HWS. τό σχολείο είναι νεκρό. κόοσαΐζ βεργος Η. mm 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "HWS. τό σχολείο είναι νεκρό. κόοσαΐζ βεργος Η. mm 1"

Transcript

1 κόοσαΐζ βεργος Η HWS mi U mm 1 τό σχολείο είναι νεκρό

2 Τά περισσότερα παιδιά τοΰ κόσμου δέν πάνε σχολείο. Απ αύτά πού πάνε, τά περισσότερα τό έγκαταλειπουν τό συντομότερο δυνατό. Οί περισσότερες χώρες τοΰ κόσμου δέν Ιχουν άλλη δυνατότητα παρά νά προσφέρουν μιά έλάχιστη μόρφωση στα παιδιά τους, ένώ παντού τά Ιξοδα γιά τήν παιδεία αυξάνονται μέ γρηγορότερο ρυθμό άπ δ,τι οί σχολικές έγγραφές καί τό έθνικό εισόδημα. Τά σχολεία είναι γιά τόν περισσότερο κόσμο αότό πού 6 συγγραφέας όνομάζει τά «καθιερωμένα στηρίγματα των προνομίων», καί τήν ίδια στιγμή δμως είναι τά κυριώτερα δργανα κοινωνικής κινητικότητας Άλλα μέ τί αντάλλαγμα άπέναντι στήν αληθινή μάθηση, στήν άληθινή δημιουργία καί στήν άληθινή δημοκρατία; Καί μέ ποιό τελικό άντάλλαγμα γιά τις κοινωνίες πού διαιωνίζονται μ αύτό τόν τρόπο; Αύτό είναι τό φόντο, δπου στηρίζεται τό σημαντικό, έκτεταμένο καί διορατικό βιβλίο τοΰ Έβερετ Ρέϊμερ. Ή πιό έπείγουσα προτεραιότητα στό θέμα τής μόρφωσης, είναι νά Ινδιαφερθοΰμε γιά τις δυνατές έναλλακτικές λύσεις στήν παιδεία, σχετικά μέ τό περιεχόμενο, τήν όργάνωση καί τή χρηματοδότησή της. Πάνω άπ δλα χρειαζόμαστε έπειγόντως έναλλακτικές άπόψεις πάνω στήν ίδια τήν παιδεία, στη φύση της καί στις δυνατές λειτουργίες της, στις κοινωνίες τοΰ μέλλοντος.

3 ΕΒΕΡΕΤ ΡΕΤΜΕΡ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΙΝΑΙ ΝΕΚΡΟ Μετάφραση Ρήνας Ζήση ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΕΡΓΟΣ

4 Τίτλος πρωτότυπόν Μετάφραση Σ τοίχε ιο&εσ ία Ε π ιμέλεια έξοχρύλλου 'Ολοκλήρωση τυπογραφικής εργασίας ) School is Dead Ρήνα Ζήση Μ. Γερονχής, Δερβενίων 46 Τηλ Τατιάνα Βολανάκη Δεκέμβρης 1976 Everett Reimer, 1971 Copyright για την έλληνικη έκδοση Εκδόσεις ΤΙ. Βέργος, Σόλωνος 128, Ά ϋήνα, Τηλ Κεντρική διάθεση Αθανάσιος Καστανιώτης, Ζ. ΙΙηγής 3, Τηλ

5 Σημείωση γιά τούς αναγνώστες Σ τήν Αμερική η λέξη «σχολείο» χρησιμοποιείται ακόμα με αυτό που of Ά γγλο ι εκδότες μου μοϋ λένε πώς είναι ή μεσαιωνική έννοια δηλαδή, περιλαμβάνοντας κάθε Εκπαιδευτικό Ίδρυμα κάθε έπιτιέδον, μαζί και τά Πανεπιστήμια. Τήν χρησιμοποιώ μ αυτή τήν έννοια. Έ μ ε ΐς οί Αμερικανοί βρισκόμαστε έπίσης πίσω και μέ άλλους τρόττους. Π ρέπει ακόμα νά μάθουμε, για παράδειγμα, πώς <5κόσμος δεν είναι τό στρείδι μας. Έξακολονθοΰμε νά πιστεύουμε πώς οί έπαναστάσεις γίνονται κυρίως με δπλα. Έξακολονθοΰμε νά έξαρτιόμαστε από ενα μίγμα επιστήμης και χρημάτων γιά νά λύνουμε τά σοβαρά προβλήματα μας. "Α ν και αυτοί οί αναχρονισμοί δεν είναι άγνωστοι στους άλλους λαούς, εξω άπ τήν Α μ ε ρική, που μιλούν αγγλικά, είναι, ευτυχώς, σ αυτους λιγότερο συνηθισμένοι καί Ίσως λιγότερο δηλητηριώδεις. Π ιστεύω δτι αυτό δφείλεται στήν καλύτερη έμπειρία παρά ατά καλύτερα γονίδια. Α ντή ή έμπειρία πώς υπάρχει ζωή μετά τήν αυτοκρατορία που dkv χρειάζεται νά πεθάνει κανείς γιά νά τήν απολαύσει, αυτή ή Ιστορία τής Βρετανικής Αυτοκρατορίας είναι τό σημαντικότερο διαθέσιμο στοιχείο γιά τήν υποστήριξη τής θεωρίας τής ειρηνικής επαναστατικής αλλαγής. Έφόσον ή ειρηνική επανάσταση είναι τό μήνυμά μου, εχω ελπίδες πώς τά εμπόδια τής ορολογίας ανάμεσα ok μένα καί στους μή *Αμερικανούς, αναγνώστες μον θ αντισταθμιστούν μέ τό πλεονέκτημα αύτοϋ τοΰ υπέροχου σχεδίου. 5

6

7 Εισαγωγή Τό βιβλίο αυτό είναι τό αποτέλεσμα μιας συζήτησης μ& τον Ίβάν "Ιλλιτς, nob κράτησε 15 χρόνια. Συζητήσαμε για πολλά θέματα, άλλα κυρίως για την παιδεία και τό σχολείο καί, τελικά, για τις λύσεις που ύπάρχουν στό θέμα των σχολείων. 'Ο,Ιλλιτς κι εγώ συναντηθήκαμε ατό Πουέρτο Ρίκο, όπου εϊχα πάει τό 1954, αάν γραμματέας τής Επιτροπής Ανθρωπίνου Δυναμικοϋ τής Κοινοπολιτειακής Κυβέρνησης, με τό καθήκον τον προσδιορισμού των αναγκών τον νησιού σε ανθρώπινο δυναμικό και τής κατάρτισης ενός έκτιαιδευτικοϋ προγράμματος που να τις ικανοποιεί. Τό Πουέρτο Ρίκο βρισκόταν τότε στην πορεία μιας γρήγορης Εκβιομηχάνισης, και οί υπολογισμοί μου έδειχναν πώ ς, αν οί ανάγκες τής οικονομίας οέ ανθρώπινο δυναμικό έπρόκειτο να Ικανοττοιηθοϋν, τότε οί ρυθμοί αποτυχίας ο δλόκληρο τό σχολικό σύστημα άπρεπε νά μειωθούν. Τά πάντα εγιναν προκειμένου νά μειωθούν αυτοί οι ρυθμοί καί πράγματι, μειώθηκαν για λίγο, άλλα τιολν σύντομα ήταν φανερό πώς ή μείωση αυτή ήταν σέ βάρος τοϋ ποιοτικού επιπέδου καί, έπομένως, ήταν χωρ'ις σημασία. Ό 'Ιλλιτς ήρθε ατό Πουέρτο Ρίκο τό 1956, υστέρα από πρόσκληση τοϋ καρδινάλιου Σπέλμαν, για νά οργανώσει να Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για ίερεϊς τής Ν. Ύ όρκης, που ανήκαν σε ένορίες Πορτορικανών μεταναστών. Σύντομα βρήκαμε κοινά ενδιαφέροντα και πολλά κοινά οημεΐα και προβλήματα τής Εκκλησίας και τοϋ σχολείου. Τό 1960, δ "Ιλλιτς εφυγε γιά τό Μεξικό 1 1. Τό Ίβάν "Ιλλιτς, ή Φιοντόρα Στανκώφ καί 6 ιερέα; Τζέρρυ Μόρρις ίδρυσαν τήν CIDOC, ποϋ αρχικά δνομάστηκε Κέντρο Ιίολιτικΐ,ς Διαμόρφωσης, στή Κοοερναβάκα. Τά πρδτα Ιξη χρόνια τό κέντρο άοχολήθηκε κυρίως μέ Ικπαιδεοτικά προγράμματα αποστολών στή Λατινική Λ-

8 καί, νοτερά άπό λίγο, έφυγα κι εγώ γιά τήν Ονάαιγκτον, για νά Εργαστώ στήν Σνμμαχία γιά την Πρόοδο. "Αρχίσαμε νά μ ε λετάμε συγχρόνως τά προβλήματα τής τιαιδείας στη Λατινική Αμερική, που Εμφανίζονταν όμοια με τοΰ Πουέρτο Ρίκο, άλλα σε μια Εκτεταμένα μεγαλύτερη κλίμακα. Πολύ γρήγορα είδαμε κι οί δνό μας καθαρά, δτι οί χώρες τής Λατινικής Αμερικής γιά τιολλά χρόνια δέν ϋά είχαν τήν δυνατότητα νά προσφέρουν σχολεία σέ δλα τά παιδιά τονς. Τήν Ίδια, δμως, στιγμή ή εκπαίδευση εμφανιζόταν σαν ή δασική ανάγκη των χωρών αυτών. Ό χ ι σύμφωνα με τή δική μας γνώμη μόνο, άλλα καί τή γνώμη των πολιτικών κομμάτων και των ηγετών τών χωρών αυτών. Τό 1968 αρχίσαμε μιά Επίσημη ερευνά πάνω σ αντό τό δίλημμα καΰώς καί στους δυνατούς τρόπους Επίλυσής τον. Ή άνάλ,νσή μας γιά τά σχολεία γρήγορα έπεκτά&ηκε καί αε αλλονς θεσμούς καθώς και στη δομή τής κοινωνίας πού τά σχολεία υπηρετούν. Αρχικά νομίσαμε πώς τό σχολείο είναι $νας βραδυκίνητος δεσμός σέ μιά δλο καί πιο άτιοδοιική τεχνολογική κοινωνία. Αργότερα θεωρήσαμε τά σχολεία σά μιά απαραίτητη υποστήριξη γιά μιά τεχνολογική κοινωνία τιού ή Ιδια από μόνη της δεν είναι βιώσιμη. Ό άπλούστερος τρόπος περιγραφής τών αντιθέσεων αυτής τής κοινωνίας είναι ή Υπογράμμιση τής υπόσχεσης πού δίνει, απεριόριστης προόδου γιά απεριόριστο αριθμό ανθρώπων. Ό παραλογισμός τον Ισχυρισμόν αντοϋ είναι φανερός άττό τήν αναγνώριση τής ανάγκης γιά τόν ΐλεγχο τών γενμερική. Αδτή ή περίοδος τελείωσε τόν καιρό περίπου πού δ "Ίλλιτς δημοσίευσε Ενα άρθρο, στό περιοδικό τών Ιησουιτών «Αμερική», μέ τδν τίτλο «Ή άσχημη δψη τής φιλανθρωπίας», πού έθετε σέ σοβαρή αμφισβήτηση τήν ιδέα αποστολής Βορειοαμερικανδν στίς χδρες τοο Τρίτου Κόσμου. Ά π δ τδ 1967 ή C ID O C έχει συγκεντρωθεί στήν άνάλυση διαφόρων συγχρόνων θεσμών καί Ιδιαίτερα τοδ σχολείου. Κατά τήν περίοδο αύτή ή CIDOC δργάνωσε τδ σεμινάριο πάνω στίς Εναλλακτικές λύσεις στό θέμα τής παιδείας, πού διευθύνω έγώ. Ή CIDOC είναι ένα μέρος δπου συναντιοδνται οί άνθρωποι πού θέλουν νά διδάξουν. Δέν Ιχει πρόγραμμα, ο8τε έπιχορηγήσεις, διπλώματα ή πιστοποιητικά, καί δέν απαιτεί Ακαδημαϊκά προσόντα άπδ το&ς μαθητές ή τούς δασκάλους της. Οί μαθητές καί οί δάσκαλοι έρχονται στή CIDOC άπ δλα τά μέρη τοδ κόσμου, καί κυρίως άπδ τή Βόρειο Αμερική. 'Η συνεννόηση γίνεται στά άγγλικά, ισπανικά, γαλλικά, γερμανικά καί πορτογαλικά καί, καμιά φορά, καί σ άλλες γλδσσες. Ή ισπανική γλώσσα διδάσκεται έντατικά σάν έπάγγελμα,

9 νήσεών, αλλά ό έλεγχος των γεννήσεων έξαρτάται ό 'ίδιος and τήν πρόοδο. Ακόμα και μέ τον σημερινό ρυϋμό αύξησης τοϋ πληΰυσμοϋ, τήν μέρα πού τά παιδιά ϋά μπορούν νά φοιτοϋν Οτά σχολεία τόσο χρονικό διάστημα ώστε νά μηοροϋν, τά σχολεία, νά επιδρούν σημαντικά πάνω στο ρυϋμό γεννήσεων, ό πληθυσμός τής γης ϋ'αχει ήδη τριπλασιαστεί. Και αυτό Ισχύει χρησιμοποιώντας συντηρητικούς υπολογισμούς. "Αν οί σύγχρονες ιατρικές τεχνικές γίνονταν προσιτές σέ ευρύτερη κλίμακα, ό ρυΰ'μός αύξησης τον πληϋναμον τής γής &ά διπλασιαζότανβ Ε μείς εχουμε αρκετό αέρα και αναπνέουμε μόνο και μόνο γιατί αφήνουμε τά φτωχά μωρά νά πεϋαίνονν με ρυϋμό δέκα φορές μεγαλύτερο an δ,τι τά προνομιούχα μωρά. Τήν περασμένη δεκαετία ό πραγματικός ρνϋμός με τόν όποιο τά άγαϋά των μοντέρνων ϋ'εσμών έτιεκτάϋηκαν καί στους αδικημένους άνϋ ρώτωνς τοϋ κόσμου είναι έλάχιστα μεγαλύτερος από τόν ρνϋ'μό αύξησης τον πληϋναμον. Σ ε μια κατά κεφαλή βάση τά άτομα ώφελήϋηκαν οριακά, αν οκρελήϋηκαν καθόλου. Μ έρος τοϋ προβλήματος βρίσκεται στην αδυναμία των μοντέρνων δεσμών, μαζι και των σχολείων. Τό μεγαλύτερο, δμως, μέρος τοϋ τιροβλήματος βρίσκεται στην υπόσχεση γιά απεριόριστη πρόοδο. Οπως ό κόσμος 8χει τώρα όργανωϋει, τό βιοτικό Επίπεδο στην Ινδία μπορεΐ ν ανεβεί μόνο αν ανεβεί τό βιοτικό επίπεδο στις Η ΊΊΑ. Π αρ ολ αυτά, μια αύξηση τοϋ μέσου εισοδήματος στϊς Η Π Α κατά 3ο)ο είναι δύο φορές τό συνολικό εισόδημα τοϋ μέσου Ινδόν. Ή αύξηση τής παγκόσμιας κατανάλωσης, ωστε νά φτάοει τό επίπεδο των Η Π Α, ϋά είχε σάν αποτέλεσμα τήν αύξηση τής κατανάλωσης καυσίμων υλών κατά πενήντα φορές, τήν αύξηση τής χρήσης σιδήρου κατά εκατό φορές και τής χρήσης Άλλων μετάλλων πάνω από διακόσιες φορές. Μ όλις αυτά τά επίπεδα ηλησιάοουν τό επίπεδο κατανάλο>οης στις Η Π Α ϋά τριπλασιαστούν ξανά καϋχος επίσης και ό πληϋνσμός τής γή ς. Τέτοιοι υπολογισμοί όδηγοϋν σε συμπεράσματα τόσο παράλογα, δσο και ή βάση άπ όπου προέρχονται. Λεν είναι δυνατό 2. 'Ο σημερινός ρυθμός αδξησης τοο πληθυσμοβ στήν Κόστχ Ι ίχχ είναι τριπλάσιος τοΰ σημερινού παγκόσμιου ρυθμοϋ. ('Ενωμένα "Εθνη, Λη μογραφικές Στατιστικές, Ε τή σ ιες Αναφορές).

10 νά υπάρχει πρόοδος χω ρίς τέλος. Κ αί δμως τά σχολεία και τά άλλα σύγχρονα Ιδρύματα αυτό υπόσχονται. Α υτή είναι και ή υπόσχεση τής επιστήμης και τής τεχνολογίας, που δέν περιορίζεται άπό τήν λογική. Α υτή εϊναι ή υπόσχεση, τιου γέννησε τά σχολεία και τούς μοντέρνους θεσμούς, που κι αυτοί μέ τή σειρά τους τήν προπαγανδίζουν. Τ ά σχολεία είναι ουσιώδες στοιχείο ενός κόσμου οπού ή τεχνολογία βασιλεύει. Ο ί αντιθέσεις ενός τέτοιου κόσμου αρχίζουν νά γίνονται φανερές. Απεικονίζονται καλύτερα στό σχολείο και μπορούν νά διορθωθούν αν ή εκπαίδευση άπελενθερωθεϊ άπό τό σχολείο, ώστε οί άνθρωποι νά μπορέσουν νά μάθουν τήν αλήθεια σχετικά μέ τήν κοινωνία, μέσα στήν δτιοία ζοϋν. Σ τή ν τιορεία τής τιαραπάνω ανάλυσης, αναπτύχθηκε μιά ερμηνεία τής ιστορίας τοΰ άνθρώπον, τήν οποία, αν και σύντομη καί ατελή, πρέπει ό αναγνώστης νά προσεταιριστεί. Οταν οί τεχνικές, οί θεσμοί και οί ιδεολογίες ήταν πρωτόγονες, οί Άνθρωποι ζονσαν μέσα σέ σχετική Ισότητα και ελευθερία επ ειδή δέν υπήρχαν έπαρκή μέσα κυριαρχίας. Κ αθώ ς οί τεχνικές, οί θεσμοί και οί Ιδεολογίες αναπτύσσονταν, Μρχισαν νά δημιουργούν καί νά διατηρούν σχέσεις κυριαρχίας και προνομίου. Από τή στιγμή έκείνη, οί κοινωνίες που πέτνχαν νά κυριαρχήσουν πάνω οέ άλλες, έτιομένως και ή παγκόσμια ιστορία, χαρακτηρίζονται άπό μία άλληλθκ ρΐαρ%ία και προσώπων σέ σύγκρουση μέ προσπάθειες γιά τήν καθιέρωοη Ισότητας. Κ αθώ ς ή άποτελεσματικότητα τών τεχνικώ ν μέσων αυξάνεται και οί ιδεολογίες κερδίζουν οέ διορατικότητα, αρχίζουν συνεχώ ς ν απειλούν μέ διατάραξη τήν προνομιακή δομή τής κοινωνίας. Ο ί Θεσμοί χρησιμοποιούνται σαν αντίδραση στίς ααιειλές αυτές, ελέγχοντας τή χρήση τών τεχνικών μέσων καί διαστρεβλώνοντας τις Ιδεολογίες. Κ αθώ ς έκδηλώνονται επαναστατικά κινήματα, οί θεσμοί άναδιαρθρώνονται σέ μιά ευρύτερη βάση, έπεκτείνοντας τά προνόμια σέ περισσότερους άνθροοπούς, αλλά πάντοτε, τήν Ίδια στιγμή, διατηρώντας τή δομή τών προνομίων. Αυτή ή άποψη δέν οδηγεί αναγκαστικά σέ μιά τζεφ φερσονιακή3 ύτιοψία τών Θε- S. θωμάς Τζέφφερσον ( ). Συντάκτης τής Διακήρυξης 10

11 ο,υιών. Π αρά τά ιστορικά στοιχεία, ή δυνατότητα δημοκρατικών ϋ'εσμών παραμένει, έφόσον οί ανϋρωποι ϋά είναι αποφασισμένοι νά χρησιμοποιήσουν τους ϋεαμούς αυτούς γιά δημοκρατικούς σκοπούς. Θά ήϋελα νά μπορούσα νά πώ δτι ή παραπάνω παράγραφος περιέχει και την τελευταία υπεραπλοΰατενοη τοϋ βιβλίου αύτοϋ. Δυστυχώς δεν μπορώ. Προοπά&ηοα νά έπικυρώνω τούς ισχυρισμούς μου, νά παρουσιάζω αποδείξεις γ ι αυτούς, νά δώσω στοιχεία πού νά τούς έπιβεβαιώνουν καί νά δικαιώσω τις αξιολογήσεις μου, αλλά δεν περιμένω νά Ικανοποιήσω τούς κανόνες τής ακαδημαϊκής μόρφωσης. Γ ιά νά τδ πετύχω αυτό ϋά επρεπε νά γράψω τό βιβλίο αυτό όχι τώρα, αλλά ενα τελείω ς διαφορετικό βιβλίο υστέρα από είκοσι χρόνια. Προτίμησα, δμως, νά τό γράψω τώρα γιατ'ι ϋέλω νά ζήσω ώστε νά τό δώ νά γίνεται μιά αύτοεκπληρούμενη προφητεία. " Υστερα από έίκοοι χρόνια μπορεΐ Ίσως νά μη ζώ. Ή άποψή μου γιά την ιστορία δεν καταλήγει σε μιά αμερόληπτη έκτίμηοη των σχολείων, ούτε τής κοινωνίας όπου ανήκουν, αλλά σε μιά καταγγελία και τών δύο. Τ ά σχολ-εία αντιμετω πίζονται ώς στερεότυπο παρά ώς δροι συγκεκριμένης άνϋρώπινης συμπεριφοράς. Τά σχολεία είναι, απλώς, πολύ μεγάλα γιά νά συμπεριφερϋονν συγκεκριμένα. 01 εναλλακιικες λύσεις ατό ζήτημα τών σχολείων, έφόσον άντιτίϋενται σέ μιά άπλή μεταρρύθμιση, απαιτούν νά προχωρήσει κανείς, πέρα από την εμπειρία τών ατόμων, ok μιά ανάλυση τών ουσιωδών χαρακτηριστικών τών σχολείων. Π αρ ολ αυτά, αντιμετωπίζοντας άφηρημένα τό ϋέμα, οί ανϋρωποι δύσκολα ϋά αναγνώριζαν τόν εαυτό τους οάν μαϋητές, δασκάλους η γονείς ή σέ όποιοδήποτε αλλο συγκεκριμένο ρόλο σέ σχέση μέ τό σχολείο. Μ ερικοί Ίσως νά αίοϋανϋοϋν τόν εαυτό τους σά νά παίζει τόν ρόλο τοΰ προδότη σέ μιά συνωμοσία αδικίας. Αλλά αυτό ϋά άτιοτελοΰσε μιά λαϋεμένη άντίληψ>η τοΰ βιβλίου. *Υπάρχουν Άδικοι ανϋρωποι στον κόσμο, και ό κόσμος είναι τής Ανεξαρτησίας τδν ΗΠΑ. Τπέρμαχος τής αύτονομίας τών πολιτειώ ν. 'Ιδρυτής τοδ Ρεπουμπλικάνικου Κόμματος καί πρόεδρος των ΙΙΙΙΛ. Σ.τ.Μ.

12 άδικος, αλλά δεν είναι οί άδικοι αν&ρωποι, που κυρίως τόν έφτιαξαν έτσι. Ό κόσμος εϊναι άδικος επειδή βασίζεται κυρίως σέ λανθασμένους θεσμούς. Αυτοί οι θεσμοί, με τή σειρά τους, δεν εΐναι τίποτα αλλο παρά οι συλλογικές συνήθειες τών ατόμων, αλλά τά Άτομα μπορει νά έχουν κακές συνήθειες χωρίς νά είναι κακοί άνθρωποι. Γενικά, οί άνθρωποι δεν εχονν συνείδηση τών συνηθειών τους, ιδιαίτερα τών καθιερωμένων συνηθειών τους. Ή θετική θέση αυτού του βιβλίου είναι πώς οί ανθρωτιοι φ ο ρούν νά συνειδητοποιήσουν τις κακές καθιερωμένες συνήθειές τους και νά τις αλλάξουν. Ό κόσμος θά ήταν τότε καλύτερος, φτιαγμένος άπό άνθρώτιους ακόμη άτελεις. Υπάρχουν, βέβαια, ορισμένοι άνθρωποι που ξέρουν πώς έχουν κακές συνήθειες, άλλά δέν θέλουν νά τις αλλάξουν. Και ύττάρχουν και άλλοι πού δέν εξετάζουν τις κακές τους συνήθειες άπό φόβο οτι ή συνείδησή τους θά διαταραχθετ. Αυτό εΐναι τό χειρότερο που μπορει νά πει κανείς γιά τόν περισσότερο κόσμο. 9Αρκεί, ομως, νά εξηγήσουμε πόσο πιό χειρότερος μπορει νά εΐναι δ κόσμος άπό τους άι^θρώπους που ζοϋν σ9 αυτόν. Ί Ι πραγματικότητα σχετικά μέ τά σχολεία είναι και τά δύο' καί καλύτερη και χειρότερη απ 8,τι περιγράφηκε εδώ. 'Ά λ λοθι έχουν καταφέρει κάτι παραπάνω άτώ μιά συγκεκριμένη τιεριγραφή καί ή εργασία τους άποτελεΐ ενα απαραίτητο βοήθημα στήν παρούσα ανάλυση. Ό Τόμ Μπράουν, ό Τσάρλυ Μπράουν, ή δεσποινίς Πήτς και τά τιαιδιά και οι δάσκαλοι άπό τις αφηγήσεις του Τζώρτζ Ντένισον * και του Τζόταθαν Κοζόλ, 5 εΐναι μερικά παραδείγματα άπό τιροσπά^ειες πού εγιναν γιά τήν παρουσίαση τής πραγματικότητας του σχολείου. αενα μοντέλο γενικής περιγραφής και ανάλυσης τής θεσμικής συμπεριφοράς υ πάρχει στό βιβλίο του Φλόνντ Άλτιορτ μέ αυτό τόν τίτλο. 6 Λ υ πάμαι γιατί ή αναγνώριση ενός τόσο μεγάλου δάσκαλου πού τόν συναντούμε εξω άπό τό σχολείο πρέπει νά συνοδευθει άπό τά στοιχεία, μιας τόσο φτωχής γνώσης. 4. Τ ζώ ρτζ Ντένισον, Οί ζω ές τβ ν π αιδιώ ν: βη Ιστορία τοο πρώτου σχολείου του δρόμου, R a n d o m H ouse, Τζόναθαν Κοζόλ, «θάνατος σέ νεαρή ήλικίοο» P engu in Φλόυντ "Αλπορτ, «θεμιτή Συμπεριφορά», C hapel Hill Press

13 Αυτό τό βιβλίο οφείλει πολύ περισσότερα άτι δοα μπορώ νά &υμηϋώ, χωρίς νά υπολογίσουμε αυτούς στούς οποίους χρωστώ ευγνωμοσύνη. Μερικούς, δμως, πρέπει νά τούς ξεχωρίσω. 91Αν δεν υπήρχε ή έπιμονή του Ράλφ Μπόρσον μπορεΐ νά μην εϊχε γραφτεί ποτέ. Ή συνεργασία πού μου πρόσφερε ή CIDOC, %ταν ζωτικής σημασίας και μου έτιέτρεψε νά εργαο&ώ έκτενώς με τον Ιλλιτς, νά δημοσιεύσω προηγούμενα χειρόγραφα και νά τά συζητήσω με σπουδαστές και με συνεργάτες της. Πολλοί εκπαιδευτικοί, οικονομολόγοι και πολιτικοί ηγέτες τής Λατινικής Αμερικής, τών Η Π Α και τής Ευρώπης έλαβαν μέρος στην άνάλυση πού ό νιλλιτς κι εγώ διευρύναμε. Οί περισσότεροι άναφέρονται στο κείμενο και στις σημειώσεις. Θέλω επίσης ν* αναγνωρίσω τήν ανεκτίμητη βοήθεια πού μου πρόσφεραν, κατά τήν έκδοση, ό Ύζόρνταν Μπίσοπ, ό Τζών Χόλτ, ή Μάνικα Ρέυμοντ, ή Τζόαν Ρεμπλ και ό Ντένις Σάλλιβαν και πολλοί αλλοι σπουδαστές τής CIDOC με τούς οποίους συζήτησα παλαιότερα χειρόγραφα. Το χρέος πού οφείλω στή γυναίκα μου, στούς γιούς καί τις κόρες μου, γιά χρόνια κριτικής συζήτησης σχετικά με τό σχολείο και τά αλλα ζητήματα τής ζωής, δ&ν είναι μικρότερο. Κανείς άπο τούς συνεργάτες μου δεν είναι αμεσα υπεύθυνος γιά ό,τιδήτιοτε αναφέρει at σ αυτό τό βιβλίο.9ακόμη και ο ν Ιλλιτς μπορει νά διαφωνεί μέ ορισμένα σημεία του. "Οταν ϋά Βχ&ι έκδοϋ'ει είναι πολύ πιθανό νά διαφωνώ κι εγώ. (Μ 9 αυτή τή φράση τελείωνε ή εισαγωγή στο πρώτο χειρόγραφό μου πού δημοσιεύτηκε, γιά πρώτη φορά, από τήν CIDOC στήν Κουερναβάκα τοϋ Μεξικού, τό Τέσσερα κεφάλαια άπ αυτό έχουν αφαιρεθει και προστέθηκαν οκτώ καινούργια. CH φράση εξακολουθεί νά ισχύει).

14 «*Αν οί καρχαρίες ήταν άνθρωποι», ρώτησε τόν κύριο Κ., ή κόρη τής σπιτονοικοκύρης του, «θά φερόντουσαν τότε καλύτερα στά μικρά ψαράκια;» «Βέβαια», άπάντησε αύτός, «άν οί καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θά Εκτιζαν στή θάλασσα γερά κουτιά γιά τά μικρά ψαράκια. ΈκεΤ μέσα θά έβαζαν δλων τών ειδών τις τροφές, φυτά καί μικρά ζωάκια. Θά πρόσεχαν &στε τά κουτιά νά έχουν πάντα φρέσκο νερό, καί θά έπαιρναν κάθε άπαραίτητο μέτρο δγιεινής. Όταν, γιά παράδειγμα, κανένα ψαράκι θά πληγωνόταν στά πτερύγιά του, θά τοο τό έδεναν άμέσως, ώστε νά μή πεθάνει μέσα στους καρχαρίες προτοδ νά έρθει ή ώρα του. Γιά νά μήν είναι τά ψαράκια ποτέ λυπημένα θά γίνονταν μεγάλα πάρτυ στό νερό. Γιατί τά εύτυχισμένα ψάρια είναι πιό νόστιμα άπό τά λυπημένα. Καί, φυσικά, θά υπήρχαν καί σχολεία στά μεγάλα κουτιά. Έκει τά μικρά ψαράκια θά μάθαιναν πώς νά μπαίνουν κολυμπώντας στό στόμα τών καρχαριών, θά χρειάζονταν, γιά παράδειγμα, γεωγραφία γιά νά μπορούν νά βρουν τούς καρχαρίες πού θά τεμπέλιαζαν κάπου έκει. Τό κύριο μάθυ^μα θά ήταν, φυσικά, ή ήθική μόρφωση τών μικρών ψαριών, θά διδάσκονταν πώς τό σπουδαιότερο και τό ώραιότερο πράγμα γιά ένα μικρό ψαράκι είναι νά προσφέρει τόν έαυτό του χαρούμενα, καί πώς δλα πρέπει νά πιστεύουν στούς καρχαρίες, καί πάνω άπ* δλα δταν λένε πώς θά φτιάξουν ένα ώραΐο μέλλον, θά τά μάθαιναν δτι τό μέλλον τους είναι σίγουρο μόνο έφόσον μάθουν νά ύπακούουν. Καί πώς πρέπει νά άποφεύγουν δλες τις ταπεινές, Ολιστικές καί μαρξιστικές τάσεις καί νά πληροφοροον άμέσως τούς καρχαρίες άν κάποιο άπ* αδτά θά είχε τέτοιες τάσεις... Άν οί καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θά δπήρχε, βέβαια, καί τέχνη, θά υπήρχαν ώραΐες εικόνες μέ δόντια καρχαριών, σέ δπέροχα χρώματα, μέ τά στόματά τους καί τούς λαιμούς τους σά γνήσια γήπεδα δπου κανείς μπορει νά κυλιστεί καί νά παίξει. Τά θέατρα στό βυθό τής θάλασσας θά έδειχναν έργα μέ μικρά ήρωικά ψαράκια νά κολυμποον ένθουσιασμένα μέσα στό λαιμό τών καρχαριών, καί ή μουσική θά ήταν τόσο δμορφη πού θά δδηγουσε τά ψαράκια σά σέ δνειρο, καί αύτά κάνοντας τις πιό δμορφες σκέψεις θά κυλούσαν μέσα στό λαιμό τών καρχαριών. Καί θά δπήρχε, βέβαια, καί θρησκεία... πού θά δίδασκε δτι ή άληθινή ζωή άρχίζει ούσιαστικά μέσα στά στομάχια τών καρχαριών. Καί άν οί καρχαρίες ήταν άνθρωποι, τότε τά μικρά ψάρια θά έπαυαν νά είναι ίσα μεταξύ τους, δπως τώρα. Μερικά θά εΐχαν θέσεις καί θά ήταν πάνω άπδ τ* άλλα. Καί τά μεγαλύτερα ψάρια θά είχαν δικαίωμα νά τρώνε τά μικρότερα. Καί αύτό θά ήταν δπέροχο γιά τούς καρχαρίες, γιατί τότε θά μπορούσαν νά καταβροχθίζουν άκόμα μεγαλύτερες μπουκιές. Καί τά πιό σπουδαία άπό τά μικρά ψάρια, αύτά πού θά είχαν θέσεις, θά διάταζαν τά άλλα. Καί θά γινόντουσαν δάσκαλοι, άξιωματικοΐ καί μηχανικοί πού φτιάχνουν κουτιά. Μέ λίγα λόγια, θά μποροοσε νά δπάρξει πολιτισμός στή θάλασσα μόνο άν οί καρχαρίες ήταν άνθρωποι». Μπέρτολτ Μπρέχτ: Kalendergescichten

15 1. Γιατί κατηγοροΰνται τά σχολεία Τό μεγαλύτερο ποσοστό τών παιδιών, σ5 δλον τόν κόσμο, δεν πηγαίνει σχολείο. Τά περισσότερα απ τα παιδιά πού πανε, τό έγκζταλείπουν υστέρα άπό λίγα χρόνια. Οί περισσότεροι άπ αύτούς πού άρχισαν μ έπιτυχία τό σχολείο δέν κατορθώνουν νά προχωρήσουν σ ενα ψηλότερο έπίπεδο. Τά στοιχεία της UNESCO δείχνουν δτι μόνο σέ μιά μικρή μειοψηφία κρατών τά μισά από τά παιδιά κατορθώνουν νά τελειώσουν τό δημοτικό,1 "Ολοι, δμως, μαθαίνουν κάτι άπ5 τό σχολείο. Αύτοί, πού ποτέ δέν κατάφεραν νά πανε, μαθαίνουν δτι τά αγαθά τής ζωής δέν είναι γι αύτούς. Αύτοί, πού τό έγκαταλείπουν γρήγορα, μαθαίνουν δτι δέν είναι άξιοι γιά νά άπολαύσουν τά άγαθά τής ζωής. Καί αύτοί, πού δέν καταφέρνουν νά προχωρήσουν πέρα άπ* τό σχολείο, μαθαίνουν πώς τό σύστημα μπορεί νά χτυπηθεί, δχι, δμως, άπό τούς ίδιους. "Ολοι τους μαθαίνουν δτι τό σχολείο είναι τό μονοπάτι πρός τήν εγκόσμια σωτηρία καί αποφασίζουν πώς τά παιδιά τους θά φθάσουν ψηλότερα άπ3 δ,τι οί ίδιοι? Γιά τούς περισσότερους άπ αύτούς πού άνήκουν στή σημερινή γενιά, οι έλπίδες τους, πώς τά παιδιά τους θά ώφεληθοϋν απ τό σχολείο περισσότερο άπό τούς ίδιους, θά άποδειχθουν μάταιες. Τά σχολεία είναι πολύ άκριβά γιά τήν πραγματοποίηση αύτών τών έλπίδων. Γιά πολλούς ισως οί έλπίδες αύτές νά φαίνονται πραγματοποιήσιμες, καί πάλι δμως τά φαινόμενα δημιουργουν αυταπάτες 1. Σύμφωνα μέ στοιχεία τής Unesco, ακόμα καί στίς πιό αναπτυγμένες χώρες μόνον Ινα μικρό τμί)μα τών μαθητών τ9)ς πρώτης τάξης τοϋ δημοτικοΰ τελειώνει τό δημοτικό. (Unesco, Στοιχεία Εγγραφών, 'Ετήσιες Αναφορές). 2. Ή Ανάπτυξη αύτή' τής αντίληψης τής κοινωνίας, άναφέρεται στό βιβλίο τοο Ρέυμοντ Γουΐλλιαμς, Κουλτούρα καί Κοινωνία, 17ΚΟ , Penguin 1961.

16 πού Αναζωπυρώνονται άπό τήν πληθωριστική ύποτίμηση τών ακαδημαϊκών χαρτιών- "Ολο καί περισσότερα διπλώματα θά δίνονται, άλλα θά σημαίνουν δλο καί λιγότερα πράματα, καί ώς πρός τήν δλη καί τό περιεχόμενο τής μάθησης, άλλα καί ώς πρός τά έπαγγελματικά προσόντα καί τό πραγματικό εισόδημα. Σ δλες τίς χώρες, τά σχολικά έξοδα αυξάνονται γρηγορότερα άπ δ,τι οί σχολικές Ιγγραφές καί τό Ιθνικό εισόδημα. Hap δλο πού ή συμμετοχή τών σχολικών έξόδων στό εθνικό εισόδημα Ιπιτρέπει τήν άργή αύξησή τους, καθώς τό Ιθνικό εισόδημα ανεβαίνει, έν τούτοις, δέν μπορει νά εξακολουθήσει ή άνοδος τών σχολικών έξόδων μέ τήν σημερινή άναλογία. Στό ΙΙουέρτο Ρίκο, γιά παράδειγμα, τό 1965, τό Ιθνικό είσόδημα ήταν δέκα φορές μεγαλύτερο άπό τό είσόδημα τού Στήν περίοδο αύτή, οί σχολικές έγγραφες ήσαν περισσότερο άπό διπλάσιες, Ινώ τά σχολικά Εξοδα πολλαπλασιάσθηκαν 25 φορές.3 Κι δμως, άκόμα καί τό 1965, λιγότεροι άπό τούς μισούς ΙΙορτορικανούς μαθητές συμπλήρωσαν τά Ιννιά σχολικά χρόνια 4 καί ή άναλογία τών μαθητών πού έφτασε στίς μεγαλύτερες τάξεις χωρίς νά μάθουν άνάγνωση ήταν μεγαλύτερη άπό δ,τι πριν 25 χρόνια. Τό Πουέρτο Ρίκο, μέ τούς απόλυτους ρυθμούς ανάπτυξής του, δέν άποτελεΐ, βέβαια, τυπικό παράδειγμα, είναι, δμως, τυπικό παράδειγμα, ώς πρός τίς ζωτικές σχέσεις τών ρυθμών αυτών μεταξύ τους. Πίνακες πού καταρτίσθηκαν πάνω στά έξοδα, τών άφρικανικών καί τών άσιατικών χωρών γιά τήν έκπαίδευση, καί πού Ιπιβεβαιώνονται άπό τό Διεθνές Ινστιτούτο Εκπαιδευτικού Προγραμματισμού, αντανακλούν τήν ίδια εικόνα, καθώς καί μελέτες στή Βρετανία καί στίς περισσότερες χώρες τής Δυτικής Εύρώπης.5 6 Τελευταίες μελέτες στίς ΗΓΙΑ άναφέρουν δτι θά χρειαζόντουσαν ογδόντα δισεκατομμύρια δολλάρια έπιπλέον, προκειμένου' νά πρα- 3. «Τό Δημόσιο Σχολείο», μία εικονογραφημένη Αναφορά, Τμήμα Δημοσίας Εκπαίδευσης, Κοινοπολιτεία τοΰ Πουέρτο Ρίκο, Τό Δημόσιο Σχολείο, Μονογραφές, Διεθνές ΊνστιτοΟτο ΈκπαιδευτικοΟ Προγραμματισμοί!, Παρίσι. 6. Σύμφωνα μέ τά στοιχεία τοο Όργανισμοδ Οικονομικής και Πολιτιστικές Ανάπτυξης γιά τίς χώρες - μέλη (Παρίσι). Μελέτη No 1, γιά τό Συνέδριο πάνω στήν Πολιτική Μορφωτικής Άναπτόξεως. 1 6

17 γματοποιηθοϋν ot έκτιμήσεις τών έκπαιδευτικών σχετικά μέ τις ά- παιτήσεις ένδς έπαρκοΰς σχολικοο συστήματος.7 Ακόμα καί ή διευθέτηση τοΰ πολέμου στήν Ινδοκίνα θά άπαιτοΰσε μόνο ενα μικρδ τμήμα αύτοΰ τοΰ ποσού Τό συμπέρασμα είναι άναπόφευκτο: καμία χώρα στόν κόσμο δέν είναι ίκανή νά προσφέρει στο λαό της τήν Ικπαίδευση πού άπαιτεΐται, μέσω τών σχολείων. "Αν έξαιρέσουμε λίγες πλούσιες χώρες, καί μερικές άλλες πού, άκόμα, δέν Ιχουν έκτεθεΐ στό δηλητήριο τής άνάπτυξης, καμιά χώρα στδν κόσμο δέν μπορεΐ νά προσφέρει στό λαό της τά σχολεία πού ζητα άπ τούς πολιτικούς άρχηγούς του 01 συνεχείς προσπάθειες γιά τήν Ικανοποίηση της ζήτησης κολλεγιακών σπουδών, πού ύπάρχει στις ΗΠΑ, θά καταδίκαζαν τήν μειονότητα τών μαύρων, καθώς καί άλλων φυλών, σέ μιά άτέλειωτη προσμονή γιά επαρκή μόρφωση. Ή Ινδία, ή Νιγηρία καί ή Βραζιλία, γιά γενιές, δέν θά μπορούν παρά ν άρνοϋνται στήν πλειοψηφία τών λαών τους τά πάντα, έκτός άπό μία έλάχιστα στοιχειώδη Ικπαίδευση, προκειμένου νά μπορεΐ μία έλάχιστη μειοψηφία νά άπολαμβάνει τά άγαθά τής παιδείας, πού καί αύτή, σέ σύγκριση μέ τό Ιπίπεδο τών ΗΠΑ, θεωρείται άξιολύπητα άνεπαρκής. Οί οικονομολόγοι, πού άσχολοονται μέ θέματα άνάπτυξης, όποστηρίζουν πώς οί χωρικοί τής Ινδίας, οί θεριστές τής Άλαμπάμα καί αύτοί άπό τό Χάρλεμ πού πλένουν πιάτα, δέν χρειάζονται περισσότερη μόρφωση παρά μόνο δταν δ κόσμος θά είναι σέ θέση νά τούς άπορροφήσει σέ καλύτερα έπαγγέλματα. Τά έπαγγέλματα δμως αύτά θά δημιουργηθοϋν άπό άλλους, πού πρέπει, έπομένως, νά Ιχουν προτεραιότητα στό θέμα τής μόρφωσης. 8 Αύτό, δμως, τό επιχείρημα άγνοεΐ πολλά οικονομικά, δημογραφικά καθώς καί πολιτικά γεγονότα τής ζωής. Ή οικονομική άνάπτυξη, δπου ύπάρ- 7. Οί εκτιμήσεις αύτές βασίζονται σέ δΰο μελέτες πού τις άνάλαβε τό 1969 τό Γραφείο Εκπαίδευσης τών ΗΠΑ. Δΰο δμάδες έκπαιδευτών, πού έργάσθηκαν Ανεξάρτητα, άνέλαβαν νά έκθέσουν τις άνάγκες τής στοιχειώδους καί μέσης έκπαίδευσης. Αδτές οί στατιστικές δέν δημοσιεύθηκαν, άλλα τά Αποτελέσματα διατίθενται άπό τόν Κ. Πάρσλεϋ, Διευθυντή τοί) Γραφείου Όργανώσεως καί Μεθόδων, Υπουργείο Υ γείας, Εκπαίδευσης κα\ Εύημερίας. 8. Φρέντερικ Χάρμπισον καί Τσάρλς Α. Μέγιερ, Ανθρώπινο Δυναμικό καί Εκπαίδευση: Περιφερειακές Μελέτες γιά τήν Οικονομική Άνάπτυξη, Me G raw - Hill,

18 χει, βελτιώνει κυρίως τό βιοτικό επίπεδο έκε,ίνων, πού ήδη ζοον άνετα, φουσκώνει τούς προϋπολογισμούς τής Ασφάλειας καί τού στρατού, καί υποστηρίζει τίς άγορές τών πιό Αναπτυγμένων χωρών. Ό πληθυσμός αύξανει μέ ρυθμό πολύ πιό γρήγορο άπό τόν ρυθμό πού έπεκτείνονται, μέσω τών σχολείων, οί πραγματικές εύκαιρίες μόρφωσης, ώστε ή αναβολή τής μόρφωσης τών μαζών δέν κάνει τίποτα άλλο παρά νά δημιουργεί ένα δυσκολότερο Ιργο γιά τό μέλλον. Ά π τήν άλλη μεριά οί άνθρωποι δέν θά μειώσουν οίκειοθελώς τόν ρυθμό τών γεννήσεων έφόσον είναι σέ θέση άκόμα νά απολαμβάνουν δχι μόνο ένα κατώτατο δριο μόρφωσης, άλλά καί τήν κοινωνική κινητικότητα πού ή μόρφωση συνεπάγεται. Ά ν υπήρχε μία μόνο δύναμη στον κόσμο, ή αύξηση τοο πληθυσμού θά μπορούσε ίσως νά άπαγορευθεΐ αύθαίρετα. Σ αύτόν τόν κόσμο, δμως, έτσι οπως είναι, τό νά άγνοούμε τήν Απαίτηση τοΰ λαού γιά μόρφωση είναι δχι μόνο ήθικά Αδικαιολόγητο, άλλά καί πολιτικά άδύνατο εκτός άν πρόκειται γιά στρατιωτικές κυβερνήσεις. Γιά τόν περισσότερο κόσμο, τό νά έμποδίζει κανείς τούς άλλους νά Ιχουν παιδιά, είναι μία ολοκληρωτικά άπαράδεκτη πολιτική. Ενώ τά παιδιά, πού δέν πήγαν σχολείο είναι τά πιό Αδικημένα, οικονομικά καί πολιτικά, ψυχολογικά ίσως νά ύποφέρouv λιγότερο. Οι Ινδιάνοι τών Άνδεων, καί οί χωρικοί τών Ασιατικών καί Αφρικανικών φυλών Ανήκουν σέ κοινότητες πού δέν έχουν σχολεία ή πού τά Ιχουν μόνο γιά τά παιδιά τής έλίτ. Οί γονείς καί οί παππούδες τους ποτέ δέν είδαν τά σχολεία σάν ένα μέρος δπου θά μπορούσαν νά στείλουν τά παιδιά τους. Παρ δλα αύτά ξέρουν, δμως, τί είναι τά σχολεία. Τό νά πας στό σχολείο, σημαίνει δτι θά 9. Μία άνάλυση δημογραφιώ ν στοιχείων σέ πολλές αναπτυσσόμενες χίδρες δείχνει 8τι δ άριθμός τδν παιδιών ποί) γεννιοβνται άπό τις γυναίκες στή διάρκεια τής γόνιμης περιόδου τής ζωής τους, μειώνεται άξιοσημείωτα δσον άφορδ τίς γυναίκες ποΰ πήγαν σχολείο γιά παραπάνω άπό τέσσερα 2ξη χρόνια, καί ειδικότερα στίς άστικές περιοχές. Μιά λεπτομερής μελέτη σχετικά μέ τήν μείωση των γεννήσεων στήν Ιαπωνία, δείχνει δτι άν καί ή μόρφωση καί ή παραμονή σέ άστικές περιοχές, συνδέονται στατιστικά μέ χαμηλότερο ρυθμό γεννήσεων, δ πιό κρίσιμος παράγοντας είναι ή μετατόπιση τής οικογένειας άπό τήν παραδοσιακή άγροτική απασχόληση σέ μοντέρνα άστικά έπαγγέλματα. (Ά ιρήν Τιοΰμπερ, Ό πληθυσμός τής Ια πωνίας, Princeton University Press, 1958). 18

19 εγκαταλείψεις τήν παραδοσιακή ζωή, θά μ,εταφερθεΐς σ ενα διαφορετικό μέρος, θά άφήσεις πίσω τά φυσικά σύνορα τής δουλειάς τοϋ μυαλοΰ και τής γλώσσας καί θ Αντικαταστήσεις τήν παραδοσιακή τροφή, τά ροΰχα καί τίς συνήθειες, μ αύτές μιας μεγαλύτερης ή πιό μακρινής πόλης. Οί γονείς συχνά προτιμούν νά κρατήσουν τά παιδιά τους στήν παραδοσιακή κοινότητα, πού περιορίζεται στήν οικογένεια καί στις διασκεδάσεις πού τά πρωτόγονα μέσα μπορούν νά προσφέρουν. Ξέρουν, δμως, δτι αύτό σημαίνει τήν διαρκή κυριαρχία των άλλων έπάνω τους, τήν διαρκή έξάρτησή τους άπό άλλους σέ καιρούς πείνας, πολέμου καί άρρώστιας, καί τήν δλοένα καί μεγαλύτερη άπομάκρυνσή τους άπό αύτούς πού άπολαμβάνουν τά πλούτη, τήν δύναμη καί τόν σεβασμό. "Οταν θά φθάσει ή ώρα τής έκλογής, οί περισσότεροι άπό τούς άμόρφωτους γονείς, σ δλον τόν κόσμο, θ άποφασίσουν νά στείλουν τά παιδιά τους στό σχολείο.. ΟΕ πρώτοι αύτοί μαθητές άντιμετωπίζουν δυσκολότερες στιγμές άπό τ άδέλφια τους, πού γι5 αύτά τό σχολείο ήρθε πολύ άργά, καί δέν καταφέρνουν νά μείνουν γιά πολύ στό σχολείο. Στή Λατινική Αμερική, τό 1960, οί μισοί άπό τούς μαθητές τής πρώτης τάξης ποτέ δέν προχώρησαν στή δεύτερη, καί οί μισοί άπό τούς μαθητές τής δεύτερης τάξης ποτέ δέν πήγαν στήν τρίτη. 20 Τά τρία τέταρτα τών μαθητών έγκατέλειψαν τό σχολείο προτοΰ μάθουν ανάγνωση. Έμαθαν δμως δτι δέν κάνουν γιά τό σχολείο, Ιμαθαν πόσο φτωχικά ήταν τά ροΰχα τους, πόσο κακοί οί τρόποι τους, καί πόσο ανόητοι ήταν σέ σύγκριση μ αύτούς πού προχώρησαν στις μεγαλύτερες τάξεις. Αύτό τούς βοήθησε νά δεχθοΰν τά μεγαλύτερα προνόμια καί τήν δύναμη τής άξιας μειοψηφίας καθώς καί τή δική τους αντίστοιχη φτώχεια καί πολιτική άδυναμία. 'Όμως δέν ήταν έτοιμοι σάν τά μεγαλύτερα άδέλφια τους νά δεχθοΰν τούς περιορισμούς τής παραδοσιακής τους μοίρας. Τό νά πάει κανείς γιά λίγο μόνο στό σχολείο τοΰ προξενεί μεγάλη δυσαρέσκεια. "Οσο περισσότερο καιρό ένας άποτυχημένος μαθητής πήγε σχολείο, τόσο περισσότερο τόν πληγώνει πού άπορρίφθηκε. Τό παιδί πού δέν έμαθε ποτέ νά διαβάζει μπορεΐ άκόμα νά δεχθεί τήν κατωτερότητα του σά γε- 10. Ά πδ στοιχεία της Οικονομικής Αποστολές γιά τήν Λατινική Αμερική, Σαντιάγκο Χιλής. lit

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Σελίδα 1 από 72 Αυτό το κείμενο είναι όλη η συμφωνία. Η συμφωνία είναι νόμος της Ελλάδας από τις 11 Απριλίου 2012. Μπορείς να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών.

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών. Β. Ενδιαφέροντα κι εξωσχολικές δραστηριότητες. Γνώση Αγγλικών Ένα εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό της τάξεως του 97.9% των ερωτηθέντων μαθητών γνωρίζει Αγγλικά. Το επίπεδο γνώσεών τους εκτιμάται απ τους ίδιους

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ»

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Δ τάξη, 2013-2014 Παρουσίαση γραπτής εργασίας «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 Τα βήματα που ακολουθήσαμε ήταν: 1. Αφού η δασκάλα μας έγραψε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι.

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι. Αγαπημένοι μου εν Χριστώ Χριστός Ανέστη Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα αλλαγή όσον αφορά στο θέμα της διαχείρισης χρημάτων. Οι στατιστικές των χρεών στις ΗΠΑ (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) είναι συγκλονιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών Οικονομικά της Εκπαιδευσης Ακαδημαικό έτος 2013-2014 Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Εισαγωγικά Οικονομική επιστημη και εκπαίδευση Τα οικονομικά της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Λίγα λόγια για τις εκπαιδευτικές δράσεις της ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, εδώ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ Αγαπητοί γονείς Είχαμε επισημάνει στην αρχή της σχολικής χρονιάς ότι η νέα χρονιά, βρίσκει τα σχολεία σε χειρότερη κατάσταση από την περσινή, τους γονείς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 Το παρακάτω ερωτηματολόγιο είναι αυθεντικό και διαμορφώθηκε στις συναντήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες;

ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες; ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ - ΠΡΟΠΟΝΗΣΕΙΣ; Να παρακολουθούν ή όχι οι γονείς τους επίσημους αγώνες; Οι αλματώδεις πρόοδοι συνήθως αποδίδονται από τους γονείς στο ταλέντο και τα εξαιρετικά προσόντα

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή.

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Οι λόγοι άνισης παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική ζωή Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΛΥΣΗ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ

ΔΙΚΤΥΑ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΛΥΣΗ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΔΙΚΤΥΑ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΛΥΣΗ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ Τερζής Αναστάσιος, Πτυχίο Φαρμακευτικής ΑΠΘ M.B.A., ΠΑΜΑΚ M.Sc, Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική ΔΠΘ Πρόεδρος ΦΣ Έβρου, Γραμματέας ΣΥ.ΦΑ. Έβρου Βόλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007 Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία Μάρτιος 2007 Η ταυτότητα της έρευνας [σε γονείς μαθητών Λυκείου] Ανάθεση :Σύνδεσμος φροντιστών

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Muster-Fragebogen allgemeinbildende Schule Αγαπητοί γονείς, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώνουμε συνεχώς την ποιότητα της εργασίας μας στο σχολείο. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε ΚΕΦ. 1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του μαθήματος των Οικονομικών είναι να προσφέρει τις αναγκαίες οικονομικές γνώσεις, ώστε να αντιλαμβανόμαστε σωστά τον τρόπο λειτουργίας της Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου 2014 Περιεχόμενα: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο πρώτο: 1.1. Η αντιπροσώπευση των φύλων στην πολιτική ζωή της Κύπρου 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία - Επάγγελμα. Ανάλυση 1 εννοιών

Εργασία - Επάγγελμα. Ανάλυση 1 εννοιών Εργασία - Επάγγελμα Ανάλυση 1 εννοιών Τι είναι εργασία επάγγελμα Εργασία : Η σωματική και πνευματική απασχόληση του ανθρώπου που αποβλέπει σε παραγωγικό σκοπό. Όλα τα καταναλωτικά αγαθά είναι προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα