ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ"

Transcript

1 Υπό ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ Μητροπολίτου Αντινόης Εφησυχάζοντος Μητροπολίτου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ

2 : 2010, Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ Εκδοθέν από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αντινόης κ.κ. Παντελεήμονα ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Σεβασμιώτατον Μητροπολίτη Αντινόης κ.κ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ Ταχ. Θυρίδα 703 Νέος Μυλότοπος Γιαννιτσών Γιαννιτσά, Ν. Πέλλας ΕΛΛΑΣ Τηλ.: (κινητό) (Αθήνα) (Κάλυμνος) 2

3 Η παρούσα εργασία αφιερώνεται στη μνήμη του προπαππού μου 3

4 π. ΙΩΑΝΝΗ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΣ Tο Ιερό Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας αποτελεί το τρίτο κατά σειρά σημαντικότερο Ιερό Μυστήριο της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Η υπό το υ Κυρίο υ και Σωτήρα μας Ιησο ύ Χριστού, του Υιού του Θεού, θεία σύσταση και παράδοσή του κατά την διάρκεια του Μυστικού Δείπνου, αποτελεί την άκρα και απόλυτη έκφραση της Θείας Αγάπης και Φιλανθρωπίας του Τριαδικού Θεού προς τον άνθρωπο. Διά του Ιερού Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας ο άνθρωπος, που πίστεψε στο Χριστό και έγινε, διά του Βαπτίσματος, μέλος του κανονικού Σώματός Του, καταξιώνεται να λάβει τον ίδιον τον Θεάνθρωπο σωματικά μέσα του. Ο ενσαρκωμένος Θεός Λόγος γίνεται πνευματική και υλική τροφή, που ζωογονεί, ενδυναμώνει, θεραπεύει και χαρίζει ζωή. «Εγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μού ἐστιν, ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς» (Ιωάν. 6:51). Το Ιερό Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας είναι το φάρμακο της αθανασίας. Δι αυτού, ο άνθρωπος ικανοποιεί τις πνευματικές του αναζητήσεις και κατανικά τον θάνατο, διότι ο Κύριος μας διαβεβαίωσε λέγοντας, «ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς ὁ ἐρχόμενος πρός με οὐ μὴ πεινάσῃ, καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ διψήσῃ πώποτε» (Ιωάν. 6:35), διότι, «πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ' ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον» (Ιωάν. 3:15). 4

5 Αυτό το βιβλίο αποσκοπεί να παρουσιάσει με απλά λόγια την Ορθόδοξο Διδασκαλία περί του Ιερού Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας. Την παρούσα εργασία την αφιερώνω στη μνήμη του προπάππου μου, παπά Ιωάννη Λαμπαδάριο, αν και έζησε τον 19 ο αιώνα, η βαθιά θρησκευτική του πίστη, η απλότητα του χαρακτήρος και η αγιότητα του βίου του, τον αξίωσαν να παραμείνει στη μνήμη πολλών συγχρόνων Καλυμνίων. Ιδιαίτερες ευχαριστίες εκφράζω στην πρώτη εξαδέλφη μου Δ/ίδα Μαριάννα Γ. Λαμπαδαρίου, η οποία μου έδωσε την ευκαιρία να φωτογραφίσω το πορτραίτο του προπαππού μας, παπά Ιωάννη Λαμπαδάριο, και να την περιλάβω σ αυτήν την έκδοση, εις μνημόσυνο αιώνιον. Ευχόμαστε, όσοι θα αναγνώσουν τις απλές αυτές σελίδες να βρουν κάποια πνευματική ωφέλεια και να δοξάσουν το Πανάγιο Όνομα του Τριαδικού μας Θεού, του Πατέρα και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Διάπυρος προς Κύριον ευχέτης Γιαννιτσά, 14 Σεπτεμβρίου, Ο Αντινόης ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ 5

6 ΤΟ ΙΕΡΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ I. Ορισμός, σημασία, προτυπώσεις και θεία σύσταση Η Θεία Ευχαριστία είναι το Ιερό Μυστήριο της Ορθοδόξου Εκκλησίας στο οποίο υπάρχει πραγματική και ουσιαστική παρουσία του Κυρίου και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού. Ο άρτος και ο οίνος προσφέρονται ως μία αναίμακτη Θυσία και ενθύμηση της μοναδικής Θυσίας που προσφέρθηκε επάνω στο Σταυρό για όλους. Η Θεία Ευχαριστία προσφέρεται ως ζωοπάροχο τροφή και κοινωνία προς όλους τους πιστούς. Συνεπώς, η Θεία Ευχαριστία έχει δύο πλευρές, σύμφωνα με τις οποίες είναι ένα Μυστήριο και ταυτόχρονα μία Θυσία. Αυτές οι δύο πλευρές φανερώνο νται διά μέσον των πο λών και διαφό ρων ονομάτων που αποδίδονται στην Ευχαριστία, τόσο από την Αγία Γραφή, όσο και την Ιερά Παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Διά του Ιερού Μυστηρίου τρέφονται οι ψυχές των πιστών και τους ενώνει διά μέσον του ενός Άρτου, του ενός Σώματος, με τον Χριστό και αναμεταξύ τους. Ως Θυσία είναι μία αναβίωση, χωρίς την έκχυση αίματος, μυστική και πραγματική εκείνης της Θυσίας που προσφέρθηκε επάνω στο Σταυρό από τον Μέγα Αρχιερέα Χριστό. 6

7 Εφ όσον σ αυτό το Ιερό Μυστήριο προσφέρεται το αληθινό Αίμα και Σώμα του Κυρίου και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού, του Υιού του Θεού, προσφέρεται για βρώση και πόση, είναι ολοφάνερη η υψίστη και ειδική σημασία του. Γίνεται το κέντρο όλων των Ιερών Μυστηρίων και της χριστιανικής ζωής. Γι αυτό, ως το μέγιστο όλων των Ιερών Μυστηρίων της Καινής Διαθήκης, προτυπώνεται μέσα από την Παλαιά Διαθήκη και αναμφίβολα συστήθηκε άμεσα από τον Κύριο και Σωτήρα μας Ιησού Χριστό, τον Υιό του Θεού Η υπερφυσική τροφή και θυσία Εάν διά του Ιερού Μυστηρίου του Βαπτίσματος εισερχόμαστε μέσα στη Βασιλεία της Χάριτος, δικαιωμένοι και αναγεννημένοι, διά του Ιερού Μυστηρίου του Αγίου Μύρου χορηγείται η Δωρεά του Αγίου Πνεύματος. Αυτό είναι ουσιαστικό για να μας ενδυναμώσει μέσα στην κατά Χριστό καινούργια Ζωή. Το τρίτο Ιερό Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας μας διατρέφει με το να τρώγουμε και με το να πίνουμε το άχραντο Σώμα και τίμιο Αίμα του Κυρίου και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού, του Υιού του Θεού. Συμμετέχοντας σ αυτό το Ιερό Μυστήριο, παρ όλο που οι αισθήσεις μας μας πληροφορούν ότι τρώμε και πίνο ε μ τα προ φερόμενα, σ άρτο και ο νο ί, διαβεβαιωνόμαστε από αναμφισβήτητη πίστη ότι κοινωνούμε το ίδιο το Σώμα και Αίμα του Κυρίου, που χύθηκε πάνω στο Σταυρό για την σωτηρία και ζωή όλου του κόσμου. Ο άγιοςκύριλλοςιεροσολύμων μας διδάξει λέγοντας: Δεν κρίνομε το πράγμα από την κατάστασή του, αλλά από την πίστη πληροφορούμεθα, χωρίς δισταγμό, ότι ο άρτος που βλέπομε δεν είναι άρτος, παρ όλο που η γεύση του είναι αισθητή, αλλά είναι το Σώμα του 1 Πρβλ. Κεφαλά, Κατήχησις, σελ Φραγκοπούλου, Χριστιανική Πίστις, σελ Δοσιθέου Ιεροσολύμων, Ομολογία, κεφ. 17, μέρος 4, σελ Μητσοπούλου, Θέματα, σελ Labadarios, Sermons, σελ , Sophrony, His Life, σελ Meyendorff, Theology, σελ Γεωργοπούλου, Ανθολογία, σελ Σμέμαν, Ευχαριστία, μετάφραση Ιωσήφ Ροηλίδη, Aθήνα,

8 Χριστού και ο οίνος που βλέπομε δεν είναι οίνος, αλλά είναι το Αίμα του Χριστού 2. Ο ίδιος ο Κύριός μας μας διαβεβαιώνει λέγοντας: «Λάβετε φάγετε τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου» 3 και έχομε πειστεί και πιστεύομε και βλέπομε αυτό με τα μάτια μας 4. Διά της επίκλησης του Αγίου Πνεύματος μία υπερφυσική, άρρητη και υπεράνω κάθε ανθρώπινης λογικής μεταβολή λαμβάνει χώρα σ αυτά τα στοιχεία, που προσφέρονται από τους λειτουργούς προς τον Κύριο. Ο Κύριος μας έδωσε την εντολή να το κάμνομε σε ανάμνησή Του, όταν κατά την νύκτα εκείνη ευλόγησε τον άρτον και έδωσε το ποτήρι με τα ίδια τα χέρια Του στους Μαθητές Του 5. Όπως τότε, έτσι και τώρα, χρησιμοποιεί τον λειτουργό ως ένα λογικό όργανο για να λειτουργήσει αυτό το μέγα Μυστήριο. Ο ίδιος ο Κύριος επάνω στα χριστιανικά θυσιαστήρια αοράτως ευλογεί και μεταβάλλει τα προσφερόμενα άρτο και οίνο μ ένα απερίγραπτο τρόπο, διά της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος, σ αυτό το πραγματικό Σώμα και Αίμα Του. Αυτή η προσφορά τελείται σε ανάμνηση της Θυσίας Του επάνω στο Σταυρό. Ο ίδιος ήταν Εκείνος που προσφέρει και προσφερόταν. Μεταδίδεται στους πιστούς ως μία πνευματική τροφή και ως ζωοπάροχος πηγή αθανασίας. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος παρατήρησε: Αυτός έφτιαξε αυτά σ εκείνο το Δείπνο και Αυτός ο ίδιος τώρα εργάζεται αυτά. Εμείς που στεκόμαστε μπροστά στην αγία τράπεζα διακονούμε αλλά είναι Εκείνος ο ίδιος που αγιάζει και μεταβάλλει αυτά 6. 2 Κυρίλλου Ιεροσολύμων, Κατήχησις, XXII, Μυσταγωγία I, 9, στον Migne, Ρ.G., 33, Ματθ. 26:26. 4 Χρυσοστόμου, Εις Ματθαίον, Ομιλία 82, 4 και 1, στον Migne, Ρ.G., 58, 743. Μογίλα, A 106, στον Καρμίρη, Τα Δογματικά, τόμ. II, σελ Δοσιθέου Ιεροσολύμων, Ομολογία, Όρος 17, στον Καρμίρη, Τα Δογματικά, τόμ. II, σελ Ματθ. 26: Μάρκ. 14: Λουκ. 22: Ευδοκίμωφ, Ορθοδοξία, σελ Χρυσοστόμου, Εις Ματθαίον, Ομιλία 82, 5, στον Migne, Ρ.G., 58,

9 Έτσι, η Θεία Ευχαριστία έχει δύο σημαντικές και ζωτικές πλευρές. Από την μία πλευρά το Μυστήριο είναι εκείνο πουμας διατρέφει μέσον του Σώματος και Αίματος του Κυρίου και από την άλλη, είναι η Θυσία χωρίς την έκχυση αίματος. Αυτή η Θυσία είναι η ίδια μ εκείνη που προσφέρθηκε από τον Σωτήρα και Μέγα Αρχιερέα μια για πάντα για όλους τους ανθρώπους. Ο Ιησούς Χριστός ως ο αναμάρτητος Αμνός του Θεού θυσιάστηκε για την σωτηρία του κόσμου και την συγχώρηση των αμαρτιών, που ξεπλένονται διά του Τιμίου Αυτού Αίματος. 2. Τα ονόματα του Μυστηρίου Σε σχέση της διπλής πλευράς του Ιερού Μυστηρίου της Ευχαριστίας υπάρχουν πολλά ονόματα που αποδίδονται σ αυτό. Αυτά τα ονόματα τα βρίσκομε μέσα στην Αγία Γραφή και στην Παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Έτσι, αυτό το Ιερό Μυστήριο ονομάζεται «Ευχαριστία» σύμφωνα προς την σύστασή του, όταν ο Ιησούς έλαβε τον άρτο και αφού ευχαρίστησε το τεμάχισε, τότε έλαβε το ποτήρι και αφού ευχαρίστησε το μετάδωσε στους Μαθητές Του 7. Αυτό το Μυστήριο γίνεται σε ανάμνηση του θανάτου του Χριστού, που είναι η άκρα ωφέλεια και έκφραση της Θείας Αγάπης και το ανέκφραστο Έλεος του Θεού προς εμάς τους ανθρώπους 8. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος δίδαξε ότι είναι ένας τέλειος φρουρός της ωφελείας, η ανάμνηση της ωφέλειας και μία συνεχής ευχαριστία. Γι αυτό το Μυστήριο, που είναι πλήρες από σωτηρία, τελείται καθημερινά στις συνάξεις και καλείται Ευχαριστία, γιατί είναι μία ανάμνηση των πολλών ευεργεσιών, φανερώνεται η αρχή της Πρόνοιας του Θεού και προπαρασκευάζει ευχαριστία για όλα 9. 7 Ματθ. 26: Μάρκ. 14:23. Λουκ. 22:19 και Α Κορινθ. 11:24. 8 Owen, Theology, σελ Χρυσοστόμου, Εις Ματθαίον, Ομιλία 25, 3, στον Migne, Ρ.G., 57,

10 Από την στιγμή πουο Κύριοςκαι Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός, ο ΥιόςτουΘεού, σύστησε και παρέδωσε αυτό το Ιερό Μυστήριο, ονομάστηκε «Δείπνος του Κυρίου» 10, ο Μυστικός και Θείος Δείπνος, επειδή εκείνη την νύκτα που προδόθηκε, καθώς έτρωγαν, ο Ιησούς έλαβε άρτο και αφού ευχαρίστησε, το τεμάχισε, τότε, έλαβε επίσης το ποτήρι μετά από τον δείπνο 11. Ονομάζεται επίσης «η Τράπεζα του Κυρίου», «Ποτήρι του Κυρίου» 12, «Δεσποτική Τράπεζα» και «Τράπεζα Χριστού» 13, διότι προσφέρεται από τον ίδιον τον Κύριο. Το άχραντο Σώμα και τίμιο Αίμα Του προσφέρονται για να φαγωθούν απ όλους εκείνους που πιστεύουν σ Αυτόν. Ονομάζεται επίσης «κλάσις του Άρτου» 14 από τον άρτο που τεμαχίζομε που είναι η κοινωνία του Σώματος του Χριστού 15. Από την χρήση των στοιχείων σ αυτό το Ιερό Μυστήριο αποκαλείται επίσης «ο Άρτος ο Ζων» 16, «ο Άρτος ο εξ ουρανού κατερχόμενος» 17 και «ο Άρτος Κυρίου», «Άρτος Θεού» 18, «ο Ουράνιος Άρτος και το Ποτήριον Σωτηρίας» 19, «ο καθημερινός Άρτος» 20 και «το ποτήρι ευλογίας» 21, λόγω της ευχής ευχαριστίας διά της οποίας «ευλογούμε» αυτό. Οι Λατίνοι θείοι Πατέρες αναφέρονται σ αυτό ως Sacramentum Calicis 22. Από την υπερφυσική μεταβολή που λαμβάνει χώρα, αποκαλείται «Σώμα Χριστού» και «Αίμα Χριστού», Μυστική Τράπεζα 10 Α Κορινθ. 11:20. Θεοδωρήτου Κύρου, Εις Α Κορινθίους 11:20, στον Migne, Ρ.G., 82, Α Κορινθ. 11:23, 24, Α Κορινθ. 10: Ευσεβίου, Ευαγγελική Απόδειξις, στον Migne, Ρ.G., 22, Πράξεις 2:42, Α Κορινθ. 10: Ιωάν. 6: Ιωάν. 6: Ιγνατίου, Προς Ρωμαίους, 7, 3, στον Lightfoot, Apostolic Fathers, σελ Κυρίλλου Ιεροσολύμων, Κατήχησις, Μυσταγωγία, 4 και 5, 12, στον Migne, Ρ.G., 33, 1100 και Βασιλείου του Μεγάλου, Περί Αγίου Πνεύματος, κεφ. 27, στον Migne, Ρ.G., 32, Α Κορινθ. 10: Κυπριανού, Epistola 63, ad Ceacil. De lapsis, στον migne, Ρ.L., 3,

11 και «Σώμα Χριστού» 23. Λόγω της επήρειας επάνω σε εκείνους που συμμετέχουν, αποκαλείται «Κοινωνία του Σώματος του Χριστού», «Κοινωνία του Αίματος του Χριστού», «Ποτήρι Ζωής» 24, «Φάρμακο Αθανασίας», «το αντίδοτο θανάτου» 25 και «Viaticum». Ονομάζεται επίσης: «Θυσιαστήριο» 26, «Αναίμακτη Θυσία», «Προσφορά» 27, «Αγία Θυσία», «Μυστική Θυσία» και «Λογική Θυσία» Η υπεροχή του Ιερού Μυστηρίου Από τα πιο πάνω αναφερόμενα ονόματα, που φανερώνουν την ουσία της Θείας Ευχαριστίας, μπορεί κανείς να κατανοήσει την εξαίρετη σημασία αυτού του Μυστηρίου, όπως και την ανωτερότητά του σε σύγκριση προς τα υπόλοιπα Ιερά Μυστήρια. Αυτό το Ιερό Μυστήριο δεν είναι μόνον ένας υπερφυσικός τρόπος διά του οποίου η Θεία Χάρις μεταδίδεται στους πιστούς, αλλά ο ίδιος ο Σωτήρας και Εξιλεωτής υπάρχει μέσα σ αυτό 29. Στο Άγιο Βάπτισμα και Άγιο Μύρο το αγιασμένο νερό και μύρο γίνονται τα μέσα διά των οποίων η Θεία Χάρις μεταδίδεται σε εκείνους που βαπτίζονται και μυρώνονται, ενώ στην Ευχαριστία, ο άρτος και ο οίνος ουσιαστικά μεταβάλλονται στο ίδιο το Άχραντο Σώμα και Τίμιο Αίμα του Κυρίου και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού. Αυτή η μεταβολή λαμβάνει χώρα με τέτοιο τρόπο που δεν μπορεί να κατανοηθεί, αλλά μόνον διά της πίστεως (γίνεται αποδεκτή), διότι αοράτως το Άγιο Πνεύμα κατέρχεται και ενεργεί εκείνα τα πράγματα που είναι πάνω από την φύση και πάνω από τον λόγο και έννοια 30. Κανένας δεν μπορεί να αρνηθεί ότι διά του 23 Αποστολικές Διατάξεις VIII, 13, 15, στη Β, τόμ. 2, σελ Κυρίλλου Ιεροσολύμων, Κατήχησις, Μυσταγωγία, 4, 3, στον Migne, Ρ.G., 33, Ισιδώρου Πηλουσιώτη, Βιβλίο I, Eπιστολή 109, στον Migne, Ρ.G., 78, Ιγνατίου, Προς Εφεσίους, 20, 2, στον Lightfoot, Apostolic Fathers, σελ Εβρ. 13:10 27 Εβρ. 8:3. 28 Αποστολικές Διατάξεις V, 19, 7; VIII, 5, 7 και 46, 15 και 13, 15, στη Β, τόμ. 2, σελ. 90, 144, 172 και 158. Θεοδωρήτου Κύρου, Εις Εβραίους 8:4, στον Migne, Ρ.G., 82, 736. Ευσεβίου, Ευαγγελική Απόδειξις, στον Migne, Ρ.G., 22, Μογίλα, A 106, στον Καρμίρη, Τα Δογματικά, τόμ. II, σελ Ιερεμίου, A, στον Καρμίρη, Τα Δογματικά, τόμ. II, σελ Δοσιθέου Ιεροσολύμων, Ομολογία, Όρος 16, στον Καρμίρη, Τα Δογματικά, τόμ. II, σελ Ιωάννου Δαμασκηνού, Έκθεσις. IV, 80, 13, στον Migne, Ρ.G., 94,

12 Ιερού Μυστηρίου η Θεία Χάρις ενεργεί και μεταδίδει με υπερφυσικό τρόπο, που υπερβαίνει κάθε κατανόηση. Το πέπλο του μυστηρίου και της υπερφυσικής μυστικότητας, που καλύπτουν την Θεία Ευχαριστία, υπερέχει οποιαδήποτε άλλο Ιερό Μυστήριο. Στη Θεία Ευχαριστία ο τρόπος της μεταβολής, η παρουσία του Χριστού σ όλα τα μέλη της Θείας Κοινωνίας, η αδιάκοπη ένωση του Σώματος και Αίματος του Κυρίου σ όλα τα Ιερά και η ταυτότητα προς την ανθρώπινη φύση του Κυρίου, η αναβίωση της μοναδικής Θυσίας που προσφέρθηκε «εφ άπαξ», αποτελούν μυστήρια που θα παραμείνουν πάντοτε απλησίαστα στην ανθρώπινη σκέψη. Μόνον διά της Πίστεως αυτά γίνονται αποδεκτά. Δι αυτού του Μυστηρίου ο Κύριος δέχεται να κατέλθει και όχι μόνον για να ιδωθεί, αλλά για να ψηλαφιστεί, για να φαγωθεί και για να προσληφθεί. Όλα αυτά αποκαλύπτουν την αγάπη Του και το πόσο μας επιθυμεί. Εξ αιτίας αυτής της υπερβάλλουσας ταπείνωσης του Κυρίου, ο άνθρωπος τρέφεται με το Άχραντο Σώμα Του, που όταν καρφώθηκε (πάνω στο Σταυρό) διέγραψε τον θάνατο και ο ήλιος βλέποντάς Τον σταυρούμενο δεν έκρυψε τις ακτίνες του και οι άγγελοι βλέποντας (αυτά τα γεγονότα) τρόμαξαν και τόλμησαν να μη δουν χωρίς ντροπή 31. Πράγματι, στην πραγματικότητα ο άνθρωπος μετέχει αυτού του Ουράνιου Άρτου. Αυτός ο Άρτος θα φαγωθεί επίσης στον Ουρανό, διότι ο Κύριος είναι τροφή για όλες τις ουράνιες Δυνάμεις 32. Ο Κύριος προσφέρει εξίσου σ όλους που πιστεύουν σ Αυτόν το άχραντο Σώμα και το τίμιο Αίμα Του. Δεν δίδει μέρος του Σώματός Του σε σένα, και άλλο μέρος τρέφεται απ άλλον, αλλά από το ίδιο Σώμα ο καθένας μετέχει... ενώνοντας όλους σ Αυτόν τον ϊδιον και αναμεταξύ τους. Έτσι, όλοι γινόμαστε ευγενείς επειδή το θέλει 31 Χρυσοστόμου, Εις Ιωάννην, Ομιλία 46, 3, στον Migne, Ρ.G., 59, 261. Του ιδίου, Εις Α Κορινθίους, Ομιλία 24, 4, στον Migne, Ρ.G., 61, 203. Του ιδίου, Εις Ματθαίον, Ομιλία 82, 5, στον Migne, Ρ.G., 58, Αθανασίου του Μεγάλου, Eπιστολή 7, στον Migne, Ρ.G., 26,

13 Εκείνος 33. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος δίδαξε: Όταν βλέπεις αυτό το Σώμα ενώπιον σου, λέγε στον εαυτόν σου, αυτό το Σώμα δεν είναι πλέον γη και σποδός και εγώ δεν είμαι πλέον ένας φυλακισμένος Ο δεσμός μεταξύ του Ποιμνίου και της Ευχαριστίας Από την αρχή της Αποστολικής εποχής τονίστηκε η σπουδαιότητα και ο διακριτικός δεσμός που υφίσταται μεταξύ του Χριστιανικού Ποιμνίου και της υπερφυσικής και μυστικής Τράπεζας. Γύρω απ αυτή την μυστική Τράπεζα οι πιστοί συγκεντρώνονταν ως μέλη μιάς οικογενείας και ενός Σώματος. Έτσι, σύμφωνα προς τις διδασκαλίες των Πράξεων, οι πιστοί «ἦσαν δὲ προσκαρτεροῦντες τῇ διδαχῇ τῶν ἀποστόλων καὶ τῇ κοινωνίᾳ καὶ τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου καὶ ταῖς προσευχαῖς» 35 και «καθ ἡμέραν τε προσκαρτεροῦντες ὁμοθυμαδὸν ἐν τῷ ἱερῷ, κλῶντές τε κατ οἶκον ἄρτον. μετελάμβανον τροφῆς ἐν ἀγαλλιάσει καὶ ἀφελότητι καρδίας, 47 αἰνοῦντες τὸν Θεὸν καὶ ἔχοντες χάριν πρὸς ὅλον τὸν λαόν. ὁ δὲ Κύριος προσετίθει τοὺς σῳζομένους καθ ἡμέραν τῇ ἐκκλησίᾳ» 36. Η Διδαχή μας δίδει οδηγίες για το πώς θα τελείται το Ιερό Μυστήριο κάθε Κυριακή, απαγορεύοντας τις προσφορές σε μη χριστιανούς. Αλλά μην αφήσεις κανένα να φάγει ή να πιεί από την Ευχαριστία σου εκτός απ εκείνους που έχουν βαπτιστεί στο όνομα του Κυρίου, διότι ο Κύριος μίλησε επίσης γι αυτό: Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσὶ μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, μήποτε καταπατήσωσιν αὐτοὺς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν καὶ στραφέντες ρήξωσιν ὑμᾶς Χρυσοστόμου, Εις Α Κορινθίους, Ομιλία 24, 2, στον Migne, Ρ.G., 61, Χρυσοστόμου, Εις Α Κορινθίους, Ομιλία 24, 4, στον Migne, Ρ.G., 61, Πράξεις 2: Πράξεις 2: Ματθ. 7:6. 38 Διδαχή, 9, 5, στον Lightfoot, Apostolic Fathers, σελ

14 Ο άγιος Ιουστίνος ο Φιλόσοφος και Μάρτυς, διευκρίνισε τις διδασκαλίες της Διδαχής, αλλά πρόσθεσε ότι την ημέρα του ηλίου που είναι ημέρα του Κυρίου οι πιστοί συγκεντρώνονται για να μετάσχουν της Ευχαριστηριακής Τροφής, που δεν εδέχοντο ως κοινό άρτο ούτε ως κοινή πόση 39. Πολύ ενωρίς αναφέρεται για καθημερινή Κοινωνία. Ο άγιος Βασίλειος παρατήρησε ότι είναι καλό και ωφέλιμο το να λαμβάνει κανείς καθημερινά Κοινωνία. Μας διαβεβαίωσε ότι στην κοινωνία του οι πιστοί λάμβαναν Θεία Κοινωνία τέσσερις φορές την εβδομάδα, την Τετάρτη, την Παρασκευή, το Σάββατο και την Κυριακή 40. Ο άγιος Κυπριανός επίσης παρατήρησε ότι η Θεία Ευχαριστία λαμβανόταν ως καθημερινή τροφή σωτηρίας 41. Ο άγιος Αμβρόσιοςαναφέρθηκε στην πράξη της Εκκλησίας των Μεδιολάνων, όπου ο Χριστός προσφερόταν σ αυτόν καθημερινά 42. Ο Τερτυλιανός επίσης μαρτύρησε ότι η Θεία Ευχαριστία ετελείτο καθημερινά, ειδικά την Τερτάρτη και Παρασκευή 43. Θεωρούσε το Αίμα της Ευχαριστίας να είναι ο καθημερινός μας άρτος 44 που τοποθετήθηκε επάνω στην ουσία της ψυχής 45 ή ο καθημερινός άρτος ( panis quotidianus ) γιατί λαμβανόταν καθημερινά. Έδωσε την αιτία στο συγγραφέα του «De Sacramentis» να ερωτήσει: Εάν είναι ένας καθημερινός άρτος, γιατί τον λαμβάνομε μετά από ένα χρόνο; Να τον λαμβάνετε καθημερινά. Έτσι, θα ζήσετε, για να είστε άξιοι της καθημερινής συμμετοχής σ αυτό. Όποιος όμως 39 Ιουστίνου, Α Απολογία, 66, 2, στη Β, τόμ. 3, σελ Βασιλείου του Μεγάλου, Eπιστολή προς αδελφήν Πατρικία, 93, στον Migne, Ρ.G., 32, Κυπριανού, De oratio Dominica, 18, στον migne, Ρ.L., 4, Αμβροσίου, In Ψαλμ. 118(119), Sermo 18, 26, στον migne, Ρ.L.,15, Τερτυλλιανού, De idol., 7, στον migne, Ρ.L., 1, Τερτυλλιανού, De oratione, 6, στον Migne, Ρ.L., 1, Κυρίλλου Ιεροσολύμων, Κατήχησις, Μυσταγωγία, 5, 15, στον Migne, Ρ.G.,33,

15 δεν είναι άξιος να το λαμβάνει καθημερινά δεν είναι άξιος να το λαμβάνει ούτε μια φορά τον χρόνο 46. Οι νεοφώτιστοι θαρρευόντουσαν να συμμετάσχουν τακτικά στη Θεία Ευχαριστίας. Για μια ολόκληρη εβδομάδα, μετά από το βάπτισμά τους, ντυμένοι στα λευκά, μετείχαν στη Θεία Λειτουργία, όχι μόνον για να οδηγηθούν στη Μυσταγωγία των Θείων Αληθειών, αλλά για να έχουν κοινωνία των Θείων Μυστηρίων, διδασκόμενοι την καινότητα της ζωής στην οποίαν είχαν «αναγεννηθεί» διά του Βαπτίσματος. Το να επιζήσουμε σ αυτή τη φυσική ζωή χρειαζόμαστε καθημερινή τροφή, με παρόμοιο τρόπο στην πνευματική ζωή, βαπτισμένοι και αναγεννημένοι, καλούμαστε να συμμετάσχουμε στο Θείο Μυστήριο της Ευχαριστίας. Συνεχώς χρειαζόμαστε πνευματική τροφή για να συντηρηθούμε και αυξηθούμε στην καινότητα της ζωής της Χάριτος. Ακριβώς γι αυτό τον λόγον ο Κύριος είπε: «ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς ἐστι πόσις. ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ» 47. Συνεπώς, ολόκληρη η ζωή των πιστών οδηγείται προς αυτό το Ιερό Μυστήριο διά του οποίου εξυψωνόμαστε και αγιαζόμαστε. Όπως ως επιβεβαίωση του μυστηρίου του Αγίου Βαπτίσματος είναι το Μυστήριο του Αγίου Μύρου, με παρόμοιο τρόπο η επιβεβαίωση του Αγίου Μύρου είναι η συμμετοχή στο Ιερό Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Αυτό το μυστήριο είναι το κέντρο όλων των άλλων, διότι μέσα στη Θεία Ευχαριστία λαμβάνει χώρα οι χειροτονίες σ αυτό ολο κληρώνεται η ένωση εκείνων πο υ συνέρχονται σε γάμο κοινωνία και μετέχουν των προσφερομένων 46 Αμβροσίου, De sacramentis, V, 25, στον migne, Ρ.L., Ιωάν. 6:

16 δωρεών εκείνοι που επιστρέφουν με μετάνοια οδηγούνται προς το Σώμα και το Αίμα τουκυρίου ακόμ α το Μυστήριο του Αγίου Ευχελαίου, συνδέεται με την Θεία Ευχαριστία. Ο Γεννάδιος Κωνσταντινουπόλεως διακήρυξε λέγοντας: Ώ, μυστήριο περισσότερο ιερό από όποιο άλλο μυστήριο, και υπερβαίνον ακόμα εκείνου του βαπτίσματος διότι δι εκείνου (του βαπτίσματος) ο Κύριός μας ενεργεί σύμφωνα με μόνον την δύναμη, δι αυτού (της ευχαριστίας) βρίσκεται ουσιαστικά με κοινωνία με μας. Σ αυτό το Μυστήριο το δημιούργημα μεταβάλλεται στον Δημιουργό Προφητικές αγγελίες και προτυπώσεις Οι άγιοι Πατέρες και εκκλησιστικοί συγγραφείς προσπάθησαν να βρουν στην Παλαιά Διαθήκη προφητικές αγγελίες και προτυπώσεις που σχετίζονται προς το Μυστήριο της Ευχαριστίας. Έτσι, στον Προφήτη Μαλαχία διαβάζομε: «Απὸ ἀνατολῶν ἡλίου ἕως δυσμῶν τὸ ὄνομά μου δεδόξασται ἐν τοῖς ἔθνεσι, καὶ ἐν παντὶ τόπῳ θυμίαμα προσάγεται τῷ ὀνόματί μου καὶ θυσία καθαρά, διότι μέγα τὸ ὄνομά μου ἐν τοῖς ἔθνεσι, λέγει Κύριος παντοκράτωρ» 49. Και πάλιν αλλού διαβάζομε: «Επικατάρατος ὃς ἦν δυνατὸς καὶ ὑπῆρχεν ἐν τῷ ποιμνίῳ αὐτοῦ ἄρσεν καὶ εὐχὴ αὐτοῦ ἐπ αὐτῷ καὶ θύει διεφθαρμένον τῷ Κυρίῳ διότι βασιλεὺς μέγας ἐγώ εἰμι, λέγει Κύριος παντοκράτωρ, καὶ τὸ ὄνομά μου ἐπιφανὲς ἐν τοῖς ἔθνεσι» 50. Ο Προφήτης Σοφονίας προανάγγελλε λέγοντας: «Τότε μεταστρέψω ἐπὶ λαοὺς γλῶσσαν εἰς γενεὰν αὐτῆς τοῦ ἐπικαλεῖσθαι πάντας τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ δουλεύειν αὐτῷ ὑπὸ ζυγὸν ἕνα. Εκ 48 Γενναδίου Κωνσταντινουπόλεως, Περί του μυστικού Σώματος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον Migne, Ρ.G., 160, 357 και Μαλ. 1:11 50 Μαλ. 1:14. 16

17 περάτων ποταμῶν Αἰθιοπίας προσδέξομαι ἐν διεσπαρμένοις μου, οἴσουσι θυσίας μοι» 51. Ο Προφήτης Αββακούμ προανάγγελλε λέγοντας: «Ο Θεὸς ἀπὸ Θαιμὰν ἥξει, καὶ ὁ ἅγιος ἐξ ὄρους κατασκίου δασέος. Εκάλυψεν οὐρανοὺς ἡ ἀρετὴ αὐτοῦ, καὶ αἰνέσεως αὐτοῦ πλήρης ἡ γῆ. Καὶ φέγγος αὐτοῦ ὡς φῶς ἔσται, κέρατα ἐν χερσὶν αὐτοῦ, καὶ ἔθετο ἀγάπησιν κραταιὰν ἰσχύος αὐτοῦ. Πρὸ προσώπου αὐτοῦ πορεύσεται λόγος, καὶ ἐξελεύσεται εἰς παιδείαν κατὰ πόδας αὐτοῦ ἔστη, καὶ ἐσαλεύθη ἡ γῆ ἐπέβλεψε, καὶ διετάκη ἔθνη. διεβρύθη τὰ ὄρη βίᾳ, ἐτάκησαν βουνοὶ αἰώνιοι» 52. Η Διδαχή διακήρυξε: Την ημέρα του Κυρίου μας να συγκεντρώνεστε μαζί και να τεμαχίζετε άρτον και να δίνεται ευχαριστία, έχοντας πρώτα εξομολογηθεί τις αμαρτίες σας ώστε η θυσία σας να είναι αγνή. Αλλά ας μη συμμετάσχει κανείς που έχει φιλονικία με κάποιον μέχρις ότου συμφιλιωθεί, ώστε η θυσία σου να μη μολυνθεί. Διότι αυτή είναι η Θυσία για την οποίαν ο Κύριος είπε, «ἐπ αὐτῷ καὶ θύει διεφθαρμένον τῷ Κυρίῳ διότι βασιλεὺς μέγας ἐγώ εἰμι, λέγει Κύριος παντοκράτωρ, καὶ τὸ ὄνομά μου ἐπιφανὲς ἐν τοῖς ἔθνεσι 53» 54. Ο άγιος Ειρηναίος χρησιμοποίησε ολόκληρο χωρίο από τον Προφήτη Μαλαχία και το δέχτηκε ως αναγγελία της Θυσίας της Θείας Λειτουργίας. Παρατήρησε ότι δι αυτών των λόγων, ο λαός θα παύσει να προσφέρει άλλες θυσίες στο Θεό και τότε η Θυσία σ όλα τα μέρη θα επακολουθήσει και το Όνομά Του θα δοξαστεί σ όλα τα έθνη Σοφονίου. 3: Αββακ.. 3: Μαλ. 1: Διδαχή, 14, 1-3, στον Lightfoot, Apostolic Fathers, σελ Ειρηναίου, Έλεγχος, Βιβλίο IV, κεφ. 17, 5, στον Migne, Ρ.G., 7, Πρβλ. Του ιδίου, στον Χατζηεφραιμίδη, σελ

18 Ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας παρατήρησε ότι η προφητεία του Προφήτη Μαλαχία εκπληρώθηκε και εκκλησίες παντού, ποιμένες και διδάσκαλοι, συγγραφείς και εκείνοι που καθοδηγούν στις μυσταγωγίες και ιερά, ο Αμνός θυσιάζεται από τους ιερείς 56. Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός παρατήρησε ότι αυτή είναι η γνήσια αναίμακτη Θυσία, που από ανατολή του ηλίου μέχρις το ηλιοβασίλεμα προσφέρεται όπως ο Κύριος είπε διά του Προφήτου 57. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος επέμενε ότι η αναγγελία της προσφοράς αυτής της Θυσίας από την ανατολή του ηλίου μέχρις το ηλιοβασίλεμα προκαλεί την ερώτηση: Πότε έλαβε χώρα; Και απαντά: Δεν έχεις κανένα άλλο χρόνο, αλλά μάλλον μετά την εμφάνιση του Χριστού. Διότι, όχι μόνον σε μία πόλη όπως των Ιουδαίων προσφέρεται, αλλά από ανατολή του ηλίου μέχρις το ηλιοβασίλεμα. Συνέχισε λέγοντας: Λέγει μία αγνή θυσία εξηγώντας ότι, εάν κάποιος ήθελε να συγκρίνει αυτή προς εκείνες τις θυσίες που προσφερόντουσαν στην Παλαιά Διαθήκη θα εύρισκε τις διαφορές μεγάλες και άπειρες σχετιζόμενες με το γιατί αυτό βασικά λέγεται να είναι αγνή Διότι, όχι μόνον λόγω του καπνού ούτε διά του αίματος, αλλά διά της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος αυτό παρουσιάζεται 58. Οι θυσίες της Παλαιάς Διαθήκης έπαυσαν και αντικαταστάθηκαν από την Θεία Ευχαριστία. Οι πρότερες ήσαν προαναγγελίες και προτυπώσεις σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του ιερού Αυγουστίνου 59. Πριν από τον ερχομό του Χριστού, η Σάρκα και το Αίμα της Θυσίας Του αναγγέλθηκε και προτυπώθηκε. Στα Πάθη του Χριστού, αυτή η αλήθεια διακηρύχθηκε. Μετά την Ανάληψη του Χριστού το μυστήριο της ανάμνησης τελείται 60. Όταν 56 Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Εις Σοφονία 3:10, Βιβλίο II, στον Migne, Ρ.G., 71, Ιωάννου Δαμασκηνού, Έκθεσις. Περί των ιερών και ενδόξων μυστηρίων του Κυρίου, IV, 86, 13, στον Migne, Ρ.G., 94, Χρυσοστόμου, Κατά Ιουδαίων, Ομιλία 4, 12, στον Migne, Ρ.G., 48, Αυγουστίνου, De civitate Dei, X, 20, στον migne, Ρ.L., 41, Αυγουστίνου, Contra Faustum, XX, 21, στον migne, Ρ.L., 42, 385. Του ιδίου, VI, 5, στον migne, Ρ.L., 42,

19 εκείνες οι θυσίες έπαυσαν η δύναμη της λατρείας ήταν κάτω από σκιές και τύπους και διά της αντικαταστάσεως αυτών από την Θυσία της Ευχαριστίας, η φύση του πράγματος κινήθηκε στα υψηλότερα. Παραμένει ασύλληπτη, η λειτουργία του Θεού. Διότι, οι πρεσβύτεροι των αγίων εκκλησιών πλησιάζουν τον Θεό και Του προσφέρουν την αναίμακτο Θυσία 61. Γι αυτό τον λόγον, την περίοδο του Πάσχα ο Κύριος τέλεσε αυτό το Θείο Μυστήριο, ώστε εσύ να μάθεις όλα όσα προτυπώθηκαν στην Παλαιά Διαθήκη. Ενώ ο Κύριος στην Καινή Διαθήκη έθεσε την αλήθεια. Όπως το Πάσχα γιορταζόταν από τους Ιουδαίους σε ανάμνηση των θαυμασίων που πραγματοποιήθηκαν στην Αίγυπτο.., με παρόμοιο τρόπο,η Θεία Ευχαριστία, που αντικαθιστά το Ιουδαϊκό Πάσχα, σύμφωνα προς την βεβαίωση του αγίου Αποστόλου Παύλου, «καὶ γὰρ τὸ πάσχα ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν ἐτύθη Χριστός» 62. Την Θεία Ευχαριστία την τελούμε στην ανάμνηση του Κυρίου. Το αίμα του θυσιαζομένου αμνού στην Αίγυπτο 63 χύθηκε για την σωτηρία των πρωτοτόκων, ενώ το Αίμα του Αμνού του Θεού χύθηκε για τη συγχώρηση των αμαρτιών ολοκλήρου του κόσμου. Διότι, «τοῦτο γάρ ἐστι τὸ αἷμά μου», είπε, «τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν 64» 65. Ο άγιος Αμβρόσιος είπε ο Απόστολος μίλησε γι αυτό τον τύπο που οι πατέρες μας έφαγαν πνευματική τροφή και ήπιαν πνευματικό νερό 66. Σχετικά με τις προτυπώσεις του Ιερού Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, οι άγιοι Πατέρες κυριολεκτικά τόνισαν την προσφορά των «ἄρτων καὶ οἶνον» 67 από τον Μελχισεδέκ. Πίστευαν ότι εκείνη η τράπεζα προτύπωνε αυτή τη μυστική τράπεζα, όπως ο Μελχισεδέκ ο 61 Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Εις Αββακούμ 3:6, στον Migne, Ρ.G., 71, Α Κορινθ. 5:7. 63 Γεν. 12:3, Πρβλ. Ματθ. 26: Χρυσοστόμου, Εις Ματθαίον, Ομιλία 82, 1, στον Migne, Ρ.G., 58, Αμβροσίου, De mysteriis, c. IX, 58, στον migne, Ρ.L., 16, Γεν. 14:18. 19

20 ιερεύς ήταν ο τύποςκαι εικόνα τουαληθινού Μεγάλου Αρχιερέως Χριστού 68. Ακόμα περισσότερο, «οι άρτοι» 69 όπως και «το μάννα», προτύπωναν αυτόν τον Άρτο της Ευχαριστίας με τρόπους με τους οποίους οι Εβραίοι ετρέφοντο μέσα στην έρημο 70 μαζί με τα νερά που εκπήγασαν από τον βράχο στην Χωρέβ 71. Ο Χριστός μίλησε για το μάννα συγκρίνοντάς το προς τον αληθινόν Άρτο της Ζωής λέγοντας «οἱ πατέρες ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστι γεγραμμένον ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς φαγεῖν. 32 εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλ' ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν. 33 ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ Θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ. 34 εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν Κύριε, πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον. 35 εἶπε δὲ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς ὁ ἐρχόμενος πρός με οὐ μὴ πεινάσῃ, καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ διψήσῃ πώποτε» Η Θεία Σύσταση Η θεία σύσταση εκφράζεται ολοφάνερα στην Καινή Διαθήκη. Ο Κύριος και Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού, προανάγγελλε την σύσταση αυτού του Ιερού Μυστηρίου, προετοιμάζοντας τους αγίους Μαθητές και Αποστόλους Του να δεχτούν το νέο Χριστιανικό Πάσχα που Εκείνος θα παρέδιδε σ αυτούς. Αυτή η σύσταση του πιο θείου και αγίου Μυστηρίου δεν ήταν μία στιγμιαία έμπνευση, αλλά μία ουσιαστική πράξη της Θείας Πρόνοιας. Αυτή η προαναγγελία διακηρύχθηκε λόγω του θαύματος του χορτασμού των πέντε χιλιάδων ανδρών 73. Ο Χριστός ανάφερε για 68 Ιωάννου Δαμασκηνού, Κατήχησις, IV, 13, στον Migne, Ρ.G., 94, Επιφανίου, Αίρεσις, 55, 6, στον Migne, Ρ.G., 41, Λευϊτ. 24:5-9. Έξ. 29:32. Ματθ. 12:4. Εβρ. 9:2. 70 Έξ. 16:4, 16. Ιωάν. 6:31, 49, 58. Νεεμ. 9:15. Ψαλμ. 77(78):24. Εβρ. 9:4. Αποκ. 2: Έξ. 17:5-7. Α Κορινθ. 10:4. 72 Ιωάν. 6: Ματθ. 14: Μάρκ. 6: Λουκ. 9: Ιωάν. 6:1-14. Πρβλ. Μητσοπούλου, Θέματα, σελ

21 τον άρτον τον ζων διακηρύσσοντας: «Εγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μού ἐστιν, ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς» 74. Συνέχισε λέγοντας: «Αμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. Ο τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. Η γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς ἐστι πόσις. Ο τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ. Καθὼς ἀπέστειλέ με ὁ ζῶν πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα, καὶ ὁ τρώγων με κἀκεῖνος ζήσεται δι' ἐμέ. Οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς, οὐ καθὼς ἔφαγον οἱ πατέρες ὑμῶν τὸ μάννα καὶ ἀπέθανον ὁ τρώγων τοῦτον τὸν ἄρτον ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα» 75. Στην Καινή Διαθήκη έχομε τέσσερις διηγήσεις σχετικά με την σύσταση της Θείας Ευχαριστίας, που μπορούν να διαιρεθοπύν σε δύο ομάδες. Η πρώτη ομάδα μπορεί να ενσωματωθεί μέσα στην παράδοση σύμφωνα με τον Απόστολο Παύλου, που περιέχει την διήγησή του μέσα στην προς Κορινθίους Επιστολή του 76 και εκείνης που βρίσκομε στο κατά Λουκά Ιερό Ευαγγέλιο 77. Η δεύτερη ομάδα αντιπροσωπεύει την παράδοση του αγίου Αποστόλου Πέτρου, που βρίσκεται μέσα στη διήγηση του Ευαγγελιστού Μάρκου και είναι σχεδόν παρόμοια προς εκείνη που βρίσκομε στο κατά Ματθαίο Ιερό Ευαγγέλιο 78. Παρ όλο που μπορεί κανείς να διακρίνει τις διαφορές μεταξύ αυτών των δύο ομάδων, αποτελούν δευτερεύουσες και όχι ουσιαστικές διαφορές. Η ουσιαστική συμφωνία των τεσσάρων διηγήσεων δεν αποτελεί αντίφαση. 74 Ιωάν. 6: Ιωάν. 6: Α Κορινθ. 11: Πρβλ. Πλάτωνος Μόσχας, Ορθόδοξος Διδασκαλία, σελ Λουκ. 22: Μάρκ. 14:22-24 και Ματθ. 26:

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει:

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει: ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 116. Το προοίμιο της παρακάτω Ευχαριστιακής ευχής δεν επιτρέπεται να αντικατασταθεί με άλλο, διότι συνολικά παρουσιάζει σε περίληψη την ιστορία της σωτηρίας μας. Ο Κύριος να είναι μαζί

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η : ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ Περιεχόμενα Διάγραμμα Ένα διάγραμμα του μαθήματος Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το διάγραμμα το μαθήματος, σημειώσεις κλειδιά, αποσπάσματα

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να διακρίνουν την πραγματική, πνευματική λατρεία από την τυπική, εξωτερική, και να επιχειρηματολογούν. 2. Να ερμηνεύουν τα κύρια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Άγιο Πνεύμα και Πνευματικότητα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Άγιο Πνεύμα και Πνευματικότητα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Άγιο Πνεύμα και Πνευματικότητα Όλοι λίγο πολύ έχουμε ακούσει τα λόγια: «Σε βαπτίζω στο όνομα του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος» είτε έχουμε βαπτιστεί είτε όχι (δείτε Ματθ. 28/κη

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή στη Λειτουργία;

Κυριακή στη Λειτουργία; ιδασκαλία της Καθολικής Εκκλησίας Γιατί πηγαίνω κάθε Κυριακή στη Λειτουργία; Τι είναι η Λειτουργία; Η θεία Λειτουργία είναι: Η τέλεση του Πασχαλινού µυστηρίου-θυσίας (πάθος, θάνατος, ανάσταση) του Ιησού

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική. Ενότητα 3: Γένεση και Εξέλιξη της Θείας Ευχαριστίας κατά τους πρώτους αιώνες. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας

Λειτουργική. Ενότητα 3: Γένεση και Εξέλιξη της Θείας Ευχαριστίας κατά τους πρώτους αιώνες. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Λειτουργική Ενότητα 3: Γένεση και Εξέλιξη της Θείας Ευχαριστίας κατά τους πρώτους αιώνες Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Περιεχόμενα ενότητας Γένεση και εξέλιξη της Θείας Ευχαριστίας:

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 12. ΔΟΓΜΑ ΚΑΙ ΖΩΗ 37. Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ 13. ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΞΙΕΣ 38. ΣΩΤΗΡΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΣ 14. ΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΥ 39. Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 15. Η

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΙΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ιάταξη της θείας Λειτουργίας 1. Όταν ο λαός συναχθεί, ο ιερέας με τους βοηθούς του προχωρεί προς το ιερό, ενώ ψάλλεται το εισοδικό άσμα. Όταν φτάσει στο ιερό, κάνει υπόκλιση

Διαβάστε περισσότερα

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων».

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». «Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Ένας απ τους σταυρωμένους κακούργους τον βλαστημούσε λέγοντας: «Εσύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Εκκλησιολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Όταν ένα έργο, είμαστε σίγουροι, ότι δεν γράφτηκε από αυτόν με το όνομα του οποίου παραδίδεται, λέγεται: A. Nόθο Β. Αμφιβαλλόμενο Γ. Ανώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Μ. Γκουτζιούδης http://users.auth.gr/~moschosg ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Η Π.Δ. ως «Γραφή» της πρώτης εκκλησίας 2. Οι απαρχές της Κ.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ουράνια Γλώσσα. (The heavenly language)

Η Ουράνια Γλώσσα. (The heavenly language) Η Ουράνια Γλώσσα (The heavenly language) 'Εχετε ταξιδέψει ποτέ σε μιά χώρα, όπου η γλώσσα είναι διαφορετική από τη δική σας; Μπορεί να μάθετε λίγο τη γλώσσα και ακόμα να είστε σε θέση να καταλαβαίνετε

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού 72. Το προοίμιο που ακολουθεί χρησιμοποιείται στις Λειτουργίες που είτε δεν Θεέ παντοδύναμε και αιώνιε, Δι αυτού ευδόκησες να αποκαταστήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος)

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Ο Λάζαρος ήταν στενός φίλος του Χριστού. Κατοικούσε στη Βηθανία, 3 χλμ. περίπου ανατολικά της Ιερουσαλήμ και οι αδελφές του Μάρθα και Μαρία φιλοξένησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ. Α. Στις Ακολουθίες Περιόδου

ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ. Α. Στις Ακολουθίες Περιόδου ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΕΥΧΕΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ Τις παρακάτω ευχές ο λειτουργός δύναται, ελεύθερα, να τις χρησιμοποιήσει στο τέλος της θείας Λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές.

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές. ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη λέξη «σωστό»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. Μεθοδολογία της ποιμαντικής Η προβληματική του θέματος. Πολλαπλή μέθοδος στην εκκλησιαστική παράδοση. Δημιουργία νέων

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ

ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ Ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης σε ποίημά του λέει: Αν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, θα βρεις ότι αποτελείται από μια ελιά, ένα αμπέλι και ένα καράβι, που σημαίνει, ότι

Διαβάστε περισσότερα

Η ενανθρώπιση είναι η διδασκαλία. (Philosophical Fragments)

Η ενανθρώπιση είναι η διδασκαλία. (Philosophical Fragments) Η ενανθρώπιση είναι η διδασκαλία (Philosophical Fragments) Αν όμως κηρύττουμε ότι ο Χριστός έχει αναστηθεί, πώς μερικοί ανάμεσά σας ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών; Αν δεν υπάρχει ανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

-18 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-18 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -18 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος (κεφ.14) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A5: Αποστολικοί Πατέρες Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 of 5 14/4/2014 12:35 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 14-4-2014 Ερώτηση παρακίνησης: 1 Τα Χριστούγεννα η Εκκλησία γιορτάζει: τη Θεία Ενανθρώπηση τη Θεία Ευχαριστία τη Βάπτιση του Χριστού Ερώτηση παρακίνησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΕΩΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΕΩΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΕΩΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ 5 η: «Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ» Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το περίγραμμα το μαθήματος; σημειώσεις κλειδιά, αποσπάσματα

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού Ε ΕΡΩΤΗΜ ΕΠΙΛΟΗ 1 ΕΠΙΛΟΗ 2 ΕΠΙΛΟΗ ΕΠΙΛΟΗ 4 ΣΩΣΤΟ β. λόγω των διωγμών και της Οι πρώτοι χριστιανοί δεν έκτιζαν ναούς. α. επειδή δεν διέθεταν τους πεποίθησης ότι ο Θεός δεν γ. αποκλειστικά και μόνο κατάλληλους

Διαβάστε περισσότερα

<ΤΟ ΚΡΑΣΙ,ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΑΔΙ ΚΑΙ ΤΟ ΣΙΤΑΡΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ>

<ΤΟ ΚΡΑΣΙ,ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΑΔΙ ΚΑΙ ΤΟ ΣΙΤΑΡΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ> ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο Δαβίδ παρατηρεί στους Ψαλμούς του: «οίνος ευφραίνει καρδίαν ανθρώπου του ιλαρύναι πρόσωπον εν ελαίω, και άρτος καρδίαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 5: ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΔΟΓΜΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 5: ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΔΟΓΜΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 5: ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΔΟΓΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ: ΤΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΕΣ

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ: ΤΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΕΣ Μελέτη 9: Για το Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2012 Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ: ΤΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΕΣ Σάββατο 24 Νοεμβρίου ΕΔΑΦΙΟ ΜΝΗΜΗΣ: «Και ο Πέτρος είπε προς αυτούς, Μετανοήσατε, και ας βαπτισθή έκαστος υµών εις το όνοµα

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό

Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται,

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 6: ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 5 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Λουκάν (Μέρος Β ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη)

Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Η πρώτη γνωστή συλλογή ορισμένων βιβλίων της Κ. Δ. οφείλεται στον αιρετικό Μαρκίωνα (140 μ.χ., Ρώμη) Α Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ MURATORI Ο κατάλογος έχει ιδιαίτερη αξία για τον κανόνα της Κ. Διαθήκης. Είναι ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2

Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2 Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2 Χρήστος Καρακόλης Τμήμα Θεολογίας Σελίδα 2 1. Πρόλογος Ι Α 1α Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος α β καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, β γ καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος, α 2 οὗτος ἦν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία

Χριστιανική Γραμματεία Χριστιανική Γραμματεία Ενότητα 1-A5: Αποστολικοί Πατέρες Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Διαχείρισης Εκκλησιαστικών Κειμηλίων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Πνευματολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι. Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης

Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι. Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης Πατέρες και Οικουµενικοί Διδάσκαλοι ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗ Πατρολογία Ι (Υ102) Διδάσκων: Συμεών Πασχαλίδης 1 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΣΥΜΕΩΝ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗ Οι Πατέρες των πρώτων αιώνων Ποιοι ονοµάζονταν

Διαβάστε περισσότερα

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά π. Αλέξανδρου Σμέμαν Η επόμενη Κυριακή ονομάζεται Κυριακή της Απόκρεω γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία αποχή κρέατος»

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία Ευαγγελισμός Ευαγγελισμός είναι η ανακοίνωση στην Παναγία της καλής είδησης ότι θα γεννήσει τον Μεσσία, αυτόν που υποσχέθηκε ο Θεός και περίμενε

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι; Διδ. Εν. 7

Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι; Διδ. Εν. 7 Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι; Διδ. Εν. 7 Ερώτημα προς τους μαθητές Τι λέγουν οι άνθρωποι για μένα; Οι μαθητές απαντούν Άλλοι λένε πως είσαι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, άλλοι ο Προφήτης Ηλίας και άλλοι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια Θέματα του βιβλίου των Πράξεων

Κύρια Θέματα του βιβλίου των Πράξεων Κύρια Θέματα του βιβλίου των Πράξεων Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Το Βιβλίο των Πράξεων Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη.

Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη. Ενότητα 1: Η Καινή Διαθήκη: Η σχέση της με την Παλαιά Διαθήκη και η θέση της στη ζωή της Εκκλησίας. Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας

Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τον ορισμό της «λατρείας» και να εξηγούν το νόημα και το θεμέλιό της. 2. Εξηγούν τα χαρακτηριστικά της ορθόδοξης

Διαβάστε περισσότερα

Τη Θεία Ευχαριστία συνέστησε ο ίδιος ο Κύριος,κατά το Μυστικό Δείπνο,λίγο πριν συλληφθεί και σταυρωθεί. Τα τρία πρώτα Ευαγγέλια,αλλά και ο Απόστολος

Τη Θεία Ευχαριστία συνέστησε ο ίδιος ο Κύριος,κατά το Μυστικό Δείπνο,λίγο πριν συλληφθεί και σταυρωθεί. Τα τρία πρώτα Ευαγγέλια,αλλά και ο Απόστολος Τη Θεία Ευχαριστία συνέστησε ο ίδιος ο Κύριος,κατά το Μυστικό Δείπνο,λίγο πριν συλληφθεί και σταυρωθεί. Τα τρία πρώτα Ευαγγέλια,αλλά και ο Απόστολος Παύλος μάς δίνουν την περιγραφή αυτής της πρώτης Θείας

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα