Ψυχολογική Στήριξη από το Τηλέφωνο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ψυχολογική Στήριξη από το Τηλέφωνο"

Transcript

1 Ψυχολογική Στήριξη από το Τηλέφωνο Εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα», Επιμέλεια: Γιωτάκος Ο., Θ Τριανταφύλλου Συγγραφεις Ορέστης Γιωτάκος Νίκη Ζαφειροπούλου Ευάγγελος Ηλιόπουλος Άγγελος Καφφές Ελένη Κωνσταντίνου Χρύσα Λεχουρίτη Βασιλική Μαστοραντωνάκη Νατάσα Πιπεροπούλου Θεώνη Τριανταφύλλου 1

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Καθηγητού Ψυχιατρικής Γ.Ν. Χριστοδούλου Πρόλογος Συγγραφέων Κεφάλαιο 1 Ευάγγελος Ηλιόπουλος, Χρύσα Λεχουρίτη 1. ΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΩΣ ΜΕΣΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Τι εννοούμε με τον όρο «τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης» (ιδιαιτερότητες και δυσκολίες) 1.2. Τι είναι η Συμβουλευτική μέσω Τηλεφώνου Παροχή Συμβουλών Συνηγορία Πληροφόρηση Υποστήριξη Φιλική προσέγγιση 1.3. Συμβουλευτική σε Γραμμές έκτακτης ανάγκης 1.4. Οργάνωση Συμβουλευτικής Γραμμής 1.5. Δομή τηλεφωνικής κλήσης για ψυχολογική στήριξη Στάδιο 1 : Εγκαθίδρυση της σχέσης Στάδιο 2 : Διερευνώντας το περιεχόμενο, το πλαίσιο του τηλεφωνήματος και τα συναισθήματα του καλούντος Στάδιο 3: Ξεκαθαρίζοντας τα βασικά θέματα Στάδιο 4 :Βοηθώντας τους καλούντες να αναγνωρίσουν το επόμενο στάδιο 2

3 Στάδιο 5 :Κλείσιμο Στάδιο 6: Μετά το τηλεφώνημα 1.6. Οι «δύσκολες» κλήσεις Κεφάλαιο 2 Ελένη Κωνσταντίνου, Άγγελος Καφφές 2. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2.1. Σκοπός 2.2. Πολιτική διαχείρισης 2.3. «Η αρχή των Ίσων Ευκαιριών» 2.4. Προβολή 2.5. Καταχώρηση των κλήσεων 2.6. Αξιολόγηση 2.7. Δουλεύοντας από το σπίτι 2.8. Οι τηλεφωνικές υπηρεσίες υποστήριξης ως μέσο εκμετάλλευσης 2.9. Τα κριτήρια αξιολόγησης για την Telephone Helpline Association Κεφάλαιο 3 Βασιλική Μαστοραντωνάκη, Νίκη Ζαφειροπούλου 3. Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΣΧΕΣΗ 3

4 3.1. Θεωρητικές Προσεγγίσεις Γνωσιακές-συμπεριφοριστικές θεραπείες Γνωσιακή-αναλυτική προσέγγιση Συμβουλευτική επικεντρωμένη στο άτομο Συμβουλευτική επικεντρωμένη στη διαδικασία Ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις 3.2. Υποδοχή του πελάτη Αρχική επαφή 3.3. Μεταβίβαση και Αντιμεταβίβαση 3.4. Συμβουλευτικές δεξιότητες και σχέση συμβούλου και καλούντος 3.5. Η καλλιέργεια της θεραπευτικής σχέσης Δεξιότητες ενεργητικής ακρόασης Ενσυναίσθηση Η αναγνώριση και η αντανάκλαση των συναισθημάτων Κατανοώντας τις σιωπές 3.6 Λήψη σημειώσεων 3.7. Χρονική διάρκεια της συνεδρίας 3.8. Δεξιότητεςπου απαιτούνται για την έναρξη και τη θεμελίωση της συμβουλευτική σχέσης με τη χρήση του τηλεφώνου ως διαύλου επικοινωνίας (Σύνοψη) Έρευνα και ποιότητα παρεχόμενων υπηρεσιών Κριτήρια παροχής υπηρεσιών υψηλής ποιότητας Συνθήκες εργασίας 4

5 Κεφάλαιο 4 Νατάσσα Πιπεροπούλου, Βασιλική Μαστοραντωνάκη 4. ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ 4.1. Εχεμύθεια 4.2. Στρατηγικές με στόχο την εχεμύθεια 4.3. Νομικά Θέματα 4.4. Αποκάλυψη εμπιστευτικών πληροφοριών 4.5. Διαφύλαξη αρχείων 4.6. Νομοθεσία προσωπικών δεδομένων 4.7. Αναγνώριση καλούντος Κεφάλαιο 5 Νίκη Ζαφειροπούλου, Ελένη Κωνσταντίνου 5. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ, ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 5.1. Επιλογή προσωπικού 5

6 5.2. Εκπαίδευση προσωπικού 5.3. Δεξιότητες προσωπικού και θεραπευτική σχέση 5.4. Αντιμετώπιση ειδικών πληθυσμών 5.5. Υποστήριξη και Εποπτεία 5.6. Έρευνα 5.7. Ποιοτικός έλεγχος και αξιολόγηση του παρεχόμενου έργου Κεφάλαιο 6 Χρύσα Λεχουρίτη, Νατάσα Πιπεροπούλου, Άγγελος Ηλιόπουλος 6. Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ 6.1. Η σχέση συμβούλου - πελάτη 6.2. Επιλογή συμβούλου από τον πελάτη 6.3. Τα όρια της συμβουλευτικής μέσω τηλεφώνου 6.4. Συχνά θέματα που τίθενται κατά τη συμβουλευτική από τηλεφώνου 6.5. Άλλα θέματα για συζήτηση πριν την έναρξη των συνεδριών 6.6. Η πρώτη συνεδρία 6.7. Χειρισμός των συναισθημάτων 6

7 6.8. Μιλώντας για σεξ 6.9. Αλλαγές συνθηκών Ποιότητα φωνής συμβούλου Πολιτισμός και γλώσσα Άτομα με προβλήματα ακοής Θέματα που αφορούν το φύλο Πλεονεκτήματα της συμβουλευτικής μέσω τηλεφώνου σε σύγκριση με την πρόσωπο με πρόσωπο συμβουλευτική Κεφάλαιο 7 Άγγελος Καφφές, Θεώνη Στ. Τριανταφύλου, Ορέστης Γιωτάκος 7. ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 7.1. Eσαγωγή 7.2. Κατάθλιψη και άγχος Κατάθλιψη Μοναξιά Πένθος Αυτοκτονικότητα Αυτοτραυματισμός 7

8 Ο καλών ανησυχεί για κάποιον άλλο Κρίσεις Πανικού 7.3. Ψύχωτικές καταστάσεις Ψευδαισθήσεις, παραισθήσεις Ο καλών είναι ψυχωτικός και προσπαθεί να αντιμετωπίσει την κατάσταση 7.4. Χρήση ουσιών Ο καλών έχει κάνει χρήση ουσιών Ο καλών έχει κάνει υπερβολική χρήση ουσιών(overdose) Ο καλών κάνει χρήση ουσιών και θέλει να μιλήσει για αυτό 7.5. Κακοποίηση Συναισθηματική Κακοποίηση Σωματική κακοποίηση Σεξουαλική κακοποίηση - βιασμός Ενήλικας, θύμα σεξουαλικής κακοποίησης κατά την παιδική ηλικία Μαρτυρία εγκλήματος 7.6. Σχέσεις Οικογένεια - Επάγγελμα Εγκυμοσύνη, στειρότητα, υιοθεσία Σχέση γονέα παιδιού Γονέας παιδιού με ειδικές ανάγκες Φροντίδα ηλικιωμένου γονέα Τερματισμός σχέσης διαζύγιο Αλλαγή φάσης ζωής Φιλικές σχέσεις Διαφωνίες/ φιλονικίες Επαγγελματικά Θέματα 7.7. Ειδικά θέματα Θέματα θρησκευτικής πίστης Απειλητικές για την στοιχειώδη επιβίωση καταστάσεις Σωματική ασθένεια, ανικανότητα, τραύμα 8

9 Τηλεφωνήματα για πληροφόρηση Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Σεξουαλική ταυτότητα Σεξουαλική δραστηριότητα - φαντασιώσεις Ο καλών αυτο-ικανοποιείται κατά τη διάρκεια του τηλεφωνήματος Διατροφικές διαταραχές Ο καλών έχει γνωστικές δυσκολίες Τηλεφωνήματα που αφορούν άλλο άτομο Θυμός Ο καλών απορρίπτει τη βοήθεια Σιωπηλά τηλεφωνήματα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Γ Ρ Α Μ Μ Ε Σ S O S 9

10 Πρόλογος Καθηγητού Ψυχιατρικής Γ. Ν. Χριστοδούλου Όπως είναι σε όλους μας γνωστό, η επικοινωνία είναι για τον ψυχίατρο αλλά και για όλους τους επιστήμονες στο χώρο των επιστημών συμπεριφοράς, το βασικό εργαλείο εργασίας. Χωρίς την επικοινωνία είναι αδύνατη η επιτέλεση διαγνωστικού και θεραπευτικού έργου. Μια από τις σχετικά σύγχρονες μορφές επικοινωνίας είναι η τηλεφωνική επικοινωνία. Παρά το μειονέκτημα που απορρέει από τη χρησιμοποίηση ενός μόνο αισθητηρίου, είναι ωστόσο άμεση, προσιτή και δημοφιλής. Ήταν, λοιπόν, επιτυχής η επιλογή της για ψυχολογική στήριξη. Θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις όπου η προσέλευση στο γιατρό είναι προβληματική (πχ. παρανοϊκοί ασθενείς, ασθενείς με κοινωνική φοβία, ασθενείς με συνυπάρχουσα σωματική αναπηρία, ασθενείς που φοβούνται τις προκαταλήψεις των συνανθρώπων τους) είναι ίσως ο μοναδικός τρόπος επικοινωνίας. Η μετεξέλιξη των τηλεφωνικών Γραμμών Στήριξης προς την κατεύθυνση της τηλεψυχιατρικής και του διαδικτύου προσφέρει ακόμη μεγαλύτερες (ή και εναλλακτικές) δυνατότητες. Η τηλεφωνική γραμμή ψυχολογικής στήριξης στο Στρατό, της οποίας Επιστημονικός Υπεύθυνος είναι ο συνάδελφος κ. Ορέστης Γιωτάκος, αποτελεί την έμπρακτη εφαρμογή των παραπάνω. Παρά τις προβλέψιμες δυσκολίες που ενυπάρχουν στη λειτουργία όλων αυτών των Γραμμών και τις δυσκολίες στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους, ωστόσο, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, αποτελούν χρήσιμα μέσα πληροφόρησης, θεραπείας και πρόληψης. Στο συμπέρασμα αυτό συγκλίνουν οι διαπιστώσεις μου από την λειτουργία της Γραμμής Άμεσης Τηλεφωνικής Βοήθειας της Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών που ιδρύθηκε στην περίοδο που είχα την τιμή να διευθύνω την Κλινική ( ). Παρόμοιες ήσαν οι διαπιστώσεις μου από τη λειτουργία της Γραμμής SOS του Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής. Το βιβλίο «Ψυχολογική Στήριξη από το Τηλέφωνο» του κ. Γιωτάκου και των συνεργατών του είναι ένα πολύ χρήσιμο εγχειρίδιο. Καταγράφει κυρίως τις εμπειρίες των συγγραφέων από τη λειτουργία της Γραμμής στον Στρατό, επεκτείνεται όμως και σε πληροφόρηση που αφορά άλλους χώρους όπου έχει επωφελή εφαρμογή. Περιέχει επίσης χρήσιμες 10

11 πληροφορίες για την οργάνωση της υπηρεσίας, για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων καταστάσεων καθώς και για τη στάση του θεραπευτή σε σχέση με τα δυναμικά που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας. Εύχομαι καλή επιτυχία στο χρήσιμο και καλογραμμένο βιβλίο αλλά και στις Γραμμές Τηλεφωνικής Βοήθειας που αποτελούν το αντικείμενό του και συγχαίρω τους συγγραφείς για το έργο τους. Καθηγητής Γεώργιος Ν. Χριστοδούλου Πρόεδρος της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας 11

12 Πρόλογος Συγγραφέων Το βιβλίο αυτό είναι το αποτέλεσμα ομαδικής δουλειάς των εργαζομένων στην Τηλεφωνική Γραμμή Ψυχολογικής Στήριξης του Στρατού, στο διάστημα Αποτυπώνει τις προσπάθειες της ομάδας για το σχεδιασμό μιας ολοκληρωμένης εκπαίδευσης στον τομέα αυτό, αλλά και αντιμετώπισης από τηλεφώνου των ποικίλων περιστατικών κρίσης. Μολονότι είναι δεδομένη πλέον η χρησιμότητα των Γραμμών Ψυχολογικής Υποστήριξης, συχνά δεν εκτιμώνται τα απαραίτητα εκείνα θέματα που διασφαλίζουν ένα ικανοποιητικό επίπεδο παροχής υπηρεσιών. Το συγκεκριμένο πόνημα αποτελεί την προσπάθεια μιας πρώτης ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης και καταγραφής των ιδιαιτεροτήτων λειτουργίας μιας Γραμμής Ψυχολογικής Υποστήριξης, θίγοντας ζητήματα όπως: η στρατηγική διαχείρισης της Γραμμής Ψυχολογικής Στήριξης, η ιδιαιτερότητα της θεραπευτικής σχέσης που αναπτύσσεται μεταξύ Συμβούλου και χρήστη της Γραμμής, το κεφαλαιώδες θέμα του απορρήτου, η εκπαίδευση του προσωπικού, και η έρευνα και η αξιολόγηση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Τέλος, περιγράφει την αντιμετώπιση ειδικών ψυχολογικών καταστάσεων με τη μορφή ενός οδηγού για ειδικές περιπτώσεις κλήσεων. Ευχόμαστε το βιβλίο αυτό να αποτελέσει ένα χρήσιμο εγχειρίδιο, όχι μόνο στο προσωπικό των Γραμμών Υποστήριξης, αλλά και σε κάθε εργαζομένο στο χώρο της ψυχικής υγείας, αφού η αντιμετώπιση κρίσιμων καταστάσεων από τηλεφώνου αποτελεί ενδεχόμενα μέρος της δουλειάς όλων. Ορέστης Γιωτάκος, Ψυχίατρος Θεώνη Στ. Τριανταφύλλου, Κλινικός Ψυχολόγος 12

13 Κεφάλαιο 1 Ευάγγελος Ηλιόπουλος, Χρύσα Λεχουρίτη 1. ΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΩΣ ΜΕΣΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Τι εννοούμε με τον όρο «τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης» (ιδιαιτερότητες και δυσκολίες) Με τον όρο «τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης» αναφερόμαστε σε ένα σύνολο υπηρεσιών παροχής τεκμυριωμένης πλρηροφόρησης, των οποίων βασικά χαρακτηριστικά αποτελούν η ενεργητική ακρόαση και υποστήριξη. Η λειτουργία μιας γραμμής μπορεί να έχει περιορισμένη διάρκεια, όπως στην περίπτωση υπηρεσιών παρεχόμενων στο πλαίσιο συγκεκριμένων τηλεοπτικών ή ραδιοφωνικών προγραμμάτων, που είναι διαθέσιμες για το κοινό μόνο για ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα. Μπορεί να συνιστά όμως και μία μόνιμη, σταθερή υπηρεσία, όπως στην περίπτωση π.χ. των γραμμών που υποστηρίζονται από ποικίλες φιλανθρωπικές οργανώσεις. Οι γραμμές συχνά λειτουργούν σε τοπικό επίπεδο, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των ομάδων αυτοβοήθειας. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η παροχή υποστήριξης μέσω τηλεφώνου δεν περιορίζεται μόνο στο στενό πλαίσιο της φιλανθρωπίας και του εθελοντισμού. Τα εμπορικά προγράμματα υποστήριξης υπαλλήλων, για παράδειγμα, φαίνεται να αποφέρουν άμεσα αλλά και έμμεσα (αύξηση παραγωγικότητας) έσοδα στις εταιρείες που τα διοργανώνουν. Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι κάποιοι σύμβουλοι ασκούν ιδιωτικά το επάγγελμά τους παρέχοντας υπηρεσία τηλεφωνικής γραμμής υποστήριξης. Στις περισσότερες γραμμές υποστήριξης, οι κλήσεις δεν πραγματοποιούνται με σκοπό τη διαμόρφωση μιας μακροχρόνιας και σταθερής σχέσης με τον καλούντα. Οι σύμβουλοι που εργάζονται στις συγκεκριμένες γραμμές έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με την βασική δυσκολία που προσδιορίζει το συγκεκριμένο τρόπο άσκησης του επαγγέλματος: 13

14 Ο καλών μπορεί να μην ξανακαλέσει ποτέ για να αναφέρει κάποια πρόοδο ή την ανάληψη συγκεκριμένης δράσης και γενικότερα την εξέλιξη της προσωπικής του ιστορίας. Το γεγονός αυτό καθιστά αναγκαία την πλήρη αποδοχή του καλούντα από την μεριά του συμβούλου (άλλωστε, αν ο καλών δεν εισπράξει εξαρχής αίσθημα αποδοχής μπορεί γρήγορα να κλείσει και έτσι να μη λάβει καμία βοήθεια στο πρόβλημά του) και τον εποικοδομητικό χειρισμό αυτής της «άβολης» -για το σύμβουλο- κατάστασης. Συνακόλουθα, κρίνεται απαραίτητη η εποπτεία των εργαζόμενων σε τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης. Πραγματικά, η πιθανή έλλειψη ανατροφοδότησης (feedback) από τον καλούντα, αρκετά συχνά αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο που παραβλέπεται κατά την εκπαίδευση. Είναι ενδιαφέρουσα η διαπίστωση ότι αρκετοί σύμβουλοι, ακόμα και άτομα με σημαντική εμπειρία στο συγκεκριμένο τομέα, μερικές φορές επιζητούν ασυνείδητα ανατροφοδότηση από τον καλούντα με φράσεις όπως «Ελπίζω να σας βοήθησα» ή «Είμαι σίγουρος ότι τώρα θα μπορέσετε να.». Είναι πολύ εύκολο να ασκήσει ο σύμβουλος έμμεσα πίεση στον καλούντα ώστε να εκφραστεί θετικά για το τηλεφώνημα και να ικανοποιήσει κατ αυτόν τον τρόπο την προσωπική του ανάγκη για αναγνώριση του έργου και της αξίας του. Ακούγοντας αυτού του είδους τις εκφράσεις, ο καλών θα απαντήσει θετικά, δίνοντας έτσι στο σύμβουλο μια στιγμιαία ικανοποίηση. Καθώς αυτός είναι συχνά ο τρόπος κατάληξης του τηλεφωνήματος, θα πρέπει να διερευνώνται τα κίνητρα, το επίπεδο ικανοποίησης και οι προσωπικές ανάγκες του συμβούλου, καθώς επίσης και η καταλληλότητά του για την άσκηση του συγκεκριμένου είδους εργασίας. Υπάρχουν, βέβαια και περιπτώσεις τακτικών καλούντων οι οποίοι σε κάθε τηλεφώνημα παρουσιάζουν κάποιο βαθμό προόδου, αν και συνήθως με βραδείς ρυθμούς, γεγονός που μπορεί να συνεχιστεί για ένα χρονικό διάστημα. Σε κάποιες τηλεφωνικές υπηρεσίες, συνηθίζεται ο ίδιος σύμβουλος να αναλαμβάνει ένα συγκεκριμένο τακτικό καλούντα. Η διαδικασία αυτή παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με τη βραχύχρονη συμβουλευτική, αν και πιο ορθά, εφόσον ο σύμβουλος πολύ συχνά δεν είναι εκπαιδευμένος (αρκετές γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης λειτουργούν με εθελοντές), θα έπρεπε να χαρακτηρισθεί ως «βραχεία υποστηρικτική παρέμβαση». Σ αυτή λοιπόν την περίπτωση, ο καλών και ο σύμβουλος συνήθως δεν λειτουργούν βάσει ενός συγκεκριμένου θεραπευτικού συμβολαίου. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, ο καλών τηλεφωνεί οποτεδήποτε αισθανθεί την ανάγκη και αν ο συγκεκριμένος σύμβουλος δεν είναι διαθέσιμος, έχει τη δυνατότητα είτε να μιλά σε κάποιον άλλο συνάδελφό του είτε να ξανακαλέσει όταν θα είναι παρών ο συγκεκριμένος σύμβουλος. Σε περίπτωση που 14

15 μία τηλεφωνική υπηρεσία παρέχει στον καλούντα τη δυνατότητα να μιλά με έναν συγκεκριμένο σύμβουλο σε τακτική βάση, πρέπει να συμπεριλάβει στην εκπαίδευση των εργαζόμενων και βασικές τεχνικές και δεξιότητες της συμβουλευτικής. Σε αυτό το σημείο, είναι αξιοσημείωτη η διαπίστωση ότι υπάρχουν ποικίλες και σημαντικές διαφορές ανάμεσα στους τακτικούς ή μη χρήστες της υπηρεσίας που αξιοποιούν και χρησιμοποιούν την τηλεφωνική υπηρεσία ως μέσο υποστήριξης και επεξεργασίας των εμπειριών και των βιωμάτων τους, και τους καλούντες εκείνους, που στην χειρότερη των περιπτώσεων μπορούν να εκληφθούν από τους συμβούλους ως «ενόχληση». Αυτή η κατηγορία καλούντων ενδέχεται κατά τη διάρκεια του τηλεφωνήματος να είναι δύστροπη ή προσβλητική, ή ακόμη μπορεί να πρόκειται για άτομα που τη δεδομένη στιγμή τηλεφωνούν επειδή αισθάνονται μοναξιά κι επιθυμούν να μιλήσουν χωρίς όρια (χρονικά και άλλα). Κάτι τέτοιο μπορεί να εκληφθεί ως κατάχρηση ή θα τολμούσαμε να πούμε «κακοποίηση» της υπηρεσίας. Γίνεται εμφανές ότι όλοι οι οργανισμοί χρειάζεται να ορίζουν τις αρχές αυτού που θεωρούν ως «κατάλληλη χρήση» της υπηρεσίας και να ανταποκρίνονται σύμφωνα με αυτές τις αρχές στις κλήσεις που δέχονται. Εφόσον η υπηρεσία δεν επιθυμεί να αποτελεί έναν χωρίς οριοθέτηση δέκτη κλήσεων, για όσες φορές το επιθυμούν και για όσο το επιθυμούν συγκεκριμένοι καλούντες, οι σύμβουλοι θα πρέπει να έχουν εκπαιδευτεί στην αποτροπή και καταπολέμηση αυτών των φαινομένων. Η διάκριση ανάμεσα στους «κατάλληλους» και τους «ακατάλληλους» καλούντες βασίζεται στην ερώτηση : «Η συγκεκριμένη υπηρεσία ποιον επιθυμεί να βοηθήσει, πώς και γιατί;» (δηλαδή, «για ποιον θεωρείται ακατάλληλη αυτή η υπηρεσία και γιατί;»). Η Ένωση Τηλεφωνικών Γραμμών Υποστήριξης (Telephone Helpline Association) επιχείρησε το 1993 να ποσοτικοποιήσει τη χρήση ενός εύρους τηλεφωνικών γραμμών υποστήριξης, ζητώντας από τους σχετικούς φορείς να εκτιμήσουν τον αριθμό των κλήσεων που δέχονταν ανά μήνα. Ένας γενικός υπολογισμός απέδωσε το εκπληκτικό αποτέλεσμα ότι εκείνη την περίοδο στη Μ. Βρετανία, οι φορείς αυτοί κάθε επτά δευτερόλεπτα δέχονταν μία κλήση!. Ανεξάρτητα από την επιμέρους ειδική εκπαίδευση, όσοι επιθυμούν να εργαστούν μέσω τηλεφώνου με ευάλωτα άτομα ή άτομα που βιώνουν κάποια κρίση, πρέπει να διαθέτουν ηθική ακεραιότητα και να διασφαλίζουν την παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών. Στο εγχειρίδιο Guidelines for Good Practice in Telephone Work (Telephone Helplines Association, 1993) προτείνονται συγκεκριμένα κριτήρια ορθής άσκησης της τηλεφωνικής υποστήριξης, ώστε ο κάθε φορέας να έχει τη δυνατότητα να λειτουργήσει αντικειμενικά. 15

16 1.2. Τι είναι η Συμβουλευτική μέσω Τηλεφώνου Με απλούς όρους, ως Συμβουλευτική μέσω τηλεφώνου μπορεί να οριστεί η υπηρεσία κατά την οποία ένας εκπαιδευμένος Σύμβουλος εργάζεται με έναν πελάτη ή με μία ομάδα πελατών, μέσω τηλεφώνου, ώστε να μπορέσει ο πελάτης (χρήστης της υπηρεσίας) να διερευνήσει και να επεξεργαστεί προσωπικές καταστάσεις, προβλήματα ή κρίσεις στο πλαίσιο μιας και μοναδικής συνεδρίας, μίας βραχυπρόθεσμης ή και μακροπρόθεσμης θεραπευτικής σχέσης. Στις δύο τελευταίες περιπτώσεις θεσπίζεται ένα είδος συμβολαίου ανάμεσα στον πελάτη και το σύμβουλο και υπάρχει περίπτωση να υφίσταται και οικονομική σχέση ανάμεσα στα δύο μέρη. Εφόσον ο σύμβουλος και ο πελάτης είναι εξαιρετικά απίθανο να συναντηθούν σε ένα πρόσωπο με πρόσωπο ραντεβού, σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις συμβουλευτικής μέσω τηλεφώνου, και οι δύο πλευρές χρειάζονται, κυρίως κατά τη διάρκεια των αρχικών συνεδριών, κάποιο χρόνο για να συνηθίσουν τον τόνο της φωνής ο ένας του άλλου, την προφορά και τον τρόπο ομιλίας, καθώς απουσιάζουν άλλα στοιχεία της επαφής τα οποία υπό διαφορετικές συνθήκες θα αποτελούσαν πρόδηλα στοιχεία (π.χ. οι οπτικές εντυπώσεις του ενός για τον άλλο ή η αίσθηση του φυσικού περίγυρου όπου πραγματοποιείται η συνεδρία). Είναι αλήθεια το γεγονός ότι δεν αισθάνονται όλοι οι σύμβουλοι ικανοί να εργαστούν αποτελεσματικά μέσω τηλεφώνου! Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι, επειδή το τηλέφωνο δεν τους εκφράζει ως «θεραπευτικό» μέσο, είναι λιγότερο αποτελεσματικοί σε μία δια ζώσης αντιμετώπιση. Επιπλέον, δεν διαθέτουν τηλέφωνο όλοι οι πελάτες και αρκετοί από τους δυνητικούς χρήστες της υπηρεσίας δεν θεωρούν το τηλέφωνο ως ένα ικανοποιητικό -για αυτούς- μέσο επαφής. Υπάρχουν, βέβαια και άλλοι πιο συνήθεις λόγοι πέραν της Συμβουλευτικής για την εργασία μέσω τηλεφώνου: η παροχή συμβουλών, η συνηγορία / υπεράσπιση (advocacy), η πληροφόρηση, η υποστήριξη και η φιλική προσέγγιση Παροχή Συμβουλών 16

17 Αξιοποιώντας αυτή τη δυνατότητα, ο σύμβουλος προτείνει στον καλούντα μία σειρά συγκεκριμένων ενεργειών ή διεξόδων. Ως απάντηση σε μία ερώτηση ή στην περιγραφή μιας κατάσταση-προβλήματος από τον καλούντα, συγκεκριμένες ενέργειες μπορούν να κατατεθούν ως προτάσεις. Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε «Αν ήμουν στη θέση σας, θα.» ή «Θα έπρεπε να.». Θα μπορούσαν να αναφερθούν πολλά παραδείγματα-θέματα τηλεφωνημάτων, στα οποία ο καλών επιζητεί συμβουλή από κάποιον ο οποίος διαθέτει εξειδικευμένες, επιστημονικές γνώσεις επί του θέματος που τον απασχολεί (π.χ. κατάθλιψη, χρήση ουσιών, διατροφικές διαταραχές, κακοποίηση, οικογενειακά θέματα, επαγγελματικά θέματα κλπ.) Συνηγορία Στο πλαίσιο λειτουργίας μιας γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης, το άτομο που απαντά το τηλέφωνο μπορεί να λειτουργεί υποστηρικτικά και να δρα ως εκπρόσωπος του καλούντα ή του προσώπου στο αποίο αναφέρεται ο καλών, όπως π.χ. συμβαίνει συχνά στην περίπτωση των Γραμμών Υποστήριξης Παιδιών. Για να έχει τη δυνατότητα ένας Σύμβουλος να δράσει ως «συνήγορος» του ατόμου που ζητά βοήθεια, πρέπει να έχει εξειδικευμένη γνώση για το υπό συζήτηση θέμα και να μπορεί να ερμηνεύσει, να σταθμίσει επιμελώς τις ιδιαίτερες ανάγκες του καλούντα και να προχωρήσει περαιτέρω την εξέταση. Χρησιμοποιώντας το παράδειγμα μίας Τηλεφωνικής Υπηρεσίας για την Υποστήριξη του Παιδιού, το άτομο που εργάζεται σε αυτήν την υπηρεσία μπορεί να χρειαστεί να υπερασπιστεί τα δικαιώματα του καλούντα ή του παιδιού στο οποίο αναφέρεται ο καλών. Εάν ο καλών είναι ενήλικο άτομο και αναφέρεται σε ένα ανήλικο άτομο το οποίο κατά την εκτίμηση του συμβούλου διατρέχει άμεσο κίνδυνο, ο σύμβουλος έχει τη δυνατότητα για παράδειγμα να μεταβιβάσει τις παρεχόμενες πληροφορίες στις τοπικές κοινωνικές υπηρεσίες, ανεξάρτητα από την επιθυμία του καλούντος. Φυσικά, σε τέτοιες περιπτώσεις αρχικά θα καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια να συναινέσει ο καλών και να συνεργαστεί με τις αρχές για την άμεση αντιμετώπιση του θέματος. Το πρωταρχικό όμως καθήκον της Γραμμής είναι η προστασία και η υποστήριξη του παιδιού. Παράδειγμα: Γραμμή Προστασίας Παιδιού:- Γραμμή Προστασίας του Παιδιού, παρακαλώ. 17

18 Καλών: -...δεν είμαι σίγουρη αν καλώ σωστά... ανησυχώ πολύ για ένα παιδί... Μπορώ να σας μιλήσω εμπιστευτικά; Γραμμή Προστασίας Παιδιού: - Βεβαίω..εμπιστευτικά, αλλά χρειάζεται να σας ενημερώσω ότι αν μας δώσετε πληροφορίες για ένα παιδί που διατρέχει κίνδυνο, είμαστε υποχρεωμένοι να δράσουμε για να προστατεύσουμε το παιδί. Θα θέλατε να μου δώσετε μία γενική εικόνα για το πρόβλημα; Καλών:- Είμαι γειτόνισσα του παιδιού.το παιδί ζει με τον πατέρα του... η μητέρα του τους έχει εγκαταλήψει. Με τον σύζυγό μου ανησυχούμεγια τον τρόπο που ο πατέρας του το φροντίζει...βλέπετε είμαστε στην ίδια γειτονιά, μια πόρτα μακρυά... Γραμμή Προστασίας Παιδιού:- Μπορείτε να μου αναφέρετε κάποιες λεπτομέρειες; Τί έινι αυτό που παρατηρείτε και σας ανησυχεί; Ο Σύμβουλος της Γραμμής Προστασίας του Παιδιού πρέπει αρχικά να εκτιμήσει το κατά πόσο το θέμα έχει επείγοντα χαρακτήρα. Χρησιμοποιώντας συμβουλευτικές δεξιότητες για να συνεργαστεί με τον καλούντα, ο σύμβουλος πρέπει να διερευνήσει τη σοβαρότητα της κατάστασης, ώστε να είναι σε θέση να την αξιολογήσει και να μπορεί να συγκεντρωθεί στο τηλεφώνημα, στηριζόμενος στις παρεχόμενες πληροφορίες. Κατά αυτόν τον τρόπο, στην προαναφερθείσα περίπτωση, ο σύμβουλος πιθανότατα θα προσπαθούσε να διερευνήσει το κατά πόσο οι ανησυχίες του συγκεκριμένου ατόμου είναι ενδεικτικές της πραγματικής κατάστασης του παιδιού και του πιθανού κινδύνου που διατρέχει. Εάν ο σύμβουλος αντιληφθεί ότι όντως υφίσταται κίνδυνος για το παιδί, μπορεί να προσπαθήσει να ενθαρρύνει την καλούσα ώστε οικειοθελώς να αποκαλύψει περισσότερες πληροφορίες για το συμφέρον του παιδιού, ώστε να είναι δυνατή η άμεση λήψη μέτρων για την προστασία του Πληροφόρηση Κατά την επιμέρους αυτή λειτουργία της υπηρεσίας, παρέχονται συγκεκριμένες πληροφορίες ως απάντηση σε συγκεκριμένα αιτήματα και παρουσιαζόμενες συνθήκες. Αν και θεωρείται χρήσιμος και ωφέλιμος ένας φιλικός τόνος φωνής, δεν είναι υποχρεωτική μία εις βάθος συζήτηση εκτός και αν είναι αναγκαίες περαιτέρω διευκρινίσεις αυτού που ήδη αναφέρθηκε. Το άτομο που απαντάει το τηλέφωνο πρέπει να έχει την ικανότητα να παρέχει άμεσα πληροφορίες επί του θέματος. Στο πλαίσιο αυτό μπορούν να επιλυθούν ζητήματα που αναφέρονται στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας. 18

19 Παράδειγμα Σύμβουλος: - Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης, παρακαλώ. Καλών:- Καλημέρα. Χρειάζομαι κάποιες πληροφορίες... Σύμβουλος: - Παρακαλώ... Καλών:- Φροντίζω ένα άτομο το οποίο νοσηλεύεται εδώ και δύο μήνες Εξακολουθεί να ισχύει η ασφαλιστική του κάλυψη για τη συγκεκριμένη υπηρεσία; Σύμβουλος: - Μετά από έναν μήνα, όχι, δεν καλύπτεται πλέον ασφαλιστικά. Καλών:- Αυτό φανταζόμουν κι εγώ. Που χρειάζεται να απευθυνθώ τώρα; Σύμβουλος: - Χρειάζετε να επικοινωνήσετε με την Υπηρεσία και να τους καταθέσετε το βιβλιάριο πληρωμών. Θα θέλατε να ρωτήσετε και κάτι άλλο; Καλών:- Βασικά, είδα μία αφίσα στον πίνακα ανακοινώσεων της βιβλιοθήκη - έτσι βρήκα και τον αριθμό σας- και ανέφερε ότι στην οργάνωση σας λειτουργούν και ομάδες υποστήριξης για αποκλειστικούς νοσηλευτές. Μπορείτε να μου πείτε κάποια πράγματα και γι αυτό; Σύμβουλος: - Ναι, βεβαίως. Υπάρχει μία ομάδα κάθε πρωί... στο κέντρο υγείας. Πραγματοποιούνται επίσης και κάποιες ειδικές συναντήσεις για αποκλειστικούς νοσηλευτές στο κέντρο, με θέματα όπως η Κοινοτική Φροντίδα. Μπορούμε να τις συμπεριλάβουμε στο πληροφοριακό έντυπο που θα σας στείλουμε. Καλών:- Ναι, θα το ήθελα αυτό. Η συναναστροφή με άλλους αποκλειστικούς νοσηλευτές θα με βοηθούσε να αντιμετωπίσω τις δυσκολίες του επαγγέλματός μας. Ευχαριστώ για τη βοήθεια. Κατά το τηλεφώνημα αυτό διαμορφώθηκε από τον καλούντα ένα άμεσο αίτημα για παροχή πληροφοριών. Ο σύμβουλος απαντάει στο αίτημα αυτό και καθώς αισθάνεται ότι ο καλών ικανοποιείται, τον ρωτάει αν θα ήθελε και κάτι άλλο. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στον καλούντα να προχωρήσει περαιτέρω και να θέσει και άλλα ερωτήματα. Ο σύμβουλος απαντά και δίνει την ευκαιρία στον καλούντα να μιλήσει ελεύθερα για τα θέματα που τον απασχολούν. Πολυάριθμες γραμμές υποστήριξης αναφέρουν ότι πολλές κλήσεις αρχικά έχουν τη μορφή αιτήματος για πληροφορίες. Εάν ο σύμβουλος δίνει τη δυνατότητα στο άτομο να επεκταθεί περαιτέρω και σε άλλα θέματα, ο καλών μπορεί να επιλέξει να αξιοποιήσει αυτή τη δυνατότητα. Ορισμένες τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης θεωρούν σημαντική την παραπομπή σε άλλους φορείς βοήθειας. Σε τέτοιες περιπτώσεις παραπομπών, είναι 19

20 σημαντικό να είναι κανείς ιδιαίτερα προσεκτικός γιατί ίσως μερικοί άνθρωποι-καλούντες να έχουν πρόβλημα στο να διαβάζουν ή να γράφουν. Καλό είναι να ελέγχεται εαν οι πληροφορίες δόθηκαν και κατανοήθηκαν σωστά ή να αποστέλλονται οι πληροφορίες και ταχυδρομικώς. Είναι σημαντικό ο επαγγελματίας εργαζόμενος σε τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης να γνωρίζει τους άλλους φορείς υποστήριξης (νοσοκομεία, γιατρούς, άλλες τηλεφωνικές γραμμές, άλλα κέντρα τηλεφωνικής πληροφόρησης) στους οποίους θα παραπέμψει το καλούντα. Ιδιαίτερα βοηθητικό λοιπόν, είναι να υπάρχει λίστα- κατάλογος αυτών των άλλων φορέων (είτε με μορφή βιβλίου καταλόγου είτε σε ηλεκτρονική μορφή). Για παράδειγμα, στη γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης των Ενόπλων Δυνάμεων πραγματοποιούνται πολλές κλήσεις που αφορούν στρατολογικά θέματα, με αποτέλεσμα βάσει ενός σχετικού καταλόγου οι καλούντες να παραπέμπονται στα τηλεφωνικά κέντρα των κατά τόπους στρατολογικών γραφείων. Απαραίτητο κρίνεται να υπάρχει ένας δομημένος τρόπος καταχώρησης των πληροφοριών και των κλήσεων και ανάλογη εκπαίδευση των εργαζομένων. Η χρήση υπολογιστών και αρχείων θεωρείται πολύ σημαντική για τη σωστή οργάνωση του μεγάλου όγκου πληροφοριών. Μειονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι το κόστος συντήρησης των υπολογιστών και το κόστος του χρόνου εκπαίδευσης των εργαζομένων στη γραμμή. Οι πληροφορίες των κλήσεων μπορούν επίσης να καταχωρούνται σε αρχεία, βιβλία ή ντοσιέ. Η επιλογή εξαρτάται από τη δομή της τηλεφωνικής γραμμής υποστήριξης. Οι πληροφορίες πρέπει να είναι χρονικά ενημερωμένες και σε περίπτωση αλλαγών, όλοι πρέπει να ανανεώνουν την πληροφόρησή τους. Χρήσιμο είναι να γίνεται επαφή με άλλους οργανισμούς και ενημέρωση για το είδος των υπηρεσιών που προσφέρουν, αν εξυπηρετούν συγκεκριμένη κατηγορία ανθρώπων, πότε και πως μπορεί να έρθει κανείς σε επικοινωνία μαζί τους. Η παραπομπή σε άλλους οργανισμούς πρέπει να γίνεται πάντα σε συνεννόηση με αυτούς. Βέβαια, ο κάθε οργανισμός έχει τη δική του στρατηγική αντιμετώπισης και υποστήριξης των καλούντων και αυτό πρέπει να γίνεται γνωστό από την αρχή. Υπάρχει πάντα μία λεπτή γραμμή ανάμεσα στην πληροφόρηση και τη συμβουλή. Αν η τηλεφωνική γραμμή λειτουργεί βάσει της παροχής συμβουλών, τότε είναι σημαντική η επαγγελματική διασφάλιση. Τέτοια ασφάλιση χρειάζεται πιθανότατα όταν η τηλεφωνική γραμμή προσφέρει και πληροφόρηση προφορική ή γραπτή. Όταν ο επαγγελματίας εργαζόμενος σε μια τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης δίνει συμβουλές αυτό απαιτεί και μία πορεία δράσης και συμπεριφοράς από το καλούντα, με στόχο την επίλυση του προβλήματός του. Τέτοιες τηλεφωνικές γραμμές είναι συνήθως 20

21 αυτές που ασχολούνται με την υγεία, νομικά ή εκπαιδευτικά θέματα. Στην αντίθετη περίπτωση, όταν ο επαγγελματίας εργαζόμενος σε μια τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης δίνει πληροφορίες, τότε αυτό συνήθως γίνεται είτε τηλεφωνικά είτε με τη χορήγηση και αποστολή φυλλαδίων με σκοπό την απλή ενημέρωση του καλούντα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, καλό είναι να μη γίνονται προσωπικές συστάσεις, αλλά ο καλών να μπορεί να επιλέξει ποια μέθοδο θα χρησιμοποιήσει και ακολουθήσει Υποστήριξη Η τηλεφωνική υποστήριξη προϋποθέτει ως δεξιότητα την ενσυναίσθηση (εμπαθητική κατανόηση) από την πλευρά του συμβούλου. Κάποιοι άνθρωποι διαθέτουν αυτή την ικανότητα από τη φύση τους και μάλιστα από πολλούς αμφισβητείται το κατά πόσο είναι εφικτό να διδαχθεί στα πλαίσια της συμβουλευτικής εργασίας μέσω τηλεφώνου ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι όντως, οι σύμβουλοι μπορούν να διδαχθούν ώστε να καλλιεργήσουν και να εμπλουτίσουν τη δεξιότητα της ενσυναίσθησης. Είναι πάντως γεγονός, ότι εάν το βασικό ένστικτο του να συμπαρίστασαι σε κάποιον χωρίς να βιάζεσαι να εκδηλώσεις συμπόνια ή να εκφράσεις την άποψη σου δεν λειτουργεί στην επαφή του συμβούλου με τους άλλους γύρω του, είναι εξαιρετικά δύσκολο να τροποποιηθεί η συμπεριφορά του κατά την εργασία του μέσω του τηλεφώνου. Αξίζει βέβαια να σημειώσουμε ότι επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντα στη δεξιότητα της ενσυναίσθησης αποτελεί το γεγονός ότι ο σύμβουλος δεν έχει στη διάθεσή του τις ενδείξεις που θα μπορούσαν, σε διαφορετική περίπτωση, να τον προειδοποιήσουν για τον αντίκτυπο που έχουν στον πελάτη οι προσωπικές του αντιδράσεις. Με άλλα λόγια η τηλαφωνική αλληλεπίδραση στερείται μιας γκάμας πληροφοριών που στηρίζονται στα οπτικά ερεθίσματα και των δύο μερών. Τηλεφωνική υποστήριξη μπορεί να αναζητήσει το άτομο είτε από κάποιον που έχει βιώσει αντίστοιχες καταστάσεις (π.χ. εθελοντές), κάτι που εκλαμβάνεται από τον καλούντα ως βασικό προσόν ή από κάποιον που το άτομο θεωρεί ότι διαθέτει εξειδικευμένες γνώσεις -για τη συγκεκριμένη κατάσταση- και την ικανότητα της ενσυναίσθησης (π.χ. σύμβουλοι). Πολυάριθμες γραμμές υποστήριξης διαφημίζουν την υποστήριξη που παρέχουν στα άτομα που καλούν, γεγονός που εμπλέκει την ανάπτυξη συμβουλευτικών δεξιοτήτων κατά την ακρόαση, την ενσυναίσθηση και ίσως και την 21

22 παροχή τεκμηριωμένων πληροφοριών και για άλλες πιο εξειδικευμένες υπηρεσίες από τις οποίες το άτομο μπορεί να ζητήσει επιπρόσθετη βοήθεια. Ο σύμβουλος, είτε παρέχει υποστήριξη στηριζόμενος σε επαγγελματική κατάρτιση είτε σε προσωπικά βιώματα, πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίσει πότε οι επαγγελματικές ή προσωπικές του εμπειρίες για την υπό συζήτηση κατάσταση μπορούν να αποτελέσουν δεσμευτικό και περιοριστικό παράγοντα για την υποστήριξη που παρέχει στο πλαίσιο του συγκεκριμένου επαγγελματικού ρόλου. Με άλλα λόγια, είναι επιβεβλημένη η συνειδητοποίηση των ορίων των παρεχόμενων υπηρεσιών και η γνώση του πότε το άτομο θα βοηθηθεί ουσιαστικά από την επαφή και με άλλους ειδικούς. Παράδειγμα: Καλών: - Είστε η ομάδα για τις ασθενείς με καρκίνο του μαστού; Σύμβουλος: - Ναι, ονομάζομαι Μαρία. Πώς μπορώ να σας βοηθήσω; Καλών: - Διάβασα το έντυπό σας... ότι υποστηρίζετε άτομα που έχουν καρκίνο. Μόλις έμαθα ότι έχω καρκίνο στο στήθος (σιωπή)... φοβάμαι πολύ... Σύμβουλος: - Καταλαβαίνω...είναι πολύ δύσκολο όταν μαθαίνει κανείς ότι έχει καρκίνοί Καλών: - Είχατε κι εσείς καρκίνο; Σύμβουλος: - Ναι, είχα όγκο στο στήθος πριν από δύο χρόνια. Καλών: - Αλήθεια; Το περάσατε και εσείς αυτό... Δεν μπορώ να το πιστέψω ότι μου συμβαίνει αυτό φοβάμαι τόσο... Σύμβουλος: - Είναι δύσκολη στιγμή. Τι σας έχουν πει; Καλών: - (Κλαίγοντας) Φοβάμαι... Σκέφτομαι συνέχεια ότι αυτό ήταν, ήρθε το τέλος (κλαίγοντας)..συγνώμη... Σύμβουλος: -Μμμμ Δεν πειράζει, έχετε όσο χρόνο θέλετε το πλέον φυσικό είναι να ανησυχείτε και να φοβάστε πολύ Σας πρότειναν κάποια συγκεκριμένη θεραπεία; Καλών: - Ναι, μου είπαν ότι πρέπει να αφαιρεθεί ο όγκος και μετά από τέσσερις βδομάδες θα κάνω ακτινοθεραπεία... Το κάνατε κι εσείς αυτό; Σύμβουλος: - Όχι, υποβλήθηκα σε εγχείριση και μετά σε χημειοθεραπεία. Φοβήθηκα πολύ όταν πρωτόμαθα ότι έχω καρκίνο, αλλά η ζωή συνεχίζεται και όταν αρχίσεις τη θεραπεία, συνηθίζεις την ιδέα. Στην ομάδα όλοι έχουμε περάσει τη φάση της διάγνωσης και μετά υποβληθήκαμε και σε κάποιο είδος θεραπείας. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι τους βοηθάει να μιλάνε σε κάποιον που έχει περάσει τα ίδια. 22

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ & ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ & ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ & ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 1 Με τον όρο «Τηλεφωνική Γραμμή Άμεσης Ψυχολογικής Υποστήριξης», νοείται η

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012 Πρόγραμμα «αντι-στίγμα» Τι είναι η Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24)

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΕΡΕΥΝΑ ΝΟΥΜΕΡΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: : ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ; Οι απόψεις σας για την πρόσφατη εισαγωγή του μέλους της οικογενείας σας στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν χημικά και θυμικά, με αποτέλεσμα οι άνδρες και οι γυναίκες να βλέπουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Τα διαφορετικά συναισθήματα των δύο φύλων

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ-ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ- ΣΥΝΕΧΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ H αντίληψή μας για τον εθελοντισμό Τι προσφέρουν οι εθελοντές Δούναι και λαβείν Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ

Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ «Ενίσχυση της λειτουργίας των Κινητών Μονάδων Πρώτης Υποδοχής, για τις διαδικασίες πρώτης υποδοχής, σε περιοχές υπό υψηλή πίεση μεταναστευτικών ροών» Καλές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο δικαιωμάτων. Τα δικαιώματά σας:

Έγγραφο δικαιωμάτων. Τα δικαιώματά σας: Έγγραφο δικαιωμάτων Το φυλλάδιο αυτό σας παρέχει σημαντικές πληροφορίες όσον αφορά τα δικαιώματά σας όταν βρίσκεστε στο αστυνομικό τμήμα. Με τον όρο δικαιώματα εννοούμε σημαντικές ελευθερίες και δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Οδικός χάρτης για την Καλύτερη Εξυπηρέτηση του Καταναλωτή

Οδικός χάρτης για την Καλύτερη Εξυπηρέτηση του Καταναλωτή 4 απλά βήματα για να «μιλήσετε» με την επιχείρηση αποτελεσματικά Υποστήριξη και επικοινωνία: κλειδί της ικανοποίησης του Καταναλωτή Οδικός χάρτης για την Καλύτερη Εξυπηρέτηση του Καταναλωτή Σημείο εκκίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ!

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ! ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΟΥ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΑ! ΠΡΟΣΕΧΕ ΠΟΥ ΤΑ ΔΙΝΕΙΣ ΡΩΤΑ ΓΙΑ ΠΟΙΟ ΣΚΟΠΟ ΜΑΘΕ ΠΩΣ ΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ Τα προσωπικά δεδομένα στη ζωή μας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Κώστας Ρ. Σολδάτος Ομότ. Καθηγητής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ Διευθυντής Μ.Φ.Ψ.Υ. Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου Διάλεξη 14.10.2015 (Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ)

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες στην επικοινωνία μεταξύ συγγενών και ασθενή με καρκίνο. Παναγιώτης Χατζήκος, Ψυχαναλυτικός- Ψυχοθεραπευτής

Δυσκολίες στην επικοινωνία μεταξύ συγγενών και ασθενή με καρκίνο. Παναγιώτης Χατζήκος, Ψυχαναλυτικός- Ψυχοθεραπευτής Δυσκολίες στην επικοινωνία μεταξύ συγγενών και ασθεν με καρκίνο. Παναγιώτης Χατζκος, Ψυχαναλυτικός- Ψυχοθεραπευτς ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΗ ΚΑΙ Φόβος Άγχος Σοκ Δυσπιστία Θυμός Άρνηση Ενοχ Απόγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία

Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη Ευπαθών Κοινωνικά Ομάδων Δήμος Solna Σουηδία ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Γεώργιος Κοντορίνης, Δημοτικός Σύμβουλος Solna, Σουηδία Κοινωνική Αλληλεγγύη ΗπόληSolna

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Η διεργασία της ανταλλαγής ή μεταφοράς στους άλλους σκέψεων και αισθημάτων. Η πράξη του να δίνει και να παίρνει κάποιος πληροφορίες Η διεργασία μεταβίβασης πληροφοριών Μορφές επικοινωνίας Λεκτική

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή Εργαστήρι για την επαγγελματική ζωή Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή 4 0 Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας M-CARE

Επιτελική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας M-CARE M-CARE Κατάρτιση μέσω φορητών συσκευών για φροντιστές ατόμων με αναπηρία και ηλικιωμένων Επιτελική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας M-CARE Πακέτο εργασίας WP2 Τίτλος π. εργασίας Έρευνα και Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ & ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ» Συνήγορος του Παιδιού 14 & 15 Ιουνίου 2012

«ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ & ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ» Συνήγορος του Παιδιού 14 & 15 Ιουνίου 2012 «ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ & ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ» Συνήγορος του Παιδιού 14 & 15 Ιουνίου 2012 Εισήγηση με θέμα: «ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΕ ΑΝΗΛΙΚΑ ΑΤΟΜΑ» Εισηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος Οδηγός Εκπαίδευσης Εργαζομένων Σε Ύψος Συντάκτης: Ι. Πετρομιανός www.hmga.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ...1 2. ΠΗΓΕΣ...3 3. ΟΡΙΣΜΟΙ 3 4. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ...4 5. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας στη μέθοδο

Εκπαίδευση Επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας στη μέθοδο Εκπαίδευση Επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας στη μέθοδο Η Ελληνική με την αιγίδα της Β Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής της διοργανώνει εκπαιδευτικό πρόγραμμα στη μέθοδο εκπαίδευσης γονέων: «Θετικοί Γονείς

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Σάββατο 07 Μάρ 2009 Τα επόμενα χρόνια θα δούμε μεγάλες αλλαγές στις φαρμακευτικές εταιρείες. Παραδοσιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο για επαγγελματίες που εργάζονται σε φορείς που εξυπηρετούν ανθρώπους με αναπηρία Partnership: AIAS Bol1gna onlus (I) Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 3.2 Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων Να επιδεικνύουν τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας Να επιδεικνύουν ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση H Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας ευχαριστεί την PH EUROPE για την συνδρομή της στην δημιουργία αυτού του εργαλείου Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας - HPH Δερβενακίων 11β

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα

Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού Αγώνα Πάροχος ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για άτομα με ρευματικές παθήσεις (παρουσίαση για το έτος 2013) με την ευγενική χορηγία της ΕΛ.Ε.ΑΝ.Α Κοινωφελής, Μη κερδοσκοπική,

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι Η εφαρμογή του στην Κύπρο. Δάφνη Καραγιάννη Διαμαντή-Λογοθεραπεύτρια Κρίστια Χρίστου-Εργοθεραπεύτρια

Τι είναι Η εφαρμογή του στην Κύπρο. Δάφνη Καραγιάννη Διαμαντή-Λογοθεραπεύτρια Κρίστια Χρίστου-Εργοθεραπεύτρια Τι είναι Η εφαρμογή του στην Κύπρο Δάφνη Καραγιάννη Διαμαντή-Λογοθεραπεύτρια Κρίστια Χρίστου-Εργοθεραπεύτρια ΓΟΝΕΙΣ ΕΥΑΛΩΤΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΠΟΛΛΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΡΙΕΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηµατολόγιο για στελέχη-υπαλλήλους φορέα, υπηρεσίας, οργάνωσης, ή ΜΚΟ. Ερωτηµατολόγιο

Ερωτηµατολόγιο για στελέχη-υπαλλήλους φορέα, υπηρεσίας, οργάνωσης, ή ΜΚΟ. Ερωτηµατολόγιο ράση «Εθελοντισµός και ικαιώµατα του Παιδιού» Ερωτηµατολόγιο για στελέχη-υπαλλήλους φορέα, υπηρεσίας, οργάνωσης, ή ΜΚΟ Ερωτηµατολόγιο Προσωπικά στοιχεία Επωνυµία φορέων/μκο:... Όνοµα (αριθµός τόµων που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Αθήνα: Κονίτσης 33, 15125 Μαρούσι Τηλ. 210-8063665, 6129290, Fax 210-8062113, e-mail: info@ergastirio.eu Site: www.ergastirio.eu ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης στη Βικτώρια GREEK

Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης στη Βικτώρια GREEK Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης στη Βικτώρια GREEK 2 Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΙΟΝΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ, ΜΑΪΟΣ 2011 Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΙΟΝΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ, ΜΑΪΟΣ 2011 Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΙΟΝΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ, ΜΑΪΟΣ 2011 Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ελένη Άννα Καλούδη, Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Η συνέντευξη είναι ένας από τους

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΣ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΕΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΔΙΑΡθΡΩΣΗΣ ΔΑΝΕΙΩΝ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΣ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΕΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΔΙΑΡθΡΩΣΗΣ ΔΑΝΕΙΩΝ ΕYΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΣ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΕΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΔΙΑΡθΡΩΣΗΣ ΔΑΝΕΙΩΝ Εισαγωγή H Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ("Κεντρική Τράπεζα") στο πλαίσιο της ευρύτερης ευθύνης της έναντι του αυξημένου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις;

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Σεμινάρια ΕΚΔΔΑ 2009-10 ΕΠΙΛΥΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ στον χώρο της Υγείας Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Εάν τις διαχειριστούμε όπως συνήθως, μπορεί να: Οδηγήσουν σε προσωπικές αντιπάθειες Διαταράξουν/

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ

ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ ΣΑΥΤΡΡΤΘΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΑ/ΕΡΓΑΣΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΓΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΝΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Το Πανελλήνιο Ινστιστούτο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων (P.I.N.Dis) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Νόσου

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα