ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ MERI

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ MERI"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ MERI Ελίζαβεθ Μεσθεναίου & Κορίνα Αντωνιάδου, Ερευνητική Οµάδα ΣEΞTANT, Εθνική Σχολή ηµόσιας Υγείας, Αθήνα 1. Στόχοι του Προγράµµατος MERI Η ερευνητική διαδικασία Τι γνωρίζουµε για τις ηλικιωµένες γυναίκες από τα διαθέσιµα στατιστικά στοιχεία και τις έρευνες Υγεία, Λειτουργική ικανότητα και υπηρεσίες Εκπαίδευση Εργασία Υλική κατάσταση και η επίδρασή της στις συνθήκες διαβίωσης Κοινωνική ένταξη, συµµετοχή και άλλα κοινωνικά ζητήµατα Βία Αντιπροσώπευση συµφερόντων Συµπεράσµατα και προτάσεις Γενικές παρατηρήσεις Συγκεκριµένα κενά στα εθνικά στοιχεία Προτάσεις για τη βελτίωση της κατάστασης Βιβλιογραφία Στόχοι του Προγράµµατος MERI Μία από τις µεγαλύτερες επιτυχίες του 20ού αιώνα στην Ευρώπη ήταν η αύξηση του προσδόκιµου ζωής κατά 25 περίπου χρόνια. Ως εκ τούτου, σχεδόν ένα στα πέντε άτοµα στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004 είναι γυναίκες άνω των 50 ετών. Παρά το γεγονός αυτό, η πληροφόρηση σχετικά µε τις συνθήκες διαβίωσης των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας είναι σχεδόν ανύπαρκτη και υπάρχει η τάση να αγνοούνται τόσο από την επιστηµονική έρευνα όσο και από τα επίσηµα στατιστικά στοιχεία (1). Σε ένα Ευρωπαϊκό Σεµινάριο το 2001, δηµιουργήθηκε και συµφωνήθηκε µια λίστα µε προτάσεις για µελλοντική έρευνα µεταξύ αντιπροσώπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Οικονοµικά Συνεργαζόµενων Χωρών και των Υπό Ένταξη Χωρών, όπως και σχετικών Ευρωπαϊκών και εθνικών αντιπροσωπευτικών οργανώσεων. Αυτή αποτέλεσε και τη βάση µιας αίτησης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή από εκπροσώπους από δώδεκα εκ των τότεδεκαπέντε Κρατών-Μελών για ένα πρόγραµµα µε τους ακόλουθους στόχους: να αυξηθεί η γνώση σχετικά µε τις συγκεκριµένες συνθήκες διαβίωσης και τα προβλήµατα των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας, να βελτιωθεί η εµπειρική βάση για α) το έργο των εθνικών και Ευρωπαϊκών Συλλόγων που ασχολούνται µε τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας και/ή τις σχέσεις µεταξύ γενεών, β) το κυβερνητικό έργο στο επίπεδο της κοινωνικής πολιτικής και γ) το σύγχρονο και µελλοντικό ερευνητικό έργο πάνω στις συνθήκες διαβίωσης των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας, να ενηµερωθεί και να ευαισθητοποιηθεί το ευρύτερο κοινό σχετικά µε την κατάσταση των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας. Σύµφωνα µε τα θέµατα που επελέγησαν για το Πρόγραµµα «MERI», αυτή η αναφορά χρησιµοποιεί τα εξαιρετικά περιορισµένα αποτελέσµατα έρευνας και στατιστικά στοιχεία, τα οποία είναι διαθέσιµα στην Ελλάδα αναφορικά µε τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας για την περίοδο η οποία καλύπτεται από τη µελέτη αυτήι, δηλαδή τα έτη

2 Αυτή η αναφορά παρουσιάζει µαι περίληψη των διαθέσιµων µελετών, οι οποίες έχουν περιληφθεί στη συγκριτική «Ευρωπαϊκή Ανασκόπηση των ιαθέσιµων Στατιστικών Στοιχείων και της Έρευνας σχετικά µε τις Συνθήκες ιαβίωσης των Γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας («MERI»)», στις 12 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συµµετείχαν στο πρόγραµµα. Η ερευνητική οµάδα Sextant από την Εθνική Σχολή ηµόσιας Υγείας ανέλαβε να διεκπεραιώσει την έρευνα για την Ελλάδα. Στο πρόγραµµα «MERI», µετά από συζητήσεις σχετικά µε το ποιος θα έπρεπε να περιλαµβάνεται στην κατηγορία των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας, συµφωνήθηκε ότι για τους ερευνητές, η γυναίκα µεγαλύτερης ηλικίας θα οριζόταν ως η γυναίκα που ήταν 50 ετών και άνω. Παρόλο που αυτός ο ορισµός δε συµφωνεί µε τη χρήση του όρου σε διεθνές και εθνικό επίπεδο για ηλικιωµένες γυναίκες, βοηθά στο να εστιάσουµε την προσοχή µας σε αυτήν την τόσο ετερογενή, αλλά και αγνοηµένη κοινωνική οµάδα, που περιλαµβάνει γυναίκες που εργάζονται, αλλά και που έχουν συνταξιοδοτηθεί, γυναίκες που είναι στην καλύτερη φάση της ζωής τους, αλλά και άλλες που είναι σωµατικά εξαρτηµένες από άλλους και που βρίσκονται στο τέλος της ζωής τους. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η γενικότερη έλλειψη στατιστικών στοιχείων και έρευνας για την κοινωνικο-οικονοµική κατάσταση, την υγεία και την ευηµερία των πολιτών και των κατοίκων της Ελλάδας εξηγείται εν µέρει από την ελλειµµατική ή περιφερειακή φύση του ελληνικού συστήµατος κοινωνικής πρόνοιας, το οποίο δεν απαιτεί αναλυτικές και εκτεταµένες εκτιµήσεις των πολιτών, δεδοµένου ότι τα επιδόµατα πρόνοιας και οι υπηρεσίες ήταν και παραµένουν, πολύ περιορισµένα, διακριτικά και προσφερόµενα συχνά βάσει προσωπικών και πολιτικών σχέσεων. Εποµένως, η έλλειψη στοιχείων και έρευνας δεν περιορίζεται στη συγκεκριµένη οµάδα των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας. Όπως θα αναφερθεί και στη συνέχεια, η αύξηση στη συλλογή στατιστικών στοιχείων τα τελευταία πέντε χρόνια δεν οφείλεται στους διαµορφωτές της εθνικής πολιτικής, αλλά κυρίως στις επιταγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία, στην προσπάθεια να ενισχύσει την ανάπτυξη και τη σύγκλιση των Κρατών-Μελών, χρειάζεται βασικά στοιχεία και δεδοµένα. Ορισµένοι Έλληνες πολιτικοί, χαράκτες της εθνικής πολιτικής και διοικητικά στελέχη, που ασχολούνται µε θέµατα σχετικά µε την κοινωνικοοικονοµική ανάπτυξη, την κοινωνική ένταξη και την ισότητα, ευαισθητοποιούνται ολοένα και περισσότερο σχετικά µε την ανάγκη για στοιχεία και έρευνα πάνω σε πολλές πλευρές της ελληνικής κοινωνίας, συµπεριλαµβανοµένων των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας, αφού µόνο έτσι µπορούν να διαµορφωθούν κοινωνικο-οικονοµικές πολιτικές κατά τρόπο συστηµατικό και αποτελεσµατικό. Η απουσία µιας αντιπροσωπευτικής οργάνωσης, η οποία να εκπροσωπεί και να αντανακλά τα συµφέροντα, τις γνώσεις και τις ανάγκες των ηλικιωµένων ατόµων στην Ελλάδα, σε αντίθεση µε ό,τι συµβαίνει στα υπόλοιπα Κράτη-Μέλη, αποτελεί µια αδυναµία της κοινωνίας των πολιτών, αφού δεν υπάρχει συστηµατική συνηγορία υπέρ των ζητηµάτων που απασχολούν ατόµων µεγαλήτερης ηλικίας. 2. Η ερευνητική διαδικασία Οι ερευνητές αναζήτησαν στοιχεία και αποτελέσµατα ερευνών, όχι µόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε διεθνείς πηγές. Την κύρια πηγή πληροφοριών από την Ελλάδα αποτελούν τα δηµοσιευµένα στατιστικά στοιχεία, στα οποία περιλαµβάνονται και δηµογραφικά στοιχεία, διαθέσιµα κατά φύλο και ηλικία στην ηλεκτρονική διεύθυνση (2), όπου επίσης περιλαµβάνονται και τακτικά στοιχεία που συλλέγονται από τις διοικητικές υπηρεσίες µέσα στον δηµόσιο τοµέα. Επίσης, εκεί περιλαµβάνονται και ειδικές αναφορές που βασίζονται σε περιοδικές έρευνες που διεξήχθησαν κυρίως από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος (ΕΣΥΕ), η οποία, σε αντίθεση µε τα υπόλοιπα Κράτη-Μέλη, είναι η κύρια πηγή για στοιχεία σχετικά µε την απασχόληση (3), την υγεία (4) και την κοινωνία. Τα 2

3 στοιχεία στα οποία γίνεται αναφορά εδώ αφορούν την τελευταία δεκαετία και πολλά εξ αυτών έχουν αποσταλεί σαν επίσηµα στοιχεία από την κυβέρνηση στους φορείς που τα έχουν ζητήσει, π.χ. την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat), την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συµβούλιο της Ευρώπης και τον Οργανισµό για την Οικονοµική Συνεργασία και Ανάπτυξη (OECD), και έχουν δηµοσιευθεί στις διάφορες στατιστικές, δηµογραφικές και κοινωνικοοικονοµικές αναφορές και εκδόσεις (5,6,7) των φορέων αυτών. Επίσης, σε γενικές γραµµές, διατίθενται στο ιαδίκτυο και σε ειδικές εκδόσεις. Τα στοιχεία αυτά περιγράφονται για όλες τις χώρες που συµµετέχουν στο πρόγραµµα «MERI». Επιπλέον, κάποια στοιχεία συγκεντρώθηκαν από δύο από τους βασικούς φορείς κοινωνικής ασφάλισης, το ΙΚΑ (8) και τον ΟΓΑ (9), που καλύπτουν περίπου το 70% του πληθυσµού, των οποίων επίσης τα στοιχεία αρχίζουν να είναι ολοένα και περισσότερο διαθέσιµα στο ιαδίκτυο1. υστυχώς, υπάρχουν πολύ λίγες βάσεις δεδοµένων που υποστηρίζονται είτε από ιδιωτικούς είτε από δηµόσιους οργανισµούς και µόνο τα τελευταία χρόνια αλλάζει η αντίληψη σχετικά µε τη δηµοσιοποίηση των στοιχείων. Πολλές µελέτες και έρευνες έχουν διεξαχθεί αποκλειστικά κατ απαίτηση της Eurostat και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για κοινωνικά και οικονοµικά στοιχεία, γεγονός που καταδεικνύει την εξαιρετικά χαµηλή προτεραιότητα που δίδεται και επένδυση που πραγµατοποιείται για την έρευνα στην Ελλάδα, µια κατάσταση που αλλάζει µε πολύ αργό ρυθµό. Όπως και σε άλλες χώρες, πολλές από τις κατηγορίες και υποκατηγορίες που επελέγησαν για να αναλυθούν από τα µέλη της οµάδας του «MERI», δεν εµφανίζονται στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία. Βασικά στοιχεία για την στέγαση, την απασχόληση, τον γάµο και την θνησιµότητα διατίθενται κατά κύριο λόγο από την ΕΣΥΕ σαν επίσηµα στατιστικά στοιχεία, ενώ είναι περιορισµένες άλλες ερευνητικές δραστηριότητες εκ µέρους άλλων ερευνητικών τµηµάτων της πολιτείας. Αν και η ΕΣΥΕ έχει πραγµατοποιήσει σηµαντικά βήµατα προόδου επεκτείνοντας το αρχικό στατιστικό της έργο, αδυνατεί ακόµα να διαδραµατίσει αποτελεσµατικό ρόλο στην ανάπτυξη εθνικών στατιστικών στοιχείων για όλες τις εκφάνσεις της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Οι περισσότερες δηµοσιεύσεις που υπάρχουν είναι πλέον διαθέσιµες και µέσω ιαδικτύου ή µπορούν να αγοραστούν ή να αποκτηθούν απευθείας. Τα βασικά Υπουργεία (Εργασίας, Υγείας και Πρόνοιας και Εθνικής Οικονοµίας) που παράγουν στατιστικά στοιχεία και έγγραφα τα οποία παρουσιάζουν ενδιαφέρον για αυτό το ερευνητικό πρόγραµµα, τα παράγουν χρησιµοποιώντας τα στοιχεία της ΕΣΥΕ. Αν και έχουν σε ορισµένες περιπτώσεις δηµοσιεύσει ειδικές µελέτες για συγκεκριµένες πλευρές της κοινωνικής και οικονοµικής ζωής, τα στοιχεία που χρησιµοποιούν προέρχονται από την ΕΣΥΕ 2. Υπάρχουν αρκετοί ερευνητικοί οργανισµοί που σχετίζονται µε θέµατα απασχόλησης 3, όπως και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), οι οποίοι έχουν δηµοσιεύσει µελέτες που περιέχουν επίσηµα στοιχεία βασισµένα στα στοιχεία της ΕΣΥΕ (10) και µια πρόσφατη µελέτη για το κοινωνικό προφίλ της Ελλάδας (11). Στη δεύτερη αυτή περίπτωση, ένα µεγάλο µέρος των επίσηµων στατιστικών στοιχείων που αναφέρονται προέρχονται από δεδοµένα που έχουν συλλεγεί στο πλαίσιο της Eurostat (βλ. επίσης το NewCronos, την βάση δεδοµένων της Eurostat στο ιαδίκτυο που περιέχει περιληπτικά στοιχεία από τρεις βάσεις δεδοµένων, αναφορά στις οποίες γίνεται παρακάτω. Αναλυτικά στοιχεία µπορούν να αποκτηθούν σε CD από την Eurostat), του Ευροβαρόµετρου, του European Community Household Panel, 1 Οι άλλοι µεγάλοι κοινωνικοί φορείς που καλύπτουν τους ελεύθερους επαγγελµατίες και τους µικρούς εργοδότες (ΟΑΕΕ και ΤΕΒΕ) δεν δηµοσιεύουν αναλυτικά στοιχεία κατά φύλο και ηλικία. 2 Μία πρόσφατη απεργία του προσωπικού της ΕΣΥΕ αφορούσε την αµφισβήτηση κάποιων από τους αριθµούς που παρήγαγε η κυβέρνηση οι οποίοι δεν βασίζονταν στην εργασία ανεξάρτητων υπαλλήλων της ΕΣΥΕ. 3 Πολλοί εξ αυτών λειτουργούν σαν Ινστιτούτα, Ερευνητικά Κέντρα και Παρατηρητήρια σε συνεργασία µε τους κοινωνικούς εταίρους ΙΝΕ, ΙΟΒΕ, ή από κυβερνητικούς φορείς, π.χ. το Παρατηρητήριο για την Απασχόληση του ΟΑΕ. Χρησιµοποιούν και αναλύουν κάποια στοιχεία από τον Οργανισµό µε τον οποίο συνδέονται, επιπλέον εκείνων που παράγονται από την ΕΣΥΕ. 3

4 των Ερευνών για το Εργατικό υναµικό, της Έρευνας για τον Οικογενειακό Προϋπολογισµό, της Βάσης εδοµένων για τις Γυναίκες Επιστήµονες. Η κύρια πηγή στατιστικών πληροφοριών για τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας (και τους άνδρες) είναι τα στοιχεία από την Απογραφή, η οποία, όπως και σε άλλες χώρες, πραγµατοποιείται κάθε δέκα χρόνια. Η τελευταία πλήρης απογραφή 4 έγινε το 2001 και η πλήρης ανάλυση των στοιχείων της Απογραφής και των σχετικών δηµοσιεύσεων παίρνει πολλά χρόνια. Η Έµκε-Πουλοπούλου το 1999 (12) έβγαλε ένα χρήσιµο βιβλίο, το οποίο συγκέντρωνε όλα τα διαθέσιµα δηµογραφικά, κοινωνικά και οικονοµικά στοιχεία για τους ηλικιωµένους, συµπεριλαµβανοµένων λεπτοµερειών για το εισόδηµα και τις συντάξεις, την κοινωνική ζωή, το νοικοκυριό και την συµµετοχή στα κοινά, αν και µε περιορισµένη κατηγοριοποίηση κατά ηλικία σε συνδυασµό και µε το φύλο. εν υπάρχουν σχεδόν καθόλου ανεξάρτητες πηγές πληροφοριών στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως δηλώνει η Ελληνική Ένωση Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Ανάπτυξης (ΕΕΤΑΑ), και εποµένως καθόλου στοιχεία για την κατάσταση των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας σε τοπικό επίπεδο. Το προφίλ των κατοίκων συγκεκριµένων περιοχών είναι διαθέσιµο µόνο στις αναλύσεις της επίσηµης Απογραφής ή σε µη-τακτικές συλλογές στοιχείων από την ΕΣΥΕ. εν υπάρχουν σχεδόν καθόλου µεγάλες και προσβάσιµες δηµόσιες βιβλιοθήκες, που να παρέχουν πρόσβαση σε επίσηµα στοιχεία. εύτερη πηγή πληροφοριών αποτελούν οι ελάχιστες έρευνες που αφορούσαν τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας στην Ελλάδα που πραγµατοποιήθηκαν την περασµένη δεκαετία. Η έλλειψη κοινωνικής και οικονοµικής έρευνας, δεδοµένης της σπανιότητας των ιδιωτικών ή δηµοσίων κονδυλίων για την έρευνα στις κοινωνικές επιστήµες 5, δεν επηρεάζει µόνο την έρευνα και τη γνώση για τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας. Ακόµα και οι υπάρχουσες ερευνητικές µελέτες που έχουν δηµοσιευθεί από το 1993 βασίζονται κυρίως στην δευτερογενή ανάλυση και όχι την πρωτογενή έρευνα 6. Η κοινωνικο-οικονοµική έρευνα εξαρτάται επίσης από τα ερευνητικά ενδιαφέροντα και το έργο των καθηγητών και των φοιτητών στην ανώτατη εκπαίδευση και, καθώς η γεροντολογία δεν αποτελεί αντικείµενο σπουδών σε κανένα πανεπιστήµιο στην Ελλάδα, δεν είναι µάθηµα σε κανένα τµήµα Κοινωνικών Επιστηµών και δεν διδάσκεται ούτε στον ιατρικό κλάδο, κατά συνέπεια δεν αποτελεί έκπληξη η έλλειψη µελετών για τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας. Ακόµα και όταν υπάρχουν µελέτες που σχετίζονται µε τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας, αυτές δεν είναι προσβάσιµες. Οι οργανισµοί, συµπεριλαµβανοµένης της ελληνικής κυβέρνησης, οι βιβλιοθήκες, οι ερευνητικοί φορείς και τα πανεπιστήµια έχουν αρχίσει να έχουν παρουσία στο ιαδίκτυο µόλις εδώ και τρία χρόνια και, συνεπώς, είναι δύσκολο να βρει κανείς στοιχεία και παραποµπές. Οι ερευνητές χρειάστηκε να επισκεφθούν τις κύριες βιβλιοθήκες στην Αθήνα (στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, το Πάντειο Πανεπιστήµιο, σε Ινστιτούτα, Ερευνητικά Κέντρα και σχετικούς οργανισµούς) και επισκέφθηκαν επίσης εκδοτικούς οίκους γνωστούς για τις επιστηµονικές τους εκδόσεις. Η έρευνα για στοιχεία σχετικά µε τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας περιέλαβε επίσης την έρευνα µέσω του ιαδικτύου σε βιβλιοθήκες ελληνικών Πανεπιστηµίων εκτός Αθηνών, την έρευνα στο ιαδίκτυο σε Αµερικανικά και Βρετανικά Πανεπιστήµια και ερευνητικά κέντρα, καθώς µεγάλος αριθµός Ελλήνων φοιτητών πραγµατοποιεί µεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές σε 4 Κάποιες από τις Απογραφές που πραγµατοποιήθηκαν µετά τον πόλεµο βασίστηκαν σε δείγµα του πληθυσµού. 5 Το ΕΚΚΕ πάσχει από έλλειψη χρηµατοδότησης και στηρίζεται σχεδόν ολοκληρωτικά σε ερευνητικά προγράµµατα της ΕΕ, για να πραγµατοποιήσει οποιοδήποτε είδος συλλογής και ανάλυσης στοιχείων. 6 Η µόνη πλήρως ολοκληρωµένη µελέτη πάνω στο θέµα των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας στην Ελλάδα πραγµατοποιήθηκε από την Αφροδίτη Τεπέρογλου το

5 αυτές τις χώρες, και την έρευνα µέσω του ιαδικτύου σε επιστηµονικά περιοδικά, κυρίως Βρετανικά και Αµερικανικά (π.χ. τα «The Gerontologist», «Age and Ageing», «European Sociological Review», «Health, Policy and Planning», «The European Journal of Public Health», «American Journal of Geriatric Psychiatry», «International Journal of Quality Health Care», κ.λπ.), αναζητώντας πληροφορίες για την Ελλάδα και τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας µετά το Επίσης, υπήρξε έρευνα στο ιαδίκτυο µέσα από σχετικές βάσεις δεδοµένων, Μη-Κυβερνητικούς Οργανισµούς και Συλλόγους, Ινστιτούτα κ.λπ., που ασχολούνται µε την οµάδα-στόχου της έρευνας. Ακόµα και όταν υπήρχαν αναφορές σε διάφορα άρθρα για την ηλικία και το φύλο, η ανάγνωσή τους στη συνέχεια αποκάλυπτε ότι το περιεχόµενο συχνά δεν ήταν συγκεκριµένο ή ότι δεν υπήρχε κατηγοριοποίηση κατά τρόπο τέτοιο που να επιτρέπει αναλυτικά συµπεράσµατα πάνω στο θέµα των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας. 3. Τι γνωρίζουµε για τις ηλικιωµένες γυναίκες από τα διαθέσιµα στατιστικά στοιχεία και τις έρευνες 3.1 Υγεία, Λειτουργική ικανότητα και υπηρεσίες Γενική υγεία Κύρια πηγή στατιστικών στοιχείων αποτελεί η ΕΣΥΕ που χρησιµοποιεί στοιχεία που παρέχονται από τις διοικητικές υπηρεσίες, από το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας. Η Αναφορά Κοινωνικής Πρόνοιας και Στατιστικών Στοιχείων για την Υγεία του 1997, η οποία δηµοσιεύτηκε το 2001 (4) παρέχει λεπτοµερή καταγραφή των εισαγωγών και εξιτηρίων από τα νοσοκοµεία κατά ηλικία (σε ηλικιακές οµάδες ανά δέκα έτη µέχρι τα 80 έτη και άνω), φύλο και είδος ασθένειας. Η Ελλάδα δεν έχει συντάξει µια πλήρη αναφορά «Η ΥΓΕΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ» για τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας. Οι µελέτες για το προσδόκιµο ζωής για τους άνδρες και τις γυναίκες στην Ευρώπη δείχνουν ένα προσδόκιµο ζωής 81,18 για τις γυναίκες στην Ελλάδα έναντι 75,87 για τους άνδρες. Μία άλλη µελέτη (13) δείχνει ότι το προσδόκιµο ζωής για τις Ελληνίδες άνω των 65 ετών παρουσιάζει σταθερή αύξηση από 17,6 χρόνια το 1986 σε 18,1 χρόνια το Μία µελέτη σε ένα δείγµα 30 γυναικών ηλικίας ετών που έχουν δραστηριότητες όπως το κολύµπι, το περπάτηµα, η άσκηση και οι εκδροµές έδειξε ότι αυτές οι γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας απολάµβαναν την σωµατική άσκηση και ένιωθαν ευφορία και χαλάρωση, χωρίς να έχουν ανταγωνισµό µεταξύ τους ή να έχουν συγκεκριµένο στόχο, αλλά συµµετέχοντας για την ευχαρίστηση που έπαιρναν από τις δραστηριότητες αυτές (14). Σωµατικές διαταραχές και αναπηρίες εν υπάρχουν ακόµα διαθέσιµα επίσηµα στοιχεία για τα επίπεδα αναπηρίας του ελληνικού πληθυσµού και καθόλου στοιχεία για τις αναπηρίες σε µεγαλύτερες ηλικιακές οµάδες, εποµένως δεν υπάρχουν καθόλου στοιχεία ούτε για τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας µε σωµατικές αναπηρίες. Τα στοιχεία από το µεγαλύτερο ασφαλιστικό ταµείο, το ΙΚΑ, δίνουν τον αριθµό των ατόµων που λαµβάνουν αναπηρική σύνταξη (8), όµως αυτά τα στοιχεία δεν µπορούν να γενικευθούν σε σχέση µε τον συνολικό πληθυσµό των ηλικωµένων ατόµων, καθώς τη δεκαετία του 1980 και στην αρχή της δεκαετίας του 1990, οι εργαζόµενοι µπορούσαν να αποσυρθούν νωρίς από την εργασία τους λαµβάνοντας αναπηρική σύνταξη, καθώς αυτός ήταν ένας τρόπος να υπάρχει ένα εγγυηµένο εισόδηµα για τους µεγαλύτερους σε ηλικία άνεργους. Παρόλο που αυτή η πρακτική δεν είναι πια διαδεδοµένη και ο αριθµός των αναπηρικών συντάξεων µειώνεται σιγά σιγά, καθιστάται δύσκολη η χρήση των στοιχείων που υπάρχουν. Το 2001 το 9,67% όλων των συντάξεων του ΙΚΑ για τα άτοµα όλων των ηλικιών δόθηκαν για αναπηρικούς λόγους. Οι αριθµοί του ΟΓΑ (9) δείχνουν ότι οι αναπηρικές συντάξεις είναι πιο συχνές στα άτοµα άνω των 65 ετών (59% όλων των αναπηρικών 5

6 συντάξεων) και ότι περισσότερες γυναίκες από ό,τι άνδρες άνω των 50 ετών στηρίζονται στην αναπηρική σύνταξη. Συνολικά και για τα δύο ασφαλιστικά ταµεία όµως, οι γυναίκες είναι λιγότερο πιθανόν να πάρουν αναπηρική σύνταξη από τους άνδρες και αυτό αντανακλά περισσότερο τη χαµηλή συµµετοχή τους στην αγορά της αµειβόµενης εργασίας παρά τα επίπεδα αναπηρίας τους. Από µια έρευνα στα Κράτη-Μέλη της ΕΕ όπου παρουσιάζονται τα ποσοστά των γυναικών άνω των 65 ετών που φαίνεται να πάσχουν από κάποια σωµατική αναπηρία µετά από σοβαρή ασθένεια (15), ο αριθµός των Ελληνίδων που απάντησαν θετικά στο ερώτηµα κάποια αναπηρία ήταν ο υψηλότερος από όλα τα Κράτη-Μέλη, ενώ ο αριθµός όσων απάντησαν ότι πάσχουν από σοβαρή αναπηρία ήταν κοντά στον µέσο όρο σε σύγκριση µε τα υπόλοιπα Κράτη-Μέλη. Στην ίδια µελέτη, παρουσιάζεται το ποσοστό των γυναικών ηλικίας που δεν έχουν καλή ενηµέρωση για καρδιαγγειακές παθήσεις και οι Ελληνίδες έχουν πολύ υψηλό ποσοστό, το δεύτερο υψηλότερο µετά την Ισπανία. Το Ευροβαρόµετρο 1996 επίσης περιέχει πληροφορίες σχετικά µε την υγεία και τις αναπηρίες (16). Πνευµατικές διαταραχές και αναπηρίες εν φαίνονται να υπάρχουν καθόλου επίσηµα στατιστικά στοιχεία για τις πνευµατικές διαταραχές και αναπηρίες για τον συνολικό πληθυσµό και, εποµένως, δεν υπάρχουν και για τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας. Υπάρχουν κάποια διοικητικά στοιχεία για έναν πολύ περιορισµένο αριθµό περιπτώσεων διανοητικών ασθενειών. εν βρέθηκε καµία έρευνα για τις πνευµατικές διαταραχές και αναπηρίες των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας. Ιατρική φροντίδα και περίθαλψη Τα στοιχεία για τις εισαγωγές και τα εξιτήρια από τα νοσοκοµεία είναι διαθέσιµα κατά φύλο και ηλικία, όµως τα στοιχεία που αφορούν τις επισκέψεις στους γιατρούς όχι. Οι επισκέψεις σε γιατρούς του ΙΚΑ δεν αναλύονται σύµφωνα µε την ηλικία και το φύλο και δεν βρέθηκαν καθόλου πληροφορίες από έρευνες για αυτό το θέµα. Φροντίδα στο σπίτι εν υπάρχουν επίσηµα στατιστικά στοιχεία για τα άτοµα που δέχονται βοήθεια στο σπίτι είτε ανεπίσηµα, π.χ. από µέλη της οικογένειας είτε επίσηµα, π.χ. από άτοµα επί πληρωµή. Επίσης, δεν υπάρχουν επίσηµα στοιχεία για τον αριθµό των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας που ασχολούνται µε τη φροντίδα και που εργάζοντια και φροντίζουν κάποιον, αλλά ούτε και για το φύλο και την ηλικία όσων δέχονται φροντίδα. Το ΙΚΑ δίνει κάποια στοιχεία για τον αριθµό εκείνων που εργάζονται σε εοικογένειες σύµφωνα µε το φύλο τους, όµως δεν πρόκειται αποκλειστικά για άτοµα που ασχολούνται µε τη φροντίδα ηλικιωµένων ατόµων. Μία έρευνα που έκανε σύγκριση της φροντίδας στο σπίτι που λαµβάνουν οι γυναίκες άνω των 60 ετών σε σχέση µε τους άνδρες στις «Βόρειες» και «Νότιες» χώρες, και η οποία περιελάµβανε την Ελλάδα, έδειξε ότι οι γυναίκες στις Νότιες χώρες έχουν περισσότερη φροντίδα καθώς µεγαλώνουν, αλλά λιγότερη από τους άνδρες για τις ίδιες χώρες (17). Ωστόσο, οι γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας γενικότερα λαµβάνουν περισσότερη φροντίδα και από τους άνδρες και από τις γυναίκες στις «Βόρειες» χώρες. Γίνεται αναφορά στην ανεπάρκεια των υπηρεσιών της πολιτείας να παρέχουν φροντίδα για τον αυξανόµενο αριθµό ηλικιωµένων ατόµων στην Ελλάδα και για τον ρόλο της οικογένειας στην παροχή τέτοιων υπηρεσιών. Σηµειώνεται επίσης ότι είναι οι γυναίκες όλων των ηλικιών που επωµίζονται αυτό το βάρος. 6

7 Φροντίδα σε Ξενώνες και Ιδρύµατα εν υπάρχουν επίσηµα στοιχεία για τον αριθµό των ηλικιωµένων ατόµων που βρίσκονται σε διαφόρων ειδών ξενώνες και ιδρύµατα και µάλιστα πολλοί από αυτούς τους ξενώνες δεν είναι επίσηµα δηλωµένοι και καταχωρηµένοι. Και πάλι, η Απογραφή (2) είναι η µόνη τακτική και αξιόπιστη πηγή. εν βρέθηκαν καθόλου πληροφορίες από έρευνες για αυτό το θέµα. Υγιεινός τρόπος ζωής, φροντίδα του εαυτού και πρόληψη Υπάρχουν στοιχεία για το κάπνισµα, την κατανάλωση αλκοόλ και τα ναρκωτικά, τα οποία καλύπτουν τις ηλικίες χωρίς ενδιάµεση κατηγοριοποίηση, όµως δεν είναι διαθέσιµα κατά φύλο (11). Η µελέτη που αναφέρθηκε νωρίτερα για τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας (65-80 ετών), οι οποίες κάνουν κάποιο είδος άσκησης (14), έδειξε ότι τα άτοµα αυτά δε στηρίζονταν σε γιατρούς και φάρµακα, αλλά προσπαθούσαν να διατηρήσουν την καλή τους υγεία µέσα από σωµατικές δραστηριότητες και θετικά συναισθήµατα για το σώµα τους. Τέτοιου είδους ασκήσεις τα βοήθησαν να µειώσουν τα επίπεδα του άγχους και της ανησυχίας τους για το µέλλον, όπως και να διατηρηθούν σε καλή φόρµα και να µειώσουν τα προβλήµατα υγείας τους. Άλλα θέµατα Τα στοιχεία για τα ατυχήµατα µε πεζούς και άλλα ατυχήµατα είναι διαθέσιµα κατά φύλο και ηλικία, αλλά µόνο µέχρι την ηλικία των-50 ετών (18). Τα µισά από όλα τα ατυχήµατα αφορούν αυτήν την µεγαλύτερη σε ηλικία οµάδα και, εποµένως, δεν έχουν αναλυθεί. Τα στοιχεία που αφορούν τις αυτοκτονίες δίνονται κατά φύλο και ηλικία για το έτος 1999, αλλά µόνο για τις ηλικίες των 41 ετών και άνω. Εφόσον η πλειοψηφία των αυτοκτονιών συµβαίνουν σε αυτήν την ηλικιακή οµάδα, θέλουν καλύτερη ανάλυση. Σε µία µελέτη, υπάρχει ένας πίνακας που παρουσιάζει την κατάσταση της υγείας γυναικών ηλικίας στην Ελλάδα, όπως την αντιλαµβάνονται οι ίδιες. Η πιο συχνή απάντηση είναι «ΚΑΚΗ» (37,3%), µετά «ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ» (29,9%) και «ΑΡΚΕΤΑ ΚΑΛΗ» (22,4%) (19). 3.2 Εκπαίδευση Γενική εκπαίδευση Τα εθνικά στατιστικά στοιχεία (2) δίνουν κάποιες πληροφορίες για τα επίπεδα µόρφωσης των γυναικών ηλικίας και 65 και άνω. Οι αριθµοί δείχνουν ότι 8 στις 10 γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας δεν ολοκλήρωσαν κάτι παραπάνω από τη βασική εκπαίδευση. Όσο µικρότερη είναι η ηλικία, τόσο περισσότερα είναι τα χρόνια εκπαίδευσης που έχουν ολοκληρωθεί, αλλά οι διαφορές µεταξύ των ατόµων ηλικίας και των ατόµων άνω των 80 ετών είναι σηµαντικές. Μόνο µία µελέτη έκανε µια σύντοµη αναφορά στο γεγονός ότι πολλές από τις γυναίκες που είναι τώρα στην ηλικία των ετών στην Ελλάδα έχουν λίγη (αν όχι καθόλου) µόρφωση και τείνουν να περιορίζονται σε συγκεκριµένους ρόλους, ο πιο σηµαντικός από τους οποίους είναι η φροντίδα της οικογένειας (20). 7

8 Επαγγελµατική κατάρτιση Υπάρχουν κάποια επίσηµα στατιστικά στοιχεία για τους αριθµούς των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας που έχουν ολοκληρώσει ανώτερη και τεχνολογική κατάρτιση, αλλά δεν βρέθηκε καµία έρευνα για αυτό το θέµα. Επαγγελµατική κατάρτιση και δια βίου µάθηση Η συµµετοχή των µεγαλύτερων σε ηλικία εργαζοµένων στην επαγγελµατική κατάρτιση είναι σε γενικές γραµµές πολύ χαµηλή για όλα τα άτοµα ηλικίας ετών (0,1%) και οι µεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες έχουν ακόµα λιγότερες πιθανότητες συµµετοχής από τους άνδρες, αλλά δεν υπάρχουν διαθέσιµα στοιχεία ανά φύλο. εν υπάρχουν καθόλου στοιχεία για τους αριθµούς που εµπλέκονται σε οποιαδήποτε µορφή δια βίου µάθησης 7. Καθώς πολλοί φορείς, συµπεριλαµβανοµένων των Κέντρων Επαγγελµατικής Κατάρτισης (ΚΕΚ), των Κέντρων Αγροτικής Εκπαίδευσης, του Ανοιχτού Πανεπιστηµίου και άλλων, θέτουν ηλικιακά όρια, π.χ. τα 55 έτη, οι περισσότερες µεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες είχαν πολύ λίγη πρόσβαση σε επαγγελµατική κατάρτιση µε δηµόσια χρηµατοδότηση. εν βρέθηκε καµία έρευνα για αυτό το θέµα. 3.3 Εργασία Συµµετοχή στην αγορά εργασίας Υπάρχουν διαθέσιµα λεπτοµερή στατιστικά στοιχεία από τις Έρευνες για το Εργασιακό υναµικό της ΕΣΥΕ (3) για την απασχόληση, την ανεργία και τα άτοµα που δεν έχουν οικονοµική δραστηριότητα κατά φύλο και ηλικία ( η βασική διάκριση είναι για τις ηλικίες και άνω των 65 ετών, αν και υπάρχουν διαθέσιµες και πιο λεπτοµερείς κατηγοριοποιήσεις, οι οποίες χρησιµοποιούνται από τους ερευνητές που ασχολούνται µε θέµατα απασχόλησης), αλλά και κατά µορφωτικό επίπεδο. Υπάρχουν επίσης διαθέσιµα στοιχεία κατά φύλο και ηλικία και αναφορικά µε τον κλάδο απασχόλησης, τους συγκεκριµένους τοµείς απασχόλησης (Κωδικούς NIACE) και την περιοχή. Το ΙΚΑ επίσης έχει στοιχεία για τους ασφαλισµένους του κατά ηλικία και φύλο µέχρι την ηλικία των 70 ετών και πάνω από αυτήν την ηλικία (8). Επιπλέον, έχει στοιχεία για τα µισθολογικά επίπεδα για τις γυναίκες και για τις γυναίκες στις ηλικιακές οµάδες 50-54, 55-59, και 70+. Αυτά τα στοιχεία έχουν ξεχωριστό ενδιαφέρον, καθώς δείχνουν ότι τα επίπεδα των αποδοχών των µεγαλύτερων σε ηλικία γυναικών µειώνονται σταδιακά σε σχέση µε των ανδρών, καθώς η ηλικία τους αυξάνει, αλλά και σε σύγκριση µε τις νεότερες γυναίκες. Για παράδειγµα, οι µισθολογικές διαφορές είναι στο υψηλότερο σηµείο τους για όσες εργαζόµενες είναι άνω των 50 ετών. Γίνεται κάποια εργασία πάνω στα νούµερα της ΕΣΥΕ για την θέση της γυναίκας στην ελληνική αγορά εργασίας σε σχέση µε την ηλικία της (21). Οι µεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες έχουν ένα από τα χαµηλότερα ποσοστά συµµετοχής στην αγορά εργασίας στην Ευρώπη, µε τους οικογενειακούς λόγους να αποτελούν τον µοναδικό παράγοντα που αναφέρεται ως υπεύθυνος για αυτή την έλλειψη δραστηριότητας. Οι γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας εξακολουθούν να παίζουν εξαιρετικά σηµαντικό ρόλο στη γεωργία, κάτι το οποίο αγνοείται πολύ συχνά από τους διαµορφωτές της αγροτικής πολιτικής και όσους ασχολούνται µε τη στήριξη της γεωργίας γενικότερα (22). Αν και οι αριθµοί τους παρουσιάζουν συστηµατική µείωση, η αναλογία των γυναικών ηλικίας 45 ετών και άνω στην γεωργία έχει αυξηθεί (3). 7 Υπάρχει συµµετοχή στην Λαϊκη Επιµώρφωση διάφορων µορφών από γυναίκες µεγαλύτερης η λ αλλά όχι στοιχεία. 8

9 Τοµείς απασχόλησης, συνθήκες και στάση απέναντι στους µεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόµενους Οι Έρευνες για το Εργατικό υναµικό (3) δείχνουν τη συγκέντρωση των γυναικών σε επιλεγµένα επαγγέλµατα κατά ηλικία. Η αυτο-απασχόληση είναι η υψηλότερη στην Ευρώπη για τους µεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόµενους και των δύο φύλων (47% των ατόµων ετών και 75% των ατόµων ετών το 1998) και το ποσοστό των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας που είναι ελεύθεροι επαγγελµατίες είναι υψηλότερο για τις µεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες από ό,τι για τις νεότερες (το 40% των γυναικών ηλικίας ήταν ελεύθεροι επαγγελµατίες το 1998). Τα µισθολογικά επίπεδα που αναφέρονται από την Γενική Γραµµατεία Ισότητας βασίζονται στα Στατιστικά Στοιχεία για το Εργατικό υναµικό της ΕΣΥΕ του Τα στοιχεία από το ΙΚΑ (8) δείχνουν τις κατά µέσο όρο µηνιαίες/ωριαίες αποδοχές κατά φύλο και ηλικία. Είναι αξιοσηµείωτο ότι όσο αυξάνεται η ηλικία τόσο αυξάνεται και η διαφορά στις αποδοχές των ανδρών και των γυναικών. Εποµένως, όσες εργαζόµενες είναι άνω των 50 ετών κερδίζουν µόνο το 52% περίπου από τον µέσο όρο των αποδοχών των ανδρών. εν βρέθηκε καµία έρευνα για το θέµα του φύλου και της στάσης απέναντι στους µεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόµενους. Έξοδος από την αγορά εργασίας Η ανεργία, αν και χαµηλότερη για άλλες ηλικιακές οµάδες, αυξήθηκε για τις γυναίκες ηλικίας ετών από 1,2% το 1990 σε 4,4% το Υπάρχουν κάποια διαθέσιµα νούµερα για την Ελλάδα αναφορικά µε τον µέσο όρο της ηλικίας της µετάβασης προς τη µη επαγγελµατική δραστηριοποίηση κατά φύλο για την περίοδο (23). Τα στοιχεία του ΙΚΑ (8) δίνουν την ακριβή ηλικία στην οποία οι γυναίκες και οι άνδρες παίρνουν τη σύνταξή τους. Ο µέσος όρος ηλικίας για τις γυναίκες είναι τα 57,82 χρόνια και για τους άνδρες τα 60,76 χρόνια το Επίσης, υπάρχουν και κάποιες λεπτοµέρειες για την ακριβή ηλικία στην οποία οι γυναίκες παίρνουν την σύνταξή τους µέχρι την ηλικία των 75 ετών. Σε µία µελέτη, υπάρχει µια εξέταση των αρνητικών συναισθηµατικών συνεπειών της συνταξιοδότησης, που σχετίζονται µε το πώς αντιλαµβανόµαστε τον εαυτό µας, όπου εξετάζεται το ζήτηµα της ταυτότητας για τα άτοµα της τρίτης ηλικίας, συµπεριλαµβανοµένων των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας (14). Μη αµειβόµενη εργασία στην οικογένεια Οι Έρευνες για το Εργατικό υναµικό (3) δείχνουν ότι εκτιµάται πως το 40% του συνόλου των γυναικών είναι µη αµειβόµενοι εργαζόµενοι για την οικογένεια, µε στοιχεία που διατίθενται για πέντε ηλικιακές οµάδες (50-54, 55-59, 60-64, 65-69, 70-74, 75+). Με αργό ρυθµό, οι αριθµοί έχουν µειωθεί, κάτι που σχετίζεται εν µέρει µε την µειούµενη συµµετοχή των γυναικών στη γεωργία. Το Ευρωπαϊκό ίκτυο για τις Πολιτικές για την Μη Αµειβόµενη και Αµειβόµενη Εργασία έχει επίσης εξετάσει αυτό το θέµα (24). Σε µία αναφορά, υπάρχει µια πολύ σύντοµη ανασκόπηση της κατάστασης των γυναικών στην Ελλάδα αναφορικά µε την παροχή φροντίδας µέσα στο σπίτι. Γίνεται αναφορά στο παραδοσιακό µοντέλο και τους ρόλους µε τους οποίους οι γυναίκες έχουν µεγαλώσει ως πρόσφατα στην Ελλάδα, συµπεριλαµβανοµένης της παροχής φροντίδας προς τα µέλη της οικογένειας, π.χ. τους συζύγους, τα παιδιά, τα εγγόνια, τα πεθερικά, κ.λπ., ένα µοντέλο που ακόµα κυριαρχεί, αν και παρουσιάζει αύξηση και ο αριθµός των γυναικών άνω των 50 ετών που έχουν και αµειβόµενη εργασία εκτός σπιτιού (17). Σε µια άλλη µελέτη, το ποσοστό των γυναικών που εργάζονται στην οικογένεια χωρίς αµοιβή υπολογίζεται στο 75% του συνόλου όλων αυτών που δουλεύουν χωρίς αµοιβή. για την περίοδο και η πηγή του υπολογισµού αυτού είναι η Αναφορά για την Ανθρώπινη 9

10 Ανάπτυξη (Human Development Report) του 1999, του Προγράµµατος για την Ανάπτυξη του ΟΗΕ. Είναι αξιοσηµείωτο ότι το µεγαλύτερο µέρος αυτών των γυναικών είναι ηλικίας 50+ (25). Σε µία µελέτη, όπου δεν υπάρχει ξεχωριστή αναφορά στην Ελλάδα, αλλά γίνεται αναφορά στις «Νότιες» χώρες, στις οποίες περιλαµβάνεται η Ελλάδα, υπάρχει σύγκριση των γυναικών άνω των 60 ετών µε τους άνδρες της ίδιας ηλικίας σε ένα διάγραµµα που παρουσιάζει το µέγεθος της φροντίδας που προσφέρουν τα ηλικιωµένα µέλη στην ευρύτερη οικογένεια. Το διάγραµµα δείχνει ότι οι γυναίκες στις «Νότιες» χώρες προσφέρουν µεγάλο µέρος της φροντίδας των µικρών παιδιών, η οποία µειώνεται καθώς µεγαλώνει η ηλικία τους και ακολουθούν στη συνέχεια οι «Βόρειες» χώρες. Οι άνδρες της ίδιας ηλικίας προσφέρουν πολύ λιγότερη φροντίδα στα µικρά παιδιά, µε τους άνδρες των «Νοτίων» χωρών να προσφέρουν την λιγότερη από όλους. Όλες οι κατηγορίες συναντώνται στην ηλικία των 80 ετών περίπου, όπου η παροχή φροντίδας προς τα µικρά παιδιά είναι ελάχιστη για όλους (14). Μη αµειβόµενη εργασία σε κοινωνικά δίκτυα εν υπάρχουν καθόλου επίσηµα στοιχεία για αυτό το θέµα. Η Ελλάδα δεν συµµετέχει στην Έρευνα για τις Παγκόσµιες Αξίες (World Values Survey), στην οποία συµµετέχουν 90 χώρες, αλλά ξεκίνησε να συµµετέχει στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα στα τέλη της δεκαετίας του Από τα στοιχεία του European Community Household Panel (ECHP), είναι φανερό πως η συµµετοχή σε οµάδες, π.χ. στην κοινωνία των πολιτών µέσω ΜΚΟ, είναι από τις χαµηλότερες στην Ευρώπη (8,9%) (26) και πως οι ηλικιωµένοι άνθρωποι έχουν ακόµα µικρότερο ποσοστό συµµετοχής από τους νεότερους. Άλλα θέµατα Υπάρχουν κάποια επίσηµα στοιχεία για τις ηλικιωµένες µετανάστριες από τις κάρτες αίτησης για άδεια παραµονής και εργασίας, που δείχνουν ότι πολλές γυναίκες από τη Βουλγαρία είναι ηλικίας 40-49, αρκετά µεγαλύτερες από την πλειοψηφία των µεταναστών (27). Τα στοιχεία από το ΙΚΑ που αφορούν τους µετανάστες δεν κατηγοροποιούνται ανάλογα µε την ηλικία. Υπάρχουν επίσης κάποια στοιχεία για την εγκληµατικότητα των γυναικών που δείχνουν ότι το 36% των ατόµων στη φυλακή είναι γυναίκες ηλικίας και συνήθως χαµηλού µορφωτικού επιπέδου (28). 3.4 Υλική κατάσταση και η επίδρασή της στις συνθήκες διαβίωσης Πηγές και επίπεδα εισοδήµατος Η φτώχεια των ελληνικών νοικοκυριών που επισηµαίνεται σε πολλές δηµογραφικές, κοινωνικές και οικονοµικές αναφορές (το 22% των ελληνικών νοικοκυριών ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας) έχει επίσης στενή σχέση και µε το φύλο και την ηλικία, µε τις µεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες να υποφέρουν περισσότερο από τη φτώχεια. Η πλειοψηφία των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας στηρίζονται σε συντάξεις µετά την ηλικία των 60 ετών για το εισόδηµά τους, ενώ άλλες πηγές εισοδήµατος είναι η ιδιοκτησία και η οικογένεια. Η ελληνική πολιτεία προσφέρει µια επιδότηση (ΕΚΑΣ) σε άτοµα άνω των 60 ετών που έχουν εισόδηµα χαµηλότερο από το όριο της φτώχειας. Οι αριθµοί των ατόµων που λαµβάνουν αυτή τη βοήθεια είναι διαθέσιµοι, αλλά όχι διαχωρισµένοι κατά φύλο και ηλικία. Οι αριθµοί που αναφέρονται στα εισοδήµατα υπάρχουν διαθέσιµοι κατά φύλο και ηλικιακές οµάδες (60-74, 75-84, 85 και άνω) και δηµοσιεύονται κατά καιρούς από τις Έρευνες για το Εργατικό υναµικό (3). Υπάρχει ένα ερευνητικό άρθρο που εστιάζει στο εισόδηµα των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας στην Ελλάδα, αλλά δεν παρουσιάζει στοιχεία, παρά κάνει µια γενική περιγραφή της 10

11 κατάστασης και των δυσκολιών που αντιµετωπίζουν οι µεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες. Γίνεται αναφορά στις συντάξεις που δικαιούνται οι γυναίκες και στις εξαιρετικά µεγάλες οικονοµικές δυσκολίες που αντιµετωπίζουν όσες έχουν σαν µοναδικό εισόδηµα µια ανεπαρκή σύνταξη, αλλά είναι αναγκασµένες να ζουν µε ενοίκιο και να ζητούν στήριξη από τα παιδιά τους και άλλα µέλη της οικογένειας (31). Συστήµατα κοινωνικής προστασίας που επηρεάζουν τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας Υπάρχουν διαθέσιµα στοιχεία για τον αριθµό των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας που είναι ασφαλισµένες στο ΙΚΑ και τον ΟΓΑ κατά ηλικία (8,9). Και τα δύο ασφαλιστικά ταµεία παρέχουν λεπτοµερή στοιχεία αναφορικά µε τα επίπεδα των συντάξεων: για τις συνταξιούχους του ΙΚΑ, ο µέσος όρος του ποσού της σύνταξης το 2003 ήταν 30% χαµηλότερος από εκείνον των ανδρών, αντανακλώντας και τον µικρότερο αριθµό εργάσιµων ετών και τις χαµηλότερες αποδοχές των γυναικών. Ήταν 17% λιγότερο για τις αναπηρικές συντάξεις και, αναφορικά µε τις συντάξεις χηρείας, οι λίγοι άνδρες που λαµβάνουν σύνταξη χηρείας πήραν 34% λιγότερο από τις γυναίκες χήρες, και πάλι ως αποτέλεσµα των λιγότερων ετών και των χαµηλότερων αποδοχών των γυναικών. Οι συντάξεις για τις χήρες ήταν το 61% της βασικής σύνταξης. Υπάρχουν επίσης κάποια στοιχεία για τον αριθµό των ατόµων που λαµβάνουν το συµπληρωµατικό επίδοµα (ΕΚΑΣ) προκειµένου να έχουν µια επαρκή σύνταξη. Αυτοί οι αριθµοί δεν είναι διαθέσιµοι κατά ηλικία και φύλο από το ΙΚΑ, καθώς οι αριθµοί και ο καθορισµός των δικαιούχων εξαρτάται από το συνολικό εισόδηµα. Εντούτοις, αν κρίνουµε από τον µεγάλο αριθµό των ατόµων που λαµβάνουν αυτή τη βοήθεια επειδή είναι εξαρτηµένα µέλη (χήροι και χήρες), µπορούµε να υποθέσουµε ότι ένα σηµαντικό µέρος των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας που λαµβάνουν σύνταξη χηρείας έχουν πολύ χαµηλά εισοδήµατα. εν βρέθηκε καµία έρευνα για αυτό το θέµα. Κατανάλωση υπηρεσιών και αγαθών εν υπάρχουν καθόλου επίσηµα στοιχεία διαθέσιµα κατά φύλο και ηλικία. εν βρέθηκε καµία έρευνα για αυτό το θέµα. Συνθήκες στέγασης και εξοπλισµός Οι συνθήκες στέγασης του ελληνικού πληθυσµού δεν δίνονται κατηγοριοποιηµένες κατά φύλο και ηλικία, για παράδειγµα ποιο κοµµµάτι του πληθυσµού δε διαθέτει εσωτερική τουαλέτα κ.λπ. Η ιδιοκτησία των κατοικιών, όµως, είναι διαθέσιµη κατά φύλο και ηλικία (2). εν βρέθηκε καµία έρευνα για αυτό το θέµα. Οικονοµική ενίσχυση που παρέχεται σε µέλη της οικογένειας εν υπάρχουν καθόλου επίσηµα στοιχεία διαθέσιµα κατά φύλο και ηλικία. εν βρέθηκε καµία έρευνα για αυτό το θέµα. 3.5 Κοινωνική ένταξη, συµµετοχή και άλλα κοινωνικά ζητήµατα Σύνθεση του νοικοκυριού και οικογενειακή κατάσταση Υπάρχουν στοιχεία από την Απογραφή που δίνουν λεπτοµερή, κατηγοριοποιηµένα στοιχεία κατά ηλικία, περιοχή, φύλο, συγκατοίκηση και οικογενειακή κατάσταση (2). εν υπάρχουν καθόλου στατιστικά στοιχεία για τον ρόλο των παππούδων και των γιαγιάδων, π.χ. στη φροντίδα των εγγονιών τους. Υπάρχει µία µελέτη που εστιάζει στις συνθήκες κατοικίας των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας στην Ευρώπη, βάσει στοιχείων από το European Community Household Panel. Ένας πίνακας δείχνει πως ο αριθµός των γυναικών ηλικίας 65+ που ζουν µόνες τους στην Ελλάδα είναι χαµηλότερος από ό,τι στις «Βόρειες» χώρες, ενώ ο αριθµός των γυναικών που µένουν µε τα παιδιά τους είναι υψηλότερος από τις «Βόρειες» χώρες. Σε γενικές γραµµές, σε αυτήν τη µελέτη η Ελλάδα αποκαλύπτεται ότι έχει παρόµοιο στυλ οργάνωσης της κατοικίας µε τις υπόλοιπες «Νότιες» χώρες, οι οποίες παρουσιάζουν σηµαντικές διαφορές από τις «Βόρειες» 11

12 χώρες. Τα αντίστοιχα στοιχεία για τους άνδρες, που παρουσιάζονται στον ίδιο πίνακα, αποκαλύπτουν το ίδιο µοτίβο (32). Μια δεύτερη µελέτη µε πολύ παρόµοιο θέµα, δηλαδή τον τρόπο οργάνωσης της κατοικίας των ηλικιωµένων Ευρωπαίων γυναικών, περιλαµβάνει στοιχεία που δείχνουν ότι περισσότερες από τις µισές ανύπαντρες Ελληνίδες που έκαναν παιδιά, ζουν µε τα παιδιά τους µετά την ηλικία των 70 ετών, ενώ ο αριθµός των γυναικών που ζουν µόνες τους είναι κοντά στον αριθµό των υπόλοιπων «Νότιων» χωρών και σηµαντικά χαµηλότερος από αυτόν των «Βορείων» χωρών (33). Εντούτοις, η πλειοψηφία των γυναικών που δεν έκαναν παιδιά ζουν µόνες, µε µόνο το 19% να µένει µε κάποιον, ένα νούµερο που φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά στις «Βόρειες» χώρες, παρά στις υπόλοιπες «Νότιες» χώρες. Ένας άλλος πίνακας δείχνει ότι η πιθανότητα να ζει µόνη µια ηλικιωµένη γυναίκα άνω των 70 ετών σταθερά µειώνεται στις «Νότιες» χώρες, ενώ αυξάνεται στις «Βόρειες» και αρχίζει να µειώνεται µετά την ηλικία των 80 ετών, παραµένοντας όµως και πάλι υψηλότερη από ό,τι στις «Νότιες» χώρες. Επιπλέον, ένας άλλος πίνακας που παρουσιάζει την επίδραση του εισοδήµατος στην πιθανότητα που έχει µια ανύπαντρη γυναίκα να ζει µόνη της µετά την ηλικία των 70 ετών, δείχνει ότι όσες δεν είχαν παιδιά είχαν υψηλότερα εισοδήµατα κατά µέσο όρο (8.060, αντί για όσες είχαν παιδιά) Η πιθανότητα του να µένει κάποιος µόνος του αυξάνει µε το εισόδηµα. Σε µία άλλη µελέτη, υπάρχει ένας πίνακας που παρουσιάζει το ποσοστό των γυναικών ηλικίας άνω των 65 ετών ως προς το σύνολο του γυναικείου πληθυσµού σαν το 15,1% (Απογραφή του 1991), το µεγαλύτερο µέρος των οποίων είναι χήρες, σε αντίθεση µε τους άνδρες που είναι παντρεµένοι. Η εξήγηση που δίνεται στη µελέτη είναι ο µεγαλύτερος αριθµός ετών που ζουν οι γυναίκες, σε συνδυασµό µε τη διαφορά της ηλικίας στην οποία παντρεύονται άνδρες και γυναίκες, που οδηγούν σε µεγάλο αριθµό γυναικών που έχουν χηρέψει. Παροµοίως, ο αριθµός των διαζευγµένων γυναικών άνω των 65 ετών είναι σχεδόν διπλάσιος από αυτόν των ανδρών, γεγονός που δείχνει ότι οι άνδρες σε γενικές γραµµές ξαναπαντρεύονται, ενώ οι γυναίκες µένουν περισσότερο µόνες (34). Σχέσεις µεταξύ των δύο φύλων εν βρέθηκαν καθόλου πληροφορίες για αυτό το θέµα. Σχέσεις µεταξύ των γενεών (σε µακροεπίπεδο) εν βρέθηκαν καθόλου πληροφορίες για αυτό το θέµα. Σεξουαλικότητα. Αυτό το θέµα δεν περιλαµβάνεται καθόλου στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία. Σε ένα άρθρο υπάρχει σύντοµη αναφορά στο πρόβληµα της ταυτότητας για όλες τις γυναίκες αναφορικά µε το σώµα και την εµφάνισή τους και στην δυσκολία που έχουν να ταυτιστούν µε την εικόνα των γυναικών που προβάλλεται µέσα από τα µέσα επικοινωνίας, και κυρίως τη διαφήµιση. Στο άρθρο αυτό οι µεγαλύτερες σε ηλικία αναφέρονται σαν ένα παράδειγµα του φαινοµένου αυτού (14). Συγγενικά δίκτυα Αυτό το θέµα δεν περιλαµβάνεται καθόλου στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία. εν βρέθηκαν καθόλου πληροφορίες για αυτό το θέµα. Φιλίες, δίκτυα στη γειτονία και την κοινότητα (τοπικό επίπεδο). Αυτό το θέµα δεν περιλαµβάνεται καθόλου στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία. Σε µία µελέτη γίνεται αναφορά στις θετικές συνέπειες που έχει για τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας η συµµετοχή τους σε σωµατικές δραστηριότητες και ασκήσεις µέσα στο πλαίσιο µιας οµάδας και ενός συλλόγου για τους ηλικιωµένους. Στη µελέτη δίνεται ιδιαίτερη έµφαση στη σηµασία της µοιρασιάς, της στήριξης και της ανταποδοτικότητας που προσφέρεται στις ηλικιωµένες αυτές γυναίκες (14). Κινητικότητα και προσβασιµότητα Αυτό το θέµα δεν περιλαµβάνεται καθόλου στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία. 12

13 εν φαίνεται να υπάρχουν καθόλου στοιχεία αναφορικά µε την φροντίδα κατά ηλικία και φύλο, ούτε βρέθηκαν µελέτες αναφορικά µε την προσβασιµότητα της γειτονιάς και της περιοχής για τα ηλικιωµένα άτοµα. Ελεύθερος χρόνος και πολιτιστικές δραστηριότητες Αυτό το θέµα δεν περιλαµβάνεται καθόλου στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία 8. Μία µελέτη εστίασε σε µία οµάδα µεγαλύτερων σε ηλικία γυναικών (65-80) που συµµετείχαν σε ένα εύρος ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων, όπως η φυσική άσκηση και οι εκδροµές, στα πλαίσια ενός συλλόγου για τους ηλικιωµένους, αλλά η ανάλυση έδινε έµφαση στην άσκηση και τα ζητήµατα υγείας, και όχι τόσο στην ψυχαγωγική πλευρά (14). Εθελοντισµός Αυτό το θέµα δεν περιλαµβάνεται καθόλου στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία. Οι ηλικιακές διακρίσεις και άλλες µορφές διακρίσεων. Αυτό το θέµα δεν περιλαµβάνεται καθόλου στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία. Σε µία µελέτη αναφέρονται οι ψυχολογικές συνέπειες της µοντέρνας διαφήµισης για τις µεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες, που δεν µπορούν να ταυτιστούν µε την εικόνα της γυναίκας και του γυναικείου σώµατος που χρησιµοποιούνται στη διαφήµιση και καταλήγουν να νιώθουν δυσαρεστηµένες µε την εµφάνισή τους. Επιπλέον, υπάρχει σύντοµη αναφορά και στα στερεότυπα που χρησιµοποιούνται στη διαφήµιση, όπως το ότι οι γυναίκες µεγαλύτερης ηλικίας παρουσιάζονται πάντα σαν γιαγιάδες ή στην κουζίνα (14). Κοινωνικο-ψυχολογικές πλευρές Αυτό το θέµα δεν περιλαµβάνεται καθόλου στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία. Άλλα θέµατα. Σε µία έρευνα εξετάζονται τα ζητήµατα της ταυτότητας και της αντίληψης του εαυτού από ψυχολογική πλευρά, µε έµφαση στις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας και τις αλλαγές στο πώς αντιλαµβάνονται τον εαυτό τους που συνοδεύουν τις µεγαλύτερες ηλικίες. Σε µια άλλη έρευνα, γυναίκες από τις ηλικιακές οµάδες και 65+ στην Ελλάδα ρωτήθηκαν αν ήταν ικανοποιηµένες µε το σωµατικό τους βάρος. Υπάρχει ένας πίνακας που δείχνει ότι οι γυναίκες στη µεγαλύτερη ηλικιακή οµάδα είναι λιγότερο ικανοποιηµένες µε το βάρος τους, πράγµα που πιθανόν να αποκαλύπτει τη δυσκολία τους να δεχθούν αλλαγές στο σώµα τους, οι οποίες επέρχονται µε την ηλικία (14). 3.6 Βία εν υπάρχουν καθόλου επίσηµα στοιχεία αναφορικά µε την βία που βιώνουν οι γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας µέσα στην οικογένεια ή σε ιδρύµατα φιλοξενίας ηλικιωµένων ατόµων και µόνο πρόσφατα γράφτηκε µια αναφορά για την βία στο σπίτι εναντίον των γυναικών (35), αλλά καλύπτει γυναίκες µέχρι την ηλικία των 60 ετών. Υπάρχουν επίσηµα στοιχεία για τα ατυχήµατα, τα τροχαία δυστυχήµατα και τις αυτοκτονίες (18). Αναφορικά µε τα τροχαία ατυχήµατα, η ανάλυση αφορά µόνο τα άτοµα µέχρι την ηλικία των 50 ετών και 50 ετών και άνω και δεν υπάρχει διαχωρισµός σύµφωνα µε το φύλο, παρόλο που περισσότερα από τα µισά τροχαία ατυχήµατα συµβαίνουν σε αυτήν την ηλικιακή οµάδα. Υπάρχει διαχωρισµός στα ατυχήµατα οδήγησης, αλλά µόνο µέχρι την ηλικία των 50 ετών. Οι αριθµοί που αφορούν τις αυτοκτονίες δίνονται κατά ηλικία και φύλο, αλλά µόνο µέχρι την ηλικία των 41 ετών. 8 Θα µπορούσε να υπάρχει από το Υπουργείο Πολιτισµού µια ανάλυση κατά φύλο και ηλικία για τις επιδοτούµενες κάρτες πολιτισµού που δόθηκαν σε ηλικιωµένα άτοµα. 13

14 εν βρέθηκαν καθόλου άλλες µελέτες διαθέσιµες για τη βία και τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας. 3.7 Αντιπροσώπευση συµφερόντων Πολιτική συµµετοχή Στη νέα Βουλή (2004) το 13% των βουλευτών είναι γυναίκες, σε σύγκριση µε το 9% της προηγούµενης Βουλής, όµως δεν υπάρχει περαιτέρω κατηγοριοποίηση σύµφωνα µε την ηλικία (36). Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι οι µεγαλύτεροι άνθρωποι δεν µιλούν για την ηλικία τους και ότι θεωρείται αγενές το να ρωτήσει κανείς. Σε µία µελέτη γίνεται σύντοµη αναφορά στην έλλειψη πολιτικής συµµετοχής, όπως και στην αντιπροσώπευση των συµφερόντων στα κοινά και την πολιτική, εκ µέρους µεγάλης µερίδας του ελληνικού γυναικείου πληθυσµού, και ιδιαίτερα των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας, λόγω του τρόπου µε τον οποίον µεγάλωσαν και του παραδοσιακού µοντέλου, το οποίο ακόµα ακολουθούν (20). Εκπροσώπηση σε οµάδες προάσπισης συµφερόντων και εν βρέθηκαν καθόλου στατιστικά ή ερευνητικά στοιχεία για τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας αναφορικά µε το θέµα αυτό. Συµµετοχή σε επίσηµες και ανεπίσηµες διαδικασίες λήψης αποφάσεων Υπάρχουν κάποια στοιχεία της Γενικής Γραµµατείας Ισότητας αναφορικά µε τη συµµετοχή των γυναικών σε φορείς λήψης αποφάσεων, π.χ. το δικαστικό σώµα και τις εθνικές και τοπικές αρχές αλλά αυτά δεν είναι ελεύθερα διαθέσιµα. Άλλα θέµατα Τα περισσότερα από 900 Κέντρα Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωµένων (ΚΑΠΗ) στα οποία πηγαίνουν ηλικιωµένοι έχουν διαφορετικά επίπεδα συµµετοχής και όλα τα µέλη είναι άνω των 60 ετών. Εντούτοις, δεν µαζεύονται τακτικά στοιχεία σε αυτά, τα στοιχεία τους δεν αποτελούν µέρος των τακτικών επισήµων στατιστικών στοιχείων και δεν υπάρχουν στοιχεία για την ηλικία των ατόµων που έχουν κάποια επίσηµη θέση και λειτουργία σε αυτά. 4. Συµπεράσµατα και προτάσεις 4.1 Γενικές παρατηρήσεις Η έλλειψη έρευνας και στοιχείων για το θέµα των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας είναι εµφανής µέσα από την παραπάνω παρουσίαση. Ακόµα και µέσα στις ευρείες παραµέτρους του Προγράµµατος «MERI», 50 ετών και άνω, δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα καταγεγραµµένο. Αυτό µπορεί να ερµηνευτεί σαν αποτέλεσµα της µη ορατής πολιτικής και κοινωνικής παρουσίας των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας ή των πατριαρχικών συστηµάτων προστασίας των γυναικών που ακόµα επικρατούν, όµως η πραγµατικότητα της ζωής των ηλικιωµένων Ελληνίδων είναι συχνά σκληρή 9. Υπάρχουν συγκεκριµένες πλευρές της ζωής των γυναικών που δεν εξετάζονται σε αυτήν την αναφορά, π.χ. η µεταβίβαση της περιουσίας στα παιδιά µε το δικαίωµα χρήσης από το ηλικιωµένο ζευγάρι ή τη χήρα, που καταδεικνύει την έλλειψη 9 Αυτό δε σηµαίνει πως η ζωή των νεότερων σε ηλικία Ελληνίδων δεν είναι επίσης σκληρή, όπως καταδεικνύεται από την ανεργία και την έλλεψη υπηρεσιών, (π.χ. αναφορικά µε τη µητρότητα) που αντιµετωπίζουν. 14

15 ελέγχου της ζωής τους που αντιµετωπίζουν οι γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας στην Ελλάδα. Ενώ, κάποιες µεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες, είτε µέσω µιας ξεχωριστής καριέρας είτε µέσω κάποιας κληρονοµιάς από πολύ µεγαλύτερους σε ηλικία συζύγους µπορεί να ανήκουν στο πλουσιότερο κοµµάτι του πληθυσµού, αυτές παραµένουν µια πολύ µικρή µειονότητα. Θα πρέπει επίσης από πολιτική σκοπιά να επισηµάνουµε ότι ιδιαίτερα οι µεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες είναι αυτές που υποφέρουν από το γεγονός ότι αγνοούνται στις έρευνες και τη στατιστική ανάλυση. Ακόµα και τα εξαιρετικά περιορισµένα στοιχεία που παρουσιάστηκαν εδώ καταδεικνύουν καθαρά τα συσσωρευµένα και αυξανόµενα µειονεκτήµατα µε οικονοµικούς όρους του να είσαι σχετικά ηλικιωµένη στην Ελλάδα, είτε σαν µισθωτή είτε σαν συνταξιούχος. Τα στοιχεία για τη φτώχεια δείχνουν ότι οι γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας επηρεάζονται ιδιαίτερα δυσµενώς. Όσον αφορά άλλους τοµείς της ζωής δεν γνωρίζουµε σχεδόν τίποτα για το τι συµβαίνει στους πιο ηλικιωµένους Έλληνες πολίτες και οι γυναίκες συµπεριλαµβάνονται σε αυτή τη γενικότερη κατάσταση άγνοιας για την ζωή των µεγαλύτερων σε ηλικία ατόµων. 4.2 Συγκεκριµένα κενά στα εθνικά στοιχεία Υπάρχει διεξαγωγή ελάχιστης έρευνας πάνω στις διάφορες πλευρές της γήρανσης, τις συνθήκες ζωής, την υγεία και την ευηµερία των µεγαλύτερων σε ηλικία ατόµων στην Ελλάδα. Επίσης, υπάρχει ελάχιστη έρευνα αναφορικά µε το φύλο, που να καλύπτει τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας. Εποµένως, οι προτάσεις που διατυπώνονται εδώ αρχίζουν µε τις εξαιρετικά περιορισµένες συνθήκες που επικρατούν στην Ελλάδα σε σχέση µε τα επίσηµα στοιχεία και την έρευνα. Ευτυχώς, υπάρχουν κάποια δείγµατα αλλαγής στη φιλοσοφία και τη νοοτροπία στον δηµόσιο τοµέα και κάποια στοιχεία πλέον συλλέγονται σαν µια πηγή πληροφόρησης για τους διαµορφωτές της πολιτικής και για δηµόσια χρήση. Σε κάθε τοµέα που αναφέρθηκε παραπάνω, υπάρχει τις περισσότερες φορές ένα πλήρες κενό αναφορικά µε το τι γνωρίζουµε. Εποµένως, τα στοιχεία που έχουµε για την υγεία των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας, µας δίνει µια ένδειξη ότι τα επίπεδα αναπηρίας τους ή της υγείας όπως οι ίδιες εκτιµούν, είναι χαµηλότερα από ό,τι των άλλων χωρών, αλλά οι γνώσεις µας είναι ελάχιστες, εν έχουµε µέτρο σύγκρισης µε τα γενικότερα επίπεδα αναπηρίας στον πληθυσµό. Υπάρχουν εξαιρετικά πολλά κενά στα επίσηµα στατιστικά στοιχεία και τις πηγές που αναφέρονται σε αυτά. Ακόµα και οι ερωτήσεις στην Απογραφή είναι πολύ περιορισµένες. 4.3 Προτάσεις για τη βελτίωση της κατάστασης Η Στατιστική Υπηρεσία ξεκίνησε την αρχή της δεκαετίας του 1960 και από τότε αντιµετωπίζει σταθερό πρόβληµα χρηµατοδότησης, όπως και την ανάγκη για ένα κεντρικό σχέδιο και για οργάνωση όλων των τµηµάτων της. Συστήνεται τόσο η επένδυση στην στατιστική υπηρεσία, όσο και η αναδιοργάνωσή της. Η εκπαίδευση του προσωπικού αναφορικά µε τη χρήση των στοιχείων που θα µπορούσαν να κάνουν στον κεντρικό και περιφερειακό σχεδιασµό και τη διαµόρφωση πολιτικής θα τους βοηθούσε να είναι πιο ευαίσθητοι σε θέµατα σχετικά µε το φύλο και ιδιαιτέρως τις γυναικές µεγαλύτερης ηλικίας. Πρέπει να υπάρχει πολύ καλύτερος συντονισµός µεταξύ των κρατικών υπηρεσιών, προκειµένου να διασφαλιστεί η παραγωγή επαρκών στατιστικών στοιχείων από την ΕΣΥΕ. Χρειάζεται βαθύτερη ανάλυση των υπαρχόντων στοιχείων και της παραγωγής τους σε µία µορφή πιο άµεσα διαθέσιµη. Και πάλι, τέτοιες αναλύσεις θα µπορούσαν να διασφαλίσουν την άµεση διαθεσιµότητα στοιχείων κατά ηλικία και φύλο. 15

16 Η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα πρέπει να πάρει σοβαρά τον ρόλο της στην παραγωγή τοπικών στατιστικών στοιχείων για τα άτοµα που κατοικούν στις αντίστοιχες περιοχές και σε αυτά θα πρέπει να περιλαµβάνονται στοιχεία για την ηλικία και το φύλο. Όλα τα Ταµεία Κοινωνικής Ασφάλισης θα πρέπει να δηµοσιοποιούν τις αναφορές µε τα στατιστικά τους στοιχεία, κατηγοριοποιηµένα κατά φύλο και ηλικία και να υπάρχει πρόσβαση σε αυτά µέσω του ιαδικτύου. Τα επίσηµα στατιστικά στοιχεία της αστυνοµίας θα πρέπει να κατηγοριοποιούνται µε τρόπο που να εξυπηρετεί επαρκώς τα άτοµα που ανήκουν σε µεγαλύτερες ηλικιακές οµάδες. Τα στατιστικά στοιχεία για την υγεία δεδοµένου ότι η θνησιµότητα και η νοσηρότητα ολοένα και περισσότερο σχετίζονται µε τις µεγαλύτερες ηλικιακές οµάδες, θα πρέπει να δίνονται από τα νοσοκοµεία για τις εισαγωγές και τα εξιτήρια χωρισµένα σε ηλικιακές οµάδες ανα πέντε έτη και να καλύπτουν µέχρι και την ηλικία 85+ ή 90+, αφού ο µεγαλύτερος αριθµός των ατόµων που χρησιµοποιούν τα νοσοκοµεία ανήκει στις µεγαλύτερες ηλικίες. Το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας ανακοίνωσε ότι είναι σε εξέλιξη η δηµιουργία της δικής του βάσης δεδοµένων. 5. Βιβλιογραφία 1. Stiehr K, Huth S. Webwitches και άλλες γυναίκες µεγαλύτερης ηλικίας. Ανταλλαγή πληροφοριών και συζήτηση εµπειριώνκαι βιωµάτων στο ιαδίκτυο, Ευρήµατα από ένα πρόγραµµα στην Αυστρία, τη Γαλλία και τη Γερµανία, Verlag Peter Wiehl, Stuttgart, Marburg, Erfurt Βλέπε 3. Έρευνες για το Εργατικό υναµικό, ΕΣΥΕ, Αθήνα. 4. Στατιστική Αναφορά για την Κοινωνική Πρόνοια και την Υγεία το 1997, ΕΣΥΕ, Αθήνα, Ευρωπαϊκή Ένωση (2002) Πανόραµα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: η ζωή των γυναικών και των ανδρών στην Ευρώπη: ένα στατιστικό πορτραίτο, Στοιχεία για το Λουξεµβρούργο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή (1998, 2001) «Κοινωνική Προστασία στην Ευρώπη», Λουξεµβούργο. 6. Eurostat. europa.eu.int/comm/eurostat 7. Στοιχεία για την Υγεία του OECD, IKA 9. OΓA 10. EKKE (1996) Γήρανση και Κοινωνία, Αθήνα. 11. EKKE (2002) Το Κοινωνικό Πορτραίτο της Ελλάδας, 2001, Ινστιτούτο Κοινωνικής Πολιτικής, Αθήνα 12. Έµκε-Πουλοπούλου I. (1999) Οι Ηλικιωµένοι Ελληνες Πολίτεσ: Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον. Εκδόσεις Έλλην, Aθήνα. 13. Έµκε-Πουλοπούλου I. (2000) Η Μακροβιότητα της Γυναίκας» στο «Ο Αγώνας Της Γυναίκας», Φεβρουάριος-Ιούνιος Τσαµπαρλή-Κιτσαρά A. (1996) «Η Γυναίκα της Τρίτης Ηλικίας: Ένα Πρόβληµα Ταυτότητας», άρθρο στο «Γήρανση Και Κοινωνία, Πρακτικά Πανελληνίου Συνεδρίου του ΕΚΚΕ», Επιµέλεια: Βύρων Κοτζαµάνης, Λάουρα Μαράτου-Αλιπράντη, Αφροδίτη Τεπέρογλου, Μαρία Τζωρτζοπούλου, Αθήνα 15. Iredale R. «Mid Life And Older Women s Health: Facts And Figures And Impacts», στον ικτυακό τόπο του EUROHEALTH (www.eurohealth.ie) 16. Eurobarometer 1996, 16

17 17. Spiess C.C., Ulrike B., Schneider A., «More, Less Or All The Same? The Difference Mid-Life Caregiving Makes For Women s Adjustments Of Work Hours» Αναφορά για το Ερευνητικό Πρόγραµµα «The Dynamics Of Social Change In Europe«18. Στατιστικά έτους, Ελληνική Αστυνοµία 1999 (2001) Υπουργείο ηµόσιας Τάξης, Αθήνα 19. Χουσιάδας Λ.Β., «Γήρανση: Πραγµατικότητα και Προβληµατισµός. Συγκριτικά Στοιχεία για την Ελλάδα και Άλλες Ευρωπαϊκές Χώρες» στο «Θέµατα Γηροψυχολογίας Και Γεροντολογίας», Κωσταρίδου-Ευκλείδη A. (Επιµέλεια), Ελληνικά Γράµµατα, Αθήνα Τεπέρογλου, A. (1997) «Μια Κοινωνιολογική Ενατένιση των Προβληµάτων της Τρίτης Ηλικίας» στο «Ο Αγωνας Της Γυναικας», Ιούλιος-Σεπτέµβριος Chletsos M. (2003) «The Labour Market for Women in the Period » PAEP. Discussion Paper στο ιαδίκτυο, σελίδα 2. 2 Employment Observatory Research- Informatics Sa Discussion Papers Νο 7 The Labour Market In Greece In The Period Σαφιλίου K., Παπαδόπουλος, A.N. (2004) Οι Μικροί Γεωργοί Στην Ελλάδα Μετά Την ΚΑΠ: Ποιοι θα Επιβιώσουν και Γιατί, (υπό έκδοση), Αθήνα: ΕΚΚΕ 23. Blondel S., Scaretta S. (1998) «The retirement decision in OECD countries», Economic development Working Paper, No.202, OECD. 24. Symeonidou H., Mitsopoulos G., Vezyrgianni (2001) «The impact of Policies on the division of Paid and Unpaid Labour in Families». Tilburg: European Science Foundation. European Network on Policies of Unpaid and Paid Work. europa.eu.int/comm/employment_social/ equ_opp/events/patterns.pdf 25. Human Development Report (1999), United Nations Development Programme A. Christoforou, June 2003 «Social Capital and Economic Growth: The Case of Greece» διαθέσιµο στο ιαδίκτυο από το Ελληνικό Παρατηρητήριο του LSE, Στοιχεία από το European Community Household Panel, Wave (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) 27. Karantinos D. (2001) «Trends in Immigration Greece», Αναφορά για τη Γενική ιεύθυνση Απασχόλησης στην ΕΕ. 28. Στατιστικά της ΕΣΥΕ για την ικαιοσύνη, Πολιτικές για τη ικαιοσύνη, το Έγκληµα και τη Φυλάκιση , Αθήνα. 29. Tsakloglou P. (1999) Poverty And Anti-Poverty Policies In Greece And A Comparison With Other Mediterranean EU Member-States Eurostat (2000) Στατιστικά στοιχεία για τη φτώχιεα. Λουξεµβούργο. 31. Έµκε-Πουλοπούλου I. (1997) «ηµογραφική Γήρανση και Το Εισόδηµα Των Γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας» στο «Ο Αγώνας Της Γυναίκας», Ιούλιος-Σεπτέµβριος Iakovou M, (2002) «The Living Arrangements Of Elderly Europeans» Στοιχεία από το European Community Household Panel, διαθέσιµα από τη Eurostat 33. Iakovou M. (2002) «Health, Wealth And Progeny: Explaining The Living Arrangements Of Older European Women» στοιχεία από το European Community Household Panel, διαθέσιµα από τη Eurostat 34. Iakovou M, Berthoud, R. (2002) «Diverse Europe: Mapping Patterns Of Social Change Across The EU» Institute For Social And Economic Research, University Of Essex, Εργασία που ανατέθηκε από το UK Economic And Social Research Council 35. Βλέπε 36. Βλέπε 17

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 03 / 07 / 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προσδόκιµο και Υγείας 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινή ράση για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2012 ΕΝΟΤΗΤΑ :

ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2012 ΕΝΟΤΗΤΑ : ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2012 ΕΝΟΤΗΤΑ : «ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟ ΟΤΗΣΗ» Ο ΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΠΟΓΡΑΦΕΙΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ενότητα σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Δημήτρης Κοντογιαννόπουλος τι είναι η ΠΕΣΚΕ; προώθηση κοινωνικής ένταξης καταπολέμηση της φτώχειας

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά Το Βήµα 13/01/2002 Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά * Η γήρανση του πληθυσµού και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας αποθαρρύνουν τους νέους για τη δηµιουργία οικογένειας Της ΜΑΡΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Η ηρωίδα στην

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ IΘΑΚΗΣ 29, 112 57 ΑΘΗΝΑ url: http://www.aueb.gr/statistical-institute ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ & ΕΡΕΥΝΑΣ Ιθάκης 29 Αθήνα 112 57

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίµηνο 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 19 εκεµβρίου 2013

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίµηνο 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 19 εκεµβρίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 19 εκεµβρίου 2013 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Γ Τρίµηνο 2013 Κατά το Γ Τρίµηνο του 2013 ο αριθµός των απασχολούµενων ανήλθε σε 3.635.905

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. σε χιλιάδες 4200 4150 4100 4050 4000 3950 3900 3850 3800 3750 3700

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. σε χιλιάδες 4200 4150 4100 4050 4000 3950 3900 3850 3800 3750 3700 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 13 Σεπτεµβρίου 2012 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Β Τρίµηνο 2012 Κατά το Β Τρίµηνο του 2012 ο αριθµός των απασχολούµενων ανήλθε σε 3.793.147

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Εργόσηµο. Το εργόσηµο εφαρµόζεται για τους περιστασιακά απασχολούµενους, όπως οι κηπουροί

Εργόσηµο. Το εργόσηµο εφαρµόζεται για τους περιστασιακά απασχολούµενους, όπως οι κηπουροί Εργόσηµο Το εργόσηµο εφαρµόζεται για τους περιστασιακά απασχολούµενους, όπως οι κηπουροί Τα πάνω κάτω σε όρια ηλικίας συνταξιοδότησης και συντάξεις, αλλά και στον τρόπο υπολογισµού και καταβολής των ασφαλιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ MERI Mapping existing research and identifying knowledge gaps concerning the situation of older women in Europe ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Στόχοι του Προγράµµατος MERI Μία θεαµατική

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Σ ΣΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ 1. Στόχοι της έρευνας Η ad-hoc έρευνα για τη µετάβαση από την αγορά εργασίας στη σύνταξη έχει τέσσερις βασικούς στόχους: Να διερευνήσει τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΘΗΝΑ 2004 1 2 Απασχόληση και ανεργία των γυναικών: το χάσμα

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010 Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας Μάρτιος 2010 Περιεχόµενα Ταυτότητα έρευνας 4 Συµπεράσµατα 5 Συνοπτικά αποτελέσµατα Μέρος Α: Απόψεις εργαζοµένων 10 1. Γενικά χαρακτηριστικά εταιρείας 11 Προφίλ εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www.ldsa.gr/, demolab@uth.gr, +302421074432-33

Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www.ldsa.gr/, demolab@uth.gr, +302421074432-33 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΝΕΑ Demo Νews ΕΔΚΑ, Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2009 Τεύχος 7 ο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www.ldsa.gr/, demolab@uth.gr, +302421074432-33

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Αθήνα, 2003 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Συµπεράσµατα από οµάδες εργασίας του Συνεδρίου

Γ. Συµπεράσµατα από οµάδες εργασίας του Συνεδρίου Γ. Συµπεράσµατα από οµάδες εργασίας του Συνεδρίου 1. Θα βοηθούσε η ανάπτυξη ενός συντονιστικού οργάνου για θέµατα οικογένειας και παιδιών (π.χ. Υπουργείο Οικογένειας, Παιδιού και Νεότητας) 2. Η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 12/04/2013 30/06/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου) ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 15-07-2012 Για τη Διεθνή Ημέρα Κατά της Κακοποίησης των Ηλικιωμένων (15 Ιουνίου) Κατά τα τελευταία χρόνια, το θέμα της κακοποίησης και αμέλειας κατά της ευάλωτης ομάδας των ηλικιωμένων

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΘΕΜΑ:Παραγοντες που επηρεαζουν την υγεια. Το 1948 με την ιδρυση του Π.Ο.Υ. τεθηκαν επισημως τα θεμελια για

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ] Ηµερίδα ΤΕΕ «Επιτυχία σηµαίνει κανένα ατύχηµα» Χαιρετισµός του Προέδρου του ΕΚΑ Γρηγόρη Φελώνη Παρασκευή, 2 Νοεµβρίου 2001 1 Το ζήτηµα των συνθηκών εργασίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας.

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας. Ο ΗΓΙΕΣ Το πρώτο ερώτηµα (Ερώτηµα 83) λειτουργεί σαν «φίλτρο» για να ξεχωρίσουµε τους εργαζόµενους και µπορούµε να το συµπληρώσουµε βάσει των απαντήσεων στο κυρίως ερωτηµατολόγιο. Αν ο ερευνόµενος είναι

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α Ο όρος «προσφορά υπηρεσιών υγείας» εκφράζει την παροχή υπηρεσιών που προέρχονται από προµηθευτές υγείας (γιατρούς, νοσοκοµεία κ.τ.λ). Οι παράγοντες που προσδιορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 09/07/2013 30/09/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Αθήνα, 16 Ιουλίου 2003 ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 Από τη Γ.Γ. ΕΣΥΕ ανακοινώνονται τα προσωρινά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ. Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College

ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ. Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΚΟΙΝΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College Ταυτότητα της Έρευνας Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Θέμα: Αντιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ: Αποτελέσματα έρευνας σε μέλη του ΚΑΠΗ του Δήμου Γλυφάδας χρονικό διάστημα διεξαγωγής της Έρευνας: Ιούνιος

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ: Αποτελέσματα έρευνας σε μέλη του ΚΑΠΗ του Δήμου Γλυφάδας χρονικό διάστημα διεξαγωγής της Έρευνας: Ιούνιος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ: Αποτελέσματα έρευνας σε μέλη του ΚΑΠΗ του Δήμου Γλυφάδας χρονικό διάστημα διεξαγωγής της Έρευνας: Ιούνιος 2012-Φεβρουάριος 2013 Η ΕΡΕΥΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ Κ.Α.Π.ΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Ευρωπαϊκή Εκστρατεία για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία 2014-2015 Hilton Park, Λευκωσία,10/09/2015 Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Η έρευνα διεξήχθη από

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ Κ.Ε.Θ.Ι.

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ Κ.Ε.Θ.Ι. ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ Κ.Ε.Θ.Ι. Επιστημονική Υπεύθυνη: Δρ. Λ. Μαράτου-Αλιπράντη, Διευθύντρια Ερευνών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 PCO CONVIN ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. 3 ΣΕΛ. 4 ΣΕΛ. 6 ΣΕΛ. 16 ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ιοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση της Ιταλίας

Εφαρμογές Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση της Ιταλίας Εφαρμογές Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση της Ιταλίας ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Κωνσταντίνος Αργυρός, Δημοτικός Σύμβουλος Rivalta Τορίνο, Ιταλία Ελευθέριος

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ «Πλαίσιο Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Ηνωμένο Βασίλειο» ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Διακίδης Ισίδωρος, Αντιδήμαρχος Haringey Λονδίνο Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ : 8-9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΘΕΜΑ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ : 8-9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΘΕΜΑ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ : 8-9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΘΕΜΑ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Σκοπός του σεμιναρίου που διεξήχθη στο κεντρικό κτίριο του Ε.Κ.Κ.Α., στις 8-9 Ιουλίου, ώρες 17:00-20:00, ήταν η πληροφόρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ»

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με την οικονομική υποστήριξη της

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Οι κάτοικοι στην Ελλάδα μετακομίζουν κατά μέσο όρο 3 έως 5 φορές στη ζωή τους, διαμένουν σε ιδιόκτητη κατοικία σε ποσοστό περίπου 70%,

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για το πρόγραμμα WWF ΕΛΛΑΣ. Διαγραμματική παρουσίαση της έρευνας. Ιούλιος 2013

Έρευνα για το πρόγραμμα WWF ΕΛΛΑΣ. Διαγραμματική παρουσίαση της έρευνας. Ιούλιος 2013 Έρευνα για το πρόγραμμα «Καλύτερη ζωή» WWF ΕΛΛΑΣ Διαγραμματική παρουσίαση της έρευνας Ιούλιος 2013 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 Στην Ελλάδα η έρευνα για την «Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και την Υπεύθυνη Κατανάλωση» σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για 5 η φορά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική πρόνοια είναι η προστασία επιλεγµένων ευπαθών κοινωνικών οµάδων µε παροχές µη ανταποδοτικού χαρακτήρα.

Κοινωνική πρόνοια είναι η προστασία επιλεγµένων ευπαθών κοινωνικών οµάδων µε παροχές µη ανταποδοτικού χαρακτήρα. ΜΑΘΗΜΑ 10 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Κοινωνική πρόνοια είναι η προστασία επιλεγµένων ευπαθών κοινωνικών οµάδων µε παροχές µη ανταποδοτικού χαρακτήρα.

Διαβάστε περισσότερα

Το εισοδηματικό προφίλ του Έλληνα συνταξιούχου

Το εισοδηματικό προφίλ του Έλληνα συνταξιούχου Το εισοδηματικό προφίλ του Έλληνα συνταξιούχου Είναι αλήθεια ότι τα διαθέσιμα στοιχεία των Ταμείων αλλά και τα φορολογικά στοιχεία δεν είναι ακριβή για να έχουμε μια απόλυτα καθαρή εικόνα για το εισοδηματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αθανασίου Γεωργία Μόσχος Παύλος Τσορδιά Ειρήνη Γεωργία Τσορδιάς Δημήτρης Πάτρα,12 Δεκεμβρίου 2012 2 Ευχαριστίες : Ευχαριστούµε πολύ την επιβλέπουσα καθηγήτρια αυτής της εργασίας,

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2013:

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2013: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 18 / 11 / 2014 Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2013 (Περίοδος αναφοράς εισοδήµατος 2012) Υλική στέρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη

ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη Κυριάκος Σουλιώτης Επίκουρος Καθηγητής Πολιτικής Υγείας Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Φωτεινή Γιαλαµά Υποψήφια Διδάκτωρ,

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΧΡΗΣΗ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΟΥ ΑΙΓΙΟΥ» ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2005 2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Σελ Η "ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ" 3 ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΜΙΝ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ανάθεση: ΕLΜΙΝ Hellenic Mining Enterprises S.A. Τύπος έρευνας: Ποσοτική έρευνα με Computer Assisted τηλεφωνικές συνεντεύξεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Οκτώβριος Ιούλιος Οκτώβριος 1 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ Τι σηµαίνει ότι θεµελιώνω συνταξιοδοτικό δικαίωµα; Θεµελιώνω σηµαίνει ότι κατοχυρώνω δικαίωµα για σύνταξη, αφού συµπληρώσω τα απαιτούµενα έτη ασφάλισης που

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου»

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Κοινωνικής Πολιτικής από τη Τοπική Αυτοδιοίκηση της Γερμανίας

Άσκηση Κοινωνικής Πολιτικής από τη Τοπική Αυτοδιοίκηση της Γερμανίας Άσκηση Κοινωνικής Πολιτικής από τη Τοπική Αυτοδιοίκηση της Γερμανίας ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Εισηγήτρια: Ιωάννα Ζαχαράκη, Δημοτική Σύμβουλος Solingen, Γερμανία Σύγχρονες Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου στατιστικού σχεδίου δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία εντοπισμού ευπαθών κοινωνικών ομάδων και εφαρμογή της

Μεθοδολογία εντοπισμού ευπαθών κοινωνικών ομάδων και εφαρμογή της Μεθοδολογία εντοπισμού ευπαθών κοινωνικών ομάδων και εφαρμογή της Πάνος Τσακλόγλου Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών & Θεόδωρος Μητράκος Τράπεζα της Ελλάδος ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική

Περιφερειακή Στρατηγική ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Περιφερειακή Στρατηγική Κοινωνικής Ένταξης, Καταπολέμησης της Φτώχειας και κάθε Μορφής Διακρίσεων Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013-21/12/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Οκτώβριος 2013 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 4/7/2013-25/9/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τον όρο «υπηρεσίες υγείας», προσδιορίζονται όχι µόνο οι παρεχόµενες φροντίδες υγείας και ιατρικής περίθαλψης αλλά γενικότερα το πλέγµα των δοµών µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ: Θ. Μητράκος Θ. Γεωργιάδης Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών Αθήνα, Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Ιανουάριος ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013 21/12/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα