ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΕΡΓΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΜΠΙΛΙΩΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιβλέπων Καθηγητής: ΕΜΙΡΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008

2 ΗΛΩΣΗ Η παρούσα διπλωµατική εργασία µε θέµα : << ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΕΡΓΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ >> είναι πρωτότυπη και εκπονήθηκε αποκλειστικά και µόνο για την απόκτηση του µεταπτυχιακού διπλώµατος µε τίτλο <<Οικονοµική και Επιχειρησιακή Στρατηγική>>. Οποιαδήποτε λάθη ή παραλήψεις βαρύνουν εξ ολοκλήρου τον συγγραφέα της συγκεκριµένης µελέτης. Κωνσταντίνα Μπιλιώνη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Πανεπιστηµίου Πειραιώς

3 ΑΦΙΕΡΩΣΗ Στους γονείς µου Μαιρντίνα και Σοφιανό που µε στηρίζουν πάντα Με αγάπη

4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ - ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα εργασία πραγµατοποιήθηκε µε στόχο την απόκτηση του µεταπτυχιακού διπλώµατος <<Οικονοµική και Επιχειρησιακή Στρατηγική>> του τµήµατος Οικονοµικής Επιστήµης του Πανεπιστηµίου Πειραιώς. Η οργάνωση, δοµή, έρευνα και συγγραφή της παρούσας εργασίας πραγµατοποιήθηκε το χρονικό διάστηµα Μαρτίου Σεπτεµβρίου Στο σηµείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω θερµά την επιβλέπων καθηγητή της διπλωµατικής µου εργασίας, επίκουρο καθηγητή του τµήµατος Οικονοµικής Επιστήµης του Πανεπιστηµίου Πειραιώς, κύριο ηµήτριο Εµίρη. Η συµβολή του µε ουσιαστικές επισηµάνσεις, διορθώσεις και κατευθύνσεις- και η διαρκής ενθάρρυνση του υπήρξαν αναγκαία και κρίσιµα στοιχεία για την ολοκλήρωση του παρόντος πονήµατος.

5 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΗΛΩΣΗ I ΑΦΙΕΡΩΣΗ IΙ ΠΡΟΛΟΓΟΣ - ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΙΙΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ- ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ α Σχεδιασµός διαχείρισης κίνδυνων β Προσδιορισµός κινδύνων γ Εκτίµηση κίνδυνων δ Στρατηγικές αντιµετώπισης των κίνδυνων ε ηµιουργία σχεδίου διοίκησης των κίνδυνων στ Εφαρµογή του σχεδίου διοίκησης των κίνδυνων ζ Αναθεώρηση και αξιολόγηση του σχεδίου διοίκησης των κίνδυνων ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ α Enterprise risk management β Εφαρµογή του risk management στο Project management ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΟ α Ορισµοί β Παράγοντες επιτυχίας στην διοίκηση έργου PROJECT RISK MANAGEMENT 29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: MONTE CARLO SIMULATION & ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ CRYSTAL BALL MONTE CARLO SIMULATION ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΑΛΥΣΗ MONTE CARLO Η ΑΝΑΛΥΣΗ MONTE CARLO ΣΤΗΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΟΥ Η ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Α ΥΝΑΜΙΕΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ MONTE CARLO ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ MONTE CARLO CRYSTAL BALL ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ 45 Σελ.

6 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΕ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΑΠΕ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΑΠΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΡΑ α Στην Ελλάδα β Στην Ε.Ε. 57 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Project plan- σχέδιο διοίκησης του έργου εγκατάστασης φ/β συστηµάτων Ορισµός και συστατικά µέρη Project plan XΡΟΝΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΧΕ ΙΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΟΥ 70 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 73 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙV

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται σε ενεργειακό παράγοντα στρατηγικής σηµασίας στην Ευρώπη και µπορεί να αποτελέσει πόλο ανάπτυξης των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και ειδικά των φωτοβολταικών συστηµάτων. Τα φωτοβολταικά συστήµατα αποτελούν ένα µέσο να αντιµετωπιστούν οι συνέπειες της υπερθέρµανσης του πλανήτη δεδοµένου ότι οι κλιµατικές αλλαγές επηρεάζουν την ζωή µας και µπορούν να προκαλέσουν απρόβλεπτες οικονοµικές, κοινωνικές και περιβαλλοντολογικές συνέπειες. Η βασική αιτία για την υπερθέρµανση του πλανήτη είναι ο τοµέας παραγωγής ενέργειας που µε τις αλόγιστες εκποµπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατµόσφαιρα συµβάλλει κατά 80% στην κλιµατική αλλαγή. Για να αντιµετωπιστεί η κλιµατική αυτή αλλαγή πρέπει να αλλάξουµε συνήθειες, ουσιαστικά αυτό που πρέπει να αλλάξει είναι το σηµερινό µοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας που έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ρυπογόνο. Οι εναλλακτικές µορφές ενέργειας µπορούν ταυτόχρονα και ενεργειακή βιωσιµότητα να εξασφαλίσουν και να συµβάλλουν στην αντιµετώπιση της υπερθέρµανσης. Ο ανερχόµενος κλάδος της τεχνολογίας φωτοβολταικών συστηµάτων δίνει ήδη και µπορεί να δώσει ακόµα περισσότερες λύσεις στα κρίσιµα ενεργειακά και περιβαλλοντικά διλήµµατα. Πολλές εταιρίες βελτιώνουν διαρκώς τις τεχνολογίες φωτοβολταικών έχοντας αναπτύξει πολύ προχωρηµένη τεχνογνωσία και αναδεικνύουν µε τις εγκαταστάσεις τους σε όλη την Ευρώπη τα πολλαπλά συγκριτικά πλεονεκτήµατα της καθαρής ενέργειας. Η εξέλιξη της τεχνολογίας των ηλιακών συστηµάτων συµβαδίζει µε τον βαθµό διείσδυσης τους στη αγορά ενέργειας. 1

8 Οι τεχνολογίες φωτοβολταικών όσο πιο ώριµες γίνονται τόσο πιο ελκυστικές θα είναι για τους καταναλωτές αλλά και για το σύνολο της αγοράς. Οι εταιρίες κατασκευής φωτοβολταικών σε τεχνολογικό επίπεδο θα πρέπει να προσπαθήσουν να µειώσουν το κόστος παραγωγής και εγκατάστασης φωτοβολταικών πάνελ και να επενδύσουν στην έρευνα για την επίτευξη µεγαλύτερων παραγωγικών αποδόσεων των συστηµάτων τους. Η δυναµική του κλάδου των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή καθαρής ενέργειας είναι ορατή και στο µέλλον οι διεθνείς αγορές θα έχουν πολύ περισσότερο χώρο για επαγγελµατικές προσπάθειες µε αντικείµενο τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας. Η περίοδος που διανύουµε χαρακτηρίζεται από µια γρήγορα αναπτυσσόµενη οικονοµική δραστηριότητα που επενδύει στις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Επίσης αναδύονται νέες αγορές όπου οι επενδύσεις στις εναλλακτικές µορφές ενέργειας σηµειώνουν µεγάλη αύξηση. Η διεθνής αγορά φωτοβολταικών σηµειώνει µια αυξητική τάση. Οι εκτιµήσεις αναφέρονται σε έναν κύκλο εργασιών της παγκόσµιας βιοµηχανίας φωτοβολταικών ο οποίος θα φτάσει το 2010 τα 18,5 δις δολάρια (από 6.5 δις δολάρια το 2004) ενώ το ίδιο έτος η εγκατεστηµένη ισχύς των φωτοβολταικών συστηµάτων παγκοσµίως εκτιµάται ότι θα φτάσει τα MW. Η Ελλάδα διαθέτει ήλιο όλες τις εποχές του χρόνου και το φυσικό δυναµικό της παραµένει ακόµα ανεκµετάλλευτο, γεγονός που εξασφαλίζει ένα ευρύ πεδίο για την προσέλκυση πράσινων επενδύσεων. Συνεπώς η Ελλάδα έχει την δυνατότητα να γίνει πόλος έλξης επενδύσεων σε φωτοβολταικά συστήµατα. Η ελληνική κυβέρνηση προτίθεται να δώσει κίνητρα για την περαιτέρω προώθηση των ΑΠΕ και γενικότερα οι προοπτικές για τα φωτοβολταικά συστήµατα στην χώρα µας είναι εξαιρετικά ευοίωνες. Η προώθηση των φωτοβολταικών συστηµάτων στην χώρα µας πρέπει να επικεντρωθεί στα παρακάτω : 2

9 Τα φωτοβολταικά συστήµατα πρέπει να έρθουν πιο κοντά στον οικιακό καταναλωτή. Τα ελληνικά νησιά πρέπει να αποκτήσουν ένα ενιαίο αυτόνοµο σύστηµα που να συνδυάζει οικιακές εγκαταστάσεις και ηλιακά πάρκα µε σκοπό να τροφοδοτεί νησιά κάτω των κατοίκων µε ηλεκτρικό ρεύµα. Πρέπει να τεθούν µετρήσιµοι εθνικοί στόχοι σε ετήσια βάση για την διείσδυση των φωτοβολταικών συστηµάτων. Για µια επιχείρηση η οποία δραστηριοποιείται στον τοµέα της ενέργειας το εγχείρηµα να ασχοληθεί µε τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας και πιο συγκεκριµένα µε τα φωτοβολταικά εµπεριέχει κάποιου είδους ρίσκο, ή αλλιώς µια αβεβαιότητα. Σκοπός της παρούσας εργασίας αποτελεί να παρουσιάσουµε πως γίνεται η διοίκηση κινδύνου για µια τέτοια επιχείρηση µε την βοήθεια του λογισµικού crystal ball. Το εγχείρηµα που περιγράψαµε πιο πάνω αποτελεί µια ολοκληρωµένη προσπάθεια δηλαδή ένα έργο και η διαχείριση της αβεβαιότητας ή του κινδύνου ενός έργου ονοµάζεται project risk management. Η διαδικασία της διοίκησης κινδύνου αποτελεί µια δοµηµένη προσέγγιση για να διαχειριστούµε την αβεβαιότητα που σχετίζεται µε µία απειλή και περιλαµβάνει µια σειρά ανθρώπινων δραστηριοτήτων όπως: η διατύπωση του κινδύνου, στρατηγικές ανάπτυξης για να τον διαχειριστούµε και αποφυγή του κινδύνου. Οι στρατηγικές περιλαµβάνουν την µεταφορά του κινδύνου, την αποφυγή του κινδύνου, την µείωση των αρνητικών συνεπειών του κινδύνου και την αποδοχή κάποιων ή όλων των συνεπειών ενός ιδιαίτερου κινδύνου. Ο σκοπός της διοίκησης κινδύνου είναι να µειώσει διαφορετικούς κινδύνους οι οποίοι σχετίζονται µε ένα προκαθορισµένο τοµέα σε αποδεκτό από την κοινωνία επίπεδο. Μπορεί να πρόκειται για πολυάριθµα είδη απειλών που προκαλούνται από το 3

10 περιβάλλον, την τεχνολογία, τους ανθρώπους ή γενικά, για µια οντότητα διοίκησης κινδύνου, όπως ένα πρόσωπο, το προσωπικό ή µια επιχείρηση. Στην ιδανική διοίκηση κινδύνου, θέτουµε σε προτεραιότητα τους κινδύνους µε τον παρακάτω συλλογισµό : οι κίνδυνοι µε τις µεγαλύτερες απώλειες και την µεγαλύτερη πιθανότητα εµφάνισης αντιµετωπίζονται πρώτα και οι κίνδυνοι µε µικρότερη πιθανότητα εµφάνισης και µικρότερες απώλειες αντιµετωπίζονται ύστερα. Στην πράξη η διαδικασία µπορεί να είναι πολύ δύσκολη και η εξισορρόπηση ανάµεσα σε κινδύνους µε µεγάλη πιθανότητα εµφάνισης αλλά µε µικρότερες απώλειες µπορεί να χειριστούν κατά εσφαλµένο τρόπο. Στην παρούσα εργασία οι κίνδυνοι που παρουσιάζει ένα έργο ανάπτυξης σταθµού παραγωγής από φωτοβολταικά παρουσιάζονται, αναλύονται και στην συνέχεια επιχειρείται η προσοµοίωση των κινδύνων. Με τον όρο προσοµοίωση των κινδύνων εννοούµε την µέθοδο µε την οποία επιλύονται προβλήµατα ή αντιµετωπίζονται καταστάσεις που επηρεάζονται από τυχαίους παράγοντες. Στην δική µας περίπτωση τυχαίοι παράγοντες αποτελούν οι κίνδυνοι που µπορεί να παρουσιάσει τέτοιο έργο. Η µέθοδος προσοµοίωσης που χρησιµοποιείται είναι η ανάλυση Monte Carlo. Η προσοµοίωση Monte Carlo αποτελεί µια αριθµητική µέθοδο επίλυσης µαθηµατικών προβληµάτων, µε την προσοµοίωση τυχαίων µεταβλητών επίσης αποτελεί ίσως την πλέον δηµοφιλή επιστηµονική µέθοδο διοίκησης. Προσφέρει τα µέσα για να λυθούν εξισώσεις µέσα από κατανοµές πιθανοτήτων. Η ανάλυση Monte Carlo γίνεται µε την βοήθεια ενός λογισµικού το οποίο ονοµάζεται Crystal ball το οποίο είναι ένα εξειδικευµένο πρόγραµµα επίλυσης πιο ειδικών προβληµάτων. Πρόκειται για ένα λογισµικό το οποίο αναλύει και προβλέπει τους κινδύνους και µειώνει την αβεβαιότητα στην διαδικασία λήψης αποφάσεων. 4

11 Η εργασία είναι δοµηµένη ως εξής : Στο πρώτο κεφαλαίο είναι η εισαγωγή της εργασίας. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται η διοίκηση κινδύνου, η έννοια του έργου καθώς και η έννοια της διοίκησης κινδύνου ενός έργου. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η διαδικασία της προσοµοίωσης Monte Carlo καθώς και το πώς πραγµατοποιείται στην διοίκηση έργου καθώς και το λογισµικό crystal ball το οποίο χρησιµοποιήθηκε για την ανάλυση των κινδύνων του έργου. Στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι ανανεώσιµες πηγές ενέργειας και γίνεται ειδική αναφορά στα φωτοβολταικά έργα που αποτελούν αντικείµενο της παρούσας εργασίας. Στο πέµπτο κεφάλαιο παρουσιάζεται το επιχειρηµατικό σενάριο διοίκησης του έργου εγκατάστασης φ/β συστηµάτων. Τέλος στο έκτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα συµπεράσµατα και οι προτάσεις. 5

12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ- ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΟΥ 2.1 ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διοίκηση κινδύνου (Risk Management) αποτελεί µια δοµηµένη προσέγγιση για να διαχειριστούµε την αβεβαιότητα που σχετίζεται µε µία απειλή και περιλαµβάνει µια σειρά ανθρώπινων δραστηριοτήτων όπως : η διατύπωση του κινδύνου, στρατηγικές ανάπτυξης για να τον διαχειριστούµε και αποφυγή του κινδύνου. Οι στρατηγικές περιλαµβάνουν την µεταφορά του κινδύνου, την αποφυγή του κινδύνου, την µείωση των αρνητικών συνεπειών του κινδύνου και την αποδοχή κάποιων ή όλων των συνεπειών ενός ιδιαίτερου κινδύνου. Ορισµένες παραδοσιακές διοικήσεις κινδύνου εστιάζουν σε κίνδυνους που απορρέουν από φυσικά ή νοµικά αίτια όπως για παράδειγµα φυσικές καταστροφές ή πυρκαγιά, ατυχήµατα, θάνατος και δικαστικές αγωγές. Η χρηµατοοικονοµική διοίκηση κινδύνου από την άλλη εστιάζει σε κινδύνους που µπορούν να διαχειριστούν χρησιµοποιώντας χρηµατοοικονοµικά εργαλεία. Ο σκοπός της διοίκησης κινδύνου είναι να µειώσει διαφορετικούς κινδύνους οι οποίοι σχετίζονται µε ένα προκαθορισµένο τοµέα σε αποδεκτό από την κοινωνία επίπεδο. Μπορεί να πρόκειται για πολυάριθµα είδη απειλών που προκαλούνται από το περιβάλλον, την τεχνολογία, τους ανθρώπους ή γενικά, για µια οντότητα διοίκησης κινδύνου, όπως ένα πρόσωπο, το προσωπικό ή µια επιχείρηση. 6

13 Στην ιδανική διοίκηση κινδύνου, θέτουµε σε προτεραιότητα τους κινδύνους µε τον παρακάτω συλλογισµό : οι κίνδυνοι µε τις µεγαλύτερες απώλειες και την µεγαλύτερη πιθανότητα εµφάνισης αντιµετωπίζονται πρώτα και οι κίνδυνοι µε µικρότερη πιθανότητα εµφάνισης και µικρότερες απώλειες αντιµετωπίζονται ύστερα. Στην πράξη η διαδικασία µπορεί να είναι πολύ δύσκολη και η εξισορρόπηση ανάµεσα σε κινδύνους µε µεγάλη πιθανότητα εµφάνισης αλλά µε µικρότερες απώλειες µπορεί να χειριστούν κατά εσφαλµένο τρόπο. Η διοίκηση κινδύνου αντιµετωπίζει επίσης δυσκολίες στο να προσδιορίσει τους πόρους που χρειάζονται. Αυτή είναι η έννοια του κόστους ευκαιρίας. Οι πόροι που απασχολούνται στην διοίκηση κινδύνου θα µπορούσαν αν απασχοληθούν σε πιο κερδοφόρες δραστηριότητες. Η ιδανική διοίκηση κινδύνου ελαχιστοποιεί τα έξοδα ενώ ταυτόχρονα µεγιστοποιεί την µείωση των αρνητικών συνεπειών των κινδύνων ΒΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ α Σχεδιασµός διαχείρισης κινδύνων Κατά τον σχεδιασµό της διαχείρισης κινδύνων θεµελιώνεται το φάσµα των κινδύνων. Η διαδικασία αυτή περιλαµβάνει τις παρακάτω ενέργειες : 1. τον προσδιορισµό του κινδύνου σε έναν συγκεκριµένο τοµέα ενδιαφέροντος 2. το σχεδιασµό του υπόλοιπου της διαδικασίας 3. την αποτύπωση των παρακάτω : του κοινωνικού πλαισίου της διοίκησης κινδύνου την ταυτότητα και τους σκοπούς των επηρεαστών (stakeholder) 7

14 τη βάση πάνω στην οποία οι κίνδυνοι µπορούν να εκτιµηθούν και τους περιορισµούς 4. τον προσδιορισµό ενός πλαισίου για τις δραστηριότητες 5. την ανάπτυξη και την ανάλυση των κινδύνων που εµπλέκονται στην διαδικασία 6. τον µετριασµό των κινδύνων που χρησιµοποιούν διαθέσιµους τεχνολογικούς, ανθρώπινους και επιχειρησιακούς πόρους β Προσδιορισµός των κινδύνων Αφού πρώτα θεµελιωθεί το φάσµα, το επόµενο βήµα στην διαδικασία διοίκησης του κινδύνου είναι να προσδιοριστούν ενδεχόµενοι κίνδυνοι. Οι κίνδυνοι είναι γεγονότα τα οποία όταν προκύψουν δηµιουργούν προβλήµατα. Η εξακρίβωση των κινδύνων µπορεί να ξεκινήσει από την πηγή του προβλήµατος ή µε το πρόβληµα αυτό κάθε αυτό. Ανάλυση πηγών (Source analysis) : οι πηγές ενός κίνδυνου µπορεί να είναι εσωτερικές ή εξωτερικές του συστήµατος στο οποίο στοχεύει η διοίκηση κινδύνου. Παραδείγµατα πηγών κινδύνου είναι οι stakeholders ενός έργου, οι εργαζόµενοι σε µια επιχείρηση ή ο καιρός πάνω από ένα αεροδρόµιο Ανάλυση προβλήµατος (Problem analysis) : οι κίνδυνοι σχετίζονται µε εξακριβωµένες απειλές. Για παράδειγµα : την απειλή να χάσουµε χρήµατα, την απειλή της κατάχρησης απόρρητων πληροφοριών ή την απειλή ατυχηµάτων. Οι απειλές µπορεί να υπάρχουν σε διάφορες οντότητες, µε ποιο σηµαντικές τους stakeholders, τους πελάτες και νοµικά πρόσωπα όπως το κράτος. 8

15 Όταν η πηγή ενός προβλήµατος είναι γνωστή, τα ενδεχόµενα ότι η πηγή µπορεί να προκύψει ήτα ενδεχόµενα που µπορεί να οδηγήσουν σε ένα πρόβληµα µπορούν να διερευνηθούν. Για παράδειγµα : αν οι stakeholders αποσύρονται κατά την διάρκεια ενός έργου µπορεί να θέσουν σε κίνδυνο τµήµατα του έργου, απόρρητες πληροφορίες µπορεί να κλαπούν από εργαζόµενους ακόµα και σε ένα κλειστό δίκτυο. Η µέθοδος που έχει επιλεγεί για την εξακρίβωση κινδύνων µπορεί να εξαρτάται από την κουλτούρα, τις πρακτικές της αγοράς και την ανεκτικότητα. Οι µέθοδοι της εξακρίβωσης είναι δηµιουργηµένες µε οδηγούς ή µέσω της ανάπτυξης οδηγών για την εξακρίβωση πηγής, προβλήµατος ή γεγονότος. Κοινές µέθοδοι εξακρίβωσης κινδύνων είναι : εξακρίβωση κινδύνου βάση των στόχων (Objectives-based risk identification). Οι επιχειρήσεις κ οι οµάδες έργων έχουν στόχους. Κάθε ενδεχόµενο που µπορεί να θέτει σε κίνδυνο την επίτευξη ενός στόχου µερικά ή ολικά αναγνωρίζεται ως κίνδυνος. εξακρίβωση κινδύνου βασισµένη σε ένα σενάριο (Scenario-based risk identification) Σε αυτή την µέθοδο δηµιουργούνται διαφορετικά σενάρια. Τα σενάρια µπορεί να είναι εναλλακτικοί τρόποι να πετύχουµε έναν στόχο ή µια ανάλυση της αλληλεπίδρασης δυνάµεων, για παράδειγµα, σε µία αγορά. Κάθε ενδεχόµενο που οδηγεί σε ένα ανεπιθύµητο εναλλακτικό σενάριο αναγνωρίζεται ως κίνδυνος εξακρίβωση κινδύνου βασισµένη στη ταξινοµία (Taxonomy-based risk identification) Η ταξινοµία σε αυτή την µέθοδο είναι µια κατάρρευση πιθανών πηγών κινδύνου. Βασισµένη στην ταξινοµία και την γνώση των καλύτερων 9

16 πρακτικών ένα ερωτηµατολόγιο συντάσσεται. Οι απαντήσεις αποκαλύπτουν κινδύνους. έλεγχος κοινών κινδύνων (Common-risk Checking) Σε ορισµένες αγορές υπάρχουν διαθέσιµες λίστες µε γνωστούς κινδύνους. Κάθε κίνδυνος στην λίστα µπορεί να ελεγχθεί αν εφαρµόζεται σε µια συγκεκριµένη κατάσταση. Ένα παράδειγµα γνωστών κινδύνων στην αγορά λογισµικού είναι η λίστα Common Vulnerability and Exposures list η οποία βρίσκεται στον διαδικτυακό τόπο χαρτογράφηση κινδύνων (risk charting)αυτή η µέθοδος συνδυάζει τις παραπάνω µεθόδους βάζοντας σε πίνακες τους πόρους ενώ πραγµατοποιείται ο κίνδυνος, τις απειλές που παρουσιάζονται γι αυτούς τους πόρους,προσδιορίζει συντελεστές οι οποίοι µπορεί να αυξάνουν ή να µειώνουν τον κίνδυνο και τις συνέπειες που είναι επιθυµητό να αποφευχθούν. ηµιουργείται µια µήτρα βάσει αυτών των πινάκων η οποία διευκολύνει µια ποικιλία προσεγγίσεων. Κάποιος µπορεί να ξεκινήσει µε του πόρους και να εκτιµήσει τις απειλές στις οποίες εκτίθονται και τις συνέπειες κάθε απειλής. Εναλλακτικά κάποιος µπορεί να ξεκινήσει µε τις απειλές και να εξετάσει ποιους πόρους θα επηρεάσουν ή να ξεκινήσει µε τις συνέπειες και να καθορίσει ποιος συνδυασµός απειλών και πόρων µπορεί να τις προξενήσει γ Εκτίµηση των κινδύνων Από την στιγµή που οι κίνδυνοι έχουν εξακριβωθεί πρέπει να εκτιµηθούν ως προς τη ενδεχόµενη σοβαρότητα της απώλειας και ως προς την πιθανότητα επέλευσης. Αυτές οι ποσότητες µπορεί να είναι είτε απλό να υπολογιστούν, όπως στην περίπτωση 10

17 του υπολογισµού της αξίας ενός χαµένου κτιρίου, είτε αδύνατο να γνωρίζουµε σίγουρα,όπως στην περίπτωση της πιθανότητας να συµβεί ένα απίθανο ενδεχόµενο. Παρόλα αυτά στην διαδικασία της εκτίµησης είναι σηµαντικό να κάνουµε τις καλύτερες πιθανές βάσιµες υποθέσεις έτσι ώστε να δώσουµε ορθά προτεραιότητα στην εφαρµογή του risk management plan. Η θεµελιώδης δυσκολία στην εκτίµηση του κινδύνου (risk assessment) είναι να καθοριστεί το ποσοστό εµφάνισης από την στιγµή που δεν είναι διαθέσιµη στατιστική πληροφορία σε όλα τα είδη παλιών περιστατικών. Επίσης, η εκτίµηση της σοβαρότητας των συνεπειών είναι συχνά δύσκολη για αυλά περιουσιακά στοιχεία. Η αποτίµηση των περιουσιακών στοιχείων είναι ένα άλλο ερώτηµα που πρέπει αν τεθεί. Συνεπώς, εµπεριστατωµένες απόψεις και διαθέσιµα στατιστικά είναι πρωταρχικές πηγές πληροφόρησης. Παρόλα αυτά, η εκτίµηση του κινδύνου (risk assessment) πρέπει να προσφέρει τέτοια πληροφόρηση στην διοίκηση της επιχείρησης έτσι ώστε οι πρωταρχικοί κίνδυνοι να είναι εύκολο να γίνουν κατανοητοί και οι αποφάσεις της διοίκησης κινδύνου (risk management decisions) να είναι σε προτεραιότητα. Όµως, υπάρχουν αρκετές θεωρίες και απόπειρες να ποσοτικοποιηθούν οι κίνδυνοι. Υπάρχουν αρκετές διαφορετικές φόρµουλες κινδύνου αλλά η περισσότερο αποδεκτή φόρµουλα ποσοτικοποίησης κινδύνου είναι η εξής : Rate of occurrence multiplied by the impact of the event equals risk Πιθανότητα εµφάνισης επί τη επίπτωση από το ενδεχόµενο ίσον κίνδυνος Μεταγενέστερη έρευνα έδειξε ότι τα οικονοµικά οφέλη της διοίκησης κινδύνου εξαρτώνται λιγότερο στην φόρµουλα που χρησιµοποιείται αλλά περισσότερο στην συχνότητα και στο πώς πραγµατοποιείται η εκτίµηση κινδύνου (risk assessment). 11

18 Στις επιχειρήσεις είναι επιτακτικό να είναι ικανές να παρουσιάζουν τα πορίσµατα της εκτίµησης κινδύνου σε οικονοµικούς όρους. Ο Ρόµπερτ Κάουντρευ πρότεινε µια φόρµουλα για να παρουσιάζονται κίνδυνοι σε οικονοµικούς όρους. Η φόρµουλα του Κάουντρευ έγινε αποδεκτή ως η επίσηµη µέθοδος ανάλυσης κινδύνου στις Ηνωµένες Πολιτείες. Η φόρµουλα προτείνει τον υπολογισµό των ετησίων προσδοκιών ζηµιάς και συγκρίνει την αναµενόµενη αξία ζηµιάς µε το κόστος εφαρµογής ελέγχου ασφαλείας (cost-benefit analysis) δ Στρατηγικές αντιµετώπισης των κινδύνων Αφού πρώτα προσδιοριστούν και εκτιµηθούν οι κίνδυνοι όλες οι τεχνικές που χρησιµοποιούνται για την αντιµετώπισή τους εµπίπτουν σε µία οι περισσότερες από τις παρακάτω κατηγορίες : Avoidance (eliminate) Αποφυγή Reduction (mitigate) Μείωση Transference (outsource or insure) Μεταφορά Retention (accept and budget) Αποδοχή Risk avoidance Η δραστηριότητα η οποία µπορεί να εµπεριέχει κίνδυνο δεν πραγµατοποιείται. Ένα παράδειγµα είναι να µην αγοραστεί ένα ακίνητο ή µια επιχείρηση για να µην επιβαρυνθεί κάποιος µε την ευθύνη που προκύπτει από αυτή την ενέργεια. Ένα άλλο παράδειγµα είναι να µην πετάξει κανείς µε αεροπλάνο έτσι ώστε να µην διατρέχει τον κίνδυνο αεροπειρατείας. Η αποφυγή µπορεί να φαίνεται ιδανικός τρόπος αντιµετώπισης 12

19 του κινδύνου για όλους τους κινδύνους, αλλά το να αποφεύγουµε τους κινδύνους σηµαίνει επίσης ότι χάνουµε το ενδεχόµενο όφελος που θα είχαµε αν είχαµε αποδεχτεί τον κίνδυνο. Το να µην αγοραστεί µια επιχείρηση για να αποφευχθεί ο κίνδυνος ζηµιών επίσης αποφεύγεται η πιθανότητα να πραγµατοποιηθούν κέρδη. Risk reduction Η µέθοδος αυτή σηµαίνει ότι µειώνεται η σοβαρότητα ή η πιθανότητα ζηµιάς από το να συµβεί. Ένα παράδειγµα είναι οι πυροσβεστήρες οι οποίοι µειώνουν τον κίνδυνο ζηµιών από φωτιά. Οι σύγχρονες εξελίξεις στον τοµέα του λογισµικού (software) µειώνουν τον κίνδυνο αναπτύσσοντας και παραδίδοντας λογισµικό αυξητικά. Οι τελευταίες εξελίξεις στον τοµέα των µεθοδολογιών υστερούν στο γεγονός ότι απλά παραδίδουν λογισµικό στην τελική φάση ανάπτυξης, τα όσα προβλήµατα δηµιουργήθηκαν στις προηγούµενες φάσεις σήµαιναν δαπανηρή επιδιόρθωση και συχνά έθεταν σε κίνδυνο όλο το έργο. Με το να αναπτύσσονται κατ επανάληψη, τα έργα λογισµικού µπορούν να περιορίσουν την προσπάθεια που δαπανήθηκε σε µια απλή επιδιόρθωση. Το outsourcing µπορεί να αποτελέσει ένα παράδειγµα µείωσης του κινδύνου (risk reduction) αν ο outsourcer µπορεί να επιδείξει µεγαλύτερη ικανότητα στο να διαχειρίζεται ή στο να µειώνει κινδύνους. Σε αυτή την περίπτωση οι επιχειρήσεις outsource µόνο κάποιες από τις τµηµατικές τους ανάγκες. Για παράδειγµα. Μια επιχείρηση µπορεί να outsource µόνο την ανάπτυξη λογισµικού της, την κατασκευή κάποιον υλικών, ή τις ανάγκες υποστήριξης πελατών σε µια άλλη επιχείρηση, ενώ 13

20 ταυτόχρονα να χειρίζεται την διοίκηση της επιχείρησης η ίδια. Με αυτό τον τρόπο, η επιχείρηση µπορεί να συγκεντρωθεί περισσότερο στην ανάπτυξη της επιχείρησης χωρίς να χρειάζεται να ασχολείται περαιτέρω µε θέµατα όπως η διαδικασία κατασκευής, ή η εύρεση προσωπικού για ένα τηλεφωνικό κέντρο. Risk retention Η αποδοχή του κινδύνου σηµαίνει να αποδέχεται κανείς την ζηµιά όταν προκύπτει. Η προσωπική ασφάλιση εµπίπτει σε αυτή την κατηγορία. Η αποδοχή του κινδύνου είναι µια πραγµατοποιήσιµη στρατηγική όταν πρόκειται για µικρούς κινδύνους για τους οποίους το κόστος ασφάλισης σε σχέση µε τον κίνδυνο θα ήταν µεγαλύτερο διαχρονικά από την συνολική υφισταµένη ζηµιά. Όλοι οι κίνδυνοι που δεν αποφεύγονται ή µεταφέρονται γίνονται αποδεκτοί εξ ορισµού. Αυτό περιλαµβάνει κινδύνους που είναι τόσο µεγάλοι ή καταστροφικοί που είτε δεν µπορούν να ασφαλιστούν ή τα ασφάλιστρα είναι πολύ µεγάλα. Ο πόλεµος αποτελεί ένα παράδειγµα που η περιουσία και οι κίνδυνοι είναι αδύνατον να ασφαλιστούν, άρα η ζηµιά γίνεται αποδεκτή. Επίσης κάθε ποσό πιθανής ζηµιάς που ξεπερνά το ασφαλιστικό ποσό είναι κίνδυνος που γίνεται αποδεκτός. Αυτό µπορεί επίσης να γίνει αποδεκτό αν η πιθανότητα µιας πολύ µεγάλης απώλειας είναι µικρή, ή αν το κόστος ασφάλισης για µεγαλύτερη κάλυψη είναι τόσο µεγάλο και θα µπορεί να εµποδίσει σηµαντικά τους στόχους της επιχείρησης. Risk Transference Πολλοί τοµείς έχουν αντιµετωπίσει την ασφάλιση ως µεταφορά του κινδύνου. Αυτή είναι µια λανθασµένη θεώρηση. Η ασφάλιση είναι ένας µηχανισµός αποζηµίωσης ενός µελλοντικού γεγονότος. Αυτό σηµαίνει, ακόµα και αν µια πολιτική ασφάλισης έχει 14

21 διενεργηθεί δεν σηµαίνει ότι ο κίνδυνος έχει µεταφερθεί. Για παράδειγµα, µια ασφάλιση προσωπικού ατυχήµατος δεν µεταφέρει τον κίνδυνο ενός αυτοκινητιστικού ατυχήµατος στην ασφαλιστική εταιρία. Ο κίνδυνος συνεχίζει να διατρέχει το πρόσωπο το οποίο ασφαλίζεται. Η πολιτική της ασφάλισης απλά προβλέπει ότι αν ένα ατύχηµα συµβεί κάποια αποζηµίωση θα πληρωθεί στον ασφαλισµένο ίσης αναλογίας µε την ζηµιά που προκλήθηκε. Κάποιοι τρόποι να διαχειριστούµε τον κίνδυνο εµπίπτουν σε πολλές κατηγορίες. Οι συµπράξεις την µεταφοράς του κινδύνου τεχνικά διατηρούν τον κίνδυνο για την οµάδα, αλλά τον κατανέµουν σε όλα την οµάδα το οποίο συνεπάγεται µεταφορά σε κάθε ένα άτοµο που απαρτίζει την οµάδα. Αυτό διαφέρει από την παραδοσιακή ασφάλιση στο ότι το ασφάλιστρο ανταλλάσσεται ανάµεσα στα µέλη της οµάδας, αλλά οι ζηµιές αποτιµώνται για όλα τα µέλη της οµάδας ε ηµιουργία του σχεδίου διοίκησης κινδύνου Κατά την διαδικασία αυτή, συλλέγουµε κατάλληλες ρυθµίσεις και αντίµετρα για να εκτιµήσουµε κάθε κίνδυνο. Η µείωση του κινδύνου πρέπει να εγκριθεί από το κατάλληλο επίπεδο διοίκησης. Για παράδειγµα, ένας κίνδυνος που αφορά την εικόνα την επιχείρησης πρέπει να αποτελεί αντικείµενο µελέτης της ανώτερης βαθµίδας της διοίκησης ενώ η διοίκηση της πληροφορικής πρέπει να έχει την εξουσία να αποφασίσει σε κινδύνους που αφορούν την απειλή από ιούς στους υπολογιστές. Το σχέδιο διοίκησης κινδύνου (risk management plan) πρέπει να προτείνει εφαρµόσιµους και αποτελεσµατικούς ελέγχους ασφαλείας για την διαχείριση των κινδύνων. Για παράδειγµα, ένας ανιχνευµένος υψηλός κίνδυνος ιών σε υπολογιστές πρέπει να µειωθεί µε την απόκτηση και την εφαρµογή αντιιικού λογισµικού. Ένα καλό 15

22 σχέδιο διοίκησης κινδύνου πρέπει να περιλαµβάνει ένα χρονοδιάγραµµα για έλεγχο εφαρµογής και υπεύθυνα άτοµα για αυτές τις ενέργειες. Σύµφωνα µε το ISO/IEC 27001, το στάδιο αµέσως µετά την φάση της εκτίµησης του κινδύνου (Risk Assessment phase) έγκειται στην προετοιµασία ενός σχεδίου αντιµετώπισης του κινδύνου, το οποίο πρέπει να εκθέτει τις αποφάσεις σχετικά µε το πώς κάθε ένας από τους προσδιορισµένους κινδύνους πρέπει να αντιµετωπιστεί. Η µείωση των κινδύνων συχνά σηµαίνει επιλογή ελέγχων ασφαλείας (security controls) οι οποίοι πρέπει να τεκµηριώνονται σε µια έγγραφη δήλωση ικανότητας εφαρµογής (statement of applicability), η οποία προσδιορίζει ποίοι συγκεκριµένοι σκοποί ελέγχου (control objectives) και έλεγχοι έχουν επιλεγεί και γιατί στ Εφαρµογή του σχεδίου διοίκησης των κινδύνων Σε αυτό το στάδιο ακολουθούµε όλες τις προβλεπόµενες µεθόδους για να µειωθεί η επίδραση του κινδύνου. Η αγορά ασφαλιστηρίων συµβολαίων για κινδύνους που έχει αποφασιστεί να µεταφερθούν σε έναν ασφαλιστή, η αποφυγή όλων των κινδύνων που µπορούν να αποφευχθούν χωρίς να θυσιαστούν οι στόχοι της επιχείρησης, η µείωση άλλων και η κράτηση των υπόλοιπων ζ Αναθεώρηση και αξιολόγηση του σχεδίου διοίκησης των κινδύνων Τα αρχικά σχέδια διοίκησης κινδύνου (risk management plans) δεν θα είναι ποτέ τέλεια. Η πρακτική, η εµπειρία και τα αποτελέσµατα απωλειών θα χρειάζονται αλλαγές στο σχέδιο και επιπλέον πληροφόρηση για να επιτραπεί να πραγµατοποιηθούν πιθανές νέες αποφάσεις στην αντιµετώπιση κινδύνων. 16

23 Τα αποτελέσµατα της ανάλυσης των κινδύνων (risk analysis) και τα σχέδια διοίκησης (management plans) πρέπει να αναθεωρούνται περιοδικά. Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι γι αυτό : 1. για να εκτιµηθεί αν οι ήδη επιλεγµένοι έλεγχοι ασφαλείας είναι ακόµα εφαρµόσιµοι και αποτελεσµατικοί 2. για να εκτιµηθούν οι πιθανές αλλαγές σε επίπεδο κινδύνου. Για παράδειγµα, κίνδυνοι πληροφορίας είναι ένα καλό παράδειγµα ενός γρήγορα µεταβαλλόµενου επιχειρησιακού περιβάλλοντος ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ Αν οι κίνδυνοι δεν έχουν σωστά εκτιµηθεί και καθοριστεί σε προτεραιότητα, µπορεί να δαπανηθεί άδικα χρόνος στο να ασχοληθούµε µε κινδύνους που δεν είναι πιθανό να εκδηλωθούν. Το να δαπανάται τόσος πολύς χρόνος για την εκτίµηση και την διοίκηση κινδύνων µε µικρή πιθανότητα εµφάνισης µπορεί να απασχολήσει άδικά πόρους που θα µπορούσαν αν χρησιµοποιηθούν επικερδώς. Ενδεχόµενα µε µικρή πιθανότητα εµφάνισης συµβαίνουν αλλά αν ο κίνδυνος είναι απίθανο σχεδόν να συµβεί είναι καλύτερα απλά να αποδεχτούµε τον κίνδυνο και να αντιµετωπίσουµε το αποτέλεσµα αν η ζηµιά προκληθεί στην πραγµατικότητα. Το να θέτουµε σε προτεραιότητα τόσο πολύ τις διαδικασίες της διοίκησης κινδύνου µπορεί να εµποδίσει µια επιχείρηση από το να ολοκληρώσει µια διαδικασία ή 17

24 να την ξεκινήσει. Αυτό είναι πραγµατικά αλήθεια αν άλλη εργασία διακόπτεται προσωρινά µέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία της διοίκησης κινδύνου. Είναι επίσης σηµαντικό να γίνει ο διαχωρισµός ανάµεσα στον κίνδυνο και στην αβεβαιότητα. Ο κίνδυνος µπορεί να µετρηθεί (Impacts*probability) ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ α Enterprise risk management- επιχειρησιακή διοίκηση κινδύνου Η διοίκηση κινδύνου χρησιµοποιείται στην επιχειρησιακή χρηµατοοικονοµική, είναι η τεχνική για τον υπολογισµό, την παρακολούθηση και τον έλεγχο των χρηµατοοικονοµικών ή επιχειρησιακών κινδύνων στον ισολογισµό µιας επιχείρησης. Στην επιχειρησιακή διοίκηση κινδύνου ένας κίνδυνος ορίζεται ως ένα πιθανό ενδεχόµενο το οποίο µπορεί να έχει αρνητικές επιδράσεις στην επιχείρηση. Η επίδραση του µπορεί να αφορά στην ύπαρξη της επιχείρησης, στους πόρους (εργαζόµενοι και κεφάλαιο), στα προϊόντα και υπηρεσίες, ή στους πελάτες της επιχείρησης, στην κοινωνία, σε άλλες αγορές ή στο περιβάλλον. Σε ένα χρηµατοοικονοµικό ίδρυµα, η επιχειρησιακή διοίκηση κινδύνου ορίζεται ως ο συνδυασµός του πιστωτικού κίνδυνου, του κινδύνου των επιτοκίων ή της διοίκησης ενεργητικού- παθητικού, του κινδύνου της αγοράς και του επιχειρησιακού κινδύνου. 18

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας

Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ Β ΑΘΗΝΑΣ Τα φωτοβολταϊκά είναι από τους πιο ανερχόμενους κλάδους της πράσινης οικονομίας Ομιλία στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών Όλα δείχνουν

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ/ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΣΥ ΚΟ-ΑΣΤΙΚΕΥΘ/01/00/30-06-2008 1/5 ΕΣΥ ΚΟ-ΑΣΤΙΚΕΥΘ Έκδοση: 01

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ERP Τι Είναι - Χαρακτηριστικά Οφέλη από την Εφαρµογή τους 2. Μεθοδολογική Προσέγγιση Επιλογής & Υλοποίησης Συστηµάτων ERP

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Έργων (Project Management) Project Management

Διαχείριση Έργων (Project Management) Project Management Διαχείριση Έργων () Σκοπός Παρουσίασης Έννοιες, ορισμοί και ιστορική αναδρομή Διαχείρισης Έργων Τα στάδια και οι διαδικασίες ενός Έργου Ο Κύκλος Σχεδιασμού ενός Έργου Τεχνικές παρακολούθησης Έργων Μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

ISO 9001:2015 - Τι αλλάζει. στο νέο Πρότυπο; Τι είναι το ISO 9001; Οι βασικές Αρχές της Ποιότητας: Πως εφαρμόζεται το ISO 9001;

ISO 9001:2015 - Τι αλλάζει. στο νέο Πρότυπο; Τι είναι το ISO 9001; Οι βασικές Αρχές της Ποιότητας: Πως εφαρμόζεται το ISO 9001; ISO 9001:2015 - Τι αλλάζει στο νέο Πρότυπο; Τι είναι το ISO 9001; Το πρότυπο ISO 9001 είναι το πλέον διαδεδομένο πρότυπο διαχείρισης της ποιότητας, που θέτει τις απαιτήσεις με τις οποίες πρέπει να λειτουργεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Certified Engineer Manager (CEM)

Certified Engineer Manager (CEM) Certified Engineer Manager (CEM) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Σύστηµα Αξιολόγησης Κινδύνων Στα πλαίσια της πρακτικής εφαρµογής της ιαδικασίας Εποπτικής Εξέτασης και Αξιολόγησης (SREP), όπως προκύπτει από την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Μέρος 13 Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Ανάπτυξη νέων προϊόντων-υπηρεσιών 13.1.1 Χρηµατοδότηση λειτουργίας Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α): A. εν υπάρχει προϋπολογισµός για Ε&Α. Η λειτουργία της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Σεμινάριο ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ -ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ - ΣΤΟΧΟΘΕΣΙΑΣ Θέμα: «Τεχνικές Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Πρότυπα διαχείρισης έργου 46

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 3 Πρότυπα διαχείρισης έργου 46 Περιεχόμενα Πρόλογος Σημείωμα του συγγραφέα Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη διαχείριση έργου 18 1. Τι είναι έργο; 21 2. Έργο εναντίον γραμμής παραγωγής 23 3. Τύποι έργων 26 4. Τι είναι διαχείριση έργου; 29 5.

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan)

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007 Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Ομιλητής: Γιάννης Nάνος Διευθύνων Σύμβουλος Κεντρικής Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητικών Εγκαταστάσεων. ιοίκηση Αθλητικών Εγκαταστάσεων. Ασφάλεια. Σύστηµα Ασφάλειας. Τι είναι έκτακτη ανάγκη; Περιστατικά Έκτακτης Ανάγκης

Αθλητικών Εγκαταστάσεων. ιοίκηση Αθλητικών Εγκαταστάσεων. Ασφάλεια. Σύστηµα Ασφάλειας. Τι είναι έκτακτη ανάγκη; Περιστατικά Έκτακτης Ανάγκης ιοίκηση Αθλητικών Εγκαταστάσεων ιοίκηση Αθλητικών Εγκαταστάσεων Ένα αθλητικό κέντρο για να λειτουργεί οµαλά και αποτελεσµατικά χρειάζεται να ληφθούν υπόψη συγκεκριµένες λειτουργικές περιοχές Ασφάλεια Αθλητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ "ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013" ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΓΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ "ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013" ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΓΩΝ Τα ακόλουθα κριτήρια επιλογής έργων θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση των προτάσεων που θα υποβληθούν στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ : ΟΡΙΣΜΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ : ΟΡΙΣΜΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ : ΟΡΙΣΜΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θα αναλυθούν οι βασικές έννοιες που σχετίζονται µε τη διοίκηση οργανισµών Θα παρουσιαστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ 241 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ Η επιτυχής υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδιασµού στη βάση των σχεδίων δράσης που έχουν αναπτυχθεί, προϋποθέτει την ύπαρξη αποτελεσµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Εισαγωγή. I. Εξώφυλλο. II. Εισαγωγική Σελίδα. III. Περιεχόμενα. IV. Executive Summary

Γενική Εισαγωγή. I. Εξώφυλλο. II. Εισαγωγική Σελίδα. III. Περιεχόμενα. IV. Executive Summary Business Plan Γενική Εισαγωγή I. Εξώφυλλο II. Εισαγωγική Σελίδα III. Περιεχόμενα IV. Executive Summary 1 Εσωτερική Ανάλυση 1.1 Περιγραφή της επιχείρησης 1.2 Προϊόντα / Υπηρεσίες 1.3 Τοποθεσία 1.4 Ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ. www.en-come.com

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ. www.en-come.com ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ / ΣΎΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΕΝΔΎΣΕΩΝ / ΤΕΧΝΙΚΉ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ / ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ / ΒΕΛΤΊΩΣΗ ΑΠΌΔΟΣΗΣ / ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΆΣΕΩΝ GR www.en-come.com ΣΎΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΕΝΔΎΣΕΩΝ ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων Πίνακας Περιεχομένων Πρόλογος...13 Πρόλογος του Συγγραφέα...15 Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες της Διοίκησης - Διαχείρισης Έργου...19 1.1 Λειτουργία, Έργο, Πρόγραμμα...19 1.2 Οι Εμπλεκόμενοι στο Έργο...21

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη.

Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη. Η µεθοδολογία είναι κοινή για όλα τα προϊόντα, αλλά η µεθοδολογία που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ-ΚΕΡ ΟΣΚΟΠΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΜΗ-ΚΕΡ ΟΣΚΟΠΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θα παρουσιαστούν οι φορείς που µπορούν να διοικήσουν ένα αθλητικό κέντρο Το µάνατζµεντ

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων. Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας

Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων. Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας 1 Δομή εισήγησης Η εργασία εντάσσεται στην θεματική ενότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Ανδρέας Γ. Κουτούπης MIIA, PIIA, CIA, CCSA Senior Manager, Internal Audit Services PwC Εισαγωγή Η Εταιρική ιακυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

2 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ

2 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ 2.1 Βασικοί Ορισµοί ιοίκηση έργου είναι η διαδικασία (process) του σχεδιασµού και της διοίκησης εργασιών και αποθεµάτων, και της επικοινωνίας µεταξύ προόδου και αποτελεσµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...17

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...17 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.........................................................17 Ι - ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ................................19

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα Ασφάλειας στο σχεδιασμό Επιχειρησιακής Συνέχειας. Τσώχου Αγγελική atsohou@ionio.gr

Ζητήματα Ασφάλειας στο σχεδιασμό Επιχειρησιακής Συνέχειας. Τσώχου Αγγελική atsohou@ionio.gr Ζητήματα Ασφάλειας στο σχεδιασμό Επιχειρησιακής Συνέχειας Τσώχου Αγγελική atsohou@ionio.gr Περιεχόμενα 2 Βασικές έννοιες Επιχειρησιακή Συνέχεια και Ανάλυση Επικινδυνότητας Πλαίσιο Διοίκησης Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Ηεµφάνιση ηλεκτρονικών υπολογιστών και λογισµικού σε εφαρµογές µε υψηλές απαιτήσεις αξιοπιστίας, όπως είναι διαστηµικά προγράµµατα, στρατιωτικές τηλεπικοινωνίες,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ H Ύπαρξη ενός Ισχυρού Brand Name Αποτελεί Ικανή Συνθήκη Βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Γ. Σταµπουλής, Γ. Παπαχρήστος, Ε.. Αδαµίδης και Μ. Ψωφάκη Τµήµα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών,

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής

Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Ανάλυση και Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Το πεπρωµένο δεν είναι θέµα τύχης, είναι θέµα επιλογής. W.J. Bryan. Αξιολόγηση Επιχειρησιακής Στρατηγικής Σε έντονα διαφοροποιηµένους οµίλους ή οργανισµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Σημείωμα του συγγραφέα... 18 Υποστηρικτικό υλικό... 22

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Σημείωμα του συγγραφέα... 18 Υποστηρικτικό υλικό... 22 Περιεχόμενα Πρόλογος........................................................ 15 Σημείωμα του συγγραφέα............................................ 18 Υποστηρικτικό υλικό................................................

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά σε βιομηχανικές και εμπορικές στέγες

Φωτοβολταϊκά σε βιομηχανικές και εμπορικές στέγες Φωτοβολταϊκά σε βιομηχανικές και εμπορικές στέγες Νέες προοπτικές με την Phoenix Solar Μεγάλες στέγες, μεγάλες δυνατότητες Η τεχνογνωσία μας είναι το μυστικό της επιτυχίας σας Βλέπουμε τις στέγες με άλλη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΝΕΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΝΕΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΝΕΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ε.δ. αδαμίδης ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ-ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Τι είναι «Επιχειρηματικό Σχέδιο»; Ορισμός (;) Το επιχειρηματικό σχέδιο περιγράφει πως θα διοικηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις στην Αγορά Ηλεκτρισµού της Κύπρου Ενεργειακό Συµπόσιο ΙΕΝΕ 26 Ιανουαρίου 2012 Εισαγωγή Προτού προχωρήσω να αναλύσω το ρόλο της Αρχής Ηλεκτρισµού στο νέο περιβάλλον της απελευθερωµένης Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Η πολυπλοκότητα και η αβεβαιότητα ως διαστάσεις ενός έργου

Η πολυπλοκότητα και η αβεβαιότητα ως διαστάσεις ενός έργου Διοίκηση Έργων Τι είναι έργο Με τον όρο έργο, εκτός από κάθε μεγάλη και μοναδική τεχνική κατασκευή, εννοούμε προϊόντα συστημάτων παραγωγής, που δεν έχουν όλα αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά των τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Διαχείριση επιχειρηματικών κινδύνων

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Διαχείριση επιχειρηματικών κινδύνων ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Διαχείριση επιχειρηματικών κινδύνων Συμβάντα κινδύνου 1. Βεβαιότητα: Η έλλειψη αμφιβολίας και η έκφραση σιγουριάς αναφορικά με μια συγκεκριμένη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Επιχειρησιακή Έρευνα Τυπικό Εξάμηνο: Δ Αλέξιος Πρελορέντζος Εισαγωγή Ορισμός 1 Η συστηματική εφαρμογή ποσοτικών μεθόδων, τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες:

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες: Business Plan Το επιχειρηµατικό πλάνο αποτελεί το πρώτο και µερικές φορές το µοναδικό έγγαφο κείµενο που παρουσιάζει ολοκληρωµένα την επενδυτική πρόταση, γι' αυτό πρέπει να είναι ρεαλιστικό και εφικτό,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Αποτελέσματα Άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Αποτελέσματα Άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 2015 Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα («ΕΚΤ») ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της άσκησης Συνολικής Αξιολόγησης («Comprehensive Assessment»)

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ. Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ. Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2013 Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα Οκτώβριος 2013 Γιατί να μετρήσουμε. Ελέγχω

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος.

Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος. Βελτιώστε την απόδοση, εξασφαλίστε το κέρδος. Υπηρεσίες λειτουργίας και συντήρησης για Φωτοβολταϊκά συστήματα Όλα όσα χρειάζεστε για την ομαλή λειτουργία της μονάδας σας. Σας προσφέρουμε ασφαλείς λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12. Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.2010 και την Απόφαση 26/606/22.12.2011 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ Ενότητα κύκλου «Διαχείριση κινδύνων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων» 10 12 Ιουνίου 2009 Ο κίνδυνος επιτοκίων είναι ένας από τους πιο σημαντικούς κινδύνους, καθώς συνδέεται με όλες σχεδόν τις πτυχές της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC)

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC) Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC) Από Γιώργο Μανουσόπουλο, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων

ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων Παράγοντες αποτελεσµατικής λειτουργίας αθλητικής ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων Βασικά Ζητήµατα Οργάνωσης & ιοίκησης Μιας Αθλητικής Εγκατάστασης Η αποτελεσµατική λειτουργία µιας αθλητικής καθορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Πρόλογος 5ης αναθεωρημένης έκδοσης ΚΕΦΆΛΆΙΟ 1 Ο ρόλος της επιχειρησιακής έρευνας στη λήψη αποφάσεων ΚΕΦΆΛΆΙΟ 2.

Περιεχόμενα Πρόλογος 5ης αναθεωρημένης έκδοσης ΚΕΦΆΛΆΙΟ 1 Ο ρόλος της επιχειρησιακής έρευνας στη λήψη αποφάσεων ΚΕΦΆΛΆΙΟ 2. Περιεχόμενα Πρόλογος 5ης αναθεωρημένης έκδοσης... 11 Λίγα λόγια για βιβλίο... 11 Σε ποιους απευθύνεται... 12 Τι αλλάζει στην 5η αναθεωρημένη έκδοση... 12 Το βιβλίο ως διδακτικό εγχειρίδιο... 14 Ευχαριστίες...

Διαβάστε περισσότερα

Προσομοίωση, Έλεγχος και Βελτιστοποίηση Ενεργειακών Συστημάτων

Προσομοίωση, Έλεγχος και Βελτιστοποίηση Ενεργειακών Συστημάτων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Μαρία Σαμαράκου Καθηγήτρια, Τμήμα Μηχανικών Ενεργειακής Τεχνολογίας Διονύσης Κανδρής Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN Business Plan (Γραπτή Τελική Εταιρική Αναφορά) Το business plan (γραπτή αναφορά) είναι η ολοκληρωμένη και αναλυτική αποτύπωση της επιχειρηματικής σας ιδέας με τρόπο που να

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος του εγχειριδίου, των διεργασιών και των διαδικασιών της ποιότητας.

Έλεγχος του εγχειριδίου, των διεργασιών και των διαδικασιών της ποιότητας. ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Έλεγχος εγγράφων Κύριος σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι να προσδιοριστούν οι αρμοδιότητες σύνταξης, ανασκόπησης, έγκρισης και διανομής όλων των εγγράφων και δεδομένων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη Γιώργος Αντωνιάδης ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Οικονοµία και Περιβάλλον Η ανάπτυξη της οικονοµίας, µέσα

Διαβάστε περισσότερα

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟΨΕΩΝ : ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Solvency II. Πυλώνας ΙΙ Εταιρική ιακυβέρνηση και Εσωτερικός Έλεγχος. Μυρτώ Χαμπάκη. Υπεύθυνη Οικονομικών Θεμάτων & Κλάδου Ζωής Ε.Α.Ε.

Solvency II. Πυλώνας ΙΙ Εταιρική ιακυβέρνηση και Εσωτερικός Έλεγχος. Μυρτώ Χαμπάκη. Υπεύθυνη Οικονομικών Θεμάτων & Κλάδου Ζωής Ε.Α.Ε. Solvency II Πυλώνας ΙΙ Εταιρική ιακυβέρνηση και Εσωτερικός Έλεγχος Μυρτώ Χαμπάκη ΒΑ,ΜΑ Υπεύθυνη Οικονομικών Θεμάτων & Κλάδου Ζωής Ε.Α.Ε.Ε 21/01/2009 1 Γιατί το «Solvency II» ; Η παρούσα κατάσταση Solvency

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

http://kesyp.didefth.gr/ 1

http://kesyp.didefth.gr/ 1 248_Τµήµα Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών Πανεπιστήµιο Κρήτης, Ηράκλειο Προπτυχιακό Πρόγραµµα Σκοπός του Τµήµατος Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών είναι η εκαπαίδευση επιστηµόνων ικανών όχι µόνο να υπηρετήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Εκτάκτων Αναγκών- Φιλοσοφία Σχεδιασµού & Αντικείµενο των Σχεδίων

Σχέδια Εκτάκτων Αναγκών- Φιλοσοφία Σχεδιασµού & Αντικείµενο των Σχεδίων Σχέδια Εκτάκτων Αναγκών- Φιλοσοφία Σχεδιασµού & Αντικείµενο των Σχεδίων ούµα Αθανασία /νση Πολιτικής Προστασίας Αποκεντρωµένη ιοίκηση Μακεδονίας- Θράκης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές έννοιες κινδύνου Σχέδια Εκτάκτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ για τα Τ.Ε.Α. που διαχειρίζονται τα ΙΔΙΑ τις επενδύσεις τους

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ για τα Τ.Ε.Α. που διαχειρίζονται τα ΙΔΙΑ τις επενδύσεις τους ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ για τα Τ.Ε.Α. που διαχειρίζονται τα ΙΔΙΑ τις επενδύσεις τους Μαρία Μαργαριτσανάκη Ελέγκτρια Τμήματος Αδειοδότησης Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ΝΠΔΔ ΔΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών

Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών Η πρόκληση & η πρακτική προσέγγιση Η Προστασία της Κρίσιµης Υποδοµής της Χώρας Αθήνα 14 Μαΐου 2003 Παναγιώτης Ηλιόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1. Το Τεχνικό Επιμελητήριο στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Ασφαλιστική Αγορά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας 30 Ιουνίου 2010 / Αθήνα Μαρία Φαράντου Νομικός Σύμβουλος Ε.Α.Ε.Ε. Ε Ε Οδηγία 2004/35/ΕΚ & Π.Δ. 148/2009 ΕΝΩΣΗ «Σκοπός»: η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η Μέτρηση Εργασίας (Work Measurement ή Time Study) έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό του χρόνου που απαιτείται από ένα ειδικευμένο

Διαβάστε περισσότερα