ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (ECOLOGICAL RISK ASSESSMENT) Εισαγωγή: Πώς Πραγματοποιείται η Ποσοτική Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (ECOLOGICAL RISK ASSESSMENT) 13.1. Εισαγωγή: Πώς Πραγματοποιείται η Ποσοτική Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου"

Transcript

1

2 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (ECOLOGICAL RISK ASSESSMENT) Εισαγωγή: Πώς Πραγματοποιείται η Ποσοτική Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου Πολλές πλευρές των ερευνών της περιβαλλοντικής τοξικολογίας έχουν ως σκοπό την εκτίμηση του κινδύνου για βλαβερές επιδράσεις των χημικών ρύπων στους οργανισμούς και τα οικοσυστήματα. Τα τελευταία χρόνια πολλές κανονιστικές/νομοθετικές διατάξεις στις αναπτυγμένες βιομηχανικές χώρες απαιτούν την εκτίμηση των κινδύνων στο περιβάλλον και κατά συνέπεια στην υγεία του ανθρώπου από νέες ή παλαιές χημικές ουσίες και παρασκευάσματα που μπορούν να απελευθερωθούν με την παραγωγή, χρήση και διάθεση αποβλήτων στο περιβάλλον. Η Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου είναι σχετικά νέος όρος και η μεθοδολογία που ακολουθείται διαφέρει στις αναπτυγμένες βιομηχανικές χώρες. Πρόσφατα, στις ΗΠΑ υπάρχει από την ΕΡΑ το πλαίσιο των βασικών παραμέτρων που αποτελούν την Οικολογική Εκτίμηση Κινδύνου (EPA: A Framework for Ecological Risk Assessment, EPA /630/R-92/001, February 1992). H εκτίμηση κινδύνου είναι ένα εργαλείο διαχείρισης που χρησιμοποιείται για να λαμβάνονται αποφάσεις για την χρήση νέων υλικών, παρασκευασμάτων, συσκευασιών, κλπ, για τα οποία υπάρχουν σημαντικές αμφιβολίες περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Η περιβαλλοντική τοξικολογία προσπαθεί να λύσεις ειδικά επιστημονικά προβλήματα, ιδιαίτερα για τις επιβλαβείς επιδράσεις χημικών ουσιών-ρύπων σε οργανισμούς και οικοσυστήματα. Σε περίπτωση νέων βιομηχανιών, οικισμών, δρόμων, κλπ, απαιτούνται σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων (Environmental Impact Assessment), όπου λαμβάνονται υπόψη πολλές παράμετροι, τόσο κατά τον σχεδιασμό, όσο και στην μετέπειτα πορεία ανάπτυξης της περιοχής. 295

3 Πρέπει να γίνει διαχωρισμός των όρων Hazard Assessment και Risk Assessment. Στην πρώτη περίπτωση είναι η αξιολόγηση της επικινδυνότητας μιας ουσίας (δηλαδή την εγγενή ικανότητα να προκαλέσει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα στο περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου) και στην δεύτερη περίπτωση είναι η εκτίμηση κινδύνου (δηλαδή ποσοτική εκτίμηση της πιθανότητας να προκληθούν κίνδυνοι στο περιβάλλον και την υγεία κάτω από ορισμένες συνθήκες). 1 Τα βασικά χαρακτηριστικά των Hazard Assessment και Risk Assessment περιγράφονται στον πίνακα Πίνακας Σύγκριση Hazard Assessment και Risk Assessment. 2 Characteristic (Χαρακτηριστικά) Hazard assessment Εκτίμηση επικινδυνότητας Risk assessment Εκτίμηση κινδύνου Probabilistic results No Yes Scales of results Dichotomous Continuous Scientific judgment Basis of regulation Risk management Assessment endpoints Not explicit Explicit Expression of Concentration Exposure contamination Tiered assessment Necessary Unnecessary Decision criteria Judgment Formal criteria Use of models Deterministic fate models Probabilistic exposure and effects models Βασικές Αρχές και Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου Η Εκτίμηση του Οικολογικού Κινδύνου είναι η πιθανότητα για ένα ανεπιθύμητο γεγονός να συμβεί σε ένα οικολογικό σύστημα από την δράση ενός εξωγενούς παράγοντα έντασης (stressor). O παράγοντας που προκαλεί την "ένταση" μπορεί να είναι μια χημική ουσία-ρύπος, μία νέα περιβαλλοντική ένταση, φυσικές αλλαγές (ξαφνικές αλλαγές στην θερμοκρασία), ιοντίζουσα ακτινοβολία, κλπ. Ο βαθμός επικινδυνότητας είναι μια ιδιαίτερη ιδιότητα του 296

4 παράγοντα έντασης, που μπορεί να έχει αρνητικές ή θετικές επιδράσεις σε βιολογικό σύστημα, όπως η μεταλλαξιγόνος δράση, η LD 50 μιας ουσίας, κλπ. Ο εξωγενής παράγοντας έντασης προκαλεί κίνδυνο στο περιβάλλον εφόσον υπάρχει έκθεση των οργανισμών στον παράγοντα αυτό. Εννοιολογικό πλαίσιο Αξιολόγηση Επικινδυνότητας Έκθεση Εκτίμηση τοξικότητας χρόνια και οξεία τοξικότητα χημικοί και φυσικοί μετασχηματισμοί Χαρακτηρισμός Κινδύνου Σχήμα Κλασικό παράδειγμα Εκτίμησης Κινδύνου Στις ΗΠΑ έχει γίνει σημαντική πρόοδος στην δημιουργία βασικών πλαισίων από Εθνική Ακαδημία Επιστημών (1983) και την Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος (1992). 3,4 Τα διάφορα στάδια εκτίμησης οικολογικού κινδύνου συνδέονται μεταξύ τους και το καθένα οδηγεί στο επόμενο. Εκείνο που πρέπει να γίνει κατανοητό, είναι ότι τα φυσικά οικοσυστήματα είναι πολύπλοκα συστήματα με πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγή. Πρέπει να ληφθούν υπόψη οι έννοιες της τροφικές αλυσίδας και των τροφικών πλεγμάτων, της βιοσυσσώρευσης, βιοσυγκέντρωσης και βιομεγέθυνσης. Επίσης, πρέπει να περιληφθούν έννοιες και παράμετροι, όπως το είδος του βιοτόπου, οι ποσοτικές εκτιμήσεις και δυναμική των πληθυσμών των οργανισμών, οι οικολογικές αναλύσεις και έλεγχοι που είναι κατάλληλοι για το είδος του οικοσυστήματος και οι διαφορές μεταξύ εκτιμήσεων και μετρήσεων σε οικοτοξικολογικές έρευνες. 297

5 OΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Ανταλλαγή απόψεων μεταξύ εκτιμητή κινδύνου και του διαχειριστή του κινδύνου ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Χαρακτηρισμός των εκθέσεων ΑΝΑΛΥΣΗ Χαρακτηρισμός των οικολογικών επιδράσεων Συλλογή στοιχείων Επιβεβαίωση στοιχείων Παρακολούθηση στοιχείων ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Ανταλλαγή απόψεων μεταξύ του εκτιμητή του κινδύνου και του διαχειριστή του κινδύνου Αποτελέσματα ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Σχήμα Σχηματικό πλαίσιο εκτίμησης οικολογικού κινδύνου (ΕΡΑ,1992) Τυποποίηση του προβλήματος (problem formulation) H ανταλλαγή απόψεων μεταξύ εκτιμητή του κινδύνου (risk assessor) από την εισαγωγή του παράγοντα "έντασης" και του διαχειριστή (risk manager) στο περιβάλλον είναι απαραίτητη και χρήσιμη για την πιστοποίηση όλων των στοιχείων που υπάρχουν για νέες χημικές ουσίες, φυτοφάρμακα, βιομηχανικά απόβλητα (ή μέθοδο καθαρισμού αποβλήτων, εγκατάσταση νέων βιομηχανικών μονάδων, κλπ). Επίσης διαμορφώνει και τα οικονομικά και τεχνολογικά όρια μέσα στα οποία μπορεί να γίνει η εκτίμηση και τους σκοπούς που πρέπει να επιτευχθούν (προστασία φύσης, προστασία αγριοπανίδας και αγριοχλωρίδας, υδάτινοι πόροι, κλπ). Επίσης, πρέπει να χαρακτηρισθούν οι παράμετροι της διάρκειας, συχνότητας και όγκου των ρύπων που θα απελευθερωθούν στο 298

6 περιβάλλον. Τέλος, πρέπει να γίνει εκτίμηση της κατάστασης του οικοσυστήματος που θα δεχθεί την "ένταση" των ρύπων, τόσο ως προς το βιόκοσμο που περιλαμβάνει όσο και τα αβιοτικά χαρακτηριστικά του. Επειδή η εκτίμηση οικολογικού κινδύνου περιλαμβάνει οικοσυστήματα και οργανισμούς που πρέπει να προστατευθούν και τις ειδικές δοκιμασίες και αναλύσεις επικίνδυνων ρύπων και αξιολογήσεις των εκθέσεων, ο όρος τελικό σημείο των μετρήσεων τοξικότητας, ρύπανσης, κλπ ("endpoint") είναι διφορούμενος ή αμφίβολος σε πολλές περιπτώσεις. Για να περιορισθούν οι αμφιβολίες, έχουν προταθεί δύο κατηγορίες τελικών σημείων: (α) τελικά σημεία εκτιμήσεων (assessment endpoints), και (β) τελικά σημεία μετρήσεων (measurement endpoints). 5 Παραδείγματα εκτίμησης τελικών σημείων είναι οι περιβαλλοντικές αξίες που πρέπει να προστατευθούν, όπως η προστασία ειδών υπό εξαφάνιση ή προστασία μιας πλουτοπαραγωγικής πηγής ή του πόσιμου νερού και οι σκοποί της εκτίμηση του οικολογικού κινδύνου. Τα κριτήρια που προτείνονται είναι: (α) κοινωνικά, (β) βιολογικά, (γ) πρόσβαση σε μετρήσεις και προβλέψεις και (δ) επικινδυνότητα από τους ρύπους Ανάλυση των διαφόρων παραγόντων Το πρόβλημα της ανάλυσης των διαφόρων παραγόντων ακολουθεί την τυποποίηση του προβλήματος και κεντρικό τμήμα της είναι ο χαρακτηρισμός του οικοσυστήματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να περιλαμβάνει και την αποκατάσταση ρυπασμένου οικοσυστήματος. Τα βασικά στοιχεία της ανάλυσης είναι: 1 Ανάλυση της έκθεσης ή εκθέσεων: μετρήσεις συγκεντρώσεων, τις δόσεις που προσλαμβάνεται από τον βιόκοσμο (βιοσυγκέντρωση, βιοσυσσώρευση και βιομεγένθυνση), τους μετασχηματισμούς των ρύπων, την κατανομή τους και την αποικοδόμηση, Χαρακτηρισμός των οικολογικών επιδράσεων: στοιχεία τοξικότητα και συγκρίσεις, μελέτες πεδίου, μελέτες σε μικρόκοσμο κλπ. 299

7 Αναλύσεις οικολογικών αντιδράσεων: φυλογενετική προέκταση (phylogenetic extrapolation), δηλαδή σχέσεις τοξικότητας από ένα είδος σε ένα άλλο (π.χ. τοξικότητα 96- ωρών σε πράσινα φύκη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αντιπροσωπευτική των φωτοσυνθετικών ευκαρυωτικών οργανισμών), σχέσεις μεταξύ δύο ειδών τοξικότητες ( response extrapolation, NOAEL to EC 50 ), προεκτάσεις από μελέτες στο εργαστήριο σε μελέτες πεδίου (laboratory-tofield extrapolation), προεκτάσεις από μελέτες πεδίου-πεδίου ή βιοτόπουβιοτόπου (ή ενδιαίτημα) (field-to-field or habitat-to-habitat extrapolations), έμμεσα αποτελέσματα (indirect effects), οργανωτικά επίπεδα (organizational levels), κλίμακες χώρου και χρόνου (spatial and temporal scales), αποκατάσταση ενός συστήματος στην αρχική κατάσταση (recovery to its original state), Περίγραμμα του παράγοντα έντασης και του αποτελέσματος (είναι ανάλογη με την καμπύλη της δόσης-αποτελέσματος για μια χημική ουσία-ρύπο) που επεκτείνεται στην βιοκοινότητα και στο επίπεδο οικοσυστήματος Συλλογή, επιβεβαίωση και παρακολούθηση στοιχείων (data acquisition, verification, and monitoring) Αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στην μελέτη εκτίμησης. Βασική έρευνα, βελτίωση μεθόδων, αναλύσεις, μοριακοί μηχανισμοί, βελτίωση των προτύπων κλπ. Χωρίς την ύπαρξη ικανοποιητικών αναλυτικών μεθόδων (όργανα, τεχνική υποδομή και εξειδικευμένο προσωπικό) και επιβεβαίωση στοιχείων από διάφορες πηγές δεν είναι δυνατή η μελέτη εκτιμήσεων. 300

8 Χαρακτηρισμός του κινδύνου (risk characterization ) Αποτελείται από τον υπολογισμό του κινδύνου και την περιγραφή του κινδύνου κατά τμήματα. Ενσωμάτωση της έκθεσης με την τοξικότητα(integration of exposure with toxicity) Ανάλυση της αβεβαιότητας των εκτιμήσεων(uncertainty analysis) Περιγραφή του κινδύνου (risk description): δηλαδή ποιες είναι οι δυνητικές επιδράσεις των ρύπων στο οικοσύστημα και πόσο πιστευτά είναι τα αποτελέσματα; και πόσο μεγάλος είναι στην πραγματικότητα ο κίνδυνος ; Συμπερασματικά σχόλια για τον οικολογικό κίνδυνο και ερμηνεία της οικολογικής σημασίας του κινδύνου (ecological risk summary & interpretation of ecological significance) Αναφορά στον διαχειριστή του οικολογικού κινδύνου Η μελέτη εκτίμησης του οικολογικού κινδύνου πρέπει να αναφέρεται στο τέλος στις κυριότερες πρακτικές πλευρές της εκτίμησης. Λαμβάνει υπόψη τις οικονομικές και κοινωνικές πλευρές της υπόθεσης και την πολιτική του περιβάλλοντος που υπάρχει σε μια χώρα. Η ανάλυση αυτή δεν περιλαμβάνει και τον τύπο ανάλυσης κόστος/όφελος (cost/benefit analysis). Tο είδος αυτό ανάλυσης αφορά τον διαχειριστή του οικολογικού κινδύνου Εφαρμογές Εκτίμησης Οικολογικού Κινδύνου Αρχικά, οι εκτιμήσεις οικολογικού κινδύνου εφαρμόσθηκαν εφαρμόστηκαν σε περιπτώσεις βλαβερών επιπτώσεων στην υγεία του ανθρώπου. Μία κλασική περίπτωση είναι η τραγωδία των κατοίκων του κόλπου Μιναμάτα στην Ιαπωνία, όπου τα απόβλητα ενός εργοστασίου περιείχαν υδράργυρο, ο οποίος στην θάλασσα μετατράπηκε στον τοξικότερο μεθυλοϋδράργυρο και δηλητηρίασε σημαντικό αριθμό ανθρώπων, μέσω των 301

9 ψαριών όπου βιοσυσσωρεύθηκε ο μεθυλοϋδράργυρος, και που αποτελούσαν την βασική πηγή της διατροφής τους. Περίπου 50 άτομα πέθαναν και 700 έμειναν παράλυτα. 7 Το παράδειγμα αυτό δείχνει ότι εάν υπήρχε έλεγχος των περιβαλλοντικών παραμέτρων (βαρέα μέταλλα στο θαλασσινό νερό και των οργανισμών του περιβάλλοντος (ψάρια, πτηνά, κλπ) θα μπορούσε να είχε επισημανθεί η περίπτωση της δηλητηρίασης των ανθρώπων από τον υδράργυρο. 8 Η εκτίμηση οικολογικού κινδύνου είναι σύνθετη αναλυτική εργασία. Ενώ η μεγάλη ποικιλία αναλυτικών δεδομένων στηρίζονται σε πραγματικές πληροφορίες ρύπανσης του περιβάλλοντος (εφόσον υπάρχουν), γίνονται πολυάριθμες υποθέσεις που δεν είναι εύκολο να επιβεβαιωθούν. Παρόλα αυτά οι εκτιμήσεις πρέπει να είναι ειλικρινείς στην διασάφηση πραγματικότητας από υποθέσεις και να υπογραμμίζουν τις αβεβαιότητες στην ολική εκτίμηση. Η τελική εκτίμηση του οικολογικού κινδύνου πρέπει να ενεργεί ως πρακτικό εργαλείο στις νομοθετικές αποφάσεις. Οι εκτιμήσεις οικολογικού κινδύνου πρέπει να θέτουν προτεραιότητες για έρευνα, δράσεις και προληπτικών μέτρων. Τα περιβαλλοντικά προβλήματα έχουν διευρυνθεί τις τελευταίες δεκαετίες (φαινόμενο του θερμοκηπίου, μείωση του στρατοσφαιρικού όζοντος, όξινη βροχή, τοξικά απόβλητα, ατμοσφαιρική ρύπανση, εξαφάνιση ειδών, υποβάθμιση εδαφών, ρύπανση υπογείων νερών, κλπ), με αποτέλεσμα να απαιτούνται σημαντικά χρηματικά ποσά και επιστημονική υποδομή σε ανθρώπινο δυναμικό και μηχανήματα. Οι εκτιμήσεις οικολογικού κινδύνου θέτουν προτεραιότητες στην έρευνα και στην επίλυση των σημαντικότερων περιβαλλοντικών προβλημάτων. 9 Η εκτίμηση οικολογικού κινδύνου μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση πολλών περιοχών με τοξικά απόβλητα, τους κυριότερους ρύπους της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που είναι επιβλαβή στην υγεία του ανθρώπου, την επιλογή φυτοφαρμάκων σε σχέση με ευαίσθητες οικολογικές περιοχές και αλλά σημαντικά περιβαλλοντικά προβλήματα

10 Σημαντικό ρόλο στην εκτίμηση του οικολογικού κινδύνου από ξενοβιοτικές ουσίες (τοξικές, καρκινογόνες και επικίνδυνες χημικές ενώσεις και μίγματα) παίζει η οικοτοξικολογία. Στον τομέα αυτό υπάρχουν ορισμένες σημαντικές εκδόσεις, όπως και για την εκτίμηση του οικολογικού κινδύνου. 11 Τα τελευταία χρόνια υπάρχει διεξάγεται μέσω των επιστημονικών και περιβαλλοντικών οργανώσεων συζήτηση για τον ρόλο και τις κατευθύνσεις της οικολογικής εκτίμησης κινδύνου και των βασικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και Προγράμματα Οικοτοξικολογικής Έρευνας Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει αναπτύξει σημαντική δραστηριότητα στους τομείς της προστασίας του περιβάλλοντος, των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της οικοτοξικολογίας. Με το πρόγραμμα σχετικά με την πολιτική και τη δράση για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη (Ψήφισμα του συμβουλίου των ΕΚ , 93/Ψ 138/01, ) η ΕΕ θέτει ορισμένες αρχές και ευθύνες στις χώρες-μέλη για την προστασία του περιβάλλοντος για τις σημερινές και μελλοντικές γενεές. Τα θέματα και οι ενδιάμεσοι στόχοι καλύπτουν θέματα μεταβολής του κλίματος, της όξινης βροχής, της προστασίας της βιοποικιλότητας, της διαχείρισης των υδατικών πόρων, το αστικό περιβάλλον και μια σειρά από άλλα σημαντικά περιβαλλοντικά θέματα. Βασικός άξονας για την προστασία του περιβάλλοντος είναι οι περιβαλλοντικές μελέτες και η εκτίμηση των οικολογικών κινδύνων. H Ευρωπαϊκή Ένωση όπως και άλλες οργανώσεις προτείνει στάδια για την εκτίμηση του κινδύνου. Για να επιτευχθεί κατά την ΕΕ η εκτίμηση κινδύνου, π.χ. μιας τοξικής χημικής ουσίας στο περιβάλλον, στα οικοσυστήματα ή τον άνθρωπο πρέπει να γίνει κατά στάδια. Στο πρώτο στάδιο γίνεται αρχικά ο προσδιορισμός της επιβλαβούς επίδρασης (hazard identification) που μπορεί να προκαλέσει μια χημική ουσία στο περιβάλλον, 303

11 στον άνθρωπο κλπ. Δηλαδή γίνεται η εκτίμηση της εγγενούς ικανότητας μιας ουσίας να προκαλέσει ανεπιθύμητο αποτέλεσμα. Στο δεύτερο στάδιο γίνεται η αξιολόγηση της πιθανής επικινδυνότητας (hazard assessment) της χημικής ουσίας να προκαλέσει βλάβες (τοξικές ή άλλες) στο περιβάλλον, στην υγεία του ανθρώπου κλπ., που να σχετίζεται με εκθέσεις ή πιθανές εκθέσεις. Η εκτίμηση κινδύνου μιας χημικής ουσίας ή μίγματος ή διεργασίας ( risk assessment) είναι για την ΕΕ η ποσοτική εκτίμηση. Δηλαδή να περιλαμβάνει ποσοτικά δεδομένα της επίδρασης στο περιβάλλον μέσω κάποιων συγκεκριμένων συγκεντρώσεων (ρύπανση) σε συγκεκριμένο μέσο (αέρας, νερό, έδαφος, εσωτερικοί χώροι, εργασιακό περιβάλλον, κλπ). 13 Σύγκριση των όρων, σταδίων αξιολόγησης της επικινδυνότητας και εκτίμησης του κινδύνου για επικίνδυνες χημικές ουσίες για τρεις διαφορετικές οργανώσεις παρουσιάζονται στον πίνακα ,15,16 Η ΕΕ έχει δημιουργήσει την υποδομή για την εκτίμηση κινδύνων από επικίνδυνες χημικές ουσίες στο περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου (στο εργασιακό περιβάλλον, το φυσικό περιβάλλον και τους εσωτερικούς χώρους) και έχει προωθήσει πολλά ερευνητικά προγράμματα στον τομέα της οικοτοξικολογίας. Το νομοθετικό έργο είναι επίσης σημαντικό και ορισμένα παραδείγματα αναφέρονται παρακάτω: EEC Directive 92/32/EEC. 7th amendment of Dir 67/548/EEC. Annex V, Part C. Μέθοδοι για τον προσδιορισμό της οικοτοξικότητας (7η τροποποίηση της Οδηγία-πλαίσιο 67/548/EEC για την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση των νέων επικίνδυνων χημικών ουσιών Κανονισμός αρ 793/93 ( , OJL 84/ ) Για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των κινδύνων από τις υπάρχουσες ουσίες. (Council Regulation No. 793/1993 on the evaluation and control of the risks of existing substances). Για τις χημικές ουσίες, σε κάθε οδηγία της ΕΕ υπάρχουν συγκεκριμένες κατευθυντήριες αρχές για την εκτίμηση κινδύνου στο περιβάλλον και στην υγεία του ανθρώπου. Commission of the European Communties, Directorate-General XI, Environment, Nuclear Safety and Civil Protection. Chemicals Control in the 304

12 European Community. Proceeding of a seminar. Royal Society of Chemistry, EUR 14385, Luxembourg, Europe's Environment. The Dobris Assessment. Luxembourg, chp 11 Human Health, pp , chp 17 Chemicals and genetically modified organisms,pp , chp 38 Chmical risk,pp Κεφάλαια που αναφέρονται σε περιβαλλοντικούς κινδύνους. CEC Chemical Risk Control. ECSC-EEC-EAEC. Commission of the European Communities, Luxembourg CEC. Towards Sustainability. A Community Programme of Policy and Action in Relation to the Environment and Sustainable Development. Luxembourg, Lokke H, Tyle H, Bro-Rasmussen F, eds. Proceedings of the First European Conference on Ecotoxicology /10/1988, Lyngby, Copenhagen. Το πρόβλημα της διαχείρισης του οικολογικού κινδύνου (ecological risk management) είναι πολυσύνθετο και περιλαμβάνει σειρά ενεργειών και αξιολογήσεων που στηρίζονται σε πολλά κριτήρια ανάλυσης και διαφορετικές γωνίες προσέγγισης (cost-benefit analysis, multi-objective approach, revealed preference, expressed preference, De minimis κλπ). Οι διάφορες χώρες στην ΕΕ έχουν τα δικά τους κριτήρια διαχείρισης των περιβαλλοντικών προβλημάτων. 17 Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται διάφορα μοντέλα (πρότυπα) συστήματα εκτίμησης του οικολογικού κινδύνου από χημικές ουσίες. Οι διάφορες περιβαλλοντικές υπηρεσίες και οι επιστήμονες που εκτελούν μελέτες εκτίμησης οικολογικού κινδύνου στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε ηλεκτρονικά μοντέλα διάχυσης και τύχης των περιβαλλοντικών ρύπων που αναλύονται με προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή και εκτελούνται σε ηλεκτρονικά πολυμέσα (multimedia fate models). Tα βασικά προβλήματα των μοντέλων αυτών παρουσιάσθηκαν σε δύο συνέδρια της Society of Environmental Toxicology and Chemistry (SETAC, 1994)

13 Πίνακας Στάδια της εκτίμησης του κινδύνου για χημικές ουσίες (οικολογικού, υγείας του ανθρώπου κλπ) στην ΕΕ, στις ΗΠΑ και στην Π.Ο.Υ. Ευρωπαϊκή Ένωση Hazard Identification The process of associating a hazard with a particular chemical Hazard Assessment The process whereby the potential for a chemical to cause adverse effects in targer species or systems is assessed. The effects of the substances are related to an assessment of (possible) exposure Risk Assessment is only employed by the EC when the assessment is carried out in quantitative terms- i.e. when the probability that a substance causes adverse effects as a result of its presence in the environment (at a given concentration) is expressed numerically Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας, ΗΠΑ (National Research Council) Hazard Identification Determining whether an agent can cause an increase in the incidence of an effect, e.g. a health condition Dose-response Assessment Characterizing the relationship between dose of an agent administered or received and the incidence of an adverse effect Exposure Assessment Measuring or estimating the intensity, frequency, and duration of exposure to an agent Risk Characterization Estimating the incidence of an effect under the conditions of exposure described in the exposure assessment Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (World Health Organization) Hazard Identification Identifying the environmental agent of concern, its adverse effects, target populations, and conditions of exposure Dose-response Assessment Characterizing the relationship between dose of an agent administered or received and the incidence of an adverse effect Exposure Assessment Quantifying exposure (dose) in a specific population based on measuring emissions, environmental levels, biological monitoring, etc Risk estimation The process of combining the risk characterization, dose-response relationships, and exposure estimates to quantify the risks in a specific population 306

14 13.5. Πλαίσιο Εκτίμησης του Οικολογικού Κινδύνου από την Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των Η.Π.Α.(ΕΡΑ) Η ΕΡΑ ανέπτυξε κάτω από την καθοδήγηση μιας επιτροπής επιστημόνων, EPA's Risk Assessment Forum, το "Πλαίσιο για την Εκτίμηση του Οικολογικού Κινδύνου" ("Framework for Ecological Risk Assessment" (framework Report). EPA/630(R-92/001, February 1992, Washington DC. Το πλαίσιο αυτό είναι το τελικό αποτέλεσμα πολλών μελετών, συνεδρίων και κριτικής από διάφορους φορείς για να διαμορφωθεί το τελικό κείμενο. 19 Το πλαίσιο αυτό για την εκτίμηση του οικολογικού κινδύνου από ανθρωπογενείς παράγοντες είναι μια σειρά αρχών και ρυθμίσεων στα θέματα εκτίμηση του οικολογικού κινδύνου ώστε να υπάρχει ομοιογένεια στις διάφορες μελλοντικές εκτιμήσεις, έρευνες και μελέτες που θα γίνουν προς τον σκοπό αυτό στις Η.Π.Α. Οι οδηγίες του πλαισίου δεν είναι διάφορα σταθερά στάδια κανόνων, αλλά γενικές αρχές που έχουν ευελιξία για να συμπεριλαμβάνουν και αποκλίσεις όπου αυτές απαιτούνται. 20 Tο πλήρες κείμενο περιέχει χρήσιμες υποδείξεις και σχεδιασμό κατά στάδια της αξιολόγησης των δεδομένων από περιβαλλοντικές αναλύσεις ώστε να καταλήξουν σε δράσεις και διαχείρισης των οικολογικών κινδύνων. 21 H EPA έχει προωθήσει τα τελευταία χρόνια και μεγάλο αριθμό ερευνών, για την ταξινόμηση, περιορισμό και προγραμματισμό θεμάτων εκτίμησης περιβαλλοντικών Μελέτη ατμοσφαιρικής ρύπανσης κινδύνων στον άνθρωπο

15 13.6. Βιβλιογραφία : Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου. 1. Rodier DJ, Zeeman MG. Ecological risk assessment. In: Cockerham LG, Shane BS, eds. Basic Environmental Toxicology. CRC Press, Boca Raton, FL, 1994, pp Suter GW, II. Environmental risk assessment/environmental hazard assessment: similarities and differences. In: Landis WG, van der Schalie WH, eds. Aquatic Toxicology and Risk Assessment. Am Society for Testing and Materials, Philadelphia, 1990, pp National Research Council. Risk Assessment in the Federal Government: Managing the Process. National Academy Press, Washington DC, EPA. Document "A framework for ecological risk assessment". U.S. EPA/630/R-92/001, February 1992, Risk Assessment Forum, USA EPA, Washington DC, Suter GW. Endpoints for regional ecological risk assessment. Environ Manage 14: 9-23, Landis WG, Yu M.-H. Ecological risk assessment and environmental toxicology. In: Introduction to Environmental Toxicology. Impacts of Chemicals Upon Ecological Systems. Lewis Publs,Boca Raton, FL, 1995, chap. 10, pp Doi R, Ohno H, Harada M. Mercury in feathers of wild birds from the mercury polluted area along the shore of the Shiranui Sea, Japan. Sci Total Environ 40: ; Kudo A, Miyahara S. Mercury dispersion from Minamata Bay to the Yatsushoiro Sea during Ecotoxicol Environ Safety 8: , 1984 ; 8. Eisler R. Mercury hazards to fish, wildlife, and invertebrates: a synoptic review. Biological report 85 (1.10). Fish and Wildlife Service, U.S. Dpt of Interior, Laurel, MD, Travis CC, Blaylock BP. Setting priorities for environmental policy. Environ Sci Technol 26: ,

16 10. Urban DJ, Cook N. Ecological risk assessment. EPA 540/ Office of Pesticide Programs, U.S. EPA, Washington DC, 1986; Neilson AH, Allard A.- S, Remberger M. Choronic hazard assessment. A strategy for evaluating organic compounds in the aquatic environment. Environ Sci Technol 28: 278A-288A, Connell DW, Milton GJ. Chemistry and Ecotoxicology of Pollution. John Wiley & Sons, New York, 1984; Rand GM, Petrocelli SR. Fundamentals of Aquatic Toxicology. Hemisphere Publs Co, Washington DV, 1985; Ramade F. Ecotoxicology. John Wiley & Sons, New York, 1987; Moriarity F. Ecotoxicology-The Study of Pollutants in Ecosystems. Academic Press, New York, 2nd ed, 1988; Bartell SM, Gardner RH, O'Neill RV. Ecological Risk Estimation. Lewis Publishers, Chelsea,MI, 1992;Suter GW. Ecological Risk Assessment. Lewis Publishers,Chelsea, MI,1993; Forbes VE, Forbes TL. Ecotoxicology in Theory and Practice. Chapman & Hall, London, 1994; Hoffman DJ, Rattner BA, Burton GA,Jr., Cairns J, Jr. Handbook of Ecotoxicology. Lewis Publs, Boca Raton, Fl, Renner R. Ecological risk assessment struggles to define itself. Evniron Sci Technol 30: 172A-174A, Commission of the European Community. Workshop on Environmental Hazard and Risk Assessment in the Context of Directive 79/831/EEC. Summary document XI/730/89, rev.3. CEC, Brussels, 1990; Calow P. Risk assessment: Principles and practice in Europe. Austral J Ecotoxicol 1(1): 11-13, Richardson ML, ed. Risk Management of Chemicals. The Royal Society of Chemistry, Cambridge, 1992, p.5; Richardson ML, ed. Risk Assessment of Chemicals in the Environment. The Royal Society of Chemistry, Cambridge, WHO.Control of Environmental Hazards. Document. WHO, Geneva, National Research Council. Risk Assessment in the Federal Government. Managing the Process. National Academy Press, Washington DC,

17 17. Gerrard S. Environmental risk management. In: O'Riordan T, ed. Environmental Science for Environmental Management. Longman, Harlow, England, 1995, pp Cowan CE, et al. The Multimedia Fate Model: A Vital Tool for Predicting the Fate of Chemicals. SETAC Press, Pensacola, FL, 1995; Renner R. Predicting chemical risks with multimedia fate models. Environ Sci Technol 29: 556A- 559A, EPA. Summary report on Issues in Ecological Risk Assessment. US EPA/625/3-91/018, Washington DC, 1991; EPA. Ecological Risk Assessment Guidelines Strategic Planning Workshop. Risk Assessment Forum. EPA/625/3-91/018. EPA, Washington DC, Norton SB, Rodier DJ, Gentile JH, et al. A framework for ecological risk assessment at EPA. Environ Toxicol Chem 11: , 1992; Norton SB, Rodier DJ, Gentile JH, et al. The EPA's framework for ecological risk assessment. In:Hoffman DJ, Rattner BA, Burton GA,Jr., Cairns J, Jr. Handbook of Ecotoxicology. Lewis Publs, Boca Raton, Fl, 1995, pp U.S. ERA Document "A Framework for Ecological Risk Assessment". In: Landis WG, Yu M-H. Introduction to Environmental Toxicology. Lewis Publs, Boca Raton, Fl, 1995, pp EPA. Human Exposure Assessment: A Guide to Risk Ranking, Risk Reduction and Research Planning. EPA, Science Advisory Board, EPA/SAB/IAQC-95/005, March 1995, Washington DC, Επιλογή βιβλιογραφίας για Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου 1. Global Environmental Outlook No 4. United Nations Environment programme. Earthscan, London, (www.unep.org). 2. Global Environment Outlook No 3. UNEP, Earthscan, London, UNEP/IPCS. Ecological Risk Assessment. UNEP/IPCS Training Module No.3. WHO, Geneva,

18 4. Solomon KR, Sibley P. New concepts in ecological risk assessment: where do we go from here? Marine Pollution Bull 44: , ECOFRAM. ECOFRAM Aquatic and Terrestrial Final Draft Reports. USEPA, 1999 (www.epa.gov/oppefedl/ecorisk/index.htm). 6. USEPA. Guidelines for Ecological Risk Assessment. Risk Assessment Forum, US Environmental Protection Agency, Washington DC, Morgan MG. Uncertainty analysis in risk assessment. Human Ecol Risk Assessment 2:11-24, US EPA. Ecological Risk Assessment. Federal Guidelines. Government Institute-EPA publs, Washington, DC, Pollard SJ, Yearsley R, Reynard N, et al. Current directions in the practice of environmental risk assessment in the United Kingdom. Environ Sci Technol 36:530538, Jones D, Domotor S, Higley K, et al. Principles and issues in radiological ecological risk Assessment. J Environ Radiact 66:19-39, Suter GW, II, Efroymson RA, Sample BE, Jones DS. Ecological Risk Assessment for Contaminated Sites. Lewis, Boca Raton, FL, Suter GW, II. Ecological Risk Assessment. CRC Press, Boca Raton, FL, 2 nd ed Ricci PF. Environmental and Health Risk Assessment and Management: Principles and Practices (Environmental Pollution). Springer, Berling-New York, Hester RE, Harrison RM, eds. Chemicals in the Environment. Assessing and Managing Risk. Royal society of Chemistry, Cambridge, Johnson BL. Human and Ecological risk assessment. J Human Ecological Risk Assessment, 13(6): ,

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑI ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟΞΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑI ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟΞΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑI ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟΞΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 10.1. Εισαγωγή στην Εκτίμηση του Περιβαλλοντικού και Οικολογικού Κινδύνου Οι έρευνες της περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ. ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΛΙΜΑΚΑ 1.1. Εισαγωγή: Περιβαλλοντική Ρύπανση 1.2. Ανάπτυξη της Παραγωγής της Χημικής Βιομηχανίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος MEΡΟΣ Α Δομή Οικοσυστημάτων Βιογεωχημικοί κύκλοι Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος MEΡΟΣ Α Δομή Οικοσυστημάτων Βιογεωχημικοί κύκλοι Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 MEΡΟΣ Α Δομή Οικοσυστημάτων Βιογεωχημικοί κύκλοι Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου Κεφάλαιο 1: Οικοσυστήματα... 17 1.1. Δομή και οργάνωση οικοσυστημάτων... 17 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO- 7013

3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO- 7013 ΕΞΑΜΗΝΟ Ζ 3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εξάμηνο: Ζ Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO- 7013 Επίπεδο μαθήματος: Υποχρεωτικό Ώρες ανά εβδομάδα Θεωρία Εργαστήριο Συνολικός αριθμός ωρών : 6 2 4 Διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος MEΡΟΣ Α Δομή Οικοσυστημάτων Βιογεωχημικοί κύκλοι Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος MEΡΟΣ Α Δομή Οικοσυστημάτων Βιογεωχημικοί κύκλοι Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 MEΡΟΣ Α Δομή Οικοσυστημάτων Βιογεωχημικοί κύκλοι Εκτίμηση Οικολογικού Κινδύνου Κεφάλαιο 1: Οικοσυστήματα... 17 1.1. Δομή και οργάνωση οικοσυστημάτων... 17 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί

Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Λιμνοποτάμιο Περιβάλλον και Οργανισμοί Ενότητα 14: Επίδραση ρύπανσης στα ψάρια Επίκ. Καθηγήτρια Δήμητρα Μπόμπορη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ Ε ΑΦΩΝ ΑΠΟ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ, ΤΟΞΙΚΑ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ Ε ΑΦΩΝ ΑΠΟ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ, ΤΟΞΙΚΑ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ Ε ΑΦΩΝ ΑΠΟ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ, ΤΟΞΙΚΑ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ Γιαννουλάκη Ασηµένια 1, Σπανοµήτσιος Μάριος-Παύλος 2, Γεωργέλλης Παναγιώτης 3, Γιαννουλάκης Θεολόγος 4, Σπανοµήτσιος Στέφανος

Διαβάστε περισσότερα

Earthquake, Landslide and Flood Disaster Prevention: the SciNetNatHaz project

Earthquake, Landslide and Flood Disaster Prevention: the SciNetNatHaz project Earthquake, Landslide and Flood Disaster Prevention: the SciNetNatHaz project Acknowledgments: The SciNetNatHaz Project is partially funded by the EU and Hellenic National funds within the context of the

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι και Τεχνικές Λήψης Απόφασης για την Εκτίµηση Επικινδυνότητας των Θαλάσσιων Ιζηµάτων

Μέθοδοι και Τεχνικές Λήψης Απόφασης για την Εκτίµηση Επικινδυνότητας των Θαλάσσιων Ιζηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές Λήψης Απόφασης για την Εκτίµηση Επικινδυνότητας των Θαλάσσιων Ιζηµάτων ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός αυτής τη εργασίας είναι η αναφορά και η πληροφόρηση, στο βαθµό που είναι δυνατόν, των τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 14 Εκτίμηση και διαχείριση επικινδυνότητας

Κεφάλαιο 14 Εκτίμηση και διαχείριση επικινδυνότητας Κεφάλαιο 14 Εκτίμηση και διαχείριση επικινδυνότητας Σύνοψη Στο τελευταίο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην εκτίμηση και διαχείριση της επικινδυνότητας και στην προσπάθεια ποσοτικοποίησης του κινδύνου, τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΩ ΔΕΙΚΤΩΝ Επιβλέπων: Αθ.Δελαπάσχος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Εισαγωγή: Περιορισμός και Έλεγχος χημικών Ουσιών

ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Εισαγωγή: Περιορισμός και Έλεγχος χημικών Ουσιών ΕΛΕΓΧΟΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2.1. Εισαγωγή: Περιορισμός και Έλεγχος χημικών Ουσιών Οι περισσότερες χημικές ουσίες χαρακτηρίζονται κυρίως από την τοξική τους δράση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ. Λευτέρης Βασιλειάδης Business Sector Manager Planning

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ. Λευτέρης Βασιλειάδης Business Sector Manager Planning ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ Λευτέρης Βασιλειάδης Business Sector Manager Planning Σημαντικά πρότυπα που επηρεάζουν τα Logistics Περιβάλλον Ασφάλεια & Υγιεινή Επιχειρησιακή Συνέχεια Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

EKTIΜΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. 14.1. Εισαγωγή: Μελέτες για Πρόληψη της Ρύπανσης

EKTIΜΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. 14.1. Εισαγωγή: Μελέτες για Πρόληψη της Ρύπανσης EKTIΜΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ 14.1. Εισαγωγή: Μελέτες για Πρόληψη της Ρύπανσης Η αφύπνιση για τα περιβαλλοντικά προβλήματα των τελευταίων χρόνων και η προσπάθεια για ανάπτυξη με αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας Ενότητα 14: Εκτίμηση και διαχείριση επικινδυνότητας Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΙΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ

ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΙΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ Δ ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΙΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΜΗΜΑ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΔΛΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Θέκα: Αμηνιφγεζε κίαο δηαπξαγκάηεπζεο. Μειέηε Πεξίπησζεο: Ζ αλέγεξζε ηεο Νέαο Δζληθήο Λπξηθήο θελήο, ηεο Νέαο

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα: χρήση χημικών σε υπόγεια έργα Πολιτικού Μηχανικού διαρροή συστατικών στο υπόγειο νερό

Το πρόβλημα: χρήση χημικών σε υπόγεια έργα Πολιτικού Μηχανικού διαρροή συστατικών στο υπόγειο νερό Το πρόβλημα: χρήση χημικών σε υπόγεια έργα Πολιτικού Μηχανικού διαρροή συστατικών στο υπόγειο νερό Παρουσίαση με βάση Διπλωματική Εργασία Ελευθερίας Σταματάκη Χημικές ουσίες σε υπόγεια έργα? Εισπίεση χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Ξ Ι Κ Ο Λ Ο Γ Ι A

Τ Ο Ξ Ι Κ Ο Λ Ο Γ Ι A ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ - ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Τ Ο Ξ Ι Κ Ο Λ Ο Γ Ι A Θεματικό βιβλιογραφικό δελτίο ΣΕΙΡΑ : Τεκμηρίωση ΥΑΕ ; 14 ΑΘΗΝΑ 2010 Π ε ρ ι ε

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Ρευστομηχανική

Περιβαλλοντική Ρευστομηχανική Προπτυχιακό Πρόγραμμα Πολιτικών Μηχανικών & Μηχανικών Περιβάλλοντος Μεταπτυχιακά Προγράμματα Μηχανική Περιβάλλοντος Διατμηματικό Πρόγραμμα: Ενεργειακές Τεχνολογίες & Αειφόρος Σχεδιασμός Ερευνητικές Οντότητες:

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Καταστροφών από Σεισμούς, Κατολισθήσεις και Πλημμύρες: Το Ερευνητικό Έργο SciNetNatHaz

Πρόληψη Καταστροφών από Σεισμούς, Κατολισθήσεις και Πλημμύρες: Το Ερευνητικό Έργο SciNetNatHaz K. Papatheodorou, SciNetNatHaz Project Coordinator, TEI of Central Macedonia, Hellas www.scinetnathaz.net Πρόληψη Καταστροφών από Σεισμούς, Κατολισθήσεις και Πλημμύρες: Το Ερευνητικό Έργο SciNetNatHaz

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη διακινδύνευσης (το ζουμί) & υπολογισμοί & παραδείγματα υπολογισμού

Επανάληψη διακινδύνευσης (το ζουμί) & υπολογισμοί & παραδείγματα υπολογισμού Επανάληψη διακινδύνευσης (το ζουμί) & υπολογισμοί & παραδείγματα υπολογισμού 1 Τι μας παρακίνησε να μελετήσουμε τη διακινδύνευση; Το πρώτο από τα βασικά ερωτήματα της Περιβαλλοντικής Γεωτεχνικής Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης

Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης Ζήσης Βρύζας Λέκτορας, Εργαστήριο Γεωργικής Φαρμακολογίας & Οικοτοξικολογίας, Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης 17 Ιανουαρίου 2013, ΑΘΗΝΑ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Ιστορικό στρατηγικής μείωσης της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Κων/νος νος Αμπελιώτης Επικ. Καθηγητής, Τμ. Οικιακής Οικονομίας Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Περιεχόμενα Η έννοια του κύκλου ζωής Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Legal use of personal data to fight telecom fraud

Legal use of personal data to fight telecom fraud Legal use of personal data to fight telecom fraud Dimitris Gritzalis May 2001 Ημερίδα Ελληνικού Φορέα Αντιμετώπισης Τηλεπικοινωνιακής Απάτης (ΕΦΤΑ) Tηλεπικοινωνιακή Απάτη: Μέθοδοι - Πρόληψη - Προεκτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σπύρος Κουβέλης. Συντονιστής MedWet (Mediterranean Wetlands Initiative) Σύμβαση Ραμσαρ

Σπύρος Κουβέλης. Συντονιστής MedWet (Mediterranean Wetlands Initiative) Σύμβαση Ραμσαρ Σπύρος Κουβέλης Συντονιστής MedWet (Mediterranean Wetlands Initiative) Σύμβαση Ραμσαρ 1. Ramsar και Νερό 1.1 Γιατί η Σύμβαση Ραμσαρ χρειάζεται να ασχολείται με το Νερό? 1.2 Γιατί οι διαχειριστές Νερού

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Τ Ε Ι ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Τ Μ Η Μ Α ΕΚΔΟΣΕΩΝ & ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ Χουζούρης Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Μ. Πανταζίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΕΜΠ Θεματική Ενότητα 2 Αποτίμηση Διακινδύνευσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και ασφάλεια στα ερευνητικά εργαστήρια ΧΗΜΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ. Τετάρτη, 19 Οκτωβρίου 2016 Αμφιθέατρο Ε. Ι.

Υγεία και ασφάλεια στα ερευνητικά εργαστήρια ΧΗΜΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ. Τετάρτη, 19 Οκτωβρίου 2016 Αμφιθέατρο Ε. Ι. Υγεία και ασφάλεια στα ερευνητικά εργαστήρια Τετάρτη, 19 Οκτωβρίου 2016 Αμφιθέατρο Ε. Ι. Παστέρ ΧΗΜΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ Σπύρος Δοντάς, Δρ. Χημικός Εργαστήριο Βιοχημείας - Τοξικολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και αποκατάσταση τοπίου με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών: η περίπτωση του Εθνικού Δρυμού Snowdonia (UK)

Ανάλυση και αποκατάσταση τοπίου με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών: η περίπτωση του Εθνικού Δρυμού Snowdonia (UK) Ανάλυση και αποκατάσταση τοπίου με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών: η περίπτωση του Εθνικού Δρυμού Α. Γκαραβέλη Δ/νση Δασών, Ν. Μαγνησίας, Ξενοφώντος 1, 383 33 Βόλος, e-mail: anthi_gkaraveli@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΟΥΣ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗ ΦΩΤΕΙΝΗ POLYCYCLIC AROMATIC HYDROCARBONS

Διαβάστε περισσότερα

S. Gaudenzi,. π υ, «aggregation problem»

S. Gaudenzi,. π υ, «aggregation problem» υμυμπα «ΜΜΜΜααΜΑΜΜπΜαΜΜυαΜαΜυαΜφαΜΜ πμαπυμαμμαμυααμυevidence based policy making)». Aα, 07.10.2015 H ΕΕΗ Η Η Η, Η ΗΗ Ω Ω Ω Η Η ΕΕΩ ΕΗΩ ΓΜΧΑ πάμαμφαμαπυμαμαα (ΑΜΑαπυα αω) αμχαμχωααμα ΑπυΜΑΘ, gmich@plandevel.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

CSR and Sustainability. Katerina Katsouli CSR & Sustainability Director Grant Thornton Greece

CSR and Sustainability. Katerina Katsouli CSR & Sustainability Director Grant Thornton Greece CSR and Sustainability Katerina Katsouli CSR & Sustainability Director Grant Thornton Greece Ποιοι είμαστε Με πάνω από 42.000 ανθρώπους σε περισσότερες από 140 χώρες, είμαστε ένας πραγματικά παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης»

στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης» «Πετρελαιοειδή στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης» Άγγελος Ντάντος Χημικός, PhD Cp Foodlab ltd Πετρέλαιο Πολύπλοκο μίγμα υδρογονανθράκων Αλειφατικοί Αρωματικοί Αλκάνια Αλκένια Αλκίνια n-αλκάνια Διακλαδισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση των πιλοτικών δράσεων πρόληψης των αποβλήτων στην περιοχή Ηρακλείου, Κρήτης (ΕΣΔΑΚ)

Έκθεση των πιλοτικών δράσεων πρόληψης των αποβλήτων στην περιοχή Ηρακλείου, Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) Έκθεση των πιλοτικών δράσεων πρόληψης των αποβλήτων στην περιοχή Ηρακλείου, Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) Έκθεση παραδοτέο / Δράση 5 Έργο WASPTool «Ανάπτυξη και Επίδειξη ενός Εργαλείου Υποστήριξης της Πρόληψης Αποβλήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Μ. Πανταζίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΕΜΠ Θεματική Ενότητα 7 Μεταφορά ρύπων στο υπόγειο νερό Μεταφορά συστατικών ενεμάτων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε. Μπακέας, 2013 Πηγή: Α. Βαλαβανίδης «Οικοτοξικολογία και Περιβαλλοντική Τοξικολογία», Τµήµα Χηµείας, ΕΚΠΑ, Αθήνα 2007, Κεφ.11. Οι κυριότεροι τοµείς οικοτοξικολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Η διεπιστημονική ορολογία του τομέα διαχείρισης φυσικών κινδύνων Το παράδειγμα του σεισμικού κινδύνου

Η διεπιστημονική ορολογία του τομέα διαχείρισης φυσικών κινδύνων Το παράδειγμα του σεισμικού κινδύνου Η διεπιστημονική ορολογία του τομέα διαχείρισης φυσικών κινδύνων Το παράδειγμα του σεισμικού κινδύνου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Βασιλική Μασούρα Ο τομέας της διαχείρισης φυσικών κινδύνων είναι ένας χώρος συνάντησης της

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος (hazard). Η εγγενής ιδιότητα μιας επικίνδυνης ουσίας ή φυσικής κατάστασης που ενδέχεται να βλάψει την ανθρώπινη υγεία ή/και το περιβάλλον

Κίνδυνος (hazard). Η εγγενής ιδιότητα μιας επικίνδυνης ουσίας ή φυσικής κατάστασης που ενδέχεται να βλάψει την ανθρώπινη υγεία ή/και το περιβάλλον Κίνδυνος (hazard). Η εγγενής ιδιότητα μιας επικίνδυνης ουσίας ή φυσικής κατάστασης που ενδέχεται να βλάψει την ανθρώπινη υγεία ή/και το περιβάλλον Επικινδυνότητα (risk). Η πιθανότητα μιας συγκεκριμένης

Διαβάστε περισσότερα

(clusters) clusters : clusters : clusters : 4. :

(clusters) clusters : clusters : clusters : 4. : «Προσδιοριστικοί Παράγοντες της Καινοτοµίας. ικτύωση της έρευνας µε την παραγωγή» ρ. Ιωάννης Χατζηκιάν Οκτώβριος 2006 Αθήνα ΓΡΑΦΕΙΟ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Πρόλογος 3 1. Εισαγωγή 4

Διαβάστε περισσότερα

Η ποσοτική αξιολόγηση του κινδύνου κατά U.S. ΕΡΑ περιλαµβάνει τέσσερα βασικά βήµατα: Συλλογή δεδοµένων από την υπό µελέτη περιοχή και αναγνώριση των

Η ποσοτική αξιολόγηση του κινδύνου κατά U.S. ΕΡΑ περιλαµβάνει τέσσερα βασικά βήµατα: Συλλογή δεδοµένων από την υπό µελέτη περιοχή και αναγνώριση των Εξυγίανση Ρυπασµένων Περιοχών Παγκόσµιο πρόβληµα µε ιδιαίτερα σοβαρές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονοµικές διαστάσεις. Στην Ευρώπη υπάρχουν 1.500.000 ρυπασµένες τοποθεσίες από προϋπάρχουσες βιοµηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Προοπτικής Διερεύνησης Δημόσιας Πολιτικής (Policy Foresight Report) Δράση 4.4. Ioύλιος 2015

Έκθεση Προοπτικής Διερεύνησης Δημόσιας Πολιτικής (Policy Foresight Report) Δράση 4.4. Ioύλιος 2015 Έκθεση Προοπτικής Διερεύνησης Δημόσιας Πολιτικής (Policy Foresight Report) Δράση 4.4. Ioύλιος 2015 Σκοπιμότητα-στόχοι Στο πλαίσιο της δράσης 4.4. προβλέπεται η εκπόνηση μίας Έκθεσης Προοπτικής Διερεύνησης

Διαβάστε περισσότερα

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains

Green Marketing. στον Αγροδιατροφικό κλάδο. Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green Marketing στον Αγροδιατροφικό κλάδο Δρ. Β. Γρούγιου Δρ. Φ. Αναστασιάδης Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές GREEN-AgriChains Green-AgriChains Info Day Θεσσαλονίκη 29 Οκτωβρίου 2013 Agenda Εισαγωγή Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

SELF DIAGNOSIS METHOD

SELF DIAGNOSIS METHOD SELF DIAGNOSIS METHOD Benefits from adopting an EMS Cost saving and improved management control, Compliance with legislation and good relations with stakeholders, Meeting customer expectations, Demonstration

Διαβάστε περισσότερα

«ΧΩΡΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΔΙΚΑΣ (ALECTORIS GRAECA) ΣΤΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ»

«ΧΩΡΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΔΙΚΑΣ (ALECTORIS GRAECA) ΣΤΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ» ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: ΕΔΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΟΥΣ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ «ΧΩΡΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Κυβέρνηση της Κυπριακής ημοκρατίας και η Κυβέρνηση της Ελληνικής ημοκρατίας,

Η Κυβέρνηση της Κυπριακής ημοκρατίας και η Κυβέρνηση της Ελληνικής ημοκρατίας, ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Gro wth Properties of Typical Water Bloom Algae in Reclaimed Water

Gro wth Properties of Typical Water Bloom Algae in Reclaimed Water 31 1 2010 1 ENVIRONMENTAL SCIENCE Vol. 31,No. 1 Jan.,2010, 3, (,, 100084) :,.,, ( Microcystis aeruginosa),3 (A 2 O ) 10 6 ml - 1,> 0139 d - 1. A 2 O222,. TP ( K max ) ( R max ), Monod. :; ; ; ; :X173 :A

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ Τι είναι ρύπανση: Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην ευζωία, την ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή. Global Change / Climate Change

Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή. Global Change / Climate Change Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή Global Change / Climate Change Ένα θέμα που καίει... Περιβάλλον και Ανάπτυξη, 2004-2005 Περιβάλλον και Ανάπτυξη, 2004-2005 Τι είναι Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή ; Η αργή και σταθερή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Σημειώσεις Μαθήματος Αποκατάσταση Ρυπασμένων Χώρων, Νοέμβριος 07, Μαρίνα Πανταζίδου 1-1

Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Σημειώσεις Μαθήματος Αποκατάσταση Ρυπασμένων Χώρων, Νοέμβριος 07, Μαρίνα Πανταζίδου 1-1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή 1.1 Το πρόβλημα των ρυπασμένων χώρων Η ρύπανση των εδαφών και των υπόγειων νερών από χημικούς ρύπους ακολούθησε την ανάπτυξη παραγωγικών και στρατιωτικών δραστηριοτήτων, καθώς και την

Διαβάστε περισσότερα

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Αθανάσιος Κούγκολος ρ. Χηµικός µηχανικός Αναπληρωτής καθηγητής Τµήµα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πολυτεχνική Σχολή, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥΣ Μιχαήλ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ.

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. 2 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ.σ.3 Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ISO 9001:2008. Οι αλλαγές του νέου προτύπου ISO 9001:2008 σε σχέση με την προηγούμενη έκδοση ISO 9001:2000

ISO 9001:2008. Οι αλλαγές του νέου προτύπου ISO 9001:2008 σε σχέση με την προηγούμενη έκδοση ISO 9001:2000 ISO 9001:2008 Οι αλλαγές του νέου προτύπου ISO 9001:2008 σε σχέση με την προηγούμενη έκδοση ISO 9001:2000 Όπως και το νέο πρότυπο ρητά αναφέρει οι αλλαγές δεν είναι μεγάλης έκτασης και δεν εισάγονται νέες

Διαβάστε περισσότερα

Λαγκαδάς, Αρ. Πρωτ.: 126

Λαγκαδάς, Αρ. Πρωτ.: 126 Λαγκαδάς, 26-02-2015 Αρ. Πρωτ.: 126 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΘΕΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΕΡΓΟΥ «WET_AID» ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΜΒΑ. Φθινοπωρινό, Εαρινό, Καλοκαιρινό Επίπεδο Μαθήματος Γνωστική Περιοχή Γλώσσα Διδασκαλίας Μεταπτυχιακό Αγροτικής Οικονομίας Ελληνικά

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΜΒΑ. Φθινοπωρινό, Εαρινό, Καλοκαιρινό Επίπεδο Μαθήματος Γνωστική Περιοχή Γλώσσα Διδασκαλίας Μεταπτυχιακό Αγροτικής Οικονομίας Ελληνικά ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΜΒΑ Κωδικός Μαθήματος Τίτλος Μαθήματος Πιστωτικές Μονάδες (ECTS) MBAN-804DG Περιβαλλοντική Ασφάλεια και 7.5 Φυσικοί Πόροι (Μάνατζμεντ (Διαχείριση) Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων ) Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση θορύβου

Χαρτογράφηση θορύβου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙKΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Γ Ε Ω Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙE ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Εκπαίδευση: Μέσο ανάπτυξης του ανθρώπινου παράγοντα και εργαλείο διοικητικής µεταρρύθµισης Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου για την

εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου για την Αναγκαίες Μελέτες Υποβάθρου για την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου για την Περιβαλλοντική Ευθύνη Σπύρος Παπαγρηγορίου, α αγρηγορ ου, Π.Μ. Μέλος ΜΕΠΑΑ/ ΤΕΕ 30 IOYNIOY 2010 Πλαίσιο Περιβαλλοντικής Ευθύνης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση και διαχρονική παρακολούθηση των βοσκόμενων δασικών εκτάσεων στη λεκάνη απορροής του χειμάρρου Μπογδάνα Ν. Θεσσαλονίκης

Ταξινόμηση και διαχρονική παρακολούθηση των βοσκόμενων δασικών εκτάσεων στη λεκάνη απορροής του χειμάρρου Μπογδάνα Ν. Θεσσαλονίκης Ταξινόμηση και διαχρονική παρακολούθηση των βοσκόμενων δασικών εκτάσεων στη λεκάνη απορροής του χειμάρρου Μπογδάνα Ν. Θεσσαλονίκης Α. Αϊναλής 1, Ι. Μελιάδης 2, Π. Πλατής 3 και Κ. Τσιουβάρας 4 1 Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ETRES/LIFE

ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ETRES/LIFE Η ΣΥΜΒΟΛΗ KAI Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΠΟ Α.Π.Ε. ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ETRES/LIFE HOLIDAY INN ATHENS ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2006 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ 1 Ο Ελληνικός Σύνδεσμος Ηλεκτροπαραγωγών από Ανανεώσιμες

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Ενότητα 12 η - ΜΕΡΟΣ Γ ΑΡΧΕΣ HACCP Όνομα καθηγητή: ΠΑΝ. Ν. ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Εκμάθηση των αρχών

Διαβάστε περισσότερα

ηµοσίευση: 24 Σεπτεµβρίου 2012 Καταληκτική Ηµεροµηνία: 12 Οκτωβρίου 2012

ηµοσίευση: 24 Σεπτεµβρίου 2012 Καταληκτική Ηµεροµηνία: 12 Οκτωβρίου 2012 Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τον ορισµό εκπροσώπων της Ειδικής Γραµµατείας Υδάτων σε συναντήσεις και οµάδες εργασίας στο εξωτερικό που άπτονται των δράσεων της Υπηρεσίας. ηµοσίευση: 24 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Ενότητα 13 η - ΜΕΡΟΣ Α ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ Όνομα καθηγητή: ΠΑΝ. Ν. ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Τοξικολογία Τροφίμων. Αξιολογήση του ρίσκου της έκθεσης στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων

Τοξικολογία Τροφίμων. Αξιολογήση του ρίσκου της έκθεσης στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων Τοξικολογία Τροφίμων Αξιολογήση του ρίσκου της έκθεσης στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων Στόχοι ενότητας 1.Κ α τ α ν ό η σ η τ ο υ τ ρ ό π ο υ α ξ ι ο π ο ί η σ η ς τ ω ν αποτελεσμάτων αναλυτικών μεθόδων ανίχνευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ ΡΥΠΑΝΣΗ Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ χημικές ουσίες μορφές ενέργειας ακτινοβολίες ήχοι θερμότητα ΕΠΙΚΥΝΔΥΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο. Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τίτλος: «Χρήση ψυχοτρόπων ουσιών από μαθητές Α Λυκείου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Ηρακλείου και ο ρόλος του Κοινωνικού

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς δράσεις για την ορθή διαχείριση των χημικών προϊόντων για την προστασία του περιβάλλοντος

Διεθνείς δράσεις για την ορθή διαχείριση των χημικών προϊόντων για την προστασία του περιβάλλοντος Διεθνείς δράσεις για την ορθή διαχείριση των χημικών προϊόντων για την προστασία του περιβάλλοντος Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Διάσκεψη των Ηνωμένων

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙAΧΕIΡΙΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ» Του φοιτητή Κασαπιάν Αρτίν Αρ. Μητρώου: 2000.05.0042 Επιβλέπων Καθηγητής Παλαιολόγος Ευάγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 6.1. Από την Τοξικολογία στην Οικοτοξικολογία Από τη δεκαετία του 1960 ξεκίνησε ένα δραστήριο κίνημα περιβαλλοντικής αφύπνισης για τα αυξανόμενα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.6 : Εφαρμογή συστημάτων HACCP και ISO στην παραγωγή βιολογικών προϊόντων Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιωάννης Ζ. Γήτας Τηλ: +30 2310 992699,

Διαβάστε περισσότερα

9 th Symposium on Oceanography & Fisheries, 2009 - Proceedings, Volume ΙΙ

9 th Symposium on Oceanography & Fisheries, 2009 - Proceedings, Volume ΙΙ -946-9 th Symposium on Oceanography & Fisheries, 2009 - Proceedings, Volume ΙΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΕΙΚΤΩΝ ΩΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Performance of Charcoal Cookstoves for Haiti, Part 1: Results from the Water Boiling Test

Performance of Charcoal Cookstoves for Haiti, Part 1: Results from the Water Boiling Test LBNL 5021E Performance of Charcoal Cookstoves for Haiti, Part 1: Results from the Water Boiling Test Kayje Booker, Tae Won Han, Jessica Granderson, Jennifer Jones, Kathleen Lask, Nina Yang, Ashok Gadgil

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΜΟ.ΔΙ.Π.) Υ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΙΔΕΥΣΗ Μυτιλήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Démographie spatiale/spatial Demography

Démographie spatiale/spatial Demography ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Démographie spatiale/spatial Demography Session 1: Introduction to spatial demography Basic concepts Michail Agorastakis Department of Planning & Regional Development Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Ε ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Κ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ : Σνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο θαη Αλάπηπμεο (ΣΟΑ) ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: Σνπξηζκφο θαη Οηθνλνκηθή Κξίζε Δπηβιέπσλ : Νηνχβαο Λνπθάο πνπδάζηξηα : Σζαγθαξάθε

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 6 ο Ανάπτυξη Ιατρικών Συσκευών

Μάθημα 6 ο Ανάπτυξη Ιατρικών Συσκευών Μάθημα 6 ο Ανάπτυξη Ιατρικών Συσκευών Τι είναι μια Ιατρική Συσκευή; Ένα όργανο, συσκευή, εργαλείο, μηχάνημα, εμφύτευμα, αντιδραστήριο εκτός σώματος ή άλλο παρόμοιο ή σχετικό αντικείμενο, που συμπεριλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις επί των συστάσεων: Competent Authority response received on 2 June 2008

Παρατηρήσεις επί των συστάσεων: Competent Authority response received on 2 June 2008 Παρατηρήσεις επί των συστάσεων: Competent Authority response received on 2 June 2008 No. Recommendation 1 2 To ensure efficient and effective coordination between the competent authorities involved in

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων

Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Υγιεινή Εγκαταστάσεων Βιομηχανιών Τροφίμων Ενότητα 13 η - ΜΕΡΟΣ Β ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ Όνομα καθηγητή: ΠΑΝ. Ν. ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΔΛΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΔΛΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Ε ΔΘΝΙΚΗ ΥΟΛΗ ΓΗΜΟΙΑ ΓΙΟΙΚΗΗ ΚΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΙΡΑ ΣΜΗΜΑ ΓΔΝΙΚΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΣΔΛΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Θέκα: Η Γηνίθεζε Αιιαγώλ (Change Management) ζην Γεκόζην Σνκέα: Η πεξίπησζε ηεο εθαξκνγήο ηνπ ύγρξνλνπ Γεκνζηνλνκηθνύ

Διαβάστε περισσότερα

Η Σημασία της Οικολογικής Σήμανσης ως πρακτική καινοτομίας και διαφοροποίησης. Δρ. Παναγιώτης Παναγιωτακόπουλος Διευθύνων Σύμβουλος,Close the Loop

Η Σημασία της Οικολογικής Σήμανσης ως πρακτική καινοτομίας και διαφοροποίησης. Δρ. Παναγιώτης Παναγιωτακόπουλος Διευθύνων Σύμβουλος,Close the Loop Η Σημασία της Οικολογικής Σήμανσης ως πρακτική καινοτομίας και διαφοροποίησης Δρ. Παναγιώτης Παναγιωτακόπουλος Διευθύνων Σύμβουλος,Close the Loop Τι είναι τα Οικολογικά Σήματα ή Οικοσήματα; «Σήματα τα

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός Ικανοποιητικών Τιμών Αναφοράς και Στόχων Διατήρησης

Προσδιορισμός Ικανοποιητικών Τιμών Αναφοράς και Στόχων Διατήρησης Προσδιορισμός Ικανοποιητικών Τιμών Αναφοράς και Στόχων Διατήρησης Μια πρώτη προσέγγιση για την περίπτωση του Χρυσαετού στο Εθνικό Πάρκο Κορώνειας Βόλβης Σιδηρόπουλος, Λ., Navarrette, E., Αλιβιζάτος, Χ.,

Διαβάστε περισσότερα