσας μελέτης πολλοί άνθρωποι με βοήθησαν και μου συμπαραστάθηκαν με πολλούς τρόπους. Ευγνωμοσύνη χρωστώ στους καθηγητές μου: στον επιβλέποντα καθηγητή κ. Χρήστο Χατζηιωσήφ χωρίς την καθοδήγηση και την πολύπλευρη συμπαράστασή του η μελέτη αυτή θα ήταν πολύ πιο φτωχή και ίσως δεν θα είχε ολοκληρωθεί στον κ. Παρασκευά Κονόρτα, στον οποίο συν τοις άλλοις χρωστώ και την αρχική έμπνευση και ώθηση προς τα ζητήματα που αποτελούν το αντικείμενο της μελέτης και στον κ. Σωκράτη Πετμεζά για την ακούραστη και μεθοδική του βοήθεια και ενίσχυση. Η μαθητεία μου στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και η συμμετοχή μου στις γόνιμες συναντήσεις υποψηφίων διδακτόρων και τα καλοκαιρινά σεμινάρια μεταπτυχιακών φοιτητών υπήρξε για μένα μια πολύ σημαντική και βοηθητική εμπειρία, για την οποία ευχαριστώ τους συναδέλφους μου διδάσκοντες και φοιτητές του Τομέα Νεότερης Ιστορίας. Η μακροχρόνια παραμονή μου και έρευνα στη Βουλγαρία υπήρξε δυνατή και γόνιμη χάρις στη βοήθεια των συναδέλφων μου από το Ινστιτούτο Βαλκανικών Σπουδών της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών: του υφηγητή ερευνών Βαρμπάν Τόντοροφ, ο οποίος στάθηκε δίπλα μου από κάθε άποψη σαν αδελφός στα χρόνια της έρευνας, της επιβλέπουσας την εκεί εξειδίκευσή μου καθηγήτριας κ. Νάντια Ντάνοβα, η οποία εκτός των άλλων είχε την ευγενική καλοσύνη να μου παραχωρήσει προς χρήση ανέκδοτο αρχειακό υλικό, της Μαρίας Καλίτσιν, της Ντομπρίνκα Παρούσεβα, του Μπογιάν Μπεσεβλίεφ και όλων των άλλων εκεί συναδέλφων οι οποίοι μου προσέφεραν επιμέρους βοήθειες και συνέβαλαν στην προσαρμογή και εξοικείωσή μου με τη βουλγαρική ερευνητική και ιστοριογραφική πραγματικότητα. Ειδικές ευχαριστίες χρωστώ επίσης στη συνάδελφο του Εθνογραφικού Μουσείου του Ασένοφγκραντ (Στενημάχου) κ. Μίνα Χριστέμοβα. Στην ολο-

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ κδʹ κλήρωση αυτής της μελέτης συνέβαλαν επίσης με διάφορους τρόπους οι συνάδελφοι Παρασκευάς Ματάλας, Αντώνης Αναστασόπουλος, Δημήτρης Λούπης και Μαρίνα Αγγελοπούλου. Ευχαριστώ επίσης από καρδιάς τους Τηλέμαχο Ιατρίδη, για τη βοήθεια σε ζητήματα στατιστικής, και Νικόλα Αλαφοδήμο, για τη βοήθεια στη γραφιστική επεξεργασία των χαρτών της μελέτης. Οι παρατηρήσεις των κριτών της διδακτορικής μου διατριβής Σπύρου Καράβα, Σίας Αναγνωστοπούλου, Έφης Αβδελά και Χρήστου Λούκου με συνόδευσαν γόνιμα κατά την επεξεργασία της διατριβής μου προς έκδοση τους ευχαριστώ θερμά. Ευχαριστίες επίσης οφείλω στο Πρόγραμμα Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Πρίνστον, το οποίο με φιλοξένησε ως μεταδιδακτορικό υπότροφο κατά τα τελευταία στάδια επεξεργασίας της εργασίας μου για την παρούσα έκδοση. Πολλές ευχαριστίες οφείλω, τέλος, στους ανθρώπους των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης για τη φροντίδα της έκδοσης, και στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του ΙΤΕ για τη σταθερή του στήριξη στη συνέχιση και διεύρυνση των σχετικών με την παρούσα μελέτη ερευνών. Για τους δικούς μου ανθρώπους, τους γονείς μου Κοσμά και Ευαγγελία, τη Γιουλιάνα Μπόιτσεβα και τους αγαπημένους φίλους μου, που με στήριξαν, με άκουσαν, συζήτησαν μαζί μου ατέλειωτες ώρες και με ανέχθηκαν σε όλη αυτή την μακρά διαδικασία έρευνας και συγγραφής, ό,τι και να γράψω θα είναι λίγο. Αυτονόητα, ο γράφων φέρει την αποκλειστική ευθύνη για ό,τι θα διαβάσει ο αναγνώστης.

Οικονομία, Πολιτική και Εθνική Ιδεολογία

Οικονομία, Πολιτική και Εθνική Ιδεολογία ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΥΜΠΕΡΑΤΟΣ Οικονομία, Πολιτική και Εθνική Ιδεολογία Η διαμόρφωση των εθνικών κομμάτων στη Φιλιππούπολη του 19 ου αιώνα Ε-ΒOOK ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Iδρυτική δωρεά Παγκρητικής Eνώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα

Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Ορθή επανάληψη: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για υποψηφίους διδάκτορες στο πλαίσιο της χρηµατοδοτούµενης Πράξης Κύρτου Πλέγµατα Αθήνα, 22/7/2013 To Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Βαλκανικά σύμμεικτα ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΟΥ ΑΙΜΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Υπεύθυνος: Μέλη: Καθ. Παρασκευή Νάσκου Περράκη Καθ. Φώτιος Σιώκης Καθ. Κυριάκος Κεντρωτής Λέκτ. Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 15.05.2014 Αρ. Πρ. 765 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α

Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ Ι Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Δ Ι Π Λ Ω Μ Α Τ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015

«DARIAH-ΑΤΤΙΚΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2015 Αξιότιμες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΑΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περίληψη (Abstract),(

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περίληψη (Abstract),( ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη (Abstract),( στην ελληνική και αγγλική γλώσσα Λέξεις κλειδιά Εισαγωγή Επικρατούσες απόψεις Ορισμοί Η Η επιστημονική υπόθεση Περιγραφή αιτιολόγηση της έρευνας ή εφαρμογής Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ Θεωρία και Πολιτική Παντελής Καλαϊτζιδάκης Σαράντης Καλυβίτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στην οικονομική μεγέθυνση Ορισμός της οικονομικής μεγέθυνσης 15 Μια σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία]

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ειδικές μορφωτικές εκδηλώσεις 2014 2015 www.eie.gr Νέες προσεγγίσεις στην Ιστορία του Νότου της Ρωσικής Aυτοκρατορίας, 1784-1914 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΦΙΛΟΙ, ΗΠΑ ΤΟΥΡΚΙΑ, 1979-2000 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ιστορία της στρατηγικής συνεργασίας ΗΠΑ Τουρκίας έχει μια διάρκεια εβδομήντα πέντε χρόνων, κατά την οποία οι διμερείς σχέσεις γνώρισαν ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Οδηγός Εκπόνησης Διπλωματικής Εργασίας ΣΠΑΡΤΗ 2010-11 Περιεχόμενα 1.ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Της ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE)

ΩΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΗ-ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ (BIOGRAPHICAL INTERPRETATIVE) ΕΛΛΗ ΙΩΑΝΝΙΔΗ ΚΑΠΟΛΟΥ ΔΡ. ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1) Τα Annales. Μια «μικρή διανοητική επανάσταση» στο πεδίο της Ιστοριογραφίας Ρίκα Μπενβενίστε

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Δ. ΚΑΡΔΑΡΑΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Τ.Θ.Σ. του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1962, όπου και ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός Μάθηµα 5 ο Κριτικός Εγγραµµατισµός Παραδοχή: Όση σχέση έχει ο γραπτός λόγος µε σύµβολα και κώδικες, άλλη τόση έχει µε αξίες, ιδεολογίες, υποκειµενικότητες, ερµηνείες, κρίσεις, ενδιαφέροντα, συµφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19. Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27. Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19. Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27. Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ 19 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 Οργάνωση του κειμένου 22 Ευχαριστίες 25 ΜΕΡΟΣ Α ΙΔΡΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 27 Κεφάλαιο 1 ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ 29 Η μηχανική μεταφορά στην οργάνωση 29 Η κλασική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Κρήτη Εθνικές Εκλογές 25 Ιανουαρίου 2015

Κρήτη Εθνικές Εκλογές 25 Ιανουαρίου 2015 Κρήτη Εθνικές Εκλογές 25 Ιανουαρίου 2015 Εισαγωγή Ταυτότητα έρευνας Μεθοδολογία Ποσοτικής Έρευνας Τηλεφωνικές Συνεντεύξεων με τη μέθοδο Computer Aided Telephone Interviews (C.A.T.I.) βάσει δομημένου ηλεκτρονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006.

- 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός. Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006. - 1 - Κ.Δ.Π.../2006 Αριθμός Οι περί Εκπαιδευτικών Λειτουργών ( Προγράμματα Κατάρτισης Υποψηφίων για Προαγωγή) Κανονισμοί του 2006 O ΠΕPΙ ΤHΣ ΔHΜOΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚHΣ ΥΠHPΕΣΙΑΣ ΝOΜOΣ ΤOΥ 1969 (10 ΤOΥ 1969)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή

Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή Το ΒΗΜΑ, 24/06/2007, Σελ.: A42 Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή Η νεοεκλεγείσα βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γαλλίας Μαριέττα Καραμανλή μιλάει για το όνομά της, την ελληνική κυβέρνηση, το ΠαΣοΚ,

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

http://didefth.gr ΘΕΜΑ : «2 ο πανελλήνιο συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Σχολικών Συμβούλων (ΠΕΣΣ)»

http://didefth.gr ΘΕΜΑ : «2 ο πανελλήνιο συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Σχολικών Συμβούλων (ΠΕΣΣ)» Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

UNICONFLICTS in spaces of crisis

UNICONFLICTS in spaces of crisis 11-14 Ιουνίου 2015, Θεσσαλονίκη Στην Αρχιτεκτονική του ΑΠΘ Διεθνής Ανοιχτή Συνάντηση UNICONFLICTS in spaces of crisis κριτικές προσεγγίσεις εντός, εναντίον και πέρα του Πανεπιστημίου την εποχή της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα