ΤΕΥΧΟΣ 112 ΧΕΙΜΩΝΑΣ / ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 ΦΥΣΗ ΓΝΩΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΥΧΟΣ 112 ΧΕΙΜΩΝΑΣ / ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 ΦΥΣΗ ΓΝΩΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ 1"

Transcript

1 ΤΕΥΧΟΣ 112 ΧΕΙΜΩΝΑΣ / ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 ΦΥΣΗ ΓΝΩΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ 1

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΤΕΥΧΟΣ 112 ΧΕΙΜΩΝΑΣ / ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 Νίκης 20, Αθήνα Τηλ.: , , FAX: Ιστοθέση: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Γιώργος Σφήκας Αντιπρόεδρος: Μαρία Ρουσσομουστακάκη Γεν. Γραμματέας: Μάκης Απέργης Αναπλ. Γεν. Γραμματέας: Λεωνίδας Κόλλας Ταμίας: Γιάννης Χατζηνικολαΐδης Έφορος Εκδηλώσεων: Ντόναλντ Μάθιους Μέλη: Μαρτίνος Γκαίτλιχ, Αγγελική Παπαδοπούλου, Σταμάτης Σκαμπαρδώνης, Τίμος Χαραλαμπόπουλος Επίτιμος Πρόεδρος: Πέτρος Μπρούσαλης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Μυρτώ Απέργη, Μάκης Απέργης, Μαρτίνος Γκαίτλιχ, Λεωνίδας Κόλλας, Ντόναλντ Μάθιους, Πέτρος Μπρούσαλης, Μαρία Ρουσσομουστακάκη, Γιώργος Σφήκας Εκδότης - Υπεύθυνος ύλης Μάκης Απέργης, Νίκης 20, Αθήνα Τα ενυπόγραφα άρθρα αντιπροσωπεύουν τις απόψεις των συγγραφέων και όχι αναγκαστικά της Εταιρίας. Καλλιτεχνική επιμέλεια - σελιδοποίηση Μάκης Απέργης - Μυρτώ Απέργη Επιμέλεια προεκτύπωσης - εκτύπωσης Άρης Βιδάλης Τυπογραφείο: ΦΩΤΟΛΙΟ TYPICON Α.Ε. Τιμή Τεύχους 3 ΕΥΡΩ Στα μέλη διανέμεται δωρεάν. ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ Νίκης 20, Αθήνα Εθελοντές και ΕΕΠΦ (Μ. Απέργης) Jean Baptiste Bory de Saint Vincent (Γ. Σφήκας) Το σπάνιο αλογάκι της Ρόδου (Κ. Πλασσαρά) Ο Οξύρυγχος στον Έβρο (Γ. Σφήκας) Μέγας Αλέξανδρος, ελέφαντες, πίθηκοι, σκυλιά και φίδια (Μ. Απέργης) Ερωτηματολόγιο για την επιβίωση του ανθρώπου (Μα.Α.) Μνημεία της Φύσης (Γ.Σ.) Πρώτο Πανελλήνιο Συνέδριο Εθελοντισμού στο Μεσσολόγγι (Φ.Βορεινάκης) Η Δάφνη (Γ. Χλουβεράκης) Φύση και Τέχνη (Μ.Α.) Φύση και ονόματα, συνέχεια (Μ.Α.) Σημαντικοί βιότοποι εκτός Natura 2000 στη Ρόδο (Γ. Παστρικός) Περιβαλλοντικές παρεμβάσεις (Μ.Γ.) Τα φυτά αντιδρούν στην κλιματική αλλαγή (Μ. Απέργη) Μικροοργανισμοί «ζωγραφίζουν» ταινίες στην πέτρα (Μ. Ρουσσομουστακάκη) Καταδίκη για τη λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου Επίσκεψη Ευρωβουλευτών στην Ελλάδα (Μ.Γ.) Αγριόχορτο ανιχνεύει νάρκες (Μ.Α.) Η αλεπού της Σάντα Κρουζ (Γ.Σ.) Οι ουρανοξύστες του Μανχάταν (Μ.Γ.) Εκπαίδευση του Ισπανικού Βασιλαετού (Γ.Σ.) Προς τα μέλη της ΕΕΠΦ Απολογισμός πεπραγμένων 2005 (Μα.Α.) Νέα Μέλη της ΕΕΠΦ «Γαλάζιες Σημαίες» (Μα.Α., Α.Β., Θ.Κ.) «Οικολογικά Σχολεία» (Σ. Πλατανιστιώτη) «Φύση χωρίς Σκουπίδια» (Κ. Πετρογιάννη) «Νέοι Δημοσιογράφοι» (Γ. Κονιόρδος, Φ. Μυτιληναίου) «Πράσινες Γωνιές» (Γ. Φέρμελη) «Μαθαίνω για τα Δάση» (Σ. Καινούργιου) Ομιλίες στην ΕΕΠΦ (Ν.Μ.) Εκδρομή στην περιοχή Καρπενησίου (Ν.Αθανασίου). 44 Πεζοπορική εκδρομή στην Πάρνηθα (Μ.Ρ.) Εκδρομή στην Αργολίδα (Μ.Γ.) Πρόγραμμα εκδρομών ομιλιών και εκδηλώσεων Εγγραφή μέλους και δωρεές Ευχαριστούμε θερμά το Ίδρυμα Μποδοσάκη για την ευγενή χορηγία του προς την Εταιρία μας, που συμβάλλει στην έκδοση του περιοδικού «Η Φύση». Εξώφυλλο: Ψαράς στη λίμνη Καστοριάς Φωτ.: Γ. Συτιλίδης 2 Kωδικός 4064

3 Εθελοντές και ΕΕΠΦ Η Εταιρία μας δεν θα μπορούσε ποτέ να φέρει εις πέρας το έργο της χωρίς τους εθελοντές της. Σε αντίθεση με άλλες οργανώσεις, όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου έχουν εκτελεστικούς ρόλους ασχολούνται με προγράμματα και δράσεις της Εταιρίας. Παράλληλα, το έργο της Εξελεγκτικής Επιτροπής, στο τέλος του χρόνου, αντικαθιστά εκείνο ενός ορκωτού λογιστού. Σαρανταπέντε εθελοντές, ως επί το πλείστον εκπαιδευτικοί, συμμετέχουν στις επιτροπές των πέντε Δικτύων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και προσφέρουν σημαντικό έργο στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των προγραμμάτων, καθώς και στη συγγραφή του απαραίτητου εκπαιδευτικού υλικού. Όταν δε υπάρχει κάποια ειδική εκδήλωση ή περιβαλλοντική δράση, βρίσκουμε πάντα πρόθυμη συμμετοχή και από άλλους εκπαιδευτικούς. Εδώ, θα πρέπει να αναφερθούμε και στους καθηγητές και δασκάλους των 1000 και πλέον σχολείων μας, που είναι όλοι εθελοντές, με την έννοια ότι κανείς δεν τους υποχρεώνει να ασχοληθούν με τα δικά μας προγράμματα. Τριανταπέντε άτομα προσφέρουν από τον πολύτιμο χρόνο τους στις «Γαλάζιες Σημαίες», ως αξιολογητές αιτήσεων ή επιθεωρητές των 450 περίπου ακτών και μαρινών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, ενώ άλλα 15 άτομα συγκροτούν την Εθνική Επιτροπή Κρίσεων, που χρειάζεται μια εβδομάδα έντονης εργασίας κάθε χρόνο για να αξιολογήσει τις αιτήσεις για βράβευση. Η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης έχει ως αποστολή της να ενημερώνει και να ευαι σθη το ποιεί, τόσο τους Έλληνες, όσο και αυτούς που αγαπούν την Ελλάδα, για την φυσική κλη ρονομιά της χώρας μας και να δραστηριοποιείται για την προστασία της. Σε άλλα προγράμματα προστασίας της φύσης, είναι πρόθυμη η προσφορά έκτακτης εθελοντικής βοήθειας, π.χ. για πυροφύλαξη, άνοιγμα μονοπατιών, παρακολούθηση ειδών πανίδας και χλωρίδας κλπ. Αρχηγοί και ξεναγοί στις εκδρομές μας είναι όλοι εθελοντές. Χωρίς το χρόνο και τις γνώσεις τους, δε θα επισκεπτόμαστε τόσες άγνωστες στους περισσότερους και ενδιαφέρουσες περιοχές. Οι Συντακτικές Επιτροπές των δύο περιοδικών μας, «Η Φύση» και το «Φυλλαράκι», καταναλώνουν επίσης πολύ χρόνο, ώστε πληροφορίες για τα φύση και τα περιβαλλοντικά προβλήματα να περνούν κατά τρόπο εύκολο και ευχάριστο στο ευρύ κοινό και τα σχολεία μας. Τη μεγαλύτερη ίσως βοήθεια, δίνουν όσοι μας προσφέρουν γραμματειακή υποστήριξη, που μπορεί να θεωρηθεί από ορισμένους εργασία χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αν και παρατηρούμε με πόσο κέφι την κάνουν όσοι ασχολούνται. Η Εταιρία μας επικοινωνεί συνεχώς με πολύ κόσμο: μέλη, σχολεία, Δήμους, διαχειριστές «Γαλάζιων Σημαιών» κ.α. Χρειάζεται συνεχώς να συγκεντρώνεται και να ετοιμάζεται μεγάλη ποσότητα υλικού. Πρέπει, παράλληλα, να ενημερώνεται η βιβλιοθήκη με νέα αποκτήματα ή να δακτυλογραφούνται εργασίες για τα περιοδικά. Σε κάθε ειδική εκδήλωση που οργανώνουμε ή στην οποία συμμετέχουμε (μια έκθεση, για παράδειγμα) δεν είναι δύσκολο να βρούμε συμπαράσταση από τακτικούς εθελοντές, παρ όλη την κούραση που, πολλές φορές, αυτό συνεπάγεται γι αυτούς. Τέλος, όλα τα μέλη μας προσφέρουν χρήσιμο έργο όταν προβάλουν την Εταιρία μας, με οποιονδήποτε τρόπο μπορούν, στους γνωστούς και φίλους τους και σε πιθανούς χορηγούς και, ακόμη περισσότερο, όταν προσφέρουν τις ειδικές γνώσεις τους τις στιγμές που τις έχουμε ανάγκη, όπως π.χ. σε τεχνικά ή νομικά θέματα. Γνωρίζουμε ότι αυτό που βασικά αποκομίζουν από την Εταιρία μας οι εθελοντές της είναι η ηθική ικανοποίηση ότι συμβάλλουν στην αποστολή της, την προστασία της ελληνικής Φύσης. Προσπαθούμε, όμως, να τους δώσουμε όσο ενδιαφέρον μπορούμε στην εθελοντική δουλειά τους, καθώς και ευχάριστες συνθήκες εργασίας. Η Εταιρία μας διαθέτει μόνιμο προσωπικό τεσσάρων μόνον ατόμων, αλλά επιτελεί το έργο πολύ περισσοτέρων, με τη βοήθεια των εθελοντών μας. Τους ευχαριστούμε όλους. Μάκης Απέργης 3

4 Jean Baptiste Bory de Saint Vincent Ένας σπουδαίος ερευνητής της ελληνικής χλωρίδας του Γιώργου Σφήκα Βρισκόμαστε στον Ιούλιο του 1828, δέκα μήνες μετά την ήττα του τουρκο-αιγυπτιακού στόλου στο Ναυαρίνο από τους ενωμένους στόλους των συμμάχων. Ο Ιωάννης Καποδίστριας βρίσκεται ήδη στο Ναύπλιο από τον Ιανουάριο. Το νεοελληνικό κράτος είναι πλέον γεγονός. Στις 19 Ιουλίου οι ευρωπαϊκές δυνάμεις (Αγγλία, Ρωσία, Γαλλία) αποφασίζουν, ενώ είχε ήδη κηρυχθεί ο νέος ρωσο-τουρκικός πόλεμος, να σταλεί γαλλικό εκστρατευτικό σώμα στο Μοριά, ώστε να επιβάλει την ανακωχή ανάμεσα στους Έλληνες και τους Τούρκους και να εποπτεύσει την αποχώρηση του αιγυπτιακού στρατού, που μετά την καταναυμάχηση του στόλου του αδυνατούσε να αναχωρήσει για την Αίγυπτο. Ως τις 30 Οκτωβρίου 1828 οι Αιγύπτιοι είχαν φύγει όλοι από την Πελοπόννησο, καθώς και οι τουρκικές αρχές. Ο Μοριάς ήταν πλέον ελεύθερος, ενώ στο μεταξύ είχαν αφιχθεί οι Γάλλοι του εκστρατευτικού σώματος. Το θετικό αυτής της νέας «κατοχής» ήταν ότι ανάμεσα στο γαλλικό στρατό βρισκόταν και μια πολυμελής επιστημονική αποστολή, με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Jean Baptiste Bory de Saint Vincent, έναν παθιασμένο φυσιοδίφη, που, όμως, δεν είχε τελειώσει κανένα πανεπιστήμιο και δεν κατείχε κανένα πτυχίο. Ο Bory de Saint Vincent ήταν, σύμφωνα με μαρτυρίες συγχρόνων του, ένας ακούραστος δουλευτής. Από νεαρή ηλικία μελετούσε τα έντομα Silene integripetala, ενδημικό της Νότιας Πελοποννήσου Nepeta argolica, ενδημικό στη Βόρεια Πελοπόννησο, στην Αττική και στη Βοιωτία και τα φυτά και 16 ετών δημοσίευσε την πρώτη του επιστημονική εργασία. Το 1799 κατατάχτηκε στο στρατό και ταξίδεψε στη Μαδαγασκάρη και στη Ρεϋνιόν. Το 1800 έλαβε μέρος στη λεγόμενη «Αποστολή των ανακαλύψεων», ως επικεφαλής της ζωολογικής ομάδας. Στη συνέχεια εντάχθηκε στο ναυτικό της Γαλλίας και ταξίδεψε σε πολλές χώρες. Το 1803 έγραψε το «Ταξίδι στα Κανάρια νησιά» και το 1804 το «Ταξίδι στις τέσσερις κύριες νήσους των θαλασσών της Αφρικής». Μεταξύ 1819 και 1830 ο ακαταπόνητος αυτός ερευνητής μετείχε στη συγγραφή διαφόρων επιστημονικών έργων και κατόπιν αφιερώθηκε στη διεύθυνση επιστημονικών αποστολών. Όταν έφθασε λοιπόν στο Μοριά, είχε αποκτήσει τεράστια εμπειρία στη μελέτη του φυσικού κόσμου, ενώ παράλληλα έφερε το βαθμό του συνταγμα- 4

5 Φωτογραφίες: Γ. Σφήκας Crocus laevigatus, ενδημικό της Νότιας Ελλάδας, με εξάπλωση στη Νότια Πελοπόννησο, στην Αττική, στις Κυκλάδες και στην Κρήτη τάρχη του γαλλικού στρατού. Την εποχή εκείνη η φύση της Πελοποννήσου ήταν μια terra incognita, όχι μόνο για τους Γάλλους, αλλά για όλο τον πολιτισμένο κόσμο. Η γαλλική επιστημονική αποστολή ρίχτηκε με ζήλο στη δουλειά και το αποτέλεσμα ήταν ένα τεράστιο έργο τριών τόμων, με 1920 σελίδες, ένας άτλαντας με 140 πίνακες και ένα συμπλήρωμα 187 σελίδων. Stachys canescens, ενδημικό στη Μεσσηνία και στη Μάνη Petrorhagia glumacea. Φυτρώνει στο μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου. Campanula radicosa. Φυτρώνει σε τρία βουνά της Πελοποννήσου και στα βουνά της Ρούμελης. Verbascum acaule, σπάνιο ενδημικό του Ταϋγέτου και του Χελμού 5

6 Μόνο στο ζωολογικό μέρος παρουσιάζονται 1490 είδη ζώων σε 610 σελίδες, ενώ στο βοτανικό μέρος περιγράφονται και παρουσιάζονται 1550 φυτά σε 368 σελίδες. Παράλληλα χαρτογραφήθηκε για πρώτη φορά η Πελοπόννησος και συγκεντρώθηκαν στοιχεία για τη γεωλογία της. Ανάμεσα στα φυτά που περιγράφονται περιλαμβάνονται και δεκατέσσερα εντελώς νέα για την επιστήμη. Τα φυτά αυτά τα περιγράφει ο Bory πάντα σε συνεργασία με τον βοτανικό επιστήμονα L.A. Chaubard. Μετά από το όνομα του φυτού μπαίνουν οι συντομογραφίες «Bory & Chaub.». Αυτά τα φυτά είναι τα παρακάτω, όπως μπόρεσα να τα αποδελτιώσω από το βιβλίο των Kit Tan και Γρηγόρη Ιατρού «Endemic Plants of Greece Vol. I. Peloponnese». 1. Cerastium pedunculare Bory & Chaub. 2. Silene integripetala Bory & Chaub. 3. Bolanthus fruticulorus (Bory & Chaub.) Barkoudah 4. Petrorhagia glumacea (Bory & Chaub.) P.W. Ball & Heywood 5. Erysimum pectinatum Bory & Chaub. 6. Galium capitatum Bory & Chaub. 7. Sideritis clandestina (Bory & Chaub.) Hayek 8. Stachys candida Bory & Chaub. 9. Stachys canescens Bory & Chaub. 10. Nepeta argolica Bory & Chaub. 11. Verbascum acaule (Bory & Chaub.) O. Kuntze 12. Campanula radicosa Bory & Chaub. 13. Crocus sieberi Gay subsp. nivalis (Bory & Chaub.) Mathew 14. Crocus laevigatus Bory & Chaub. Crocus boryi. Φυτρώνει στη Δυτική Ελλάδα, στα Ιόνια νησιά, στη Δυτική και Νότια Πελοπόννησο και στην Κρήτη. Σε περίπτωση που η συντομογραφία Bory & Chaub. βρίσκεται σε παρένθεση, αυτό σημαίνει ότι στο μεταξύ άλλαξε η συστηματική κατάταξη αυτού του είδους, από κάποιον άλλον, νεώτερο βοτανικό, χωρίς όμως να πάψει να αναγνωρίζεται ως ξεχωριστό taxon. Για παράδειγμα, το Verbascum acaule οι Bory και Chaubard το είχαν προσδιορίσει ως Celsia acaulis, όμως αργότερα το γένος Celsia εντάχτηκε από τον Kuntze στο ευρύτερο γένος Verbascum και έτσι το φυτό έγινε Verbascum acaule. Δεν παύει όμως η πρώτη περιγραφή του είδους να έχει γίνει από τους Bory και Chaubard. Εκτός από τα 14 νέα είδη που πρωτοπεριγράφτηκαν και αναγνωρίστηκαν από τους Bory και Chaubard (ουσιαστικά από τον Bory), άλλα τρία είδη τα οποία περιέγραψε τότε ο Bory, χωρίς να τα χαρακτηρίσει νέα, αργότερα αναγνωρίστηκαν ως νέα είδη από άλλους και τους δόθηκε το όνομά του. Αυτά είναι η Asperula boryana (Walp.) Ehrend., ο Crocus boryi Gay και ο Orchis boryi Reichenb. Επομένως, με τις εργασίες του, ο Bory πρόσθεσε στην ελληνική χλωρίδα δεκαεπτά νέα είδη, αφήνοντας ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στη βοτανική έρευνα της πατρίδας μας. Το έργο όπου δημοσιεύθηκαν όλα αυτά τιτλοφορείται «Expωdition scientifique de Morωe». Ο Τόμος ΙΙΙ (Ζωολογία-Βοτανική) εκδόθηκε στο Παρίσι το Το δεύτερο μέρος (Βοτανική) περιλαμβάνει 367 σελίδες και 38 εικόνες. Ολόκληρο το έργο βρίσκεται στο Μουσείο Μπενάκη. Τα στοιχεία που δημοσιεύουμε τα πήραμε από κείμενο του Γιάννη Σαΐτα, στην πρόσφατα εκδοθείσα από την εφημερίδα «Τα Νέα» Ιστορία του Νέου Ελληνισμού ( ), τον οποίο και ευχαριστούμε θερμά. Crocus sieberi subsp. nivalis, τοπικό ενδημικό του Ταϋγέτου Φωτ. Γ. Σφήκας 6

7 Το σπάνιο αλογάκι της Ρόδου της Κατερίνας Πλασσαρά Ίσως να είναι το πιο σπάνιο άλογο του κόσμου. Τα παλιότερα χρόνια τα αλογάκια ήταν πολλά και ζούσαν ελεύθερα στα βουνά της Ρόδου απ όπου οι ντόπιοι τα έπιαναν και τα χρησιμοποιούσαν κατά περίσταση. Ήταν κατάλληλα για όλες σχεδόν τις δουλειές: αγροτική χρήση, μεταφορές, ιππικούς αγώνες στις τοπικές γιορτές κλπ. «Ήταν το φιατάκι της εποχής» όπως λέει ο ιππολόγος κ. Ν. Κωστάρας, που έχει ασχοληθεί με τη διάσωσή του. Όμως με την επικράτηση του αυτοκινήτου και του τρακτέρ, τα αλογάκια έγιναν από άχρηστα ως ανεπιθύμητα. Πολλοί τα κατεδίωκαν και τα εξόντωναν διότι τα θεωρούσαν βλαβερά, αφού πίστευαν ότι «έκλεβαν» το νερό και το χορτάρι από τα κοπάδια τους, ενώ όσα κατάφεραν να επιζήσουν, αποτραβήχτηκαν στα ορεινά της περιοχής Αρχάγγελου, όπου οι συνθήκες ήταν πολύ αντίξοες, με αποτέλεσμα τον αποδεκατισμό τους. Τα τελευταία χρόνια άρχισε κάποια αντιστροφή του κλίματος που οδήγησε στο να ιδρυθεί, το 2001, ο «Σύλλογος για την Προστασία του Μικρόσωμου Αλόγου-Φαέθων». Ύστερα από συμβουλές ειδικών, η πρώτη κίνηση που έκανε ο Σύλλογος ήταν να συγκεντρώσει τα τελευταία άλογα που ζούσανε ακόμα στο βουνό και να τα μεταφέρει σε ελεγχόμενο χώρο. Η έκπληξη όμως που περίμενε το Σύλλογο ήταν πολύ δυσάρεστη: Από τον παλιό πληθυσμό των αλόγων, είχαν απομείνει εφτά άτομα, μάλιστα με μόνο δύο θηλυκά ανάμεσά τους, πράγμα που έκανε την προσπάθεια διάσωσης της φυλής, ιδιαίτερα δύσκολη. Έγιναν αμέσως εξετάσεις DNA σε εργαστήρια του Cambridge, που έδειξαν ότι πράγματι πρόκειται για πανάρχαιο άλογο. Χαρακτηριστικά: Είναι το δεύτερο μικρότερο άλογο του κόσμου, και το μικρότερο στον ελληνικό χώρο, αφού είναι μικρότερο ακόμα και από το συγγενικό του, το Σκυριανό. Σωματική διάπλαση εξαιρετική, πλούσια χαίτη, ύψος εκ., χρώμα ορφνό ή κανελί χωρίς βούλες. Το μικρό του μέγεθος μαρτυράει διαδικασίες χιλιάδων χρόνων, για να προσαρμοσθεί στο συγκεκριμένο άγονο και φτωχό νησιωτικό περιβάλλον. Στη ράχη και στο στόμα έχει τα σημάδια «dorsal stripe» και «mealy markings» που επιβεβαιώνουν την αρχέγονη καταγωγή του. Πρόκειται δηλαδή κυριολεκτικά για ένα «ζωντανό μνημείο» του παρελθόντος, μεγάλης αξίας. Το εγχείρημα για τη διάσωση του είναι δύσκολο. Όμως, τα τελευταία χρόνια άρχισε να διαμορφώνεται μια αισιόδοξη προοπτική. Η εθελοντική και πρόθυμη συμπαράσταση πολλών ειδικών, επιστημόνων, κτηνιάτρων, πολιτευτών της περιοχής, του τοπικού τύπου κλπ., δίνουν ελπίδες. Κυρίως όμως βοηθάει η συμπαράσταση της τοπικής κοινωνίας, που δείχνει να έχει εντελώς μεταστραφεί και να ενισχύει την προσπάθεια του «Φαέθωνα». Το τελευταίο αισιόδοξο νέο από τη Ρόδο είναι η γέννηση ενός υγιούς πουλαριού, και μάλιστα θηλυκού, που γέμισε χαρά όσους αγωνίζονται για τη διάσωσή του Ροδίτικου αλόγου. Όσο για τη μελλοντική χρήση του, ο κ. Κωστάρας, μας είπε: «Αν επιτύχουν οι προσπάθειες για τη διάσωσή τους, τα άλογα θα μπορέσουν κάποτε να μεταφερθούν σε φυσικό χώρο, κάτι που, λόγω της σπανιότητας της φυλής, οδηγεί σε οικοτουριστική χρήση, βέβαια με τη συμπαράσταση, την προστασία και τη βοήθεια του ανθρώπου. Ακόμα, κάποια από αυτά μπορούν να εξελιχθούν σε κατοικίδια, αφού έχουν καλό χαρακτήρα και είναι πολύ φιλικά. Κρίνονται κατάλληλα για παιδική ιππασία, για έλξη, για ζεύξη σε αμαξάκια, και χίλια δυο άλλα. Είναι πραγματικός θησαυρός!» 7

8 Ο Οξύρρυγχος στον Έβρο του Γιώργου Σφήκα Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1970 ο Οξύρρυγχος ή Ξυρίχι ή Στουριόνι ή Μουρούνα (Acipenser sturio) αλιευόταν στον Έβρο σε αρκετά μεγάλες ποσότητες. Η τελευταία καλή ψαριά ήταν το 1975, οπότε πιάστηκαν εννέα μουρούνες, από τις οποίες συλλέχθηκαν 120 κιλά χαβιάρι άριστης ποιότητας. Από τότε, οι παρεμβάσεις στο δέλτα και κατά μήκος του ποταμού, στο ελληνικό και βουλγαρικό τμήμα του, οδήγησαν στην εξαφάνιση αυτού του σπάνιου ψαριού από το ποτάμι. Έτσι τουλάχιστον πίστευαν οι ειδικοί, ώσπου φέτος αλιεύθηκε ένας μικρός Οξύρρυγχος ηλικίας πέντε μηνών, που ξαναρίχτηκε στο νερό για να μεγαλώσει. Όπως είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μάνος Κουτράκης, βιολόγοςιχθυολόγος του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας Καβάλας, το ψάρι αφέθηκε ελεύθερο με την ελπίδα ότι θα επιστρέψει όταν μεγαλώσει, για να αναπαραχθεί στον Έβρο, αφού τα ψάρια αυτά γεννούν τα αυγά τους εκεί που γεννήθηκαν και τα ίδια. Πρόκειται για ψάρι που ζει και στα γλυκά και στα αλμυρά νερά, αλλά γεννά τα αυγά του στα ποτάμια. Το θηλυκό του μπορεί να φτάσει τα 2,50 μέτρα μήκος και τα 200 κιλά βάρος. Στην Ελλάδα ζούσε παλιά στους ποταμούς Έβρο, Νέστο, Στρυμόνα, Πηνειό και Αχελώο. Σήμερα υπάρχει μόνο στον Έβρο όπου, όπως βλέπουμε, τελεί υπό εξαφάνιση. Θεωρείται είδος απειλούμενο (endangered), όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλη την Ευρώπη. Οι κίνδυνοι που το απειλούν προέρχονται κυρίως από τη μόλυνση των ποταμών, αλλά και από τις επεμβάσεις, με φράγματα και άλλα τεχνικά έργα. Ο Οξύρρυγχος και οι συγγενείς του αποτελούν πραγματικά ζωντανά απολιθώματα προερχόμενα από μακρινές γεωλογικές περιόδους. Το σώμα του Οξύρρυγχου δεν έχει λέπια αλλά πέντε σειρές οστέινες πλάκες. Το στόμα του δεν βρίσκεται στην άκρη του ρύγχους αλλά από κάτω από το κεφάλι του, στο ύψος του φάρυγγα. Κάτω από το ρύγχος υπάρχουν «γένια», που τον βοηθούν να ανακαλύπτει την τροφή του στο βυθό. Γεννά από μέχρι αυγά. Εκτός από τα αυγά του, που μας δίνουν το περίφημο μαύρο χαβιάρι, τρώγεται και το κρέας του, που είναι νοστιμότατο. Το κρέας του γίνεται και καπνιστό. Σημ. Σύνταξης: Σύμφωνα με απόφαση του Οργανισμού Εφαρμογής της Σύμβασης για το Διεθνές Εμπόριο Ειδών Άγριας Πανίδας και Χλωρίδας (CITES), απαγορεύονται από την αρχή του 2006 όλες οι εξαγωγές χαβιαριού και προϊόντων οξυρρύγχου, ώστε να αντιμετωπισθεί η σοβαρή μείωση του πληθυσμού των ψαριών αυτών. Η απαγόρευση αφορά την Κασπία και τις χώρες που την περιβάλλουν, καθώς και τη Μαύρη Θάλασσα, το Δούναβη και τον ποταμό Αμούρ μεταξύ Ρωσίας και Κίνας. Επιτρέπεται μόνον η εξαγωγή αυγών οξυρρύγχων ιχθυοτροφείου. Το WWF επισημαίνει ότι η απόφαση δεν θα επηρεάσει ιδιαιτέρως τη Ρωσία, εφ όσον η περισσότερη κατανάλωση γίνεται εντός της χώρας, ενώ το μεγαλυτερο μέρος των εξαγωγών χαβιαριού γίνεται παρανόμως (10 μόνο τόννοι σε σύνολο διακινούνται νομίμως!). (Πληροφορίες από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ) 8

9 Μέγας Αλέξανδρος, ελέφαντες, πίθηκοι, σκυλιά και φίδια Απόσπασμα από τη διάλεξη του Μάκη Απέργη «Μέγας Αλέξανδρος και ο νέος φυσικός κόσμος της Ανατολής» στην ΕΕΠΦ στις 12 Δεκεμβρίου 2005 Αρχαίο νόμισμα που απεικονίζει τον Αλέξανδρο να πολεμά τον Πώρο Οι αρχαίοι ιστορικοί που περιγράφουν την εκστρατεία του Αλεξάνδρου στην Ασία ( π.χ.), δεν αναφέρονται μόνο στα πολιτικά και πολεμικά γεγονότα, αλλά και στο τοπίο, την πανίδα και τη χλωρίδα, καθώς και σε κάθε τι το αξιοπερίεργο. Στο απόσπασμα αυτό, θα ασχοληθούμε με ορισμένα είδη πανίδας. Ελέφαντες Το στοιχείο εκείνο του φυσικού κόσμου της Ανατολής που ίσως εντυπωσίασε περισσότερο τους Έλληνες στην εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ήταν ο Ινδικός Ελέφας (Elephas maximus indicus). Πρόκειται για πολύ μεγάλο ζώο που ζυγίζει έως πέντε τόννους, έχει ύψος έως τριάμισι μέτρα μέχρι τον ώμο και ζει χρόνια. Η πρώτη γνωριμία του Αλεξάνδρου με τα παχύδερμα αυτά έγινε στη μάχη των Γαυγαμήλων, το 331 π.χ. Οι είκοσι ελέφαντες των Περσών δεν πρόλαβαν, όμως, να παίξουν κανένα ρόλο. Τους αντιμετώπισε ο Αλέξανδρος για πρώτη φορά στην Ινδία, στη μάχη του Υδάσπη εναντίον του Πώρου. Ο κάθε ελέφας είχε τον οδηγό του και κουβαλούσε στην πλάτη έναν πυργίσκο με τέσσερις τοξότες, που μπορούσαν, κατ αυτόν τον τρόπο, να σημαδεύουν προς όλες τις κατευθύνσεις. Τα άλογα των Ελλήνων τρόμαζαν από το σάλπισμα των ελεφάντων με τις προβοσκίδες τους, ακόμη και από τη μυρωδιά του ζώου. Έπρεπε, λοιπόν, να τους αναλάβει το πεζικό. Διασώζεται η περιγραφή της μάχης. Οι ακοντιστές σημαδεύουν τους ελέφαντες, οι φαλαγγίτες προσπαθούν να τους τρυπήσουν με τις μακριές, μήκους 4,5 μέτρων σάρισσες, ορισμένοι τολμηροί περνούν κάτω από τα ζώα, κόβοντας πόδια με τσεκούρια και προβοσκίδες με ειδικές κυρτές σπάθες, ενώ οι ελέφαντες συνθλίβουν τους στρατιώτες και τους πετούν ψηλά στον αέρα και οι Ινδοί τοξότες ρίχνουν συνεχώς βέλη από τους πύργους τους. Σε κάποια στιγμη, οι ελέφαντες, υποφέροντας από τα τραύματά τους και βογγώντας από τον πόνο, αρχίζουν να υποχωρούν, περνώντας μέσα από τις γραμμές των δικών τους στρατιωτών, τους οποίους ποδοπατούν στον πανικό τους. Ένας από τους βασικούς λόγους που δεν ήθελε ο στρατός να ακολουθήσει τον Αλέξανδρο πέρα από τον Ύφαση ποταμό, ήταν η εμπειρία αυτής της μάχης και η πληροφορία που κυκλοφόρησε για τους χιλιάδες πολεμικούς ελέφαντες που θα ανέμεναν πιο ανατολικά. Είχαν πλέον αντιληφθεί ότι η θάλασσα ήταν πολύ μακρυά ακόμη. Μακάκος με το μωρό του 9

10 Ο ελέφας ήταν απρόβλεπτος στη μάχη. Διατήρησε, όμως, τη θέση του ως το τεθωρακισμένο της εποχής για τουλάχιστον δύο αιώνες. Μάλιστα, οι Διάδοχοι του Αλεξάνδρου στην Ασία, οι Σελευκίδες, έχοντας ως πηγή την Ινδία, χρησιμοποίησαν ελέφαντες στους συνεχείς πολέμους τους κατά των Πτολεμαίων της Αιγύπτου. Οι τελευταίοι αναζήτησαν πηγή στην ανατολική Αφρική, στην περιοχή της Σομαλίας, και για να φθάσουν μέχρι εκεί, ίδρυσαν μια σειρά από λιμάνια κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας, με τελευταίο σταθμό τη λεγομένη Πτολεμαϊδα των Θηρίων. Ο Αφρικανικός Ελέφας είναι γενικά μεγαλύτερος από τον Ινδικό, αλλά καθώς η ποικιλία της ανατολικής Αφρικής είναι κάπως μικρότερη σε μέγεθος, υστερούσε στη μάχη απέναντι στον Ινδικό Ελέφαντα. Οι Ελληνες παρατήρησαν ακόμη τον τρόπο με τον οποίον αιχμαλώτιζαν οι Ινδοί τους άγριους ελέφαντες. Έσκαβαν μια πολύ φαρδειά και βαθιά κυκλική τάφρο. Μέσα στο χώμα που συσσώρευαν στο χείλος της τάφρου κατασκεύαζαν υπόγειες κρυψώνες με μικρά παράθυρα προς το εσωτερικό του κύκλου, για να μπορούν να παρατηρούν τι συνέβαινε εκεί. Σε κάποιο σημείο άφηναν ένα άνοιγμα, με μια γέφυρα πάνω από την τάφρο, καλυμένη με χώμα και χορτάρι. Μέσα στον κύκλο τοποθετούσαν 3-4 ήμερους θηλυκούς ελέφαντες και περίμεναν. Οι άγριοι ελέφαντες προσελκύονταν από τη μυρωδιά των θηλυκών και έκαναν τον γύρο του κύκλου ώσπου να βρούν το άνοιγμα για να περάσουν μέσα. Το βράδυ οι Ινδοί αφαιρούσαν τη γέφυρα, παγιδεύοντας, έτσι, τους άγριους ελέφαντες. Τους άφηναν εκεί για πολλές μέρες ώσπου να εξαντληθούν από την πείνα και τη δίψα, οπότε οδηγούσαν μέσα ήμερους ελέφαντες, που πάλευαν με τους άγριους και τελικά τους κατέβαλαν. Τότε οι Ινδοί έκαναν μια βαθιά χαραξιά γύρω από το λαιμό των αγρίων ελεφάντων με κοφτερό Ζευγάρι ινδικών ελεφάντων μαχαίρι και τους περνούσαν στο σημείο αυτό ένα σχοινί.με κάθε απότομη κίνηση, το σκοινί έτριβε την πληγή και προκαλούσε πόνο. Έτσι αδύναμους από τη πείνα και δεμένους, οδηγούσαν τους άγριους ελέφαντες στα καταλύμματά τους, όπου, με τη βοήθεια των ήμερων ελεφάντων, άρχιζαν την εκπαίδευσή τους, μ έναν συνδυασμό καρότου και μαστιγίου. Πίθηκοι Ενδεχομένως, το κοινότερο άγριο ζώο που συνάντησε στην Ινδία ο Αλέξανδρος, να υπήρξε ο πίθηκος. Οι Ινδοί τους συλλάμβαναν ως εξής: ενώ τα ζώα τους παρακολουθούσαν, έπαιρναν νερό από ένα δοχείο και έτριβαν τα μάτια τους ή κρεμούσαν καθρέφτες γύρω από το λαιμό τους. Κατόπιν έφευγαν, αφήνοντας, αντί για νερό στο δοχείο, αλοιφή από ιξό αυτή που χρησιμοποιείται στις ξόβεργες και θηλιές στους καθρέφτες. Ο πίθηκος είναι μιμητικό ζώο και παγιδευόταν μόνος του όταν κατέβαινε για να επαναλάβει τις κινήσεις του ανθρώπου. Επρόκειτο μάλλον για τον Μακάκο (Macaca mulatta). Μπορεί να φθάσει σε μήκος τα 63 εκ., με άλλα 30 εκ. για την ουρά του. Ζεί σε αγέλες, που μερικές φορές αριθμούν πάνω από 100 άτομα, και σήμερα έχει καταντήσει παράσιτο στην Ινδία. Κυνηγετικά σκυλιά Εντύπωση προκάλεσαν στους Έλληνες τα κυνηγετικά σκυλιά των Ινδών. Ένας Ινδός βασιλιάς θέλησε να επιδείξει την ικανότητά τους βάζοντας τέσσερα τέτοια σκυλιά να πολεμήσουν με ένα μεγαλόσωμο λιοντάρι. Τα σκυλιά ρίχτηκαν αμέσως στο λιοντάρι και ένα έμπηξε τα δόντια του στο σώμα του θηρίου. Ο βασιλιάς διέταξε να τραβήξουν το σκύλο από το πόδι. Όμως, αυτό δεν άφηνε το λιοντάρι. Τότε διέταξε να κόψουν το 10

11 πόδι του σκύλου. Και πάλι ο σκύλος δεν άφηνε το λιοντάρι. Άρχισαν να του κόβουν κι άλλα κομμάτια από το σώμα, χωρίς να πτοείται ο σκύλος, έως ότου πέθανε κρατώντας ακόμη το λιοντάρι με τα δόντια του. Πρόκειται πιθανότατα για τα επονομαζόμενα dhole (Cuon alpinus), που έχουν μάθει να κυνηγούν σε αγέλες και μπορούν να σκοτώσουν ζώα μέχρι δέκα φορές το βάρος τους. Φίδια Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τους στρατιώτες του Αλεξάνδρου στην Ινδία ήταν τα φίδια. Τα πρώτα που αντίκρυσαν, καθώς έμπαιναν στη χώρα, τους προκάλεσαν μεγάλη εντύπωση, αλλά ήταν σχετικώς άκακα. Αναφέρουν το μήκος κάποιου που συνέλαβαν, 16 πήχεις, δηλαδή 7 μέτρα περίπου. Προφανώς επρόκειτο για πύθωνα. Ο Ινδικός Πύθωνας (Python molurus molurus) φθάνει όντως τα 6,5 μέτρα και τα 90 κιλά σε βάρος, αλλά είναι συνήθως αρκετά μικρότερος. Ζει χρόνια. Κουλουριάζεται γύρω από το θύμα του, που μπορεί να είναι ακόμη και ένα μικρό ελάφι, το συνθλίβει και το καταβροχθίζει ολόκληρο. Ένα τέτοιο γεύμα είναι αρκετό για πολλές εβδομάδες. Όταν οι Έλληνες έφθασαν στις μεγάλες πεδιάδες, συνάντησαν πολλά φίδια. Τους ταλαιπώρησαν μεγάλα και μικρά δηλητηριώδη είδη. Τα μεγάλα ήταν ασφαλώς κόμπρες. Η Ινδική Κόμπρα (Naja naja) φθάνει τα 2 μέτρα μήκος. Τρέφεται με τρωκτικά, σαύρες και βατράχια, τα οποία σκοτώνει δαγκώνοντάς τα, αλλά και εκσφενδονίζοντας προς αυτά το δηλητήριό της, σε απόσταση μέχρι και 2 μέτρα. Πολύ πιο μεγάλη και επικίνδυνη είναι η Βασιλική Κόμπρα (Ophiophagus hannah), η οποία τρέφεται αποκλειστικά με άλλα φίδια. Έχει μέσο μήκος 4 μέτρα, αλλά μπορεί να φθάσει και στα 5,5. Είναι από τα πιο δηλητηριώδη φίδια και έχει την τάση να σηκώνει όρθιο το μπροστινό μέρος του σώματός της, στο μπόϊ ενός ψηλού ανθρώπου και να φουσκώνει τη βάση του λαιμού του. Το πιο επικίνδυνο, όμως, φίδι που συνάντησαν οι στρατιώτες του Αλεξάνδρου, το οποίο ήταν υπεύθυνο για πολλούς θανάτους, πριν μάθουν το αντίδοτο από τους Ινδούς, ήταν το Κρεϊτ (Bungarus caeruleus). Πρόκειται για ένα λεπτό φίδι μαύρο ή γαλαζόμαυρο που μπορεί να φθάσει το ένα μέτρο ή και λίγο περισσότερο. Είναι νυχτόβιο, αλλά έχει τη κακή συνήθεια να τρυπώνει μέσα σε σκηνές, παπούτσια, σακκίδια κλπ. Δεν επιτίθεται παρά μόνο όταν ενοχληθεί. Δυστυχώς, όμως, στα μέρη αυτά είναι πολύ πιθανόν να συναντήσει τον άνθρωπο. Το δηλητήριό του είναι 15 φορές πιο νευροτοξικό από εκείνο της Ινδικής Κόμπρα. Έτυχε, λοιπόν, ο Αλέξανδρος να διασχίζει τη μεγάλη πεδιάδα που σχηματίζει ο Ινδός και οι παραπό- Βασιλική κόμπρα ταμοί του, το Παντζάμπ, την εποχή των μουσσώνων. Ο στρατός βάδιζε μέσα στη βροχή, τα πάντα ήταν λάσπη και νερό και μόνο σε λίγα, υψηλότερα σημεία έβρισκαν μέρη κάπως πιο στεγνά για να ξαποστάσουν. Όμως, στα ίδια αυτά μέρη ήταν αναγκασμένα να καταφύγουν και τα φίδια, οπότε οι στρατιώτες έπρεπε να κοιμούνται ψηλά, σε αιώρες, κρεμασμένες από τα δέντρα ή τα δοκάρια σπιτιών. Μα.Α. Ινδικό κυνηγετικό σκυλί 11

12 Ερωτηματολόγιο για την επιβίωση του ανθρώπου Κάθε χρόνο, το Ίδρυμα Ασάχι (Asahi Glass Foundation) της Ιαπωνίας διενεργεί έρευνα με τίτλο «Προβλήματα του περιβάλλοντος και επιβίωση της ανθρωπότητος» μέσω ενός ερωτηματολογίου που στέλνει σε επιλεγμένους συνεργάτες του σε όλον τον κόσμο, οι οποίοι εκπροσωπούν κυβερνήσεις, τοπική αυτοδιοίκηση, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις και μη κυβερνητικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων και την ΕΕΠΦ. Τα αποτελέσματα της έρευνας του 2004 είναι ενδιαφέροντα. Το καίριο ερώτημα ήταν πόσο προβληματιζόμαστε για την επιβίωση του ανθρωπίνου γένους, παρατηρώντας τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της κατάστασης του περιβάλλοντος. Οι απαντήσεις δόθηκαν σε μορφή ώρας, σ ενα ρολοϊ καταστροφής, όπου 0.00 είναι η στιγμή που αρχίζουμε και νοιώθουμε κάποια ανησυχία, ενώ η εξαφάνιση του ανθρώπου συντελείται στις Το ρολοϊ δείχνει σήμερα 9.08, στη ζώνη του εξαιρετικού προβληματισμού. Το παρήγορο είναι ότι πέρυσι έδειχνε 9.15, που σημαίνει ότι υπάρχει κάποια μεγαλύτερη αισιοδοξία σήμερα, μια αίσθηση ότι μπορεί να βελτιωθεί η κατάσταση, γιατί άνθρωποι και κυβερνήσεις αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο και να παίρνουν κάποια μέτρα. Τα κυριότερα προβλήματα που θα απασχολήσουν τους Ευρωπαίους στο μέλλον, σύμφωνα με τις απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο, είναι α) η υπερθέρμανση του πλανήτη, β) η έλλειψη νερού και τροφής, γ) η αποψίλωση των δασών, η ερημοποίηση και η απώλεια βιοποικιλότητας και δ) η μόλυνση του αέρα, του νερού και της θάλασσας. Πόση πρόδος έχει συντελεσθεί μεταξύ 2000 και 2004 ήταν ένα άλλο ερώτημα. Ως προς την Ευρώπη, το 67-75% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι έχει συντελεσθεί κάποια ή και αρκετή πρόοδος στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, στη περιβαλλοντική δράση της τοπικής αυτοδιοίκησης και των μη : : :15-7min :08 κυβερνητικών οργανώσεων, στην επιστημονική έρευνα και την τεχνολογία, στην ανακύκλωση και στη λήψη φιλοπεριβαλλοντικών μέτρων από τη βιομηχανία. Το 51-54% πιστεύει ότι συντελείται πρόοδος ως προς τη συντήρηση του δασικού πλούτου και τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Λιγότεροι (42%) βλέπουν πρόοδο ως προς τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, ενώ 24% πιστεύουν ότι αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά τα προβλήματα πληθυσμού και φτώχειας και μόλις 14% διακρίνουν να γίνεται κάποια σοβαρή προσπάθεια αλλαγής στον τρόπο ζωής μας. Ως προς το τι πρέπει να κάνουμε για τον πλανήτη μας συνολικά, οι περισσότεροι συμφωνούν ότι πρέπει να αντιμετωπισθεί ως πρώτη προτεραιότητα το πρόβλημα της υπερθέρμανσής του. Στην Ευρώπη θεωρούν δεύτερη προτεραιότητα παγκοσμίως το νερό και τρίτη τη φτώχεια. Ως προς την ίδια την Ευρώπη, όμως, τα πιο καυτά προβλήματα έχουν να κάνουν με την αστικοποίηση και τις μεταφορές, τη διάθεση των απορριμμάτων και τη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Θα λέγαμε ότι αυτά είναι και τα κυριότερα προβλήματα της χώρας μας. Μα.Α. 12

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη»

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης που αφορούν στην επεξεργασία κειµένου Ο ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΣ Ο σκαντζόχοιρος είναι πολύ συνηθισµένο είδος στη χώρα µας.

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2011 2012 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΦΩΚΙΑ ΜΟΝΑΧΟΥΣ - ΜΟΝΑΧΟΥΣ Κοινό όνομα: Μεσογειακή φώκια Μήκος: 2 3 μέτρα Βάρος: 300

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα Ζώα του δάσους υπό εξαφάνιση Τμήμα Α4 Σχ. Έτος 2012-20132013 Α τετράμηνο Είναι διεθνές σύμβολο της WWF. Τ α υ τ ό τ η τ α Όνομα : Γιγάντιο Πάντα Βάρος : 86-125 κιλά Ύψος : 1.20-1.90μ. Βιότοπος, εξάπλωση

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

www.ornithologiki.gr Θεμιστοκλέους 80, 10681 Αθήνα, Tηλ. Fax: 210 8228704, 210 8227937 Κομνηνών 23, 54624 Θεσσαλονίκη, Τηλ.

www.ornithologiki.gr Θεμιστοκλέους 80, 10681 Αθήνα, Tηλ. Fax: 210 8228704, 210 8227937 Κομνηνών 23, 54624 Θεσσαλονίκη, Τηλ. Επιμέλεια έκδοσης: Ευγενία Πανώριου Εικονογράφηση: Βασίλης Χατζηρβασάνης Γραφιστική επιμέλεια: Sandipo Όλγα Βλάχου Εκτύπωση: COLORPRINT - Τσεκούρας Ε.Π.Ε. ISBN: 978-960 - 6861-29 -1 Ελληνική Ορνιθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Παλώδιας ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 Αρ. Μαθητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 38 Αρ. Εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 7 Εκπαιδευτικοί:

Διαβάστε περισσότερα

Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν

Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ 2 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΥΚΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΥΛΗΣ ΤΡΙΚΑΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο : 27.4.2008 ΦΥΛΛΟ Δραστηριοτήτων Όνοµα:... Ας αναζητήσουµε τις φωτογραφίες που λείπουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού)

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Ερωτήσεις 3 πόντων: 1) Η γάτα θέλει να πάει στο γάλα και το ποντίκι στο τυρί, ακολουθώντας τους δρόµους του κήπου. Οι διαδροµές

Διαβάστε περισσότερα

Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας

Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας Κυψέλη - το σπίτι της μέλισσας Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ του ΣΠΥΡΟΥ ΣΚΑΡΕΑ, Γεωπόνου-Εντομολόγου Όλοι μας έχουμε δει μέλισσες να πετούν από λουλούδι σε λουλούδι. Όλοι μας έχουμε απολαύσει το μέλι,

Διαβάστε περισσότερα

Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες

Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες Θέμα Φυτά και δένδρα με ρίζες στο μακρινό παρελθόν μας. Σχολική χρονιά 2012 2013 ΝΟΕΜΒΡΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ 2012 Αναδάσωση στην Πεντέλη Συμμετείχαμε

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Οι Έλληνες ανέκαθεν ήταν στενά δεμένοι με τον κόσμο των μελισσών. Ο πρώτος που ασχολήθηκε επιστημονικά με αυτές 300 χρόνια π.χ., ήταν ο Αριστοτέλης. Την εποχή εκείνη, ο

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου H Γ τάξη του 6 ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης μελέτησε το θέμα: «Χλωρίδα και πανίδα της Ζακύνθου» Εκπαιδευτικοί: Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα.

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Δεν είναι πάντα εφικτό να το προγραμματίζουμε κατά προτεραιότητα.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑ Η Κέρκυρα είναι ένα από τα ωραιότερα νησιά της Ελλάδας, που με τη πολυσήμαντη ιστορία της, την καταπράσινη ύπαιθρο, τις δαντελένιες ακρογιαλιές και κυρίως με

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΟΙ ΑΘΛΟΙ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ ΗΡΑΚΛΗΣ Γονείς Ηρακλή (γιος του Δία) και τον Ιφικλή Αμφιτρύωνας + Αλκμήνη Η Αλκμήνη γέννησε δυο παιδιά. . Η Ήρα θύμωσε όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ. Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα

ΑΘΗΝΑ. Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα ΑΘΗΝΑ Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα Τι προστάτευε Προστάτευε τους αδικημένους και τους ήρωες Σύμβολα Ελιά Κουκουβάγια Κόκορας Φίδι Ομάδα Μαρσέλ Τρίφκας Νίκος Λιάγκας

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας Το πιο τρελό ταξίδι! Γιατί όλοι οι μεγάλοι στο ξεκίνημα υπήρξαν παιδιά (λίγοι όμως το θυμούνται) Χρόνια πολλά! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας [Δεκέμβριος 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Παρεμβάσεις του Ανθρώπου στο Περιβάλλον Γνωστικό Αντικείμενο: Βιολογία Διδακτική Ενότητα: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρικής ενέργειας στην

ηλεκτρικής ενέργειας στην Εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην άγρια φύση Δάσος Δαδιάς: προσέξτε την εικόνα και βρείτε γιατί φιλοξενεί τόσα πολλά αρπακτικά πουλιά Φ. Κατσιγιάννης «από το λεύκωμα Εικόνες από τη Δαδιά»

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Πότε θα φανεί η Φανή

Πότε θα φανεί η Φανή ...... Πότε θα φανεί η Φανή Η συγγραφέας χαίρεται να έρχεται σε επαφή με τους αναγνώστες της. Η διεύθυνσή της είναι: Αγίου Πολυκάρπου 51, Νέα Σμύρνη 171 24, Αθήνα. Τηλ.: 210 9335830, FAX: 210 9351603 e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Σπίτι με λίμνη. Κι εξάπαντος εκατοντάδες από εκείνα τα συμπαθητικά πτηνά τα κάτασπρα περιστέρια να τα βλέπω να γεύονται το γλυκό δροσερό νεράκι.

Σπίτι με λίμνη. Κι εξάπαντος εκατοντάδες από εκείνα τα συμπαθητικά πτηνά τα κάτασπρα περιστέρια να τα βλέπω να γεύονται το γλυκό δροσερό νεράκι. Σπίτι με λίμνη Ήθελα να χω ένα σπίτι κοντά σε λίμνη Μια πολύ μεγάλη στρογγυλή λίμνη Όχι τόσο για το σιντριβάνι, τα φύκια και τες πρασινάδες (βέβαια να βρίσκονται και αυτά είν ευμορφότατα) Αλλά για να έρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5 Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας....5 Page 1Τ Το κυνήγι της φώκιας Λεξιλόγιο Καταλαβαίνεις τις λέξεις; 1. Ολοκληρώνομαι

Διαβάστε περισσότερα

περιηγήσεις στην Ελλάδα Μνημεία πόλεων στον Ελλαδικό χώρο! στην Ξάνθη! Στη σημερινή μας στήλη θα ασχοληθούμε με την Ιστορία και τα μνημεία της πόλης της Ξάνθης, η οποία σε πληθυσμό φθάνει σχεδόν τους 53.000

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ IΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΔΑΚΤΥΛΟΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

www.agyra.gr www.agyra.gr

www.agyra.gr www.agyra.gr είτε µερικά ακόµη βιβλία που σίγουρα θα σασ αρέσουν Ένα µοναδικό βιβλίο. Αγαπηµένα ζώα του δάσους, άγγελοι και καλικάντζαροι, βασιλιάδες και φτωχοί, όλοι µαζί σε µια ονειρεµένη συλλογή παραδοσιακών παραµυθιών

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides.

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Πηγή πληροφόρησης: e-selides.gr 1. Τι ανέθεσε ο Ευρυσθέας στον Ηρακλή και γιατί; 2. Πώς σκότωσε ο Ηρακλής το λιοντάρι της Νεμέας; 3. Η ακροστιχίδα του λιονταριού.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΛΗΜΑΤΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2011-2012

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΛΗΜΑΤΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2011-2012 ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΛΗΜΑΤΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2011-2012 Τι είναι η Παιδική HELMEPA Η Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος (ΗELMEPA) είναι ένας μη-κυβερνητικός, μηκερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης. Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς

Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης. Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς Τα δεδομένα Παρατηρήθηκε Απαξιωτική στάση/συμπεριφορά για το σχολείο, τα μαθήματα και το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα