ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ"

Transcript

1 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΟΣΧΟΒΟΥ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΝΜΟS- ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΟΣΧΟΒΟΣ ISBN ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013 ΤΤ

2 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΒΛΙΟΥ Τίτλος: Μαθήματα Δημοσιογραφίας Υπότιτλος: Του Δημοσιογράφου Νίκου Μόσχοβου Φωτογραφία Εξωφύλλου Βιβλίου: Stock.XCHNG Φωτογραφίες: Stock.XCHNG, Office.com- Microsoft Επιμέλεια- Διορθώσεις: Νικόλαος Μόσχοβος Copyright: ΝΜΟS- Νικόλαος Μόσχοβος Παραγωγή: NMOS- Νικόλαος Μόσχοβος Παυσανία 21, GR-54352, Άνω Τούμπα, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα Τηλέφωνο: Website: To e-book αυτό παραχωρείται για ατομική αποκλειστική χρήση του κάθε αναγνώστη ή της κάθε αναγνώστριας. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αναμετάδοση μέρους ή όλου του περιεχομένου χωρίς τη γραπτή άδεια της NMOS- Νικόλαος Μόσχοβος και του συγγραφέα. Άλλες σχολές (δημόσιες ή ιδιωτικές) δημοσιογραφίας, κέντρα επιμόρφωσης, ΚΕΚ, σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας μπορούν να το χρησιμοποιήσουν μόνον μετά από γραπτή άδεια της NMOS- Νικόλαος Μόσχοβος και του συγγραφέα, καθώς και καταβολής συμφωνηθέντος χρηματικού αντιτίμου για τη μαζική χρήση του e-book. 2

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η γνώση είναι πάντοτε ένα πολύτιμο «εργαλείο» κι ότι μαθαίνει κάθε άνθρωπος σε κάθε ηλικία μπορεί να του χρησιμεύσει, καθώς και να τον βοηθήσει στη ζωή του. Άλλωστε, η Δια Βίου Μάθηση έχει καταστεί αναγκαία σε κάθε πολίτη ( ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, καταγωγής ή πατρίδας), ώστε να αποκτήσει καινούργιες επαγγελματικές δεξιότητες και να μπορεί να επιβιώσει στις άγριες εποχές, που ζούμε. Το e-book ( επιγραμμικό βιβλίο στα Ελληνικά) αποτελεί μέρος των επιμορφωτικών εισηγήσεων περί δημοσιογραφίας, που παρουσίασε ο υποφαινόμενος κατά τη διάρκεια του παρελθόντος. Αποτελούν, δε, μέρος των εισηγήσεων του πρωτοποριακού επιμορφωτικού προγράμματος που εκπόνησε η ατομική εταιρεία NMOS Νικόλαος Μόσχοβος και το οποίο υλοποιείται μέσω της εκπαιδευτικής πλατφόρμας του Εκπαιδευτικού Κέντρου του «Τυπολόγου», που λειτουργεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση: Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα παρέχονται από τα γραφεία της NMOS Νικόλαος Μόσχοβος, που βρίσκονται στην εξής διεύθυνση: Παυσανία 21, GR-54352, Άνω Τούμπα, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα Τηλέφωνο: Website: Το e-book είναι αφιερωμένο στους πρώην συναδέλφους μου στην εφημερίδα «Απογευματινή» και σε όσους- όσες από αυτούς χάσαμε στην πορεία της ζωής. Καλή Ανάγνωση! Με φιλικούς χαιρετισμούς Νίκος Μόσχοβος Δημοσιογράφος 3

4 ΠΡΟΟΙΜΙΟ «Δεν υπάρχει άλλη περίοδος που η ποιότητα της παιδείας και της επιμόρφωσης των δημοσιογράφων ήταν τόσο αναγκαία και τόσο σημαντική»- Sir David Nicholas, πρώην πρόεδρος της ΙΤΝ. Πριν να αρχίσουμε την περιήγησή μας, στο θαυμαστό κόσμο της δημοσιογραφίας θα θέλαμε καταρχήν να ξεκαθαρίσουμε πως φυσικά κανείς δεν μπορεί να γίνει δημοσιογράφος μέσα σε ένα χρόνο επιμορφωτικών εισηγήσεων. Αυτό θέλει να γράφει κανείς κείμενα- κείμενα- κείμενα, καθώς και να εξασκείται αδιάκοπα. Θα πρέπει να έχει δουλέψει ατελείωτες ώρες στο δρόμο και να έχει ξενυχτήσει, ώστε να ερευνήσει, διασταυρώσει, γράψει, μεταδώσει, καθώς κι αναρτήσει την είδηση! Με το προοίμιο παρουσιάζονται μερικά βασικά πράγματα περί του δημοσιογραφικού επαγγέλματος. Κατά τη διάρκεια όλων των τρίωρων επιμορφωτικών εισηγήσεων θέλω να «διακόπτετε», να ρωτάτε και να εκφέρετε την άποψή σας για θέματα που αφορούν στη δημοσιογραφία. Στόχος είναι να μάθετε, κάποια πράγματα που να σας βοηθήσουν στη ζωή σας, επισημαίνοντας πως ο υποφαινόμενος δεν είναι παντογνώστης. Άλλωστε, δημοσιογράφος που λέει ότι είναι παντογνώστης, απλά δεν είναι δημοσιογράφος. 4

5 ΜΕΡΙΚΑ ΒΑΣΙΚΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ Σήμερα η ζωή μας κυριαρχείται από την εικόνα. Από την παντοδύναμη έλξη της εικόνας δεν μπορεί να «ξεφύγει» και η μετάδοση μίας είδησης στο πλατύ κοινό. Η τηλεόραση επικρατεί στον 21ο αιώνα ως το κυρίαρχο μέσο ενημέρωσης, αφού μαζί με το ραδιόφωνο και το internet αποτελούν τα τρία μέσα μαζικής ενημέρωσης, που πληροφορούν ταχύτατα τους πολίτες για τα τεκταινόμενα. Ο-η σύγχρονος δημοσιογράφος θα πρέπει να ξέρει από αυτά τα νέα μέσα ενημέρωσης και δη τα τηλεοπτικά ή του διαδικτύου, αφού η δουλειά και η αποστολή του ως λειτουργού της ενημέρωσης έχει αλλάξει ριζικά. Μάλιστα, οι σημερινοί εικονολήπτες είναι οι συνοδοιπόροι και οι «σύμμαχοι» του δημοσιογράφου εν ώρα τηλεοπτικού ρεπορτάζ. Στην ουσία, όμως, αυτοί οι ίδιοι εκτελούν ένα άλλο είδος δημοσιογραφίας, αυτής που παράγεται με την εικόνα. Την λεγόμενη τηλεοπτική δημοσιογραφία, την οποία θα πρέπει κάθε άνθρωπος που θέλει να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία. Κατά ένα τρόπο οι εικονολήπτες είναι κι αυτοί δημοσιογράφοι, που «μιλούν» με την εικόνα. Γι αυτό εκεί έξω στο «Βιετνάμ των Δρόμων» παλεύουν» παρέα οι εικονολήπτες και οι δημοσιογράφοι «να «βγάλουν» το ρεπορτάζ, την είδηση, την εκπομπή καθώς και την μετάδοση. Μαζί θα περιηγηθούμε στο «μαγικό» κόσμο της δημοσιογραφίας, ώστε εσείς ως οι συμμετέχοντες συμμετέχουσες να ξέρετε πολλά βασικά «μυστικά» του συγκεκριμένου λειτουργήματος. Έτσι, θα βοηθηθείτε οι ίδιοι και οι μελλοντικοί συνεργάτες σας. Θα πρέπει να ξέρετε μόνο ένα πράγμα, ότι εσείς ως δημοσιογράφοι «χαράζετε» την γραμμή, την οποία ακολουθεί ο εικονολήπτης. Αλλά ως άνθρωποι της ενημέρωσης θα πρέπει πάντοτε να ακούτε και τη γνώμη του εικονολήπτη, γιατί θα έχετε πολλά να μάθετε από αυτόν. Όλοι- ξέρουμε πως κάθε γραπτή ή προφορική ιστορία θα πρέπει να έχει αρχή - μέση και τέλος. Παραδείγματος χάριν, μπορεί ένα μυθιστόρημα να ξεκινά από το πώς ξεκίνησε μια ιστορία και στο τέλος έρχεται η κορύφωση. 5

6 Στον γραπτό ή προφορικό δημοσιογραφικό λόγο δεν ακολουθούμε αυτή τη σειρά, γιατί ο- η ρεπόρτερ θα πρέπει να μεταδώσει αυτό που ενδιαφέρει τον πολύ κόσμο, δηλαδή την είδηση. Έτσι, τον αναγνώστη τηλεθεατή- ακροατή τον ενδιαφέρει να μάθει πρώτα το τι έγινε ( το αποτέλεσμα) σε ένα γεγονός εκδήλωση- δρώμενο συμβάν κι όχι το πώς άρχισε. Το κέντρισμα, λοιπόν, του κοινού με τον δημοσιογραφικό λόγο (στην οποιαδήποτε μορφή του) επιτυγχάνεται μέσω της μεθόδου της «αντεστραμμένης πυραμίδας» με την οποία αρχίζει η ιστορία από την κορύφωση της (δηλαδή, το τέλος). Το σημερινό δημοσιογραφικό μοντέλο της «αντεστραμμένης πυραμίδας» μεταδόθηκε από τους Αγγλοσάξονες (Μεγάλη Βρετανία- ΗΠΑ) σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα έξι βασικά ερωτήματα (Τι; Ποιος, πού, πώς, πότε και γιατί) αποτελούν την «πεμπτουσία» της του δημοσιογραφικού προφορικού- γραπτού λόγου, που βρίσκεται σε πλήρη συστοιχία με την ικανότητα του - της ρεπόρτερ να βρει την είδηση, να την διασταυρώσει και να την μεταδώσει Παραδείγματος χάριν : Δέκα ευρώ το κιλό θα κοστίζει η ντομάτα από τον επόμενο μήνα για τις νοικοκυρές της Θεσσαλονίκης εξαιτίας της ακρίβειας. Ή ένα άλλο παράδειγμα: Είκοσι άτομα τραυματίστηκαν σοβαρά χθες στις δέκα το βράδυ, οπότε υπό καταρρακτώδη βροχή ανατράπηκε πούλμαν του ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης που εκτελούσε το δρομολόγιο προς Αθήνα- λίγο πριν από τα διόδια των Μαλγάρων. Στην πρώτη παράγραφο της κάθε ιστορίας του (ρεπορτάζ το λέμε) δίνει ο δημοσιογράφος την είδηση που ενδιαφέρει τον πολύ κόσμο, απαντώντας από την πρώτη κιόλας πρόταση- παράγραφο στα έξι βασικά θεμελιώδη ερωτήματα: Τι; Ποιος, πού, πώς, πότε και γιατί. Στην πρώτη πρόταση- παράγραφο, καλύπτεται το ερώτημα του «Τι» με τη «ντομάτα». Το «ποιος» απαντάται από τις «νοικοκυρές», ενώ το «πού» αναφέρεται στη Θεσσαλονίκη. Το «πώς» δίδεται με τη ρηματική φράση «Δέκα ευρώ το κιλό θα κοστίζει», ενώ στο «πότε» απαντούν οι λέξεις «τον επόμενο μήνα». Στο «Γιατί» απαντά η φράση «εξαιτίας της ακρίβειας». Στη δεύτερη πρόταση- παράγραφο καλύπτεται το «Τι» με τη λέξη «πούλμαν», το «ποιος» με τα «είκοσι άτομα», το «που» με τα «διόδια των Μαλγάρων», το πότε με τη φράση «χθες το 6

7 βράδυ», το πώς με το «ανατράπηκε» και το γιατί με τη φράση «υπό καταρρακτώδη βροχή». (Σημείωση. Ο συντάκτης αναφέρεται εδώ στις συνθήκες που επικρατούσαν κατά τις ώρες του δυστυχήματος και οι οποίες ενδέχεται να «έπαιξαν» το ρόλο τους στην ανατροπή). Απαντήσεις στα έξι αυτά βασικά ερωτήματα δίνει ο- η δημοσιογράφος, καταγράφοντας τα τεκταινόμενα και ξετυλίγοντας την ιστορία «φροντίζει» κατά το δυνατόν να απαντά πάντοτε σ αυτά. Και δεν ξεχνάει τη ρήση ότι «Το λακωνίζειν, εστί δημοσιογραφείν». Χρησιμοποιεί πάντοτε απλές- κατανοητές (σε νοήματα) λέξεις, «ρωμαλέα» ρήματα και με φειδώ- προσοχή «τοποθετεί» τα προσδιοριστικά επίθετα. Φυσικά, το να πετύχει κάποιος- κάποια να γράψει ένα καλό δημοσιογραφικό κείμενο δεν έρχεται από μια στιγμή στην άλλη. Κι ούτε έρχεται από τη μια ημέρα στην άλλη. Κι ούτε μπορούν να το επιτύχουν οι πάντες, αλλά είναι σημαντικό το να αποκτήσει ο καθένας τη γνώση το πώς επιτυγχάνεται η σύνταξη δημοσιογραφικών κειμένων. Η σύνταξη των δημοσιογραφικών κειμένων όμως- απαιτεί εμπειρία, επιμονή, υπομονή, γνώση και διασταύρωση των στοιχείων μέσω των πηγών, ενώ ο συντάκτης ή και η συντάκτρια θα πρέπει να γράφει συνέχεια- ασταμάτητα για να φθάσει σε ένα επιθυμητό αποτέλεσμα. Σε αυτά τα βασικά έξι ερωτήματα βρίσκεται όλη η πεμπτουσία του δημοσιογραφικού επαγγέλματος. Τα συγκεκριμένα ερωτήματα αφορούν κι εσάς, που παρακολουθείτε τις εισηγήσεις της NMOS και πιθανότατα να «κληθείτε» με την δύναμη της γραφής ή της εικόνας ή του διαδικτύου να τα μεταδώσετε άμεσα, γρήγορα καθώς και κατανοητά προς το ευρύ κοινό. Τα συγκεκριμένα στοιχεία θα πρέπει να τα έχετε πάντα κατά νου, όταν γράφετε ένα ρεπορτάζ, όταν φωτογραφίζετε ένα γεγονός, όταν αναρτάτε κείμενο στο διαδίκτυο, όταν μεταδίδετε μια είδηση μέσω του ραδιοφώνου, όταν «τραβάτε» με την κάμερα όταν είστε στο δρόμο ή στην κάλυψη μιας εκδήλωσης, όταν βρίσκεστε στο στούντιο κι όταν παίρνετε μια συνέντευξη. Το εγχείρημα «αποτύπωσης» της είδησης δεν θα είναι εύκολο μέχρι εσείς να κατανοήσετε το πώς κάνουμε αυτό ανάλογα με 7

8 το είδος μαζικής ενημέρωσης, στο οποίο θα πραγματοποιήσετε την πρακτική εξάσκησή σας. Ακόμα κι δεν ακολουθήσετε το επάγγελμα του δημοσιογράφου αυτή η κατανόηση των έξι ερωτημάτων θα σας βοηθήσει πολύπλευρα να μεταδώσετε απλά κατανοητά προς τους άλλους ότι σας απασχολεί στην επαγγελματική δραστηριότητά σας κι όχι μόνο Γιατί η είδηση δεν είναι ένα κινηματογραφικό έργο, αλλά απεικονίζει ίδια την πραγματικότητα, η οποία θα πρέπει να μεταδίδεται όπως έχει. Ως μελλοντικοί δημοσιογράφοι θα κληθείτε να χρησιμοποιήσετε διάφορες άλλες τεχνικές, που εφάπτονται του δημοσιογραφικού λόγου, όπως είναι ο λογοτεχνικός λόγος, το σενάριο, η ανάλυση δεδομένων και στοιχείων, καθώς και οι κινηματογραφικές- τηλεοπτικές πρακτικές. Χρησιμοποιώντας τις συγκεκριμένες τεχνικές θα πρέπει να μεταδώστε την είδηση ή να πραγματοποιήσετε το ρεπορτάζ. Να λοιπόν- πως μετέδωσε τηλεοπτικά ένας συνάδελφος τη στιγμή κορύφωσης του θανάτου του αείμνηστου υπουργού, Μένιου Κουτσόγιωργα μέσα στην αίθουσα του Ειδικού Δικαστηρίου. «Ήπιε λίγο νερό, αφού ζήτησε συγνώμη από τον πρόεδρο του δικαστηρίου, ακούμπησε λίγο στο τραπέζι του εδωλίου,. κάθισε στην κάμερα και το χρώμα του έγινε αμέσως «μελανί». Ανέπνεε δύσκολα, έμεινε με το κεφάλι γερμένο στον ώμο.». Ο δημοσιογράφος εκφωνούσε τα λόγια, ενώ δίπλα του βρισκόταν ο εικονολήπτης, ο οποίος είχε κατορθώσει να μεταδώσει με ακρίβεια όλη την κορύφωση του δράματος. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 βρισκόμασταν με ένα φίλο εικονολήπτη στις Σέρρες, όπου «γυρίζαμε» ένα ντοκιμαντέρ διανθισμένο με ρεπορτάζ για την κατάσταση των αθλητικών εγκαταστάσεων της πόλης. Βρέθηκα τότε κάτω από τους κερκίδες του Κρατικού Γηπέδου των Σερρών, όπου σε μια γωνία βρισκόταν οι αρσιβαρίστες οι οποίοι έκαναν προπόνηση με βάρη παμπάλαια, που τα άφηναν στο χώμα! Σε μία στιγμή αντιληφθήκαμε μέσα στον «ξέφραγο» χώρο την παρουσία ενός ταλαιπωρημένου σκύλου. Και αμέσως είπα στον εικονολήπτη να το τραβήξει με την κάμερα. Ύστερα, στράφηκα προς την κάμερα κι είπα: «Εδώ βλέπετε την κατάσταση των γυμναστηρίων». Στην οθόνη των κινηματογράφου πολύ αργότερα, έβλεπαν οι θεατές τους 8

9 αρσιβαρίστες να κάνουν προπόνηση στο χώμα κάτω από τις κερκίδες του Εθνικού Γυμναστηρίου και δίπλα τους ακριβώς να περνά το καημένο το σκυλάκι. Η είδηση είχε δοθεί άμεσα- γρήγορα και είχε φθάσει προς το κοινό χάρις στο εύρημα μας. Την αίσθηση της ανακάλυψης των δημοσιογραφικών ευρημάτων θα την αποκτήσετε σιγάσιγά με τα χρόνια. Το παραπάνω παράδειγμα με πόσο απλά πράγματα μπορεί ένας δημοσιογράφος να μεταδώσει την είδηση. Αλλά το να πετύχετε το «απλό» σε κάθε δημιουργική εργασία, είναι το πιο δύσκολο πράγμα και αυτό απαιτεί διαρκή εξάσκηση. Στην απλοποίηση του οποιοδήποτε θέματος, όμως, θα σας βοηθά πάντοτε η απάντηση των έξι βασικών ερωτημάτων. Ο κάθε επαγγελματίας δημοσιογράφος θα πρέπει να «απαντήσει» στα έξι βασικά ερωτήματα με τον γραπτόπροφορικό- τηλεοπτικό ραδιοφωνικό- διαδικτυακό λόγο. Εάν δεν το κάνει αυτός, τότε θα έχει αποτύχει και πολύ απλά σε ένα τόσο ανταγωνιστικό επάγγελμα δεν θα μπορέσει να σταθεί - επιβιώσει Ο δημοσιογράφος θα πρέπει ενίοτε να συγκεντρώνεται περισσότερο στα ανθρώπινα στοιχεία, εφόσον σας βοηθά το ίδιο το γεγονός που καλείστε να καλύψετε. Και σας θυμίζουμε πάλι ότι «Το λακωνίζειν εστί δημοσιογραφείν». Στην περίπτωση, όμως, της τηλεόρασης θα πρέπει να δώσει έμφαση στα τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της εικόνας του συμβάντος, γιατί ειδάλλως ο τηλεθεατής θα «αλλάξει» κανάλι. Ο κάθε δημοσιογράφος θα πρέπει πάντοτε να είναι έτοιμος να κάνει τη δουλειά του υπό διαφορετικές συνθήκες και καλό είναι πάντοτε να φέρει πάντοτε «τα πολεμοφόδια» μαζί του (στυλό, σημειωματάριο, κινητό τηλέφωνο, μικρή φωτογραφική μηχανή, δημοσιογραφικό κασετόφωνο. Τι άλλο θα πρέπει, όμως, να ξέρει ένας δημοσιογράφος στον τομέα της τηλεόρασης, ούτως ώστε να κάνει καλύτερα την δουλειά του: 1.Να ξέρει ποιο είναι το γεγονός 2.Να κάνει γρήγορα την ανάλυση των στοιχείων (και των εικόνων), που θα πρέπει να «τραβηχτούν», καθώς και να μεταδοθούν. 9

10 3.Να ταξινομήσει σωστά αυτά τα στοιχεία ( Σε αυτό βοηθά και το μοντάζ, ώστε να δοθεί η ολοκληρωμένη εικόνα του ρεπορτάζ, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα του τηλεοπτικού χρόνου). 4.Να ξέρει να ιεραρχεί σωστά τα στοιχεία και να τα διαχωρίζει σε υποσύνολα. 5.Να επιλέγει τα ποια σημαντικά στοιχεία από αυτά για να τα προβάλει με την εικόνα, ώστε να απαντήσει στα ερωτήματα του Τι και το Ποιος. 6.Πολλές φορές όταν θα είστε στην κονσόλα μαζί με τον εικονολήπτη θα κληθείτε ξαφνικά να βρείτε το Lead ( τον «οδηγό» της είδησης) και να το υποστηρίξετε με την εικόνα. 7.Να ξέρει αν στιγμιότυπα που «τράβηξε» ο εικονολήπτης του, θα «απαντήσουν» στα έξι βασικά ερωτήματα: Τι; Ποιος, πού, πώς, πότε και γιατί. Παραδείγματος χάριν, ένας δημοσιογράφος θα πρέπει να ξέρει πώς να μεταδώσει μέσω της εικόνας τις συνθήκες ενός δυστυχήματος. Τα συγκεκριμένα στοιχεία, που θα πρέπει να περιλάβει η μετάδοσή του είναι τα εξής: Α) Τα αποτελέσματα του δυστυχήματος Β) Τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη και τις εξελίξεις από τη στιγμή που άρχισε και μέχρι που ολοκληρώθηκε. Γ) Τα αίτια που το προκάλεσαν Δ) Οι ευθύνες των πρωταγωνιστών του. Ε) Παραδοξότητες, που προκύπτουν από τα στοιχεία του γεγονότος Στην εικόνα του Lead (του «οδηγού») της είδησης θα «βάλουμε» πάντα την ουσία της είδησης με ένα στοιχείο εντυπωσιασμού (πχ. Τραγωδία με 35 νεκρούς μαθητές), αλλά ο κανόνας της δημοσιογραφικής δεοντολογίας και της ψυχολογίας λέει πως σε μια τραγωδία αρχίζουμε πάντοτε με μια πιο «ευχάριστη» νότα και σαφώς δεν υπερβάλουμε. 10

11 Οι Αμερικανοί δημοσιογράφοι που κάλυψαν την είδηση της επίθεσης ενός παράφρονα ενόπλου τον Δεκέμβριο του 2012 σε δημοτικό σχολείο του Κονέκτικατ άρχισαν από το γεγονός του κοριτσιού, το οποίο κατάφερε να βγει πρώτο σώο από το χώρο του εκπαιδευτηρίου, όπου έπεφταν οι πυροβολισμοί. Ωστόσο, κάθε τηλεοπτικό κανάλι ιεραρχεί διαφορετικά τις ειδήσεις του. Για παράδειγμα, σε ένα κανάλι μπορεί το δελτίο ειδήσεων να προσφέρει ενημέρωση για νέους, ένα άλλο να είναι περισσότερο πολιτικό (εμβαθύνοντας στα γεγονότα μέσω αναλυτών) ή ένα τρίτο να «κυνηγά» τις λαϊκιστικές ειδήσεις. Τα τρία αυτά είδη «γραμμών» μπορεί να βρει κανείς κάλλιστα και στα μεγαλύτερα τηλεοπτικά κανάλια της Ελλάδας. Ο δημοσιογράφος θα πρέπει να ξέρει καλά το «στυλ» του καναλιού, όπου εργάζεται, ώστε να «ντύσει» το ρεπορτάζ με τις ανάλογες εικόνες και τον αντίστοιχο λόγο, που ταιριάζουν με το ύφος του. Το ζητούμενο, πάντοτε, είναι ένα: Να μπορείτε να «πετύχετε» τη ζητούμενη θεαματικότητα, ώστε το θέμα να προσελκύσει το μάτι του τηλεθεατή, αλλά χωρίς να ξεπερνάτε τα όρια και τη δημοσιογραφική δεοντολογία. Η τηλεόραση για να «κρατήσει» τον τηλεθεατή θα πρέπει να «προσφέρει» εικόνες με «σασπένς», «αγωνία», «δράμα», «γέλιο», «δάκρυ» και «χαρά». Δημοσιογραφικά, η τηλεόραση είναι στις καλύτερες στιγμές της, όταν καλύπτει μεγάλα γεγονότα, τα οποία «εμπεριέχουν» στο στοιχείο της έντασης. Αυτό το στοιχείο είναι το κριτήριο για τη λήψη μίας εικόνας, που θα καλύψει οτιδήποτε τηλεοπτικό θέμα, αλλά ο λόγος θα πρέπει να είναι στιβαρός- προσγειωμένος όχι ανησυχητικός και ακριβής. Για την επίτευξη αυτού του συνδυασμού θα χρειαστείτε να επιστρατεύσετε όλη την μαεστρία, την εξυπνάδα και την εφευρετικότητά σας, ώστε να δείξετε και αναδείξετε (άμεσαγρήγορα χωρίς υπερβολή) το «δυνατό» στοιχείο, Προσοχή, όμως, δεν θα πρέπει να αλλοιώσετε την ουσία της είδησης. Πάντως, σε όλα τα πράγματα να ξέρετε ότι η απλότητα θα είναι το πιο δύσκολο για εσάς. Αλλά, αυτό θα πρέπει να το επιτύχετε. 11

12 Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ Η εικόνα έχει την δυναμική της άμεσης πληροφόρησης. Από πολλούς χαρακτηρίστηκε, μάλιστα, «περισσότερο ισχυρή» από το γραπτό λόγο. Στη δημοσιογραφία με την εικόνα «αξιοποιούνται» δύο βασικές ανάγκες: 1. Η δύναμη του ντοκουμέντου 2. Της σωστής, άμεσης και πιο πιστής ενημέρωσης ακόμη περισσότερο από ό,τι μπορεί να αποδώσει ένα οποιοδήποτε κείμενο, όταν γίνεται με τους κανόνες της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Η εικόνα ως ντοκουμέντο -μέσω του εικονολήπτηυποστηρίζει τη δουλειά του δημοσιογράφου αφού «αποδεικνύει» τη γνησιότητα των στοιχείων. Παράλληλα πείθει τον τηλεθεατή σχετικά με τα τεκταινόμενα. Πολλές φορές η εικόνα καλείται να «υποστηρίξει» την αυθεντικότητα ενός διαλόγου, που έχει ο δημοσιογράφος με διάφορα πρόσωπα. Τότε η εικόνα λύνει στον τηλεθεατή τις απορίες και «εξηγεί» τις τυχόν ασάφειες, που μπορεί να έχει ο ίδιος. Παραδείγματος χάριν, η λήψη μιας εικόνας από τα εκθέματα ενός Πολεμικού Μουσείου μπορεί να έχει τη «δύναμη» ενός ντοκουμέντου. Για να το κάνουμε ποιο σαφές: Όλοι έχουμε δει τις εικόνες στη τηλεόραση από τη δολοφονία του προέδρου των ΗΠΑ, John F. Kennedy. Εκείνες οι εικόνες ήταν ένα ντοκουμέντο, που εμπεριείχε μπόλικο σασπένς. Τέτοιες λήψεις δίνουν απόλυτα την αίσθηση στον δημοσιογράφο ότι πραγματοποιεί εκείνη τη στιγμή το έργο του. Με την εικόνα «πείθεται» ο θεατής για τη δραματικότητα του γεγονότος και μπορεί να «δεχθεί» τα λόγια του δημοσιογράφου, όταν εκφωνεί το ανάλογο «σπικάζ». Οι εικόνες πείθουν τον οποιοδήποτε κάτοικο του πλανήτη ότι «έτσι έχουν τα πράγματα», αλλά και τον αναγκάζουν να προβληματιστεί για τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν, καθώς και να διατυπώσει απορίες σχετικά με τις συνθήκες των τεκταινομένων. Σε αυτές τις περιπτώσεις η εικόνα έχει την «πρώτη θέση» κι ακολουθεί η δημοσιογραφική εξιστόρηση. Αν βρεθείτε σε μία τέτοια στιγμή και με τον εικονολήπτη σας θα πρέπει να 12

13 «τραβήξετε» εικόνες, τότε απλά η συμβουλή είναι μία: Κρατείστε την ηρεμία σας και «τραβήξτε» τάχιστα με την κάμερα γιατί εάν δεν το κάνετε εσείς, θα το επιχειρήσει με επιτυχία κάποιος άλλος συνάδελφός σας. Με τι εικόνες, όμως, θα πρέπει να «ντύσετε» το ρεπορτάζ σας; Η αξιολόγηση των στοιχείων θα σας δείξει το δρόμο μαζί με το ένστικτο. Να, τα παραδείγματα μερικών εικόνων, που «πουλάνε» στην τηλεόραση: Το παιδί και η μάνα που κλαίνε, τα καιγόμενα σπίτια, η απόγνωση των ανθρώπων, η ύψωση του κυπέλλου από έναν αθλητή, η σοβαρή έκφραση ενός επιστήμονα κι άλλες παρόμοιες. Τι θα πρέπει να αποφύγετε, εάν το μπορείτε ανάλογα με την πολιτική των καναλιών, που εργάζεστε-: Να μην «τραβήξετε» ή μην περιγράψετε τις εικόνες ενός νεκρού που «κατεβαίνει» στον τάφο. Να μην προβάλετε ή να γράψετε τα πρόσωπα- ονόματα ανηλίκων ή θυμάτων βιασμών. Να ξέρετε πως η δουλειά που θα κάνετε ως δημοσιογράφοι έχει και ευθύνες προς το κοινό. Το να «πάρετε πλάνα» και να γράψετε για τεμαχισμένα πτώματα μπορούν να εμπεριέχουν τα στοιχεία του εντυπωσιασμού, αλλά αυτό «δημοσιογραφικά» δεν είναι τηλεόραση ή γραπτό ρεπορτάζ! Η χρήση και η αξιοποίηση της εικόνας ως ντοκουμέντο και ως ενημέρωση «ανήκει» στη διακριτική ευχέρεια σας ως δημοσιογράφου, αφού έχετε την τελική ευθύνη για το τι αποτελεί είδηση ή όχι. Η είδηση θα πρέπει να δίνεται από τον- την δημοσιογράφο, «όπως έχει», ακολουθώντας τους κανόνες δεοντολογίας (http://www.esiea.gr/gr/index.html). Ο ρεπόρτερ χρειάζεται να δίνει τον προσήκοντα σεβασμό στις ανθρώπινες αξίες και να μην εκμεταλλεύεται τον ανθρώπινο πόνο. Ο αείμνηστος δημοσιογράφος, Λυκούργος Κομίνης έγραψε κάποτε πως «κανένα ντοκουμέντο δεν επιτρέπεται να παραβιάζει τις ιεραρχημένες ανθρώπινες αξίες». Έτσι, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε τη δύναμη της εικόνας για την ικανοποίηση της νοσηρούς περιέργειας ή σαδομαζοχιστικών ενστίκτων. (Σημείωση: Τα βασικά στοιχεία μιας είδησης είναι η εγγύτητα, η σπουδαιότητα, η επικαιρότητα, το ενδιαφέρον, το συναίσθημα- δράμα και η ψυχαγωγία). 13

14 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ- ΜΕΡΙΚΑ ΒΑΣΙΚΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ Ο δημοσιογράφος, δεν μπορεί να «μαστιγώνει» τις ανθρώπινες υπάρξεις με αντίτιμο μερικά «κέρδη» στην τηλεθέαση, γιατί πρώτον αυτά θα είναι πρόσκαιρα, δεύτερον θα δυσκολευτεί πολύ στο επίπεδο του κύρους, τρίτον θα είναι πιο δύσκολο να βρει ανθρώπους να του μιλήσουν στο επόμενο ρεπορτάζ του. Η ιδιομορφία του επαγγέλματος του δημοσιογράφου παρουσιάζει ορισμένα παράδοξα στον τομέα της τηλεοπτικής κάλυψης των γεγονότων. Στις επιλογές του δημοσιογράφου δεν μπορεί να ενταχθεί εκείνη η εικόνα που έρχεται σε σύγκρουση με το δημόσιο αίσθημα ή που δεν συμβάλλει στη πληροφόρηση, αλλά μονάχα ερεθίζει τα ένστικτα του τηλεθεατή,. Πόσο, όμως, έχει, το δικαίωμα ένας δημοσιογράφος να «αναπλάθει» την εικόνα για τις ανάγκες του ρεπορτάζ; Πόσο, όμως, έχει το δικαίωμα ο ίδιος να αναπλάθει ένα γεγονός ή να τονίζει μόνο ορισμένα σημαντικά στοιχεία του συμβάντος; Εάν η ενέργεια της «ανάπλασης» δεν παραποιεί την πραγματικότητα, τότε η προβολή της εικόνας ενισχύει την άμεση- γρήγορη ενημέρωση του τηλεθεατή. ενώ δεν αποτελεί αντιδεοντολογική ή αντί-δημοσιογραφική πράξη. Παραδειγματικά αναφέρουμε τα εξής: Βρίσκεστε στη συνεδρίαση ενός διοικητικού συμβουλίου μιας επιχείρησης, αρχίζετε να τραβάτε πλάνα κι αρχίζετε να περιγράφετε το τι συμβαίνει. Τραβάτε τον Πρόεδρο του ΔΣ στέκεται όρθιος και να κάθονται τα υπόλοιπα μέλη. Δημοσιογραφικά- τηλεοπτικά αυτό το πλάνο αντικατοπτρίζει μια εικόνα ισοπεδωτική, εκτός εάν το πρόσωπο του ρεπορτάζ είναι ο πρόεδρος του ΔΣ. Κανείς μέσος άνθρωπος δεν μπορεί να διακρίνει μέσα από το συγκεκριμένο πλάνο όλα τα πρόσωπα, που βλέπει ή να καταλάβει το ποιος είναι ποιος. Πέρα από αυτό το πλάνο «εμπεριέχει» άχρηστα αντικείμενα, όπως είναι το τραπέζι και η γύρω- γύρω κουρτίνα, αφού ως περιττά στοιχεία «τραβούν» το μάτι του τηλεθεατή και δεν αφήνουν την ματιά του να «τρέξει» απευθείας στα πρόσωπα, καθώς και να τα περιεργαστεί. 14

15 Τώρα ο εικονολήπτης «τραβά» πλάνα από την ομάδα των παρευρισκομένων και εσείς αναφέρεστε στα συγκεκριμένα άτομα και στις σχέσεις που είχαν ή έχουν με τον Πρόεδρο του ΔΣ. Η κάμερα «εστιάζει», δε, στα πρόσωπά τους. Ο τηλεθεατής μπορεί τώρα να εξετάσει τα πρόσωπα, να τα αναγνωρίσει ή να τα μορφοποιήσει με την δική του αξιοκρατική σειρά. Τα περιττά, όμως, στοιχεία παραμένουν μέσα στο πλάνο, αφού σημαντικό χώρο καταλαμβάνει η κουρτίνα. Παράλληλα, στις λήψεις δεν διακρίνονται ξεκάθαρα οι «ρόλοι» καθενός από τα πρόσωπα του διοικητικού συμβουλίου, που απεικονίζονται. Φυσικά, είναι ένα καλύτερο πλάνο, αλλά δεν αποτελεί το δημοσιογραφικό- τηλεοπτικό πλάνο. Τότε ο εικονολήπτης «τραβά» ένα τρίτο πλάνο, όπου μπροστά από τα υπόλοιπα πρόσωπα «έχει τοποθετηθεί» ο πρόεδρος του ΔΣ. Ο καμεραμάν τραβά το πούρο, που κρατά ο πρόεδρος του ΔΣ, ενώ μιλά κι εσείς περιγράφετε το τι συμβαίνει. Το πλάνο εμπεριέχει όλα τα στοιχεία που θέλετε να μεταδώσετε, γιατί αποτυπώνει σε ένα πλάνο τη δήλωση του προέδρου, την έκφραση του προσώπου του, καθώς και των προσώπων του ακροατηρίου. Από την άλλη πλευρά, ένας δημοσιογράφος μπορεί να βρεθεί μπροστά στο αναπάντεχο! Παραδείγματος χάριν, ένας δημοσιογράφος βρίσκεται κοντά στο σημείο, όπου μαλώνουν δύο ηθοποιοί ανάμεσα σε πολύ κόσμο. Η διαδραματιζόμενη σκηνή αποτελεί μία είδηση, την οποία θα πρέπει να την μεταδώσει ή να την περιγράψει ο κάθε δημοσιογράφος. Το πώς, όμως, θα αξιολογήσετε εσείς ένα αναπάντεχο γεγονός εξαρτάται από την σπιρτάδα, την εξυπνάδα και την ετοιμότητα, που θα δείξετε. Γι αυτό το λόγο το ρητό: «Έσω Έτοιμος» ταιριάζει απόλυτα στο επάγγελμα του δημοσιογράφου. Συνάμα, το αναπάντεχο κρύβει και πολλές «παγίδες», που άπτονται των θεμάτων της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Για παράδειγμα, η δημοσιοποίηση του προσώπου ενός θύματος βιασμού δεν είναι θέμα που εντάσσεται στη διακριτική ευχέρεια του δημοσιογράφου. Γιατί η διαπόμπευση του θύματος με τη δημοσιοποίηση του προσώπου θα το συνοδεύει σε όλη τη ζωή του. 15

16 Η εντιμότητα του δημοσιογράφου επιβάλλει στον ίδιο να μην μεταδώσει ή να μην περιγράψει μία τέτοια εικόνα. Να θυμάστε πάντοτε αυτά τα λόγια: Ο διασυρμός κάθε ανθρώπου αποτελεί ανέντιμη πράξη γι εκείνον που την προκαλεί στο όνομα της ενημέρωσης κι είναι αντίθετη με τη δημοσιογραφική δεοντολογία. Αντίθετα, οι εικόνες- ντοκουμέντα είναι εκείνες που στηρίζουν επιχειρηματολογικά το ρεπορτάζ του δημοσιογράφου. Να ξέρετε, όμως, πάντοτε πως η εικόνα ντοκουμέντο αναπλάθει ένα γεγονός, αλλά αρκεί να μην θίγει άλλες ανθρώπινες αξίες και να συμβάλλει στην ενημέρωση του πολίτη. ΠΕΡΙ ΠΛΑΝΩΝ Στα τηλεοπτικά πλάνα θα πρέπει να προβάλλετε πάντοτε τα «δυνατά» στοιχεία του θέματος. Γι αυτό το λόγο ο «φακός» πρέπει να «εστιάζει» δημοσιογραφικά τα στοιχεία, που επικεντρώνουν το μάτι του τηλεθεατή στην εικόνα. Γι αυτό το λόγο πολλές φορές εστιάζουν οι εικονολήπτες στις πολυπληθείς σημαίες, όταν βρίσκονται σε συγκεντρώσεις των πολιτικών κομμάτων, ενώ εσείς μεταδίδετε την εξής ατάκα: «Είναι μια πολύ μεγάλη συγκέντρωση» Γι αυτό το λόγο, οι εικονολήπτες «κάνουν ζουμ» στο πρόσωπο του ομιλητή ή παίρνουν λίγο πιο μακρινά πλάνα με τις κινήσεις των χεριών του, αλλά αποφεύγουν να επικεντρωθούν στα περιττά στοιχεία, όπως είναι παραδείγματος χάριν το ποτήρι, που βρίσκεται στο βήμα. Η δημοσιογραφική «πλευρά» στην τηλεόραση έχει να κάνει και με τη θέση, που θα τοποθετηθεί η κάμερα για να «τραβήξει» τα πλάνα. Την αίσθηση αυτή θα την αποκτήσετε σιγά- σιγά. Και μία μικρή συμβουλή: Όταν βλέπετε έναν έμπειρο και πολύ μεγαλύτερο σε ηλικία συνάδελφο να στήνει με τον εικονολήπτη του, την κάμερα σε ένα συγκεκριμένο σημείο, τότε τοποθετείστε ακριβώς δίπλα την δική σας μηχανή λήψης. Δεν θα χάσετε, αντίθετα θα κερδίσετε από μία τέτοια κίνηση. Πολλές φορές θα κληθείτε να μεταδώσετε περιγράψετε πλάνα από απλούς και καθημερινούς ανθρώπους, οι οποίοι πολλές φορές δεν ξέρουν να μιλήσουν ή να σταθούν μπροστά στην κάμερα. 16

17 Οι ίδιοι άνθρωποι, όμως, θα σας δώσουν τα καλύτερα και «γεμάτα από αθωότητα» πλάνα. Όταν θα σας μιλάνε και θα «ανοίγουν» την ψυχή τους, τότε θα νιώσετε μία από τις μεγαλύτερες ψυχικές ικανοποιήσεις, που μπορεί να προσφέρει το επάγγελμα του δημοσιογράφου. Φυσικά, μπορεί να υπάρξει το ενδεχόμενο να είναι «στημένοι» ή «σφιγμένοι» οι απλοί άνθρωποι μπροστά στην κάμερα και τότε εσείς μαζί με τον εικονολήπτη θα κληθείτε να τους «καθοδηγήσετε». Να τι λέει ο έμπειρος δημοσιογράφος του μεγάλου Αμερικανικού ειδησεογραφικού τηλεοπτικού σταθμού CNN, Larry King για όλα αυτά: 1. Ο δημοσιογράφος και ο ερωτώμενος θα πρέπει να πραγματοποιούν μόνον ό,τι τους κάνει να νιώθουν άνετα. 2. Άπαντες θα πρέπει να μιλάνε πάντα με τα μάτια προς την Κάμερα και να συζητούν σαν να βρίσκονται στο ραδιόφωνο ή στο σπίτι τους (δηλαδή, σαν πραγματοποιούν μία καλή κουβεντούλα μεταξύ φίλων) 3.Να πείτε στον κάθε απλό συνεντευξιαζόμενο άνθρωπο να μην σκέφτεται αρνητικά όταν προβαίνει σε δηλώσεις, γιατί δεν κάνει τίποτα κακό, αλλά αντίθετα συμβάλλει ο ίδιος στη ενημέρωση των συμπολιτών τους. 4.Πείτε π.χ. στον παππού- Γιάννη και την κυρά- Μαρίκα να μιλήσουν απλά προς την κάμερα, όπως μιλούν καθημερινά οι ίδιοι στους γείτονες τους. Η κάμερα θα πρέπει να απεικονίσει την ειλικρίνεια, τη σωστή συμπεριφορά, το ενδιαφέρον για τα λεγόμενα του προσώπου, που μιλάει και την ελεύθερη έκφραση των προσώπων του ερωτώμενου, καθώς και του δημοσιογράφου. Επιπλέον, θα πρέπει να «απεικονίσει» την «γλώσσα» του σώματος των ανθρώπων, ανάλογα με την περίσταση και να δώσει «ένταση» στο δημοσιογραφικό στοιχείο, Γι αυτό συμβουλέψτε τους ανθρώπους, που θα «στηθούν» μπροστά στην κάμερα για να προβούν σε δηλώσεις, να πάρουν μία φυσική στάση και να μιλήσουν μέσα από την καρδιά τους. Τότε θα έχετε κι εσείς τα πλάνα, που τόσο επιθυμούσατε. 17

18 Ως δημοσιογράφοι θα πρέπει να δείτε πρώτα καλά το περιβάλλον, όπου θα γίνει η τηλεοπτική λήψη, ώστε να «αντλήσετε» επιμέρους στοιχεία, που θα σας βοηθήσουν στη δουλειά σας. ΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΑ ΕΝΤΥΠΑ Ο δημοσιογράφος διεθνών ειδήσεων θα πρέπει να ξέρει να δουλεύει με τα κυριότερα έντυπα ( τουλάχιστον στην Αγγλόφωνη μορφή τους). Άλλωστε και στην Ελλάδα εκδίδονται αγγλόφωνες εφημερίδες οι: «Athens News» (Κάθε Παρασκευή), «Athens Voice» και «The International Herald Tribune» (Καθημερινό ένθετο της εφημερίδας «Καθημερινή»). Στην Κύπρο εκδίδονται τουλάχιστον δύο Αγγλόφωνες εφημερίδες η «Cyprus Mail» που κυκλοφορεί καθημερινώς, εκτός Δευτέρας και η «Cyprus Weekly», η οποία κυκλοφορεί κάθε Παρασκευή. Ο δημοσιογράφος διεθνών ειδήσεων θα πρέπει να εξοικειωθεί με κείμενα, που προέρχονται από τις αγγλόφωνες εφημερίδες και περιοδικά, όπως είναι τα εξής: «The Times», «The Sunday Times», «The Wall Street Journal», «The International Herald Tribune» και «The Guardian Weekly». Θα πρέπει, δε, να ξέρει τη γραμματική και τη σύνταξη της γλώσσας τουλάχιστον σε ένα μέσο επίπεδο, καθώς και σε εντατικό ρυθμό, που να περιλαμβάνει προθέσεις και τα phrasal verbs, πλάγιο λόγο, σημεία στίξεως, καθώς και τη σύνταξη παραγράφων. Χαρακτηριστικό είναι ότι σήμερα «κυκλοφορούν» περισσότερες από 180 αγγλόφωνες εφημερίδες σε όλο τον κόσμο. Μία από σημαντικότερες οικονομικές και πολιτικές εφημερίδες είναι οι «Financial Times», για την οποία θεωρούμε πως έχει μία πληρότητα στις απόψεις της. Η ίδια εφημερίδα διαθέτει μία υπηρεσία ενημέρωσης μέσω για θέματα που ενδιαφέρουν τον δημοσιογράφο διεθνών ειδήσεων (π.χ. Telecommunications, internet & e-commerce κ.α.). 18

19 Μία άλλη Βρετανική εφημερίδα είναι η «The Guardian», που είναι πιο ισορροπημένη στη θεματολογία της, αλλά που έχει καταφέρει να κάνει μια πραγματική επανάσταση στη διαδικτυακή μορφή της, χρησιμοποιώντας διαγράμματα, απεικονίσεις, δημοσίευση ειδήσεων με πηγές από τις σελίδες των ηλεκτρονικών μέσων κοινωνικής δικτύωσης ( twitter, Facebook, κλπ ). Ως εφημερίδα-προπύργιο του οικονομικού φιλελευθερισμού και της λεγόμενης νέας τάξης πραγμάτων θεωρείται η «The Wall street Journal», που έχει φανατικούς φίλους αλλά και εχθρούς. Στον κόσμο, όμως, κυκλοφορούν και σπουδαία αγγλόφωνα επιστημονικά - εμπορικά περιοδικά, μεταξύ των οποίων είναι τα: «Nature», «PLOSone», «The Economist», «Computerworld», «Journal of Organizational Analysis», «Journal of Learning Disabilities», «National Geographic», «R&D» κι άλλα. Το επιστημονικό ρεπορτάζ είναι ιδιαίτερα διαδομένο στον αγγλόφωνο τύπο οποιασδήποτε μορφής κι έχει αποκτήσει ένα μεγάλο μέρος του αναγνωστικού κοινού. Πρωτοπόρα, ωστόσο, βρετανική εφημερίδα στο διαδίκτυο ήταν η «Telegraph». Αξίζει να σημειώσουμε πως σήμερα η διαφημιστική δαπάνη για τις ηλεκτρονικές εκδόσεις των βρετανικών εφημερίδων έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια κατά μέσον όρο γύρω στο 30%, ενώ σε ορισμένους τομείς η αύξηση αυτή ανέρχεται ακόμη και στο 60%!: Αρχικά, πολλές βρετανικές εφημερίδες παρείχαν δωρεάν τις υπηρεσίες τους στο Διαδίκτυο. Εντούτοις, η εφημερίδα «Financial Times», αλλά κι άλλες έχουν εφαρμόσει ήδη το σύστημα πληρωμής, με αποτέλεσμα να αποκτήσουν συνδρομητική βάση τουλάχιστον συνδρομητών. Άλλες βρετανικές εφημερίδες, οι οποίες προσφέρουν υπηρεσίες επί πληρωμή για ορισμένες ενότητες των ιστοσελίδων τους στο Διαδίκτυο. Ήτοι, η εφημερίδα «Independent» για ορισμένα άρθρα, η «Telegraph» και οι «The Times» για τα σταυρόλεξα για τις ρουμπρίκες ποδοσφαίρου. H «Guardian» έχει ορίσει τη μηνιαία συνδρομή στην ηλεκτρονική έκδοση στις 10 αγγλικές στερλίνες και ο «Observer» στις 5 στερλίνες. 19

20 Τη μεγαλύτερη αναγνωσιμότητα όπως αναφέραμε - έχει πάντως η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας «Guardian» με «πιστούς» τον μήνα. Γενικά, οι λεγόμενες αγγλόφωνες εφημερίδες έχουν μια μακρά ιστορική παράδοση, αφού πολλές από αυτές χρονολογούνται από τον 16ο - 17ο αιώνα. Οι πρώτες Ευρωπαϊκές εφημερίδες εκδόθηκαν από τυπογράφους στο Στρασβούργο (1609) και στην Αμβέρσα ( 1605). Η πρώτη «αληθινή» εφημερίδα στην Αγγλία ήταν η «The London Gazette» (1666). Το πρώτο περιοδικό εκδόθηκε πάλι στην Αγγλία στο Λονδίνο και ονομαζόταν «The Gentleman's Magazine», ενώ οι «Times» του Λονδίνου έστησαν το πρώτο ατμοκίνητο πιεστήριο. Η πρώτη εφημερίδα μικρού σχήματος ήταν η «DAILY MIRROR» του Λονδίνου. Η πρώτη επιτυχημένη Αγγλική εφημερίδα ήταν η «Daily Courant», που εμφανίστηκε για πρώτη φορά το Η αντίστοιχη πρώτη Αμερικανική ήταν η εφημερίδα «The Boston News-Letter», η οποία επιβίωσε για 72 χρόνια! Άλλωστε, μόλις το 1801 λειτουργούσαν ήδη 200 εφημερίδες στις ΗΠΑ επί της προεδρίας Τζέφερσον! Στις ΗΠΑ κυκλοφόρησε και η πρώτη «φθηνή» εφημερίδα, η οποία έφερε τον τίτλο «The New York Sun». Γι' αυτό το λόγο, οι εφημερίδες στις ΗΠΑ έχουν αποκτήσει μεγάλη κυκλοφορία. Παραδείγματος χάριν, η εφημερίδα «The New York Times» (έτος ίδρυσης 1851) είχε κυκλοφορία 1,2 εκατομμυρίων φύλλων το 1993 και η εφημερίδα «Τhe Wall Street Journal» διέθετε 1,9 εκατομμύρια φύλλα! Χαρακτηριστικό είναι ότι η κυκλοφορία των Αμερικανικών εφημερίδων παραμένει σταθερή από το 2000, με την εφημερίδα «The New York Times» - μάλιστα- να την αυξάνει. Τα έσοδα από τις διαφημίσεις αυξάνονται, αν και σε μικρότερο ποσοστό από το 2004, ενώ οι μεγάλοι εκδότες κι αντίστοιχοι όμιλοι ψυχαγωγίας- ενημέρωσης εξακολουθούν να εμφανίζουν κέρδη. 20

21 ΠΟΙΟΙ ΥΠΗΡΞΑΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ Σπουδαίοι δημοσιογράφοι ήταν οι: Karl Marx, Friedrich Engels, Lenin, Georges Clemenceau, Émile Zola, Jean- Paul Marat, και Theodor Herzl. O Sir Winston Leonard Spencer-Churchill, καθώς και οι John και Robert Kennedy υπήρξαν ανταποκριτές. Τα αμερικανικά και τα αγγλικά έντυπα παρουσιάζουν τώρα περισσότερο αναλύσεις και ρεπορτάζ «stories» σε συνέχειες, ώστε να «ξεψαχνίσουν» καλύτερα ένα θέμα. Οι «stories» και το internet αποτελούν και το αύριο της δημοσιογραφίας, που δεν έχει ανατείλει ακόμα στην Ελλάδα. ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΚΟΙ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΤΕΣ Μια ιδιαίτερη πτυχή του δημοσιογραφικού επαγγέλματος είναι οι πολεμικοί ανταποκριτές, οι οποίοι θεωρούνται ως οι κορυφαίοι ανάμεσα στους συναδέλφους τους. Μάλιστα, πολλοί ρεπόρτερ Διεθνών Ειδήσεων ειδικεύονται στην ανταπόκριση των πολεμικών γεγονότων ή κρίσιμων καταστάσεων, που γεννιούνται συνήθως από ένα φυσικό φαινόμενο (σεισμοί, ηφαίστεια, πλημμύρες, κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες και πυρκαγιές). Σημειωτέον ότι μερικές από τις κρίσιμες καταστάσεις μπορούν να προέλθουν και από τον ανθρώπινο παράγοντα (διαστημικά ατυχήματα, πυρηνικά ή χημικά ατυχήματα). Κρίσιμες καταστάσεις προκαλούνται και από το φαινόμενο της τρομοκρατίας ( Η επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στους Δίδυμους Πύργους, οι εκρήξεις στο Μετρό του Λονδίνου, η δηλητηρίαση με αέριο «Sarin» στο Μετρό του Τόκιο και η ομηρεία από Τσετσένους αντάρτες σε Ρωσικό Θέατρο και Σχολείο). Μερικές άλλες κρίσιμες καταστάσεις γεννιούνται λόγω αντιμαχόμενων πολιτικών παρατάξεων ή θρησκευτικών ρευμάτων, επαναστάσεων, στρατιωτικών επεμβάσεων ή πολεμικών επεισοδίων μεταξύ χωρών ή εξαιτίας εμφύλιων σπαραγμών. Οι ρεπόρτερ αυτοί διεθνών ειδήσεων ονομάζονται πολεμικοί ανταποκριτές και διαθέτουν ειδικές γνώσεις, καθώς και τα ψυχικά προσόντα, που τους είναι απαραίτητα για να διεκπεραιώσουν τη δουλειά τους, αλλά και να επιζήσουν. 21

22 Κατά τη διάρκεια της τελευταίας 60ετίας έδρασαν πολλοί Έλληνες πολεμικοί ανταποκριτές, οι οποίοι δούλεψαν στον Ισπανικό εμφύλιο πόλεμο του 1936, στο έπος της Αλβανίας (1940), στον Ελληνικό εμφύλιο πόλεμο (περίοδος 1944 και ), στον πόλεμο της Κορέας, στον πόλεμο του Κόλπου (2001), στην πολεμική διαμάχη της Γιουγκοσλαβίας ( ), στις δύο επιθέσεις στο Ιράκ και στην 11η Σεπτεμβρίου της Νέας Υόρκης. Μεταξύ άλλων πολεμικοί ανταποκριτές υπήρξαν οι Νίκος Καζαντζάκης, Σπύρος Μελάς, Σόλων Γρηγοριάδης, Παύλος Παλαιολόγος, Παντελής Καψής και Γιώργος Καράγιωργας. Την παράδοση αυτή συνεχίζουν τώρα οι Αργύρης Ντινόπουλος, Σωτήρης Δανέζης, Στέλιος Κούλογλου, Νίκος Βαφειάδης, Γιώργος Αυγερόπουλος, Μαρία Καρχιλάκη και Ευτυχία Πενταράκη. Πολεμικοί ανταποκριτές υπήρξαν και επιφανείς προσωπικότητες σαν τους Ουίνστον Τσόρτσιλ, Ρόμπερτ και Τζον Κέννεντι, Λίντελ Χάρτ, Έριχ Μαρία Ρέμαρκ και Ρεϊμόν Καρτιέ. ΜΙΑ ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ: Ο πολεμικός ανταποκριτής θα πρέπει να είναι αμερόληπτος, να αποφεύγει την οποιαδήποτε προπαγάνδα, να μην υπόκειται σε «πειρασμούς» και στις «παγίδες», που θα του βάλουν τα διάφορα κέντρα προπαγάνδας. Θα αντιμετωπίσει, δε, ενίοτε πολλούς περιορισμούς από ολοκληρωτικά καθεστώτα ή στρατιωτικούς θεσμούς, που επιλέγουν να δίνουν πληροφόρηση με το «σταγονόμετρο» ή πολλές φορές να παραπληροφορούν. Τέτοιες μεθόδους αντιμετώπισαν οι πολεμικοί ανταποκριτές, οι οποίοι εργάστηκαν στους πολέμους του Κόλπου, του Αφγανιστάν ή της Βοσνίας. Σημειωτέον ότι ο πολεμικός ανταποκριτής έχει πάντοτε μαζί τη λεγόμενη «Κάρτα Βοήθειας», η οποία δύναται να τον βοηθήσει σε δύσκολες στιγμές. Η κάρτα αυτή έχει επάνω τα τηλέφωνα της Διεθνούς Αμνηστίας, της Διεθνούς Ενώσεως Δημοσιογράφων και του διεθνούς Οργανισμού Ανθρώπινων Δικαιωμάτων «Άρθρο 19». 22

23 (Πρόκειται για το λεγόμενο 19ο άρθρο της Παγκόσμιας Διακήρυξης Ανθρώπινων Δικαιωμάτων). Πιο συγκεκριμένα, το Άρθρο 19 αναφέρει τα εξής: «Καθένας έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης, που σημαίνει το δικαίωμα να μην υφίσταται δυσμενείς συνέπειες για τις γνώμες του, και το δικαίωμα να αναζητεί, να παίρνει και να διαδίδει πληροφορίες και ιδέες, με οποιοδήποτε μέσο έκφρασης, και από όλο τον κόσμο». Οι περισσότεροι πολίτες αγνοούν το γεγονός ότι η δημοσιοποίηση μιας είδησης είναι αναφαίρετο δικαίωμά τους, αν και αναφέρεται ρητά στο άρθρο 19 της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. ΜΕΡΙΚΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΤΗ Κανένα ρεπορτάζ, όσο και δυνατό κι εάν είναι, δεν αξίζει ένας πολεμικός ανταποκριτής, να το πληρώσει με τη ζωή του. Πάντοτε, ένας άνθρωπος έχει περισσότερη σημασία από το ρεπορτάζ. Ο πολεμικός ανταποκριτής απομακρύνεται αμέσως- όταν αντιμετωπίζει μία σαφή απειλή κατά της ζωής του. Προσέχει, δε, όταν συγκεντρώνει ειδήσεις από τις αντιμαχόμενες πλευρές. Θα πρέπει να ξέρει ότι είναι επικίνδυνο να διασχίζει την επικίνδυνη ζώνη και να αποφεύγει την προκατάληψη για οποιαδήποτε πλευρά. Θυμάται, πάντοτε ότι είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος κι όχι μαχητής σε εμπόλεμη κατάσταση. Δεν κρατά ποτέ δημοσίως σημειώσεις και δεν βγάζει ποτέ μικρόφωνο ή σημειωματάριο, χωρίς να του έχει δοθεί προηγούμενη άδεια. Μαθαίνει να «αντλεί» την είδηση κατά τη διάρκεια της συζήτησης με τους ανθρώπους. Με τη συζήτηση κατορθώνει ο πολεμικός ανταποκριτής να κρατήσει κάποια στοιχεία στο μυαλό του ακόμα κι εάν ο συνομιλητής του δεν δεχθεί να δώσει συνέντευξη. Υπόψη ότι ποτέ ο ίδιος δεν δείχνει ποτέ ενδιαφέρον για στρατιωτικό εξοπλισμό και δεν σχεδιάζει ποτέ χάρτες στρατιωτικών εγκαταστάσεων ή θέσεων στρατιωτών σε σημειωματάρια. 23

24 Κρατά, μάλιστα, πάντοτε τις λεπτομέρειες στο μυαλό του.θα πρέπει να ξέρει πως τα ρεπορτάζ που γίνονται σε απομακρυσμένες τοποθεσίες και πραγματοποιούνται πολύ μακριά από τις κατά τόπους Αρχές, καθώς και τα νοσοκομεία. Αυτά τα ρεπορτάζ μπορεί να ελλοχεύουν επιπρόσθετους κινδύνους. Θυμάται πάντοτε πως μία ανεύθυνη ή κακώς υπολογισμένη ενέργεια μπορεί να βάλει σε κίνδυνο τον ίδιο, αλλά να επιφέρει και επιπτώσεις στους συναδέλφους του. φυσικά δεν θυμώνει ποτέ, όσο δύσκολο αν φαίνεται αυτό σε μια ακραία κατάσταση. ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΕΜΙΚΩΝ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΤΩΝ Ποια, άραγε, είναι τα μικρά «μυστικά» που θα πρέπει να ξέρει κάθε δημοσιογράφος, ο οποίος πηγαίνει σε μια χώρα, όπου επικρατεί μια έκρυθμη ή πολεμική κατάσταση; Σε αυτήν την ενότητα τα παρουσιάζουμε συνοπτικά και ας μην χρειαστεί ποτέ να τα χρησιμοποιήσετε. Γνωστοποιώντας, μάλιστα, ότι ουδέποτε δεν υπήρξαμε πολεμικοί ανταποκριτές, ενώ σας παρακινούμε να συμβουλευτείτε και συναδέλφους, που έχουν πραγματοποιήσει παρόμοιες αποστολές. Ο πολεμικός ανταποκριτής μαθαίνει όσα περισσότερα μπορεί για τη χώρα ή την περιοχή, στην οποία πρόκειται να ταξιδέψει ( πρόσφατη ιστορία, σημαντικούς ανθρώπους, άτομα που συσχετίζονται με το ρεπορτάζ). Ανακαλύπτει ή μαθαίνει προτού ακόμη αφιχθεί - ποιος μισεί ποιον και γιατί. Δεν εμπιστεύεται ποτέ τα όσα έχει διαβάσει για τον τόπο προορισμού σε άλλα έντυπα, έστω κι αν αυτά είναι έγκυρα. Μπορεί αυτά τα δημοσιεύματα να κάνουν τα πράγματα χειρότερα. Ο ίδιος ή και η ίδια δεν παίρνει τίποτα ως δεδομένο. Σε μια τέτοια κατάσταση θα πρέπει να θεωρεί ότι ήταν χθες κοινός νους δεν αποτελεί πλέον σήμερα στο μέρος, όπου βρίσκεται. Είναι λίγο δύσκολο να γραφτεί ή να περιγραφεί με λόγια, αλλά σε μια τέτοια κατάσταση προσπαθεί ο πολεμικός ανταποκριτής να βρει την είδηση. Ο πολεμικός ανταποκριτής ανακαλύπτει πριν ακόμα ταξιδέψει στην περιοχή- όλους τους εν ισχύ νόμους, που περιορίζουν την ελευθερία κινήσεων ή το δικαίωμα να παίρνει συνεντεύξεις- φωτογραφίες, καθώς και να «τραβά» ταινίες. 24

25 Μαθαίνει τη γλώσσα της χώρας, όπου πηγαίνει, σε βαθμό που μπορεί να δώσει τα στοιχεία του και να συνομιλεί με τους κατοίκους. Και μία «χρυσή» συμβουλή: Χρόνος και χρήμα, που διατίθενται για την εκμάθηση της γλώσσας αυτής, δεν πάνε ποτέ χαμένα. Αν ο πολεμικός ανταποκριτής αντιμετωπίζει έλλειψη χρόνου ή χρήματος, μπορεί να καταφύγει σε θαυμάσια βιβλία φράσεων ή σε ηχογραφημένα- βιντεοσκοπημένα μαθήματα, τα οποία θα τον βοηθήσουν να μάθει τουλάχιστον τις βασικές λέξεις- φράσεις που χρειάζεται. Πάντως, θα πρέπει να είναι σίγουρος πως μπορεί να πει ευκρινώς πως είναι δημοσιογράφος, να ζητήσει βοήθειαιατρική περίθαλψη ή τον κατάλληλο άνθρωπο, καθώς και να δύναται προσωπικά να τηλεφωνήσει. Έγκυρες πληροφορίες για δημοσιογράφους, που εργάζονται σε κάθε περιοχή του κόσμου παρέρχονταν με ετήσια συνδρομή από το «NEWS VISION» στο Λονδίνο και το οποίο απευθύνονταν σε μεγάλους οργανισμούς. Ο πολεμικός ανταποκριτής μπορεί να ζητήσει τα σχετικά αντίγραφα από τον εργοδότη του, ο οποίος θα πρέπει να του τα δώσει. Ελεύθεροι ρεπόρτερ μπορούν ν' απευθύνονται στη διεύθυνση: NEWS VISION, THE VALE, LONDON W3 7QS, TEL/ Ο πολεμικός ανταποκριτής πληροφορείται τις λεπτομέρειες κάθε προγραμματισμένου γεγονότος που προτίθεται να καλύψει, ώστε να επιβεβαιώσει τον χρόνο, τον τόπο, τις διαδρομές και τους τόπους πρόσβασης. Ελέγχει μαζί με τους διοργανωτές το τι είδους διευθετήσεις δύναται να γίνουν για τον Τύπο. Ωστόσο, αυτές οι διευθετήσεις μπορεί και να μην υπάρχουν, για τον λόγο ότι μπορεί να υφίσταται μια ακραία κατάσταση στην περιοχή. Ο πολεμικός ανταποκριτής ελέγχει, αν έχει μία ασφάλεια, που θα του παράσχει πρόσφορη κάλυψη σε περίπτωση, που τραυματισθεί (στον ίδιο) ή σκοτωθεί (στην οικογένεια ή σε συγγενείς πρώτου βαθμού). Παίρνει, δε, μία επιστολή από τον εκδότη - ιδιοκτήτη του μέσου μαζικής ενημέρωσης, όπου εργάζεται και με την οποία αποδεικνύει την ταυτότητά του ως δημοσιογράφου σε ιδιαίτερα λεπτές καταστάσεις. 25

26 Αφήνει, μάλιστα, στο σπίτι του όλα τα έγγραφα ή αποκόμματα, που πιθανόν να θεωρηθούν επικριτικά για την πολιτική, τη θρησκεία κι άλλα θέματα στην περιοχή ευθύνης του. Εκπαιδεύεται και στις βασικές πρώτες βοήθειες, πριν φύγει για τη δημοσιογραφική αποστολή. Παράλληλα, ενημερώνει το γραφείο του μέσου μαζικής ενημέρωσης ή και τον εκδότη του για το που βρίσκεται ανά πάσα στιγμή, το που κατευθύνεται και το πότε υπολογίζει να επιστρέψει. Κάνει το ίδιο και στον τόπο, που βρίσκεται, με άτομα, τα οποία γνωρίζει κι εμπιστεύεται. Προσπαθεί, ακόμη να μάθει από τις αρχές- αν είναι εφικτό- ή ελέγχει το πότε και που αναμένονται ταραχές. Ελέγχει, με κατοίκους που διαθέτουν πείρα - ικανότητα διάγνωσης της κοινής διάθεσης των πολιτών και επισημαίνει τις πιθανές δυσκολίες. Κρατά το κεφάλι του χαμηλωμένο, όταν αρχίζουν να πέφτουν σφαίρες. Μένει κοντά σε τοίχο ή ξαπλώνει μπρούμυτα. Δεν σηκώνει το κεφάλι, παρά μόνο όταν είναι ασφαλής. Όταν βρεθεί αντιμέτωπος μ' έναν ένοπλο, που του δίνει σαφείς εντολές για απομάκρυνση, τότε ο πολεμικός ανταποκριτής κάνει ότι του λέει ο ένοπλος και δεν αντιδικεί μαζί του. Σε κάθε περίπτωση ο πολεμικός ανταποκριτής είναι: Ευγενικός Φέρεται με σεβασμό στους ανθρώπους, γιατί αυτό είναι το μόνο μέσο για να βγει ασφαλής από μία δύσκολη κατάσταση. Εάν του αφαιρεθεί οποιοδήποτε αντικείμενο, τότε προσπαθεί να πάρει γραπτή απόδειξη. Η δυσχέρεια μπορεί να ξεπεραστεί πιθανότατα, αν απευθυνθεί σε κάποιο ανώτερο αξιωματούχο. Ισοσταθμίζει, παράλληλα, τους κινδύνους πριν ριχθεί στο «μάτι του κυκλώνα», ενώ μυρίζεται την επικείμενη ταραχή. Συχνά μπορεί κάλλιστα να καλύψει θαυμάσια εξ αποστάσεως ένα γεγονός. Μ' αυτόν τον τρόπο ο πολεμικός ανταποκριτής μπορεί να έχει ένα ενδιαφέρον ρεπορτάζ, πριν του πουν να φύγει από εκεί. (Αυτό είναι και ένα «μικρό μυστικό της δουλειάς»). Έχει πάντα μαζί του τα πλήρη έγγραφα αναγνωρίσεως ταυτότητας, 26

27 Μέσα σ αυτά συμπεριλαμβάνεται και μία Διεθνή Ταυτότητα Τύπου (δηλαδή της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων ή της Αντίστοιχης Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων) με μη λήξασα ημερομηνία. Αν δεν είναι απαραίτητο, δεν κρατά επάνω του άδειες που εκδόθηκαν από οργανώσεις αναμεμιγμένες σε οποιαδήποτε διαμάχη, γιατί πιθανόν να παρερμηνευθούν. Έχει μαζί του άφθονα μετρητά, γιατί αυτά μπορούν να κάνουν θαύματα. Ντύνεται κατάλληλα. Συχνά θέλει να αναμιχθεί και να χαθεί μέσα στο πλήθος, αλλά μερικές φορές προτιμά να «φαίνεται», γιατί αυτό είναι ασφαλέστερο. Δεν κρατά ποτέ πιστόλι ή άλλο όπλο. Δεν φορά ποτέ ένδυμα χρώματος πράσινο λαδί ή οτιδήποτε που μπορεί να τον κάνει να μοιάζει σαν στρατιώτης. Δεν κουβαλά ποτέ πράγματα, τα οποία μπορούν να τον καταστήσουν ύποπτο για κατασκοπεία ή δεν μεταφέρει συσκευές με κεραία. Είναι προσεκτικός με οποιοδήποτε αντικείμενο μοιάζει με όπλο. Δεν κρατά ποτέ στρατιωτικά έγγραφα, ενδύματα ή εξοπλισμό σαν αναμνηστικά. Δεν μεταμφιέζεται ποτέ, γιατί κάτι τέτοιο δημιουργεί υποψίες - κινδύνους για άλλους επαγγελματίες συναδέλφους του. Έχει μαζί του ένα ραδιόφωνο βραχέων κυμάτων, ώστε να ενημερώνεται για τις διεθνείς εξελίξεις από τους διεθνείς ραδιοσταθμούς. Έχει μαζί του μία λευκή σημαία. Μειώνει τον εξοπλισμό του στο ελάχιστο. Άλογη χρήση μπορεί να καταλήξει στην κατάσχεση - απώλεια φιλμ, κασετών ή άλλων πραγμάτων. Έχει πάντα μαζί του ένα βαλιτσάκι πρώτων βοηθειών. Ταξιδεύει πάντα με φίλους. Οδοφράγματα κι ένοπλες περιπολίες μπορούν να ξεφυτρώσουν από παντού. Δεν στηρίζεται στους ντόπιους οδηγούς, οι οποίοι ίσως να πανικοβληθούν στην πρώτη ένδειξη αναταραχής. Ταξιδεύει με ομάδες άλλων δημοσιογράφων, όπου αυτό είναι δυνατόν. Χρησιμοποιεί δύο αυτοκίνητα, για την περίπτωση που το ένα υποστεί βλάβη. Αν είναι δυνατόν, ταξιδεύει με δημοσιογράφους, οι οποίοι ξέρουν την περιοχή. Διαλέγει με προσοχή το αυτοκίνητό του. 27

28 Κάνει έλεγχο στη μηχανή και στα λάστιχα. Παίρνει κάποιον μαζί στο αυτοκίνητό του, μόνον σε έσχατη περίπτωση ανάγκης. Βεβαιώνεται πως δεν έχουν τοποθετηθεί όπλα στο αυτοκίνητό του, όπου αναρτά εμφανώς το σήμα «Τύπος» στην τοπική γλώσσα. Έχει μαζί του διάφορους ενημερωμένους χάρτες και σχεδιαγράμματα πόλεων. Ρωτά εάν υπάρχουν νάρκες και προσέχει ιδιαιτέρως σε ασταθείς περιοχές. Δίνει προσοχή στα συνθήματα στους τοίχους, που υποδεικνύουν την πολιτική κατάσταση της περιοχής. Όταν οδηγεί, αποφεύγει τις επικίνδυνες κινήσεις και δεν χρησιμοποιεί ποτέ αυτοκίνητα της αστυνομίας ή του στρατού. Αποφεύγει να ταξιδεύει με τζιπ ή στρατιωτικά οχήματα. Δεν πλένει το αυτοκίνητό του, γιατί έτσι εντοπίζεται ευκολότερα μία πιθανή δολιοφθορά. Δεν φορά ποτέ ζώνη ασφαλείας, γιατί μπορεί να χρειαστεί να πηδήξει ταχύτατα από το αυτοκίνητο για ν' αποφύγει μία σφαίρα. Δεν κάθεται ποτέ στο κάθισμα ενός αυτοκινήτου με δύο πόρτες. Δεν αφήνει αφύλαχτο το σταθμευμένο όχημά του, γιατί το εκθέτει σε κίνδυνο κλοπής ή καταστροφής. Σταθμεύει, δε, μακριά από κάθε κίνδυνο αναταραχής, απαγωγής και πυρπόλησης. Συμβουλεύεται σχετικά τους ντόπιους κατοίκους ή τις αρχές σε τέτοιες περιπτώσεις. Είναι προσεκτικός, όταν βλέπει άδειους δρόμους. Σε ενδεχόμενο μπλόκο στο δρόμο, δεν χρησιμοποιεί τα χέρια του παρά μόνο για να δώσει τα έγγραφα αναγνωρίσεως της ταυτότητός του. Ακουμπά, μάλιστα, τα χέρια του στο καπό και δεν κάνει απότομες κινήσεις για να ψάξει τις τσέπες ή τις αποσκευές για την ταυτότητά του. Δίνει όσο το δυνατόν λιγότερα πράγματα για έλεγχο από τις αρχές, αφού ξέρει πως όσα λιγότερα τους δώσει τόσο λιγότερο ενδιαφέρων γίνεται γι' αυτές κι εξοικονομά πολύτιμο χρόνο. Ο πολεμικός ανταποκριτής όταν διανύει μεγάλες αποστάσεις ή διασχίζει αραιοκατοικημένες περιοχές διαθέτει αρκετά εφόδια νερού, τροφής και καυσίμων. 28

29 ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΙ INTERNET ΠΡΟΟΙΜΙΟ Οι περισσότεροι δημοσιογράφοι χρησιμοποιούν σήμερα το Διαδίκτυο, ώστε να διασταυρώσουν τις πηγές τους. Το διαδίκτυο τους προσφέρει την δυνατότητα να εργάζονται και σε ώρες κατά τις οποίες θα ήταν αδύνατο υπό άλλες συνθήκες να αναζητήσουν πηγές. Τι λένε τα στατιστικά στοιχεία: ] Πολλοί ρεπόρτερ «σερφάρουν» στο Internet για να αναζητήσουν πρώτη ύλη και βρουν νέες ιδέες. Το 1998 μόλις το 9% των δημοσιογράφων είχε δηλώσει τότε ότι χρησιμοποιεί το Internet σαν βασική πηγή ιδεών. Το ποσοστό θεωρήθηκε τότε ως ιδιαίτερα σημαντικό, αφού ήταν το ίδιο με το ποσοστό των ρεπόρτερ που είχαν απαντήσει ότι αντλούν πρώτη ύλη από τα παραδοσιακά Μέσα (πρακτορεία ειδήσεων, γραφεία τύπου, κτλ). Σήμερα, η πλειοψηφία των δημοσιογράφων χρησιμοποιούν τις μηχανές αναζήτησης και τον παγκόσμιο ιστό για να κάνουν τη δουλειά τους. Το 20% των εφημερίδων που λειτουργούσαν και website απάντησαν ότι το 50% του περιεχομένου της ιστοσελίδας αποτελείται από πρωτογενές υλικό! Οι περισσότεροι δημοσιογράφοι εισέρχονται σήμερα, καθημερινά, στο Internet προς αναζήτηση πληροφοριών ή για να παραλάβουν κάθε μέρα την ηλεκτρονική αλληλογραφία τους. Τα στοιχεία άλλωστε- «μιλάνε» από μόνα τους, αφού το 73% των δημοσιογράφων απάντησαν ότι μπαίνουν στο Internet τουλάχιστον μια φορά την ημέρα. Το αντίστοιχο ποσοστό κατά τη διάρκεια του 1999 «άγγιζε» μόλις το 1% των ρεπόρτερ! Σε ότι αφορά τα διανεμόμενα φύλλα των «δωρεάν» εφημερίδων ξεπερνούν κατά πολύ τα 30 εκατομμύρια παγκοσμίως και τα οποία «κυκλοφορούν» σε τουλάχιστον 40 χώρες. 29

30 Νέοι τίτλοι προστέθηκαν κατά τα τελευταία χρόνια στη Μεγάλη Βρετανία, στις ΗΠΑ, στην Ισπανία, στη Ρουμανία, στη Δημοκρατία της Τσεχίας, στην Ελβετία, στην Κροατία και στην Αυστρία. Δωρεάν εφημερίδες διανέμονται σήμερα σε πολλές χώρες, όπως είναι η Γαλλία, η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, η Ιταλία, η Ισπανία, ο Καναδάς, η Κορέα, η Σουηδία, η Ελλάδα και το Χονγκ Κονγκ. Η Ισπανία διέθετε μέχρι πρότινος 23 τίτλους και τη μεγαλύτερη κυκλοφορία free press εντύπων, Περισσότεροι από 100 τίτλοι δωρεάν εφημερίδων κυκλοφορούν σε όλο τον κόσμο και οι 79 από αυτούς «κυκλοφορούν» στην Ευρώπη. Το μεγαλύτερο ποσοστό (29%) της συνολικής κυκλοφορίας κατέχει η εφημερίδα «Metro». Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ MIAΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤV- ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ- ΡΑΔΙΟΦΩΝΟΥ INTERNET PORTAL Πρόκειται για έναν αυτόνομο τομέα, που μπορεί να ονομάζεται και τμήμα Διεθνών Ειδήσεων. Ο τομέας αυτός παρουσιάζει τα εξωτερικά γεγονότα στις ειδικές σχετικές σελίδες της εφημερίδας, ενώ διαιρείται στα εξής τμήματα: 1. Του Telex-φαξ- internet, όπου παρακολουθούνται τα τηλεγραφήματα των ξένων ειδησεογραφικών πρακτορείων 2. Της έρευνας του ξένου τύπου ( εφημερίδωνπεριοδικών- τηλεοράσεων ραδιοφώνων) 3. Των ανταποκριτών του μέσου μαζικής ενημέρωσης στο εξωτερικό. Αντικείμενο των δημοσιογράφων του τομέα Διεθνών Ειδήσεων είναι ο συνδυασμός των τηλεγραφημάτων των ξένων πρακτορείων, των κειμένων των μέσων μαζικής ενημέρωσης του εξωτερικού και των ανταποκρίσεων. Παράλληλα, το τμήμα ξένου τύπου «τροφοδοτεί» το μέσο μαζικής ενημέρωσης (στο οποίο λειτουργεί) και τους συντάκτες του με θέματα ευρύτερης ενημέρωσης, ώστε να μπορούν να «δέσουν» ή να «διανθίσουν» με περισσότερα στοιχεία για τα ρεπορτάζ τους. 30

31 Τους συνδυασμούς και τις επιλογές θεμάτων προτείνει ο προϊστάμενος του τομέα Διεθνών Ειδήσεων στο διευθυντή του μέσου μαζικής ενημέρωσης ή στον διευθυντή σύνταξης (αρχισυντάκτη). Ο δεύτερος έχει αυτή την αρμοδιότητα με την προϋπόθεση ότι του εκχωρήθηκε από τον διευθυντή του μέσου μαζικής ενημέρωσης, όπου εργάζεται ο ίδιος ή και η ίδια. Στον τομέα Διεθνών Ειδήσεων συνδυάζονται ζητήματα της επικαιρότητας και επιλέγονται θέματα για μεταφράσεις αυτοτελών κειμένων ευρύτερου ενδιαφέροντος. Ενδέχεται, μάλιστα, θέματα της ημέρας να συνδυαστούν με τα σχετικά δημοσιεύματα ξένων μέσων μαζικής ενημέρωσης, καθώς και με τα ρεπορτάζ που στέλνουν οι ανταποκριτές του Αυτό γίνεται για να «ολοκληρωθεί» το ίδιο θέμα και για να υπάρξει πληρέστερη- διασταυρωμένη πληροφόρηση περί του ίδιου αντικειμένου από διάφορες πηγές. Ο συντάκτης του τομέα Διεθνών ειδήσεων πρέπει να έχει βοηθήματα, ώστε να «αλιεύει» αμέσως όλες τις πληροφορίες, που θα τον βοηθήσουν να πληροφορήσει με μεγαλύτερη πιστότητα και ακρίβεια τον αναγνώστη σχετικά με τα τεκταινόμενα του πλανήτη κι όχι μόνο. Ο συντάκτης αυτός πρέπει είναι κάτι σαν «πανεπιστήμων» και να διαθέτει πολλές εγκυκλοπαιδικές γνώσεις, αλλά όμως- σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να αντικαταστήσει την οποιαδήποτε εγκυκλοπαίδεια. Γι αυτό το λόγο τις χρησιμοποιεί ο ίδιος, επειδή ως επαγγελματίας δημοσιογράφος θα πρέπει να αναφέρει με πιστότητα και ακρίβεια όλα τα στοιχεία, καθώς και τις αναδρομές, που εμπεριέχονται στο κείμενό του. Συνολικά, τα εφόδια που θα πρέπει να έχει ο κάθε συντάκτης του τομέα διεθνών ειδήσεων είναι δώδεκα! Ακόμη, μεγάλη σημασία έχει να συμπληρώνει τις γνώσεις του και μέσα από διάφορους χάρτες, που έχουν πολλές συνοπτικές λεπτομέρειες για κάθε χώρα. Άλλωστε, πολλές φορές ο ίδιος θα κληθεί να επιβεβαιώσει το όνομα μίας πόλης ή ενός χωριού ενός κράτους, ώστε να διασταυρώσει την πηγή της πληροφορίας του και να γράψει το ρεπορτάζ του ή να επιμεληθεί κάποιο κείμενο. Τα 12 βοηθήματα και τους χάρτες θα πρέπει να τα διαθέτει κάθε ανάλογος τομέας διεθνών ειδήσεων μέσου μαζικής ενημέρωσης. 31

32 Τα συγκεκριμένα βοηθήματα, είναι απαραίτητα, ώστε οι συντάκτες ή και οι ρεπόρτερ να κάνουν καλύτερα τη δουλειά τους! Ο καλός δημοσιογράφος, που ασχολείται με αυτό τον τομέα, οφείλει να έχει όσο γίνεται περισσότερα βοηθήματα ακόμα και στο σπίτι του. Ο κάθε συντάκτης του τομέα διεθνών ειδήσεων σε ελληνικό μέσο μαζικής ενημέρωσης οφείλει να έχει έναν τηλεφωνικό κατάλογο με τα εξής: Τα τηλέφωνα όλων των Πρεσβειών ξένων κρατών στην Αθήνα. Τα τηλέφωνα όλων των προξενείων ξένων κρατών, που λειτουργούν στην Ελλάδα. Τα τηλέφωνα όλων των Ελληνικών Πρεσβειών και Προξενείων στο εξωτερικό Τα τηλέφωνα των Υπουργείων Εξωτερικών όλων των χωρών (ιδιαίτερα των γραφείων τύπου και των προϊσταμένων τους). Τα τηλέφωνα όλων των ξένων ειδησεογραφικών πρακτορείων στις έδρες τους και στην Αθήνα. Τα τηλέφωνα διάφορων γνωστών του φίλων, που ζουν στο εξωτερικό (Ιδιαίτερα, δε, δημοσιογράφων). Ο προϊστάμενος του τομέα Διεθνών Ειδήσεων ενημερώνεται για κάθε θέμα από τον αρμόδιο για τον ξένο τύπο. ( Δύναται ο ίδιος ή και ίδια να έχει περισσότερους βοηθούς στον τομέα αυτό ή να επιβλέπει προσωπικά τις ξένες εφημερίδες ή τα άλλα μέσα μαζικής ενημέρωσης). Ενημερώνεται, δε, από τους ανταποκριτές του μέσου μαζικής ενημέρωσης στο εξωτερικό σχετικά με τα θέματα, που παρακολουθούν αυτοί. Σημειωτέον ότι ο προϊστάμενος αυτού του τμήματος ταξινομεί προσωπικά τα δελτία ειδήσεων των ξένων πρακτορείων ανά θέμα, προκειμένου να μπορεί να τα βρει, όποτε θα τα χρειαστεί. Κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης, που έχει από τα δημοσιεύματα ή τα τηλεγραφήματα των ξένων μέσων μαζικής ενημέρωσης σημειώνει ο ίδιος σε μια κόλλα χαρτί και ιεραρχεί τα θέματα κατά σειρά επικαιρότητας. 32

33 Το έγγραφο αυτό το φέρει μαζί του ο προϊστάμενος του συγκεκριμένου τομέα, όταν ενημερώνει τον διευθυντή σύνταξης, τον διευθυντή ή και το επιτελείο του μέσου μαζικής ενημέρωσης ή όταν κριθεί ότι πρέπει να παρίσταται στη σύσκεψη, κατά τη διάρκεια της οποίας αποφασίζεται πως θα κατανεμηθεί η δημοσιογραφική ύλη της ημέρας. Το έγγραφο θα χρησιμεύσει στον ίδιο προϊστάμενο, ώστε να ενημερώσει τον συντάκτη ύλης, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη σελιδοποίηση- μοντάζ- ανάρτηση σπικάζ του τομέα Διεθνών Ειδήσεων. Η συνεργασία αυτή κρίνεται απαραίτητη, προκειμένου να γίνει η ταξινόμηση των σπουδαιότερων θεμάτων της ημέρας, που ετοίμασε ο συγκεκριμένος τομέας. Σημειωτέον ότι μέχρι πρόσφατα κάθε δημοσιογράφος φιλοδοξούσε να γίνει ανταποκριτής στο εξωτερικό. Κατά τη διάρκεια της περιόδου οδηγήθηκε η ειδικότητα αυτή εν μέρει στην απαξίωση λόγω της ραδιοτηλεόρασης και του internet, αλλά «φουντώνει» ξανά λόγω των πολλών πληροφοριών που διαχέονται στο παγκόσμιο ιστό και οι οποίες χρειάζονται διασταύρωση «από πρώτο χέρι» Ωστόσο, οι μεγάλες εφημερίδες, τα μεγάλα τηλεοπτικά κανάλια, οι διεθνείς όμιλοι ενημέρωσης εξακολουθούν να διατηρούν διάφορους μόνιμους ανταποκριτές σε μεγάλες πρωτεύουσες ή μεγάλες πόλεις, όπως είναι οι εξής: Ουάσιγκτον Βρυξέλλες Λονδίνο Βερολίνο Μόσχα Κωνσταντινούπολη Νέα Υόρκη Ρώμη Λευκωσία Τελ Αβίβ Πεκίνο Τόκιο Παρίσι 33

34 Οι Ελληνικές εφημερίδες διατηρούν μόνιμους ανταποκριτές σε κάποιες από αυτές τις πόλεις, αλλά επιλέγουν και τη λύση της αποστολής των έκτακτων απεσταλμένων στα μέρη, που σημειώνονται κορυφαία γεγονότα, τα οποία άπτονται του Ελληνικού ενδιαφέροντος. Τέτοια γεγονότα μπορεί να είναι: Οι Ολυμπιάδες Τα Μουντιάλ Οι προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ Οι τοπικοί πόλεμοι Οι μεγάλες διασκέψεις Τα παγκόσμια συνέδρια Τα διεθνή Φεστιβάλ. Τα παραπάνω γεγονότα καλύπτονται με τους έκτακτους απεσταλμένους. Η επιλογή απεσταλμένων στις αποστολές αυτές γίνεται με τα εξής κριτήρια: Να μιλά τουλάχιστον μία ξένη γλώσσα και ακόμα καλύτερα τη γλώσσα τη χώρας, στην οποία πηγαίνει. Να κάνει πολύ καλό ρεπορτάζ. Να ξέρει πολύ καλά τη παγκόσμια ιστορία. Να γνωρίζει πολύ καλά τα γεγονότα της διεθνούς επικαιρότητας. Να είναι επικοινωνιακός και να κάνει καλές γνωριμίες. Να διαθέτει φυσική κατάσταση και αντοχή άνω του μετρίου. Ο απεσταλμένος ή ο ρεπόρτερ διεθνών ειδήσεων «αλιεύει» επίσημες ειδήσεις από το υπουργείο Εξωτερικών και τους κυβερνητικούς εκπροσώπους των χωρών, που πηγαίνει ή κατορθώνει να μάθει τι είπαν στις καθημερινές ή έκτακτες συνεντεύξεις τύπου. Κύρια πηγή των πληροφοριών του ρεπόρτερ ή του απεσταλμένου είναι ο τύπος και οι εγχώριοι δημοσιογράφοι. 34

35 Άλλες πηγές είναι η Πρεσβεία της χώρας του και τα Προξενεία της χώρας του, η ομογένεια, οι αεροπορικές εταιρείες, οι ξένοι διπλωμάτες, οι κοσμικοί παράγοντες και ειδικά για τους Έλληνες δημοσιογράφους, η Ένωση Ελλήνων ανταποκριτών. Πηγές μπορούν να αποτελέσουν οι γνωριμίες στον πληθυσμό της χώρας, στους καλλιτέχνες και στους επιστήμονες της ίδιας χώρας, καθώς στις μη κυβερνητικές οργανώσεις. ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΕΙΣ Υφίστανται δύο είδη ανταποκρίσεων: Οι μόνιμες και οι έκτακτες ανταποκρίσεις. Ο ανταποκριτής μίας εφημερίδας, ενός περιοδικού, ενός ραδιοφώνου ή μίας τηλεόρασης σε μία πρωτεύουσα ή χώρα του εξωτερικού μπορεί να κάνει και τα δύο είδη ανταποκρίσεων. Χαρακτηριστικό της μόνιμης ανταπόκρισης είναι ότι γίνεται κάθε ημέρα και αφορά στα διεθνή θέματα, που έχουν εγχώριο ενδιαφέρον (π.χ. Ελληνικό) ή έχουν μία ιδιαίτερη σημασία για όλη την ανθρωπότητα. Παραδειγματικά, δύναται Ελληνικό ενδιαφέρον να έχουν οι διεθνείς ειδήσεις, που αφορούν στην καριέρα Ελλήνων καλλιτεχνών στο εξωτερικό, οι περιοδείες των πολιτικών μας στο εξωτερικό, η επιτυχία ενός ομογενούς επιστήμονα ή βουλευτή, η παραμονή ενός στρατιωτικού αγήματος της χώρας σε άλλο κράτος, δηλώσεις πολιτικών μίας άλλης χώρας για διάφορα θέματα (Κυπριακό, οικονομικά, σχέσεις Ελλάδας με τις γειτονικές χώρες), δηλώσεις αξιωματούχων του ΟΗΕ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, καθώς κι άλλα. Ειδήσεις με παγκόσμια σημασία είναι θέματα, όπως: Ο πόλεμος στο Ιράκ, η γρίπη των πτηνών, η τρομοκρατική επίθεση της 11 ης Σεπτεμβρίου, γενικότερα η τρομοκρατία, τα μεγάλα περιβαλλοντικά ατυχήματα- δυστυχήματα, οι φυσικές καταστροφές, τα επιτεύγματα στον χώρο της επιστήμης, οι εξερευνήσεις του διαστήματος και της θάλασσας. Ο μόνιμος ανταποκριτής εξωτερικού καθημερινά «κοιτά» την ατζέντα της ημέρας και γράφει ένα ενημερωτικό σημείωμα, στο οποίο αξιολογεί τα κυριότερα θέματα επικαιρότητας, που σημειώνονται στην πόλη και στην χώρα, όπου διαμένει. 35

36 Το ενημερωτικό σημείωμα στέλνεται καθημερινά στον επικεφαλής του τομέα διεθνών ειδήσεων του μέσου, στο οποίο εργάζεται, σε μια καθορισμένη ώρα. Η ώρα αυτή ορίζεται από τον επικεφαλής του τομέα διεθνών ειδήσεων, εφόσον του έχει εκχωρηθεί αυτό το δικαίωμα από τον διευθυντή του μέσου μαζικής ενημέρωσης. (Σημείωση: Η ώρα αποστολής του ενημερωτικού σημειώματος από τον ανταποκριτή εξωτερικού προηγείται πάντοτε της ώρας έναρξης της σύσκεψης των αρχισυντακτών του μέσου, που στέλνει τις ανταποκρίσεις). Στο ενημερωτικό γράφεται μόνο η βασική είδηση, δηλαδή αναφέρεται συνοπτικά τηλεγραφικά η πρώτη παράγραφος της είδησης, η οποία δεν παρουσιάζεται εκτενέστερα. Ανάλογα με τη σπουδαιότητα της είδησης δύναται ο ανταποκριτής εξωτερικού δύναται να ενημερώσει τηλεφωνικά ή με και τον επικεφαλής τομέα ειδήσεων, τον αρχισυντάκτη ακόμα και τον διευθυντή του μέσου, στο οποίο στέλνει τις ανταποκρίσεις. Σε ότι αφορά στη μόνιμη ανταπόκριση: Αυτή αναφέρεται στα γεγονότα της τρέχουσας καθημερινής επικαιρότητας, π.χ. η τελευταία δήλωση του προέδρου των ΗΠΑ, George Walker Bush που απασχολεί όλα τα τηλεοπτικά κανάλια της Αμερικής ή τo τι έγινε με το σκάφος της ΝΑSA, που πήγε στον Άρη. ( Αυτή είναι η τρέχουσα επικαιρότητα για τον ανταποκριτή εξωτερικού ενός μέσου, όταν αυτός- αυτή εργάζεται στις ΗΠΑ). Τα κείμενα των ανταποκρίσεων θα πρέπει να είναι «σφικτά», να απαντούν στα βασικά ερωτήματα της δημοσιογραφίας, να αποκαλύπτουν τις «κρυφές» πτυχές του καλυπτόμενου θέματος, να δείχνουν το κλίμα που επικρατεί στη συγκεκριμένη πόλη ή την χώρα, να διαπερνούν διεισδυτικά όλες τις πτυχές και να αποκαλύπτουν τα πρόσωπα, καθώς και τα γεγονότα. Οι μόνιμες ανταποκρίσεις διαφέρουν ανάλογα με το μέσο μαζικής ενημέρωσης, στο οποίο εργάζεται ως δημοσιογράφος. Έτσι, στην εφημερίδα μπορεί να κληθεί να περιγράψει ένα γεγονός με 40, 50,100 ή 500 λέξεις. 36

37 Ο τηλεοπτικός ανταποκριτής θα πρέπει να είναι σύντομος, περιεκτικός, ώστε στα λίγα δευτερόλεπτα ή λεπτά μετάδοσης να μεταφέρει όλες τις πτυχές της είδησης. Το ίδιο ισχύει και στο ραδιόφωνο, στο οποίο η ανταπόκριση θα πρέπει να είναι πιο περιγραφική και να μεταφέρει το κλίμα μέσω των ερτζιανών. Το δύσκολο, όμως, «κομμάτι» είναι οι έκτακτες ανταποκρίσεις, οι οποίες έχουν να κάνουν με ένα πολύ μεγάλο γεγονός. Τέτοια γεγονότα μπορεί να είναι: Η αιφνιδιαστική επίθεση μίας χώρας σε άλλη χώρα. Το ναυάγιο ενός Ελληνικού Εμπορικού πλοίου στον Ειρηνικό ή στον Ατλαντικό. Μία αιματηρή τρομοκρατική επίθεση. Η δολοφονία του πρωθυπουργού μιας χώρας. Η πραγματοποίηση πραξικοπήματος σε ένα κράτος Ένα έκτακτο διάγγελμα του προέδρου των ΗΠΑ Μία περιβαλλοντική ή φυσική καταστροφή ή Ένα πυρηνικό ατύχημα. Τότε, οι ανταποκριτές εξωτερικού βρίσκονται σε εγρήγορση (ιδίως αυτοί που βρίσκονται σε μία χώρα, όπου έλαβε χώρα το περιστατικό). Αμέσως, συλλέγουν στοιχεία και διασταυρώνουν τις πηγές. Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να μεταδοθεί στην έκτακτη ανταπόκριση είναι το πώς έγινε το γεγονός. Τις επόμενες ημέρες θα έχει ο ανταποκριτής τη δυνατότητα να μεταδώσει αναλύσεις κι άλλες πτυχές του θέματος. (Παραδείγματος χάριν, έγινε επίθεση σε μία χώρα. Μεταδίδουμε αμέσως ότι έγινε η επίθεση, σε ποιο κράτος συνέβη, ποιος επιτέθηκε, τι ώρα πραγματοποιήθηκε, τι όπλα χρησιμοποιήθηκαν- εάν μπορούμε -, καθώς κι αν υπάρχουν θύματα). Οι έκτακτες ανταποκρίσεις θα πρέπει να είναι περιεκτικές, σύντομες και να γίνονται άμεσα - καίρια. Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει κάνει ο ανταποκριτής ή και η ανταποκρίτρια σε αυτές τις περιπτώσεις είναι να βρεθεί μέσα στην «καρδιά» των γεγονότων, εφόσον είναι δυνατόν. 37

38 Σε τέτοιες περιπτώσεις, π.χ. ο ανταποκριτής εξωτερικού ενός μέσου μαζικής ενημέρωσης δεν έχει πολλές φορές την πολυτέλεια να γράψει ένα κείμενο. Το υπαγορεύει τότε τηλεφωνικά σε έναν rewriter, ώστε να μεταδώσει άμεσα την είδηση. Ο τηλεοπτικός ανταποκριτής θα πρέπει άμεσα να βρει το μέρος, που θα του εξασφαλίσει ανάλογα με την περίπτωσητα καλύτερα πλάνα. Ο αντίστοιχος ραδιοφωνικός ανταποκριτής θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος να περιγράψει επί ώρες ολόκληρες το περιστατικό. Σε κάθε περίπτωση, όμως, και οι τρεις θα πρέπει να έχουν διασταυρώσει τα στοιχεία, τα οποία αναφέρουν για το περιστατικό. ΜΕΡΙΚΑ ΜΙΚΡΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΔΟΥΛΕΙΑΣ Δύο πράγματα μπορούν να σώσουν τον ανταποκριτή του εξωτερικού σε περίπτωση ενός έκτακτου γεγονότος: Η ψυχραιμία και η γρήγορη σκέψη για το ποιες μπορεί να είναι οι άμεσες πηγές του. Αν δεν μπορεί ο ανταποκριτής να συγκρατήσει πρόσωπα, πράγματα και αριθμούς, τότε τα γράφει σε ένα χαρτί, εφόσον έχει αυτή τη δυνατότητα, γιατί σε καταστάσεις βίαιες το να γράφει κανείς πράγματα σε χαρτί καθίσταται μοιραίο. Στις περισσότερες φορές, όμως, έχει μάθει ο ίδιος ή και η ίδια να συγκρατούν από μόνος μόνη τα στοιχεία στη μνήμη. (Σε αυτό τον τομέα εξασκούνται ιδιαίτερα οι τηλεοπτικοί ραδιοφωνικοί ανταποκριτές) Να φροντίσει να μην μείνει χωρίς μπαταρία το κινητό τηλέφωνό του, το δημοσιογραφικό κασετόφωνο ή το laptop του (εφόσον το επιτρέπουν οι συνθήκες) Ντύνεται ανάλογα με τις συνθήκες, που του επιβάλλουν τα περιστατικά. Σχηματίζει δίκτυο επικοινωνίας με ανταποκριτές άλλων μέσων, ώστε να ανταλλάξει ή να επιβεβαιώσει στοιχεία, καθώς και γεγονότα. Προσπαθεί να μείνει ανεπηρέαστος από τα δρώμενα. 38

39 Η έκτακτη ανταπόκριση είναι αυτή που μπορεί να ανεβάσει τις μετοχές ενός δημοσιογράφου διεθνών ειδήσεων, αλλά μπορεί να αποτελέσει και την «δαμόκλεια σπάθη» για τον ίδιο. Έτσι, θα πρέπει να είναι προσεκτικός στο τι μεταδίδει, ιδίως εάν εργάζεται σε έντυπο μέσο μαζικής ενημέρωσης. Η έκτακτη ανταπόκριση, όμως, είναι κι αυτή που αποτελεί το πιο ενδιαφέρον μέρος της δημοσιογραφικής δουλειάς, αφού αναγκάζει τον δημοσιογράφο διεθνών ειδήσεων ή τον εκάστοτε ρεπόρτερ να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα όπλα του. Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ Πως μεταδίδει τα γεγονότα ένας ανταποκριτής; Υπάρχουν ορισμένες τεχνικές, που μας δίνουν καλύτερα αποτελέσματα. Παραδείγματος χάριν: ΗΠΑ- Την μεγάλη καταστροφή του Τυφώνα «Κatrina» γνώριζε εκ των προτέρων ο πρόεδρος των ΗΠΑ, George Bush (γραπτός λόγος) Την κατάσταση που θα βρισκόταν οι συγκεντρωμένοι κάτοικοι της Λουϊζιάνα στο στάδιο «Μέτροντομ» (εικόνα) λόγω του τυφώνα «Katrina» φαίνεται ότι ήξερε ο πρόεδρος George Bush, όπως αποδεικνύει το σχετικό βίντεο (εικόνα) (Ανταπόκριση στην τηλεόραση). Ακούτε μέρος της θύελλας αντιδράσεων μέσω διαδηλώσεων, που προκάλεσε το γεγονός ότι ο πρόεδρος George Bush, γνώριζε από πριν τις καταστροφικές συνέπειες, που θα είχε ο τυφώνας «Katrina» στη Λουϊζιάνα. ( Ανταπόκριση στο ραδιόφωνο). Πώς, όμως, μεταδίδει την είδηση ο ανταποκριτής των διεθνών ειδήσεων, τι τρόπους και ποιές λέξεις χρησιμοποιεί; Σε τι χρόνο μεταδίδει τις ειδήσεις; Καταρχήν, ας αναφέρουμε ένα παράδειγμα μίας γραπτής ανταπόκρισης: ΟΜΑΛΑ ΕΞΕΛΙΣΣΕΤΑΙ Η ΖΩΗ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΜΕΤΑ ΤΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ, ΠΟΥ ΣΗΜΕΙΩΘΗΚΑΝ ΠΡΟΣΦΑΤΑ. (Λεζάντα τίτλου) 39

40 ΠΑΡΙΣΙ. ( Πάντοτε βάζουμε το όνομα της πόλης που δίνουμε ανταπόκριση) Ομαλά εξελισσόταν χθες (ο χρόνος) η ζωή στο Παρίσι μετά τα επεισόδια.. Ένα μικρό μυστικό της δουλειάς: «Βάζουμε» το χθες ή το προχθές στο γραπτό κείμενο (ρεπορτάζ) της εφημερίδας, όταν αναφερόμαστε στο γεγονός, το οποίο σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της ημέρας, που γράφτηκε η ανταπόκριση και προχθές εάν το συμβάν έγινε τη χθεσινή ημέρα. Αντίθετα, στο ραδιόφωνο μεταδίδουμε την ίδια είδηση ως εξής: Καλημέρα ( ή καλησπέρα) κυρίες και Κύριοι, Όλα είναι ήσυχα εδώ και 8 ώρες στο Παρίσι, αφού δεν σημειώθηκε κανένα επεισόδιο από εξεγερμένους Μουσουλμάνους στα προάστια.. Ένα μικρό μυστικό της δουλειάς: Στο ραδιόφωνο χρησιμοποιούμε τις εξής λέξεις ώστε να προσδιορίσουμε τον χρόνο του γεγονότος: «σήμερα το πρωί» - «πριν από δύο ώρες» - «Αύριο πραγματοποιείται». Να ένα παράδειγμα, τεχνικής ανταπόκρισης στην τηλεόραση: «Καλημέρα κυρίες και κύριοι, από το Παρίσι, όπου τώρα όλα είναι ήσυχα μετά τα τελευταία συμβάντα, που σημειώθηκαν τις τελευταίες 10 ημέρες από εξεγερμένους μουσουλμάνους στα προάστια». Ένα μικρό μυστικό της δουλειάς: Για να προσδιορίσουμε τον χρόνο στην τηλεόραση χρησιμοποιούμε τις λέξεις ή φράσεις: «Σήμερα», «Χθες» (για την χθεσινή ημέρα από τη σημερινή μετάδοση ), «Αύριο» (για την ημέρα, που έπεται της μετάδοσης), «πριν από λίγες ώρες», «νωρίτερα σήμερα το απόγευμα». Στην τηλεόραση χρησιμοποιούμε τις λέξεις «Βλέπετε ή παρακολουθείτε» και στο ραδιόφωνο λέμε τις λέξεις «Ακούτε», «Είναι εκκωφαντικός ο ήχος», ώστε να περιγράψουμε και να μεταδώσουμε το κλίμα. 40

41 Αντίθετα σε ιστοσελίδα γράφουμε την ίδια είδηση: «Προς εξομάλυνση βαίνει η κατάσταση στο Παρίσι μετά τα βιαία επεισόδια που σημειώθηκαν στις 8 το βράδυ της 27 ης Νοεμβρίου 2005 στο προάστιο Κλισύ». Ένα μικρό μυστικό της δουλειάς: Για να προσδιορίσουμε τον χρόνο στο διαδίκτυο πάντοτε βάζουμε τουλάχιστον την ακριβή ημερομηνία και το έτος που συνέβη το γεγονός. Πως, όμως, μεταδίδουμε την ατμόσφαιρα και το κλίμα ενός γεγονότος μέσω του μέσου, στο οποίο εργαζόμαστε; Καταρχήν, ως κλίμα και ατμόσφαιρα ορίζουμε τα αισθήματα, τα μέσα, τις φωνές, τις κινήσεις και τα στιγμιότυπα- δρώμενα ενός γεγονότος. Παραδειγματικά, αναφέρουμε τα εξής: Τα συνθήματα, που φώναξαν οι οπαδοί μίας ομάδας ή μίας πολιτικής συγκέντρωσης. Η συγκίνηση μίας μητέρας, που βρίσκει σώο το παιδί της, ενώ γύρω πέφτουν βόμβες. Η ρίψη δακρυγόνων, που κάνουν αποπνικτικό το περιβάλλον μιας περιοχής. Η πανικόβλητη έξοδος από σούπερ- μάρκετ ενός μεγάλου αριθμού καταναλωτών, επειδή αστυνομικοί και ληστές αντάλλαξαν πυροβολισμούς μέσα στους χώρους του καταστήματος. Οι χαρακτηριστικές φιγούρες των πολιτικών συγκεντρώσεων, οδομαχιών, μαχών, εκδηλώσεων. Το πρόβλημα, επαναλαμβάνουμε, που έχει να αντιμετωπίσει ο ανταποκριτής της τηλεόρασης ή του ραδιοφώνου, είναι να μεταδώσει μέσα σε ολίγα δευτερόλεπτα ή λεπτά όλη την ουσία και το κλίμα του γεγονότος, το οποίο καλύπτει. Τις επόμενες ημέρες θα έχει ο ίδιος ή και η ίδια τη δυνατότητα να αναλύσει ή να θέσει τα ερωτήματα, που τον απασχολούν, προς το κοινό, όπως αναφέραμε και παραπάνω. Οι ανταποκρίσεις του δημοσιογράφου εξωτερικών ή διεθνών ειδήσεων χαρακτηρίζονται από νηφαλιότητα, ψυχραιμία, αντικειμενικότητα και ποτέ ο ίδιος δεν γίνεται μέρος του γεγονότος, το οποίο προβάλλει. 41

42 Ως δημοσιογράφος, όμως, οφείλει, πάντοτε να προβάλλει πάντοτε τις ανθρώπινες πλευρές του ζητήματος και να αποκαλύπτει τα «κακώς κείμενα». Ωστόσο, οφείλει να μην προσβάλλει τα ήθη, τα έθιμα και τα θρησκευτικά πιστεύω της χώρας, όπου βρίσκεται. Μέρος των έκτακτων ανταποκρίσεων είναι και οι μαραθώνιες μεταδόσεις στο ραδιόφωνο ή στην τηλεόραση, όταν έχουμε ένα έκτακτο γεγονός, που ενδιαφέρει όλο τον πλανήτη. Τότε φαίνεται και ο καλός ανταποκριτής διεθνών ειδήσεων, γιατί στη «βράση κολλάει το σίδερο», όπως λέει και ο λαός. Κατά τη διάρκεια της μαραθώνιας μετάδοσης ο ανταποκριτής οφείλει: Να έχει ετοιμαστεί πολύ καλά για το θέμα. Να έχει συγκεντρώσει όλα τα επιβεβαιωμένα στοιχεία για το γεγονός. Να έχει «ξεσηκώσει» όλα τα διαθέσιμα εγκυκλοπαιδικά ή άλλα «εφεδρικά» στοιχεία του. Εφόσον οι καταστάσεις το επιτρέπουν να έχει φέρει μαζί του κι ένα πρόσωπο, που θα μεταφέρει την προσωπική άποψή του επί του συμβάντος στους ακροατές ή στους ακροατές. Να μην δραματοποιεί παραπάνω τις καταστάσεις. Να παίρνει όλες τις προφυλάξεις για τη ζωή του. Να αντέχει στη κούραση και στο ξενύχτι. Μερικές φορές δύναται να ζητήσει τη διακοπή της μετάδοσης ή ανταπόκρισης, εφόσον συντρέχουν οι εξής λόγοι: Η επιβεβαίωση κάποιων «τρεχόντων» στοιχείων ή γεγονότων. Η μεταφορά του συνεργείου μετάδοσης σε κάποιο άλλο μέρος. Το ενδεχόμενο πρόκλησης κινδύνου για τη ζωή του. Τεχνικά ζητήματα καλύτερης λήψης ή ακρόασης. 42

43 Ο γραπτός λόγος μίας ανταπόκρισης δεν διαφέρει αισθητά από την ανταπόκριση ενός ρεπορτάζ, που γίνεται εντός της χώρας. Ωστόσο ο ανταποκριτής - δημοσιογράφος διεθνών ειδήσεων οφείλει να προσαρμόσει την είδηση στο μέσο της χώρας, όπου απασχολείται. Δηλαδή, π.χ. ο ανταποκριτής μίας Ελληνικής εφημερίδας ή ενός Ελληνικού καναλιού στο εξωτερικό οφείλει να προσαρμόσει την είδηση στην πραγματικότητα της Ελλάδας ή να ψάξει να βρει αυτό που ενδιαφέρει το κοινό της χώρας μας. Στην προσαρμογή μίας είδησης στην Ελληνική πραγματικότητα θα αναφερθούμε παρακάτω. Ένα μικρό μυστικό της δουλειάς: Ο δημοσιογράφος ή ο ανταποκριτής διεθνών ειδήσεων μπορεί να καταφέρει να «εντυπωσιάσει» το κοινό του, εάν καταφέρει να συνδυάσει την είδηση, που μεταδίδει με εκείνο το στοιχείο της Ελληνικής πραγματικότητας, το οποίο θα «κρατήσει» σε εγρήγορση τον περιηγητή του διαδικτύου, τον αναγνώστη, τον τηλεθεατή, και τον ακροατή. Στην οποιαδήποτε ανταπόκριση προσπαθεί ο δημοσιογράφος να είναι σύντομος, περιεκτικός και ακριβής (εκτός εάν πρόκειται για μία μαραθώνια και πολύωρη μετάδοση). Εάν δεν έχει καταφέρει να εξακριβώσει όλα τα γεγονότα, μπορεί να τα αναφέρει με πολύ επιφύλαξη διευκρινίζοντας ή γράφοντας πάντοτε ότι πρόκειται για τις πρώτες πληροφορίες ή για μαρτυρίες κατοίκων κι όχι των επίσημων πηγών- αρχών ή για εκτίμηση τρίτων προσώπων ή για μετάδοση άλλου πρακτορείου ή μέσου. Παραδείγματος χάριν: Σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, έγιναν επεισόδια από ομάδες νεαρών και στις περιοχές, που βρίσκονται στα νότια του Παρισιού. Ωστόσο, οι αστυνομικές αρχές δεν επιβεβαίωσαν το γεγονός. Πολίτες της Βαγδάτης μίλησαν ή «έκαναν λόγο» για ιστορίες συμπατριωτών τους, που ανέφεραν ότι έπεσαν βόμβες και στα περίχωρα της Ιρακινής πρωτεύουσας. 43

44 Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΩΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΕΡΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΚΑΙ INTERNET Μέχρι προ ολίγων ετών λειτουργούσαν δύο κρατικά πρακτορεία ειδήσεων στην Ελλάδα και τα οποία ήταν το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων (στην Αθήνα), καθώς και το Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Το παλαιότερο και το πιο ιστορικό από τα δύο ήταν το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ), το οποίο ιδρύθηκε την 1η Ιανουαρίου του 1905 ύστερα από την εξαγορά από το ελληνικό δημόσιο του ιδιωτικού «Τηλεγραφικού Πρακτορείου Στεφανόπολι». Πρώτος διευθυντής ήταν ο Ιωάννης Παρρέν. Το Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ιδρύθηκε το 1991 στη Θεσσαλονίκη μετά από πρωτοβουλία του αείμνηστου καθηγητή Πολιτικής Ιστορίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Παύλου Πετρίδη με πρώτο διευθυντή τον δημοσιογράφο, Σπύρο Κουζινόπουλο. Το 2008 συνενώθηκαν τα δύο πρακτορεία και ο νέος φορέας μετονομάστηκε σε Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΜΠΕ). Σκοπός του ΑΜΠΕ είναι η συλλογή- επεξεργασία - αξιολόγηση των εσωτερικών και διεθνών ειδήσεων, ή φωτογραφιών, καθώς και του ραδιοφωνικού - τηλεοπτικού υλικού. Άλλος σκοπός η διανομή του συγκεκριμένου υλικού προς τα μέσα μαζικής ενημέρωσης της Ελλάδας, της Κύπρου, της ομογένειας και του εξωτερικού. Το δίκτυο ενημέρωσης του Πρακτορείου περιλαμβάνει την λειτουργία γραφείων στις Βρυξέλλες, στην Κωνσταντινούπολη, στη Λευκωσία και στο Βερολίνο. Το ΑΜΠΕ διαθέτει ανταποκριτές στις πόλεις: Λονδίνο, Βιέννη, Ρώμη, Παρίσι, Σκόπια, Ουάσιγκτον, Νέα Υόρκη, Μελβούρνη, Μόντρεαλ, Τίρανα, Σόφια, Άγκυρα, Βελιγράδι και σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας. Ειδήσεις από τις υπηρεσίες του ΑΜΠΕ αντλούν καθημερινά διάφορα διεθνή και εθνικά πρακτορεία ειδήσεων, όπως είναι τα Reuters, AP, AFP, DPA, EFE κι ANSA. Ειδήσεις δίνονται καθώς και σε διάφορες παγκόσμιες εταιρείες πληροφοριών όπως είναι οι «Factiva», «Bloomberg», «Financial Times» κλπ. 44

45 Ως ειδησεογραφικός φορέας συνεργάζεται με όλα τα εθνικά πρακτορεία ειδήσεων των χωρών της Βαλκανικής χερσονήσου και της Μαύρης Θάλασσας, καθώς και με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP). Απασχολεί περισσότερα από 70 άτομα, τα οποία είναι γνώστες όλων των γλωσσών της ευρύτερης περιοχής ενώ για ειδικά θέματα συνεργάζεται με καθηγητές πανεπιστημίου, καθώς και ειδικούς επιστήμονες. Μεταξύ άλλων, παρέχει στον τομέα της Ειδησεογραφίας τις εξής υπηρεσίες: 1. Σύντομο Δελτίο Ειδήσεων: Μεταδίδεται τέσσερις φορές την ημέρα ( κατά τις ώρες 07.00, 12.00, 15.00, 19.00) προς χρήση των ραδιοφωνικών - τηλεοπτικών σταθμών στο εσωτερικό της χώρας ή το εξωτερικό. 2.Σύντομο Δελτίο Βαλκανικών Ειδήσεων: Μεταδίδεται τρεις φορές την ημέρα (κατά τις ώρες 08.00, και 18.00) και χρησιμοποιείται από το portal της ΟΤΕnet, καθώς και άλλα sites. 3.Εσωτερικό Δελτίο: Προσφέρει ολοκληρωμένη μια ενημέρωση με ελληνικές, βαλκανικές, ομογενειακές και διεθνείς ειδήσεις, προς χρήση των εφημερίδων και των υπολοίπων μέσων μαζικής ενημέρωσης. 4.Οικονομικό Δελτίο: Ενημερώνει σε συνεχή ροή τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας για τις οικονομικές- πολιτικές εξελίξεις που σημειώνονται στην Ελλάδα, στα Βαλκάνια ή στον κόσμο. Παρέχει ακόμη πληροφορίες για το χρηματιστήριο, την αγορά πρώτων υλών, τις επενδυτικές δυνατότητες κ.α. 5.Επαρχιακός Τύπος: Πρόκειται για ένα ειδικό δελτίο ειδήσεων που περιλαμβάνει τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας από την Ελλάδα και το εξωτερικό, προσφέροντας ταυτόχρονη φωτογραφική κάλυψη. 6.Ομογενειακό Δελτίο: Προσφέρει ειδησεογραφική κάλυψη προς τα Ελληνικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και στις χώρες όπου βρίσκεται ο απόδημος ελληνισμός. Πιο συγκεκριμένα, παρέχει ειδήσεις, ρεπορτάζ και αναλύσεις για τις δραστηριότητες και τα επιτεύγματα των απόδημων Ελλήνων, που ζουν- εργάζονται ανά την υφήλιο. 45

46 7.Αγγλόφωνο Δελτίο: Παρέχει καθημερινά τουλάχιστον ειδήσεις στα αγγλικά για την Ελλάδα και τα Βαλκάνια προς τους ξένους που διαμένουν στην Ελλάδα και στον υπόλοιπο κόσμο. Το ίδιο δελτίο αποστέλλεται στα ομογενειακά μέσα μαζικής ενημέρωσης, που εκδίδονται στην αγγλική γλώσσα και στα αντίστοιχα μέσα των Βαλκανικών χωρών, καθώς και των χωρών του Εύξεινου Πόντου 8.Ρωσόφωνο Δελτίο: Περιλαμβάνει καθημερινά τουλάχιστον ειδήσεις στη ρωσική γλώσσα για την ενημέρωση των ομογενών που βρίσκονται στην πρώην Σοβιετική Ένωση και οι οποίοι-ες δεν γνωρίζουν καλά τα ελληνικά. Το ίδιο δελτίο αποστέλλεται στους Ρωσόφωνους που διαμένουν ανά την υφήλιο. Αποτελεί ένα από τα λίγα Ρωσόφωνα δελτία ειδήσεων που εκδίδονται μεταδίδονται στο Δυτικό Κόσμο. 9.ΑΜΠΕ Photograghy: Το AΜΠΕ καλύπτει φωτογραφικά όλα τα σημαντικά γεγονότα στον ελληνικό χώρο και στις διπλωματικές αποστολές στα Βαλκάνια. Έχει εξασφαλίσει τη φωτογραφική κάλυψη της επικαιρότητας στις όμορες χώρες και σε συνεργασία με τα εθνικά πρακτορεία των βαλκανικών χωρών. Η λήψη των φωτογραφιών από τους συνδρομητές γίνεται με e- mail που αποστέλλει το ΑΜΠΕ. Έχουν θέσει σε λειτουργία κι ένα ειδικό Server (διακομιστή) για την ηλεκτρονική πώληση μέσω Internet του φωτογραφικού αρχείου του ΑΜΠΕ. Η ομάδα επαγγελματιών φωτορεπόρτερ του ΑΜΠΕ συνεργάζεται με το European Pressphoto Agency, τα ευρωπαϊκά πρακτορεία ειδήσεων και επιλεγμένους ανταποκριτές - φωτορεπόρτερ. Το αρχείο φωτογραφιών του ΑΜΠΕ εμπεριέχει περισσότερες από φωτογραφίες διεθνών γεγονότων και περισσότερες από φωτογραφίες γεγονότων ελληνικού ενδιαφέροντος. Ουσιαστικά, έχει αποθηκεύσει φωτογραφίες από το 1996 έως και σήμερα. 10.ΟΤΑ.gr - Κόμβος Αυτοδιοίκησης: Λειτουργεί από τον Ιανουάριο του Ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του τότε Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων κι είναι ο ενημερωτικός κόμβος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. 46

47 Πρόκειται για το portal (www.ota.gr), το οποίο αποτελεί ακόμη και σήμερα την «πύλη» της ελληνικής Αυτοδιοίκησης. Ως portal διαθέτει τεχνολογική υποδομή, πλήρως εξειδικευμένο προσωπικό και δύο γραφεία υποστήριξης στην Αθήνα, καθώς και στη Θεσσαλονίκη. Το στοχεύει στην ευρύτερη γνωστοποίηση των δράσεων - παρεμβάσεων των τοπικών φορέων ανά την Ελλάδα, στη στήριξη του έργου τους, στην προβολή των τοπικών ζητημάτων και στη δημιουργία ενός πεδίου προβληματισμού σχετικά με τα ζητήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το ίδιο portal παρέχει προς σε όλους τους Δήμους, τις Περιφέρειες και στους λοιπούς φορείς των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την δυνατότητα να αξιοποιήσουν τις υπόλοιπες υπηρεσίες του ΑΜΠΕ. Αυτές είναι το Ηλεκτρονικό Γραφείο Τύπου, η απευθείας μετάδοση μέσω του internet διάφορων σημαντικών εκδηλώσεών τους, η δυνατότητα της δημιουργίας ιστοσελίδας στο διαδίκτυο κτλ 11.Το περιοδικό «Ελληνική Διασπορά» και το site : Από τα τέλη Νοεμβρίου του 1995 εκδόθηκε το μηνιαίο περιοδικό «Ελληνική Διασπορά» για τους απόδημους Έλληνες και τους ομογενείς. Το περιοδικό εκδόθηκε μέσω του Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων. Εκδίδεται, δε, κάθε μήνα κι αποστέλλεται μέσω ταχυδρομείου σε συνδρομητές ή σε ομογενειακούς φορείς. Ακόμη, αποτελεί το ειδησεογραφικό βήμα της επικοινωνίας μεταξύ των ομογενών και της μητροπολιτικής Ελλάδας. Πολλές φορές τοποθετείται σε όλες τις θέσεις των πτήσεων εξωτερικού των Ολυμπιακών Αερογραμμών. Στις σελίδες του περιοδικού φιλοξενούνται θέματα τα οποία έγραψαν ομογενείς ή Έλληνες δημοσιογράφοι για τα ζητήματα της ελληνικής ομογένειας. Μέχρι και σήμερα αποτελεί ένα πολύ καλό βήμα για την προβολή των δραστηριοτήτων του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμό. Από το site: παρέχονται ειδήσεις ομογενειακού ενδιαφέροντος, πληροφορίες για τις ομογενειακές οργανώσεις- τις εκδηλώσεις- τα ομογενειακά μέσα μαζικής ενημέρωσης. 47

48 Δημοσιεύονται- επιπλέον- διάφορα σχετικά αφιερώματα και παρέχονται πληροφοριακά στοιχεία χρήσιμων διευθύνσεων, ενώ διαθέτει ειδικές ενότητες για τον Ελληνισμό της Αμερικής, τους Έλληνες στη Μαύρη Ήπειρο, τη Σικελία και τον Ελληνισμό. 12.Ρωσόφωνη «Διασπορά»: Πρόκειται για το ειδικό τετρασέλιδο ένθετο στη ρωσική γλώσσα, που τίθεται σε αντίτυπα της «Ελληνικής Διασποράς», τα οποία με τη βοήθεια του «Κέντρου Πολιτισμού Μαύρης Θάλασσας» της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας αποστέλλονται σε ισάριθμους ομογενείς, οι οποίοι ζουν στις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ και δεν γνωρίζουν καλά τα ελληνικά. 13. Αγγλόφωνη «Διασπορά» : Είναι ένα ειδικό τετρασέλιδο ένθετο στην αγγλική γλώσσα που τίθεται στην «Ελληνική Διασπορά». Το τετρασέλιδο απευθύνεται στους απόδημους Έλληνες δεύτερης, τρίτης ή τέταρτης γενιάς που δεν γνωρίζουν καλά ή καθόλου την Ελληνική γλώσσα. 14.Αρχείο Ειδήσεων: Οι Τράπεζες Δεδομένων του ΑΜΠΕ αποτελούν σήμερα ένα πολύτιμο εργαλείο αναζήτησης - έρευνας κι έναν ανεκτίμητο αρχειακό «θησαυρό». Αναλυτικά ο συνδρομητής ή και η συνδρομήτρια έχει στη διάθεσή του: Τα ηλεκτρονικά Αρχεία Ειδήσεων και Αθλητικών Ειδήσεων που περιλαμβάνουν όλη την ειδησεογραφία, την οποία έχει μεταδώσει το πρακτορείο από το 1992 έως και σήμερα. Συνολικά, εμπεριέχονται επάνω από ειδήσεις, χιλιάδες ειδικά Θέματα και βιογραφίες που αυξάνονται καθημερινά. Το Αρχείο Ανασκοπήσεων που παρουσιάζει τα κυριότερα γεγονότα ( εσωτερικά, διεθνή και αθλητικά) ανά μήνα με ημερολογιακή σειρά και θεματική παρουσίαση από το 1994 έως και σήμερα. Τα εξειδικευμένα αρχεία βιογραφιών και εκλογών, με βιογραφικά των Ελλήνων πολιτικών, οι οποίοι έχουν αναλάβει κυβερνητικό αξίωμα ή έχουν εκλεγεί βουλευτές από το Παρουσιάζονται, δε, στοιχεία για τις βουλευτικές εκλογές και τις ευρωεκλογές. Τα εξειδικευμένα Αρχεία Ποδοσφαίρου - Μπάσκετ με περισσότερους από Περιλαμβάνονται όλα τα ματς των εθνικών ομάδων ποδοσφαίρου και μπάσκετ. Παρουσιάζονται όλα τα παιχνίδια από τα πρωταθλήματα της Α - Β Εθνικής κατηγορίας ποδοσφαίρου και της Α1 - Α2 κατηγορίας 48

49 μπάσκετ από το Εμπεριέχονται κι όλες οι αναμετρήσεις των ελληνικών ομάδων στα Κύπελλα Ευρώπης. Το ειδησεογραφικό αρχείο NEWS BANK με τις ειδήσεις που έχει μεταδώσει το πρακτορείο στην αγγλική γλώσσα από το 1992 έως και σήμερα. 15.Τεκμηρίωση: Διαθέτει ειδικά αφιερώματα και αναλύσεις για σημαντικά γεγονότα της εσωτερικής και διεθνούς επικαιρότητας. Μάλιστα, το αφιέρωμα για το «ρόλο του Τίτο στο Μακεδονικό» δέχθηκε επάνω από κλήσεις σε 10 ημέρες! Ένα άλλο αφιέρωμα για την «υπόθεση Αλόις Μπρούνερ», του λοχαγού των Ες-Ες που οργάνωσε το Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, συγκέντρωσε επάνω από επισκέψεις για την ελληνική και αγγλική του έκδοση! Στην κατηγορία των αφιερωμάτων δημοσιεύονται προφίλ για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και τα βιογραφικά στοιχεία των σημαντικότερων Ευρωπαίων πολιτικών, τα οποία ανανεώνονται καθημερινά. 16.Web TV: Ως αιχμή των πολυμεσικών υπηρεσιών του πρακτορείου λειτουργεί το τμήμα της Web TV. Το τμήμα έχει ως αντικείμενο την παραγωγή και διανομή βίντεο, που καλύπτουν τις ανάγκες διαφόρων τηλεοπτικών σταθμών και διαδικτυακών τόπων. Διαθέτει τηλεοπτικά συνεργεία σε Αθήνα - Θεσσαλονίκη και συνεργάζεται με παρόχους τηλεοπτικού υλικού στο εξωτερικό. Καλύπτει την εσωτερική - διεθνή επικαιρότητα, ενώ παράγει τηλεοπτικά αφιερώματα κατά θεματικές ενότητες. Διαθέτει ένα πλήρως εξοπλισμένο τηλεοπτικό studio και σύστημα editing, το οποίο μπορεί να καλύψει τις ανάγκες οποιαδήποτε τηλεοπτικής παραγωγής. 17.Web Radio: Είναι το διαδικτυακό ραδιόφωνο του πρακτορείου, το οποίο εκπέμπει όλο το 24ωρο ανά επτά ημέρες την εβδομάδα. Ανά ώρα μεταδίδονται δελτία ειδήσεων, τα οποία καλύπτουν το σύνολο της ειδησεογραφίας. 19. Web Magazines Books: Στις 21 Δεκεμβρίου του 2012 δημιουργήθηκε η νέα υπηρεσία του ΑΜΠΕ για ηλεκτρονικά βιβλία- περιοδικά, που λειτουργεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση: 49

50 Άλλες υπηρεσίες-συνέδρια Το ΑΜΠΕ αναλαμβάνει τη διοργάνωση- πλήρη δημοσιογραφική κάλυψη συνεδρίων, την αποστολή δημοσιογράφων, την επιτόπου συγγραφή δελτίων Τύπου και συναφών κειμένων, την φωτογράφηση των εργασιών και των συμμετεχόντων, και την μετάδοση των φωτογραφιών με αποστολή s προς τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Έχει καλύψει συνέδρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, του Απόδημου Ελληνισμού κλπ. Έχει καλύψει συνέδρια με περισσότερους από 1000 συνέδρους. Το ίδιο το πρακτορείο έχει διοργανώσει τουλάχιστον έξι διαβαλκανικά συνέδρια κι ένα πανευρωπαϊκό με διεθνή απήχησηπροβολή. Ηλεκτρονικό Γραφείο Τύπου Πρόκειται για μια υπηρεσία που δημιουργήθηκε για την εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων και οργανισμών. Η υπηρεσία αυτή επιτρέπει την αποστολή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ( ) κειμένων προς ένα σύνολο αποδεκτών, που περιλαμβάνει όλα τα ελληνικά - διεθνή Μέσα Ενημέρωσης, τα οποία έχουν σύνδεση με το Internet. Έτσι, τα γραφεία Τύπου των επιχειρήσεων μπορούν να στέλνουν Δελτίο Τύπου στα ΜΜΕ με προς τα μέσα μαζικής ενημέρωσης της Ελλάδας, της ελληνικής ομογένειας και της ανατολικής Ευρώπης. Η ελλαδική λίστα περιλαμβάνει το σύνολο των μέσων μαζικής ενημέρωσης στην Ελλάδα, τα οποία έχουν σύνδεση με το Internet. Η ομογενειακή λίστα περιλαμβάνει τις οργανώσεις και τα ομογενειακά μέσα μαζικής ενημέρωσης. Η τρίτη λίστα εμπεριέχει τα μέσα μαζικής ενημέρωσης των βαλκανικών χωρών, της κεντρικής Ευρώπης και της ανατολικής Ευρώπης, καθώς και των χωρών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. 50

51 Υπηρεσίες Internet Από το 1993 που δραστηριοποιείται το ΑΜΠΕ στο Internet, απέκτησε την τεχνογνωσία στην κατασκευή ιστοσελίδων, sites και portals. Πελάτες-Συνδρομητές Στο ΑΜΠΕ απευθύνονται για ειδήσεις τα περισσότερα ελληνικά μέσα ενημέρωσης- τηλεοπτικά, ραδιοφωνικά δίκτυα, πολλές εφημερίδες, διάφορα περιοδικά πανελλαδικής κυκλοφορίας, αρκετά περιφερειακά μέσα ενημέρωσης, το σύνολο των Ομογενειακών Μέσων Ενημέρωσης, το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού, οι περιφέρειες, οι δήμοι, εταιρείες, επιμελητήρια, χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί κι άλλα Μηχανογράφηση Το μηχανογραφικό σύστημα του ΜΠΕ (NEWSNET) είναι μια εφαρμογή τύπου client -server, η οποία βασίζεται σε βάση δεδομένων της Oracle και αναλαμβάνει την πλήρη διαχείριση του ειδησεογραφικού οργανισμού από τη λήψη των τηλεγραφημάτων από τα ξένα πρακτορεία ειδήσεων, τις ανταποκρίσεις, μέχρι και τη συγγραφή των κειμένων, τη διόρθωση, την αρχειοθέτηση, καθώς και την αποστολή τους στους πελάτες. Διαχειρίζεται κείμενο, φωτογραφίες, ήχο και βίντεο. Η αποστολή του ειδησεογραφικού service γίνεται σε 24ωρη βάση μέσω προς όλους τους συνδρομητές μέσω σύνδεσης μέσω σύνδεσης της Otenet. Το AΜΠΕ και το Internet Το ΑΜΠΕ αποτελεί και το πρώτο ελληνικό μέσο ενημέρωσης, που δραστηριοποιείται στο διαδίκτυο από το Το 1994 έθεσε σε πλήρη λειτουργία τον πρώτο του Internet server. Πρόκειται για μια πλήρως παραμετροποιημένη μηχανή παρουσίασης- μετάδοσης ειδήσεων και άλλου ενημερωτικού υλικού με οποιαδήποτε μορφή (κείμενο, εικόνα, ήχος, βίντεο). 51

52 Για κάθε σημαντική είδηση υπάρχουν links σε παλαιότερες ειδήσεις του ίδιου θέματος και οι σχετικές ειδήσεις, ώστε να μπορεί ο επισκέπτης να παρακολουθεί καλύτερα την πορεία των γεγονότων. Εκτός από την καθημερινή ειδησεογραφία υφίστανται πολλές άλλες υπηρεσίες online, όπως είναι η πρόγνωση του καιρού (θερμοκρασία- ατμοσφαιρική πίεση,-καιρικά φαινόμενα για τις επόμενες τέσσερις ημέρες σε 20 περιοχές της Ελλάδας), η παρακολούθηση του Χρηματιστηρίου της Αθήνας (ακόμη και η παρακολούθηση του προσωπικού χαρτοφυλακίου) κ.α. Επί πληρωμή παρέχεται πρόσβαση και στο σύνολο της ειδησεογραφικής παραγωγής του ΜΠΕ μέσω του Web, όπως είναι: Η φωτογραφική κάλυψη της επικαιρότητας και φωτογραφικό αρχείο, η βάση δεδομένων με βιογραφικά στοιχεία για 2000 σημαντικά πρόσωπα στην Ελλάδα- στα Βαλκάνια- στην ανατολική Ευρώπη και στην ελληνική ομογένεια, η αναδρομή στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας και τα πολλά αφιερώματα στις πιο σημαντικές στιγμές της ελληνικής - διεθνούς επικαιρότητας. Τηλεοπτικές μεταδόσεις μέσω Internet Το ΑΜΠΕ προσφέρει μέσω του internet και live τηλεοπτική μετάδοση διάφορων συνεδρίων- πολιτιστικών ή πολιτικών εκδηλώσεων, οικονομικών fora, αθλητικών δραστηριοτήτων κ.α. Η Διαβαλκανική Συνεργασία Με πρωτοβουλία του ΑΜΠΕ (του τότε Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων) ιδρύθηκε το 1995 και η Ένωση Βαλκανικών Πρακτορείων Ειδήσεων (ΑΒΝΑ). Η Γραμματεία της Ένωσης βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη και μέλη είναι όλα τα εθνικά πρακτορεία ειδήσεων των βαλκανικών χωρών. Πιο συγκεκριμένα, το ΑΜΠΕ (Ελλάδα), Anadolu (Τουρκία), ATA (Αλβανία), BTA (Βουλγαρία), MIA (ΠΓΔΜ), Moldpres (Μολδαβία), Tanjug (Γιουγκοσλαβία) και Rompres (Ρουμανία). 52

53 Σκοπός της Ένωσης είναι η προώθηση της διαβαλκανικής συνεργασίας μέσα από την ανταλλαγή ειδήσεων - πληροφοριών σε καθημερινή βάση χωρίς να υφίσταται παρέμβαση των πολυεθνικών πρακτορείων ειδήσεων μέσω ενός Internet server. H Ηλεκτρονική εφημερίδα «Hellas.gr» Από την 1η Ιουλίου 2001 μέσω του τότε Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων λειτούργησε και η ημερήσια ηλεκτρονική εφημερίδα «Hellas.gr», η οποία ήταν η πρώτη Διαδικτυακή ελληνική πολιτική εφημερίδα. Η «Hellas.gr» βρισκόταν στο Internet και οι χρήστες εγγράφονταν δωρεάν και την διάβαζαν στον ηλεκτρονικό υπολογιστή ή την τύπωναν στον εκτυπωτή τους, σε σχήμα Α3 ή Α4. Το ΑΜΠΕ κυκλοφορεί διάφορες έντυπες εκδόσεις, όπως είναι το Αλμανάκ κι άλλες. Ουσιαστικά σε αυτή την εισήγηση παρουσιάσαμε το πώς μπορεί να είναι δομημένος ένας μεγάλος ειδησεογραφικός οργανισμός. Στην ενότητα, που ακολουθεί, θα αναφερθούμε στα άλλα πρακτορεία που λειτουργούν στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. ΤΑ ΑΛΛΑ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ ΕΙΔΗΣΕΩΝ Εκτός από το Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΜΠΕ) λειτουργούν κι άλλα πρακτορεία ειδήσεων (ιδιωτικά). Για παράδειγμα, στο διαδίκτυο λειτουργεί το Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων από το οποίο έχει την ευκαιρία ο κάθε δημοσιογράφος να μάθει τα πάντα γύρω απ όλες τις σημαντικές εκκλησιαστικές εξελίξεις, που σημειώνονται στην Ελλάδα και στον κόσμο. Το συγκεκριμένο πρακτορείο διαθέτει υπηρεσία ειδήσεων τύπου News Service μέσω της οποίας ένας ή μια δημοσιογράφος ή και ένα μέσο μαζικής ενημέρωσης μπορεί να ενημερωθεί για την τρέχουσα επικαιρότητα σε ότι αφορά στα εκκλησιαστικά ζητήματα. Το news service μεταδίδεται σε τρεις γλώσσες: Ελληνικά, Αγγλικά και Γαλλικά, ενώ η πρόσβαση σε αυτό είναι δωρεάν. Το Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων λειτουργεί υπό τη μορφή ανεξάρτητης ιδιωτικής εκδοτικής εταιρείας που εξειδικεύεται στα εκκλησιαστικά θέματα. 53

54 Ως φορέας ιδρύθηκε από τον δημοσιογράφο κ. Ανδρέα Λουδάρο.Τα μέλη της δημοσιογραφικής ομάδας εδρεύουν στην Αθήνα, ενώ διαθέτει δίκτυο συνεργατών στη Νέα Υόρκη, στην Αλεξάνδρεια, στην Κωνσταντινούπολη, στη Λεμεσό και στην Ιερουσαλήμ. Στον ίδιο τομέα εξειδικεύεται και το 24ωρο Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων «Ρομφαία», που λειτουργεί διαδικτυακά στην ηλεκτρονική διεύθυνση και το οποίο ιδρύθηκε τον Αύγουστο του 2007, με σκοπό την έγκυρη -έγκαιρη εκκλησιαστική ενημέρωση. Ο ιδρυτής και ιδιοκτήτης του 24ώρου Πρακτορείου Εκκλησιαστικών Ειδήσεων "Ρομφαία" είναι ο κ. Αιμίλιος Πολυγένης, ο οποίος έχει εργαστεί στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών, στην ΜΚΟ «Αλληλεγγύη», ως αρθρογράφος σε εκκλησιαστικά έντυπα αλλά και στο Ραδιόφωνο κάνοντας μία εκπομπή Εκκλησιαστικής ενημέρωσης. Το Πρακτορείο αυτό έχει συνεργάτες στην Ρωσία, στην Κωνσταντινούπολη, στην Ιερουσαλήμ, στην Αλεξάνδρεια, στην Αμερική και στην Κύπρο. Στην δεκαετία του 1990 ιδρύθηκε στην Ελλάδα και το Netnews Τηλεοπτικό Πρακτορείο Ειδήσεων, με υπεύθυνη τη δημοσιογράφο, Σοφία Ιορδανίδου, αλλά η προσπάθεια δεν τελεσφόρησε. Η Κρήτη διαθέτει το Κρητικό Πρακτορείο Ειδήσεων (Cna News), το οποίο λειτουργεί διαδικτυακά και αφιλοκερδώς από το Το Πρακτορείο ειδικεύεται θέματα ειδήσεις που αφορούν στην Κρήτη, αλλά και αναμεταδίδει άλλα γεγονότα ή αναδημοσιεύσεις από τα περισσότερα μέλη της υφηλίου. Στην Κρήτη λειτουργεί και το Πρακτορείο Ειδήσεων Ην- Ων, το οποίο καλύπτει την ανάγκη διαρκούς πληροφόρησης Ελλήνων και ξένων επιχειρηματιών, καθώς και των ιδιοκτητών των εταιριών της ομογένειας. Εκδίδει, δε, το ομώνυμο Ελληνόφωνο- αγγλόφωνο περιοδικό σε τεύχη. Ελληνικού ενδιαφέροντος είναι και το Κρατικό Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΚΥΠΕ), το οποίο αποτελεί την βασική πηγή πληροφόρησης για τις διπλωματικές αποστολές της Κυπριακής Δημοκρατίας ανά την υφήλιο και ενημέρωσης για τους κυβερνητικούς αξιωματούχους, βουλευτές κι άλλες προσωπικοτήτων της Μεγαλονήσου. 54

55 Το ΚΥΠΕ μεταδίδει τρεις εκπομπές ( την περίληψη ειδήσεων 24ώρου, την Επισκόπηση Κυπριακού Τύπου και το Δελτίο Δραστηριότητας Αποδήμων),τα οποία απευθύνονται σε Κυπριακές ομογενειακές οργανώσεις, καθώς και στα ομογενειακά μέσα μαζικής ενημέρωσης της Μεγαλονήσου σε διάφορες χώρες. Ως πρακτορείο διαθέτει ένα δίκτυο ανταποκριτών στις πόλεις της ελεύθερης Κύπρου και στα κατεχόμενα, καθώς και σε σημαντικά κέντρα λήψης αποφάσεων στο εξωτερικό (Αθήνα, Βρυξέλλες, Λονδίνο, Νέα Υόρκη, Ουάσιγκτον, Στρασβούργο, Κωνσταντινούπολη και Μόσχα). Οι δημοσιογράφοι του ίδιου πρακτορείου πραγματοποιούν ειδικές αποστολές στο εξωτερικό, που αφορούν στην κάλυψη σημαντικών επισκέψεων του Προέδρου της Δημοκρατίας και των αξιωματούχων του κράτους, καθώς και των σημαντικών αποστολών της Κυπριακής Βουλής. Έχει- δε- υπογράψει συμφωνίες και πρωτόκολλα συνεργασίας με την Αρχή Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου (ΑΡΚ), το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (ΡΙΚ), την Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΑνΑΔ), τις Κυπριακές Αερογραμμές (ΚΑ), το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), το Frederick Institute of Technology και το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Είναι μέλος του Παγκόσμιου Κογκρέσου Πρακτορείων Ειδήσεων (WCNA), της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Πρακτορείων Ειδήσεων (ΕΑΝΑ), της Συμμαχίας Πρακτορείων Ειδήσεων της Μεσογείου (ΑΜΑΝ) και της Ένωσης Πρακτορείων Ειδήσεων Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΑΒΝΑ-SE), όπου ήδη αναπτύσσει πλούσια δράση από διάφορα αξιώματα. Από το 2000 κατέχει το ΚΥΠΕ και τη θέση του Γενικού Γραμματέα της ΑΜΑΝ, στην οποία επανεκλέχθηκε ομόφωνα για τριετή θητεία το 2003, το 2006, το 2009 και το Υφίσταται, όμως, και το αγγλόφωνο Ελληνικό Πρακτορείο Ειδήσεων, το οποίο λειτουργεί ιστοσελίδα στο διαδίκτυο κι εκδίδεται από Βρετανό άνθρωπο των μέσων μαζικής ενημέρωσης, που αγαπά, καθώς και λατρεύει τη χώρα μας. Ένα άλλο ιδιωτικό πρακτορείο που λειτουργεί στην Ελλάδα είναι το το οποίο εξειδικεύεται στην Αγροτική οικονομία. 55

56 Μάλιστα, κυκλοφορεί πλήθος σχετικών εκδόσεων και ιδρύθηκε από την GreenBox Εκδοτική ΑΕ. Λειτουργεί και το πρώτο ελληνικό ανεξάρτητο πρακτορείο Γραφημάτων, το οποίο υλοποιεί την οπτική αφήγηση ειδήσεων ή επιστημονικών ερευνών μέσω των στατικών και των διαδραστικών πληροφοριακών γραφημάτων. Επίσης, στην Ομογένεια λειτουργεί το Ομογενειακό Πρακτορείο Ειδήσεων, το οποίο διαθέτει παρά πολύ καλή ενημέρωση για τους Έλληνες που ζουν εργάζονται σε διάφορα μέρη της υφηλίου. ΤΑ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ ΑΛΛΟΥ ΤΥΠΟΥ (ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ) - ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΚΑΙ INTERNET Σε ένα κόσμο που διαρκώς αλλάζει δεν υφίστανται σήμερα μόνον τα ειδησεογραφικά πρακτορεία ως φορείς συμβάντων, γεγονότων, στιγμών, στιγμιότυπων και ανθρώπινων συναισθημάτων. Ο δημοσιογράφος, πλέον, οφείλει να αξιοποιήσει και υπηρεσίες που του παρέχουν κάποια πρακτορεία, που απευθύνονται μόνον στους επαγγελματίες του χώρου. Είναι τα λεγόμενα «Wires» ( η λέξη μεταφράζεται ως «σύρματα» στα Ελληνικά, αλλά εμείς θα χρησιμοποιήσουμε τον όρο» «δίκτυα»). Δηλαδή, ο επαγγελματίας δημοσιογράφος μπορεί να χρησιμοποιήσει τα δίκτυα ειδήσεων (Newswires) για να κάνει καλύτερα τη δουλειά του. Άλλα από αυτά τα δίκτυα είναι συνδρομητικά δηλαδή ο δημοσιογράφος πληρώνει κάποια συνδρομή και σε άλλα είναι δωρεάν οι προσφερόμενες υπηρεσίες. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση θα του ζητηθεί από τα δίκτυα αυτά να προσκομίσει (ηλεκτρονικά ή μέσω) fax κάποια στοιχεία, που να υποδηλώνουν πιστοποιούν την επαγγελματική δημοσιογραφική ιδιότητά του. Τέτοια στοιχεία μπορεί να είναι η ταυτότητα του μέσου, όπου εργάζεται, η δημοσιογραφική ταυτότητα της ένωσης που ανήκει ως μέλος. Άλλα τέτοια στοιχεία υποδήλωσης της δημοσιογραφικής ιδιότητας μπορεί να είναι: 56

57 Η διεθνής ταυτότητα δημοσιογράφου, η συστατική επιστολή από τον ιδιοκτήτη ή τον διευθυντή ή τον αρχισυντάκτη του μέσου μαζικής ενημέρωσης, όπου εργάζεται, η αποστολή ενός αντιγράφου τουλάχιστον ενός δημοσιευμένου άρθρου- ρεπορτάζ ή και η προσκόμιση μιας φωτογραφίας μεγέθους ταυτότητας. Τα Newswires αποτελούν εξειδικευμένα δίκτυα ειδήσεων που παρέχουν πληροφορίες και προς τα μεγάλα ή τα μικρά πρακτορεία ειδήσεων με εξειδικευμένη παροχή «πηγών». Παραδειγματικά, τα δίκτυα μπορεί να προσφέρουν επιστημονικές, καλλιτεχνικές και κοινωνικές ειδήσεις από αξιόπιστες πηγές (φορείς- οργανισμούς- ειδικούς κλπ). Πράγμα, που διευκολύνουν αφάνταστα τη δουλειά ενός ρεπόρτερ, γιατί έτσι μπορεί να έχει πολύ πρωτογενές υλικό στα «χέρια» του και αν θέλει μπορεί να το επεκτείνει. Για τον ίδιο ή για την ίδια αποτελούν και μια καλή «πηγή» διασταύρωσης πληροφοριών, καθώς και εμπλουτισμού όλων των κειμένων που μπορεί να παράγει ως δημοσιογραφική ύλη. Έτσι, οι «ψαγμένοι» δημοσιογράφοι κι ιδιαίτερα των διεθνών ειδήσεων ή του ελεύθερου ρεπορτάζ χρησιμοποιούν πολύ τα Newswires γιατί τους είναι πάντοτε χρήσιμα. Σημειωτέον ότι τα δίκτυα αυτά δεν είναι «ελεύθερα» προς όλους τους χρήστες του διαδικτύου και πάντοτε ακολουθείται μια πιστοποιημένη διαδικασία εγγραφής των νέων μελών. Μια άλλη κατηγορία ειδησεογραφικών πρακτορείων είναι τα φωτογραφικά ειδησεογραφικά πρακτορεία ειδήσεων, τα οποία μπορεί να είναι ιδιωτικά ή κρατικά. Τα συγκεκριμένα πρακτορεία παρέχουν υπηρεσίες φωτογραφικής κάλυψης πολλών γεγονότων (συνεντεύξεων τύπου, ομιλιών, συνεδρίων, συμβάντων, γεγονότων κ.α. ). Στην Ελλάδα λειτουργεί η υπηρεσία φωτογραφικών ειδησεογραφικών πρακτορείων του κρατικού Αθηναϊκού Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, αλλά και ιδιωτικά, όπως είναι το ICON, το Motionteam, το Phasma, το Icon κι άλλα!! Διεθνώς υφίστανται φωτογραφικά ειδησεογραφικά πρακτορεία κυρίως ιδιωτικά- τα οποία είναι φημισμένα, ανά τον κόσμο για τη δύναμη των εικόνων τους. Τέτοια είναι τα Getty images, Viiphoto, Noorimages και Μagnum! 57

58 Τα αρχεία των ιστοσελίδων των πρακτορείων αυτών είναι «κλειδωμένα» και μπορεί να τα χρησιμοποιήσει κάποιος μόνον, εάν είναι συνδρομητής τους. Μερικά από τα φωτογραφικά ειδησεογραφικά πρακτορεία έχουν ελεύθερες κάποιες από τις κατηγορίες με τις φωτογραφίες τους (συνήθως αυτές που αφορούν σε δελτία τύπου), ενώ κάποια έχουν ελεύθερο το υλικό τους, αλλά σε κάθε περίπτωση είναι προστατευμένα τα πνευματικά δικαιώματα και θα πρέπει ο δημοσιογράφος να αναφέρει πάντοτε την πηγή προέλευσης. Το να λάβει, όμως, ένας δημοσιογράφος μια φωτογραφία σημαίνει ότι θα πρέπει να την αξιοποιήσει. Άρα, ο ίδιος και η ίδια θα πρέπει να δύναται να ξέρει τουλάχιστον να τις αξιολογήσει ως επίκαιρες ή όχι. Συνάμα, θα πρέπει να ξέρει τις βασικές τεχνικές ανάρτησης και μονταρίσματος μιας φωτογραφίας σε μια εφημερίδα, σ ένα περιοδικό, σ ένα website και σε μια τηλεοπτική εκπομπή. Γι αυτό το λόγο είναι απαραίτητη η συνεχής επιμόρφωση των δημοσιογράφων, γιατί η ζήτηση για εξειδικευμένες τεχνικές έχει απίστευτα αυξηθεί. Το βασικό, όμως, που θα πρέπει να γνωρίζει o ίδιος και η ίδια είναι να γράφει τις λεζάντες των φωτογραφιών ή να κάνει ένα ρεπορτάζ βασιζόμενο μόνο στα όσα βλέπει στις φωτογραφίες του/της φωτορεπόρτερ. Ας δούμε μερικά μυστικά της δουλειάς: 1) Γράφουμε πάντοτε τα ονόματα των προσώπων που απεικονίζονται στη φωτογραφία και βάζουμε το ποιος ή ποια είναι στη δεξιά ή στην αριστερή πλευρά της φωτογραφίας. (π.χ. Ο πρύτανης του ΑΠΘ, Γιάννης Μυλόπουλος (στα αριστερά), ο καθηγητής κ. Σειραδάκης ( στο μέσον) και (στα δεξιά) ο αντιπρύτανης Γ. Παντής ). Εάν δεν ξέρουμε τα απεικονιζόμενα πρόσωπα ή το θέμα το κάλυψε μόνος-η του, ο η φωτορεπόρτερ, τότε τους ρωτάμε να μας πουν ποιοι απεικονίζονται στις εικόνες. 2) Περιγράφουμε με λίγες λέξεις αυτό που βλέπουμε στη φωτογραφία, π.χ. Το αυτοκίνητο έγινε παρανάλωμα του πυρός. 3) Γράφουμε ένα ρεπορτάζ με βάση μια σειρά εικόνων, που μας έδωσε ο φωτορεπόρτερ. 58

59 Να ένα δείγμα του υποφαινόμενου από μια σειρά φωτογραφιών του φωτορεπόρτερ, Γιάννη Τσουφλίδη. 4)Αναφέρουμε πάντοτε στη λεζάντα ποιος-ποια φωτορεπόρτερ «τράβηξε» την φωτογραφία μαζί με το φωτογραφικό ειδησεογραφικό πρακτορείο, όπου εργάζεται. «Με γλέντι αποχαιρέτησαν οι Θεσσαλονικείς το 2012! Παρά το γεγονός ότι «καλπάζει» η ανεργία στη «νύμφη του Θερμαϊκού» δεν το έβαλαν κάτω τα «καρντάσια» και γιόρτασαν με τη ψυχή τους! Θέλοντας να ξορκίσουν τα όσα συνέβησαν το 2012 κατά τη διάρκεια της παραμονής της πρωτοχρονιάς (Δευτέρα 31 Δεκεμβρίου) χόρεψαν, ήπιαν, διασκέδασαν, τραγούδησαν κι ευχήθηκαν το 2013 να είναι η χρονιά της ανάτασης, καθώς και της δημιουργίας για όλουςόλες!η τραχιά φωνή του υπαίθριου σολίστ του ακορντεόν μαζί με τις μελωδίες θύμισε όμορφες στιγμές στους περαστικούς ανεξαρτήτως ηλικίας, που έτρεχαν να προλάβουν τα τελευταία ψώνια. Τα μέλη των αυτοσχέδιων ή των επώνυμων μπαντών βρέθηκαν σε σημεία της Θεσσαλονίκης, απ όπου χάρισαν χαρούμενους μελωδικούς σκοπούς προς τους διερχόμενους πολίτες, οι οποίοι τους προσέφεραν ένα μικρό αντίτιμο για την υπαίθρια συναυλία. Δεν έλειψαν και οι μουσικές περιοδείες διαφόρων καλλιτεχνικών συνόλων ανήμερα της παραμονής της Πρωτοχρονιάς στις γειτονιές και στους δρόμους των δημοτικών κοινοτήτων του Δήμου Θεσσαλονίκης. Ιδιαίτερα, οι κάτοικοι της Δ Δημοτικής Κοινότητας χάρηκαν πολύ με τα χαρούμενα ρυθμικά ακούσματα που παιάνισαν τα μέλη της ορχήστρας του Παπάφειου Ορφανοτροφείου στους δρόμους της Τούμπας και της ευρύτερης περιοχής. Αίσθηση έκανε και η παρουσία περιπλανώμενων καλλιτεχνών σε κεντρικό δρόμο της Θεσσαλονίκης, όπου ένας από αυτούς περπάτησε με μαεστρία επάνω στο σκοινί, που είχε δέσει ο ίδιος ανάμεσα στους κορμούς δύο δρόμων! Η προσπάθεια του ακροβάτη χειροκροτήθηκε θερμά από όσους-ες μπόρεσαν να παρακολουθήσουν την απρόσμενη παράσταση. 59

60 Στην Κεντρική Αγορά της Θεσσαλονίκης επικράτησε κυριολεκτικά το αδιαχώρητο, όπου τα κεράσματα, τα τσικνίσματα, οι προπόσεις έδιναν και έπαιρναν. Ο χορός και το τραγούδι «βρέθηκαν στην ημερήσια διάταξη». Δεν ήταν λίγοι αυτοί ή αυτές που λικνίστηκαν υπό τους ήχους των δημοτικών ασμάτων σέρνοντας τον χορό ανάμεσα στα καθίσματα, στις υπαίθριες θερμάστρες και στις καρέκλες των καφετεριών ή των ταβερνών στο κέντρο της πόλης. Στην Κεντρική Αγορά της Θεσσαλονίκης επικράτησε κυριολεκτικά το αδιαχώρητο, όπου τα κεράσματα, τα τσικνίσματα, οι προπόσεις έδιναν και έπαιρναν. Ο χορός και το τραγούδι «βρέθηκαν στην ημερήσια διάταξη». Δεν ήταν λίγοι αυτοί ή αυτές που λικνίστηκαν υπό τους ήχους των δημοτικών ασμάτων σέρνοντας τον χορό ανάμεσα στα καθίσματα, στις υπαίθριες θερμάστρες και στις καρέκλες των καφετεριών ή των ταβερνών στο κέντρο της πόλης». ΤΑ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ ΑΛΛΟΥ ΤΥΠΟΥ (ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ- ΜΕΡΙΚΑ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ) ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΚΑΙ INTERNET Η φωτογραφία και γενικότερα η οπτικοποίηση διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην δημοσιογραφία, αλλά και στην ανάπτυξη του γραπτού κι οπτικού τηλεοπτικού λόγου της. Πέρα από τα φωτογραφικά ειδησεογραφικά πρακτορεία δύναται ο δημοσιογράφος να χρησιμοποιήσει κι άλλες ιστοσελίδες που παρέχουν φωτογραφίες, ώστε να μπορεί να «ντύσει» το θέμα, που πραγματεύεται με το απαραίτητο υλικό. Ωστόσο, θα πρέπει να έχει πάντα κατά νου ότι στον χώρο της φωτογραφίας ισχύουν πολύ ισχυροί νόμοι περί πνευματικών δικαιωμάτων και γι αυτό το λόγο χρειάζεται μια ιδιαίτερη προσοχή στην χρησιμοποίηση, ιδίως αν τις «κατέβασε» (Download) από τον παγκόσμιο ιστό. 60

61 Προσέχοντας, λοιπόν, μπορεί να ερευνήσει για τα δικαιώματα των φωτογραφιών και τι νομικής μορφής πνευματικά δικαιώματα υφίστανται γι αυτές (credit, courtesy, copyright, creative commons), πριν τις χρησιμοποιήσει από τις συγκεκριμένες ιστοσελίδες. Πρόκειται για ιστοτόπους, οι οποίοι παρέχουν δωρεάν φωτογραφίες προς χρήση ή με την άδεια του δημιουργού ή τις προσφέρουν έναντι ενός μικρού χρηματικού ποσού. Ως δημοσιογραφικό «εργαλείο» είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι οι συγκεκριμένοι ιστοτόποι, γιατί μπορεί να «λύσουν τα χέρια» του- της ρεπόρτερ στην περίπτωση, που δεν βρίσκει άλλο τρόπο για την οπτική κάλυψη του θέματος του/της, είτε εργάζεται σε εφημερίδα, ιστοσελίδα, περιοδικό ραδιόφωνο ή τηλεοπτικό σταθμό. Τότε γεννάται ένα μεγάλο ερώτημα, που απασχολεί πολύ τους επαγγελματίες δημοσιογράφους κι όχι μόνο: Τι γίνεται στην περίπτωση που χρησιμοποιείται μια ευρύτερη- γενική φωτογραφία για την φωτογραφική- οπτική κάλυψη του θέματος, ρεπορτάζ, άρθρου, χρονογραφήματος κλπ; Μερικά μυστικά και τεχνικές του επαγγέλματος μπορούν να βοηθήσουν τον δημοσιογράφο να «βγει από το αδιέξοδο». Ήτοι: 1.Αν δεν μπορεί να δημιουργήσει μια λεζάντα γι αυτήν την τοποθετεί στο θέμα, όπως είναι χωρίς γραπτή περιγραφή. Δηλαδή, ακολουθεί τον χρυσό κανόνα της επικοινωνίας, που αναφέρει ότι «δεν λέμε, γράφουμε ή μεταδίδουμε, κάτι χωρίς να το γνωρίζουμε». Έτσι απλά δεν τοποθετεί τη λεζάντα στη φωτογραφία κι αφήνει τον αναγνώστη- περιηγητή του διαδικτύου ή τον τηλεθεατή να κάνει τους δικούς του συνειρμούς. 2. Μέσα από το κείμενο του, βρίσκει μια δήλωση από το πρόσωπο που του μίλησε και η οποία μπορεί να ενδιαφέρει τον πολύ κόσμο. (π.χ. Ένας δημοσιογράφος είχε γράψει ένα θέμα για τους φόρους και η γενική φωτογραφία, που κατέβασε, απεικόνιζε το ευρώ. Δεύτερο παράδειγμα, αν στο κείμενο υφίσταται μια δήλωση οικονομικού αναλυτή, στην οποία αναφέρεται ότι «οι έμμεσοι φόροι θα αυξηθούν κατά 5% το νέο έτος και δεν θα πρέπει να επιβαρυνθούν άλλο τα νοικοκυριά», τότε την τοποθετεί στη λεζάντα μαζί με το όνομα του οικονομικού αναλυτή). 61

62 3.Η τεχνική της δήλωσης μπορεί να εφαρμοστεί και στην περίπτωση που ο-η δημοσιογράφος έχει και την ειδική (κατάλληλη) φωτογραφία που εξασφάλισε μέσω ενός φωτορεπόρτερ- πρακτορείου ή άλλης πηγής. 4.Μπορεί να γράψει μια έξυπνη ατάκα- λεζάντα, που δένει τη γενική φωτογραφία με το θέμα. (π.χ. έχει μια φωτογραφία που απεικονίζει καταναλωτές να αγοράζουν ρούχα από ένα μαγαζί για το ίδιο θέμα περί εμμέσων φόρων. Να τι έγραψε ο ίδιος- ίδια σαν λεζάντα: «Οι έμμεσοι φόροι μπορεί να φέρουν «Μποφώρ» στην τσέπη των καταναλωτών»). Η χρησιμοποίηση της τεχνικής αυτής απαιτεί μεγάλη μαεστρία από τον την δημοσιογράφο και η απόκτηση της συγκεκριμένης δεξιότητας γίνεται σταδιακά μέσω της εμπειρίας, της τριβής με το ρεπορτάζ, καθώς και της εκμάθησης της δημιουργικής γραφής. Η σημερινή κατάσταση στον χώρο του Τύπου και των μέσων μαζικής ενημέρωσης απαιτεί από τον δημοσιογράφο να ξέρει τουλάχιστον μερικά βασικά πράγματα περί της φωτογραφικής «τέχνης». Ζούμε στην εποχή της διασυνδεμένης δημοσιογραφίας, η οποία απαιτεί από τον ρεπόρτερ να κάνει πολλά πράγματα, αλλά και που συγχρόνως προτάσσει την εξειδίκευσή του σε ένα τομέα. Ένα από τα «όπλα» του- της δημοσιογράφου σε αυτή την μάχη είναι και φωτογραφική μηχανή, καθώς και η κάμερα. Την πρώτη θα πρέπει να την έχει πάντοτε μαζί του. Μία μικρή φωτογραφική μηχανή, λοιπόν, μαζί με το κινητό τηλέφωνο, το i-pad, το i-pod, το μπλοκάκι, το δημοσιογραφικό κασετόφωνο και το στυλό είναι τα «όπλα», που θα πρέπει να μεταφέρει πάντοτε μαζί του. Το να τραβάς μια φωτογραφία είναι μια τέχνη ολόκληρη, αλλά ο καλός ρεπόρτερ θα πρέπει να ξέρει τουλάχιστον τα βασικά, τα οποία είναι: Να τραβά το πάνελ μιας συνέντευξης τύπου, χωρίς να υφίστανται ποτήρια, μπουκάλια με νερό ή άλλα αντικείμενα μπροστά τους. Να εστιάζει στις εκφράσεις των προσώπων. Να έχει γεμάτη «πάντοτε» την μπαταρία της μικρής φωτογραφικής μηχανής. 62

63 Να γνωρίζει τα βασικά περί περικοπής, αλλαγής μεγέθους μιας φωτογραφίας, ονομασίας, αρχειοθέτησης της στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Να ξέρει να «κατεβάζει» φωτογραφικά αρχεία μέσω του κινητού τηλεφώνου ή της μικρής φωτογραφικής μηχανής στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Να μπορεί να αποστέλλει μια φωτογραφία μέσω κινητού τηλεφώνου στο του μέσου μαζικής ενημέρωσης, όπου εργάζεται. Να δύναται να «σελιδοποιήσει» την φωτογραφία σε έντυπα ή ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης. Φαίνεται, λοιπόν, ξεκάθαρα πως η δουλειά του δημοσιογράφου είναι πολυσύνθετη και απαιτεί την εφαρμογή πολλών δεξιοτήτων επί της πράξης. ΤΑ ΕΤΟΙΜΑ «ΠΑΚΕΤΑ» ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΑΠΟ TA ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ Ο δημοσιογράφος διεθνών ειδήσεων «αλιεύει» πολλές φορές τις ειδήσεις από τα έτοιμα «πακέτα» ειδήσεων. Τα συγκεκριμένα «πακέτα» χρησιμεύουν πολύ στον δημοσιογράφο, ο οποίος απασχολείται στον τομέα των διεθνών ειδήσεων. Τα ίδια «πακέτα» χρησιμοποιούν και τα πολύ μεγάλα μέσα ή οι πολυσχιδείς όμιλοι μαζικής ενημέρωσης, διότι αποτελούν κατά το πλείστον αξιόπιστες πηγές- για την ανεύρεση θεμάτων. Ιδιαίτερα χρήσιμα είναι και σε εκείνα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (εφημερίδων, περιοδικών, ραδιόφωνων, τηλεόρασης και ιστοσελίδων), τα οποία δεν διαθέτουν μεγάλο αριθμό ρεπόρτερ ή απασχολούν μόλις ένα δημοσιογράφο ή έχουν ένα DJ (αναφερόμαστε στα ραδιόφωνα). Ο λόγος είναι ότι αυτά τους παρέχουν μεγάλο αριθμό ειδήσεων από τις οποίες πάρα πολλές έχουν διαμορφωθεί ήδη σε κείμενα, που μπορούν να αναρτηθούν, να δημοσιευτούν και να μεταδοθούν από το κάθε Μέσο Μαζικής Ενημέρωσης. 63

64 Η δουλειά του δημοσιογράφου διεθνών ειδήσεων είναι να πάρει αυτά τα έτοιμα «πακέτα» ειδήσεων, να τα αξιολογήσει, να τα μεταφράσει (εφόσον είναι γραμμένα σε διαφορετική εκ της μητρικής γλώσσας και να τα «ρετουσάρει»( διαμορφώσει) σε δημοσιογραφική γλώσσα για το είδος του μέσου μαζικής ενημέρωσης, στο οποίο εργάζεται ( εφημερίδα, περιοδικό, τηλεόραση, ραδιόφωνο, τηλεόραση κι ιστοσελίδα). Τα «πακέτα» αυτά χωρίζονται σε γενικά και ειδικά. Γενικά ονομάζονται εκείνα όσα περιέχουν όλες τις ειδήσεις σε μορφή άρθρου (κειμένου)- newsletter ή τίτλους ειδήσεων. Ειδικά είναι εκείνα, που απευθύνονται και είναι διαμορφωμένα έτσι για μία κατηγορία ειδησεογραφίας των μέσων μαζικής ενημέρωσης (π.χ. ραδιοτηλεοπτικό δελτίο και φωτογραφικό δελτίο, ιατρικό δελτίο, δελτίο οικολογικών ειδήσεων). Τα συγκεκριμένα «πακέτα» περιέχουν ειδησεογραφικές υπηρεσίες, όπως είναι το Γενικό Δελτίο Ειδήσεων που περιλαμβάνει όλες τις εσωτερικές και τις διεθνείς ειδήσεις (πολιτικές- οικονομικές- πολιτιστικές- τις βασικές αθλητικές). Επίσης, εμπεριέχουν το Διεθνές δελτίο, το οποίο εμπεριέχει όλες τις διεθνείς ειδήσεις. Διεθνή δελτία ειδήσεων παράγονται από μεγάλα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία AFP,ΑP, Reuters, ITAR-TASS, ΧINHUA, τα οποία τα παρέχουν επί συνδρομή σε πολλά μέσα μαζικής ενημέρωσης ή δημοσιογράφους ανά την υφήλιο. Άλλα διεθνή δελτία ειδήσεων παράγονται ή προέρχονται από ανταποκρίσεις δημοσιογράφων (κυρίως freelancers- ανεξάρτητοι), οι οποίοι εργάζονται και διαμένουν σε δεκάδες χώρες. Τα ίδια «πακέτα» δύναται, δε, να συμπεριλαμβάνουν κι ένα Οικονομικό Δελτίο, με τις οικονομικές εσωτερικές και διεθνείς ειδήσεις, τις εξελίξεις που σημειώθηκαν στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών (για την Ελλάδα) ή στη Wall Street ή στα διεθνή χρηματιστήρια, καθώς και επιχειρηματικές ειδήσεις. Παράλληλα, μπορεί να περιέχουν και το Αθλητικό Δελτίο, το οποίο περιλαμβάνει όλες τις εσωτερικές και διεθνείς αθλητικές ειδήσεις, ΙΠΠΟΔΡΟΜΙΕΣ, ΠΡΟΠΟ, ΠΡΟΤΟ, ΛΟΤΤΟ κι άλλα. 64

65 Το Ραδιοτηλεοπτικό Δελτίο είναι ένα ιδιαίτερο «πακέτο» ειδήσεων. Πρόκειται για ένα δελτίο, το οποίο γραμμένο είναι ειδικά για τους ραδιοφωνικούς και τους τηλεοπτικούς σταθμούς. Το δελτίο αυτό ανανεώνεται συνεχώς και ανά χρονικά τακτά χρονικά διαστήματα αποστέλλεται στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, στα οποία απευθύνεται. Στο ίδιο δελτίο μπορεί να περιλαμβάνονται συνοπτικά ή αναλυτικά οι σημαντικότερες εσωτερικές και διεθνείς ειδήσεις, ο καιρός, το χρηματιστήριο, καθώς κι άλλες ειδήσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δεν λαμβάνουν το ίδιο «πακέτο» ή δελτίο ειδήσεων, αφού άλλα πληρώνουν αδρά προς τα ειδησεογραφικά πρακτορεία για να παίρνουν μια μεγάλη γκάμα νέων κι άλλα καταβάλλουν χρηματική συνδρομή μόνο για τους τίτλους ειδήσεων ή για μια πιο συνοπτική παρουσίαση., Από την άλλη πλευρά, πολλά ειδησεογραφικά κρατικά ή ιδιωτικά ειδησεογραφικά πρακτορεία μεταδίδουν προς τα μέσα μαζικής ενημέρωσης άλλων χωρών κι ένα Αγγλικό δελτίο που περιλαμβάνει τις σημαντικές εγχώριες ειδήσεις. (Παραδείγματος χάριν, το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων μεταδίδει μέσω αυτού του τρόπου τις πιο σημαντικές ελληνικές ή ελληνικού ενδιαφέροντος ειδήσεις στα Αγγλικά). Παρόμοιο «πακέτο» ειδήσεων είναι το Γαλλικό Δελτίο, που περιλαμβάνει τις σημαντικότερες εγχώριες ειδήσεις γραμμένες στα Γαλλικά. ( Π.χ. το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων μεταδίδει τις σημαντικότερες ελληνικές ειδήσεις ή ελληνικού ενδιαφέροντος ειδήσεις στα Γαλλικά). Τα μεγάλα ειδησεογραφικά πρακτορεία δύναται να προσφέρουν τέτοια δελτία ειδήσεων και σε άλλες γλώσσες από αυτές που «μιλιούνται» περισσότερο σε περιοχές του πλανήτη (Γερμανικό, Ισπανικό, Ρωσικό, Κινεζικό Δελτίο Ειδήσεων κλπ) Ένα άλλο «πακέτο» ειδήσεων ονομάζεται το Αγγλικό Bulletin, το οποίο δύναται να «κυκλοφορεί» καθημερινά (συνήθως εκτός της Κυριακής στις το βράδυ) σε ηλεκτρονική μορφή και το οποίο περιλαμβάνει τις σημαντικές ειδήσεις, ξεχωριστές οικονομικές σελίδες και ειδικές σελίδες για κάποια συγκεκριμένη χώρα. 65

66 Ειδησεογραφική υπηρεσία παρόμοιας μορφής αποτελεί και το Γαλλικό Bulletin, το οποίο κυκλοφορεί καθημερινάεκτός της Κυριακής- σε ηλεκτρονική μορφή ( συνήθως στις το βράδυ) και περιλαμβάνει τις σημαντικές ειδήσεις. Επίσης, πολλά μέσα μαζικής ενημέρωσης λαμβάνουν και το Φωτογραφικό Δελτίο, το οποίο περιλαμβάνει εκατοντάδες φωτογραφίες διεθνούς ενδιαφέροντος που μεταδίδει το πρακτορείο ΕΡΑ ή και άλλες φωτογραφίες από διεθνή φωτογραφικά ειδησεογραφικά πρακτορεία. Παράλληλα, υφίσταται το Δελτίο Τηλε-ανακοινώσεων, το οποίο συνήθως διανέμεται δωρεάν από τα πρακτορεία ειδήσεων στους συνδρομητές τους, σε δημοσιογράφους ή στα ελεύθερα sites των πρακτορείων. Περιλαμβάνει, δε, ανακοινώσεις- δελτία τύπου υπουργείων, δημόσιων οργανισμών, εταιρειών, οργανισμών, κομμάτων, ενώσεων, φορέων και οργανώσεων. Ιδιαίτερο κομμάτι των «πακέτων» αποτελεί και ο τομέας των υπηρεσιών τύπου internet, απ όπου προσφέρεται μια σειρά υπηρεσιών με συνεχή ροή ειδήσεων για την χρήση των διαφόρων portal ή ιστοσελίδων διαφόρων επιχειρήσεων. Οι υπηρεσίες αυτές, μπορεί να είναι οι εξής: α. Internet -Γενικό Δελτίο, (περιλαμβάνει τις σημαντικές εσωτερικές και διεθνείς ειδήσεις). β. Internet -Οικονομικό Δελτίο, ( περιλαμβάνει τις σημαντικές ελληνικές και διεθνείς οικονομικές ειδήσεις). γ. Internet - Αθλητικό Δελτίο, (περιλαμβάνει τις σημαντικές εγχώριες και διεθνείς αθλητικές ειδήσεις). δ. Internet - Τίτλοι ειδήσεων. Μερικά πρακτορεία προσφέρουν έτοιμα πακέτα ειδήσεων για μηνύματα τύπου SMS, MMS στα κινητά τηλέφωνα των συνδρομητών. Ιδιαίτερα όσα από τα ειδησεογραφικά πρακτορεία λειτουργούν σε χώρες της Ευρώπης μπορεί να προσφέρουν εξειδικευμένα πληροφοριακά δελτία για τα θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Οι τράπεζες δεδομένων είναι μία άλλη μορφή «έτοιμων» πακέτων, που μπορεί να χρησιμεύουν στον δημοσιογράφο στην άντληση πληροφοριών ή πηγών. 66

67 Το Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΜΠΕ) διαθέτει σήμερα μια από τις μεγαλύτερες Τράπεζες Δεδομένων που λειτουργούν σε online σύνδεση στην Ελλάδα. Πρόκειται για τις κάτωθι 6 Ηλεκτρονικές Τράπεζες: Την ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ, που περιλαμβάνει όλες τις ειδήσεις που μετέδωσε το ΑΠΕ από τις 1/1/1992. Οι ειδήσεις είναι καταχωρημένες με κωδικοποίηση που επιτρέπει την αναζήτηση με διάφορους τρόπους. Την NEWS ΒΑΝΚ, που περιλαμβάνει όλες τις ειδήσεις στην Αγγλική γλώσσα, που μεταδόθηκαν από τις 1/1/1992. Περιλαμβάνει όλες τις ειδήσεις που έχουν γραφτεί στο καθημερινό Αγγλικό Δελτίο του ΑΠΕ. Η αναζήτηση μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους. Την ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΚΛΟΓΩΝ που περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία των εθνικών εκλογών από το 1926 έως και σήμερα, καθώς και των Ευρωεκλογών. Την ΤΡΑΠΕΖΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΩΝ, από την οποία παρουσιάζονται χιλιάδες Βιογραφίες Ελλήνων πολιτικών (όλοι οι ανώτατοι άρχοντες, πρωθυπουργοί, υπουργοί, υφυπουργοί από το 1833 έως και σήμερα, καθώς και όλοι οι βουλευτές από το 1900 έως σήμερα). Παρουσιάζονται -ακόμηβιογραφίες ξένων πολιτικών. Μεγάλα ξένα πρακτορεία διαθέτουν τις δικές τους, διάφορες τράπεζες βιογραφιών για πολιτικούς, επιχειρηματίες, καλλιτέχνες, καθώς κι άλλους παράγοντες της κοινωνικής ζωής. Την ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ, όπου περιλαμβάνονται αθλητικές ειδήσεις που μεταδόθηκαν από τις 1/1/1992. Οι ειδήσεις είναι επεξεργασμένες και προσφέρονται με τη δυνατότητα επιλογής θεμάτων (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, κλπ) και φακέλων (κύπελλο Κόρατς, Πανελλήνιοι αγώνες κλπ). Λειτουργούν συνάμα- και δύο εξειδικευμένες Τράπεζες με τα πρωταθλήματα ποδοσφαίρου της Α και Β Εθνικής κατηγορίας, τους αγώνες της Εθνικής Ομάδας και όλων των ματς των ελληνικών ομάδων στα Κύπελλα Ευρώπης. Επίσης, παρουσιάζονται στοιχεία από τα πρωταθλήματα Μπάσκετ της Α1 και Α2 κατηγορίας, τους αγώνες της Εθνικής ομάδας και τους αγώνες των ελληνικών ομάδων στα Κύπελλα Ευρώπης. Τα στοιχεία είναι καταγεγραμμένα από το 1989 έως και σήμερα. 67

68 Την ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ, που περιλαμβάνει χιλιάδες φωτογραφίες από τη διεθνή και την ελληνική επικαιρότητα από το 1996, έως και σήμερα. Μερικά πρακτορεία ειδήσεων - κυρίως τα εξειδικευμένα - διαθέτουν και τουριστικές ιστοσελίδες, οι οποίες περιλαμβάνουν αναλυτικές περιηγήσεις, οδοιπορικά στο βουνό ή στη θάλασσα, πολιτιστικές εκδηλώσεις και δρώμενα που πραγματοποιούνται σε κάθε πόλη της χώρας τους, καθώς κι όχι μόνο. Από τις σελίδες αυτές παρέχονται ειδήσεις, τηλέφωνα, διευθύνσεις και πληροφορίες για τα ξενοδοχεία σε όλη τη χώρα τους. Παρέχονται, δε, πληροφορίες για τις ακτές, τα εστιατόρια και τις ταβέρνες, τις εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων και για όλα τα βενζινάδικα της χώρας τους. Επίσης, δίνεται κάθε πληροφορία που θα ήταν χρήσιμη για μαρίνες, ορεινά καταφύγια, ορειβατικούς συλλόγους, σπήλαια, θέατρα και κινηματογράφους. Περιλαμβάνουν και χρήσιμα στοιχεία για τα ταξιδιωτικά πρακτορεία, τους χιονοδρομικούς συλλόγους ή χιονοδρομικά κέντρα, τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μουσεία και τους πολιτιστικούς οργανισμούς, μεγάλο αριθμό μνημείων, καθώς και πληροφορίες για τις χιλιομετρικές αποστάσεις μεταξύ των πόλεων. Χρήσιμα στοιχεία μπορεί να αλιεύσει ο-η δημοσιογράφος και για τη τουριστική αστυνομία, τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος, τα αεροδρόμια, τα δρομολόγια πλοίων και λιμεναρχεία, τα ταξί και τις υπηρεσίες, τους χρήσιμους συνδέσμους στο διαδίκτυο, τα υποκαταστήματα, καθώς και τα ΑΤΜ τραπεζών σε όλη τη χώρα. Μερικά πρακτορεία προσφέρουν έτοιμα εξειδικευμένα «πακέτα» πολιτιστικών ειδήσεων, τα οποία παρέχουν καθημερινή ενημέρωση για τα πολιτιστικά γεγονότα, τις εκδηλώσεις της επικαιρότητας, τα νέα ρεύματα στη λογοτεχνία- στη ζωγραφική, στη γλυπτική και στο θέατρο, στην ιστορία της πολιτιστικής κληρονομιάς, τους αρχαιολογικούς - λαογραφικούς συλλόγους. Άλλο ειδικό «πακέτο» ειδήσεων είναι το βιβλιογραφικό δελτίο με τις σπουδαιότερες εκδόσεις που κυκλοφορούν, καθώς και με την παρουσίαση εκδοτών- συγγραφέων ή μεταφραστών. 68

69 Στο ειδικό «πακέτο» ειδήσεων για την υγεία εμπεριέχεται η καθημερινή ιατρική ενημέρωση με όλες τις σημαντικές εγχώριες και διεθνείς ειδήσεις (ανάλογα με τα πρακτορεία). Η υπηρεσία αυτή παρέχεται μαζί με μια πλούσια βιβλιοθήκη ιατρικών θεμάτων που ενδιαφέρουν τον ειδικό ή τον αμύητο - στους ιατρικούς όρους- χρήστη. Επίσης, παρουσιάζονται απλά κείμενα που σέβονται την επιστημονική πλευρά της ιατρικής πληροφορίας κι αυτοτελείς πληροφορίες που αφορούν στον άνδρα, στην γυναίκα, στο παιδί και στην τρίτη ηλικία. Μπορεί, δε, να παρέχει πληροφορίες για τους ιατρικούς συλλόγους, τους ιατρικούς εταιρείες, τους γιατρούς, τα εφημερεύοντα νοσοκομεία και φαρμακεία, αλλά και την αναγραφή υπερσυνδέσεων τύπου links με αξιόπιστους επιστημονικούς δικτυακούς τόπους. Πολλά Ευρωπαϊκά πρακτορεία ειδήσεων προσφέρουν και ένα πακέτο ειδήσεων που αφορούν στον αγροτικό πληθυσμό δίνοντας έμφαση στους νέους σε ηλικία αγρότες ή κυρίως σε εκείνους που ασχολούνται επιχειρηματικά (άμεσα ή έμμεσα) με τις αγροτικές δραστηριότητες ή έχουν ενδιαφέρον για τον χώρο της υπαίθρου. Μάλιστα, τα αγροτικά δελτία ειδήσεων στα πρακτορεία πολλών Ευρωπαϊκών κρατών περιλαμβάνουν ειδήσεις απ' όλη την χώρα, κοινοτικά θέματα, ευρωπαϊκές αποφάσεις και κανονισμούς, διάφορα αγροτικά νέα από το Ευρωκοινοβούλιο, τα συμβούλια, καθώς και τις διαχειριστικές επιτροπές. Ειδικό «πακέτο» ειδήσεων είναι και αυτό που προσφέρει εσωτερικές και εξωτερικές ειδήσεις για το αυτοκίνητο και την μοτοσυκλέτα με ειδήσεις για τους αγώνες που διεξάγονται από την μια έως την άλλη άκρη της γης, test drive νέων μοντέλων και παρουσιάζουν τα πάντα για την αγορά του αυτοκινήτου, τις τιμές, την πορεία των πωλήσεων, τα νέα μοντέλα. Περιέχουν, δε, πλούσιο φωτογραφικό υλικό, βίντεο και ήχο. Εξειδικευμένα πακέτα ειδήσεων προσφέρουν και τα Ελληνικά ομογενειακά πακέτα ειδήσεων σε ότι αφορά στην ομογένεια. Τέλος, ένα άλλο «πακέτο» ειδήσεων είναι αυτό των τίτλων ειδήσεων και το λεγόμενο «newsletter». 69

70 ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΠΗΓΕΣ ΣΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ (ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΙ INTERNET) Ο χαοτικός χώρος του παγκόσμιου ιστού προσφέρει στον κάθε δημοσιογράφο και πολλές πηγές αναζήτησης πληροφοριών από άλλες πηγές, οι οποίες μπορούν να του «δώσουν» πολύ καλές - διασταυρωμένες πληροφορίες για τα θέματα, που αναζητά, γράφει, μεταδίδει, καθώς κι οπτικοποιεί καθημερινά. Πληροφορίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την συγγραφή άρθρων, σχολίων, λεζάντων, ρεπορτάζ, χρονογραφημάτων κι αναλύσεων. Μια από αυτές τις πηγές είναι η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου των ΗΠΑ, η οποία αποτελεί σήμερα την μεγαλύτερη βιβλιοθήκη στον κόσμο. Διαθέτει πλήθος (αρχείων οπτικών, ηχητικών, γραπτών ντοκουμέντων, περιοδικών, βιβλίων), τα οποία μπορεί ο-η ρεπόρτερ να τα χρησιμοποιήσει, αρκεί να είναι υπομονετικός στην αναζήτηση και να έχει διαβάσει προσεκτικά τους όρους χρήσης.. Άλλη πολύ καλή πηγή πληροφοριών είναι η ιστοσελίδα του Internet Archive, το οποίο διαθέτει βιντεοθήκη ταινιών, ζωντανής μουσικής με concerts, αρχείο ηχητικών ντοκουμέντων με εγγραφές, texts (βιβλία, γραπτά, ντοκουμέντα). Ακόμη, διαθέτει αρχείο τηλεοπτικών ειδήσεων και ανοικτή βιβλιοθήκη με ελεύθερους τίτλους ηλεκτρονικών βιβλίων τύπου e-books! Η συγκεκριμένη ιστοσελίδα απευθύνεται στους διαχειριστές άλλων ιστοτόπων, ερευνητές, καθηγητές και γενικά στον κόσμο. Η εγγραφή είναι δωρεάν, αλλά ο χρήστης θα πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα τους όρους χρήσης των πνευματικών δικαιωμάτων, πριν να χρησιμοποιήσει ή «κατεβάσει» το υλικό. Ο -η δημοσιογράφος θα πρέπει να εγγραφεί στην ανοικτή βιβλιοθήκη για να μπορεί να την χρησιμοποιήσει. Επίσης, η εξειδικευμένη μηχανή αναζήτησης του Google υπό την επωνυμία «Μελετητής» είναι μια πολύ καλή πλατφόρμα για να ερευνήσει κανείς επιστημονικά νέα, μελέτες, έρευνες και εκπαιδευτικές ειδήσεις! 70

71 Mε την υπηρεσία προειδοποιήσεων του Google μπορεί ο-η κάθε δημοσιογράφος να λαμβάνει πληροφορίες για ότι αναφέρεται στο διαδίκτυο για ένα θέμα, που τον ενδιαφέρει (π.χ. για την ανεργία). Η πληροφορία αυτή λαμβάνεται μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος σε ένα λογαριασμό στην πλατφόρμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας GMAIL. Μέσω της διαχείρισης των ειδοποιήσεων μπορεί να ρυθμίσει ο χρήστης, εάν η ειδοποίηση θα αποστέλλεται στο ή στη ροή μέσω των RSS στον αναγνώστη του Google. Καλή βάση δεδομένων, στοιχείων και πληροφοριών για τον κινηματογράφο και τον πολιτισμό είναι το «IMDb ή Internet Movie Database» στο οποίο θα πρέπει ο- η δημοσιογράφος να κάνει εγγραφή, αφού διαβάσει πρώτα προσεκτικά τους όρους χρήσης. Άλλη καλή πηγή πληροφοριών είναι το «Local News», το οποίο ως ιστοσελίδα προβάλλει ειδήσεις σε 119 γλώσσες του κόσμου ανάμεσα σε αυτές και τα Ελληνικά! Καλό αρχείο ιστορικών- παλαιών εφημερίδων διαθέτει και η βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου του Ιλινόις των ΗΠΑ, με πολλά από τα αρχεία να είναι ελεύθερα προς πρόσβαση. Εξειδικευμένη μηχανή αναζήτησης εφημερίδων με πολύ καλή πληροφόρησης είναι και η «Elephind», ενώ η γνωστή «Wikipedia» διαθέτει μια υπηρεσία ανταλλαγής ειδήσεων, που αποτελεί ένα ολόκληρο ξεχωριστό πρόγραμμά της. Μια άλλη πολύ ενδιαφέρουσα πηγή είναι το αρχείο εφημερίδων της Google, που είναι κατηγοριοποιημένο κατά αλφαβητική σειρά. Ενδιαφέρον υλικό παρουσιάζει και το «newsarchive.com», αλλά το οποίο κατά βάση δεν είναι ελεύθερο, αλλά λειτουργεί υπό καθεστώς συνδρομής. Καλό αρχείο εφημερίδων διαθέτει και η δική μας, Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας, ενώ αρχειοθήκη των εκδόσεων των φύλλων διαθέτει και η εφημερίδα «Καθημερινή». Άλλες πηγές μπορεί να είναι η μηχανή αναζήτησης εφημερίδων και περιοδικών απ όλο τον κόσμο «ipl2», η παρόμοια μηχανή αναζήτησης «world -newspapers.com», ο οδηγός νέων του Yahoo και η μηχανή αναζήτησης: «mondotimes.com». 71

72 Όπως προκύπτει από την παραπάνω παράθεση των πηγών αναζήτησης πληροφοριών φαίνεται πως η δουλειά του δημοσιογράφου έχει γίνει σήμερα πολύ απαιτητικήπολυσύνθετη και απαιτεί πολλές νέες δεξιότητες. Αναγεννιέται, λοιπόν, το είδος ενός νέου δημοσιογράφου, του διασυνδεμένου δημοσιογράφου, το οποίο θα αναλύσουμε περαιτέρω. Ο «ΔΙΑΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΣ» ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ ( ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΙ INTERNET) Ο παγκόσμιος ιστός έχει μεταβάλει άρδην το χώρο της δημοσιογραφίας, όπου νέες ειδικότητες αναδεικνύονται και παλαιότερες αποκτούν άλλο βάρος ή διαφορετικό περιεχόμενο. Με τη «γέννηση» των νέων ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης έρχονται οι νέες τεχνολογικές ανακαλύψεις να αλλάξουν άρδην το τοπίο. (Παραδείγματος χάριν μια τέτοια εξέλιξη αποτελεί ο τρισδιάστατος εκτυπωτής τον οποίο θέλει να χρησιμοποιήσει ή να δοκιμάσει η εφημερίδα «Washington Post»). Μέσα σε αυτή τη κατάσταση παρατηρείται διεθνώς μια τάση να πληθαίνουν οι λεγόμενοι freelancers (δηλαδή, οι ανεξάρτητοι- πληρωμένοι ρεπόρτερ με το κομμάτι ή με κατ αποκοπή αμοιβή) και να μειώνεται το «μόνιμο» προσωπικό των παραδοσιακών μέσων μαζικής ενημέρωσης. Η ίδια στροφή με πολύ επώδυνο τρόπο παρατηρείται και στην Ελλάδα, όπου όσοι-ες δημοσιογράφοι εργάζονται αποκλειστικά στο διαδίκτυο ή αμείβονται αποκλειστικά και με ελάχιστα χρήματα χρησιμοποιώντας μπλοκ παροχής υπηρεσιών, αλλά την ίδια στιγμή να μην γίνονται ακόμα δεκτά ως τακτικά ή δόκιμα μέλη των Ενώσεων Συντακτών. Αν και σήμερα, οι freelancers δημοσιογράφοι αποτελούν ίσως ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του δημοσιογραφικού κόσμου, αλλά φαίνεται ότι στην Ελλάδα δεν έχουν αναγνωριστεί ακόμα ως ισότιμα μέλη του κλάδου. Ωστόσο, παγκοσμίως και δη στο παγκόσμιο ιστό υφίστανται τουλάχιστον 30 πολύ επισκέψιμα «έγκυρα» sites ιστοσελίδες. 72

73 Μέσω των συγκεκριμένων sites μπορούν οι freelancers και διακινούν ή πωλούν τα ρεπορτάζ, τα άρθρα, τα σχόλια, τις συνεντεύξεις και τις αναλύσεις τους σε μικρά ή άλλα μεγάλα μέσα μαζικής ενημέρωσης ανά τον κόσμο. Η «αγορά» είναι μεγάλη και υφίσταται κυρίως σε χώρες με Αγγλοσαξονική παράδοση, όπως είναι η Μεγάλη Βρετανία, η Ιρλανδία, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία, καθώς και η Νέα Ζηλανδία. Ωστόσο, υφίσταται και σε αναπτυσσόμενες χώρες, όπως είναι η Ινδία. Η στροφή αυτή στο χώρο του δημοσιογραφικού επαγγέλματος (λειτουργήματος) δημιουργεί ευκαιρίες, αλλά κι έντονο πιο μεγάλο ανταγωνισμό, καθώς και μεγαλύτερη δυσκολία στη διασταύρωση της είδησης. Από την άλλη πλευρά, «ανοίγει» το δρόμο για μια σειρά «παλαιών ή νέων ειδικοτήτων» που αποκτούν εξειδικευμένη ζήτηση, όπως είναι η μεταγραφή άρθρων (copy paste), του παραγωγού βίντεο, του αποστολέα δελτίων τύπου μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων μέσω s, η συγγραφή newsletters ή reports, οι κειμενογράφοι βιογραφικών, οι σχεδιαστές σχεδιαγραμμάτων, γραφικών ή εικόνων τύπου info gram κ.ά. Στο οργανόγραμμα της ιστοσελίδας της Βρετανικής εφημερίδας «Guardian» υφίστανται σχεδόν όλες αυτές οι ειδικότητες εντός της ίδιας ομάδας έρευνας ή αρθρογραφίας ενός θέματος. Π.χ. άλλος-η είναι εκείνος-η που ερευνά το θέμα, άλλος-η είναι εκείνος-η που το γράφει στο διαδίκτυο, άλλος η είναι εκείνος-η που σχεδιάζει τα γραφικά και τα διαγράμματα, άλλος- η είναι εκείνος-η που προετοιμάζει το βίντεο ή επιμελείται τον ήχο. Μπορεί αυτή η εξειδίκευση της δουλειάς να φαίνεται πολυδάπανη για τα Ελληνικά δεδομένα, αλλά δεν είναι. Γιατί χάρις στην εξειδίκευση παράγεται περισσότερος όγκος δουλειάς σε λιγότερο χρόνο. Για παράδειγμα, στην Βρετανική εφημερίδα «Guardian» ερεύνησαν ένα περιστατικό που είχε συμβεί σε μια πτήση και την ώρα που γινόταν η έρευνα από τον ερευνητή ή τους ερευνητές, ένας άλλος συνάδελφος έψαχνε για τα σχετικά βίντεο και ένας τρίτος σχεδίαζε το εσωτερικό ενός αεροπλάνου τύπου Boeing, όπου στις ανάλογες θέσεις των επιβατών τοποθετούσε τα πρόσωπα «κλειδιά» της υπόθεσης. 73

74 Το σχεδιάγραμμα, όπως και το κείμενο του ρεπορτάζ συμπληρωνόταν σιγά- σιγά. Έτσι, ο κάθε χρήστης του διαδικτύου μπορούσε να δει τις θέσεις των μαρτύρων του περιστατικού με μικρές λεζάντες (π.χ. ο κύριος Colins καθόταν στην 33Α και είπε πως πρώτος άκουσε ένα θόρυβο στο πίσω μέρος του αεροσκάφους ή κ. Dale φώναξε της θέσης 40β φώναξε, όταν είδε τον συνεπιβάτη της να καταρρέει). Με αυτό τον τρόπο μπορούσε ο αναγνώστης- ια της ιστοσελίδας να καταλάβει το τι συνέβη περιληπτικά το τι συνέβη στο αεροσκάφος χωρίς να διαβάσει όλο το κείμενο, αλλά ξαναγυρνούσε πάλι στον ιστότοπο, γιατί ήξερε πως θα ενημερωθεί άμεσα γρήγορα. Την ίδια στιγμή που «γεννιούνται» αυτές οι ειδικότητες φαίνεται ξεκάθαρα πως η δουλειά του δημοσιογράφου γίνεται πιο πολυσύνθετη. Σήμερα δεν εννοείται δημοσιογράφος που να μην έχει επάνω του εκτός από τα κλασσικά μέσα (στυλό, μπλοκάκι, μικρό δημοσιογραφικό κασετόφωνο) κι άλλα «εργαλεία», όπως είναι το «έξυπνο» κινητό τηλέφωνο, το ipod ή τo IPAD για να μπορέσει να κάνει τη δουλειά του. Συνάμα, θα πρέπει να ξέρει να επεξεργάζεται ο ίδιος-ια την εικόνα και τον ήχο των ντοκουμέντων που τραβά ο ίδιος, καθώς και να ξέρει καλά ένα σχεδιαστικό πρόγραμμα για να μπορέσει να κάνει τη δουλειά. Θα πρέπει, μάλιστα, σε εξειδικευμένες περιπτώσεις να ξέρει ο ίδιος ή και η ίδια τον χειρισμό εξειδικευμένων λογισμικών προγραμμάτων ή μηχανημάτων, ώστε να ανταποκριθεί στο ρόλο. Θα πρέπει να γνωρίζει τις βασικές τεχνικές της μετάφρασης κειμένων και τον χειρισμό τεχνικών τηλεδιάσκεψηςτηλεπικοινωνίας. Η δουλειά γίνεται περισσότερο σύνθετη ακόμη και για ένα δημοσιογράφο, που δουλεύει από το σπίτι του ως ανταποκριτής. Παραδείγματος χάριν, ο υποφαινόμενος έπρεπε να μάθει απέξω κι ανακατωτά τον χειρισμό ενός μηχανήματος τύπου aver media, ώστε μέσω μιας δεύτερης οθόνης ηλεκτρονικού υπολογιστή να μπορεί να βλέπει ταυτόχρονα την επικαιρότητα των ελληνικών- ξένων τηλεοπτικών καναλιών την ώρα που ετοίμαζε ένα άλλο θέμα! 74

75 Η απαίτηση για εξειδικευμένη γνώση μετατρέπει σταδιακά τον δημοσιογράφο «γραφιά-ερευνητή» σε ένα «διασυνδεμένο» ρεπόρτερ, ο οποίος καλείται πλέον να ξέρει περισσότερα εξειδικευμένα αντικείμενα, ώστε να τα χρησιμοποιήσει στον παγκόσμιο ιστό και να επιβιώσει στην αγορά εργασίας. Η ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ «ΠΗΓΩΝ» ΣΤΟ INTERNET ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ BLOGS- ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ (ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΙ INTERNET) Τα περισσότερα ιστολόγια (blogs) παράγουν μια συνεχή ροή ειδήσεων, που επιτρέπει την ανάγνωση της θεματολογίας τους και την εξαντλητική παρουσίαση ενός ζητήματος από τους περιηγητές του διαδικτύου. Για το θέμα αυτό έχει μιλήσει διεξοδικά ο προγραμματιστής και καθηγητής δημοσιογραφίας, Dave Winer, o οποίος κατόρθωσε να περιγράψει λεπτομερώς τα διακριτικά τεχνολογικά χαρακτηριστικά των blogs. Ωστόσο, η εξέλιξη του διαδικτύου έφερε στην «επιφάνεια» και τα διαδικτυακά εργαλεία συλλογικής συγγραφής κειμένων, που δύναται να «χρησιμεύσουν» σε ότι αφορά στη διεξαγωγή μιας έρευνας ή στη συλλογή στοιχείων. Από την άλλη πλευρά, έχει δημιουργηθεί μια σειρά από ηλεκτρονικά forums, τα αντίστοιχα διαδικτυακά μέσα παρουσίασης των ραδιοφωνικών εκπομπών σε συνέχειες τύπου podcasts, τα μέσα προβολής στο internet: videocasts, τα social bookmarking, οι υπηρεσίες επισημείωσης και προβολής διαδικτυακών συνδέσμων, όπως αναφέρει ο Αστέριος Μασούρας σε μια μελέτη του για τη δημοσιογραφία των πολιτών κατά τη διάρκεια του 2007 στη Θεσσαλονίκη. Ωστόσο, προς την κατεύθυνση της δημοσιογραφίας των πολιτών θεωρείται τα κομβικής σημασίας γεγονός η ίδρυση του «OhMyNews» στο διαδίκτυο κατά τη διάρκεια του 2000 με «μότο» την εξής φράση: «Κάθε πολίτης είναι δημοσιογράφος». 75

76 Τα χαρακτηριστικά του «OhMyNews» έγκεινται στην ελεύθερη υποβολής ειδήσεων από τους πολίτες, οι οποίοι συνεισφέρουν το 80% του γραπτού περιεχομένου του, σε συνδυασμό με την εμπειρία επαγγελματιών δημοσιογράφων πλήρους απασχόλησης. Παρόμοιου τύπου μοντέλο ανέπτυξε και το «NowPublic» στον Καναδά, προωθώντας ένα άλλο είδος συμμετοχικής δημοσιογραφίας μεταξύ των επαγγελματιών του κλάδου. Το ερώτημα, λοιπόν, που τίθεται πάντοτε από έναν ή μια δημοσιογράφο είναι, εάν μπορεί να εμπιστευθεί τα blogs ως πηγές; Μάλιστα, πολλές φορές από μερίδα των ανθρώπων του Τύπου τίθεται το ζήτημα της ανωνυμίας των blogs ως επιχείρημα για την αναξιοπιστία τους. Ο γράφων έχει πολλές φορές ταχθεί υπέρ της επωνυμίας της συγγραφής- ανάρτησης του περιεχομένου των blogs κι επιμένει σε αυτή την άποψη. Η απάντηση, όμως, δεν βρίσκεται στη συγκεκριμένη «παραπλανητική» ερώτηση, γιατί ο-η δημοσιογράφος οφείλει πάντοτε να «ελέγχει- διασταυρώνει» τις πηγές του. Η ουσία βρίσκεται αλλού. Στο πότε μπορεί το οποιοδήποτε blog να ενδιαφέρει τον ή την δημοσιογράφο. Και εδώ δεν υφίσταται μια σαφής οριοθέτηση. Σίγουρα, ένα blog, που πουλά sex ή lifestyle υπό την μορφή κουτσομπολιών δεν ενδιαφέρει τον πραγματικό δημοσιογράφο. Τον ενδιαφέρουν άλλα πράγματα, όπως είναι τα εξής: 1)Εάν ένα μεμονωμένο blog αποτελεί κοινωνικό φαινόμενο μαζικής εισδοχής περιηγητών σε αυτό, λόγω ενός ιδιαίτερου θέματος που απασχολεί ένα μεγάλο μέλος της κοινωνίας. 2)Εάν το blog ανήκει σε ένα πρόσωπο, το οποίο αναδείχθηκε μέσα από την επικαιρότητα. 3)Εάν όντως παράγει φιλοσοφική επιστημονική σκέψη. 4)Εάν εμπεριέχει «χρηστικά» στοιχεία για την καθημερινότητα του πολίτη. 5)Εάν κάνει καταγραφή ιδιαίτερων στοιχείων του γραπτού λόγου κι απόψεων βασισμένες σε επιχειρήματα. 6)Εάν ερευνά εξειδικευμένα διάφορα θέματα πολύ τοπικού ενδιαφέροντος. 76

77 Σε αυτό το επίπεδο δεν έχει ερευνηθεί ακόμη επαρκώς το τι έκανε χιλιάδες άτομα να επισκεφθούν το blog της καρκινοπαθούς, Αμαλίας, που κατέγραφε ημερολογιακά τα όσα βίωνε και το γιατί πέτυχε το «Τρωκτικό» του δολοφονηθέντος, Σωκράτη Γκιόλια μια τόσο μεγάλη επισκεψιμότητα, που μόνο μεγάλα sites του εξωτερικού έχουν πετύχει σήμερα. Ο δημοσιογράφος οφείλει και πρέπει να αξιοποιεί τα blogs ως πηγές της έρευνας του, όταν συντρέχουν τα παραπάνω έξι στοιχεία. Δεν θα πρέπει, όμως, να ξεχνάει την διασταύρωση του προβαλλόμενου υλικού μέσα κι από άλλες πηγές. Τα blogs, που είναι με τη μορφή γραπτής ύλης ημερολογίου ενδιαφέρουν σίγουρα τον ή την δημοσιογράφο. Το θέμα είναι να μπορεί ο ίδιος ή και η ίδια να ακολουθεί πάντοτε την έρευνα και την διασταύρωση με βάση τα έξι προαναφερόμενα στοιχεία. Μια άλλη ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν τα Wikileaks του κ. Ασάντ, που σίγουρα παρουσιάζει ντοκουμέντα, για τα οποία διεξάγεται σήμερα μια έντονη ιδεολογική συζήτηση σε ότι αφορά στην αξιοποίησή τους ως «πηγών». Η ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ «ΠΗΓΩΝ» ΣΤΟ INTERNET - ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ (ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΙ INTERNET) Ας δούμε γενικότερα το θέμα της διασταύρωσης των οπτικών στοιχείων, πληροφοριών ή ακόμα και ρεπορτάζ σε sites(ιστοσελίδες) τύπου μετάδοσης εικόνας, όπως είναι το YouTube, το Vimeo, το Live Stream κι άλλα που επιτρέπουν στον χρήστη να ανεβάσει διάφορα videos ή τηλεοπτικές μεταδόσεις. Καταρχήν, θα πρέπει ο κάθε δημοσιογράφος να διαθέτει «λογαριασμούς» σε όσα περισσότερα ηλεκτρονικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ή σε ιστοσελίδες μετάδοσης εικόνας μπορεί να εισέλθει και να γραφτεί με ένα όνομα χρήστης (user name), καθώς και ένα κωδικό (password).πολλές από αυτές τις ιστοσελίδες παρέχουν τη δυνατότητα εγγραφής ( sτις περισσότερες φορές είναι δωρεάν) στα «κανάλια» μετάδοσης άλλων μελών τους ή δημόσιων ιδιωτικών φορέων. 77

78 Ένα καλό μυστικό της δουλειάς: Ο κάθε δημοσιογράφος ή ρεπόρτερ μπορεί να φτιάξει μια λίστα των συγκεκριμένων συνδρομών ανάλογα με το ρεπορτάζ με το οποίο ασχολείται (π.χ. διεθνών ειδησεογραφικών καναλιών αν ασχολείται με το διεθνές ρεπορτάζ, θεατρικών μουσικών σκηνών εάν ασχολείται με το χώρο του θεάματος κοκ) Ο-η δημοσιογράφος για να επιβεβαιώσει, όμως, ένα θέμα από μια ιστοσελίδα τύπου YouTube θα πρέπει καταρχήν να κοιτάξει, εάν όντως υπάρχει μια σχετική ανάρτηση και τι σχόλια έχουν αναρτηθεί σχόλια κάτω από το βίντεο. Διαβάζει προσεκτικά τα σχόλια αυτά και βλέπει τι λένε οι άλλοι χρήστες- συνδρομητές του διαδικτυακού τόπου για το προβαλλόμενο θέμα: (π.χ. σε ένα θέμα που παρουσίαζε τη φραστική αντιδικία δύο πολιτών για ένα περιβαλλοντικό ζήτημα, παρατήρησε ένας ρεπόρτερ πως υπήρχε μια σχόλιο που έλεγε: «από το βίντεο νομίζω πως λείπει το μέρος με το πως άρχισε η αψιμαχία». O ρεπόρτερ κατάφερε να βρει τον χρήστη αυτό και να επικοινωνήσει άμεσα μαζί του χάρις στην αποστολή ενός και μηνύματος στην προσωπική ιστοσελίδα του ίδιου χρήστη στο ηλεκτρονικό κοινωνικό δίκτυο Facebook. Τότε ανακάλυψε πως η αψιμαχία είχε αρχίσει διαφορετικά απ ότι ανέφεραν οι πληροφορίες ως μέχρι εκείνη τη στιγμή. Σύνταξε, λοιπόν, ένα ρεπορτάζ με τις νέες πληροφορίες και το θέμα έκανε πάταγο, αφού δόθηκε μία άλλη διάσταση στο θέμα!) Δηλαδή, με τον τρόπο αυτό ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος μπόρεσε όχι μόνο να διασταυρώσει το γεγονός, αλλά και να ανακαλύψει την επιπλέον διάσταση! Άλλη μια μέθοδος διασταύρωσης είναι ο δημοσιογράφος να προσπαθήσει να παίξει ένα βίντεο σε κίνηση τύπου slow motion μέσω ενός αντίστοιχου εξειδικευμένου ελεύθερου λογισμικού προγράμματος. Αυτό έκανε και o δημοσιογράφος, Paul Lewis, το «τρομερό παιδί» της ιστοσελίδας της Βρετανικής εφημερίδας «Guardian» για την περίπτωση του θανάτου ενός ηλικιωμένου διαδηλωτή στο Λονδίνο. Το επίσημο ανακοινωθέν για το μοιραίο γεγονός ανέφερε ότι το μοιραίο επήλθε από ανακοπή καρδίας, που υπέστη ο άτυχος άνδρας. 78

79 Ο Paul Lewis, θέλησε τότε να ερευνήσει και να δει, εάν επιβεβαιωνόταν τα όσα αναφερόταν στο ανακοινωθέν. Πήρε, λοιπόν, ένα τηλεοπτικό βίντεο και το «έπαιξε» καρέ- καρέ στην ιστοσελίδα της εφημερίδας «Guardian» κι απέδειξε πως το μοιραίο επήλθε από χτύπημα! Φυσικά, την άλλη ημέρα έγινε σάλος στη Μεγάλη Βρετανία εξαιτίας της αποκάλυψης! Μια άλλη καλή εφαρμογή με πολλές δυνατότητες για την επιβεβαίωση ενός γεγονότος ή συμβάντος είναι το Google Earth που προσφέρει ενίοτε τη δυνατότητα να δεις ακόμα και το δρόμο, όπου έγιναν τα πάντα, σε πραγματικό χρόνο! Άλλη δυνατότητα επιβεβαίωσης- διασταύρωσης των «πηγών» ή των συμβάντων είναι να εγγραφεί o-η ρεπόρτερ στις ειδησεογραφικές ροές επικεφαλίδων (feed) διάφορων ιστοσελίδων ή διαδικτυακών ημερολογίων με τις οποίες μπορεί να λάβει τις σχετικές ροές του θέματος που ερευνά ή τον ενδιαφέρει. Επίσης, μπορεί ο δημοσιογράφος να χρησιμοποιήσει τις εφαρμογές τύπου RSS, oι οποίες βασίζονται σε μια πολύ απλή διανομή ψηφιακού πληροφοριακού περιεχομένου διαμέσου του Διαδικτύου. Τι είναι αυτές οι εφαρμογές; «Το ακρωνύμιο RSS προκύπτει από τον αγγλικό όρο Really Simple Syndication (Πολύ Απλή Διανομή), αναφέρεται σε μία προτυποποιημένη μέθοδο ανταλλαγής ψηφιακού πληροφοριακού περιεχομένου διαμέσου του Διαδικτύου, στηριγμένη στην πρότυπη, καθιερωμένη και ευρέως υποστηριζόμενη γλώσσα σήμανσης XML. Ένας χρήστης του Διαδικτύου μπορεί έτσι να ενημερώνεται αυτομάτως για γεγονότα και νέα από όσες ιστοσελίδες υποστηρίζουν RSS, αρκεί να έχει εγγραφεί ο ίδιος συνδρομητής στην αντίστοιχη υπηρεσία της εκάστοτε ιστοσελίδας. Οι εν λόγω ενημερώσεις («ροές RSS», αγγλιστί: «RSS feeds») περιέχουν τα πλήρη δεδομένα, σύνοψη των δεδομένων, σχετικά μεταδεδομένα, ημερομηνία έκδοσης κλπ. Στέλλονται αυτομάτως στον συνδρομητή μέσω του Διαδικτύου». Η λήψη γίνεται μέσω συγκεκριμένων ελευθέρων προγραμμάτων που μπορεί να τα κατεβάσει κανείς ελεύθερα στο διαδίκτυο. 79

80 Συνάμα, ο η κάθε δημοσιογράφος μπορεί να διαμορφώσει ειδοποιήσεις στην μηχανή αναζήτησης Google για το θέμα, που ψάχνει ή τον ενδιαφέρει. Η ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ «ΠΗΓΩΝ» ΣΤΟ INTERNET-ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ (ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ- ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΚΑΙ INTERNET) Ο παγκόσμιος «ιστός» ή αλλιώς internet, όμως, είναι ένας ηλεκτρονικός διασυνδεμένος χαοτικός χώρος, όπου κυκλοφορούν τα πάντα και οι πάντες. «Κυκλοφορούν» φήμες, εισηδάρια, θεωρίες, ιστορίες συνομωσίας, πραγματικές ειδήσεις και πραγματικά περιστατικά. Πως μπορεί, όμως, ένας δημοσιογράφος να διασταυρώσειεπιβεβαιώσει το πώς έγινε ένα γεγονός ή μια είδηση μέσω του διαδικτύου. Θα σας παρουσιάσουμε ένα πραγματικό γεγονός, όπως το αφηγήθηκε το κορυφαίο στέλεχος της ιστοσελίδας της Βρετανικής εφημερίδας «Guardian», Paul Lewis προς Έλληνες δημοσιογράφους της Βόρειας Ελλάδας, σε διάλεξη που έδωσε στην Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας- Θράκης (ΕΣΗΕΜ-Θ). «Είχαμε ένα θάνατο «σημαντικού προσώπου» σε μια πτήση σε χώρα της Αφρικής και σε εμάς έφτασε η πληροφορία από ένα χρήστη του ηλεκτρονικού κοινωνικού δικτύου, ότι το δυσάρεστο γεγονός μπορεί να μην οφειλόταν σε φυσιολογικά αίτια. Κάναμε μια έκκληση στο Twitter προς τους άλλους επιβάτες της πτήσης για να μας επιβεβαιώσουμε πως ενδεχομένως έτσι ήταν τα πράγματα. Μέσα σε λίγη ώρα είχαμε σχόλια και περιγραφές από άλλους επιβάτες της πτήσης. Κατορθώσαμε να επιβεβαιώσουμε κατά αρχήν το συμβάν και να το αναρτήσουμε στο διαδίκτυο με ερωτήματα σχετικά με το απευκταίο γεγονός». Πρώτη, δηλαδή, διασταύρωση μίας είδησης στο διαδίκτυο μπορεί να γίνει με ηλεκτρονικά μηνύματα ή posts, που μπορούν να στείλουν διάφοροι πολίτες που συσχετίζονται με το γεγονός», και: «Οι δημοσιογράφοι χρησιμοποιούν τα social media με πολλούς τρόπους. Γενικώς, μπορούμε να τους χωρίσουμε σε δύο κατηγορίες. 80

81 Η πρώτη έχει να κάνει με τη διάδοση των πληροφοριών, τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ως μία νέα μέθοδο για την ενημέρωση του κοινού. Η δεύτερη κατηγορία, η οποία αποτελεί πιθανότατα και την πιο ενδιαφέρουσα διάσταση, είναι η χρήση των social media για την συλλογή των ειδήσεων. Η φύση του Twitter ειδικότερα, σημαίνει ότι η πληροφόρηση είναι πλέον προσιτή ανά πάσα στιγμή. Οι νέες τεχνολογίες έχουν διευρύνει τα όρια αυτού που θεωρούμε πιθανό- εφικτό», είχε αναφέρει ο ίδιος ο Paul Lewis σε συνέντευξη του σε ελληνικό διαδικτυακό μέσο ενημέρωσης. Στην μαεστρία του δημοσιογράφου έγκειται στο να επιβεβαιώσει ότι όντως το πρόσωπο που του «μιλάει» είναι υπαρκτό και δεν αποτελεί μια «εικονική» βιτρίνα ενός άλλου προσώπου με διαφορετικά στοιχεία. Καταρχήν, αυτό μπορεί να επιβεβαιωθεί με διάφορα συστήματα που λειτουργούν στο internet και με τα οποία οι διαχειριστές διάφορων ιστοσελίδων- ιστοτόπων μπορούν να επιβεβαιώσουν τον κάτοχο του . Μπορεί, ωστόσο, η είδηση να έχει γραφτεί σε ένα ιστοτόπο και ο δημοσιογράφος θα πρέπει να το επιβεβαιώσει ή όχι; Σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιεί πρώτα την «κλασσική μέθοδο», δηλαδή, προσπαθεί να βρει τηλεφωνικά κάποιο πρόσωπο να του μιλήσει, είτε είναι από το γραφείο τύπου μιας δημόσιας αρχής ή ιδιωτικού φορέα, είτε είναι πολίτης (γείτονας- φίλοςσυνάδελφος του εμπλεκόμενου προσώπου), είτε ένας άλλος συνάδελφος τοπικός δημοσιογράφος. Ένας άλλος τρόπος να διασταυρώσει την είδηση είναι να δει ο δημοσιογράφος το τι έχουν αναρτήσει τα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης στις ιστοσελίδες τους, για το συμβάν ή την πληροφορία. Άλλος τρόπος διασταύρωσης είναι να απευθυνθεί ο ίδιος ή και η ίδια στο επίμαχο πρόσωπο, ώστε να μπορέσει να διασταυρώσει την είδηση. Π.χ. πρόσφατα γράφτηκε στο διαδίκτυο ότι «κλείνει» - «πτωχεύει» μια μεγάλη Eλληνική εταιρεία και ανακυκλώθηκε στον παγκόσμιο ιστό από διάφορα sites. Ζητήθηκε από τον υποφαινόμενο να γράψει κι αυτός για το θέμα σε μία εφημερίδα πανελλαδικής κυκλοφορίας, που διατηρεί και ιστοσελίδα. 81

82 Τότε τηλεφώνησε ο ίδιος στα κεντρικά γραφεία της επιχείρησης και ζήτησε να μιλήσει προσωπικά με τον ιδιοκτήτη- διευθύνοντα σύμβουλο, ο οποίος βρισκόταν για δουλειές στο εξωτερικό. Σε λίγη ώρα, όντως, «κτύπησε» το κινητό τηλέφωνο του υποφαινόμενου και στην άλλη άκρη της γραμμής βρισκόταν ο επιχειρηματίας, ο οποίος εκπλάγηκε για τη διάσταση που δόθηκαν σε κάποιες νομικές ενέργειες της εταιρείας, η οποία φυσικά δεν έκλεινε και μήτε «πτώχευε» λέγοντας ότι βρίσκεται στο εξωτερικό για να κλείσει μια νέα συμφωνία συνεργασίας! Για του λόγου του αληθές, του έστειλε ο επιχειρηματίας και γραπτά στοιχεία ότι όντως έτσι είχαν τα πράγματα! Μια άλλη μέθοδος επιβεβαίωσης των στοιχείων είναι το ποιος έγραψε τι για ποιόν. Αν, παραδείγματος χάριν ο δημοσιογράφος έχει δει αναρτημένη «ανώνυμη» είδηση σε ένα blog και τη δημοσιεύσει χωρίς να την ελέγξει, μπορεί να υποστεί και νομικές ή άλλες συνέπειες. Εάν η είδηση προέρχεται από μια «επώνυμη» ιστοσελίδα, καλό είναι να ελέγξει πρώτα ο ίδιος ή και η ίδια την «ταυτότητα» του μέσου, η οποία πρέπει να είναι αναρτημένη σε ενότητα του site. Στην περίπτωση που η είδηση είναι αναρτημένη σε ιστοσελίδα διεθνούς μεγάλου μέσου μαζικής ενημέρωσης και δεν μπόρεσε να την επιβεβαιώσει αλλιώς γράφει ή αναφέρει ή μεταδίδει τις φράσεις: «Σύμφωνα με το CNN ή το CNN ανέφερε ή το CNN μετέδωσε ή σας λέμε (γράφουμε) με επιφύλαξη και τα όσα αναφέρθηκαν στην ιστοσελίδα του CNN». Άλλος τρόπος επιβεβαίωσης είναι ο η δημοσιογράφος να μπουν στην ιστοσελίδα του φυσικού προσώπου, του φορέα και του δημόσιου- κρατικού- ιδιωτικού οργανισμού για να επιβεβαιώσει, εάν ισχύουν ή όχι τα τεκταινόμενα. Παραδείγματος χάριν, πρόσφατα δημοσιεύτηκε σε sites ότι οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου του New Mexico έχουν «στα χέρια τους» και εξετάζουν ένα μετεωρίτη με νερό από τον Άρη. Αναγράφηκε κατά κόρον σε blogs αναπτύσσοντας διάφορα σενάρια, αλλά η είδηση επιβεβαιώθηκε μόνο όταν διάφοροι επαγγελματίες δημοσιογράφοι είχαν την ιδέα να μπουν στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου του New Mexico. 82

83 Εκεί βρήκαν αναρτημένη τη σχετική φωτογραφία με τον μετεωρίτη με τα αντίστοιχα επιστημονικά σχόλια και φυσικά τα δημοσίευσαν! Μια ακόμη τεχνική διασταύρωσης της είδησης είναι να βρει ο δημοσιογράφος άλλα επώνυμα άρθρα συναδέλφων του ή ειδικών που έχουν αναρτηθεί για το ίδιο θέμα στο διαδίκτυο. Αυτή η τεχνική έγκειται και για τον εμπλουτισμό ενός άρθρουρεπορτάζ- σχολιασμού του κάθε δημοσιογράφο με επιπλέον στοιχεία για το θέμα, το οποίο ενδέχεται να έχει επιβεβαιώσει ήδη ο ίδιος ή και η ίδια. ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΩΝ (ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΚΑΙ INTERNET) Πως χρησιμοποιεί, όμως, τις ειδήσεις των πρακτορείων ειδήσεων ο κάθε δημοσιογράφος και δη αυτός των διεθνών ειδήσεων; Τις χρησιμοποιεί ως εξής: Για να επιβεβαιώσει μία είδηση. Για να διαμορφώσει ένα δελτίο ειδήσεων ροής στο ραδιόφωνο ή στη τηλεόραση ή στο διαδίκτυο. Για να αντλήσει πληροφορίες περί θεμάτων που τον ενδιαφέρουν. Για να ετοιμάσει ελεύθερα θέματα. Για να συλλέξει στοιχεία για θέματα, που έχουν ή συσχετίζονται με το εγχώριο ενδιαφέρον. Στην δική μας περίπτωση για να συλλέξει στοιχεία Ελληνικού Ενδιαφέροντος. Χρησιμοποιεί, επιπλέον, τις ειδήσεις ενός πρακτορείου για να εμπλουτίσει ένα ρεπορτάζ ή για να ετοιμάσει τη θεματολογία ενός ειδικού θέματος. Παραδείγματος χάριν, οι εξελίξεις στις διάφορες αυτοκινητοβιομηχανίες, που μεταδίδουν τα πρακτορεία ειδήσεων, μπορούν να αποτελέσουν τα στοιχεία για ένα ελεύθερο ρεπορτάζ σχετικά με τα μελλοντικά δεδομένα στις διεθνείς ή στις εγχώριες μεταφορές. ( Ο- η δημοσιογράφος συλλέγοντας στοιχεία από τα δελτία τύπου των αυτοκινητοβιομηχανιών των τελευταίων μηνών μπορεί να τα «μοντάρει» και να κάνει ένα πολύ ωραίο ρεπορτάζ για τα νέα μοντέλα ηλεκτρικών αυτοκινήτων). 83

84 Πολλές φορές χρησιμοποιούμε τις ειδήσεις των πρακτορείων ειδήσεων για να επιβεβαιώσουμε πράγματα και καταστάσεις, που θέλουμε να συμπεριλάβουμε στα ρεπορτάζ μας. Ιδιαίτερα, ο δημοσιογράφος Διεθνών Ειδήσεων χρησιμοποιεί τις ειδήσεις των διάφορων κυριότερων ειδησεογραφικών πρακτορείων για να συλλέξει πληροφορίες για το θέμα που τον ενδιαφέρει. Μάλιστα, ο ίδιος χρησιμοποιεί έτσι, τις ειδήσεις των κρατικών πρακτορείων ειδήσεων, ώστε να πάρει την επίσημη άποψη για ένα γεγονός, αλλά και για να «φιλτράρει το ζουμί» της είδησης, που τον ενδιαφέρει. (Για παράδειγμα μπορεί να δει το πώς έγραψαν την ίδια είδηση (π. χ. για το θέμα της Συρίας) το Κινεζικό Πρακτορείο Ειδήσεων, το CNN και το ΝOVOSTI στη Ρωσία, ώστε να συλλέξει παραπάνω στοιχεία, αλλά και να δει από ποια οπτική γωνία το έγραψαν) Πάντοτε, ο ρεπόρτερ διεθνών ειδήσεων κατορθώνει να δει ποιά είναι η διαφορά των ειδήσεων, που προσφέρουν οι διάφορες πύλες του διαδικτύου, οι δημοσιογραφικές ιστοσελίδες, οι ιστοχώροι των εφημερίδων, οι ιστοτόποι των διεθνών ή κρατικών οργανισμών, των πανεπιστημίων και των θεματικών δικτύων. Χρησιμοποιεί, δε, τα πρακτορεία και για άλλους λόγους, που άπτονται της δουλειάς του. Παραδείγματος χάριν, τα πρακτορεία προσφέρουν τις λεγόμενες «ατζέντες» γεγονότων, με τις οποίες ο-η κάθε δημοσιογράφος μπορεί να προετοιμάσει το πρόγραμμα της επόμενης ημέρας. Η ατζέντα γεγονότων μπορεί να είναι γενική ή ειδική, που αφορά σε ένα ιδιαίτερο τομέα ρεπορτάζ ( αθλητική - πολιτιστική κοκ). Ακόμη, ο δημοσιογράφος διεθνών ειδήσεων χρησιμοποιεί το κάθε πρακτορείο ειδήσεων, ώστε να έχει μία γενική ενημέρωση επί των θεμάτων, που τον ενδιαφέρουν. Οι ειδήσεις των ειδήσεων πρακτορείων δύναται να αποτελέσουν και το έναυσμα της παραγωγής ενός εσωτερικού ρεπορτάζ για κάθε μέσο μαζικής ενημέρωσης. (Παραδείγματος χάριν, η είδηση πως «κυκλοφόρησε» μια νέα κατηγορία φάρμακων στο εξωτερικό, μπορεί να αποτελέσει και την αφορμή για την πραγματοποίηση ενός ρεπορτάζ σχετικά με τα φάρμακα της νέας κατηγορίας, που κυκλοφορούν ή πρόκειται να κυκλοφορήσουν στη χώρα μας). 84

85 Επίσης, τις ειδήσεις των πρακτορείων ειδήσεων μπορεί να τις χρησιμοποιήσει ο κάθε δημοσιογράφος, ώστε να «εμπλουτίσει» ένα εγχώριο ρεπορτάζ. (Για παράδειγμα, ο ρεπόρτερ μπορεί να κάνει ένα ρεπορτάζ για την κατάσταση της υγείας στην Ελλάδα και να αναφέρει το τι γίνεται σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, συλλέγοντας στοιχεία από τα κρατικά πρακτορεία ειδήσεων, καθώς κι όχι μόνο). Ο δημοσιογράφος μπορεί να χρησιμοποιήσει τις ειδήσεις των πρακτορείων για να «αντλήσει» στοιχεία για τη συγγραφή ενός κυριακάτικου ημερήσιου άρθρου ή αντίστοιχου σχολίου σχετικά με ένα θέμα. ( Π.χ. Θέλει να γράψει κάποιος-α δημοσιογράφος για την κατάσταση του τομέα της ενέργειας στην Ελλάδα κι αντλεί επίσημα στοιχεία από τα κρατικά πρακτορεία άλλων χωρών για να στηρίξει την επιχειρηματολογία του). Γι' αυτό το λόγο, πάντοτε οι δημοσιογράφοι ενημερώνονται - όσο μπορούν - από τα πρακτορεία ειδήσεων για διάφορα θέματα. Το πρακτορείο ειδήσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το δημοσιογράφο και για τα πιο απλά πράγματα (π.χ. για να κάνει- σχεδιάσει μία συγκεντρωτική κατάσταση ή έναν πίνακα με τις θερμοκρασίες των κυριότερων πόλεων του πλανήτη για το μέσον μαζικής ενημέρωσης, όπου εργάζεται). Επιπλέον, «αλιεύει» διάφορα ρεπορτάζ από τα πρακτορεία ειδήσεων για να κάνει ένα αρχείο ελεύθερων θεμάτων, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν αργότερα για το εγχώριο και το διεθνές ρεπορτάζ του μέσου μαζικής ενημέρωσης, όπου κι εργάζονται. Πολλές φορές, οι ανταποκριτές εξωτερικού ( ιδίως οι τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί) έχουν μπροστά τους κάποια κείμενα κάποιων πρακτορείων ( αυτά τα έχουν χαμηλά για να μην φαίνονται από την κάμερα ή το μικρόφωνο ή τα έχουν διαβάσει προηγουμένως πριν δώσουν την ανταπόκρισή τους). Τα ρεπορτάζ ή τα κείμενα των πρακτορείων μπορούν να αποτελέσουν και τη βάση ερωτήσεων, που μπορούν να υποβάλλουν ρεπόρτερ σε πολιτικά ή άλλα πρόσωπα κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης, συνέντευξης τύπου και εμφάνισης των συγκεκριμένων ατόμων Άλλοτε, τα ίδια κείμενα ή ρεπορτάζ των πρακτορείων χρησιμεύουν σε όλους τους ρεπόρτερ για να τους θυμίζουν το περιεχόμενο της συγκεκριμένης δημοσιογραφικής αποστολής τους, που είναι η διασταύρωση - επιβεβαίωση της είδησης. 85

86 Οι δημοσιογράφοι χρησιμοποιούν ακόμη- τις ειδήσεις των πρακτορείων και ως πηγές για τα θέματα έτερων πρακτορείων ειδήσεων ή για να επιβεβαιώσουν κάποιο συγκεκριμένο ζήτημα ή συμβάν. Φυσικά, η χρησιμοποίηση των ειδήσεων των πρακτορείων ειδήσεων είναι διαφορετική σε κάθε μέσο μαζικής ενημέρωσης (εφημερίδα, ραδιόφωνο, περιοδικό, τηλεόραση και διαδίκτυο). Ένα μικρό μυστικό της δημοσιογραφικής δουλειάς: Ο δημοσιογράφος δεν θα πρέπει να ξεχνά ποτέ ότι τα κρατικά πρακτορεία ειδήσεων εκφράζουν την επίσημη κρατική άποψη. Καλό είναι ο ίδιος ή και η ίδια να προσπαθήσει να «αλιεύσει» πληροφορίες για το ίδιο θέμα από τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, ντόπιους συναδέλφους ή άλλους παράγοντες της περιοχής, όπου σημειώθηκε το συμβάν. Με αυτόν τον τρόπο να ελέγξει ότι όντως έτσι έχουν τα πράγματα ή για να βρει πρόσθετες πληροφορίες ή για να ανακαλύψει μία άλλη «οπτική γωνία» του ζητήματος. Αξίζει να σημειωθεί πως τα περισσότερα πρακτορεία ειδήσεων είναι συνδρομητικά και παρέχουν επί αμοιβή τις υπηρεσίες τους. Συνήθως, τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης είναι συμβεβλημένα με το Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ως κύρια «πηγή» για το εξωτερικό ή το εσωτερικό της χώρας. Τα άρθρα ενός ειδησεογραφικού πρακτορείου ειδήσεων μπορεί να χρησιμοποιήσει μόνον ο δημοσιογράφος του συμβεβλημένου μέσου ενημέρωσης, ώστε να μεταδώσει αυτούσια την είδηση ή για να την χρησιμοποιήσει για την παραγωγή άλλου ρεπορτάζ σχολίου- θέματος. 86

87 ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΙΔΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ- ΑΠΟ THN EIΣΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΙ INTERNET Η προσαρμογή της διεθνούς είδησης στον Έλληνα αναγνώστη απαιτεί ιδιαίτερη μαεστρία και πείρα από τον ρεπόρτερ διεθνών ειδήσεων ή τον ανταποκριτή κάποιου μέσου μαζικής ενημέρωσης. Ο ρεπόρτερ διεθνών ειδήσεων πάντοτε θα πρέπει να ψάχνει να βρει ποιο είναι το στοιχείο εκείνο του γεγονότος, που συσχετίζεται έμμεσα ή άμεσα με την Ελλάδα. Θα πρέπει, επίσης, να προσαρμόζει έτσι την είδηση, ώστε να προσεγγίσει τον Έλληνα αναγνώστη, ακροατή, τηλεθεατή ή περιηγητή του διαδικτύου. Η προσαρμογή αυτή απαιτεί από τον ρεπόρτερ διεθνών ειδήσεων να ξέρει να συνδυάζει τη διεθνή είδηση με το στοιχείο Ελληνικού ενδιαφέροντος στη γραφή, στην ομιλία, στην τηλεοπτική- ραδιοφωνική ανταπόκρισή του, στην ανάρτηση ηχητικής- οπτικής είδησης ή κειμένου σε ένα διαδικτυακό. Έτσι, ο Έλληνας δημοσιογράφος Διεθνών Ειδήσεων ψάχνει να βρει το Ελληνικό στοιχείο ( εφόσον υφίσταται αυτό) στην είδηση, που καλύπτει. Δηλαδή, ψάχνει: Για τη συμμετοχή Ελλήνων ή ομογενών ή με Ελληνική καταγωγή- ρίζες στο γεγονός. Γα τα στοιχεία που ενδέχεται να συσχετίζονται με τη ζωή του μέσου Έλλην. Για «κομμάτια» του πάζλ, τα οποία ενδέχεται να συγκινήσουν τον αναγνώστη, τον ακροατή, τον τηλεθεατή και τον περιηγητή του διαδικτύου. Ο Έλληνας ρεπόρτερ διεθνών ειδήσεων έχει πάντα «ανοιγμένες τις αντένες» της προσοχής του για στοιχεία, που ενδιαφέρουν ή εφάπτονται του Ελληνικού ενδιαφέροντος. Τέτοια στοιχεία μπορεί να ενυπάρχουν σε πολιτικές ή μη πολιτικές διεθνείς ειδήσεις και καθήκον του δημοσιογράφου του τμήματος εξωτερικού είναι να τις βρει, να τις γράψει και να τις μεταδώσει. 87

88 Η βασική αρχή της προσαρμογής της διεθνούς ειδήσεως στον Έλληνα αναγνώστη- ακροατή και τηλεθεατή είναι ο συνδυασμός αυτής της είδησης με το στοιχείο του Ελληνικού ενδιαφέροντος, που μπορεί ενδεχομένως να υφίσταται ή να εμπεριέχεται σε αυτήν. Παραδείγματος χάριν, παρατίθεται οι πρώτοι παράγραφοι διεθνών ειδήσεων, που γράφτηκαν ή μεταδόθηκαν από Έλληνες ανταποκριτές σε πόλεις του εξωτερικού, πολεμικούς ανταποκριτές, δημοσιογράφους του τηλεοπτικούραδιοφωνικού διαδικτυακού τομέα ή ρεπόρτερ διεθνών ειδήσεων. Μερικά παραδείγματα είναι τα εξής: 1. Στο Κόσσοβο έφτασε χθες το Ελληνικό Τάγμα της Πολυεθνικής στρατιωτικής δύναμης και συμμετείχε στην επιβολή της τάξης στην περιοχή, όπου σημειώνονται καθημερινά επεισόδια μεταξύ Αλβανών, καθώς και Σέρβων. 2. Στο διαστημικό σταθμό βρίσκεται ήδη ο κοσμοναύτης Ελληνικής καταγωγής, Θεόδωρος Γιουρτσίχιν κρατώντας την γαλανόλευκη στα χέρια του. 3. Περισσότεροι από άνθρωποι αγνοούνται από το καταστροφικό τσουνάμι, που έπληξε πριν από τέσσερις ημέρες τη Νοτιανατολική Ασία, όπου οι Ελληνικές προξενικές αρχές ψάχνουν για Έλληνες ταξιδιώτες ή κατοίκους στην περιοχή. 4. Ελληνικής καταγωγής είναι η ηθοποιός, Jennifer Aniston, η οποία έγινε διάσημη χάρις στον πρωταγωνιστικό ρόλο που ενσάρκωσε στην φημισμένη Αμερικανική τηλεοπτική σειρά «Τα φιλαράκια». 5. Τον Αχιλλέα υποδύεται ο ηθοποιός, Brand Pit στη Χολιγουντιανή υπερπαραγωγή «Τροία», της οποίας η πρεμιέρα πραγματοποιήθηκε σήμερα το βράδυ στο Λος Άντζελες. 6. Ελληνοαμερικανός πυροσβέστης πέθανε σαν ήρωας στους Δίδυμους Πύργους της Νέας Υόρκης, όπου τις τελευταίες ημέρες επικρατεί νεκρική σιγή κατά τη διάρκεια ερευνών των σωστικών συνεργείων. 7. «Σε αγαπώ», λέει σε άπταιστα Ελληνικά ο βραβευμένος με Όσκαρ ηθοποιός, Robert De Niro στη νέα ταινία του, που προβάλλεται ήδη στις Αμερικανικές αίθουσες. 88

89 Ωστόσο, ενδέχεται να υπάρχουν διεθνείς ειδήσεις, που να διαθέτουν έμμεσα το στοιχείο του Ελληνικού Ενδιαφέροντος ή έγκειται στην μαεστρία του δημοσιογράφου διεθνών ειδήσεων να το «εντάξει» μέσα στο γραπτό ή προφορικό ρεπορτάζ του. Σας παραθέτουμε τα εξής παραδείγματα: 1.Εμβόλιο για την γρίπη των πτηνών ανακάλυψαν Γάλλοι επιστήμονες και για το οποίο αναμένεται να ενδιαφερθεί για την απόκτησή του και η Ελλάδα. 2. Από τη γρίπη των πτηνών πέθανε ένας 50χρονος στο Καζακστάν της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, όπου διαμένουν πολλοί ομογενείς μας. 3.Κραυγές για την επιτυχημένη εκτόξευση του διαστημικού λεωφορείου ξέσπασαν τα μέλη του κοντρόλ στο κέντρο επικοινωνιών της NASA,που εδρεύει στο Χιούστον του Τέξας. Ανάμεσά τους βρισκόταν πολλοί Ελληνοαμερικανοί επιστήμονες, που εργάστηκαν για την επιτυχία του προγράμματος. 4. Τις αθλητικές ενθυμήσεις μιας ζωής αναπόλησε ο διάσημος Ουκρανός επικοντιστής και νυν διεθνής αθλητικός διοικητικός παράγοντας, Σεργκέι Μπούμπκα, ο οποίος έχει επισκεφθεί στο παρελθόν και την Ελλάδα. 5. Καταιγιστικοί βομβαρδισμοί από τα αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη σημειώθηκαν χθες σε περιοχή του Αφγανιστάν, όπου ζουν τα μέλη της φυλής των «Καλάς»- οι μακρινοί απόγονοι των στρατιωτών του Μεγάλου Αλεξάνδρου-. 6. Το ενδεχόμενο αποστολής στρατευμάτων στο Αφγανιστάν από Ευρωπαϊκές χώρες εξετάζει το ΝΑΤΟ (έμμεσο στοιχείο Ελληνικού ενδιαφέροντος) 7. Επαναστατική δίαιτα κάνει θραύση στις ΗΠΑ, αλλά οι Έλληνες διατροφολόγοι εκφράζουν επιφυλάξεις. 8. Διακόσια χρόνια θα ζουν μελλοντικά οι άνθρωποι λένε οι Αμερικανοί γιατροί και ένθερμοι υποστηρικτές της άποψης αυτής είναι και πολλοί Έλληνες ειδικοί. 9. Αλλάζει το κλίμα της Γης (έμμεσο στοιχείο Ελληνικού ενδιαφέροντος). Ωστόσο, υφίστανται και διεθνείς ειδήσεις, που δεν εμπεριέχουν το Ελληνικό στοιχείο. Τότε τι κάνει ο ρεπόρτερ διεθνών ειδήσεων με αυτές; 89

90 Τις αξιολογεί, τις γράφει και τις μεταδίδει κριτήρια τα εξής στοιχεία: παίρνοντας ως 1. Παγκοσμιότητα. 2.Έντονο το στοιχείο του αξιοπερίεργου ή του αποτρόπαιου. ( Παραδείγματος χάριν: Κακή είναι η σχέση των Βρετανών με την καθαριότητα των εσωρούχων. Σάλο προκαλεί στις ΗΠΑ η υπόθεση ενός 66χρονου, ο οποίος πυροβόλησε και σκότωσε 15χρονο γείτονα, επειδή πάτησε στο γκαζόν του!). 3. Της κοινωνικής έντασης (π.χ. ο δημοσιογράφος διεθνών ειδήσεων γράφει ή μεταδίδεται οι διαδηλώσεις των φοιτητών στη Γαλλία, γιατί αυτές ενδέχεται να προκαλέσουν «ντόμινο διαδηλώσεων» στην Ευρώπη) 4. Εάν η είδηση συσχετίζεται με θέματα υγείας, ομορφιάς, παιδικά, τρομοκρατίας, στρατιωτικά, καλλιτεχνικά ή γυναικεία και πολιτικά ( που αφορούν στις μεγάλες χώρες, οι οποίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στα τεκταινόμενα της «σκακιέρας» του πλανήτη). Ιδιαίτερο «κομμάτι» του τομέα διεθνών ειδήσεων είναι και το ρεπορτάζ της ομογένειας, το οποίο εμπεριέχει πάντοτε ειδήσεις Ελληνικού ενδιαφέροντος. Πολλές φορές από το ρεπορτάζ για τους ομογενείς μας, μπορεί κανείς να βγάλει καλές και πολύ ενδιαφέρουσες ειδήσεις σε όλα τα επίπεδα. Ωστόσο, ο τομέας του ομογενειακού ρεπορτάζ είναι διαφορετικός από τη συνήθη δημοσιογραφία που ασκείται στην Ελλάδα (π.χ. για μια ομογενειακή εφημερίδα, πρώτη είδηση μπορεί να είναι μια συνεστίαση Ελλήνων μεταναστών που έγινε στο Λόντον (Λονδίνο) του Οντάριο του Καναδά ή το τι είπε ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής για ένα σοβαρό θέμα κλπ). Για παράδειγμα, μία από τις πρώτες ειδήσεις που μεταδόθηκε πρόσφατα στο ημερήσιο διαδικτυακό newsletter της Ελληνικής Υπηρεσίας της «Φωνής της Αμερικής» ήταν η εμφάνιση γνωστού Ελληνικού μουσικού συγκροτήματος σε εστιατόριο που λειτουργεί ένας Ελληνοκύπριος Ομογενής στην Ουάσιγκτον. Μερικά καλά μυστικά της δημοσιογραφικής δουλειάς είναι τα εξής: 90

91 1.Ο ρεπόρτερ ή ανταποκριτής διεθνών ειδήσεων επιδιώκει πάντοτε να έχει καλές σχέσεις με την Ελληνική παροικία της χώρας, όπου βρίσκεται, εφόσον αυτή υφίσταται στη συγκεκριμένη χώρα. 2.Διατηρεί καλές σχέσεις και με τα τμήματα Αρχαίας - Νεότερης Ελληνικής Λογοτεχνίας, Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Πανεπιστημίων της χώρας, όπου διαμένει. 3. Συνεργάζεται με τους Έλληνες Πρέσβεις και Προξένους, ώστε να εκμαιεύσει ειδήσεις Ελληνικού ενδιαφέροντος καθώς και να τις εντάξει στα ρεπορτάζ ή στις ανταποκρίσεις του. 4. Κρατά καλή επαφή με τους συναδέλφους του (δημοσιογράφους) από τα Ομογενειακά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ( εφόσον υφίστανται και λειτουργούν στην χώρα παραμονής του). 5. Στη χώρα διαμονής έχει καλή επικοινωνία με επιστήμονες, πολιτικούς καλλιτεχνικούς κοινωνικούς παράγοντες οι οποίοι είναι Έλληνες μετανάστες, ομογενείς πρώτης- δεύτερης- τρίτηςτέταρτης γενεάς, Ελληνικής καταγωγής ή συμμετέχουν σε προγράμματα ή επιτροπές που συσχετίζονται με την Ελλάδα (με έμμεσο ή άμεσο τρόπο). 6. Διατηρεί καλή σχέση με την κατά τόπο Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία και τους εκεί ομογενειακούς φορείς ή οργανώσεις (Συλλόγους, σωματεία κλπ). Τα έξι συγκεκριμένα στοιχεία θα πρέπει να διαθέτει και ο κάθε καλός ρεπόρτερ, που εργάζεται στο Τμήμα Διεθνών Ειδήσεων ενός ελληνικού μέσου μαζικής ενημέρωσης. TO ΡΕΠΟΡΤΑΖ- ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Ρεπορτάζ αποκαλούμε την συνολική κάλυψη (γραπτήηχητική- οπτική) ενός θέματος ή μιας εκδήλωσης από πλευράς των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Μια κάλυψη, που γίνεται από «πρώτο χέρι» με έναν «αυτόπτη» μάρτυρα, ο οποίος δεν είναι άλλος ή άλλη από τον- την δημοσιογράφο ή αλλιώς ρεπόρτερ. Άραγε, κάθε δημοσιογράφος είναι και ένας καλός «ρεπόρτερ» ή αλλιώς «λαγωνικό των ειδήσεων», όπως θα έλεγαν οι παλαιότεροι άνθρωποι του Τύπου στην Ελλάδα; Αυτό 91

92 αποτελεί κι ένα μεγάλο ερώτημα στον χώρο της δημοσιογραφίας. Κανονικά, θα έπρεπε να είναι ο κάθε δημοσιογράφος κι ένας καλός ρεπόρτερ, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχουν έτσι τα πράγματα. Πολλοί καλοί «μάστορες» του γραπτού λόγου απέτυχαν να γίνουν δημοσιογράφοι κι ακόμα περισσότερο να εξελιχθούν σε ρεπόρτερ, γιατί δεν κατανόησαν τα βασικά ερωτήματα που διέπουν τη δημοσιογραφική γραφή, τη μέθοδο της αντεστραμμένης πυραμίδας και το κυριότερο δεν είχαν το ένστικτο να κυνηγήσουν, καθώς και να ανακαλύψουν την είδηση. Το να μπορείς να «μυρίζεσαι» την είδηση δεν το έχουν όλοι οι δημοσιογράφοι, όπως και πολλοί συνάδελφοι ή συναδέλφισσες μπορεί να είναι καλοί-ες ρεπόρτερ, αλλά μην να μπορούν να ανταπεξέλθουν σε οργανωτικά διοικητικά καθήκοντα ενός μέσου μαζικής ενημέρωσης. Το να σαι καλός ρεπόρτερ σημαίνει πως καθημερινά, είσαι έξω στο «Βιετνάμ των δρόμων». Τουτέστιν, λαϊκά σημαίνει πως ο-η ρεπόρτερ είναι έξω από τα γραφεία του οποιαδήποτε μέσου μαζικής ενημέρωσης στο σημείο, όπου συντελείται το γεγονός και το αναμεταδίδει. Γι αυτό το λόγο, άλλωστε, το κάθε μέσο μαζικής ενημέρωσης διαθέτει εξωτερικούς κι εσωτερικούς συντάκτες. Το να κάνεις ρεπορτάζ σημαίνει ότι είσαι επιτόπου, συλλέγεις τα στοιχεία, μιλάς με κόσμο, τα διασταυρώνεις και τα αναμεταδίδεις! Το να είσαι ένας καλός-η ρεπόρτερ σημαίνει πως μπορεί να ανακαλύπτεις την είδηση, εκεί που οι άλλοι ες βλέπουν μόνο τις απλοϊκές εκφάνσεις της καθημερινότητας κι όχι τις ευρύτερες διαστάσεις της. Παραδείγματος χάριν, ο καλός ρεπόρτερ βλέπει έναν άνθρωπο μεγάλης ηλικίας κλεισμένο μέσα σε ένα κατάστημα χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και με την πόρτα ανοικτή, να προσπαθεί να πουλήσει την πραμάτεια. Τον πλησιάζει ευγενικά κι ο παππούλης αρχίζει σιγά- σιγά του «ανοίγεται». Του εξιστορεί την ιστορία του και ο ρεπόρτερ πηγαίνει ύστερα στην εφημερίδα του, την γράφει και την αναμεταδίδει. Ποιος ήταν ο τίτλος της ιστορίας; «80 χρονών κι ακόμα παλεύει για ένα καλύτερο αύριο!». 92

93 Εάν ο ρεπόρτερ περνούσε αδιάφορα το κατάστημα και τον δρόμο δεν θα ανακάλυπτε την είδηση. Είχε, δηλαδή, το ένστικτο να καταλάβει πως η ιστορία του γεράκου μπορεί να ενδιέφερε τον πολύ κόσμο. Το είσαι καλός-η ρεπόρτερ σημαίνει το να «ξεκινάς» καμία φορά την ημέρα σου, χωρίς να «έχεις τίποτα στα χέρια σου» και να γυρίζεις με δύο πολύ καλά θέματα στο γραφείο του μέσου μαζικής ενημέρωσης, όπου εργάζεσαι. Το να είναι καλός-η ρεπόρτερ σημαίνει πώς να παρακολουθείς «στενά» κι όχι από απόσταση τον τομέα, που σου ανέθεσαν (πολιτικό- πολιτιστικό- δικαστικό- οικονομικό κλπ) και να βρίσκεται εκεί για να «βγάλεις» την είδηση της ημέρας. Π.χ. ο καλός δικαστικός- αστυνομικός ρεπόρτερ μπορεί να κατεβεί- ανεβεί μέχρι και 5 φορές την ημέρα τα «σκαλιά» ενός αστυνομικού τμήματος ή δικαστικού μεγάρου για να βγάλει το ρεπορτάζ της ημέρας. Τι προσόντα χρειάζεται να έχει ένας καλός ρεπόρτερ; Πολλά και διάφορα, όπως είναι τα εξής: 1.Να ξέρει όλα τα είδη έρευνας 2.Να είναι ευγενικός, αλλά συνάμα να διαθέτει το «καλώς εννοούμενο θράσος», που σημαίνει να μην «κομπιάζει» να μιλήσει στους πάντες, όποιος-α κι αν είναι αυτός ή αυτή που θα πρέπει να συνομιλήσει. 3.Να είναι επιτόπου στον χώρο, όπου έλαβαν χώρα τα γεγονότα. 4.Να ξέρει να κάνει γρήγορα τις σωστές ερωτήσεις (πολλές φορές, δεν θα προλάβει να πραγματοποιήσει παραπάνω από μια ή δύο ερωτήσεις λόγω των συνθηκών) 5.Να έχει αποκτήσει ευρυμάθεια, ώστε να «δέσει» με περισσότερα στοιχεία το θέμα του. 6.Να μπορεί να διασταυρώσει άμεσα τις πληροφορίες, που πήρε. 7.Να διαθέτει αντοχή και δη να μπορεί να αντέξει πολλές ώρες ορθοστασίας. 8.Να διαθέτει εξαιρετική μνήμη και να μπορεί να συνθέσει ένα γραπτό κείμενο δια της μνήμης! Κι όπως λέει ένα καλό ρητό στο χώρο της δημοσιογραφίας: «Ο ρεπόρτερ δεν κοιμάται, δεν τρώει, δεν πίνει, δεν ξεκουράζεται, εάν δεν μεταδώσει πρώτα την είδηση»! 93

94 Ωστόσο, μεταξύ των ίδιων των δημοσιογράφων θεωρούνται δυνατοί-ες ρεπόρτερ όσοι-ες ασχολούνται με ανταποκρίσεις, το ελεύθερο ρεπορτάζ και τον τομέα του πολεμικού ρεπορτάζ! Ποιος είναι ο λόγος; Ό,τι καθημερινά ασχολούνται οι ίδιοιίδιες με μια σειρά θεμάτων, τα οποία καλύπτουν ολόκληρες θεματικές ενότητες κι όχι μόνο ένα πεδίο του ρεπορτάζ. Κατά μια άλλη ορολογία: Ρεπόρτερ ονομάζεται ο συντάκτης που κάνει ρεπορτάζ. Ο δημοσιογράφος που δεν είναι εσωτερικός συντάκτης, αλλά διερευνά θέματα με επιτόπιο ρεπορτάζ ή τηλεφωνικά ή και με άλλα μέσα, ελέγχει μια είδηση χρησιμοποιώντας τις πηγές του και στη συνέχεια αναφέρει στους εσωτερικούς συντάκτες, όσα γνωρίζει ώστε να συμφωνηθεί η έκταση και η γενική παρουσίαση του θέματός του, δηλαδή του ρεπορτάζ. ΤΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ - ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ «Ένα ρεπορτάζ είναι ένα ρεπορτάζ», λέγανε εύστοχα οι παλαιότεροι δημοσιογράφοι προς τους νεότερους, όταν τους ρωτούσαν να τους δώσουν ένα σαφή ορισμό περί της συγκεκριμένης δράσης- ενέργειας που αποτελεί την κορωνίδα του επαγγέλματος- λειτουργίας. Έτσι, τουλάχιστον, διατείνεται ο δημοσιογράφος- συγγραφέας, Τάσος Μιχαλάς στο βιβλίο του με τίτλο «Το ρεπορτάζ» («Εκδόσεις Έλλην»). Το ρεπορτάζ αποτελεί κυρίως το «φίλτρο» από το οποίο θα περάσουν όλοι οι νέοι/ες δόκιμοι/ες δημοσιογράφοι για να καθοριστεί η θέση τους σε ένα μέσο μαζικής ενημέρωσης. Όπως έχουμε αναφέρει, ενίοτε μπορεί κάποιοι ες από αυτούς να έχουν κατανοήσει τα βασικά ερωτήματα της δημοσιογραφίας, ή να είναι πολύ «καλές πένες», αλλά να αποτυγχάνουν στο «κυνήγι» της είδησης. Άλλοι-ες από αυτούς-ες θα καταλήξουν να γίνουν εσωτερικοί συντάκτες, να εργαστούν στα τμήματα σελιδοποίησης μιας εφημερίδας ενός περιοδικού- ή στο εκδοτικό τμήμα (editing) μιας ιστοσελίδας ή στο μοντάζ μιας τηλεόρασης, να δουλέψουν στην «αντιγραφή» κειμένων ή στο τμήμα αναγραφής της είδησης/ του ρεπορτάζ (rewriting). Αυτή είναι η καλή εκδοχή της περίπτωσης το να μην μπορεί ένας νέος ή μια νέα δημοσιογράφος να εξελιχθεί σε ρεπόρτερ. 94

95 Η κακή εκδοχή, η οποία είναι η περισσότερο συνηθισμένη, αφορά στην απόλυση - έξοδο από το μέσο στο οποίο είχε εισέλθει ο ίδιος ή και η ίδια για πρώτη φορά στον χώρο εργασίας. Το κακό είναι ότι εάν κάποιος α νέος ή νέα «εκκολαπτόμενοςη» δημοσιογράφος απολυθεί με αιτιολογικό ότι δεν είναι καλός- ή στο ρεπορτάζ, τότε σπάνια θα ξαναμπεί στο χώρο, όπου όλα μαθαίνονται γρήγορα και δη τα εργασιακά ζητήματα. Ωστόσο, εάν γίνει καλός- η ρεπόρτερ θα κάνει μια εξαντλητική και συνάμα πολύ ενδιαφέρουσα δουλειά, στην οποία ποτέ δεν θα πλήξει και θα μαθαίνει πάντοτε ενδιαφέροντα πράγματα. Το κυριότερο απ όλα θα είναι ως παρατηρητής-παρατηρήτρια σε μέρη, όπου πραγματικά γράφεται η ιστορία μιας πόλης, μιας περιοχής, μιας χώρας ακόμα ή της ανθρωπότητας! Όποιον-α ρεπόρτερ κι αν ρωτήσετε, θα σας πει πως «κουράστηκε πολύ ή πέρασε μεγάλο μαρτύριο» για να εκμαιεύσει την είδηση, αλλά θα δηλώσει ότι «είναι έτοιμοςη να ξεκινήσει αμέσως για το επόμενο ρεπορτάζ». Η δουλειά του ρεπόρτερ δεν γνωρίζει ωράρια, ούτε νύχτα κι ούτε ημέρα, ενώ έχει πάντοτε μεγάλο άγχος μέχρι να μεταδώσει, γράψει, εκφωνήσει την είδηση. Ο ρεπόρτερ πρέπει να έχει δύο βασικά πράγματα. Υπομονή και Επιμονή. Υπομονή να περιμένει ολόκληρες ώρες για να μιλήσει με το πρόσωπο που τον ενδιαφέρει, έστω και για πέντε λεπτά. Επιμονή στο να καλύψει το γεγονός και να δώσει τον καλύτερο εαυτό του/της, βρισκόμενος-η στο «μέτωπο». Είναι ακριβώς το αντίθετο από αυτό που είπε κάποτε ο Erich Paul Remark με το «Ουδέν νεώτερον από το Δυτικό Μέτωπο», αφού ο ρεπόρτερ πρέπει να μεταδίδει πάντοτε τα νεώτερα από την πρώτη γραμμή. Επίσης, εάν κάποιος-α φοβάται, δεν μπορεί να γίνει καλός- καλή ρεπόρτερ γιατί το «κυνήγι» της είδησης θέλει ανθρώπους τολμηρούς, που να ενεργούν με θράσος- θάρρος σε οποιαδήποτε έκφανση της ζωής τους. Κατά συνέπεια, καλοί-ες ρεπόρτερ γίνονται όσοι-ες μπορούν και ξεπερνούν τις προσωπικές τους φοβίες, «βγαίνοντας έξω στον κόσμο». Ένα μικρό μυστικό της δουλειάς: Ο-η ρεπόρτερ θα πρέπει να καλλιεργήσει ένα ιδιαίτερο ύφος προς τα έξω, ώστε να μπορεί να «εντυπωσιάσει» τους πέριξ ανθρώπους, ώστε να δεχθούν αυτοί να του μιλήσουν. 95

96 Να, μερικοί τύποι ρεπόρτερ: Σοβαρός- απλός- σύντομος- συγκροτημένος Καλά ντυμένος (όχι απαραίτητα με σμόκιν) και με περιποιημένη εμφάνιση Ευγενικός- σεμνός- ταπεινόφρονος- καλός χαρακτήρας Διεκδικητικός- απαιτητικός- καλά οργανωμένος. Παρόλα αυτά τα πρόσωπα μπορεί ο ρεπόρτερ κάποτε να «κολλήσει» και να μην ξέρει πώς να αρχίσει να γράφει ένα ρεπορτάζ. Η προσωπική συμβουλή του υποφαινόμενου από την εμπειρία του είναι οι εξής: Μόλις τελειώνουμε το ρεπορτάζ αρχίζουμε να σκεφτόμαστε το ποια θα είναι η γραπτή δομή του, ούτως ώστε επιστρέψουμε στη βάση μας, να ξέρουμε το πώς θα αρχίσουμε να ξετυλίγουμε την ιστορία μας. Τι θα πρέπει να έχει το κείμενο του κάθε ρεπόρτερ; Ζωντάνια κι αν είναι εφικτό να έχει ένα ιδιαίτερο τρόπο γραφής. Μια καλή τεχνική είναι να ξεκινήσουμε το κείμενο από μια περιγραφή σκηνής. ΤΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ Για να πραγματοποιήσει επιτυχώς το ρεπορτάζ θα πρέπει ο η δημοσιογράφος να μπορεί να χρησιμοποιήσει διάφορες τεχνικές Μια από τις τεχνικές, που θα του εξασφαλίσουν μεγάλη αναγνωσιμότητα τηλεθέαση- ακροαματικότητα επισκεψιμότητα ( στο διαδίκτυο) από το κοινό είναι η παράθεση- μετάδοση- ανάρτηση- αναμετάδοση αποκλειστικών δηλώσεων και σχολίων. Πράγμα, που δεν είναι καθόλου εύκολο, ιδιαίτερα όταν το ίδιο θέμα το «κυνηγάνε» κι άλλοι συνάδελφοι του ή συναδέλφισσες. Ωστόσο, εάν καταφέρει ο ίδιος ή και η ίδια να φέρει τις αποκλειστικές δηλώσεις, τότε έχει θα επιτύχει μια μεγάλη επιτυχία. Προσοχή, όμως, γιατί θα πρέπει να κρίνει ο ίδιος ή και η ίδια, εάν ο συνομιλητής του είναι ο «φερέγγυος»- «αξιόπιστος» μάρτυρας ή ένα άτομο με έλλειψη σοβαρότητας. 96

97 Άλλη τεχνική που μπορεί να του εξασφαλίσει ένα μεγάλο μερίδιο από το κοινό είναι το να γράψει ή να μεταδώσει ένα δεξιοτεχνικό τέλος για το κείμενό του ή και για την μετάδοση- ανταπόκρισή του, παρά το γεγονός ότι ακολουθεί την μέθοδο της αντεστραμμένης πυραμίδας. Ένα άλλο μυστικό της δουλειάς για τον καλό ή την καλή ρεπόρτερ είναι το να μπορεί προσωπικά να διορθώσει το κείμενό του, να ξαναδεί τις λέξεις μία προς μια και να τις αλλάξει, εάν νομίζει πως θα πρέπει να δημοσιευτεί μια πιο «ρωμαλέα» έκφραση ή ένα πιο «ρωμαλέο» ρήμα. Ακόμη, μετά από τη δημοσίευση, ανάρτηση, μετάδοση, ανταπόκριση να μπορεί ο ίδιος ή και η ίδια να προβεί σε αυτοκριτική της όλης εργασίας εξετάζοντας πρώτα τον «θόρυβο», που άφησε «πίσω του». το ρεπορτάζ. Ο ίδιος ή και η ίδια θα πρέπει να απευθύνει τα εξής ερωτήματα προς τον εαυτό του: Είχε θετικό ή αρνητικό αντίκτυπο; Απασχόλησε την κοινωνία, τους άλλους δημοσιογράφους, ναι ή όχι; Η αυτοκριτική αποτελεί βασικό στοιχείο της προσωπικότητας ενός καλού μιας καλής ρεπόρτερ μαζί με αυτά της απλότητας και της άνεσης στην επικοινωνία. Επιμένουμε, πως ο η δημοσιογράφος δεν παριστάνει πως τα ξέρει όλα! Αντίθετα, η φύση του επαγγέλματοςλειτουργήματος είναι τέτοια, που απαιτεί από τον κάθε δημοσιογράφο «να γηράσκει, αεί μαθητευόμενος τη γνώσει», αφού μόνο έτσι θα μπορέσει να «σταθεί» επαρκώς στον κλάδο. Το να γράψει κανείς καμία ένα καλό κείμενο για το ρεπορτάζ προϋποθέτει ότι αυτό θα αποδίδει την ουσία της είδησης, θα «φωτίζει αθέατες πλευρές του θέματος και θα είναι αριστοτεχνικά γραμμένο, για να μπορεί να «κεντρίσει» το ενδιαφέρον του κοινού». Η ανάλυση των στοιχείων προς αυτή την κατεύθυνση «παίζει» σημαντικό ρόλο. Ιεραρχεί, λοιπόν, πάντοτε τα πιο σημαντικά στοιχεία κι «αφήνει πίσω του» τα ασήμαντα, που δεν μπορούν να σταθούν ως είδηση. Μετά θα πρέπει ο η ρεπόρτερ να διαλέξει το στυλ της γραφής ή της μετάδοσης που θα ακολουθήσει. Δηλαδή, θα χρησιμοποιήσει την αφήγηση, την «ταξιδιωτική περιγραφή», την «αποδεικτική γραφή» που συνδυάζεται με την αστυνομική δικαστική σκέψη, έχοντας «πάντα στο νου» το ρητό «παν μέτρον άριστον», που έγραψαν εύστοχα οι αρχαίοι ημών πρόγονοι. 97

98 Κι αν μπορεί να χρησιμοποιήσει την τεχνική της έκπληξης μαζί με μια δυναμική παρουσίαση του υλικού του ρεπορτάζ. Θα πρέπει ο-η δημοσιογράφος να ξέρει τη τεχνική της τμηματικής αφήγησης, της χρησιμοποίησης μιας περίτεχνης «γλώσσας» και της αξιοποίησης του υλικού που συγκέντρωσε. Σε τι ενέργειες θα πρέπει να προβεί ο ίδιος και η ίδια για να εξασφαλίσει ένα καλό- πρωτότυπο ρεπορτάζ; Να διασφαλίσει την πρόσβαση σε ανθρώπους που συσχετίζονται σοβαρά με το θέμα, που «κυνηγάει» Να βρίσκει ενδιαφέροντα θέματα ή ζητήματα της καθημερινότητας και να φωτίζει τις αθέατες πλευρές τους. Να ερευνά συχνά το προσωπικό αρχείο του. Να έχει εξασφαλίσει μια προσωπική εμπειρία επί του ζητήματος. Η δουλειά του ρεπόρτερ δεν είναι καθόλου εύκολη, αλλά αυτή είναι και η γοητεία του να είσαι ενταγμένος στην έρευνα αποκάλυψη της αλήθειας προς το κοινό. ΤΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ Το να έχει ο-η ρεπόρτερ την προσωπική εμπειρία ενός γεγονότος αποτελεί ό,τι το καλύτερο, αφού ουσιαστικά η φυσική παρουσία σημαίνει πως τον «οδηγεί» στην καλύτερη κάλυψη του θέματος και στην ανακάλυψη της είδησης. Στην βαθύτερη έννοια αυτό σημαίνει ρεπορτάζ το να ζεις ο ίδιος ή και η ίδια το γεγονός και να το αναμεταδίδεις. Αλήθεια, όμως, κάθε βιωματικό γεγονός ενός ή μιας δημοσιογράφου μπορεί να μεταδοθεί, να γραφτεί, να ακουστεί, να αναρτηθεί ως είδησης; Η απάντηση στο ερώτημα είναι καταφατική, όταν το συμβάν απαντά στα βασικά ερευνητικά ερωτήματα του δημοσιογραφικού επαγγέλματος και ενδιαφέρει τον πολύ κόσμο. Υφίσταται και η «άλλη όψη του Φεγγαριού», αφού ενίοτε «ορισμένοι που ήθελαν να λέγονται άνθρωποι του Τύπου» ενήργησαν με επιπολαιότητα, βιασύνη, τεμπελιά και μη έλεγχο των πηγών.δύο παραδείγματα προς αποφυγήν και τα οποία μην τα επιχειρήσετε ποτέ, διότι αμέσως θα εξοβελιστείτε από το επάγγελμα, και θα κλείσουν όλες οι πόρτες για εσάς. 98

99 Το πρώτο από αυτά αφορά στην τεμπελιά και συνέβη με τον γνωστό τορπιλισμό της «Έλλης» από τους Ιταλούς, που σήμανε την είσοδο της Ελλάδας στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Ένας δημοσιογράφος, λοιπόν, έδωσε «ρεπορτάζ» από την προηγούμενη ημέρα με. Θριαμβευτικό χαρούμενο τόνο στην εφημερίδα του για τις εκδηλώσεις, καθώς και πήγε για ύπνο. Την άλλη ημέρα πήγε στην εφημερίδα και απολύθηκε αμέσως από τον αρχισυντάκτη, γιατί θεώρησε πως όλα θα πάνε ομαλά και δεν πήγε στην εκδήλωση, που έγινε στην προβλήτα του λιμανιού της Τήνου, στις 15 Αυγούστου του 1940! Το δεύτερο αφορά στην επιπολαιότητα και συνέβη με τον πόλεμο στο Ιράκ, όταν ένας «δημοσιογράφος» ραδιοφωνικού σταθμού βρισκόμενος στην Κύπρο άρχισε να μεταδίδει πολεμικές ανταποκρίσεις βρισκόμενος τάχα στη Βαγδάτη!! Αυτά τα δύο παραδείγματα θα πρέπει να τα θυμάστε πάντοτε, ώστε να αποφύγετε την τεμπελιά και την επιπολαιότητα. Ποτέ, μα ποτέ, μην προσποιηθείτε ότι ήσασταν κάπου, ενώ δεν ήσασταν! Καλύτερα είναι να χάσετε μια είδηση, να την δώσετε μονόστηλο ή και καθόλου και να μείνετε στο μέσο μαζικής ενημέρωσης, παρά να κλείσουν για πάντα οι πόρτες του δημοσιογραφικού επαγγέλματος για εσάς. Π.χ. κάποτε ο υποφαινόμενος έδωσε «ξερή» μια είδηση, γιατί θεώρησε πως δεν είχε να διασταυρώσει διάφορα επιπλέον στοιχεία που θα του έδιναν τη δυνατότητα να «χτυπήσει» θέμα στην πρώτη σελίδα! Την άλλη ημέρα του έβαλε τις φωνές ο διευθυντής του, γιατί έδωσε «ξερά» το θέμα κι επειδή δύο εφημερίδες το «είχαν κυκλοφορήσει πρωτοσέλιδο». Μπορεί ο υποφαινόμενος «ν άκουσε τα σχολιανά του για το χάσιμο του πρωτοσέλιδου», αλλά δεν απολύθηκε γιατί είχε γράψει τα βασικά στοιχεία της είδησης. Δεν έγραψε ποτέ όσα δεν είχε διασταυρώσει και καλά έκανε γι αυτό. Δεν «εκβιάζει» ποτέ ο-η ρεπόρτερ το «λαβράκι», όπως λέμε στη «δημοσιογραφική γλώσσα», το κυνηγά κι αν του βγει, του βγήκε. Θα υπάρξουν ημέρες για εσάς, όταν εργαστείτε σε οποιοδήποτε μέσο, που θα έρχονται μόνα τους, τα αποκλειστικά, ενώ ενίοτε θα τα βρίσκετε πολύ δύσκολα ή θα περάσετε και ημέρες ανομβρίας. Μην πτοηθείτε, επιμείνετε, υπομείνετε και όλα θα έρθουν στην ώρα που πρέπει! 99

100 Και μια καλή συμβουλή: Πότε μην επιχειρήσετε να ρωτήσετε με απειλητικό στυλ, γιατί «η ευγένεια σκοτώνει και στις πιο δύσκολες καταστάσεις»! Τις ανοιχτές ερωτήσεις ας την κρατήσετε, για πολύ εξαιρετικές καταστάσεις! Ακόμη, εξασκείστε την μνήμη σας, γιατί θα την χρειαστείτε στα επιτόπια ρεπορτάζ, είτε έχετε μαζί το δημοσιογραφικό κασετόφωνο, είτε δεν το φέρετε για διάφορους λόγους. ΤΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ - ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ- ΜΕΡΙΚΑ ΒΑΣΙΚΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΟΥ Όλα στο ταξιδιωτικό ρεπορτάζ- παρόλο που εφευρέθηκε αργότερα η μέθοδος γραφής τύπου αντεστραμμένης πυραμίδας με τα βασικά ερωτήματα- αρχίζουν από τον παππού Ηρόδοτο. Ο πατέρας της Ιστορίας λοιπόν- εκτός από θεμελιωτής της ιστορικής επιστήμης υπήρξε και ο γεννήτορας του ταξιδιωτικού ρεπορτάζ. Να μην ξεχνάμε ότι ο ίδιος περιγράφει το χρονικό της γέννησης ενός έθνους βάζοντας τα θεμέλια πολλών μετέπειτα επιστημών, αλλά μπορούμε να ισχυριστούμε και του δημοσιογραφικού επαγγέλματος-λειτουργήματος. Ήταν ο πρώτος που αφηγήθηκε ιστορίες ανθρώπων, τις οποίες συνέδεσε με γλωσσικά, κοινωνιολογικά και πολιτισμικά στοιχεία. Σε ποια ορολογία βασίζεται η λέξη «ρεπορτάζ»; Απάντηση: Βασίζεται στη λατινική λέξη «reportare», που είχε τη διττή έννοια του «αναλαμβάνω από κοινού κάτι με κάποιον» ή «επιστρέφω, φέρνω κάτι πίσω». Αυτό έκανε πολλά χρόνια πριν και ο παππούς Ηρόδοτος περιγράφοντας σαφώς τις λατρείες των Αιγυπτίων. Κατά πολλούς δημοσιογράφους θα έπρεπε πολλά από τα αποσπάσματα των αφηγήσεων του πατέρα της ιστορίας να διδάσκονται στις σχολές δημοσιογραφίας, ώστε να μαθαίνουν την τέχνη της αφήγησης. Αφηγούμαι, δεν σημαίνει απλώς να περιγράφω ένα γεγονός ή μια είδηση, αλλά να διεισδύω παραθέτω στοιχεία που αφορούν στη ζωή των ανθρώπων. Το να γράφεις απλώς μια είδηση δεν σημαίνει πως αφηγείσαι κιόλας. Παραδείγματος χάριν, έχουμε έναν κατεστραμμένο καλλιεργητή θερμοκηπίων στη Λάρισα. 100

101 Αν γράψουμε πως μέσα στα ρημαγμένα θερμοκήπια ζει ένας 58χρονος καλλιεργητής στη Λάρισα έχουμε σαφώς την είδηση, αλλά δεν έχουμε την αφήγηση. Όμως, έχουμε την αφήγηση, εάν το γράψουμε ως εξής: Στον σιτοβολώνα της Λάρισας όλοι οι ιδιοκτήτες θερμοκηπίων ετοιμάζονται για τον χειμώνα, αλλά ένας 58χρονος καλλιεργητής δεν θα μπορέσει να το κάνει, γιατί ρήμαξαν οι εγκαταστάσεις και χρωστά υπέρογκα ποσά στις τράπεζες. Το στοιχείο της αφήγησης και της περιγραφής είναι πιο έντονο στο λεγόμενο ταξιδιωτικό ρεπορτάζ ή στο δημοσιογραφικό ντοκιμαντέρ, όπου ο η ρεπόρτερ θα πρέπει να συνδυάσουν τα στοιχεία για να περιγράψουν τον τόπο ή μια κατάσταση. Ιδιαίτερα στην ταξιδιωτική αφήγηση δεν μπορούμε να γράψουμε «ξερά» π.χ. η πόλη των Ιωαννίνων με την πανέμορφη λίμνη, αλλά «στο νησάκι μιλάνε ακόμα για την κυρά- Φροσύνη και γι έναν άνθρωπο, τον Βρέλλη, ο οποίος δημιούργησε κέρινα ομοιώματα απεικονίζοντας πρόσωπα της Ελληνικής ιστορίας. Στα Γιάννινα λοιπόν- θα σας ταξιδέψουμε κάνοντας στάσεις στα σοκάκια της πόλης, όπου διαδραματίστηκε η ζώσα ιστορία». Η λεπτομέρεια στον αφηγηματικό λόγο «παίζει» μεγάλο ρόλο. Οι λεπτομέρειες είναι αυτές που μπορεί να κάνουν την διαφορά και στο ρεπορτάζ. Δεν αποτελεί την ουσία του ταξιδιωτικού ρεπορτάζ το να γράψουμε για την πόλη των Ιωαννίνων και για δύο τρία αξιοθέατά της Εφόσον, γράφουμε για την πόλη αυτή, θα πρέπει ως καλοί ρεπόρτερ να έχουμε συγκεντρώσει εξειδικευμένα ιστορικά γεωγραφικά στοιχεία της πόλης π.χ., εάν γράψουμε πως ο Αλή Πασάς ήταν χρηματοδότης της Φιλικής Εταιρείας κι έχουμε έναν ειδικό της ιστορίας της πόλης να μας μιλάει γι αυτό, τότε έχουμε πετύχει τον στόχο μας. Π.χ. το να γράψουμε πόσο πολύβουη είναι η Νέα Υόρκη δεν αποτελεί είδηση αφηγηματικού χαρακτήρα, αλλά στην αρχή αν έχουμε την ιστορία του τρομπετίστα Ντίξον να μας μιλά το πώς από άστεγος έφτασε να γίνει περιζήτητος στα τζαζ- καφέ της πόλης, τότε έχουμε πετύχει τον στόχο μας. 101

102 Στο αφηγηματικό ρεπορτάζ δεν θέλουμε απλώς μια παράθεση ειδήσεων. Θέλουμε τη σύνδεση αυτών με ιστορικά- κοινωνικάπολιτισμικά στοιχεία. Ειδάλλως, ας παραμείνουμε στην απλή κλασσική φόρμα του ρεπορτάζ. Στο δημοσιογραφικό ντοκιμαντέρ έχουμε μαζέψει τα επιμέρους ρεπορτάζ και θέλουμε να τα συνδέσουμε όλα μαζί μέσα από μια εξιστόρηση αφήγηση, προσθέτοντας το περιπετειώδες στοιχείο, το οποίο δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα όρια. Ένας άλλος τρόπος αφηγηματικής γραφής είναι η περιγραφή - εξιστόρηση εμπειριών προσωπικών ή άλλων προσώπων. Η δημοσιογραφική αφήγηση θα πρέπει να γίνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να κεντρίσει το ενδιαφέρον των αναγνωστώνακροατών- τηλεθεατών - περιηγητών του διαδικτύου. Μάλιστα, στο ντοκιμαντέρ θα πρέπει ο η ρεπόρτερ να σχεδιάσουν από πριν ένα «καμβά» της ιστορίας τους. 102

Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας με τη χρήση VIDEO. Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας...με τη χρήση VIDEO

Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας με τη χρήση VIDEO. Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας...με τη χρήση VIDEO Πως να εκπαιδεύσετε το προσωπικό σας....με τη χρήση VIDEO E-BOOK 2 Περιεχόμενα Ηλεκτρονικού Οδηγού 03 04 05 06 07 08 09 Editorial Εισαγωγή Χρησιμοποιώντας το βίντεο για εκπαίδευση Τι είδη εκπαιδεύτικων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙΙΙ. ( Κανονισμός 27 (4) και 49 ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΕΡΜΗΝΕΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙΙΙ. ( Κανονισμός 27 (4) και 49 ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙΙΙ ( Κανονισμός 27 (4) και 49 ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, ΕΡΜΗΝΕΙΑ 1. Ο παρών κώδικας εφαρμόζεται επί των ηλεκτρονικών Μ.Μ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Ευχαριστίες Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αποδώσω τις ευχαριστίες μου σε όσους βοήθησαν με τον τρόπο τους στην εκπόνηση αυτής της εργασίας. Αρχικά, θα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Startups & Media. Achilles Hekimoglou @hekimoglou

Startups & Media. Achilles Hekimoglou @hekimoglou Startups & Media Achilles Hekimoglou @hekimoglou Rule #1 Rule #1 Δεν επιδιώκουμε δημοσιότητα, εάν δεν είμαστε έτοιμοι να παράσχουμε προϊόντα και υπηρεσίες, διότι υπάρχει η πιθανότητα να εκτεθούμε και

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός: