ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Εξατομικευμένη σύσταση πολυμεσικών εκπαιδευτικών πόρων με αξιοποίηση μεταδεδομένων φήμης και οντολογιών ΚΕΡΚΙΡΗ ΑΛ. ΣΟΥΛΤΑΝΑ ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Επιβλέπων: Μανιτσάρης Αθανάσιος, Καθηγητής Μάνθου Βασιλική, Καθηγήτρια Βλαχοπούλου Μάρω, Καθηγήτρια Θεσσαλονίκη 2010

2

3 Αφιερωμένο στο Βασίλη, για την αντοχή που έδειξε μέχρι να τελειώσω το έργο αυτό, στον Πασχάλη, για να διδαχθεί ότι οι στόχοι επιτυγχάνονται, στην Αλεξάνδρα, για να συνεχίσει να πορεύεται με αυτοπεποίθηση και χαρά, και στη μικρή μου Δήμητρα, με την ευχή να έχει καλή τύχη... 3

4 4

5 Περίληψη Η διείσδυση του διαδικτύου και των πολυμέσων σε κάθε μορφή των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων έχει διευρύνει τους ορίζοντες και το εύρος των δυνατοτήτων και δράσεων. Διάφοροι τομείς όπως της εργασίας, της διασκέδασης, της εκπαίδευσης, έχουν ήδη επωφεληθεί από τις τεχνολογίες αυτές. Ειδικά ο χώρος της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης (e-learning), που αποτελεί και πεδίο μελέτης της παρούσας διατριβής, τις εφαρμόζει i) στη διανομή του εκπαιδευτικού υλικού, ii) στην παροχή πιο ενδιαφέρουσας και διαδραστικής διαδικασίας μάθησης και επωφελείται από τις δυνατότητες που δίνουν στην ενεργοποίηση πολλαπλών μηχανισμών απόκτησης γνώσης του ανθρώπινου εγκεφάλου. Η ανάπτυξη όμως και η ευρεία αποδοχή των παραπάνω τεχνολογιών οδήγησε στη δημιουργία ενός τεράστιου όγκου πληροφορίας, ο οποίος, σε συνδυασμό με παράγοντες όπως οι διαφορετικές μορφές αναπαράστασής της, η πολυσημία-αμφισημία-συνωνυμία των λέξεων κ.α., αναστέλλουν τις δυνατότητες που ανοίγονται από αυτές. Συνεπώς και τα e-learning συστήματα σαν πεδίο εφαρμογής των τεχνολογιών αυτών, εκτός από τα εγγενή δικά τους, αντιμετωπίζουν και επιπλέον προβλήματα όπως τα παραπάνω που προκύπτουν από τις τεχνολογίες αυτές. Τα προβλήματα αυτά στο e- Learning αφορούν στην επιλογή των καταλληλότερων εγγράφων με τα οποία θα επιτευχθεί ένα αποδοτικό μαθησιακό αποτέλεσμα. Η εξειδικευμένη επιλογή εκπαιδευτικού υλικού για τον καθένα, σήμερα περισσότερο από ποτέ, επιβάλλεται από τις τρέχουσες εκπαιδευτικές πρακτικές οι οποίες υποστηρίζουν την αποδοχή της ιδιαιτερότητας του καθενός και σέβονται την ατομικότητά του. Για να ξεπεραστούν προβλήματα του ιστού όπως τα παραπάνω, που αφορούν στη διαχείριση της πληροφορίας του, έχουν προταθεί, από την αρχή της δεκαετίας του 2000, νέες τεχνολογίες οι οποίες προχωρούν με γοργούς ρυθμούς στην ολοκλήρωση και επέκτασή τους. Οι τεχνολογίες αυτές δημιουργούν ένα νέο ιστό, το σημασιολογικό ιστό, που στήνεται σαν πέπλο πάνω από τον υπάρχοντα και δίνει νόημα στο περιεχόμενο των σελίδων που διακινούνται σε αυτόν. Στην παρούσα διατριβή διερευνάται η εφαρμογή των τεχνολογιών που προτάθηκαν για την υλοποίηση του σημασιολογικού ιστού στα e-learning συστήματα. Συγκεκριμένος στόχος είναι η μελέτη των βελτιώσεων που μπορούν να επέλθουν από επιλεγμένες σημασιολογικές τεχνολογίες, όπως μεταδεδομένα και οντολογίες, στην εξατομικευμένη επιλογή εκπαιδευτικού υλικού. Για την υλοποίηση αυτού του στόχου i) περιγράφεται το προφίλ του εκπαιδευομένου και του εκπαιδευτικού αντικειμένου με οντολογίες οι οποίες δίνουν σημασιολογία στις συσχετίσεις ανάμεσα σε αυτές τις έννοιες, ii) εισάγονται στα e-learning συστήματα μέθοδοι συνεργατικού φιλτραρίσματος, iii) σχεδιάζεται η αρχιτεκτονική και το πλαίσιο λειτουργίας ενός εκπαιδευτικού συστήματος που βασίζεται σε τεχνολογίες του ση- 5

6 μασιολογικού ιστού και μεθόδους φήμης και σύστασης και iv) προτείνεται και υλοποιείται ένας αλγόριθμος εξατομίκευσης εκπαιδευτικών αντικειμένων με μεθόδους συνεργατικού φιλτραρίσματος και αποτελέσματα παιδαγωγικών μεθόδων που απορρέουν από τη θεωρία των στυλ μάθησης. Το σύστημα που προκύπτει από αυτά αξιοποιεί ιδιότητες του προφίλ του εκπαιδευόμενου και μεταδεδομένα αξιολόγησης για τα εκπαιδευτικά αντικείμενα για να συνδυάσει και να ταιριάξει στιγμιότυπα του εκπαιδευτικού υλικού και των εκπαιδευομένων με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός αυτόματα δημιουργημένου η-μαθήματος. Η επιλογή του εκπαιδευτικού αντικειμένου για τον εκπαιδευόμενο αντιμετωπίζεται σαν ταίριασμα στιγμιοτύπων των δύο αντίστοιχων οντολογιών και μέσα από τη βελτιωμένη επιλογή του εκπαιδευτικού υλικού μετριέται η βελτίωση του μαθησιακού αποτελέσματος και τελικά η επίτευξη μιας αποδοτικότερης εκπαιδευτικής διαδικασίας. Απώτερος σκοπός της προσπάθειας αυτής είναι να τεθούν τα θεμέλια ενός e-learning συστήματος το οποίο μπορεί να διαχειριστεί πλήθος παραμέτρων από το προφίλ του εκπαιδευομένου, ευέλικτου και ανοιχτού στην καινοτόμο συνεισφορά και τις εξελίξεις διαφόρων ε- ρευνητικών πεδίων, που θα επιτυγχάνει καλύτερη μόρφωση, βελτιωμένο επιστημονικό και επαγγελματικό προφίλ για τους εκπαιδευόμενους σε ένα αυξανόμενης ανταγωνιστικότητας διεθνές επαγγελματικό περιβάλλον. 6

7 Πρωτότυπη συνεισφορά της διατριβής International Journals Kerkiri, T. (in press). Semantic web-driven LMS architecture towards a holistic learning process model focused on personalization. International Journal of Enhanced Learning (IJEL), AACE, με recomendations Kerkiri, T., Konetas D., Paleologou & Mavridis, I. (in press). Semantic Web Technologies Anchored in Learning Styles as Catalysts towards Personalizing the Learning Process. International Journal of Learning and Intellectual Capital Kerkiri, T. (2009). Let s see how efficient open source LMSs can be and why. International Journal of technology enhanced learning (IJTEL), Vol. 1, No. 4, pp , 2009 Kerkiri, T., Manitsaris, A., & Mavridis, I. (2009), How e-learning systems may benefit from ontologies and recommendation methods to efficiently personalize knowledge, International Journal of Knowledge and Learning (IJKL), Vol. 5(3/4), pp , 2009, ISSN (Online): ISSN (Print): Kerkiri, T., Manitsaris, A. & Mavridis, I. (2004), Defining adaptive e-learning courses in Semantic Web, WSEAS Transactions on Info science and applications Issue 1, vol. 1, ISSN , p , 2009 Book Chapters Kerkiri, T., Paleologou, A., Konetas, D. & Hatzinikolaou, K. (2009), A learning style driven architecture build on open source LMS s infrastructure for creation of psychopedagogically savvy personalized learning paths. In-tech publishing, In: E-learning, Lazinica A. (Ed.), ISBN International Conferences Kerkiri, T. (2009), Ontology matching processes steered by heuristic rules on learning style profiling of a novel architecture serving LMSs in realizing personalized learning 7

8 paths, 5th International Conference on Open and Distance Learning, Open and Distance Education for Global Collaboration & Educational Development, pp , November 2009, Athens Paleologou, A.-M. & Kerkiri, T. (2009), Telementoring: an alternative capacity of LMSs, 5th International Conference on Open and Distance Learning, Open and Distance Education for Global Collaboration & Educational Development, pp , November 2009, Athens Kerkiri, T. & Paleologou, A. M., (2009). Do open source LMSs support personalization? A comparative evaluation, Second World Summit on the Knowledge Society, (WSKS 2009), SPRINGER Communications in Computer and Information Science (CCIS) Series official proceedings, ISSN: (Print) (Online), Crete, Greece Kerkiri, T., Konetas, D. & Manitsaris, A. (2008). Exploiting the enhancement of personalization using semantic web-based methods in retrieval of multimedia teleconferencing educational resources, 4th National & International HSSS Conference of Hellenic Society for Systemic Studies (HSSS) & University Of Ioannina, Ioannina, Greece Kerkiri, T., Manitsaris, A. & Mavridou, A., (2007), Reputation metadata for recommending personalised e-learning resources, Proceedings of the Second International Workshop on Semantic Media Adaptation and Personalization, /07, IEEE, London Kerkiri, T., Manitsaris, A. & Mavridis, I., (2007), A Learner-Centered Semantic Web Based Architecture, 3rd International Conference on Web Information Systems and Technologies, Barcelona, Spain Kerkiri, Τ., Manitsaris, A. & Mavridis I., (2006), E-Reputation Ontology for Adaptation in E-Learning, International Workshop on Applications of Semantic Web Technologies for E-Learning (SW-EL), In conjunction with International Conference on Adaptive Hyper media and Adaptive Web-Based Systems (AH 06), Dublin, Ireland 8

9 Kerkiri, T., Manitsaris, A. & Mavridis I. (2004), Defining adaptive e-learning courses in Semantic Web, WSEAS Transactions on Info science and applications Issue 1, vol. 1, ISSN Ελληνικά Συνέδρια Κερκίρη, Τ., Μανιτσάρης, Α. & Μαυρίδης, Ι., (2004) Προς ένα σύστημα Ηλεκτρονικής εκπαίδευσης στο Σημασιολογικό Ιστό, Πρακτικά του 2ου Πανελληνίου Συνεδρίου Πληροφορικής Πληροφορική και Εκπαίδευση, Θεσσαλονίκη Βιβλία Κερκίρη Τάνια, (2006). Java Προχωρημένες Τεχνικές, Εφαρμογές πελάτη - διακομιστή για διαχείριση της My-SQL σε περιβάλλον Tomcat. Εκδόσεις Κλειδάριθμος, ISBN Reviewer και Επιστημονικές Επιτροπές 2010: Reviewer του British Journal of Educational Technology 2009: Οργανωτική επιτροπή και reviewer στο 2nd International Workshop on Social and Personal Computing for Web-Supported Learning Communities (SPeL 2009), in conjunction with The 2009 IEEE/WIC/ACM International Conferences on Web Intelligence (WI'09) and Intelligent Agent Technology (IAT'09) 9

10 10

11 Πρόλογος Πριν την παρουσίαση του έργου που διεξήχθη στα πλαίσια της παρούσας διατριβής είναι απαραίτητο να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στα πρόσωπα που βοήθησαν στην ευόδωσή του. Έτσι λοιπόν, αρχικά θέλω να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα του πονήματος αυτού, Καθηγητή και Πρόεδρο του Τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής, Μανιτσάρη Αθανάσιο, για την ευκαιρία που μου έδωσε να εκπονήσω διδακτορική διατριβή και τη φροντίδα του καθ όλη τη διάρκεια της μακροχρόνιας αυτής προσπάθειας. Θερμές ευχαριστίες ανήκουν στα μέλη της τριμελούς επιτροπής κκ Μάνθου Βασιλική, Καθηγήτρια και Βλαχοπούλου Μάρω, Καθηγήτρια, για την εξααιρετική συνεργασία καλή διάθεση και συνεισφορά τους στην εκπόνηση της διατριβής αυτής. Ένα πολύ θερμό ευχαριστώ οφείλω στην κα Παλαιολόγου Αγγελική, αναπληρώτρια καθηγήτρια του τμήματος Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, για την ψυχολογική συμπαράσταση, και όχι μόνο, που τόσο απλόχερα και ανθρώπινα μου πρόσφερε κατά το κρίσιμο τελικό διάστημα. Τέλος, το μεγαλύτερο ευχαριστώ ανήκει στην οικογένειά μου, στο σύζυγό μου Βασίλη και στα παιδιά μου Πασχάλη, Αλεξάνδρα και Δήμητρα καθώς και στους γονείς μου Αλέξανδρο και Πολυξένη, που με υποστήριξαν με όλη τους την καρδιά και όλες τους τις δυνάμεις όλο αυτό το μακρύ διάστημα. Ειδικά στα παιδιά μου, απευθύνω και μία βαθιά συγγνώμη για ό- λες τις ώρες που ασχολήθηκα με αυτό αντί να είμαι μαζί τους, ελπίζοντας όμως ότι αυτή η προσπάθεια στη διάρκεια του χρόνου θα ξαναγυρίσει πίσω σε μας επιφέροντας και μια άλλη ποιότητα στις μεταξύ μας σχέσεις. Θεσσαλονίκη, 2009 Κερκίρη Αλ. Τάνια 11

12 12

13 Πίνακας Περιεχομένων Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Περιοχή της έρευνας Αντικείμενο της διατριβής Δομή της διατριβής...22 Κεφάλαιο 2: Αναπαράσταση και διαχείριση γνώσης στον παγκόσμιο ιστό Παγκόσμιος ιστός Προβλήματα από τη χρήση του ιστού Η λύση: ο Σημασιολογικός Ιστός Διαχείριση γνώσης Σημασιολογικά Δίκτυα Πλαίσια Περιγραφική Λογική Οντολογία Ορισμοί Φορμαλιστική αναπαράσταση οντολογίας Σκοπός της δημιουργίας οντολογιών Φάσεις ανάπτυξης οντολογιών Τεχνολογίες υλοποίησης Ενιαία Ταυτότητα Πόρου Namespace Μεταδεδομένα Πλαίσιο Περιγραφής Πόρων RDF-Schema Γλώσσες περιγραφής οντολογιών DAML, DAML+OIL OWL Frame-Logic Σύγκριση εργαλείων διαχείρισης οντολογιών και βάσεων γνώσης Διαχείριση Αποθήκευση Αναζήτηση Διαμοιρασμός Εξαγωγή συμπερασμάτων Τομείς εφαρμογής των αποτελεσμάτων του Σημασιολογικού Ιστού Επισημάνσεις Συμπεράσματα...65 Κεφάλαιο 3: Σύσταση περιεχομένου στην εξ-αποστάσεως εκπαίδευση Εξ αποστάσεως ηλεκτρονική εκπαίδευση Εκπαιδευτικά πρότυπα Πρότυπα περιγραφής εκπαιδευτικών αντικειμένων Πρότυπα περιγραφής εκπαιδευομένων Σημασιολογικά e-learning συστήματα Προσαρμοστικότητα-Εξατομίκευση Τεχνικές υλοποίησης προσαρμοστικότητας Μέθοδοι εξατομίκευσης Συστήματα εφαρμογής συνεργατικού φιλτραρίσματος Ομότιμα δίκτυα Ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης

14 3.5.3 Συστήματα φήμης Συστήματα Σύστασης Μετρικές εξατομίκευσης περιεχομένου Ορισμός του μοντέλου ανάκτησης πληροφορίας Μαθηματικές μέθοδοι ανάκτησης πληροφορίας Επισημάνσεις Συμπεράσματα...95 Κεφάλαιο 4: Το προτεινόμενο e-learning σύστημα εξατομίκευσης πολυμεσικών εκπαιδευτικών αντικειμένων Εισαγωγή Οντότητες του εκπαιδευτικού συστήματος Εκπαιδευτικό αντικείμενο Εκπαιδευόμενος Πλαίσιο λειτουργίας e-reputation Το μοντέλο του προτεινόμενου συστήματος Εκπαιδευτικό αντικείμενο Εκπαιδευόμενος Φήμη Σύνδεση οντολογιών Σύνδεση οντολογιών με το στυλ μάθησης Σύνδεση οντολογιών με μεταδεδομένα φήμης Σύνδεση οντολογιών από τις ιδιότητες του προφίλ εκπαιδευόμενων Η λειτουργική αρχιτεκτονική του προτεινόμενου e-learning συστήματος Η μέθοδος εξατομίκευσης εκπαιδευτικών αντικειμένων Αποτελέσματα των μεταδεδομένων φήμης Επισημάνσεις Συμπεράσματα Κεφάλαιο 5: Υλοποίηση του εκπαιδευτικού δικτύου Εισαγωγή Υλοποίηση με υπάρχοντα εργαλεία Η πρότυπη υλοποίηση Επιλογές αποθήκευσης Επιλογές υλοποίησης Αποθήκευση της βάσης γνώσης Η πρότυπη εφαρμογή Τμήμα δημιουργίας των οντολογιών Τμήμα δημιουργίας ερωτημάτων Τμήμα δημιουργίας γειτονιών ομοιότητας εκπαιδευομένων Τμήμα εξατομίκευσης υλικού Επισημάνσεις Συμπεράσματα Κεφάλαιο 6: Αξιολόγηση της πρότασης Τυπολογίες αξιολόγησης Αξιολόγηση του συστήματος ος στόχος: Αξιολόγηση του συστήματος ως προς την ακρίβεια ανάκτησης Μετρικές αξιολόγησης της απόδοσης συστημάτων ανάκτησης πληροφορίας Σχέση Ακρίβειας - Ανάκλησης Περισσότερες μετρικές απόδοσης της ανάκτησης

15 6.3.4 Εφαρμογή για την αξιολόγηση του συστήματος ως προς την ακρίβεια ανάκτησης ος στόχος: Αξιολόγηση του συστήματος ως προς τη βελτίωση της μαθησιακής διαδικασίας ος στόχος: Αξιολόγηση του συστήματος στη δημιουργία μαθημάτων Επισημάνσεις Συμπεράσματα Κεφάλαιο 7: Επιτεύγματα-Συμπεράσματα και άξονες μελλοντικής έρευνας Επιτεύγματα Συμπεράσματα Άξονες μελλοντικών δράσεων Βιβλιογραφία Πίνακας Εικόνων Εικόνα 1: Αναπαράσταση με RDF-graph με το εργαλείο IsaViz...42 Εικόνα 2: Το μοντέλο του RDF-Schema...45 Εικόνα 3: Το μοντέλο της OWL...48 Εικόνα 4: Η Σημασιολογική Στοίβα...48 Εικόνα 5: Λειτουργίες συστημάτων διαχείρισης γνώσης εργαλεία υλοποίησης...58 Εικόνα 6: Το προτεινόμενο πλαίσιο λειτουργίας Εικόνα 7: Τμήμα της οντολογίας του LR Εικόνα 8: Τμήμα της οντολογίας του Learner Εικόνα 9: Η κλίμακα Likert και το εύρος των τιμών της Εικόνα 10: Σύνδεση οντολογιών Εικόνα 11: Τα τμήματα της λειτουργικής αρχιτεκτονικής Εικόνα 12: Οι λειτουργίες των τμημάτων αναζήτησης-σύστασης Εικόνα 13: Η διαδικασία διαχείρισης των αξιολογήσεων Εικόνα 14: Οι οντολογίες κύριες έννοιες και σχέσεις Εικόνα 15: Οι αντιστοιχίσεις ανάμεσα στις οντολογίες LOM, PAPI, Learner, LR Εικόνα 16: Οι αντιστοιχίσεις ανάμεσα στις οντολογίες Learner-LR Εικόνα 17: Δημιουργία κανόνα με το OntoStudio Εικόνα 18: Η οντολογία του εκπαιδευτικού αντικειμένου (OntoStudio) Εικόνα 19: Έννοια LR Εικόνα 20: Η οντολογία του Learner (OntoStudio) Εικόνα 21: Το διάγραμμα πινάκων της RDF-δομής Εικόνα 22: Αποθήκευση δεδομένων στο μοντέλο KAON Εικόνα 23: Οθόνη έναρξης της 3-tier εφαρμογής Εικόνα 24: Οι δυνατότητες της εφαρμογής Εικόνα 25: Η διεπαφή δημιουργίας του μοντέλου Εικόνα 26: Η διεπαφή διαχείρισης εκπαιδευτικού αντικειμένου Εικόνα 27: Η διεπαφή αναζήτησης Εικόνα 28: Η διεπαφή εξατομίκευσης εκπαιδευτικού υλικού Εικόνα 29: Σχέση Precision-Recall και Precision/Recall

16 16

17 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο συντελείται μια πραγματική επανάσταση η οποία ξεπερνάει αυτή της βιομηχανικής εποχής, η πληροφορική επανάσταση. Σημαίνοντα ρόλο σε αυτήν παίζουν τα ψηφιακά πολυμέσα και η ανάπτυξη του διαδικτύου, με τα οποία ανοίχτηκαν νέοι ορίζοντες στην αναπαράσταση και διακίνηση της πληροφορίας. Διάφοροι τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας χρησιμοποίησαν τα πολυμέσα και στηρίχτηκαν πάνω στη νέα πλατφόρμα. Όμως αυτή η ενθουσιώδης και ευρεία αποδοχή καθώς και συνεχόμενη εξέλιξη αυτών των τεχνολογικών καινοτομιών οδήγησε στη δημιουργία ενός τεράστιου μεγέθους πληροφορίας, το οποίο, σε συνδυασμό και με παράγοντες όπως οι διαφορετικές μορφές αναπαράστασής της, η πολυσημία-αμφισημία-συνωνυμία των λέξεων κ.α. αναστέλλουν την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που ανοίγονται από αυτές. 1.1 Περιοχή της έρευνας Ο ίδιος ο δημιουργός του διαδικτύου, ο Tim Berners Lee [4], επισήμανε τα προβλήματα και έδωσε διέξοδο σε αυτά, ανοίγοντας επιπλέον και νέους ορίζοντες. Συγκεκριμένα, καθόρισε ότι το πρόβλημα του σημερινού ιστού είναι η αδυναμία να ανακτηθεί σύμφωνα με το νόημά της η τεράστια σε μέγεθος πληροφορία που διακινείται μέσα σε αυτόν και ότι οι δυνατότητες του ανθρώπου και των σημερινών μηχανών αναζήτησης δεν επαρκούν για το σκοπό αυτό. Επισήμανε λοιπόν την ανάγκη να δημιουργηθούν νέες τεχνολογίες που θα λύνουν το πρόβλημα και προς αυτήν την κατεύθυνση πρότεινε λύση. Επιπλέον καθόρισε ότι αυτό πρέπει να γίνει μεταθέτοντας το βάρος της σημασιολογικής ανάκτησης στις μηχανές αφού γίνουν παράλληλα οι κατάλληλες τροποποιήσεις στην αναπαράσταση της πληροφορίας που διακινείται στον ιστό. Συγκεκριμένα, για να υλοποιηθεί το όραμά του πρότεινε τα ακόλουθα: η πληροφορία που διακινείται στον ιστό να περιγράφεται με τέτοιον τρόπο ώστε η σημασία που δίνει σε αυτήν ο δημιουργός της να είναι κατανοητή από οποιονδήποτε καταναλωτή άνθρωπο ή μηχανή, η σημασία της πληροφορίας να είναι δυνατόν να ανιχνευτεί και να καταγραφεί από έξυπνα προγράμματα-πράκτορες λογισμικού [56] τα οποία θα παίζουν το ρόλο του ενδιάμεσου ανάμεσα στην πληροφορία και τον άνθρωπο. Όρισε λοιπόν με αυτό το νέο ιστό, τον επονομαζόμενο σημασιολογικό ιστό (semantic web [4], [49]). Η πληροφορία του νέου ιστού θα είναι αποδοτικότερα διαχειρίσιμη διότι θα μπορεί να ανακαλυφθεί και να ταξινομηθεί από μηχανές και ταυτόχρονα η ανάκτησή της θα εί- 17

18 ναι πιο κοντά εννοιολογικά σε αυτά που ψάχνει ο χρήστης ίσως ακόμα και πιο κοντά στο χαρακτήρα του. Στο ερευνητικό πεδίο που ανοίχτηκε, ακολουθώντας το όραμά του, αναπτύσσονται ή αξιοποιούνται θεωρίες-τεχνολογίες-μεθοδολογίες προς την υλοποίηση του νέου σημασιολογικού ιστού. Τέτοιες, αφορούν i) σε γλώσσες-μεθόδους που στοχεύουν στη σημασιολογική αναπαράσταση της γνώσης. Τέτοιες είναι ενδεικτικά, η XML [6], [162], το RDF [24], [157], το RDF-S [91], η OIL [37], η OWL [155], η DAML+OIL [21], κ.λπ. Κάποιες από αυτές δανείστηκαν από πεδία όπως αυτό της Τεχνητής Νοημοσύνης και επεκτάθηκαν περαιτέρω, (τέτοια είναι η F-Logic [60]), ενώ άλλες, όπως RDF-S, OWL, ανακαλύφθηκαν για να καλύψουν τις αναδυόμενες ανάγκες, ii) σε εργαλεία-προϊόντα που υλοποιούν τις προτεινόμενες γλώσσες-μεθόδους. Τέτοια είναι XML editors, οντολογικοί editors, parsers, φυλλομετρητές που μπορούν να διαχειριστούν πληροφορία εκφρασμένη στις προτεινόμενες τεχνολογίες κ.α. [37], [49], [57], iii) σε μεθόδους αναπαράστασης της σημασιολογίας της γνώσης, όπως ταξινομίες, ιεραρχίες, εννοιολογικά σχήματα, οντολογίες [44], και λογικά μοντέλα-θεωρίες για την αναπαράσταση της γνώσης. Τέτοιες είναι η Frame Logic, Description Logics [37], [49], [85], [136], [146]) κ.λπ. Τέλος, iv) σε πρωτόκολλα επικοινωνίας (SOAP, UDDI, registries [18], [21], [52], [53]) και υπηρεσίες ιστού (web services [18]) που εκφράζονται με τις προτεινόμενες γλώσσες και στηρίζονται στα προτεινόμενα εννοιολογικά πλαίσια, και έχουν σκοπό να διασχίζουν τον παγκόσμιο ιστό ανιχνεύοντας και κατατάσσοντας την πληροφορία. Η αλλαγή που θα επιφέρουν οι παραπάνω τεχνολογίες στον τρόπο λειτουργίας των συστημάτων που αφορούν σε διάφορους τομείς των ανθρώπινων δραστηριοτήτων ήδη διαφαίνεται ότι θα είναι σημαντική. Τομείς οι οποίοι έχουν ήδη αρχίσει να επωφελούνται από τη χρήση των τεχνολογιών του σημασιολογικού ιστού είναι το ηλεκτρονικό επιχειρείν (e-business), το ηλεκτρονικό εμπόριο (e-commerce), οι πύλες διασύνδεσης (portals), οι βάσεις δεδομένων, τα P2P δίκτυα, τα συστήματα λήψης αποφάσεων, τα συστήματα εξ αποστάσεως ηλεκτρονικής εκπαίδευσης κ.α. Στη διατριβή αυτή εστιάζουμε στις δυνατότητες εφαρμογής των τεχνολογιών του σημασιολογικού ιστού στο χώρο της εξ αποστάσεως ηλεκτρονική εκπαίδευση (e-learning [159]). Τα e-learning συστήματα λόγω και του ότι i) είναι διαδικτυακές ε- φαρμογές, ii) εκμεταλλεύονται το περιεχόμενο του ιστού για τη δημιουργία των ηλεκτρονικά παρεχόμενων μαθημάτων τους (e-courses/η-μαθήματα) εξαρτώνται από τον ιστό για τη λειτουργία τους και επίσης η λειτουργία τους επηρεάζεται από τις εξελίξεις σε αυτόν. Για τα e-learning συστήματα διατίθενται τράπεζες εκπαιδευτικών αντικειμένων (learning resource repositories) που εμπλουτίζονται και με εκπαιδευτικά αντικείμενα επιλεγμένα από ψηφιακές βιβλιοθήκες αλλά επίσης και από ποικίλης θεματολογίας ιστοχώρους, εφημερίδες, άρθρα περιοδικών, ιστοχώρους συνεδρίων κ.λπ., συνεπώς για αυτά ο ιστός λειτουργεί ως δεικτοδό- 18

19 της σε μια τεράστια ποσότητα ψηφιακά προσπελάσιμης πληροφορίας και ως παροχέας περιεχομένου. Η διαχείριση αυτών όμως δεν είναι αυτοσκοπός για τα e-learning συστήματα. Α- ντίθετα, έχουν πολύ συγκεκριμένο ρόλο: την όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματική επιμόρφωση των εκπαιδευομένων τους, ανθρώπων με διαφορετικότητες οι οποίες πρέπει να συνυπολογιστούν κατά τη δημιουργία των η-μαθημάτων, διότι όπως αναγνωρίζει σήμερα ένα μεγάλο μέρος της βιβλιογραφίας [40], [65], [100], η μάθηση είναι μια προσωπική υπόθεση αφού οι e-learners διαφέρουν σε χαρακτήρα, επιδεξιότητες, προτιμήσεις, (αν)ικανότητες και όταν οι παράγοντες αυτοί λαμβάνονται υπόψη [40], [88] η μάθηση γίνεται αποτελεσματικότερη. Έτσι λοιπόν όταν τα e-learning συστήματα εμπλουτίζονται με ψηφιακό περιεχόμενο από τον ιστό έχουν μεγαλύτερες επιλογές στη δημιουργία πιο προσωπικών μαθημάτων αλλά από την άλλη υιοθετούν τα προβλήματα του ιστού στη διαχείριση του υλικού αυτού. Για να μπορούν τα e-learning συστήματα να διαχειριστούν τέτοιο υλικό με στόχο την καλύτερη κάλυψη των μαθησιακών αναγκών των εκπαιδευομένων χρειάζονται μηχανισμούς επιλογής του υλικού και οργάνωσής του σε η-μαθήματα. Συνεπώς, πρέπει να εμπλουτιστούν με τους μηχανισμούς με τους οποίους θα εντοπίζουν στον ιστό και στις τράπεζες εκπαιδευτικών αντικειμένων ποιοτικά εκπαιδευτικά αντικείμενα ειδικά επιλεγμένα για το προφίλ του κάθε εκπαιδευόμενου. Διάφορες προσπάθειες έχουν γίνει μέχρι τώρα προς το σκοπό αυτό. Αυτές αφορούν, ενδεικτικά: i) στην εφαρμογή μεθόδων προσαρμοστικότητας (adaptivity) [9] στα e-learning συστήματα, ii) στη δημιουργία διαφόρων μεθόδων που βρίσκουν προσωποποιημένα εκπαιδευτικά μονοπάτια για τον εκπαιδευόμενο [31], iii) στην εφαρμογή τεχνολογιών του Semantic Web [28] με πιο χρησιμοποιούμενες ανάμεσά τους την XML και τα μεταδεδομένα, με σκοπό την ακριβέστερη δυνατή απόδοση της πιστότητας του νοήματος της πληροφορίας που διαχειρίζονται [29], [30], iv) στη δημιουργία εκπαιδευτικών δικτύων και ειδικών εκπαιδευτικών δικτύων που εξερευνούν τις τεχνολογίες του σημασιολογικού ιστού στη βελτίωση της καταλληλότητας του υλικού [106], v) στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών προτύπων για την ευρεία αποδοχή των συστημάτων αυτών [61], [62], κ.α. Επίσης σημαντικές προσπάθειες έχουν γίνει για να συνδεθεί η μαθησιακή διαδικασία με παιδαγωγικές θεωρίες [19] που να μπορούν να ενσωματώσουν με ηλεκτρονικό τρόπο επιπλέον παιδαγωγικά χαρακτηριστικά [19], [40], [88]. Παρά τις βελτιώσεις αυτές, έχουν παρατηρηθεί σημαντικές ελλείψεις των e-learning συστημάτων [80], [83] που αφορούν στην επιλογή εκπαιδευτικού υ- λικού με αυτούς τους παράγοντες και πολύ περισσότερο στην αυτοματοποιημένη δημιουργία η-μαθημάτων με αυτούς. Συνεπώς υπάρχει σημαντικό πεδίο έρευνας στην υλοποίηση υπηρεσιών στα e-learning συστήματα που να αφορούν στην επιλογή εκπαιδευτικών αντικείμενων που θα ικανοποιούν τις προσωπικές μαθησιακές ανάγκες και δυνατότητες των εκπαιδευομένων. 19

20 1.2 Αντικείμενο της διατριβής Η έρευνα στη διατριβή αυτή εστιάστηκε στο ζήτημα της εξατομίκευσης στα e-learning συστήματα, δηλαδή στην επιλογή του κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού για τον κάθε εκπαιδευόμενο και τη δημιουργία μιας προσωποποιημένης λίστας από αυτά για την αποδοτικότερη κάλυψη διαφορετικών μαθησιακών αναγκών. Προς το σκοπό αυτό: διερευνήθηκαν τεχνολογίες που υλοποιούν το σημασιολογικό ιστό, για να καταδειχθεί αν οι μέθοδοι σημασιολογικής ανάκτησης που χρησιμοποιούν μπορούν να βοηθήσουν στην εξατομίκευση των e-learning συστημάτων, ερευνήθηκαν μέθοδοι και αξιολογήθηκαν προϊόντα και μέθοδοι/εργαλεία διαχείρισης γνώσης, όπως π.χ. οι οντολογίες που συντελούν στην κατηγοριοποίηση, οργάνωση και σημασιολογική διαχείριση της πληροφορίας, μελετήθηκαν θέματα που αφορούν στην εξατομίκευση (personalization) [9], [10] και προσαρμόστηκαν αυτά για το e-learning [159], μελετήθηκαν υπάρχοντα e-learning συστήματα για να φανούν οι δυνατότητές τους στην εξατομίκευση [80] καθώς και e-learning συστήματα που έχουν εφαρμόσει τις τεχνολογίες του σημασιολογικού ιστού για να επιλύσουν προβλήματα ανάκτησης πληροφορίας [138], [105], και αναζητήθηκαν παράμετροι που διευκολύνουν τη μάθηση [65], [100], αναζητήθηκαν μέθοδοι που μπορούν να δημιουργήσουν μια εξατομικευμένη επιλογή αντικειμένων, ερευνήθηκαν χώροι στους οποίους αυτές έχουν εφαρμοστεί και μελετήθηκαν οι δυνατότητες που έχουν αυτές σα μέθοδοι εξατομίκευσης στα e-learning συστήματα. Ως αποτέλεσμα της μελέτης αυτής, καταγράφηκαν οι σημερινές δυνατότητες των e-learning συστημάτων στην παροχή ε- ξατομίκευσης και διαφάνηκε ότι μπορούν να επέλθουν βελτιώσεις σε αυτήν [77], [80] με μεθόδους ανάκτησης που βασίζονται σε εφαρμογή σημασιολογικών τεχνολογιών [77], [85] και τεχνικών ταιριάσματος δομών γνώσης-οντολογιών επίσης προερχόμενες από τεχνολογίες του σημασιολογικού ιστού [82] εφαρμόζοντας επιπλέον και παιδαγωγικά κριτήρια [81], [82], εφαρμόστηκαν τεχνολογίες του σημασιολογικού ιστού πάνω στα τμήματα (modules) ε- νός προτεινόμενου e-learning συστήματος. Αυτές οι τεχνολογίες συγκεκριμένα είναι: i) τα μεταδεδομένα για την αναπαράσταση των οντοτήτων του συστήματος, δηλαδή το εκπαιδευτικό αντικείμενο και τον εκπαιδευόμενο, ii) οι οντολογίες, για τη σημασιολογική οργάνωση και ταξινόμηση των εκπαιδευτικών αντικειμένων και την πιο πλούσια εννοι- 20

21 ολογική σύνδεσης αυτών και iii) η F-Logic για την περιγραφή των λειτουργιών του μοντέλου του συστήματος. Με τις παραπάνω τεχνολογίες και εργαλεία σχεδιάστηκαν αρχικά δύο οντολογίες για την αναπαράσταση του εκπαιδευόμενου και του εκπαιδευτικού αντικειμένου [77], [79] και μια αρθρωτή (modular) αρχιτεκτονική [85] που τις διαχειρίζεται, για το συνδυασμό των γνωστικών πεδίων του e-learning, του σημασιολογικού ιστού και του πεδίου της προσαρμοστικότητας-εξατομίκευσης έγιναν οι κατάλληλες αναγωγές των χρησιμοποιούμενων μοντέλων. Συγκεκριμένα η εξατομίκευση ανάχθηκε στην ανάκτηση των εκπαιδευτικών αντικειμένων που ταυτίζουν χαρακτηριστικών εκπαιδευτικών αντικειμένων και εκπαιδευομένων και η ανάκτηση ανάχθηκε σε μοντέλα που βρίσκουν ο- μοιότητα ανάμεσα σε ανεξάρτητες μεταβλητές. Στη συνέχεια επιλέχτηκαν τα μαθηματικά μοντέλα που μπορούν να κάνουν ταίριασμα ανάμεσα σε χαρακτηριστικά εκπαιδευτικών αντικειμένων και εκπαιδευομένων (με άλλα λόγια, να κάνουν μια εξατομικευμένη επιλογή εκπαιδευτικών αντικειμένων για τους εκπαιδευόμενους) και προσαρμόστηκαν για τις ανάγκες του συστήματος. Τα μοντέλα αυτά είναι τα Pearson s και Vector Space Model, μοντέλα που βρίσκουν ομοιότητα ανάμεσα σε ανεξάρτητες μεταβλητές. Επίσης ορίστηκαν τα μέτρα βελτίωσης του ταιριάσματος, που είναι η καταλληλότητα της ανάκτησης των αντικειμένων αλλά και η βελτίωση του μαθησιακού αποτελέσματος, προτάθηκε ένας αλγόριθμος εξατομίκευσης [79] που αποτελεί μια υβριδική μέθοδο συνεργατικού φιλτραρίσματος (collaborative filtering) [16], ο οποίος προτίθεται να βελτιώσει την ικανοποίηση των διαφορετικών αναγκών των επιμέρους εκπαιδευομένων. Για την ενσωμάτωση (integration) του αλγορίθμου αυτού στην αρχιτεκτονική του προτεινόμενου e-learning συστήματος προτάθηκε και υλοποιήθηκε και μια τρίτη οντολογία, η οντολογία διαχείρισης μεταδεδομένων φήμης [75], [77] για τα εκπαιδευτικά αντικείμενα. Αυτή η οντολογία αποτελεί τον ενδιάμεσο που συσσωρεύει το απαραίτητο υλικό για την υλοποίηση μεθόδων συνεργατικού φιλτραρίσματος. Ο προτεινόμενος αλγόριθμος διαχειρίζεται τα μεταδεδομένα που αφορούν στους εκπαιδευόμενους, στα εκπαιδευτικά αντικείμενα και τα μεταδεδομένα φήμης, λαμβάνει υπ όψη παράγοντες εξατομίκευσης που προκύπτουν από το στυλ μάθησης των εκπαιδευομένων [101] για να βρίσκει εξατομικευμένα εκπαιδευτικά αντικείμενα, τέλος, αναπτύχθηκε μια πειραματική εφαρμογή σε Java [167] που υλοποιεί την προτεινόμενη αρχιτεκτονική και τους μηχανισμούς εξατομίκευσης που βασίζονται στα επιλεγμένα μαθηματικά μοντέλα, η πειραματική εφαρμογή εφαρμόστηκε σε μια περίπτωση μελέτης και αξιολογήθηκε με πρότυπα αξιολόγησης. 21

22 Το προτεινόμενο σύστημα, εκμεταλλευόμενο την ευελιξία που προσφέρουν οι μέθοδοι του σημασιολογικού ιστού στην αναπαράσταση της πληροφορίας και τον αυτοματοποιημένο συνδυασμό εκπαιδευτικών αντικειμένων για τη δημιουργία ε-μαθημάτων που προτείνεται, μπορεί να αποτελέσει τη μήτρα ενός γενικότερου διευρυμένου μοντέλου το οποίο οδηγεί σε μια e-learning οικολογία (ecology) με τελικό αποτέλεσμα την ικανοποιητική πρόσβαση στη γνώση. 1.3 Δομή της διατριβής Αναλυτικά, στα κεφάλαια που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διατριβή μελετώνται και αναπτύσσονται τα εξής: Στο δεύτερο κεφάλαιο της διατριβής περιγράφονται τα προβλήματα που υπάρχουν σήμερα στον παγκόσμιο ιστό. Περιγράφονται οι τεχνολογίες και τα εννοιολογικά πλαίσια που αναπτύσσονται για να επιλύσουν τα προβλήματα αυτά κατά την προσπάθεια αναπαράστασης και διαχείρισης γνώσης στον ιστό. Οι τεχνολογίες που παρουσιάζονται είναι: URI, namespace, μεταδεδομένα και γλώσσες, όπως οι XML, RDF, RDFS, OWL, που εκφράζουν τη σημασιολογία της πληροφορίας. Ειδικά σχολιάζεται η επιστήμη της Οντολογίας, που παλιότερα αποτέλεσε το θεωρητικό υπόβαθρο της Τεχνητής Νοημοσύνης και σήμερα του σημασιολογικού ιστού. Μελετώνται τα πιο σημαντικά από τα εργαλεία που διατίθενται σήμερα για την ανάπτυξη οντολογιών στην εξαγωγή συμπερασμάτων και συγκρίνονται οι δυνατότητές τους, ενώ παράλληλα καταγράφονται και τα όριά τους. Τα αποτελέσματα από τη μελέτη τους οδηγούν στην επιλογή των καταλληλότερων από αυτά για την υλοποίηση των προτεινόμενων λύσεων στα πλαίσια της παρούσας διατριβής. Στο τρίτο κεφάλαιο δίνονται έννοιες των e-learning συστημάτων, παρουσιάζονται εκπαιδευτικά πρότυπα και ο ρόλος που παίζουν στην περιγραφή των οντοτήτων ενός e-learning συστήματος καθώς και τρόπος που μπορούν να περιγραφούν αυτά με μεταδεδομένα. Αναδεικνύεται η ανάγκη για εξατομίκευση περιεχομένου σε αυτά και παρατίθενται σχετικές μέθοδοι εξατομίκευσης πληροφορίας [120], [130], [131], [142]. Παρουσιάζονται συστήματα στα οποία αυτές έχουν εφαρμοστεί. Παρουσιάζονται επίσης οι υπηρεσίες που παρέχουν τα σημερινά e-learning συστήματα που βασίζονται σε τεχνολογίες του σημασιολογικού ιστού και αναδεικνύεται η δυνατότητα να βελτιωθούν αυτές με τεχνικές εξατομίκευσης. Τέλος, παρουσιάζονται μαθηματικά μοντέλα που μπορούν να υλοποιήσουν εξατομικευμένη ανάκτηση τα οποία στη συνέχεια και θα χρησιμοποιηθούν για την επιλογή εκπαιδευτικών αντικειμένων. Στο τέταρτο κεφάλαιο, παρουσιάζεται η πρωτότυπη συνεισφορά της διατριβής. Αυτή εντο- 22

Ανάκτηση Πληροφορίας

Ανάκτηση Πληροφορίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ανάκτηση Πληροφορίας Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς fmylonas@ionio.gr Διάλεξη #02 Ιστορική αναδρομή Σχετικές επιστημονικές περιοχές 1 Άδεια χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών

Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών Λίνα Μπουντούρη - Μανόλης Γεργατσούλης Ιόνιο Πανεπιστήμιο 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Διαδίκτυο και Επίπεδα ετερογένειας δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

DECO DECoration Ontology

DECO DECoration Ontology Πράξη: «Αρχιμήδης ΙΙI Ενίσχυση Ερευνητικών Ομάδων στο ΤΕΙ Κρήτης» Υποέργο 32 DECO DECoration Ontology Οντολογία και εφαρμογές σημασιολογικής αναζήτησης και υποστήριξης στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: Υπολογιστικά Συστήµατα & Τεχνολογίες Πληροφορικής ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιώργος Γιαννόπουλος, διδακτορικός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Νίκος Λούτας (nlout@uom.gr) http://nikosloutas.com Υποψήφιος Διδάκτορας, Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα 6: Υπερκείμενο - Υπερμέσα. Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα 6: Υπερκείμενο - Υπερμέσα. Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα 6: Υπερκείμενο - Υπερμέσα Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση. Τεχνολογίες Πληροφορίας & (ΤΠΕ-Ε)

Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση. Τεχνολογίες Πληροφορίας & (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Η αξιοποίηση των σύγχρονων Τεχνολογιών Πληροφορίας & Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στην εκπαίδευση και τη µάθηση Πώς οι ΤΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Κατευθυντήριες γραμμές σχεδίασης μαθησιακών δραστηριοτήτων Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης

Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης Εργαστήριο Εκπαιδευτικής & Γλωσσικής Τεχνολογίας http://hermes.di.uoa.gr/ S.C.A.L.E. Μαρία Γρηγοριάδου A.L.M.A. Οµότιµη Καθηγήτρια SemanDix Τµήµα Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.2.1. Υπερχώρος και διαχείριση μοντέλων

Παραδοτέο Π.2.1. Υπερχώρος και διαχείριση μοντέλων Έργο: Τίτλος Υποέργου: «ΘΑΛΗΣ: Ενίσχυση της Διεπιστημονικής ή και Διιδρυματικής έρευνας και καινοτομίας με δυνατότητα προσέλκυσης ερευνητών υψηλού επιπέδου από το εξωτερικό μέσω της διενέργειας βασικής

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε)

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Μάθησης Learning Technologies 2015 Τι είναι; Πρόκειται για διεπιστημονική Κατεύθυνση σπουδών που εστιάζει στις Τεχνολογίες Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΠΥΛΗΣ ΓΙΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΟΜΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΠΥΛΗΣ ΓΙΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 196 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟ ΟΜΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΠΥΛΗΣ ΓΙΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Τζελέπης Σ. statze@uom.gr Στεφανίδης Γ. steph@uom.gr Τµήµα Εφαρµοσµένης Πληροφορικής, Πανεπιστήµιο Μακεδονίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Οντολογία Ψηφιακής Βιβλιοθήκης

Οντολογία Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Οντολογία Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Αντωνάκης Δημήτρης Μητρέλης Άγγελος Παπουτσής Κωνσταντίνος Θεόδωρος Σιώχος Βασίλειος Νοέμβριος 2006 Πάτρα Χρήση Οντολογιών Οι ψηφιακές βιβλιοθήκες με τη βοήθεια των οντολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική Λογισμικού για Διαδικτυακές & Φορητές Εφαρμογές

Μηχανική Λογισμικού για Διαδικτυακές & Φορητές Εφαρμογές Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης Μηχανική Λογισμικού για Διαδικτυακές & Φορητές Εφαρμογές Δρ. Κακαρόντζας Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Τμ. Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε. Μηχανική Λογισμικού για Διαδικτυακές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ Γ.Τ.Π

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ Γ.Τ.Π ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ Ε.Α.Π. Γ.Τ.Π. 61 2008 Τσιγώνιας Αντώνης 14/12/2008 Εισαγωγή Το ιαδίκτυο και ο Παγκόσµιος Ιστός ήταν µια επανάσταση για την τεχνολογία της πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών 1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών Τα Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση καταχωρήσεων βιβλιοθηκών. Τα περιεχόμενα των βιβλιοθηκών αυτών είναι έντυπα έγγραφα, όπως βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται

Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται Κύκλος Εκπαίδευσης «Συστήματα Ηλεκτρονικής Μάθησης & Ηλεκτρονική Αξιολόγηση» Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται Κατερίνα Γεωργούλη ΤΕΙ Αθήνας Μονάδα Αριστείας ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία ανάπτυξης νέων ιστοσελίδων στο Semantic Web.

Τεχνολογία ανάπτυξης νέων ιστοσελίδων στο Semantic Web. Τεχνολογία ανάπτυξης νέων ιστοσελίδων στο Semantic Web. ΒΕΖΕΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Η/Υ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Λευκίππου 6, 67100 Ξάνθη ΕΛΛΑΔΑ leader@cosmos4u.com,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Διαλειτουργικότητα αυξημένης παραγωγικότητας έλλειψη συνεργασίας

Διαλειτουργικότητα αυξημένης παραγωγικότητας έλλειψη συνεργασίας H Διαλειτουργικότητα θεωρείται σήμερα το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό πληροφοριακών και επικοινωνιακών συστημάτων, οργανισμών, λογισμικού και δεδομένων, για την επίτευξη αυξημένης παραγωγικότητας και αποτελεσματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ 1 Λειτουργικές απαιτήσεις Το σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών στοχεύει στο να επιτρέπει την πλήρως ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων από υποψήφιους

Διαβάστε περισσότερα

Αποτύπωση επιχειρηματικής γνώσης και Διαδικασιών

Αποτύπωση επιχειρηματικής γνώσης και Διαδικασιών Αποτύπωση επιχειρηματικής γνώσης και Διαδικασιών Η δομή του συστήματος ποιότητας Εγχειρίδιο Ποιότητας (quality manual) Διεργασίες ς (process) Διαδικασίες (procedure) Οδηγίες Εργασίας (work instruction)

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Πλατφόρμα Δικτύωσης της Δημόσιας Διοίκησης για την παροχή ενιαίων και εξατομικευμένων ηλεκτρονικών υπηρεσιών σε πολίτες και επιχειρήσεις»

Ολοκληρωμένη Πλατφόρμα Δικτύωσης της Δημόσιας Διοίκησης για την παροχή ενιαίων και εξατομικευμένων ηλεκτρονικών υπηρεσιών σε πολίτες και επιχειρήσεις» Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών Ολοκληρωμένη Πλατφόρμα Δικτύωσης της Δημόσιας Διοίκησης για την παροχή ενιαίων και εξατομικευμένων ηλεκτρονικών υπηρεσιών σε πολίτες και επιχειρήσεις» Τμήμα Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) (alexv@aegean.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµα Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του MOODLE από την οπτική γωνία του ιαχειριστή

Η χρήση του MOODLE από την οπτική γωνία του ιαχειριστή Ανοικτή και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση Χρησιµοποιώντας το Εκπαιδευτικό Περιβάλλον του MOODLE. Open and Distance Learning Using MOODLE Learning Environment Αθανάσιος Ι. Μάργαρης, Ευθύµιος. Κότσιαλος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οιμηχανέςαναζήτησηςτουinternet αναπτύχθηκαν για να κάνουν αναζήτηση πληροφοριών σε πολλαπλές τοποθεσίες ιστού.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οιμηχανέςαναζήτησηςτουinternet αναπτύχθηκαν για να κάνουν αναζήτηση πληροφοριών σε πολλαπλές τοποθεσίες ιστού. Τζίτζικας Αγαπητός Τζίτζικας Αγαπητός Σε παγκόσμιο επίπεδο, οιμηχανέςαναζήτησηςτουinternet αναπτύχθηκαν για να κάνουν αναζήτηση πληροφοριών σε πολλαπλές τοποθεσίες ιστού. Δυστυχώς, αυτές οι μηχανές αναζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός του Ολοκληρωμένου Συστήματος Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Αθηνών

Σχεδιασμός του Ολοκληρωμένου Συστήματος Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Αθηνών Σχεδιασμός του Ολοκληρωμένου Συστήματος Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Αθηνών Κώστας Βίγλας, Ειρήνη Λουρδή, Μάρα Νικολαΐδη, Γιώργος Πυρουνάκης, Κώστας Σαΐδης Περιεχόμενα Πώς οδηγούμαστε στο σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Εισαγωγή στη Διδακτική Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Κυβερνητικής Πληροφορίας

Μοντέλα Κυβερνητικής Πληροφορίας Μοντέλα Κυβερνητικής Πληροφορίας Χρήστος Παπαθεοδώρου (papatheodor@ionio.gr) Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο και Μονάδα Ψηφιακής Επιμέλειας, Ινστιτούτο Πληροφοριακών

Διαβάστε περισσότερα

Επέκταση Υπηρεσιών Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης και Δικτυακής πύλης για το ΕΛ/ΛΑΚ του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου

Επέκταση Υπηρεσιών Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης και Δικτυακής πύλης για το ΕΛ/ΛΑΚ του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου http:// e-learning.sch.gr http://opensoft.sch.gr Επέκταση Υπηρεσιών Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης και Δικτυακής πύλης για το ΕΛ/ΛΑΚ του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου Καθηγητής Κωνσταντίνος Μαργαρίτης Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. Υποχρεωτικής επιλογής (Κατεύθυνσης)

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. Υποχρεωτικής επιλογής (Κατεύθυνσης) ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Ακαδημαϊκή Μονάδα: Τομέας: Εργαστήριο/Σπουδαστήριο/Κλινική: Τίτλος Μαθήματος / Θέμα Εργασίας: Κωδικός Μαθήματος: Τύπος Μαθήματος: ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Πληροφοριακά Περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Σεπτέμβριος Νοέμβριος 2012

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Σεπτέμβριος Νοέμβριος 2012 Στο πλαίσιο της πράξης «Αναβάθμιση και Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης του Παντείου Πανεπιστημίου». Η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 1: Σημασιολογία και Μεταδεδομένα Μ.Στεφανιδάκης 5-2-2016. Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Βαγγελάτος 2, Γ. Ορφανός 2, Χ. Τσαλίδης 2, Χ. Καλαμαρά 3

Α. Βαγγελάτος 2, Γ. Ορφανός 2, Χ. Τσαλίδης 2, Χ. Καλαμαρά 3 Ανάπτυξη Οντολογίας Βιοϊατρικών Όρων Α. Βαγγελάτος 2, Γ. Ορφανός 2, Χ. Τσαλίδης 2, Χ. Καλαμαρά 3 www.iatrolexi.cti.gr 1 Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών (ΕΑΙΤΥ) Σελίδα 1 Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 4o Συνέδριο InfoCom Green ICT 2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΛΑΤΩΝΑΣ ΠΛΑΤφόρμα έξυπνου διαλογισμικού για συλλογή, ανάλυση, επεξεργασία δεδομένων από συστήματα πολλαπλών ετερογενών ΑισθητήρΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 1.1 Εισαγωγή... 16 1.2 Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός Ιστορική αναδρομή... 17 1.3 Αρχές πληροφοριακών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Groupware. Λογισμικό Συνεργασίας Ομάδων (Groupware) Λογισμικό Groupware. Υπάρχουν διάφορα είδη groupware ανάλογα με το αν οι χρήστες εργάζονται:

Είδη Groupware. Λογισμικό Συνεργασίας Ομάδων (Groupware) Λογισμικό Groupware. Υπάρχουν διάφορα είδη groupware ανάλογα με το αν οι χρήστες εργάζονται: Μάθημα 10 Συστήματα Διάχυσης και Διαχείρισης Γνώσης Chapter 10 Knowledge Transfer In The E-world Chapter 13 Knowledge Management Tools and Knowledge Portals Συστήματα Διάχυσης και Διαχείρισης Γνώσης Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3

Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3 Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3 3.1 Τo διαδίκτυο ως πηγή πληροφοριών 3.2 Αξιοποίηση- αξιολόγηση ιστοσελίδων, ιστοχώρων και πυλών 3.3 Σχεδίαση μαθημάτων με τη χρήση του διαδικτύου To Διαδίκτυο ως πηγή πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Δράση Α8. Πρακτική εκπαίδευση του προσωπικού ενδοσχολικής τεχνικής υποστήριξης. Υπηρεσίες Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου

Δράση Α8. Πρακτική εκπαίδευση του προσωπικού ενδοσχολικής τεχνικής υποστήριξης. Υπηρεσίες Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου Οριζόντιο Έργο Υποστήριξης Σχολείων, Εκπαιδευτικών και Μαθητών στο Δρόμο για το ΨΗΦΙΑΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, νέες υπηρεσίες Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου και Στήριξη του ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Δράση Α8 Πρακτική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη

Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη ΣΦΑΙΡΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Αχιλλέας Καμέας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο & Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη 2 1 Mobile devices / tablets 3 Μικρές, φορητές συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Περιγραφή Πλατφόρμας Η πλατφόρμα eclass είναι ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ηλεκτρονικών Μαθημάτων και αποτελεί την πρόταση του Ακαδημαϊκού Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων Δημητριάδης Σάββας Πληροφορικός, MSc. Συνεργάτης Έργου Το Ιδρυματικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Μάρτιος 2013 Μάιος 2013 Όνομα : Παπαχριστόπουλος Λεωνίδας

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Μάρτιος 2013 Μάιος 2013 Όνομα : Παπαχριστόπουλος Λεωνίδας Στο πλαίσιο της πράξης «Αναβάθμιση και Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης του Παντείου Πανεπιστημίου». Η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ειδοποιήσεων με Κινητές Συσκευές

Διαχείριση Ειδοποιήσεων με Κινητές Συσκευές Διαχείριση Ειδοποιήσεων με Κινητές Συσκευές Λαμπαδαρίδης Αντώνιος el04148@mail.ntua.gr Διπλωματική εργασία στο Εργαστήριο Συστημάτων Βάσεων Γνώσεων και Δεδομένων Επιβλέπων: Καθηγητής Τ. Σελλής Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ

ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 351 ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ Τζουμάκας Βασίλης Καθηγητής Πληροφορικής στο Παπαστράτειο Γυμνάσιο Αγρινίου vtzoum@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6. Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων. Το RDF Το Warwick Framework. Ιόνιο Πανεπιστήµιο - Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας

ΜΑΘΗΜΑ 6. Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων. Το RDF Το Warwick Framework. Ιόνιο Πανεπιστήµιο - Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας ΜΑΘΗΜΑ 6 195 Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων Το RDF Το Warwick Framework 196 1 Resource Data Framework RDF Τα πολλαπλά και πολλαπλής προέλευσης σχήµατα παραγωγής δηµιουργούν την ανάγκη δηµιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση κοινωνικών δικτύων στην εκπαίδευση Αλέξης Χαραλαμπίδης Γραφικές Τέχνες / Πολυμέσα Ενότητα Ιανουαρίου 2015

Αξιοποίηση κοινωνικών δικτύων στην εκπαίδευση Αλέξης Χαραλαμπίδης Γραφικές Τέχνες / Πολυμέσα Ενότητα Ιανουαρίου 2015 Αξιοποίηση κοινωνικών δικτύων στην εκπαίδευση Αλέξης Χαραλαμπίδης 90279 Γραφικές Τέχνες / Πολυμέσα Ενότητα 61 18 Ιανουαρίου 2015 Web 2.0 Ενσωμάτωση στις εφαρμογές του παγκόσμιου ιστού (www) στοιχείων:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμική Τεχνολογία. Πολυμέσα & Διαδίκτυο Παράμετροι Δικαίου Μέρος Α

Πολιτισμική Τεχνολογία. Πολυμέσα & Διαδίκτυο Παράμετροι Δικαίου Μέρος Α Πολιτισμική Τεχνολογία Πολυμέσα & Διαδίκτυο Παράμετροι Δικαίου Μέρος Α Δυνατότητες: Σύλληψη, συντήρηση, ανάδειξη Χρήση : Ψηφιακών βίντεο, ήχων, εικόνων, γραφικών παραστάσεων Οι συλλογές καθίστανται διαθέσιμες

Διαβάστε περισσότερα

GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ

GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ: Γιαννόπουλος Γεώργιος ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Καθ. Ι. Βασιλείου ΒΟΗΘΟΙ: Α. ηµητρίου, Θ. αλαµάγκας Γενικά Οι µηχανές αναζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

"Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης

Αθηνά - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης "Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Προκήρυξη Υποτροφιών To Ινστιτούτο Πληροφοριακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Τεχνητή νοημοσύνη

Πληροφορική 2. Τεχνητή νοημοσύνη Πληροφορική 2 Τεχνητή νοημοσύνη 1 2 Τι είναι τεχνητή νοημοσύνη; Τεχνητή νοημοσύνη (AI=Artificial Intelligence) είναι η μελέτη προγραμματισμένων συστημάτων τα οποία μπορούν να προσομοιώνουν μέχρι κάποιο

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη στη ιαχείριση Γνώσης

Υποστήριξη στη ιαχείριση Γνώσης Υποστήριξη στη ιαχείριση Γνώσης Νίκος Καρακαπιλίδης Industrial Management & Information Systems Lab MEAD, University of Patras, Greece nikos@mech.upatras.gr Βασικές έννοιες ιάρθρωση ενότητας Γνώση και

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ανοιχτά γλωσσικά δεδομένα: η υποδομή γλωσσικών πόρων και υπηρεσιών clarin:el

ανοιχτά γλωσσικά δεδομένα: η υποδομή γλωσσικών πόρων και υπηρεσιών clarin:el ανοιχτά γλωσσικά δεδομένα: η υποδομή γλωσσικών πόρων και υπηρεσιών clarin:el Σαράντος Καπιδάκης 1, Στέλιος Πιπερίδης 2, Πένυ Λαμπροπούλου 2, Μαρία Γαβριηλίδου 2 ( 1 Ιόνιο Πανεπιστήμιο, 2 Ε.Κ. Αθηνά / ΙΕΛ)

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12 Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων Στόχοι Εξήγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των αρχιτεκτονικών κατανεμημένων συστημάτων Εξέταση των αρχιτεκτονικών συστημάτων πελάτηδιακομιστή και των

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (ΜΔΕ): «ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ» «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Παπαβλασόπουλος ΑΜ:475

Κωνσταντίνος Παπαβλασόπουλος ΑΜ:475 «ΧΡΗΣΗ ΥΒΡΙΔΙΚΩΝ ΕΥΦΥΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΓΙΑ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΕ ΕΥΦΥΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Κωνσταντίνος Παπαβλασόπουλος ΑΜ:475 Τριμελής Εξεταστική Επιτροπή: Καθηγητής:Λυκοθανάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Γλώσσες & Τεχνικές 4 ο Εξάμηνο. - Ενότητα 1 - Δημοσθένης Σταμάτης http://www.it.teithe.gr/~demos

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Γλώσσες & Τεχνικές 4 ο Εξάμηνο. - Ενότητα 1 - Δημοσθένης Σταμάτης http://www.it.teithe.gr/~demos Γλώσσες & Τεχνικές 4 ο Εξάμηνο - Ενότητα 1 - Εισαγωγή στην Τεχνητή Νοημοσύνη Δημοσθένης Σταμάτης http://www.it.teithe.gr/~demos Τμήμα Πληροφορικής A.T.E.I. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Rethinking University Teaching!!!

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies)

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies) ΕΠΛ 012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies) Διδάσκων Καθηγητής: Δημήτριος Τσουμάκος Εαρινό Εξάμηνο 2010 Βασικές Πληροφορίες Πότε: Δευτέρα & Πέμπτη 10:30-12μμ Πού: ΧΩΔ01

Διαβάστε περισσότερα

DECO-DECoration Ontology.

DECO-DECoration Ontology. Πράξη: «Αρχιμήδης ΙΙI Ενίσχυση Ερευνητικών Ομάδων στο ΤΕΙ Κρήτης» Υποέργο 32 DECO-DECoration Ontology. Ο ν τ ο λ ο γ ί α κ α ι ε φ α ρ μ ο γ έ ς σ η μ α σ ι ο λ ο γ ι κ ή ς α ν α ζ ή τ η σ η ς κ α ι υ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Λογική. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Λογική Ενότητα 1: Εισαγωγή Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται στην άδεια χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΑΠΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ALMA ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: «Το Διαδίκτυο» Ομάδα αξιολογητών:

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΑΠΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ALMA ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: «Το Διαδίκτυο» Ομάδα αξιολογητών: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΑΠΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ALMA ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: «Το Διαδίκτυο» Ομάδα αξιολογητών: Σοφία Γεωργάκη, Μαρία Παπουλάκου, Ιωάννης Φούφουλας Εισαγωγή Το εκπαιδευτικό περιβάλλον ALMA

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος...7 Πρόλογος Επιμελητή...9 Εισαγωγή Τεχνολογίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων...23 Σκοπός του βιβλίου...24 Eνα μοντέλο για την παιδαγωγική χρήση των εργαλείων με γνωστικό δυναμικό...26

Διαβάστε περισσότερα

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Κατερίνα Λενάκη, Πόπη Παπαδάκη, Γιάννης Κοσμάς Βιβλιοθήκη Πανεπιστήμιου Κρήτης 1 ο Επιστημονικό Συμπόσιο «Πληροφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. Eυφυή Πληροφοριακά Συστήματα. Δρ. Κωνσταντίνος Χ.

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. Eυφυή Πληροφοριακά Συστήματα. Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας Eυφυή Πληροφοριακά Συστήματα Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος Ανάγκη για Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Η συσσώρευση ολοένα και μεγαλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ενότητα 6: Διαχείριση Σχέσεων με Πελάτες Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 2.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ιχνηλασιμότητα η τροφίμων φμ με ανοικτό διαδικτυακό σύστημα:

Ιχνηλασιμότητα η τροφίμων φμ με ανοικτό διαδικτυακό σύστημα: Ιχνηλασιμότητα η τροφίμων φμ με ανοικτό διαδικτυακό σύστημα: οφέλη για επιχειρήσεις και καταναλωτές Μιχάλης Σαλαμπάσης αναπληρωτής καθηγητής Τμήμα Πληροφορικής Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Εναλλακτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχολικό Έτος: 2014-2015 Σχολική Μονάδα: ΓΕΛ ΚΡΑΝΙΔΙΟΥ Τίτλος Ερευνητικής Εργασίας: Εργαλεία Web 2.0 για την τάξη ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 1.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ Ιστότοπος Βιβλίου http://www.iep.edu.gr/ και «Νέα Βιβλία ΙΕΠ ΓΕΛ και ΕΠΑΛ» 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκλογή Καθηγητή στο Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας, στο γνωστικό αντικείμενο «Πληροφοριακά Συστήματα Βιβλιοθηκών και Αρχείων».

Εκλογή Καθηγητή στο Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας, στο γνωστικό αντικείμενο «Πληροφοριακά Συστήματα Βιβλιοθηκών και Αρχείων». Εκλογή Καθηγητή στο Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας, στο γνωστικό αντικείμενο «Πληροφοριακά Συστήματα Βιβλιοθηκών και Αρχείων». Με την υπ αριθμ. υπ αριθμ. ΣΕΠΠ/1671/9-5-2014 Πράξη

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσολαβητές διασύνδεσης ηλεκτρονικών πηγών πληροφόρησης»

«Μεσολαβητές διασύνδεσης ηλεκτρονικών πηγών πληροφόρησης» 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών «Μεσολαβητές διασύνδεσης ηλεκτρονικών πηγών πληροφόρησης» Ε. Ι. Γιαννακουδάκης, Χ. Α. Καπέτης, Π. Κ. Ανδρικόπουλος, E. Κόλλιας Κέρκυρα, Οκτώβριος 2004 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΕ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το meducator στην Ουρολογία

Το meducator στην Ουρολογία Το meducator στην Ουρολογία Παναγιώτης Μπαµίδης Επίκ. Καθηγητής Πληροφορικής στην Ιατρική Εκπαίδευση Εργαστήριο Ιατρικής Πληροφορικής ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΑΠΘ bamidis@med.auth.gr http://www.meducator.net Η µοντέρνα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακές και µεταπτυχιακές εργασίες Μάρτιος 2005

Προπτυχιακές και µεταπτυχιακές εργασίες Μάρτιος 2005 ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Τεχνολογίας Γνώσεων και Λογισµικού Προπτυχιακές και µεταπτυχιακές εργασίες Μάρτιος 2005 Το Εργαστήριο Τεχνολογίας Γνώσεων και Λογισµικού

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία ως κατασκευή και όχι ως μετάδοση ως αποτέλεσμα εμπειρίας και όχι ως μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Σχολείο 2.0. Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος

Ψηφιακό Σχολείο 2.0. Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος Βασικές έννοιες Υποδομές H ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην

Διαβάστε περισσότερα

Παραδόσεις 4. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνικά / Αγγλικά

Παραδόσεις 4. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνικά / Αγγλικά ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD2610 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στα πολυμέσα

1. Εισαγωγή στα πολυμέσα 1. Εισαγωγή στα πολυμέσα Σύνοψη Στο τρέχον σύντομο κεφάλαιο γίνεται εισαγωγή στην έννοια των πολυμέσων και τη σχετική ορολογία που εμφανίζεται στη βιβλιογραφία. Ορίζονται, επίσης, οι έννοιες της διαδραστικότητας

Διαβάστε περισσότερα

215 Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πάτρας

215 Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πάτρας 215 Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πάτρας Το Τμήμα ασχολείται με τη διδασκαλία και την έρευνα στην επιστήμη και τεχνολογία των υπολογιστών και τη μελέτη των εφαρμογών τους. Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1980 (ως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Κατηγορίες Πληροφοριακών Συστημάτων Διοικητικής Υποστήριξης

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Κατηγορίες Πληροφοριακών Συστημάτων Διοικητικής Υποστήριξης ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κατηγορίες Πληροφοριακών Συστημάτων Διοικητικής Υποστήριξης 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ (1) Ταξινόμηση ΠΣ ανάλογα με τις λειτουργίες που υποστηρίζουν: Συστήματα Επεξεργασίας Συναλλαγών ΣΕΣ (Transaction

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων Ενότητα 1

Βάσεις Δεδομένων Ενότητα 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Ιωάννης Μανωλόπουλος, Καθηγητής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν

Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΧΑΝΙΩΝ Σειρά Σεμιναρίων 2013 «Ηλεκτρονικό εμπόριο η επιχείρηση στη νέα ψηφιακή εποχή» Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν Δρ. Μάρκος Κουργιαντάκης Διδάκτορας Τμ. Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα