THOMAS ΜΑΝ Ν ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΛΥΚΙΑΡΔΟΠΟΥΛΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "THOMAS ΜΑΝ Ν ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΛΥΚΙΑΡΔΟΠΟΥΛΟΥ"

Transcript

1 THOMAS ΜΑΝ Ν ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ MετιXφplXσΎj ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΛΥΚΙΑΡΔΟΠΟΥΛΟΥ

2 Η ΑΠΟΛΑΥΣΗ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΟΥΜΕ ΑΠΟ ενα μεταφυσικό σύστημα., ή ευχαpίστηcτη πού μας δίνει ή νοητική όpγάνιι.>σύj του κόσμου σέ ενα αυστηρά θεμελιωμένο, έντελές καί ίσόρροπο οίκοδόμημα σκέψης, ετναι πάντοτε καί πάνω ιχπ' ολα αίσθητικης φύσεως. 'Έχει τήν ίδια πηγή μέ τή χαρά, τήν ύ ψηλή καί ιχνώτερη ευδαιμονία πού μας χαρίζει ή τέχνη μέ τή δύναμη πού διαθέτει νά μορφοποιεί καί νά ταξινομεί τό ύλικό της, νά 6άζει σέ τάξη τίς συγκεχυμένες καταστάσεις της ζωης, ετσι ωστε νά μας προσφέρει καθαρή καί καθολική θέα. 'Αλήθεια καί όμορφιά πρέπει νά παραπέμπουν ή μία στήν άλλη. Καθεμία χωριστά, δίχως τη στήριξή της ιχπό τήν άλλη, παραμένει μιά πολύ κυμα.ινόμενη καί άσταθής άξία. Ή όμορφιά πού δέν εχει μα.ζί της τήν άλήθεια καί δέν μπορεί νά ιχναφέρεται σ' αυτήν, πού δέν ζεί σ' αυτήν καί διαμέσου αυτης, θ' ιχποτελουσε κενή ουτοπία - κι ιχπό τήν άλλη, «τί έστίν ιχλήθεια;» ΟΙ συλλήψεις μας, καθώς γεννιουνται ιχπό τόν κόσμο των φαινομένων, ιχπό μιά άκρως καθορισμένη σκοπιά, ετναι, οπως δέχεται μιά κριτική καί όξυδερκής φιλοσοφία, έφαρμόσιμες μόνο στή σφαίρα της ένύπαρξης καί 'όχι της ύπέρ6αcτης. Ίό περιεχόμενο της σκέψης μας, καί στήν πραγματικότητα οι κρίσεις πού οίκοδομουμε πάνω του, ετναι άνεπαρκές ώς μέσον σύλληψης της ουσίας των πραγμάτων αυτων καθ' έαυτά, της πραγματικης ουσίας του κόσμου καί της ζωης. 'Ακόμη καί ό πιό πεπεισμένος καί πιό πειστικός, ό πιό tιxetci tιωμένος όρισμός αυτου ποό ύπάρχει κάτω άπό τήν έπιφάνεια του προφανους, δέν μας tοηθάει νά φτάσουμε στή ρίζα των πραγμάτων καί νά τήν τραtήξουμε στό φως. Ίό μόνο πού ένθαρρύνει τό πνευμα του ιχνθρώπου στή συνεχη προσπάθεια πρός αυτή τήν

3 κα.τεύθυνση ετνα.ι ή άπα.ρα.ίτητη προϋπόθεση πώς ή ϋπα.ρξή μας, Ο,τι 6α.θύτερο μέσα. μα.ς, εχει τήν ίδια. οικουμενική 6άση μ' α.ύτή τήν τάση, πώς κα.τ' άνάγκην όφείλει νά ριζώνει σ' α.ύτήν- κα.ί οτι έπομένως μπορουμε ν' άντλουμε άπ' α.ύτήν κάποια. στοιχεία. μέ τά όποία. διευκρινίζουμε τή σχέση άνάμεσα. στόν κόσμ.ο των φα.ινομένων κα.ί στήν άληθινή ούσία. των πρα.γμάτων. Αuτό ένέχει ενα.ν τόνο μ.ετριοφροσίινης. Δέν άπέχει πολύ άπό τό φα.ουστικό έκείνο «κα.ί 6λέπω πώς δέν μ.πορω νά γνωρίσω τίποτα.!». Πλάι σ' α.ύτή τήν άποψη ολη ή ξιπα.σιά της φιλοσοφία.ς μέ τή «Οια.νοητική σκοπιά» της κα.ί τήν «άπόλυτη σκέψη» της φα.ντάζει ϋ6ριι; κα.ί άνόητος κομπα.σμ.ός. Στήν πρα.γμ.α.τικότητα., άν ΟΙ ρίζες πού εχει στή γερμα.νική κριτική κα.ί έθνική σχολή ό bλοσuρός κα.ί περιφρονητικός χα.ρα.κτηρισμός «άερολογίες» ένωθουν μέ τή χολερική κα.ί πολεμική οιάθεση του Σοπενχάουερ, μπορεί νά στρα.φουν ένα.ντίον μιiiς τέτοια.ς άλα.ζονεία.ς, ένα.ν-τίον μ.ιiiς φιλοσοφία.ς της «άπόλυτης γνώσης». Πα.ρά τα.υ-τα., ή σχολή της σκέψης πού δέχτηκε α.ύ-τή -τήν έπίθεση εχει κάποιο δικα.ίωμα. νά έπιστρέψει τή φιλοφρόνηση. Διότι μ.έ -τ-ήν υποτίμ.ηση κάθε άντικειμ.ενικης γνώσης, μ.έ -τή δήλωση πώς ή άν-τικειμενική γνώση οέν μ.(iς προσφέρει -τίπο-τ' άλλο πα.ρά φα.ινόμενα., μέ τίς άμφιbολίες μας σχετικά μέ τό έάν ή διάνοια. άπο-τελεί έπα.ρκές, άξιόπισ-το γνωσ-τικό Οργα.νο κα.ί, άκόμ.η, μ.έ -τή Οικα.ιολόγηση κάθε είδους φιλοσοφείν μέ τό σκεπτικό κα.ί μόνο οτι ό έσώ-τερος έα.υ-τός μας -κά-τι -τελείως δια.φορε-τικό κα.ί πολύ προγενέσ-τερο άπό -τή διάνοια.- όφείλει νά εχει τή ρίζα. του άκριbως σέ μ.ιά σύνδεση μέ οίκουμενικά θεμέλια. - μ.έ Ολα. -του τα., λοιπόν, είσάγετα.ι ενα.ς υποκειμ.ενικός πα.ράγων σ-τ-ήν άντίληψη πού εχουμε γιά -τή γνώση της άλήθεια.ς, ενα. σ-τοιχείο ένόρα.σης, έξίσωσης μέ τή συγκινησια.κ-ή κα.τάσ-τα.ση, η άκόμη μιά άνισομετρία. πρός τήν πλευρά του πάθους κα.ί -της συγκίνησης, ή όποία. άπό τήν άποψη -της κα.θα.ρης διάνοια.ς θά άξιζε τό χα.ρα.κ-τηρισμό «άε-

4 ρολογία». Θά τόν άξιζε στό 6αθμ.ό τουλάχιστον ποίι θά άξιζε τόν ίδιο αύστηρό χαρακτηρισμ.ό καί μ.ιά καλλιτεχνική σίιλληψη του κόσμ.ου, ή όποία συμ.περιλαμ.6άνει οχι μ.όνο τήν κεφαλή κιχί τή σκέψη του άλλά όλόκληρο τόν άνθρωπο μ.έ τήν καρδιά του καί τίς αισθήσεις του, μ.έ τό σωμ.α. του καί τήν ψυχή του. Ό κόσμ.ος των συναισθημ.άτων καί των παθων, ποίι ετναι ό ίδιος μ.έ τόν κόσμ.ο της όμ.ορφια.ς, σίιμ.φωνα μ.έ τόν μ.υστηριώδη νόμ.ο πού συνδέει αίσθημ.α καί μ.ορφή, κάνει τό α'{ σθημ.α νά ποθεί πάντα τή μ.ορφή, τοίις δίνει μ.άλιστα κοινή κιχταγωγή : πρόκειται γιά μ.ιά σίιλληψη του κόσμ.ου γεννημ.ένη στό πάθος ποίι ζεί κιχί μ.οφάζετιχι Όλη ή άνθρώπινη υπαρξη, ή όποία θά φέρει πάντιχ πάνω της τή σφραγίδα του ώραίου. Δέν θά εχει καμ.μ.ία σχέση μ.έ τήν ξηρότητα καί τόν άνιαρό χαρακτήρα της καθαρύjς διανoητικύjς σκέψης πού σκοτώνει τίς αισθήσεις θά ξεπρο6άλει σάν μ.ιά άφήγηση τύjς ψυχύjς, σάν μ.ιά θαυμ.άσια συμ.φωνία Ιδεων ποίι ξετυλίγεται άπό ενα μ.ονιχδικό πυρήνα σκέψης πανταχου παρόντιχ -σέ μ.ιά λέξη Όπως καί σέ ενα εργο τέχνης- καί λειτουργεί μ.έ τή μ.αγεία ποίι εχει κάθε τέχνη. ΚαΙ οπως άκρι6ως ή έναγώνια έπιθυμ.ία γιά ευνοια καί συμ.πάθειιχ, γιά μ.ιά όργανική σχέση άνάμ.εσιχ στήν όοίινη καί τήν όμ.ορφιά, διαχέεται σέ μ.ορφή, ετσι άκρι6ως ή όμ.ορφιά ετναι αύτή ποι; έγυυα.ται γιά τήν άλήθεια της. Ή φιλοσοφία. του Άρθοίιρου Σοπενχάουερ θεωρουνταν πάντα έξαφετικά δημ.ιουργική, ώς μ.ιά κατ' έξοχήν καλλιτεχνική φιλοσοφία. 'Όχι διότι ετνιχι τόσο εκδηλα τόσο εντονα μ.ιά φιλοσοφία τύjς τέχνης - στήν πραγμ.α.τικότητα ή αισθητική κατιχλαμ.6άνει μ.όλις κάτι παραπάνω άπό τό ενα τέταρτο του συνόλου τύjς φιλοσοφίας του. ουτε άκόμ.η διότι τό υφος αύτύjς τύjς φιλοσοφίας ετνιχι τόσο τέλειο, τόσο καθάριο, τόσο έπεξεργασμ.ένο ή γλώσσα στήν όποία διατυπώνεται αύτή ή, " φι λ οσοφια ' ειναι.,. τοσο ουνατη, τοσο γ λ αφυρη, " τοσο κ λ ασικα ' διαυγής, τόσο μ.εγαλόπρεπα καί κεφάτα λιτή - Όσο καμ.μ.ιά

5 ιχμη στήν ίστορία της γερμ.aνικης φιλοσοφίας. 'Όλα τουτα δέν.,., ι,,,.., (,, ειναι παρα κατι «φαινομ.ενικο» οεν ειναι παρα η αναποφευκτη έγγενής όμ.ορφιά της μ.ορφης πού έκφράζεται στό άπόσταγμ.a, στήν έσώτερη φύση αίιτου του είδους στοχασμ.ου, μ.ιά συγκινησιακή φύση πού παιχνιδίζει άνάμ.εσα στό ενστικτο καί στό πνευμ.α, άνάμ.εσα στό πάθος καί τή λύτρωση - έν όλίγοις μ.ιά δυναμ.ική καλλιτεχνική φύση ή όποία δέν μ.πορεί νά άποκαλυφθεί μ.έ κανέναν ιχλλο τρόπο παρεκτός ώς ή προσωπική δημ.ιουργία της άλήθειας ή όποία καταπείθει άπό τό γεγονός οτι εχει υπάρξει καί υποφέρει. 'Έτσι έξηγείται τό γιατί αίιτή ή φιλοσοφία 6ρηκε άνάμ.εσα στούς καλλιτέχνες καί τούς μ.υημ.ένους στήν τέχνη τούς πιό ένθουσιώδεις θαυμ.αστές καί τούς πιό φανατικούς νεοφώτιστους. 'Ο Τολστόι άποκαλουσε τόν Σοπενχάουερ «κορυφαία ίδιοφυί'α μ.εταξύ των άνθρώπων». Γιά τόν Ριχάρδο Βάγκνερ, πού μ.υήθηκε στό εργο του φιλοσόφου άπό τόν ποιητή Georg Herwegh, ή διδασκαλία του Σοπενχάουερ υπηρξε «οωρο έξ οίιρανου», ή flέγιστη είιλογία, ή πιό διαφωτιστική, παραγωγική, οιεγερτική πνεuflατική έflπεφία πού ετχε ποτέ στή ζωή του - γιά τήν άκρί6εια, μ.ιά άποκάλυψη. 'Ο Νίτσε πού ετχε άναλά6ει τό εργο νά σψπλησιάσει οσο τό δυνατόν περισσότερο την τέχνη flέ τή γνώση, τήν έπιστήflη flέ τό πάθος, νά σfl(ξει τήν άλήθεια flέ τήν όflορφιά κατά τρόπο τραγικότερο καί συγκινητικότερο άπ' οσο, πρίν άπ' αίιτόν, ό Σοπενχάουερ, ετδε σ' αίιτόν τόν φιλόσοφο τόν flεγάλο του δάσκαλο καί flάστορα. Νέος άκόflη του ετχε άφιερώσει εναν άπό τούς :Ανεπίκαιρους στοχασμούς του μ.έ τίτλο «'Ο Σοπενχάουερ ώς δάσκαλος». Κατά τήν έποχή ίδίως της bαγκνερολατρίας του, οταν εγραφε τή Γέννηση της Τραγωδίας κινοσνταν πάνω σέ έντελως σοπενχαουεριανές γραflflές. ΆκόfLη καί άργότερα, οταν αίιτός ό flέγας κατακτητής του έαυτου του ετχε άπαρνηθεί καί τόν Βάγκνερ καί τόν Σοπενχάουερ, ενα γεγονός τό όποίο άπό μ.όνο του άποτελεί fliιx κρίσιμ.η στιγflή στήν ίστορία του

6 , θ ', ' " ψ ' ", c, τ αν ρωπινου πνευματος, οεν επα ε ποτε ν αγαπαει ο,τι ειχε πά:ψει πλέον νά: πιστεuει, καί στό όψιμο εργο του Ecce Homo, τήν τελευταία αύτή, σχεοόν τρομαχτικά: πνευματώδ'υ), άνα.λαμπ τ-ης ύπερεντατικ-ης καί μοναχικ-ης σταδιοδρομίας του, υπά:ρχει μιά: σελίδα άναφερόμεν'υ) dτόν Τριστάνο πού δέν φανερώνει άποξένωσ'υ) άπό τόν Σοπενχά:ουερ, άλλά: άντίθετα πάθος. Πράγματι, αύτό τό πνευμα, τόσο εύγενικό πού δέν λυπήθ'υ)κε νά: σπαταλήσει τόν έαυτό του, πρόσφερε τελικά: τόν πιό σαφ-η φόρο τιμ-ης στή σπουδαία μορφή πού στά:θ'υ)κε ό φιλοσοφικός διαμορφωτής της νιότης του. Μπορεί νά: πεί κανείς πώς Ο,τι στοχά:στ'υ)κε καί δίδαξε μετά: τόν «τερματισμό» τ-ης σχέσης του μέ τόν Σοπενχά:ουερ άποτελουσε συνέχεια και έρμηνεία τ-ης κοσμοεικόνας του δασκά:λου του και οχι πραγματική άπομά:κρυνση άπ' αυτήν. Ή ίστορία τ-ης σοπενχαουεριαν-ης σκέψης άνά:γεται στίς πηγές τ-ης ζω-ης τ-ης σκέψης στόν δυτικό κόσμο, άπό οπου προέρχονται, καί οπου έξακολουθουν νά:.ταυτίζονται, ή εύρωπαί'κή έπιστ μη καί τέχνη: άνά:γεται στόν Πλά:τωνα. Ό 'Έλληνας φιλόσοφος δίδαξε οτι τά: πρά:υμα.τα αύτου του κόσμου δέν εχουν πραγμα.τική ύπαρξη' bρίσκονται πά:ντα στό γίγνεσθαι, ποτέ δέν ετναι. Δέν προσφέρονται ώς άντικείμενα πραγματικ-ης γνώσης διότι έκείv'yj μπορεί νά: υφίσταται μόνο σέ ο,τι bρίσκεται μέσα στήν ίδια καί σέ Ο,ΤΙ άποτελείται άπό τήν ίδια καί κατά: τόν ίδιο πά:ντοτε τρόπο' άντίθετα, στήν πολλαπλότητά: τους τά: πρά:γμα.τα αύτου του κόσμου, καί στήν άπολύτως σχετική, δανεική ύπαρξή τους, ή όποία θά: μπορουσε κά:λλιστα νά: όνομαστεί μή ύπαρξη, δέν είναι ποτέ τίποτ' άλλο παρά: τό άντικείμενο μιας γνώμης, bασισμένης σέ μιά: αίσθητηριακή έμπεφία. Είναι σκιές. Τά: μόνα πρά:γματα πού εχουν άληθινή ϋπαρξη, ποι) υπά:ρχουν πά:ντοτε καί ποτέ δέν πεθαίνουν, είναι τά: αύθεντικά: πρωτότυπα αύτων των σκιων, οί αίώνιες ίδέες, οί πανά:ρχαιες μορφές ολων των πραγμά:των. Αυτές δέν ετναι πολλαπλές, όντας άπό τήν ίδια τους φύσύ) καθεμία

7 μ.οναδική, καθεμ.ία ενα άρχέτυπο του όποίου ΟΙ σκιές ή ΟΙ άπομ.tμ.ήσεις οέν είναι παρά όμ.ώνυμ.α, έφήμ.ερα έπιμ.έρους πράγμ.ατα τοσ αuτοu ετδους. ΟΙ ίδέες, άντίθετα, δέν γεννιοσνται και δέν πεθαινουν- είν' αίώνιες και πραγμ.ατικά υπαρκτές, δέν γεννιουνται καί δέν χάνονται σπως συμ.6αινει μ.έ τις υπαρκτές ιχπομ.ιμ.ήσεις τους. Μόνο αuτές, λοιπόν, μ.πορεί νά είναι πραγμ.ατικά γνώσιμ.ες, σπως έκείνο τό όποίο πάντοτε άπό κάθε άποψη ύπάρχει. ΣυΥκεκριμ.ένα: τό λιοντάρι [γενικά] ετναι ή ίδέα του λιονταριου ένα [μ.εμ.ονωμ.ένο] λιοντάρι ετναι άπόλυτη φαινομ.ενικότητα καί έπομ.ένως δέν μ.πορεί νά άποτελεί άντικείμ.ενο ιχπόλυτης γνώσης. Μπορεί κανείς στό σημ.είο αuτό νά εγείρει τήν κοινότοπη ενσταση στι μ.όνο ή φαινομ.ενική είκόνα του μεμ.ονωμένου «έμπειρικοσ» λιονταριου μας παρέχει τή δυνα -τότητα νά λά60uμ.ε κάποια γνώση Όχι μόνο του λιονταριου ώς -τέτοιου άλλά του λιονταριου ώς ίδέα. 'Όμως άκρι6ως ή αμεση νοητική υποτέλεια της έμπειριας καταλήγει άπό τή φαινομενική είκόνα του μ.εμονωμένου λιονταριου στή «leonitas», στήν ίδέα του λιονταριου, στήν άπόλυτη και γενική είκόνα του λιονταριου ή υπαγωγή κάθε μ.ερικης και εγχρονης άντίληψης, ι, Ι ι ' Τ J (Ι " ' ι στη γενικη και νοητικη σφαφα, που ειν ενα επιτευγμ.α αφαιρεσης, ή διάτρηση κάθε εξαρτώμενης και μετα6ατικης δραστηριότητας, ή Όξυνση και ή διαύγαση της άπλης ;;pαση μ.έχρις στου καταστεί ένατένιση του ιχπολύτου, ή άνέφελη και άμ.ετά6λητη άλήθεια, ή όποια 6ρΙσκεται πίσω καί πάνω άπό -τις πολλαπλές μεμ.ονωμένες φανερώσεις καί έν όνόματι της όποίας αuτές άπαντουν - ίδού ή φιλοσοφική πρόκληση του Πλάτωνα πρός τήν άνθρωπότητα της έποχης του. Βλέπουμε πώς ιχuτός ό στοχαστής ήξερε πως ν' άντλήσει ενα bαρυσήμαντο νόημα άπό τή διάκριση άνάμεσα σ-τό όριστικό καί τό άόριστο αρθρο δημιούργησε άπ' αuτήν ενα περισπούδαστο παράδοξο. Διότι 6έ6αια ετναι παράδοξο νά λέει πώς ή γνώση μπορεί νά άναφέρεται μόνο στό άόρατο, τή σκέψη πού συλλαμ6άνεται άπό τή διάνοια. ΕΤναι παράδοξο νά

8 έξηγεί τόν άόρατο χόσμ.ο ώς φαινόμ.ενο τό όποίο, χωρίς άξία καθ' έαυτό, εχει μ.ιά πραγμ.ατικότητα καί ενα νόημ.α μ.όνο Οιαμ.έσου έκείνου του όποίου άποτελεί εκφραση. Ή πραγμ.ατικότητα του ίιπαρκτου - άπλως καί μ.όνο ενα οάνειο άπό τ-ή οιάνοια! τουτο οέν ταν τίποτα - άπλως καί μ.όνο μ.ιά ψευοαίσθηση γιά μ.ιά κανονικ-ή άνθρώπινη κατανόηση. Άλλά σ' αίιτό τό «epater le boirgeois» [«νά καταπλ-ήξουμ.ε τοίις ά στοίις»], ευκειται πάντα ή άποστολ-ή καί ή Ικανοποίηση, τό είιγενές μ.apτίιpιo τύjς γνώσης στόν κόσμ.ο του το πάντα pίσκει τ-ήν όοίινη καί τ-ήν ήοον-ή της ουσαρεστώντας τ-ή συν-ή θη κοιν-ή λογικ-ή των άνθρώπων, άναποοογυρίζοντας τ-ή Οημ.οφιλΎj άλ-ήθεια, κάνοντας τη ΓΎj νά περιστρέφεται γίιρω άπό τόν υηλιο, ένω κάθε συν-ήθης κοιν-ή λογικ-ή μ.ας λέει πώς σψ αίνει τό άντίστροφο σαστίζοντας τοίις άνθρώπους, ξεγελώντας τους καί ταλαιπωρώντας τους, λέγοντάς τους άλ-ήθειες ποίι πανε κόντρα σέ Ο,τι τοίις λέει ή λογικ-ή τους. 'Αλλά τουτο σψ αίνει οταν κάποιος έπιδιώκει νά διδάξει τόν άνθρώπινο νου, νά τόν όδητησει σέ άνώτερες άλ-ήθειες καθιστώντας τον Ικανό γιά νέα έπιτείιγμ.ατα. Αίιτό ποίι είσ-ήγαγε ό Πλάτων στόν πρώιμ.ο δυτικό κόσμ.ο μ.έ τ-ήν άπώτερης σημ.ασίας εκθεσ-ή του γιά τ-ή διαφορά άνάμ.εσα στό όριστικό καί τό άόριστο άρθρο, ταν τό έπιστημ.ονικό πνευμ.α. Αίιτό τό έπιστημ.ονικό πνευμ.α προφανως, μ.αζί μ.έ τ-ήν έπιστημ.ονικ-ή άσκηση, ετναι ποίι μ.ας διδάσκει νά υποτασσόμ.aστε στ-ήν πολλαπλότητα των φαινομ.ένων ποίι άποδίοει μ.όνο σ' αuτ-ή τ-ήν πολλαπλότητα άλ-ήθεια καί αuθεντικ-ή πραγμ.ατικότητα καί προσκολλαται στ-ήν ένατενιστικ-ή άφαίρεση και τ-ήν πνεψατοποίηση τύjς γνώσης. Λόγ ψ τύjς oιαχωριστικύjς αuτύjς οιάκρισης μ.εταξίι φαινομ.ένου καί ίδέας, μ.εταξίι έμ.πειρικου καί νοητικου, μ.εταξίι του κοομ.ου τύjς άλ-ήθειας καί του κόσμ.ου της φαινομ.ενιχότητας, μ.εταξίι του παροδικου καί του αίώνιου, ή ζω-ή του Πλάτωνα υπύjρξε ενα πολίι σπουοαίο γεγονός στ-ήν ίστορία του άνθρώπινου πνείιμ.ατος καί πρωτ' άπ'

9 ολα ίιπηρξε ενα έπιστημονικό καί ενα ήθικό γεγονός. Καθένας αίσθάνεται πώς κάτι 6αθύτατα ήθικό συνδέεται μ.έ τήν άνύψωση αuτή του ίδεατου ώς του μ.όνου πραγμ.ατικου πάνω άπό τόν έφήμ.ερο χαρακτήρα καί τήν πολυπλοκότητα του φαινομ.ενικου, μ.' αuτή τήν ίoιπoτίμ.ύjση των αισθήσεων πρός οφελος του αίώνιου - κάτι πού 6ρίσκεται άπολύτως μ.έσα στό πνευμ.α του χριστιανισμ.ου πού άκoλoύθύjσε στή συνέχεια. Διότι κατά κάποιον τρόπο τό φαινόμ.ενο της μ.ετα6ατικότητας καί ή σύνδεση των αίσθήσεων μ.' αuτό, τοποθετουνται ώς έκ τούτου σέ μ.ιά κατάσταση άμ.αρτίας : τήν άλήθεια καί τή σωτηρία τή 6ρίσκει μ.όνο έκεινος πού στρέφει τό 6λέμ.μ.α του πρός τό αιώνιο. 'Από τήν άπoψύj αuτή ή φιλοσοφία του Πλάτωνα δείχνει πώς ίοιπάρχει μ.ιά σχέση άνάμ.εσα στήν έπιστήμ.ύj καί τήν άσκψική ήθική. 'Αλλά δείχνει καί μ.ιάν άλλύj σχέσύj : τη σχέση μ.έ τόν κόσμ.ο της τέχνης. Σύμ.φωνα μ.έ αuτήν τή φιλοσοφία, ό ίδtoς ό χρόνος δέν άποτελει παρά τή μ.ερική καί άποσπασμ.ατική άντί"λύjψύj πού εχει ενα άτομ.ο γιά τίς ιδέες - οϊ όποιες, οντας έκτός χρόνου, ετναι αίώνιες. «'Ο χρόνος», οπως λέει μ.ιά ώραία φράση του Πλάτωνα - «ετναι ή κινoύμ.ενύj είκόνα της αιωνιότύjτας». Καί ετσι, αuτή ή προχριστιανική, ή χριστιανική ήδύj, θεωρία, παρά τήν άσκητική της σοφία, κατέχει ώστόσο μ.ιά έξαφετικά αίσθψιακή καί δύjμ.ιoυργική χάpύj' διότι ή σύλληψύj του κόσμ.ου ώς μ.ιας πολύχρωμ.ης καί μ.ετα6αλλόμ.ενης φαντασμ.αγορίας είκόνων, ΟΙ όποιες ετναι διαφανεις γιά τό ίδεατό καί τό πνεψατικό 6λέμ.μ.α, χαpακτύjpίζει κατ' έξοχήν τόν κόσμ.ο της τέχνύjς, καί μ.έσφ αuτου άνακαλύπτει ό καλλιτέχνύjς τόν δικό του κόσμ.ο. Σ' αuτό άκρι6ως τό γεγονός όφείλει καί τή σχέσύj του μ.έ τόν κόσμ.ο των εικόνων καί των φαινομ.ένων, άλλά οσο αίσθητύjριακά, αίσθύjσιακά, άμ.αρτωλά κι άν συνδέεται μ.' αυτόν εχει συγχρόνως τήν έπίγνωση ΟΤΙ άνήκει έξ ίσου καί στόν κόσμ.ο της ίδέας καί του πνεύμ.ατος, οπως ό μ.άγος πού καθιστα διαφανη. τή φαινομ.ενικότητα στήν

10 όποίιχ δίνουν λάμψύ) ίδέιχ κιχί τό πνείίμιχ. 'Εδω φιχίνετιχι τό διιχμεσολιχ6ύ)τικό εργο τοίί κιχλλιτέχνύ), ό έρμύ)τικός κιχί μιχγικός ρόλος του ώς μεσάζοντος άνάμεσιχ στόν άνώτερο κιχι στόν κιχτώτερο κόσμο, άνάμεσιχ στήν ίδέιχ κιχί τό φιχινόμενο, άνάμεσιχ στό πνείίμιχ κιχί τήν ΙΧίσθΨΎ). 'Εδω, πράγμ.ατι, 6ρισκόμ.αστε μπροστά σέ Ο, τι μποροίίμε νά όνoμάσouμε κοσμική [cosmic] θέσύ) της τέχνύ)ζ" μονιχδική άποστολή ΤΎ)ς στόν κόσμο, άνώτερη άξιοπρέπειιχ - όποίιχ άπορρίπτει τήν ά.πλή άξιοπρέπειιχ- της λειτουργίιχς ΤΎ)ς, δέν ετνιχι δυνιχτόν νά όριστεί νά έξύ)γηθεί κιχτά κιχνένιχν αλλο τρόπο. Τό σύμ()ολο της σελήνύ)ς, κοσμική άλλύ)γορίιχ κάθε διιχμεσολά6ψύ)ς ετνιχι άλλύ)γορίιχ της τέχνύ)ς. Γιά τόν άρχιχίο κόσμο, γιά τήν πρωτόγονύ) ά.νθρωπότψιχ, σελήνύ) -ητιχν πιχράξενύ) κιχί ίερή μέ διπλή σύ)μιχσίιχ, μέ τήν ένδιάμεσύ) κιχί διιχμεσολιχ6ψική θέσύ) της άνάμεσιχ στόν λιιxκό κιχί τόν γήινο, τόν πνευμιχτικό κιχί τόν ύλικό κόσμο. ΘΎ)λυκά δεκτική έν σχέσει πρός τόν ηλιο, άλλά άρσενικά γενετική έν σχέσει πρός τή γη, σελήνύ) ητιχν γιά τούς πρωτόγονους τό πιό άκάθιχρτο άπό τά ουράνιιχ κιχι τό πιό κιχθιχρό άπό τά έπίγειιχ. Άνηκε οντως στόν ύλικό κόσμο, άλλά κιχτείχε μέσιχ σ' ιχυτόν τήν άνώτερη, τήν πνεuμιxτικότερύ) θέσύ) περνώντιχς στόν λιιxκό κόσμο, περιπλιχνώμενύ) ετσι στά οριιχ των δύο κόσμων, χωρίζοντάς τους κιχί τιχυτόχρονιχ ένώνοντάς τους, φρουρώντιχς τήν ένότητιχ τοίί 'Όλου, διερμψέιχς μετιχξύ θνύ)των κιχί άθιχνάτων. Αύτή άκρι6ως ετνιχι θέσύ) της τέχνύ)ς άνάμεσιχ στό πνείίμιχ κιχί τή ζωή. ΆνδρόγυνΎ) οπως σελήνύ), θύ)λυκή στή σχέσύ) ΤΎ)ς μέ τό πνείίμιχ άλλά άρσενική κιχί γονιμοποιός άπένιχντι στή ζωή, -η ύλικά πιό άκάθιχρτύ) έκδήλωσύ) των έπουριχνίων, πιχροδικά -η κιχθιχρότερύ) κιχι άένιχιχ πνευμιχτικότερύ) της γήινύ)ς σφιχίριχς, ετνιχι άπό τή φύσύ) ΤΎ)ς ενιχς φεγγιχρομιχγεμένος μέσολιχ()ψής άνάμεσιχ στίς δύο σφιχίρες. Αύτή -η διιχμεσολιχ6ψική θέσύ) ετνιχι κιχι ΠΎ)γή τοίί είρωνικοίί χιχριχκτήριχ ΤΎ)ς. Ό Πλάτων ώς κιχλλιτέχνύ)ς. ΎποσΤΎ)ρίζω πώς μιά φιλο-

11 σοφία ετναι άποτελεσμ.ατική οχι μ.όνο λόγιμ της ήθικης διοασκαλίας της -κάποτε μ.άλιστα αuτή οέν σuμ.bά.λλει καί πολ&, της θεωρίας ή όποία συνοέεται μ.έ τόν τρόπο μ.έ τόν όποιο έρμ.ηνειιει καί 6ιώνει τόν κόσμ.ο, άλλά. καί Οιαμ.έσου άκρι6ως αuτοu τοϊί bιώμ.ατος. Αuτό ετναι στήν πραγμ.ατικότητα -καί οχι τά. πνευμ.ιχτικά. καί ήθικά. παρεπόμ.ενα της οιοασκαλίας της γιά. τήν άλήθεια καί τή σωτηρία- τό οuσιαστικό, πρωταρχικό καί προσωπικό κομ.μ.ά.τι της φιλοσοφίας. Έά.ν οιαχωρίσει κανείς άπό εναν φιλόσοφο τη φιλοσοφία του, άφήνει πά.ρα πολλά. έκτός όπτικης. Ό Νίτσε, ό μ.αθητής τοϊί Σοπενχά.ουερ ποιι άποστά.τησε πνευμ.ατικά. άπό τόν οασκαλό του, έγραψε γι',, αυτον : 'Ό, τι δ ( δ α ξ ε ξεπεράστηκε' 5, τι έ ζ YJ σ ε θά κρατήσει Αύτός ηταν αντρας! Δέν στάθηκε δoίiλoς κανενός. "Αν καί ή φιλοσοφία του Σοπενχά.ουερ, την όποία προτίθεμ.αι νά. συζητήσω έοω, οέν πρόκειται νά. χά.σει ποτέ τή ζωντά.νια της καί τή OUναμ.ή της, ώστόσο άποοεικνιιεται ΟΤΙ τείνει νά. υφίσταται τήν ίοια κακομ.εταχείριση ποιι υπέστη καί τό άσκητικό, έπιστημ.ονικό καί Οημ.ιουργικά. γόνιμ.ο μ.ήνυμ.ιχ του Πλά,τωνα. Άναφέρομ.αι έοω στήν έκμ.ετά.λλευση τοίί Γερμ.ιχνου φιλοσόφου άπό τόν πλουσιοπά.ροχα προικισμ.ένο καλλιτέχνη Ριχά.ρΟο Βά.γκνερ - πά.νω σ' αuτό περισσότερα ίσως σέ κά.ποια άλλη στιγμ.ή. Άλλά. σέ τουτο οέν φταίει, 6έ6αια, ό άλλος Οά.σκαλος καί έμ.πνευστής τοίί Σοπενχά.ουερ, ό όποιος συνέ6αλε στήν οίκοοόμ.ηση του συστήμ.ιχτός του. Καί έννοω, έbαια, τόν Κά.ντ. Ό Κά.ντ εκλινε άποκλειστικά καί κατηγορημ.ιχτικά. πρός τήν πλευρά. της οιάνοιας - πολιι μ.ιχκριά άπό ττιν τέχνη άλλά. πολιι πιό κοντά. σττιν κριτικτι. Ό Ίμ.μ.άνουελ Κά.ντ, ό κριτικός της καθαρης γνώσης,

12 διέσωσε τή φιλοσοφία ά.πό τή θεωρητικολογία στήν όποία ετχε υποχωρήσει καί τήν έπανέφερε στό 6ιχσίλειο της ά.νθρώπινης διάνοιας τήν κατέστησε πεδίο του καί όριοθέτησε τό Λόγο. Στήν Καινιξ6έργη της Πρωσίας, τό δεύτερο ημισυ τοσ δέκατου ογδοου αιώνα δίδαξε μιά φιλοσοφία πού πλησίαζε πολύ τίς θεμελιώδεις ά.ρχές πού ετχε διατυπώσει δύο χιλιάδες χρόνια πρίν ό Πλάτων. Ή σλη μας έμπεφία γιά τόν κόσμο, δήλωνε, υπόκειται σέ τρεις νόμους οί όποιοι συνίσταται στίς ά.παρα ()ίαστες μορφές υπό τίς όποιες πραγματοποιείται σλη μας ή γνώση. τοστες οί μορφές ετναι ό χρόνος, ό χωρος καί ή αιτιότητα. Δέν υπάρχουν σμως όρισμοί περί του πως μπορει νά ετναι ό κόσμος καθ' έαυτόν καί δι' έαυτόν, δέν υπάρχουν δηλαδή όρισμοί του das Ding an sich, ι ά.νεξάρτητοι άπό τήν ά.ντίληψη πού εχουμε γι' αύτόν' θά λέγαμε στι οί όρισμοί αύτοί ά.νήκουν μόνο στή φαινομενικότητά του, κατά τό ΟΤΙ δέν ετναι παρά οί μορφές υπό τίς όποιες σκεπτόμαστε. Κάθε μετα60λή, κάθε γέννηση καί κάθε θάνατος νοειται μόνο μέσ' άπ' αύτές τίς τρεις μορφές - τό χρόνο, τό χωρο καί τήν αιτιότητα. 'Έτσι λοιπόν ά.νήκουν στή σφαίρα της φαινομενικότητας καί δέν μπορουμε νά γνωρίσουμε διαμέσου αύτων τό «πράγμα καθ' έαυτό» [τήν οντως πραγματικότητα] στό όποίο δέν ετναι έφαρμόσιμοι αύτοί οί όρισμοί. Αύτό Ισχύει ά.κόμη καί γιά τό ίδιο μας τό έγώ: τό ά.ντιλαμ6ανόμαστε μόνον ώς έκδήλωση, οχι ώς κάτι πού μπορει νά υπάρχει καθ' έαυτό. Μέ άλλους λόγους, ό χρόνος, ό χωρος καί ή αιτιότητα ά.ποτελουν μηχανισμούς της διάνοιας, έμμενη δέ άποκαλουμε τή σύλλη-. ψη έκείνη των πραγμάτων ή όποία μας παραχωρείται ά.πό τήν είκόνα τους καί ή όποία καθορίζεται άπ' αύτά' ένω, άντίθετα, υπερ6ατολογικό ετναι αύτό τό όποίο θά μπορούσαμε νά προσεγγίσουμε έφαρμόζοντας πάνω του τό Λόγο, τήν κριτική του Λόγου, καί χρησιμοποιώντας αύτά τά τρία έπινοήμα- 1. «Τό πράγμα καθ' εαυτό». (Σ.τ.Μ,}

13 τα. ("ό χρόνο, τό χωρο κα.ι τήν α.ιτιότητα.) ώς άπλές!j-ορφές της γνώσης. Αίιτή ετνα.ι ή θε!j-ελιώδης Ιδέα. του Κάντ' κα.ί οπως!j-πορεί κα.νείς νά δια.πιστώσει σuνδέετα.ι στενά!j-έ τήν Ιδέα. του Πλάτωνα.. Κα.ί ΟΙ δύο θεωρουν τόν όρα.τό κόσ!j-ο ώς φα.ινψενικό'!j-έ amouc; λόγοuς ώς ενα.ν κόσ!j-ο φα.ινο!j-ενικά άσκοπο, ό όποίος άποκτα. συ)!j-α.σια. κα.ι σέ κάποιο 6α.θ!J-ό ΠΡα.γ!J-α.τικότητα.!J-όνο κα.ί!j-όνο λόγψ έκεινοu τό όποίο δια.φα.ίνετα.ι!j-έσ' άπ' α.ίιτόν. Κα.ί γιά τόν ενα. κα.ί γιά τόν άλλο, ή άληθινή πρα.γ!j-α.τικότητα. 6ρίσκετα.ι υπεράνω, όπισθεν, έν όλίγοις «πέρα.ν» του φα.ινο!j-ένοu. Κα.ί ετνα.ι σχετικά άοιάφορο έάν λέγετα.ι «Ιδέα.» [κα.τά Πλάτωνα.] ή «das Ding an sich» [κα.τά Κάντ]. Κα.ί ΟΙ δύο αίιτές εννοιες δια.περνουν 6α.θιά τή σκέψη του ΣοπενχάοuεΡ ό όποίος άπό νωρίς έπέλεξε την έξα.ντλψική σποuδή του Πλάτωνα. κα.ί του Κάντ (Γκα.ίτινγκεν, ) κα.ί τοποθέτησε α.uτοuς τοuς ouο φιλοσόφοuς, ποu άπείχα.ν 'τόσο πολu χρονικά κα.ί χωρικά!j-ετα.ξu τοuς, πάνω άπ' ολοuς τούς άλλοuς. Τά σχεοόν τα.uτόση!j-α. σψπεράσ!j-α.τα. στά όποία. ετχα.ν κα.τα.λήξει ε!j-οια.ζα.ν σάν νά ητα.ν άπολύτως σuντονισ!j-ένα. ωστε νά στηρίξοuν, νά δικα.ιολογήσοuν κα.ί νά 60ηθήσοuν στή σύνθεσυ) της κοσ!j-οεικόνα.ς την όποία. ό ίδιος ό ΣοπενχάοuεΡ εφερε!j-έσα. τοu. Δέν ετνα.ι, λοιπόν, άπορία.ς άξιο πού τούς χα.ρα.κτήριζε ώς τούς 060!J-έγιστοuς φιλοσόφοuς του δuτικου κόσ!j-οu. πηρε άπ' α.ίιτούς Ο,ΤΙ!J-πορουσε νά χρησι!j-οποιήσει, ΙΚα.νοποιώντα.ς E'tcrt τή 6α.θειά τοu έπιθu!j-ία. γιά -τό πα.ρα.δοσια.κό σ'tοιχείο πού τόσο κα.λά ήξερε νά χεφ[ζε'tα.ι, άν κα.ί λόγψ της έν'tελως δια.φορε'tικης 'tou Ιδιοσuστα.σΙα.ς Σοπενχάοuερ ήτα.ν μιά cruveioyjσy) πολύ πιό «μοντέρνα.», άνε!j-οοα.ρ!j-ένη κα.ί πάσχοuσα.- OYJ!J-toUpYYJcrE κάτι τελείως άλλο άπ' α.ίιτό πού πηρε. Αίιτό πού πηρε ήτα.ν ή «ίδέα.» άπό τόν Πλάτωνα. κα.ί τό «Ding an sich» άπό τόν Κάντ. Αλλά ώς πρός τό δεύτερο εκα.νε κάτι πολύ τολμηρό, κα.ί!j-άλιστα. σχεόόν άπα.γoρεuμένο,!j-ολονότι, τα.uτόχρονα.,!j-έ 6α.θιά σuνειδητή, σχεδόν κα.τα.-

14 ναγκιxστικ πεποίθησύ)' προσδιόρισε τό Ding an sich, τό όνομάτισε, Ισχυρίστηκε - άν καί ιχπό τόν ίδιο τόν Κάντ δέν θά μπορούσαμε νά τό μάθουμε ποτέ - πώς ήξερε τί ταν. "'Ή ταν gούληση. Ή gούληση ηταν υπέρτατη, ιχπαραμείωτύ), πανάρχαιη ιxρχ της ϋπαρξης, πηγ κάθε φαινομένου, ό παρών καί ένεργός γενν τoρας τοίί καθενός ξεχωριστά, κινητ ρια OUναμη πού δημιουργεϊ όλόκληρο τόν όρατό κόσμο καί όλόκληρη τ ζω. Κυριαρχεί πέρα γιά πέρα ετσι οταν λέει κανείς «gούληση» έννοεί gούληση γιά ζω, καί α.ν χρησιμοπoι σει όλόκληρη τ φράση δημιουργεί πλεονασμό. Ή gouληση δέν μπορεί παρά νά είναι gούληση ένός καί μόνο στόχου : της ζωης. Καί γιατί; Μ πως διότι θεωρεί τ ζω ιχνεκτίμητη; Μ πως διότι διαθέτει τ ν έμπειρία κάποιας ιχντικειμενικης γνώσης της ζωης; 'Όχι. Κάθε γνώση είναι ξένη γιά τη gούληση. Ή 60ύληση είναι κάτι ιχνεξάρτητο ιχπό τ γνώση, κάτι έντελως πρωτότυπο καί ιχπόλυτο, μιά τυφλ παρόρμύ)ση, μιά gιχσικά δίχως αίτιο, δίχως έξωθεν κίνητρο OUναμη κάθε άλλο παρά έξαρτώμενη ιχπό κάποιαν ιχξιολόγηση της ζωης, διέπεται ιχπό τ ν ιχντίστροφη τάση: κάθε ιχξιολόγηση έξαρτίχται ιχπό τ δύναμη της 60ύλησης γιά ζω. Ή gούληση λοιπόν, αυτ «καθεαυτότητα» [ ουσία των «πραγμάτων καθ' έαυτά»], πού uπάρχει έξω άπό τό χρόνο, τό χωρο καί τ ν αιτιότητα, τυφλ καί ιχναίτια, ιχπαιτει άπληστα, άγρια, gtιxtιx τ ζω, ιχπαιτει πραγμάτωση καί αυτ πραγμάτωση συμgαίνει κατα τέτοιον τρόπο ωστε ιxρχικ ένότητα γίνεται πολλαπλότητα - μιά διαδικασία πού ελα6ε τ ν ταφιαστ όνομασία principium individuationis (ιxρχ της ιχτομικότητας). Ή gούληση, 60υλιμία ζωης, πραγματώνεται σύμφωνα μέ τ ν ιxρχ της ιχτομικότητας, διασκορπιζόμενη ετσι στά μύρια μέρη του φαινομενικοίί κόσμου ό όποίος υπάρχει έν χρόνφ καί έν χώρψ ιχλλά ταυτόχρονα παραμένει σέ πλ ρη Ισχύ μέσα σέ κάθε μεμονωμένο καί έλάχιστο ιχπό έκείνα τά μέρη. Ό κόσμος, λοιπόν, είναι προϊόν καί εκφραση της

15 60ύλησης, ετναι ή πραγματοποίηση της 60ύλησης έν χρόνψ καί χώρψ. Άλλά είναι ταυτόχρονα καί κάτι άλλο: ετναι ή ίδέα, ή δικ μου καί ή δικ σου Ιδέα, ή Ιδέα του καθενός καί ή Ιδέα πού καθένας εχει γιά τόν έαυτό του - δυνάμει δηλαδ του διακριτικου πνεύματος, τό όποίο δημιούργησε ή 60ύληση γιά ν' άποτελέσει ενα φως γιά τ ν ίδια στά άνώτερα στάδια της πραγματoπoίησ ς της. Αυτό τό θέμα των «άνώτερων σταδίων» πρέπει νά κατανοηθεί μέ τόν σωστό τρόπο. Ό Σοπενχάουερ, δηλαδ, ενα μυστικιστικό οσο καί πολύ μοντέρνο πνευμα, θρεμμένος καί άνδρωμένος μέ τά νάματα της φυσικης έπιστ μης, παρενέ6αλε στ ν πρoσωπικ του κοσμογονία της 60ύλησης καί της άτελεύτητης πολλαπλότητας των άπορροων της τ ν εννοια 'της έξέλιξης. Καί τό εκανε αυτό άνεξαρτ τως της άγάπης του γιά τό φιλοσοφικό εκείνο στοιχείο πού παρέλα6ε άπό τόν Πλάτωνα καί τίς ίδέες. Ύπέθετε άποδείκνυε στ ν πολλαπλότητα των πραγματώσεων της 60ύλησης μιά ταξινoμικ διάταξη, μιά σειρά σταδίων, καί κατ' αυτόν τόν τρόπο κέρδιζε προστάτευε τίς Ιδέες - διότι, οταν κανείς τίς άντικρίζει, 6λέπει πώς δέν ετναι τίποτ' άλλο άπό μιά σεφά πραγματώσεων της 60ύλ ησης. " Αν τίς 6λέπαμε μεμονώμένα, δέν θά ταν παρά μιά εντελως έπαρκ ς πραγμάτωση της 60ύλησης διότι θά σκιάζονταν άπό τίς μορφές της γνώσης μας. Στ ν πραγματικότητα δέν θά άναγνωρίζαμε κανένα «παράδειγμα», καμμία μετα60λ άπό μόνο τό υπάρχον, τίς καθαρές καί άμεσες πραγματώσεις της 60ύλησης στά διάφορα στάδιά της, καί κατά συνέπεια ό κόσμος θά ταν, γιά νά μιλ σω μέ τ φρασεολογία των σχολαστικων δασκάλων, ενα «nunc stans», μιά άδιάκοπη παρουσία άνέφελων καί αίώνιων Ιδεων. "Ετσι, στά άνώτερα στάδια της άτoμίκευσ ς της, άκόμη καί στά ζωα καί Ιδιαίτερα στόν ανθρωπο, τό άνώτερο καί τό πιό περίπλοκο άπ' ολα, ή 60ύληση, γιά νά δώσει στόν έαυτό της 60 θεια, κουράγιο, φώτιση καί σιγουριά, άνά6ει τό φως της διάνοιας πού θά δημιoυργ σει μιά Ιδέα παράστα-

16 <TrJ του κόσμου. 'Άς <TrJμειώθει στι τή bούλη<trj δέν τή γέννησε ή διάνοια' τό άντίστροφο συνέbη, ή bούληση γέννησε τ-ή διάνοια. Ό πρωτεύων καί δεσπόζων παράγων δέν ετναι ή διάνοια, ό νους, ή γνώση' ετναι ή bούληση, καί τ-ήν υπηρετεί ή διάνοια. Καί πως θά μ.πορουσε τάχα νά συμ.bαίνει διαφορετικά άφου, στό κάτω-κάτω της γραφης, ενα μ.εγάλο μ.έρος της γνώσης άκόμ.η καί σχετικά μ.έ τ-ήν πραγμ.άτωση της bούλη <TrJC; άν-ήκει σέ ενα μ.εταγενέστερο στάδιο καί, χωρίς τ-ή bούληση, δέν θά ετχε τήν ευκαιρία νά έμφανιστεί; Σ' εναν κόσμ.ο ό όποίος ετναι όλοσχερως εργο της bούλησης, της άπεριόριστης, αυθόρμητης, αυτοκίνητης καί άνεκτίμ.ητης ζωικης όρμ.ης, ή διάνοια bέbαια δέν εχει παρά δευτερεύουσα θέση. Ή ευαισθησία, τά νευρα, ό έγκέφαλος ηταν - σπως cxxptbwc; τά υπόλοιπα μ.έρη τοίί όργανισμ.οίί, καί έντελως Ιδιαίτερα τά οργανα άναπαραγωγης, ό άντίθετος πόλος του έγκεφάλου - μ.ιά εκφραση της bούλησηι:; σέ μ.ιά δεδομ.ένη φάση της πραγμ.άτωσ-ής της. ΚαΙ ή Ιδέα, πού ετναι γέννημα της bούλφης, εχει προορισμό νά τ-ήν υπηρετεί, καί δέν άποτελεί διόλου αυτοσκοπό, οπως cxxptbwc; και τά άλλα μέρη τοίί όργανισμ.οίί. Αυτ-ή ή σχέ<trj άνάμ.εσα στ-ή διάνοια και τ-ή bούλη<trj, αυτ-ή ή bασικ-ή πρόταση τοίί Σοπενχάουερ κατά τ-ήν όποία ή διάνοια ετναι ιχπλως και μ.όνο τό οργανο της bούλησης, ένέχει κάτι τό ταπεινωτικό και θλιbερό καί μάλιστα άκόμ.η καί κωμ.ικό. Περιορίζει σλην έκείνη τ-ήν προδιάθεση καί τ ν ικανότητα του άνθρώπου νά bαυκαλίζεται φανταζόμενος πώς ή bούλησ-ή του κατευθύνεται καί καθορίζεται άπό τ-ή διάνοιά του, ένω ό φιλόσοφός μας Ισχυρίζεται τό έντελως άντίθετο, και υποbιbάζει τή διάνοια -&νεξάρτητα άπό τό εργο της πού ετναι νά ρίχνει κάποιο φως σέ σσα ΠεΡΙbάλλοuν άμεσα τή bούληση καί νά τ-ή bοηθάει νά φτάσει στά άνώτερα στάδια του άγώνα της γιά ζωή- στή θέση τοίί ιχπλου φερεφώνου της b.ούλησης πού τή δικαιολογεί, τ-ήν έφοδιάζει μ.έ «ήθικά» κίνητρα καί, έν όλίγοις, έκλογικεύει τά ενστικτά μας.

17 'Έτσι σκέπτονταν οί χριστιανοί του Μεσαίωνα, τούς όποιους νίκησε ό Διά60λος οταν υποχώρησαν άπό τή θέση οτι μ.οναδικός σκοπός της ύπαρξης του Λόγου ετναι ή υπεράσπιση της πίστεως. Ό Κάντ επρεπε νά τό ετχε άκούσει αυτό. Καί ώστόσο ό Σοπενχάουερ, ό όποίος ετχε πάρει άπό τόν Κάντ τό «Ding an sich» καί άπό τόν Πλάτωνα τίς «ίδέες», ταν πεπεισμ.ένος πώς ηταν πλατωνικός ώς πρός αυτή τήν έκτίμ.ηση του Λόγου. Έπρόκειτο γιά μ.ιά πολύ άπαισιόδοξη έκτίμ.ηση. 'Όντως, ολα τά σχετικά έγχειρίδια μ.ας λένε πώς ό Σοπενχάουερ ετναι, πρώτον, φιλόσοφος της 60ύλησης καί, δεύτερον, φιλόσοφος της άπαισιοδοξίας. ουσιαστικά Ομ.ως δέν υπάρχει στό θέμ.α. αυτό «πρώτον» και «δεύτερον», διότι πρόκειται γιά ενα καί τό αυτό, και τό «δεύτερον» 'ίσχυε ενεκα του «πρώτου»' ό Σοι.,.,, Ι, I Ι.,. πενχαουερ ηταν κατ αναγκην απαισιοοο ξ ος οιοτι ηταν φι λ' 0- σοφος καί ταυτόχρονα ψυχολόγος της 60ύλησης. Ή 60ύληση, ώς ό άντίθετος πόλος της παθητικης ίκανοποιησης- ετναι, φυσικί;> τί;> λόγ(},), θεμ.ελιώδης δυστυχία, ετναι τάραχος, ετναι ΕVας άσίγαστος άγώνας γιά κάτι τί - ετναι άνάγκη, λαχτάρα, άπληστία, άπαιτηση, πόνος. Ή 60ύληση, πραγμ.ατοποιούμ.ενη σέ ολα τά υπάρχοντα πράγμ.α.τα, ξεσπάει, άπολύτως κυριολεκτικά, τή μ.εταφυσική της λαχτάρα στή φυσική' ίκανοποιεί αυτήν τή λαχτάρα μ.έ τόν πιό τρομ.ερό τρόπο στόν κόσμ.ο καί μ.έσ(},) του κόσμ.ου τόν όποίο δημ.ιούργησε καί ό όποίος, γεννημ.ένος άπό τήν άπληστία καί τόν καταναγκασμ.ό, καταλήγει σέ κάτι πού προκαλεί φρίκη. Μέ άλλους λόγους, ή 60ύληση μ.ετα6αλλόμ.ενη σέ κόσμ.ο σύμ.φωνα μ.έ την principium individuationis και διασκορπιζόμ.ενη σέ μ.ιά πολλαπλότητα μ.ερών, λησμ.ονεί τήν άρχή της ένότητας καί, παρά τό γεγονός οτι μ.έσα σέ ολες της τις διαιρέσεις παραμ.ένει ουσιαστικά μ.ία, γίνεται 60ύληση έκατομ.μ.υριάκις διαιρεμ.ένη και στραμ.μ.ένη ένάντια στόν έαυτό της. 'Έτσι άγωνίζεται έναντίον έαυτης, άναζητώντας τό δικό της καλό σέ καθεμ.ιά άπ' αυτές της

18 μuριάοες έκοηλώσεις της, άναζητώντας μ.ιά θέση στόν λιo, έκτοπίζοντας κάποιαν άλλη, παλεύοντας έναντίον ολων των άλλων, 6uθίζοντας ετσι οιαρκως τά Οόντια της στήν 'ίοια της τή σάρκα σάν τόν έγχάτοικο του Τάρταροu2 πού κατα6ροχθίζει λιμ.ασμ.ένα τά 'ίοια τοu τά μ.έλη. τουτο σημ.αίνει στήν XUPLOλεξία πώς οί «tοέες» του Πλάτωνα εχοuν γίνει στόν Σοπενχάοuερ άθεράπεuτα άχόρταγες. 'Ως στάοια πραγμ.άτωσης της 60ύλησης, ώς χωρος, χρόνος καί uλη πέφτοuν μ.ία πάνω στην άλλη. Ό φuτικός κόσμ.ος πρέπει νά γίνει τροφή γιά τόν ζωικό, κάθε ζωο γίνεται λεία και τροφή γιά κάποιο άλλο, κι ετσι 60ύληση γιά ζωή ροκανίζει οιαρκως τόν έαuτό της. Καί τέλος, ό άνθρωπος θεωρεί τό ολον Οημ.ιοuργημ.ένο γιά οική τοu χρήση, άλλά στή σuνέχεια οιαπιστώνει μ.έ τρομ.ακτική ένάργεια τόν άπεχθύ) πόλεμ.ο ολων έναντίον 'όλων, τό Οιχασμ.ό της 60ύλησης έναντιον έαuτης. 'Όλη αυτή κατάσταση άποτuπώνεται στή φράση homo hominis lupus. 3 'Όποτε εχει τήν ευκαιρία ό Σοπενχάοuερ νά μ.ιλήσει (και μ.ιλάει άρκετά καί μ.έ σαφήνεια) γιά τήν άγωνία του κόσμ.οu καί τή μ.aνία γιά ζωή των πολλαπλων ένσαρκώσεων της 606- λησης, έξαιρετική, εμ.φuτη εύγλωττία τοu, σuγγραφική ίδιόφu tα τοu φτάνοuν στό ζενιθ της παγερης άκτινο60λίας τοuς. Μιλάει μ.έ άγριο σαρκασμ.ό, μ.έ τόνοuς έμ.πειρίας καί γνώσης πού μ.ας τρομ.οκρατουν καί μ.iiς καθηλώνοuν μ.έ τή Ούναμ.η καί τήν άλήθεια τους. Μερικές σελίοες του παρουσιάζουν μ.ιά αγρια καί καuστική παρωοία της ζωης, άπαγγελλόμ.ενη μ.έ μ.άτια άστραφτερά και σφιγμ.ένα χείλη καί μ.' εναν καταιγισμ.ό έλληνικων καί λατινικων άναφορων : 6ρισκόμ.αστε μ.προστά σέ ενα άλύπητο σφυρoκόπημ.a οηλώσεων καί παραθεμ.άτων πού έπισημ.aίνoυν τήν άπόλυτη ουστυχία τοϊί κόσμ.ου. 'Όλα τοϊίτα οέν 2. Μυθική χώρα τοίί 'Άοη κατοικούμενη άπό οικούς της θεούς, τόπος τψ.ωρίας: τά «Τάρταρα». (Σ.τ.Μ.) 3. Λύκος γιά τόν ΙΧνθρωπο ετναι ό ΙΧνθρωπος. (Σ.τ.Μ.)

19 ετναι τοοο καταθλιπτικά οσο θά περίμενε κανείς κρίνοντας άπό τόν τόνο της όξύτητας καί τή δυσοίωνη ρητορεία αυτων των χωρίων. ουσιαστικά γεμίζουν τόν άναγνώστη μέ μιά παράξενη ()αθειά ίκανοποίηση πού πηγάζει άπό τήν πνευματική έξέγερση πού έκφράζεται μέ λόγια, τήν άγανάκτηση πού προδίδεται σέ Ο,τι μοιάζει μέ συγκρατημένο τρέμουλο της φωνης. Καθένας νιώθει αυτή την Ικανοποίηση' καθένας άντιλαμ6άνεται πώς οταν αυτός ό σπουδαίος συγγραφέας κι αυτό τό κυριαρχικό πνεuμα μιλάει γιά τήν όδύνη τοϊ) κόσμου, μιλάει γιά ολους μας ολοι μας νιώθουμε κάτι σάν θρίαμ60 σχεδόν, οταν μας υπερασπίζεται ό ήρωικός λόγος. Ή φτώχεια, ή άνάγκη, ή εγνοια νά συντηρηθεί κανείς στή ζωή - αυτά ερχονται πρωτα. Κατόπιν, οταν Όλα τοuτα ξεπερνιοuνται, ερχεται ή σεξουαλική όρμή, τά 6άσανα του ερωτα, ή ζήλεια, ό φθόνος, τό μίσος, ό φό60ς, ή φιλοδοξία, ή φιλαργυρία, ή άρρώστια - κ.ο.κ. δίχως τέλος. 'Όλα τά δεινά πού εχουν πηγή τους τήν έσωτερική σύγκρουση της ()ούλησης ξεχύνονται έλεύθερα άπό τό κουτί της Πανδώρας. Καί τί άπομένει έκεί μέσα; Ή έλπίδα; 'Όχι. Άπομένει ό κόρος, ή άνία. Διότι κάθε άνθρώπινο ον πάει και ερχεται σάν μπαλάκι άνάμεσα στήν όδύνη και τόν κόρο. Ή όδύνη είναι κάτι θετικό, ένω ή ήδονή άπλως ή άπουσια της όδύνης - κάτι άρνητικό, περνώντας άμέσως στην άνία, οπως άκρι6ως ό τόνος στόν όποίο έπισ'tρέφει ή δαιδαλώδης μελωδία, οπως άκρι6ως ή άρμονία ή όποία κα'tαλήγει δυσαρμονία, θά μας προκαλουσε άφόρητη άνίιχ αν συνεχιζόταν σ'tό διηνεκές. Ύπάρχουν άραγε πραγματικές Ικανοποιήσεις; Ύπάρχουν. Άλλά συγκρινόμενες μέ τό αίώνιο μαρτύριο των έπιθυμιων μας, μέ τίς άτελείωτες άνάγκες μας, είναι σύντομες καί λιγοστές καί σέ κάθε ίκανοποιούμενη έπιθυμία άντιστοιχουν τουλάχιστον δέκα πού παραμένουν άνεκπλήρωτες. Έπί πλέον, ή ίδια ή ίκανοποίηση είναι φαινομενική, διότι ή έκπληρούμενη έπιθυμία δημιουργεί σύντομα ενα νέο κενό - ή έκπληρωμένη έπιθυμία είν' ενα κενό πού

20 τώρα, πλέον τό γνωρίζου(j.ε, άνικα,νοποίητη ετν' ενα, κενό άγνωστο άκό(j.η. Κα,νένα, άπό τά άντικεί(j.ενα, του πόθου (J.α,ς δέν (J.πορεί νά προσφέρει (J.όνΙ(J.η ίκα,νοποίηση. ΕΤνα,ι σάν τ ν έλεη(j.οσύνη, πού πετα[j.ε σ' ενα,ν ζητιάνο, όποία, δέν του προσφέρει τίποτ' άλλο άπό (J.tιX κα,θη(j.εριν πα,ράτα,ση της (J.(ζερης ϋπα,ρξ ς του. Ή εύτυχία,; Θά 6ρισκότα,ν στ ν άνάπα,υση. Άλλ' α,ύτ άκρι6ως ετνα,ι άδύνα,τη γιά οποιον νιώθει έπιθψία,. Τό νά ρίχνετα,ι κα,νείς στ φυ, τό νά κυνηγάει ενα, στόχο, τό νά φο6ατα,ι τη σψφορά, το νά λα,χτα,ράει τ ν δoν - ολα, τουτα, ση(j.α,ίνουν τό ίδιο πράγ(j.α, : άπα,σχόληση (J.έ τίς συνεχείς άπα,ιτ σεις της 60ύλησης γε(j.(ζει κα,ί ζωντα,νεύει άκα,τάπα,υστα, τ συνείδηση, κα,ί ετσι τό Uποκεί(J.ενο της 60ύλησης 6ρίσκετα,ι πάντοτε πάνω στόν (J.(Xρτυρικό τροχό του 'Ιξίονα" κου6α,λάει νερό στόν πίθο των Δα,να,'ιδων κα,ί υποδύετα,ι τόν α,ίωνίως 6α,σα,νιζό(J.ενο Τάντα,λο. Πρόκειτα,ι γιά σκηνές 6α,σα,νιστηρίων στά Τάρτα,ρα" οπως περίπτωση του Θυέστη, πού ξετρελα,(j.ένος άπό τ ν πείνα, κα,τα,6ρόχθιζε τίς 'ίδιες του τίς σάρκες. ΕΤνα,ι, λοιπόν, ζω (J.tιX κόλα,ση; 'Όχι έντελως (J.όνο (J.ιιX προσέγγιση, (J.όνο (J.tιX προγευσ της. Μοιάζει, 6έ6α,ια" (J.έ κόλα,ση' (J.ιας κα,ί δέν άλλάζει τό γεγονός, γιά ν' άρχίσου(j.ε άπ' α,ύτό, πώς κάθε εκφρα,ση της 60ύλησης προκει(j.ένου νά στα,θεί στ ζω πα,ίρνει πάντα, κάτι άπό τ ν κόλα,ση, άποτελεί ίδια, (J.tιX (J.ετα,φυσικ λιθιότητα" ενα, ΤΡΟ(J.ερό σφάλ(j.α" ενα, ά(j.άρτη(j.α" τό κα,τ' έξoχ ν ά(j.άρτη(j.α,. Ή άνεπα,ίσ&ητα, άσκητικ κα,ί πεσψιστικ πλα,τωνικ Uποτί(J.ψη των α,ίσθ σεων ενα,ντι της ψυχης, οπου άποκλειστικά ένοικεί κάθε άφετηρία, κα,ί άλ θεια" τώρα, έπι6άλλετα,ι κα,ί ένισχύετα,ι έκ νέου κα,τά τόν πιό 6λοσυρό τρόπο' (J.έσα, σέ δύο χιλιάδες χρόνια, δέχτηκε τ σφρα,γίδα, της όδύνης κα,ί του πα,ράπονου πού ητα,ν κάτι ξένο στ ν πρώι(j.η Δύση: t ",. ", _ c ο πρα,γ(j.α,τικος κοσ(j.ος εινα,ι προιον ενος πρωτα,ρχικου ΙX(J.ιxp- Τ (J.α,τος, (J.ιας πρωτα,ρχικης 6λα,κώδους πράξης της 60ύλησης, όποία, δέν θά επρεπε νά εχει σψ6εί ποτέ' κα,ί άν ό κόσ(j.ος

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2004-05-25 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΟΜΑ Α Α Α.1 Να µεταφέρετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΤΟΥ

ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ «ΣΙΝΤΑΡΤΑ» Όταν κάποιος ζητάει, είπε ο Σιντάρτα, συμβαίνει συχνά να μη βλέπουν τα μάτια του παρά μόνο το πράγμα που ζητάει, συμβαίνει να μην είναι ικανός να βρει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία.

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Λίγα λόγια... Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Στην πορεία άρχισα να αλλάζω. Όχι πώς δεν

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Υπάρχουν πέντε αισθήσεις αντίληψης και πέντε όργανα δράσης. Οι αισθήσεις της αντίληψής είναι η όραση, η όσφρηση, η ακοή, η γεύση και η αφή. Τα όργανα της δράσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελία Μισραχή - ΚΙΡΚΗ συνθήκες τις θυσίες. Είναι ένας πόνος τόσο αβάστακτος το να ζεις με άλλη και η καρδιά σου ν' ανήκει αλλού. Κι ο χρόνος αντί να αμβλύνει και να επουλώνει την πληγή, να επιμένει

Διαβάστε περισσότερα

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός,

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, Το ταξίδι µιας ζωής Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, ποτέ δεν επιστρέφει! Και καθώς προχωρά, µοιράζει το πεπρωµένο που προορίζεται για τον καθένα από εµάς, εκτελώντας έτσι τη βούλησή του.

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 - Η επίσημη ιστοσελίδα Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία www.andreaskastanas.com Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 Όταν αποκαλώ ένα έργο μου «μυθιστόρημα», με την χρήση της λέξης δηλώνω το είδος της

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της  Μη βίας Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας" Στις 25-2-2013 οι ομάδα των Έμπιστων Διαμεσολαβητών του σχολείου μας πραγματοποίησε επίσκεψη στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 μάθημα έβδομο: δίας 82 μάθημα ογδοο: κρονοσ

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ Οι θεολογικοί στοχασμοί και η προσέγγισή τους σε σχέση με το θείο, σύμφωνα με τον Ηράκλειτο, τους Στωικούς φιλοσόφους, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Η μεθοδολογία της επιστήμης

Η μεθοδολογία της επιστήμης Η μεθοδολογία της επιστήμης Στο βιβλίο «the evolution οf scientific thought», που τμήμα του μεταφράζω στο «στοιχεία φιλοσοφίας από την επιστημονική μέθοδο» ο Abraham D Abro μας παρουσιάζει τη μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Greek Translations of Brad Yates Videos

Greek Translations of Brad Yates Videos Greek Translations of Brad Yates Videos Contents: Allowing and Receiving Feeling Betrayed Tapping with Brad Yates Allowing and Receiving http://www.youtube.com/watch?v=4iftrjbas5o Translation by Vicky

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ Κεντρικός άξονας της περιγραφικής θεωρίας των ονομάτων είναι η θέση ότι το νόημα-σημασία ενός ονόματος δίνεται από μια οριστική περιγραφή και επομένως ικανή

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων της Στήλης Α και δίπλα το γράµµα της θέσης που αποδίδεται στον καθένα από αυτούς από τη Στήλη Β.

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ

ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ 3 Ελίζα-Ειρήνη Βιδάλη Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΟΙΗΣΗ Ελίζα-Ειρήνη Βιδάλη Ντε ιλι Με ιλ Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα εξωφύλλου: Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου

Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου EMPATHY ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου Εισηγητής: Νίκος Α. Χαζάπης, Μ.Μ, τεχνικός σύμβουλος Καθορισμός διαδικασιών Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Κτιρίων Μέλος ASHRAE, CIBSE,

Διαβάστε περισσότερα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα 3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Σε ποια θεµελιακή θεωρία στηρίζει ο Αριστοτέλης την ηθική του φιλοσοφία; Να την αναπτύξετε σύντοµα. 2. Πώς προσδιορίζει ο

Διαβάστε περισσότερα

πιθανολογησεων κτλ. Αν,δε, ο ίδιος ο ρήτορας εχει την διαλεκτική αρετή, τοτε τα ρητορικα εργαλεία ειναι ηδη στη διαθεση του.

πιθανολογησεων κτλ. Αν,δε, ο ίδιος ο ρήτορας εχει την διαλεκτική αρετή, τοτε τα ρητορικα εργαλεία ειναι ηδη στη διαθεση του. Φαίδρος Σχόλια Για τον Πλάτωνα, το ερωμένο αντικείμενο δεν είναι παρά αντανάκλαση του ιδεατού κάλλους. Πριν την έλξη, έχει προηγηθεί ένα μεταφυσικό γεγονός. Το κάλλος είναι σε ένα υπερβατολογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάληψη. Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία.

Η Ανάληψη. Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία. Η Ανάληψη Όπως αποκαλύφθηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 16 Απριλίου 2011 στο Μπόλντερ, Κολοράντο ΗΠΑ Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία. Η Ανώτερη Εξουσία σου μιλά τώρα, μιλώντας μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Dharma Dhrishti Spring 2009

Dharma Dhrishti Spring 2009 Ο Βουδισμός στη Δύση από τον Τζίγκαρ Κόντρουλ Ρίνποτσε Οι σκέψεις μου για τον βουδισμό στη Δύση έχουν αλλάξει με το πέρασμα των χρόνων. Αυτή την περίοδο νοιώθω πολύ θετικά και αισιόδοξα. Όχι ότι στο παρελθόν

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Καλές Σχέσεις 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Καλές Σχέσεις 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Καλές Σχέσεις 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι και γιατί χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα