ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ. "Σχέσεις ειδών ορνιθοπανίδας-περιοχής: Η περίπτωση του συμπλέγματος Λιμνών του Πόρτο Λάγους"

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ. "Σχέσεις ειδών ορνιθοπανίδας-περιοχής: Η περίπτωση του συμπλέγματος Λιμνών του Πόρτο Λάγους""

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ Παράρτημα Δράμας Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: "Σχέσεις ειδών ορνιθοπανίδας-περιοχής: Η περίπτωση του συμπλέγματος Λιμνών του Πόρτο Λάγους" Δελήρογλου Αλεξάνδρα-Παρασκευή Α.Ε.Μ.: 3143 Δράμα, Νοέμβριος

2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία που ακολουθεί συντάχθηκε στα πλαίσια του εκπαιδευτικού προγράμματος του Τ.Ε.Ι. Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, παράρτημα Δράμας, του τμήματος Δασοπονίας και Δ.Φ.Π. Το θέμα Σχέσεις των ειδών ορνιθοπανίδας-περιοχής: Η περίπτωση συμπλέγματος λιμνών Πόρτο Λάγους πραγματεύεται τη σχέση των ειδών με την περιοχή του συμπλέγματος λιμνών του Πόρτο Λάγους και το κατά πόσο το μέγεθος της λίμνης επηρεάζει τον αριθμό των ειδών και την αφθονία των πτηνών. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Αισθάνομαι την ανάγκη να επισημάνω την απέραντη ευγνωμοσύνη μου στον καθηγητή μου κ. Μπακαλούδη Δημήτριο, για την εμπιστοσύνη και την αφιέρωση του πολύτιμου χρόνου του για την διεκπεραίωση της διατριβής αυτής. Εκτός του προαναφερθέντα, θα ήθελα να ευχαριστήσω την οικογένεια μου για όλα όσα μου έχει προσφέρει κατά τη διάρκεια των φοιτητικών μου χρόνων, ηθικά αλλά και υλικά, αλλά και τους φίλους που μου συμπαραστάθηκαν τόσο ψυχικά αλλά και με τις γνώσεις τους. Η εργασία αυτή είναι αφιερωμένη στον παππού και τη γιαγιά μου 2

3 Περιεχόμενα Σελίδα Περίληψη 1 1. Εισαγωγή Η Σημασία της Θεωρίας SAR Βιογεωγραφία των νήσων Διάφορες θεωρίες για τη σχέση ειδών- περιοχής Παράγοντες επιλογής ενδιαιτήματος Κατακερματισμένες περιοχές Σκοπός της Διατριβής Μεθοδολογία και Υλικά Περιοχή Έρευνας Αποτελέσματα Συμπεράσματα και Συζήτηση Βιβλιογραφία.. 25 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ.. 28 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι.. 28 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ 28 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III 28 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV 30 3

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σ αυτή την εργασία ερευνήθηκε η σχέση των ειδών με την έκταση της περιοχής. Οι δύο συνολικά απογραφές έλαβαν χώρα κατά τη χειμερινή περίοδο, η πρώτη το Δεκέμβριο του 2011 και η δεύτερη το Φεβρουάριο του Καταγράφηκε ο πληθυσμός των υδρόβιων και παρυδάτιων πτηνών στο σύμπλεγμα λιμνών του Πόρτο Λάγους. Η σχέση των ειδών με την περιοχή απασχολεί, την επιστημονική κοινότητα, ιδιαίτερα στην εποχή μας, όπου η προστασία του περιβάλλοντος έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα. Στα κεφάλαια που ακολουθούν, αναλύονται οι θεωρίες που έχουν διατυπωθεί σε όλο τον κόσμο για τη σχέση των ειδών με την περιοχή τους και για ενδιαιτήματα απομονωμένα, όπως οι λίμνες, οι οποίες λειτουργούν και ως νησιωτικά ενδιαιτήματα, δίνοντας έμφαση στη θεωρία SAR. Επίσης, αναφέρονται οι παράγοντες που οδηγούν τα πτηνά στο να επιλέξουν τον κατάλληλο οικότοπο. Τέλος, παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της ανάλυσης των δεκτών ποικιλότητας και επικάλυψης και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από αυτά. 4

5 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι υγρότοποι αποτελούν σημαντικά ενδιαιτήματα για τα πτηνά, επειδή είναι περιοχές με μεγάλη ποικιλότητα και υψηλή παραγωγικότητα (Dugan 1990). Όμως, σε παγκόσμια κλίμακα, τα υγροτοπικά οικοσυστήματα μεταβάλλονται και μειώνονται με αυξανόμενο ρυθμό, γεγονός που έχει οδηγήσει σε μεγάλη ανησυχία για τον αντίκτυπο που θα είχε η απώλεια αλλά και η μεταβολή τους (Wilen 1989).g Η σπουδαιότητα της δομής του ενδιαιτήματος και η πολυπλοκότητα της οικολογίας των υδρόβιων ειδών έχει διαπιστωθεί ευρέως από πολλούς επιστήμονες, οι οποίοι, έχουν διατυπώσει σχέσεις μεταξύ της επιφάνειας του ενδιαιτήματος, της περιοχής του ενδιαιτήματος, της αφθονίας των ειδών και της τοπικής αφθονίας (Gajardo et al. 2008). Οι σημαντικότερες περιβαλλοντικές αλλαγές,οι οποίες επηρεάζουν τα υδρόβια πτηνά είναι η ρύπανση, ο ευτροφισμός, η απώλεια του ενδιαιτήματος, ο κατακερματισμός της περιοχής, το κυνήγι, η ανθρώπινη όχληση(όπως οι κατοικίες, η βιομηχανία, η εισαγωγή νέων ειδών) (Lukkarinen et al.2011). Η χρήση γης είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει την πλειονότητα των στοιχείων αυτών, άμεσα ή έμμεσα επιδρώντας στην ποιότητα των υδάτων. Οι αλλαγές στη χρήση γης είναι υπεύθυνες για τις μεταβολές στις κοινότητες των υδρόβιων πτηνών, ωστόσο το μέγεθος της λίμνης φαίνεται να επηρεάζει αυτά τα αποτελέσματα (Tong & Chen 2002). Οι Sala et al. (2000) προέβλεψαν ότι η μεταβολή της χρήσης γης θα είναι μία από τις κύριες απειλές για τη βιοποικιλότητα στα οικοσυστήματα γλυκού νερού, επειδή οι άνθρωποι ζουν στις παρόχθιες περιοχές και συνεπώς τις τροποποιούν. Η σχέση του αριθμού των ειδών με την περιοχή έχει απασχολήσει τους οικολόγους από τις αρχές του αιώνα, από διάφορες οπτικές γωνίες, και αποτέλεσε την κεντρική ιδέα για τις αναδυόμενες περιβαλλοντικές επιστήμες την δεκαετία του 70 και 80. Αποτελεί μία από τις παλαιότερες οικολογικές θεωρίες (Simberloff & Martin 1991) και ίσως τη μεγαλύτερη εμπειρική γενίκευση στο χώρο της οικολογίας (Holt et al. 1999). Η σχέση των ειδών με την περιοχή καθώς και η αφθονία των ειδών, μπορεί να θεωρηθεί ως μια ποσοτική αναπαράσταση της δομής μιας βιοτικής κοινότητας(kobayashi 1974).Μία εκδοχή είναι ότι όταν αυξάνεται η έκταση της περιοχής, αυξάνεται και ο αναμενόμενος αριθμός των ειδών που χρησιμοποιούν την περιοχή ως ενδιαίτημα (Rosenzweig 1995). Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξαν και οι De 5

6 Candolle (1855), Arrhenius (1921, 1923) και Gleason (1922, 1925). Οι Εast & Williams (1984) υποστηρίζουν ότι υφίσταται μια ακολουθία απώλειας των ειδών σε σχέση με την περιοχή, με άλλα λόγια,όσο μειώνεται η έκταση μιας περιοχής,τόσο μειώνεται και ο αριθμός των ειδών που βρίσκονται σ αυτή. Παρόλα αυτά, δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη μια θεωρία ικανή να εξηγήσει τη σχέση των ειδών με την περιοχή και η βιολογική κοινότητα παγκοσμίως βρίσκεται σε διαμάχη για τη σχέση των ειδών με την περιοχή και για την ερμηνεία της καμπύλης της. Ωστόσο, έχουν δημιουργηθεί πολλά μαθηματικά μοντέλα που μπορούν και έχουν χρησιμοποιηθεί για να περιγράψουν το Species-Area Relationship (Lomolino 2000). Η ποικιλότητα των ειδών μπορεί να οφείλεται στη μορφολογία της περιοχής, στο μήκος της ακτογραμμής των λιμνών,στο βάθος της λίμνης,στη χρήση γης, στην ανθρώπινη όχληση, στην χλωρίδα και στην ποσότητα του νερού. Επίσης στην παραγωγικότητα και στην ετερογένεια του ενδιαιτήματος. Η σχέση μεταξύ των χαρακτηριστικών του ενδιαιτήματος και της δομής της κοινωνίας δεν παραμένει ίδια μέσα στη διάρκεια του έτους (Gajard et al. 2008). Δεν είναι ξεκάθαρο ποιος από τους παράγοντες που μεταβάλλουν την προαναφερθείσα σχέση είναι ο σημαντικότερος (DuBowy 1988, Froneman et al. 2001). Δύο είναι οι κυριότερες αρχές που έχουν προταθεί, για να εξηγήσουν την σχέση του αριθμού των ειδών με την περιοχή: Η θεωρία της ποικιλότητας του ενδιαιτήματος και η θεωρία της περιοχής αυτής καθ αυτής (Connor & McCoy, 1979). Ο Williams (1943) ήταν ο πρώτος που ανέφερε την θεωρία της ποικιλότητας του ενδιαιτήματος. Σύμφωνα με τον προαναφερθέντα, όσο μεγαλύτερη είναι η δειγματοληπτική επιφάνεια, τόσο θα αυξάνεται ο αριθμός των ενδιαιτημάτων που θα συναντήσουμε. Έτσι, περιοχές με μεγαλύτερη έκταση φιλοξενούν περισσότερα είδη, διότι έχουν μεγαλύτερη ποικιλότητα ενδιαιτήματος. Η θεωρία της περιοχής αυτής καθαυτής, αναπτύχθηκε από τον Preston (1960, 1962) και τους MacArthur & Wilson (1963, 1967). Σύμφωνα με τους παραπάνω, ο αριθμός των ειδών σε ένα νησί, αντιπροσωπεύει την ισορροπία μεταξύ των ρυθμών εξαφάνισης και αποικισμού. Μια λίγο διαφορετική υπόθεση για την ποικιλότητα των ενδιαιτημάτων αναφέρει ότι ο αριθμός των ειδών θα πρέπει να αυξάνεται μαζί με την ετερογένεια περιβάλλοντος (Cody 1975, Wiens 1989). Αυτό συμβαίνει διότι ορισμένα είδη έχουν συγκεκριμένες 6

7 απαιτήσεις ενδιαιτήματος και επομένως είναι πιθανότερο να συναντώνται στο ενδιαίτημα που έχει μεγαλύτερη ποικιλότητα (MacArthur & Wilson 1967). Επιπροσθέτως, δύο ακόμα θεωρίες έχουν διατυπωθεί. Η πρώτη θεωρία αναφέρει ότι είναι πιθανό σύνολο από μικρά ενδιαιτήματα να περιέχουν περισσότερα είδη σε σχέση με ένα μεγάλο ενδιαίτημα,με την ίδια όμως έκταση συνολικά. Η δεύτερη θεωρία, σε αντίθεση, αναφέρει ότι όσο αυξάνεται η έκταση του ενδιαιτήματος αυξάνεται ο αριθμός των ειδών. Σύμφωνα με τον Whittaker (1972), υπάρχουν τρεις κατηγορίες για την καταγραφή της ποικιλότητας, η Άλφα, η Βήτα και η Γάμα. Η Άλφα ποικιλότητα αναφέρεται στην ποικιλότητα μιας συγκεκριμένης περιοχής ή τύπου οικοσυστήματος και εκφράζεται συνήθως από τον αριθμό των ειδών στην περιοχή του ενδιαιτήματος. Στη Βήτα εξετάζεται η μεταβολή της ποικιλότητα των ειδών μεταξύ οικοσυστημάτων. Τέλος, η Γάμα ποικιλότητα αποτελεί τη συνολική καταμέτρηση της ποικιλότητας για διαφορετικού τύπου οικοσυστήματα στην περιοχή (Whittaker 1972). Η σχέση που διερευνάται στην εργασία αυτή είναι η σχέση των ειδών με την έκταση της περιοχής. Ορίζεται ως η σχέση μιας περιοχής μεταξύ του αναμενόμενου αριθμού και των ειδών που υπάρχουν σ αυτή την περιοχή. Έχει χρησιμοποιηθεί πολλές φορές στη βιολογία της διατήρησης των ειδών (Krebs 1999), αλλά με διάφορα προβλήματα (He 2011). Η εξίσωση της είναι S = C A Z (Diamond & May 1981), όπου S είναι ο αριθμός των ειδών που καταγράφηκαν σε μια περιοχή Α, το C είναι μια σταθερά, η οποία ποικίλλει από ομάδα σε ομάδα και εξαρτάται συχνά από την ταξινομική μονάδα και τη βιογεωγραφική περιοχή και ο συντελεστής Ζ, ο οποίος είναι περισσότερο σταθερός και κυμαίνεται μεταξύ 0,20-0,35, για ηπειρωτικές περιοχές και από 0,12-0,17 για νησιωτικές, συνηθέστερα μεταξύ του 0,20-0,30. Η θεωρία προέρχεται από την σχέση των ειδών με την αφθονία, κατά την οποία η λογαριθμοκανονική κατανομή της αφθονίας των ειδών σε μια κοινότητα δίνει την εξίσωση και τον υπολογισμό του Ζ. Ο εμπειρικός, αυτός, κανόνας υποστηρίζεται από όλο και περισσότερες μελέτες, οι οποίες μπορεί να αφορούν πραγματικά νησιά ή περιοχές που λειτουργούν σαν νησιά, όπως είναι οι κορυφές βουνών, οι λίμνες διαφόρων μεγεθών κλπ (May 1994). 7

8 1.1 Η σημασία της θεωρίας SAR Η σχέση των ειδών με την περιοχή μπορεί να εξηγηθεί από θεμελιώδεις οικολογικές, εξελικτικές διαδικασίες, όπως είναι η μετανάστευση, η ειδογένεση και οι εξαφανίσεις, που καθοδηγούνται από μηχανισμούς όπως η διαθεσιμότητα θέσεων, η εξάρτηση από την πυκνότητα και το εύρος των ειδών (McGlade 1999). Ο Eadie (1982) συμπεραίνει, σύμφωνα με την έρευνα του σε λίμνες και ποτάμια, ότι η αφθονία των ειδών αποτελεί μία λειτουργία της ποικιλότητας του ενδιαιτήματος, παρά μια ισορροπία μεταξύ της μετανάστευσης και της εξαφάνισης των ειδών (Eadie 1982). Αν και μπορεί να συνυπάρχουν όλοι οι παραπάνω μηχανισμοί, κάποιοι έχουν μεγαλύτερη σημασία σε ορισμένες ειδικές συνθήκες. Για παράδειγμα, μεγαλύτερες περιοχές περιλαμβάνουν περισσότερα είδη, διευκολύνοντας μ αυτό τον τρόπο την ποικιλότητα. Στον αντίποδα, το μέγεθος της μετανάστευσης ελέγχεται από το μέγεθος της περιοχής και την απομόνωση της, κάνοντας την μετανάστευση έναν σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει την σχέση των ειδών με την περιοχή. Σε ηπειρωτικές περιοχές,με παρόμοιες συνθήκες, η σχέση είναι συνάρτηση του μεγέθους του πληθυσμού και της γεωγραφικής εξάπλωσης των ειδών και λειτουργεί αναλογικά. Όταν η έκταση της περιοχής μειώνεται, το μέγεθος του πληθυσμού και η εξάπλωση των ειδών μειώνεται εξίσου. Αυτή η κατάσταση είναι πιθανό να προκαλέσει αύξηση στον ρυθμό εξαφάνισης. Αντιστρόφως, αυξάνοντας το μέγεθος του πληθυσμού και την εξάπλωση του, διευκολύνεται η ειδίκευση,καθώς συχνά μεγάλοι πληθυσμοί με μεγάλη εξάπλωση έχουν μεγάλη γενετική ποικιλότητα και εμφανίζουν το φαινόμενο της αλλοπατρίας συχνότερα (McGlade 1999). Εάν οι τιμές του Z κυμαίνονται κάτω από τις τιμές που όρισε ο MacArthur (1969), για παράδειγμα <0,25, δείχνουν υψηλή μετανάστευση των διαβατικών ειδών από τις γύρω περιοχές. Αντίθετα, εάν η τιμή του Z είναι μεγαλύτερη από τις τιμές που έχουν προβλεφθεί, μπορεί να υποδεικνύει την ύπαρξη μεγάλων νησιών ή γεωγραφικών περιοχών που περιλαμβάνουν διάφορες φυτοκοινωνικές ζώνες των οποίων τα είδη έχουν εξελιχθεί ως ανεξάρτητες συναθροίσεις. Η θεωρία της παραγωγικότητας προβλέπει μια αύξηση του αριθμού των ειδών με αυξημένη παραγωγικότητα (MacArthur 1972 & Brown 1975), ειδικά εάν η ποικιλότητα των διαθέσιμων πόρων αυξάνεται. Διαφορετικά, εάν η ποσότητα των 8

9 πόρων αυξάνεται χωρίς να αυξάνεται η ποικιλότητα, η πυκνότητα, δεν θα αυξηθεί και κατά συνέπεια και ο αριθμός των ειδών (Begon et al 1990). 1.2 Βιογεωγραφία των νήσων Γενικά, βιογεωγραφία είναι η επιστήμη που μελετά την κατανομή της βιολογικής ποικιλότητας στο χώρο (Whittaker & Fernandez-Palacios 2009). Για να χαρακτηριστεί ένα ενδιαίτημα νησιωτικό, δεν είναι απαραίτητο να είναι ένα νησί σε ωκεανό. Έτσι, στην προκειμένη περίπτωση, οι λίμνες λειτουργούν ως νησιωτικά ενδιαιτήματα, δηλαδή ως περιοχές περικυκλωμένες από άλλες κατοικημένες ή ακατοίκητες περιοχές οι οποίες λειτουργούν ως φραγμός στην διασπορά των ειδών και παρέχουν ένα κατάλληλο πεδίο έρευνας για τη θεωρία της Νησιωτικής Βιογεωγραφίας (Zanatta et al. 2002). Η σχέση των ειδών με την περιοχή συνάδει απόλυτα με τις βασικές προβλέψεις της παραπάνω θεωρίας (Lomolino 2000a) και έχει μελετηθεί από πολλούς επιστήμονες σε διάφορους τύπους ενδιαιτημάτων, χωρίς να είναι αποκλειστικά νησιά, αλλά λειτουργούν ως νησιά (Eadie et al ). Η διαμόρφωση ενός νησιωτικού ενδιαιτήματος σε μια χερσαία περιοχή δημιουργεί ένα είδος κρασπεδικού φαινομένου (edge effect). Από τον οικοτόνο προς την ενδοχώρα μεταβάλλονται τα φυσικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του ενδιαιτήματος (Julialo et al. 2004). Η περιοχή του ενδιαιτήματος και η απόσταση μεταξύ των περιοχών αποτελούν σημαντικά χαρακτηριστικά της βιογεωγραφίας του νησιού, αλλά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν από μόνα τους ως ακριβείς δείκτες ποικιλότητας (MacArthur & Wilson 1967). Η θεωρία σε συνδυασμό με ορισμένους βιοτικούς παράγοντες(οι οποίοι ίσως συμβάλλουν στη δημιουργία δεικτών αφθονίας, σε τέτοιου είδους οικοσυστήματα) έχουν χρησιμοποιηθεί για να προβλέψουν την αφθονία των ειδών (Lassen 1975). 1.3 Διάφορες Θεωρίες για Σχέση Ειδών-Περιοχής Η υπόθεση της Τυχαίας Τοποθέτησης, έχει μακρά ιστορία στη σχέση των ειδών με την περιοχή, από την εποχή του Arrhenius (1921). Στηρίζεται στην υπόθεση ότι ο αριθμός των ατόμων των διαφόρων ειδών κατανέμεται στα σημεία των ενδιαιτημάτων 9

10 αναλογικά, τόσο στην περιοχή των συγκεκριμένων σημείων, όσο και στο συνολικό μέγεθος του πληθυσμού (Coleman et al. 1982). Η Θεωρία της Ισορροπίας, κάνει υποθέσεις για το μέγεθος του πληθυσμού, την πυκνότητα του και την περιοχή με σκοπό να εξηγήσει την σχέση των ειδών με την έκταση της περιοχής. Η θεωρία αυτή αναφέρει ότι ο αριθμός των ατόμων, αυξάνεται γραμμικά και ο αριθμός των ειδών δε μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου. Δηλαδή, η πυκνότητα του πληθυσμού παραμένει σταθερή, όταν αυξάνεται η έκταση της περιοχής. Επιπλέον, παρόλο που ο αριθμός των ειδών παραμένει σταθερός, η πραγματική σύνθεση των ειδών αλλάζει. Τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν, ανάλογα με το αν μελετάμε μεμονωμένα άτομα ή ομάδες ειδών. Επιπλέον, μεγαλύτερες σε έκταση περιοχές θα φιλοξενούν περισσότερα άτομα ή/και είδη, αλλά ο αριθμός των ειδών ή ατόμων ανά μονάδα επιφάνειας θα παραμένει σταθερός (Mac Arthur & Wilson 1967). Αντίθετα, η Θεωρία της Μη-ισορροπίας αναφέρει ότι ο αριθμός των ειδών πρέπει να αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου. Οι κοινότητες των ζώων συχνά μπορεί να παρεκκλίνουν από την ισορροπία τους λόγω των σχετικά χαμηλών ποσοστών μετανάστευσης (Lomolino 1982). 1.4 Παράγοντες επιλογής ενδιαιτήματος Είναι γεγονός ότι η διανομή και η διαθεσιμότητα της τροφής αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή του ενδιαιτήματος, τη σύνθεση και την αφθονία των υδρόβιων πτηνών (Kuczyñski et al. 2006). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, τα είδη που ανήκουν σε διαφορετική μορφο-οικολογική ομάδα να διαφέρουν όσον αφορά τις προτιμήσεις τους σε διαφορετικά σημεία της λίμνης ή ακόμα και σε άλλες λίμνες (Suter 1991). Μολαταύτα, η ελκυστικότητα των λιμνών δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα της τροφής. Ένας ακόμα παράγοντας που περιορίζει την εμφάνιση των πτηνών σε μια συγκεκριμένη λίμνη είναι η ανθρώπινη απειλή, από το κυνήγι ή από την ανθρώπινη όχληση καθαρά. Έτσι, κάποια υδρόβια πτηνά αποφεύγουν τις ζώνες κοντά στην ακτογραμμή (μέχρι 200 μέτρα από την ακτογραμμή) (Tuite et al. 1984). Παρά το γεγονός αυτό, ο υψηλός συντελεστής συσχέτισης μεταξύ των μορφομετρικών μέτρων, αλλά και μεταξύ της περιοχής της λίμνης και της παραθαλάσσιας περιοχής, υποδηλώνει ότι οι μεγαλύτερες λίμνες είναι ελκυστικές για 10

11 τα είδη που ανήκουν σε όλες τις μορφό-οικολογικές ομάδες των πτηνών. Ως εκ τούτου, οι λίμνες αυτές υποστηρίζουν τα πλουσιότερα και τα πολυάριθμα σύνολα (Jermaczek 1987, Winiecki 1992, Suter 1994). Αρκετοί επιστήμονες συσχέτισαν πιθανή επίδραση της έκτασης της περιοχής και της ποικιλότητας του ενδιαιτήματος, αλλά τα αποτελέσματα δεν είναι ξεκάθαρα. Συγκεκριμένα, ο Boecklen (1986) αναφέρει ότι μονοπαραγοντικές περιγραφές των ενδιαιτημάτων είναι πιθανότερο να επεξηγήσουν επαρκώς τη σχέση των ειδών με το ενδιαίτημα από ότι οι πολυπαραγοντικοί παράμετροι. Σε αντίθεση, άλλοι επιστήμονες (Ambuel &Temple 1983, Lynch & Whigham 1984) κατέληξαν στο ότι η αφθονία σε πολλά είδη συσχετίζεται με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του ενδιαιτήματος. Όπως μεταβάλλονται τα χαρακτηριστικά του ενδιαιτήματος, έτσι μεταβάλλονται και τα κριτήρια επιλογής των πτηνών, όταν συμβαίνει κάποια αλλαγή στο ενδιαίτημα. Οι απαιτήσεις των πτηνών (που αφορούν το ενδιαίτημα) μεταβάλλονται εποχιακά, εξαιτίας των θέσεων φωλεοποίησης ή της διαθεσιμότητας της τροφής (Froneman et al. 2001). Από όλες τις μορφές χρήσης της γης, οι επιπτώσεις της γεωργίας στα υδρόβια είδη είναι πιθανώς το καλύτερο προσδιορισμένο φαινόμενο. ΟΙ Mensing et al. (1998) ανέφεραν ότι η θαμνώδης βλάστηση, τα ψάρια και τα πουλιά επηρεάστηκαν από την έκταση των γειτονικών καλλιεργούμενων εκτάσεων. Επίσης,διαταραχές μπορεί να επηρεάσουν τα υδρόβια πτηνά. Για παράδειγμα, οι Chen et al. (2000), παρατήρησαν ότι κάποια διαταραχή επηρέασε την κατανομή, την πυκνότητα και την ποικιλομορφία των υδρόβιων πτηνών. Οι λίμνες εκτός του ότι χρησιμοποιούνται με άμεσο τρόπο από τα πτηνά ως ενδιαίτημα, διαμορφώνουν και τη συμπεριφορά των υδρόβιων πτηνών (Tuite et al. 1984, Bezzel 1986). Οι προτιμήσεις των ειδών δεν εξαρτώνται μόνο από το σημείο του ενδιαιτήματος, αλλά κυρίως από τις λίμνες όπου τρέφονται (Moller 1987). Σύμφωνα με τους Kuzniak et al. (1991) οι μεγάλες λίμνες είναι πιο ελκυστικές για τα πουλιά σε σύγκριση με τις μεσαίες ή τις μικρές. Ωστόσο, με την πάροδο των ετών η συγκέντρωση των πτηνών σε μεγαλύτερες λίμνες μπορεί να έχει προκληθεί από τις τοπικές μετακινήσεις των πτηνών,αφού εγκαταλείψουν τις μικρότερες λίμνες, οι οποίες θα έχουν παγώσει νωρίς (Kuzniak et al. 1991). 11

12 Η αφθονία των ειδών και των πτηνών, αλλά και η συντεχνία των ειδών σχετίζονται με τον υδροβιότοπο και την περιοχή των επιφανειακών υδάτων (Babbitt 2000). Έρευνες που έχουν γίνει φανερώνουν μια σχέση της αφθονίας των ατόμων, αλλά και των ειδών με τις διακυμάνσεις της στάθμης του νερού, της παραγωγικότητας,της υδρόβιας φυτοκάλυψης και της ετερογένειας του ενδιαιτήματος (Kaminski & Prince 1984, Edwards & Otis 1999). Παρόλα τα στοιχειά για τη σχέση του ενδιαιτήματος και της δομής των συναθροίσεων των υδρόβιων πτηνών, δεν είναι ξεκάθαρο ποιος παράγοντας είναι σημαντικότερος. Οι περισσότερες μελέτες που έχουν προσπαθήσει να προσδιορίσουν τον τρόπο που τα υδρόβια πτηνά επιλέγουν ενδιαίτημα, διαφωνούν σχετικά με ποια χαρακτηριστικά είναι τα σημαντικότερα (Murkin et al. 1997). Πρέπει να σημειωθεί ότι η εποχιακή επίδραση στις σχέσεις των ενδιαιτημάτων δεν έχει ερευνηθεί σε βαθμό τέτοιο ώστε να παραχθούν επαρκή συμπεράσματα (Froneman et al. 2001). 1.5 Κατακερματισμένες περιοχές Ο αριθμός των ειδών που ενδημεί σε απομονωμένα ενδιαιτήματα είναι και σ αυτή την περίπτωση άμεσα συνυφασμένος με την έκταση της περιοχής (Burgess & Sharpe 1981). Η επιστημονική κοινότητα εδώ και δεκαετίες ερευνά ποιο ενδεχόμενο είναι καλύτερο, από οικολογική σκοπιά: Μια έκταση που είναι ενιαία ή που αποτελείται από πολλές μικρότερες εκτάσεις (May 1975). Το μεγαλύτερο ποσοστό μελετών που αφορούν τη σχέση των ειδών με την περιοχή, σε κατακερματισμένες περιοχές, έχουν ερευνηθεί με τη Θεωρία της Ισορροπίας της Βιογεωγραφίας των νησιών (MacArthur & Wilson 1967). Σύμφωνα με τους Brown (1971) και Koopman (1958), η αφθονία των ειδών σχετίζεται σημαντικά με την περιοχή, αλλά όχι με την απομόνωση της. Η περιοχή ευθύνεται σχεδόν κατά το ήμισυ για την αφθονία των ειδών. Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί ότι η αύξηση της έκτασης μιας κατακερματισμένης περιοχής αυξάνει την ποικιλότητα των ενδιαιτημάτων (Wiens 1989). Η χρήση του μοντέλου της Τυχαίας Τοποθέτησης δεν αποδίδει απόλυτα έγκυρα αποτελέσματα, διότι, ορισμένοι παράγοντες ενδέχεται να οδηγήσουν σε αποκλίσεις των παρατηρήσεων στη σχέση των ειδών με την περιοχή. Το μοντέλο αυτό υποθέτει ότι η πιθανότητα εύρεσης ενός δεδομένου είδους σε ένα συγκεκριμένο 12

13 Patch, εξαρτάται από την περιοχή του. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της ανάλυσης της κανονικής συσχέτισης υποδηλώνουν ότι η αφθονία των ατόμων, καθώς η αφθονία των ειδών, εξαρτάται από το συνολικό μέγεθος του Patch (λίμνη στην προκειμένη περίπτωση). Φαίνεται να είναι το προφανές, επειδή τόσο η αφθονία των ατόμων όσο και των η αφθονία των ειδών εξαρτάται από την περιβαλλοντική φέρουσα ικανότητα,η οποία είναι ένα πολυδιάστατο μέτρο. Σε αυτή την περίπτωση το μέγεθος του Patch εξαρτάται από την περιοχή, τον όγκο του, το μήκος της ακτογραμμής και άλλα μορφομετρικά μέτρα (Gοοdal 1952), στοιχεία τα οποία αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες για τον καθορισμό του μεγέθους των λιμνών (Kuczyñski et al.2006). 13

14 2. Σκοπός της Διατριβής Ο σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να διερευνηθεί: α) εάν το σύμπλεγμα λιμνών του Πόρτο Λάγους ακολουθεί το πρότυπο της σχέσης είδους-περιοχής (species-area relationships SAR). β) εάν υπάρχουν διαφορές στους δείκτες ποικιλότητας μεταξύ των λιμνών, και Γ) εάν υπάρχουν διαφορές στους δείκτες ποικιλότητας μεταξύ των απογραφικών περιόδων. 14

15 3. Μέθοδοι και Υλικά Τα αποτελέσματα βασίζονται σε δύο απογραφές,οι οποίες έγιναν στις 2 Δεκεμβρίου 2011 και στις 25 και 26 Φεβρουαρίου Οι μέρες αυτές επιλέχθηκαν με κριτήριο τις καιρικές συνθήκες(απουσία αέρα, ομίχλης κλπ) και τον σκοπό της έρευνας. Η καταμέτρηση των πτηνών έγινε κατά την διάρκεια της ημέρας, για διευκόλυνση των παρατηρήσεων. Οι παρατηρητές περπατούσαν περιμετρικά έτσι ώστε να καταγράψουν και να αναγνωρίσουν τα πτηνά που δεν ήταν ορατά πριν. Η απογραφή στις περιοχές έγινε με προσοχή έτσι ώστε να μην απογραφούν τα άτομα πάνω από μία φορά, χρησιμοποιώντας διόπτρες (8Χ42) και τηλεσκόπια (60Χ). Στις περιοχές που ήταν απαραίτητο (λόγω έκτασης) η παρατήρηση έγινε σε περισσότερα από ένα σημεία παρατήρησης. Η έκταση των λιμνών υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας την ηλεκτρονική εφαρμογή του Εθνικού Κτηματολογίου (http://gis.ktimanet.gr/wms/ktbasemap/default.aspx). Τα στοιχεία ελήφθησαν από έντεκα λίμνες, διότι τρεις εκ των λιμνών ήταν ξερές, στην πρώτη απογραφή, ενώ κατά τη δεύτερη μία ήταν ξερή και μία καλυμμένη από βούρλα και καλάμια. Για τον υπολογισμό των δεικτών ποικιλότητας και επικάλυψης των ειδών, χρησιμοποιήθηκε το πρόγραμμα Ecological Methodology που αναπτύχθηκε από τον Krebs (1999). Συγκρίθηκαν έντεκα κοινές περιοχές, διότι κατά την πρώτη απογραφή τρεις λίμνες δεν απογράφηκαν, λόγω ξηρασίας, και κατά την δεύτερη δειγματοληψία η τελευταία περιοχή ήταν καλυμμένη με καλάμια και βούρλα. Συγκεκριμένα, υπολογίστηκαν οι δείκτες ποικιλότητας με τον δείκτη του Levin, του Shannon- Wienner, αλλά και ο αριθμός των κοινών ειδών. Για την επικάλυψη των ειδών χρησιμοποιήθηκαν οι δείκτες του Pianka και η Ποσοστιαία Επικάλυψη του Renkonen. 15

16 4. Περιοχή έρευνας Η απογραφή έλαβε χώρα στο σύμπλεγμα λιμνών του Πόρτο Λάγους, περιλαμβάνοντας δεκατρείς λίμνες και μία λιμνοθάλασσα. Η συνολική έκταση των περιοχών είναι 6285,03 εκτάρια (περιλαμβάνονται μόνο οι περιοχές που είναι κοινές, δηλαδή απογράφησαν και στις δυο δειγματοληψίες), με μεγαλύτερη τη λίμνη Βιστωνίδα και μικρότερη την περιοχή Αλυκές. Και οι δεκατέσσερις αυτές περιοχές, περιέχουν αλμυρό νερό, εξαιρουμένων της λίμνης Βιστωνίδας, η οποία αποτελείται κατά το ήμισυ με γλυκό νερό, καθώς και της λιμνοθάλασσας του Πόρτο Λάγους. Επτά λίμνες βρίσκονται ανατολικά της λίμνης Βιστωνίδας και οι υπόλοιπες δυτικά της (Χάρτης 1). Χάρτης 1. Παρουσιάζονται οι δεκατέσσερις περιοχές της έρευνας, αριθμημένες από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Οι περιοχές οι οποίες ήταν αδύνατη η απογραφή τους είναι οι τρεις τελευταίες. Η μέση θερμοκρασία αέρα κατά τον μήνα Δεκέμβριο είναι 7 C και κυμαίνεται από - 8,8 C έως 23,2 C. Τον Φεβρουάριο μήνα η μέση θερμοκρασία είναι 5,8 C και κυμαίνεται από -14 C έως 21,4 C.(την περίοδο )(http://www.weather.gr/gr/gr/klima_Vistonida_3096_16627.aspx)(Παράρτημα 1). 16

17 Πίνακας 1. Παρουσιάζεται η έκταση των έντεκα κοινών λιμνών σε εκτάρια, καθώς και η συνολική τους έκταση. Αριθμός Λιμνών Έκταση (Ha) 1 230, , , , , , , , , , ,73 Συνολική έκταση 6285,03 17

18 4. Αποτελέσματα Και στις δύο δειγματοληψίες ο μέγιστος αριθμός ειδών ανήκει στο Φοινικόπτερο (Phoenicopterus ruber), έχοντας παρόμοιο αριθμό ειδών και στις δύο απογραφές. Τα Φοινικόπτερα αποτελούν είδη μειωμένου ενδιαφέροντος και χειμερινοί επισκέπτες, σύμφωνα με το ελληνικό κόκκινο βιβλίο (Πίνακας 2). Πίνακας 2. Παρουσιάζονται ο αριθμός ειδών και ατόμων κατά τις δύο απογραφές, καθώς και ο μέγιστος και ελάχιστος αριθμός ατόμων και το είδος στο οποίο ανήκουν. Ημερομηνία Απογραφής Συνολικός Αριθμός Ειδών Συνολικός Αριθμός Ατόμων Μέγιστος Αριθμός Ατόμων Είδος Ελάχιστος Αριθμός Ατόμων Είδος 2/12/ Ph. rub. 2 Tr. ery., L. sco /2/ Ph. rub. 1 E. gar., F. tin. Βλέπουμε ότι σύμφωνα με τον δείκτη του Levin, υπάρχει σημαντική διαφορά στην ομοιογένεια στις περιοχές 2, 3, 5, 6 και 11 στις δύο απογραφές, με μεγαλύτερη ομοιογένεια κατά την πρώτη απογραφή στην περιοχή 11 (Σχήμα 1). 18

19 0,7 0,6 0,5 0,4 Δείκτης Levin 0,3 0,2 0,1 1η απογραφή 2η απογραφή 0 L1 L2 L3 L4 L5 L6 L7 L8 L9 L10 L11 Αριθμός λιμνών Σχήμα 1. Σύγκριση του δείκτη Levin. Διακρίνεται ότι στις περιοχές 8 και 11 υπάρχει αυξημένη ομοιογένεια και στις δυο δειγματοληψίες. Στις περιοχές 2, 3, 5, 6 και 11 σημειώνεται μεγάλη διακύμανση στην ομοιογένεια στις δυο απογραφές. Ο δείκτης Shannon-Weiner, που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην σπανιότητα των ειδών, εμφανίζει μεγαλύτερη ποικιλότητα στις περιοχές 5, 8, 9, 10 και στην 11, με μέγιστη ποικιλότητα στην περιοχή 11. Μεγάλη διακύμανση του δείκτη, μεταξύ των δύο απογραφών, διακρίνεται στις περιοχές 5, 9 και 11 (Σχήμα 2). 0,9 0,8 0,7 0,6 Δείκτης S-W 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0 L1 L2 L3 L4 L5 L6 L7 L8 L9 L10 L11 Αριθμός λιμνών 1η απογραφή 2η απογραφή Σχήμα 2. Σύγκριση δείκτη ποικιλότητας Shannon- Wiener. Παρατηρείται μεγαλύτερη ετερογένεια του δείκτη στις περιοχές 5, 8, 9, 10 και στην 11, με μεγαλύτερη ποικιλότητα στην περιοχή

20 Όσον αφορά την επικάλυψη των ειδών, τρεις από τους τέσσερις δείκτες επικάλυψης που χρησιμοποιήθηκαν δεν εμφανίζουν μεγάλη διακύμανση μεταξύ τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο δείκτης επικάλυψης του Pianka και η Ποσοστιαία Επικάλυψη του Renkonen φαίνεται να σημειώνουν παρόμοια τάση. Οι λίμνες 3, 4 και 9 έχουν υψηλή επικάλυψη, ενώ στις περιοχές 5, 6, 7 και 11 οι δείκτες παρουσιάζουν χαμηλή επικάλυψη μεταξύ των ειδών. Οι περιοχές 1, 2, 8 και 10 εμφανίζουν μεσαία επικάλυψη (Σχήμα 3). 90 1, ,8 %Ρjk ,6 Οjk 30 0, , Αριθμός Λίμνης Σχήμα 3. Σύγκριση του δείκτη επικάλυψης Pianka με την Ποσοστιαία Επικάλυψη του Renkonen. Ο δείκτης του Pianka παίρνει μεγαλύτερες τιμές στις περιοχές 3, 4, και 9, ενώ την μικρότερη στη περιοχή 7. Μεγαλύτερη ποσοστιαία επικάλυψη σημειώνεται στην περιοχή 4, ενώ μικρότερη στην περιοχή 7. Η αναμενόμενη καμπύλη, που είναι βασισμένη στη θεωρία της σχέσης των ειδών με την περιοχή και αναφέρει ότι όσο αυξάνεται η έκταση μιας περιοχής, τόσο αυξάνεται για τη σχέση των ειδών με την περιοχή, φαίνεται να ακολουθεί την αναμενόμενη τάση της θεωρίας. Στο Σχήμα 4 παρουσιάζονται ο αριθμός των ειδών σε σχέση με την έκταση των λιμνών που απογράφηκαν, κατά την πρώτη απογραφή, χρησιμοποιώντας τη λογαριθμική γραμμή τάσης. Η εξίσωση που προκύπτει είναι S = 5,4413 ln(a) - 12,186 και ο συντελεστής προσδιορισμού R 2 = 57,43%. 20

21 Αριθμός ειδών (S) Επιφάνεια(Α σε ha) Σχήμα 4. Καμπύλη της σχέσης των ειδών με την έκταση της περιοχής, κατά την πρώτη απογραφή, χρησιμοποιώντας τη λογαριθμική γραμμή τάσης. Στο Σχήμα 5 παρουσιάζεται η καμπύλη της πολυωνυμικής γραμμής τάσης(για την πρώτη απογραφή). Η εξίσωση που προκύπτει είναι S = -0,0004Α 2 + 0,1675A-0,3677 και ο συντελεστής προσδιορισμού R 2 = 80,48% Αριθμός Ειδών (S) Επιφάνεια (Α σε ha) Σχήμα 5 Καμπύλη της σχέσης των ειδών με την έκταση της περιοχής, κατά την πρώτη απογραφή, χρησιμοποιώντας την πολυωνυμική γραμμή τάσης. 21

22 Το μοντέλο της Σχέσης των ειδών με την περιοχή επαληθεύεται και κατά τη δεύτερη απογραφή. Συγκεκριμένα,για τη λογαριθμικη γραμμή τάσης η εξίσωση που προκύπτει είναι S= 1,7568 ln(a) + 5,2 και ο συντελεστής προσδιορισμού R 2 = 3,59% (Σχήμα 6), ενώ για την πολυωνυμική S=-0,0004A 2 +0,16A+1,8573 και ο συντελεστής προσδιορισμού R 2 = 30,51% (Σχήμα 7). Συνοψίζοντας, από το συντελεστή προσδιορισμού R 2, προκύπτει ότι η επιφάνεια Α ερνηνεύει τον αριθμό των ειδών S με μέγιστο ποσοστό όταν λαμβάνεται η πολυωνυμική συνάρτηση, στην απογραφή του Δεκεμβρίου, ενώ το μικρότερο ποσοστό στην απογραφή του Φεβρουαρίου, χρησιμοποιώντας τη λογαριθμική συνάρτηση. Πρέπει να σημειωθεί ότι κατά τον υπολογισμό των παραπάνω συναρτήσεων, από τις επιφάνειες αφαιρέθηκε η λίμνη Βιστωνίδα, γιατί η έκταση της ήταν πολύ μεγαλύτερη από την έκταση των υπόλοιπων Αριθμός ειδών (S) Επιφάνεια(Α σε ha) Σχήμα 6. Καμπύλη της σχέσης των ειδών με την έκταση της περιοχής, κατά την απογραφή του Φεβρουαρίου, χρησιμοποιώντας τη λογαριθμική γραμμή τάσης. 22

23 25 20 Αριθμός ειδών (S) Επιφάνεια(Α σε ha) Τε Σχήμα 7. Καμπύλη της σχέσης των ειδών με την έκταση της περιοχής, κατά την απογραφή του Φεβρουαρίου, χρησιμοποιώντας την πολυωνυμική γραμμή τάσης. 11. Συμπεράσματα και συζήτηση Κατά τη σύγκριση των δεικτών Shannon-Wiener παρατηρήθηκε μεγαλύτερη ετερογένεια του στις περιοχές 5, 8, 9, 10 και στην 11, με μέγιστη στην περιοχή 11. Το γεγονός αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι ο συγκεκριμένος δείκτης δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην σπανιότητα εμφάνισης των ειδών. Η επικάλυψη των ειδών στις δύο απογραφές, απέδειξε ότι οι λίμνες σημειώνουν παρόμοια τάση. Στις περιοχές που οι συγκρινόμενοι δείκτες παρουσιάζουν χαμηλή επικάλυψη μεταξύ των ειδών, μπορεί να οφείλεται στο ότι τα πολυπληθή είδη παραμένουν πολυπληθή και στη δεύτερη απογραφή. Επίσης, ενδέχεται να υπάρχει μεταβολή τόσο στη σύνθεση των ειδών, όσο και του πλήθους των ατόμων, δηλαδή εμφάνιση καινούργιων ειδών στην τελευταία απογραφή και αντιστροφή του πλήθους. Οι περιοχές εμφανίζουν μεσαία επικάλυψη, γιατί και στις δύο δειγματοληψίες η σύνθεση των ειδών είναι παρεμφερής και τα κοινά είδη εμφανίζονται με παρόμοιο ρυθμό. Από τις καμπύλες της σχέσης των ειδών με την έκταση της περιοχής, αποδείχτηκε ότι όσο αυξάνεται η επιφάνεια των περιοχών, τόσο αυξάνεται και ο αριθμός των ειδών, αλλά και ο αριθμός των ατόμων που φιλοξενούνται από αυτήν. Οι συντελεστές προσδιορισμού φανερώνουν το ποσοστό όπου η εκάστοτε επιφάνεια (A) ερμηνεύει τον αριθμό των ειδών. Το υπόλοιπο ποσοστό ερμηνεύεται από άλλους παράγοντες. Μπορεί, για παράδειγμα, να υπάρχει μεταβολή στις διατροφικές συνήθειες και στη διαθεσιμότητα τροφής και να αλλάζει ο αριθμός των ειδών που επισκέπτονται τις περιοχές. Επίσης, μπορεί να έγινε εντονότερη η 23

Κωνσταντίνος Στεφανίδης

Κωνσταντίνος Στεφανίδης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΒΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΘΕΡΜΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΒΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΘΕΡΜΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΒΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΘΕΡΜΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ Τύποι νησιών Αν θεωρηθεί (κάπως αυθαίρετα) ότι η Νέα Γουινέα είναι το μεγαλύτερο νησί, τότε τα θαλάσσια νησιά αποτελούν το 3% της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εμμανουέλα Ιακωβίδου Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

Εξελικτική Οικολογία - Διάλεξη 6

Εξελικτική Οικολογία - Διάλεξη 6 Εξελικτική Οικολογία - Διάλεξη 6 Νησιωτική Βιογεωγραφία Εισηγητής Επικ. Καθ. Πουλακάκης Νίκος poulakakis@nhmc.uoc.gr Νησιωτική Βιογεωγραφία Βιογεωγραφία: Η μελέτη της κατανομής των οργανισμών στο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΔΙΑΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ

ΧΗΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΔΙΑΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ/ΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΕΧΩΔΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΤΥΠΟΥ ΙΙ ΧΗΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΚΑΝΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΟΔΑΡΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΔΙΑΔΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ ΜΑΡΙΝΟΣ ΚΡΙΤΣΩΤΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική δραστηριότητα στην Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας

Ερευνητική δραστηριότητα στην Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας Ερευνητική δραστηριότητα στην Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΘΗΡΑΣ & ΠΑΝΙΔΑΣ (ΥΘΠ) Η Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας υπάγεται στο ΥΠΕΣ και είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση της Πανίδας, η οποία περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρύθµιση του Πλούτου των Ειδών ιαφόρων Ταξινοµικών Οµάδων σε Σχέση µε Περιβαλλοντικές Παραµέτρους σε Παγκόσµια Κλίµακα

Η Ρύθµιση του Πλούτου των Ειδών ιαφόρων Ταξινοµικών Οµάδων σε Σχέση µε Περιβαλλοντικές Παραµέτρους σε Παγκόσµια Κλίµακα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΖΩΩΝ Μεταπτυχιακό ίπλωµα Ειδίκευσης στην Οικολογία- ιαχείριση και Προστασία Φυσικού Περιβάλλοντος Η Ρύθµιση του Πλούτου των Ειδών ιαφόρων Ταξινοµικών

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μήπως η Γη αποτελεί ενιαίο υδατικό οικοσύστηµα ; Η απάντηση εξαρτάται από το πώς

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Α. Ιώβη και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα έπρεπε κάθε βιολόγος να ξέρει για τον ανθρώπινο πληθυσμό. Λίγοι επιστήμονες. ανθρώπινο πληθυσμό ως τη ρίζα της υποβάθμισης του περιβάλλοντος

Τι θα έπρεπε κάθε βιολόγος να ξέρει για τον ανθρώπινο πληθυσμό. Λίγοι επιστήμονες. ανθρώπινο πληθυσμό ως τη ρίζα της υποβάθμισης του περιβάλλοντος Το Σύνδροµο Αστικών Ρεµάτων (The Urban Stream Syndrome) Ιωάννης Καραούζας Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων, ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε., 46.7 χλµ Αθηνών-Σουνίου, 19013 Ανάβυσσος, Αττική. ikarz@hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΜΕΡΤΖΙΟΥ Ε. Ανασκόπηση. Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και. Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας. έτους 2013

ΕΚΘΕΣΗ ΜΕΡΤΖΙΟΥ Ε. Ανασκόπηση. Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και. Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας. έτους 2013 ΜΕΡΤΖΙΟΥ Ε. ΕΚΘΕΣΗ Ανασκόπηση Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας έτους 2013 Ιανουάριος 2014 Αγ. Γερμανός, Πρέσπα Εισαγωγή Η παρούσα έκθεση ανασκόπησης της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Παρόχθιες Ζώνες. Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών. Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων. Δρ.

Παρόχθιες Ζώνες. Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών. Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων. Δρ. Παρόχθιες Ζώνες Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης 1. Εισαγωγικά Ποταμολογική Προσέγγιση 2. Ορισμοί 3. Αναγνώριση Απογραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και αποκατάσταση τοπίου με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών: η περίπτωση του Εθνικού Δρυμού Snowdonia (UK)

Ανάλυση και αποκατάσταση τοπίου με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών: η περίπτωση του Εθνικού Δρυμού Snowdonia (UK) Ανάλυση και αποκατάσταση τοπίου με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών: η περίπτωση του Εθνικού Δρυμού Α. Γκαραβέλη Δ/νση Δασών, Ν. Μαγνησίας, Ξενοφώντος 1, 383 33 Βόλος, e-mail: anthi_gkaraveli@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS)

PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS) PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS) ΙωάννηςΝικολαΐδης, Ελληνική Στατιστική Αρχή Προϊστάµενος του Τµήµατος Μεθοδολογίας, Ανάλυσης και Μελετών e-mail: giannikol@statistics.gr 1. Ερευνώµενος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 26 27 Φεβρουαρίου 2014, Athens Ledra Hotel, Αθήνα Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ Καθ. Ζαχαράτος Γεράσιμος Δρ. Μαρκάκη Μαρία Πανούση Σοφία Δρ. Σώκλης Γιώργος Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης

ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης ΔΡΑΣΗ 2: Παρακολούθηση ποιοτικών και ποσοτικών παραμέτρων Παραδοτέο: Έκθεση των αποτελεσμάτων των δειγματοληψιών Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε. Μπακέας, 2013 Πηγή: Α. Βαλαβανίδης «Οικοτοξικολογία και Περιβαλλοντική Τοξικολογία», Τµήµα Χηµείας, ΕΚΠΑ, Αθήνα 2007, Κεφ.11. Οι κυριότεροι τοµείς οικοτοξικολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΟΙ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΛΙΕΙΑ ρ. Κώστας Παπακωνσταντίνου τ /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων τ. /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση της μεθοδολογίας επισκόπησης υδρόβιων μακροφύτων ως μέσου για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης των ελληνικών λιμνών

Παρουσίαση της μεθοδολογίας επισκόπησης υδρόβιων μακροφύτων ως μέσου για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης των ελληνικών λιμνών Παρουσίαση της μεθοδολογίας επισκόπησης υδρόβιων μακροφύτων ως μέσου για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης των ελληνικών λιμνών Γιώργος Πουλής, Δημήτρης Ζέρβας, Βασιλική Τσιαούση e-mail: gpoulis@ekby.gr

Διαβάστε περισσότερα

... ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΩΣ ΦΥΣΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

... ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΩΣ ΦΥΣΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος των συγγραφέων στην ελληνική έκδοση.....................................................v Preface for the greek edition........................................................................

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΒΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΒΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΒΙΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Φυσικά εργαστήρια εξέλιξης Ποικιλία διαφορετικών ενδιαιτηµάτων Υψηλός βαθµος αποµόνωσης Οργανωµένα σε συστήµατα (αρχιπελάγη) ή µεµονωµένα Θέσεις µε υψηλό ενδηµισµό Θέσεις ειδογένεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, Σεπτεμβρίου 20 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρμοσμένο δείκτη ανεργίας για τον Ιούνιο 20.

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας

Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός. Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Η ελληνική βιοποικιλότητα Ενας κρυμμένος θησαυρός Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εθνοφαρμακολογίας Ο μεγάλος αριθμός και η ποικιλομορφία των σύγχρονων μορφών ζωής στη Γη

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Έργο: LIFE+ Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα AdaptFor (Life08 ENV/GR/00054).

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Έργο LIFE ΦΥΣΗ (LIFE00NAT/GR/7242). «Διατήρηση -Διαχείριση των λιμνών Χειμαδίτιδα Ζάζαρη» - Conservation Management of

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα

Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Δ. Παπαδήμος ΕΚΒΥ καθ. Δ. Παπαμιχαήλ - ΑΠΘ 8- Νοεμβρίου 204, Θεσσαλονίκη Περιοχές Μελέτης 4 πιλοτικές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΟΙ «ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ» ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, ΤΜ. Βιολογίας, Πανεπ. Αθηνών Διημερίδα: Έτος βιοποικιλότητας, η επόμενη μέρα και η ελληνική πραγματικότητα, Δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για την προσαρμογή. δασών στην κλιματική αλλαγή. της διαχείρισης των ελληνικών

Κατευθύνσεις για την προσαρμογή. δασών στην κλιματική αλλαγή. της διαχείρισης των ελληνικών Κατευθύνσεις για την προσαρμογή της διαχείρισης των ελληνικών δασών στην κλιματική αλλαγή Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Αργοπεριβάλλοντος 3 Δάση και κλιματική αλλαγή 3.1. Γενικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Συμπληρωματικές Σημειώσεις Δημήτριος Παντελής. Pr T T0

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Συμπληρωματικές Σημειώσεις Δημήτριος Παντελής. Pr T T0 ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Συμπληρωματικές Σημειώσεις Δημήτριος Παντελής Δεσμευμένη αξιοπιστία Η δεσμευμένη αξιοπιστία R t είναι η πιθανότητα το σύστημα να λειτουργήσει για χρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΑΕΡΟΣΩΜΑΤΙ ΙΑΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕ ΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟ ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ 6 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΕΡΟΣΩΜΑΤΙ ΙΑΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟ ΟΡΥΦΟΡΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία συμπεριφοράς του είδους Redunca arundinum σε θαμνώδη σαβάνα της Νότιας Αφρικής

Στοιχεία συμπεριφοράς του είδους Redunca arundinum σε θαμνώδη σαβάνα της Νότιας Αφρικής Στοιχεία συμπεριφοράς του είδους Redunca arundinum σε θαμνώδη σαβάνα της Νότιας Αφρικής Στοιχεία συμπεριφοράς του είδους Redunca arundinum σε θαμνώδη σαβάνα της Νότιας Αφρικής Α. Βαλασιάδου Napier University,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Υπό ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΡΤΙΚΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΟΥΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤ1ΚΗ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συνήθη κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ηεκτίμηση των αναγκών των οικοσυστημάτων σε νερό: μέσο για τη διαχείριση των υδάτων στη λεκάνη απορροής τους. Η περίπτωση της λίμνης Χειμαδίτιδας

Ηεκτίμηση των αναγκών των οικοσυστημάτων σε νερό: μέσο για τη διαχείριση των υδάτων στη λεκάνη απορροής τους. Η περίπτωση της λίμνης Χειμαδίτιδας Ηεκτίμηση των αναγκών των οικοσυστημάτων σε νερό: μέσο για τη διαχείριση των υδάτων στη λεκάνη απορροής τους Η περίπτωση της λίμνης Χειμαδίτιδας Δημήτριος Κ. Παπαδήμος Κύρια προβλήματα στην περιοχή σχετιζόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Το παράδειγμα του φυσικού εργαστηρίου

Το παράδειγμα του φυσικού εργαστηρίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Το παράδειγμα του φυσικού εργαστηρίου δεν θα ήταν υπερβολικό να πούμε πως, όταν θα έχουμε ξεπεράσει πλήρως τις δυσκολίες που παρουσιάζει η νησιωτική ζωή, θα μας είναι συγκριτικά εύκολο να αντιμετωπίσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ Τσαπάρης Δημήτρης (δρ. Βιολόγος), Ηλιόπουλος Γιώργος (δρ. Βιολόγος), 2013 Η Οίτη και οι γειτονικοί ορεινοί όγκοι των Βαρδουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΥ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΑΠΟΡΡΟΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

«ΧΩΡΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΔΙΚΑΣ (ALECTORIS GRAECA) ΣΤΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ»

«ΧΩΡΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΔΙΚΑΣ (ALECTORIS GRAECA) ΣΤΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ» ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: ΕΔΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΟΥΣ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ «ΧΩΡΙΚΗ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ILATIC Project, Ημερίδα 14 Οκτωβρίου 2014, Λεμεσός Σκοπός Να αποτυπωθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης Τμήμα Πληροφορικής Εργαστήριο «Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστική» ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Περιεχόμενα 1. Συσχέτιση μεταξύ δύο ποσοτικών

Διαβάστε περισσότερα

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59.

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. Εισαγωγή Περί Μελέτης της Συγκίνησης Τα πάθη Μόνον αυτά δίνουν τη νοημοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

2. ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ - ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

2. ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ - ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ 2. ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ - ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ 2.1 Χαρακτηριστικά του Συστήματος Η μεταφορική υποδομή μιας χώρας ή μιας περιοχής δημιουργείται για την εξυπηρέτηση των οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Dr. Christos D. Tarantilis Associate Professor in Operations Research & Management Science http://tarantilis.dmst.aueb.gr/ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Ι - 1- ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1 Βασικές έννοιες

Διάλεξη 1 Βασικές έννοιες Εργαστήριο SPSS Ψ-4201 (ΕΡΓ) Λεωνίδας Α. Ζαμπετάκης Β.Sc., M.Env.Eng., M.Ind.Eng., D.Eng. Εmail: statisticsuoc@gmail.com Διαλέξεις αναρτημένες στο: Διαλέξεις: ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/zampetakis/ Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο»

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» «Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» 10 Οκτωβρίου 2015 Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης «Τα πουλιά: οι πρωταγωνιστές του Εθνικού Πάρκου» Εύα Κατράνα Βιολόγος Msc Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Η ανάγκη διατήρησης-παρακολούθησης-ανάδειξης των υγροτόπων της Αττικής Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Υπεύθυνος έργου από πλευράς ΕΛΚΕΘΕ: Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης zogaris@ath.hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

,,, (, 100875) 1989 12 25 1990 2 23, - 2-4 ;,,, ; -

,,, (, 100875) 1989 12 25 1990 2 23, - 2-4 ;,,, ; - 25 3 2003 5 RESOURCES SCIENCE Vol. 25 No. 3 May 2003 ( 100875) : 500L - 2-4 - 6-8 - 10 114h - 120h 6h 1989 12 25 1990 2 23-2 - 4 : ; ; - 4 1186cm d - 1 10cm 514d ; : 714 13 317 714 119 317 : ; ; ; :P731

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS.

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. Σέρρες Φεβρουάριος 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...σελ.4 Περίληψη...σελ.5 Κεφάλαιο 1 ο - Γενικά...σελ.7 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ακαρεοπανίδας σε υπέργειο τμήμα και έδαφος φυσικού λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων

Μελέτη ακαρεοπανίδας σε υπέργειο τμήμα και έδαφος φυσικού λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων Μελέτη ακαρεοπανίδας σε υπέργειο τμήμα και έδαφος φυσικού λειμώνα του Νομού Ιωαννίνων E. Καπαξίδη 1, Χ. Τζιάλλα 2, Χ. Αυγουλάς 3 και Ν. Εμμανουήλ 1 1 Εργαστήριο Γεωργικής Ζωολογίας και Εντομολογίας, Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση του περιβάλλοντος του νομού Καστοριάς με τη χρήση δεικτών υγείας τοπίου.

Παρακολούθηση του περιβάλλοντος του νομού Καστοριάς με τη χρήση δεικτών υγείας τοπίου. Παρακολούθηση του περιβάλλοντος του νομού Καστοριάς με τη χρήση δεικτών υγείας τοπίου. Δ. Χουβαρδάς 1*, Δ. Μπούσμπουρας 2, Ι. Ισπικούδης 1, Π. Κουράκλη 2 και Μ. Δαγλάρογλου 3 1 Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

ASPROFOS ENGINEERING S.A.

ASPROFOS ENGINEERING S.A. ASPROFOS ENGINEERING S.A. ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ GIS ΣΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΕΡΓΑ Γιώτη Ευαγγελία 1 - Χουρμουζιάδης Δημήτρης 2 1 Γεωγράφος Ειδικός Γεωπληροφορικής, MSc 2 Δασολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση σύνθεσης και κατανομής της ορνιθοπανίδας σε βοσκούμενα και μη βοσκούμενα ποολίβαδα πεδινών και

Σύγκριση σύνθεσης και κατανομής της ορνιθοπανίδας σε βοσκούμενα και μη βοσκούμενα ποολίβαδα πεδινών και Σύγκριση σύνθεσης και κατανομής της ορνιθοπανίδας σε βοσκούμενα και μη βοσκούμενα ποολίβαδα πεδινών και Σ. Στάης 1 και Μ. Πυροβέτση 2 1 Υψηλάντου 5, 661 00 Δράμα, e-mail: stais@dra.forthnet.gr, 2 Αριστοτέλειο

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

«Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα

«Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα «Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Δημήτρης Μ. Παπαμιχαήλ Καθηγητής Α.Π.Θ. Εργαστήριο Γενικής και Γεωργικής Υδραυλικής και Βελτιώσεων Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή μοντέλων MERAMOD και ΜΟΜ στις μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας της ευρύτερης περιοχής

Εφαρμογή μοντέλων MERAMOD και ΜΟΜ στις μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας της ευρύτερης περιοχής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΙΚΑΠΑΒ «Ολική προσέγγιση για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης Εφαρμογή μοντέλων MERAMOD και ΜΟΜ στις μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας της ευρύτερης περιοχής Το Έργο με Αρ. Πρωτοκόλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Το νερό των κατακρημνισμάτων ακολουθεί διάφορες διαδρομές στη πορεία του προς την επιφάνεια της γης. Αρχικά συναντά επιφάνειες που αναχαιτίζουν την πορεία του όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... vii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... ix ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... xv. Κεφάλαιο 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... vii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... ix ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... xv. Κεφάλαιο 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... vii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... ix ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... xv Κεφάλαιο 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ 1.1 Πίνακες, κατανομές, ιστογράμματα... 1 1.2 Πυκνότητα πιθανότητας, καμπύλη συχνοτήτων... 5 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ. Αναστάσιος Λεγάκις Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΟΚΚΙΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΠΟΝ ΥΛΑ ΣΤΗ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανελλήνιο Συνέδριο Ένωσης Ελλήνων Οικολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία των υγρολιβαδικών εκτάσεων της περιοχής του Κατσικά για την διατήρηση των απειλούμενων υδρόβιων ειδών ορνιθοπανίδας της λίμνης Παμβώτιδας

Η σημασία των υγρολιβαδικών εκτάσεων της περιοχής του Κατσικά για την διατήρηση των απειλούμενων υδρόβιων ειδών ορνιθοπανίδας της λίμνης Παμβώτιδας Η σημασία των υγρολιβαδικών εκτάσεων της περιοχής του Κατσικά για την διατήρηση των απειλούμενων υδρόβιων ειδών ορνιθοπανίδας της λίμνης Παμβώτιδας Ν. Μπούκας-Ανέστης 1, Α.Δ. Γαλάνη 1, Κ. Στάρα 2 και Ρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

πληθυσμών του αρουραίου (Rattus rattus)σε συμπλέγματα νησιών και βραχονησίδων των ελληνικών θαλασσών

πληθυσμών του αρουραίου (Rattus rattus)σε συμπλέγματα νησιών και βραχονησίδων των ελληνικών θαλασσών Γενετική δομή και πρότυπα διαφοροποίησης των πληθυσμών του αρουραίου (Rattus rattus)σε συμπλέγματα νησιών και βραχονησίδων των ελληνικών θαλασσών Δημήτρης Τσαπάρης Jacob Fric Αθήνα, Οκτώβριος 2012 Jon

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Από Καθηγητή Ιωάννη Ν. Χατζόπουλο, διευθυντή του Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης & ΣΓΠ του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή στο δίκτυο NATURA 2000 2. Βασικά υδρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ πόσες μετακινήσεις δημιουργούνται σε και για κάθε κυκλοφοριακή ζώνη; ΟΡΙΣΜΟΙ μετακίνηση μετακίνηση με βάση την κατοικία μετακίνηση με βάση άλλη πέρα της κατοικίας

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ

Κεφ. Ιο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 75 Κεφ. Ιο ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ 1.1. Τυχαία γεγονότα ή ενδεχόμενα 17 1.2. Πειράματα τύχης - Δειγματικός χώρος 18 1.3. Πράξεις με ενδεχόμενα 20 1.3.1. Ενδεχόμενα ασυμβίβαστα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Χ. ΓΑΛΑΖΟΥΛΑΣ: ΓΕΩΛΟΓΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή. Global Change / Climate Change

Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή. Global Change / Climate Change Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή Global Change / Climate Change Ένα θέμα που καίει... Περιβάλλον και Ανάπτυξη, 2004-2005 Περιβάλλον και Ανάπτυξη, 2004-2005 Τι είναι Παγκόσμια Κλιματική Αλλαγή ; Η αργή και σταθερή

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus 4// Bιολογική ποικιλότητα ή Bιοποικιλότητα ποικιλότητα των διαφόρων μορφών ζωής Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus Επίπεδα βιοποικιλότητας Γενετική ποικιλότητα Ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 1993-1995

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 1993-1995 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 1993 1995 Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην εργασία που προηγήθηκε ( Οι επιπτώσεις στις εμπορικές τράπεζες της μείωσης του εργάσιμου χρόνου στις 35 ώρες χωρίς μείωση των αποδοχών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τμήμα Θράκης Πρόταση για τον προσδιορισμό των όρων και των ορίων των περιοχών προστασίας στους υγροβιοτόπους Ανατ. Μακεδονίας και Θράκης Γ. Ανδρέου, Ι. Δάφνης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; 1. αλεπού 2. βάτραχος 3. βελανιδιά 4. ψύλλος. 2. Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες χαρακτηρίζεται ως αβιοτικός; 1.

Διαβάστε περισσότερα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Φώτης Σ. Φωτόπουλος Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MEng ΕΜΠ, ΜSc MIT Ειδικός συνεργάτης ΕΜΠ, & Επιλογή τύπου και θέσης έργου Εκτίµηση χρήσεων & αναγκών σε νερό Οικονοµοτεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα