Η θεωρία ελέγχου στην ελληνική γλωσσολογία 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η θεωρία ελέγχου στην ελληνική γλωσσολογία 1"

Transcript

1 SBORNÍK PRACÍ FILOZOFICKÉ FAKULTY BRNĚNSKÉ UNIVERZITY STUDIA MINORA FACULTATIS PHILOSOPHICAE UNIVERSITATIS BRUNENSIS N 13, 2008 Simone Sumelidu Η θεωρία ελέγχου στην ελληνική γλωσσολογία 1 The problem of control structures and the closely related existence of non-finite constructions in Modern Greek have recently aroused the interest of many linguists. The most discussed questions are whether the so-called na-complements that replaced the Old Greek infinitive constructions kept their syntactic features and whether they show similarities with the infinitive constructions in other languages. The paper analyzes different approaches to the problem of control structures and finiteness in Greek within the framework of the transformational-generative grammar, a trend that has prevailed in Greek linguistics for the past three decades. As far as the early phase of the transformational-generative grammar is concerned, namely in the time of the Government and Binding theory, the question of the nominative case assigner to the subject of the complement and the existence of an empty category PRO in Modern Greek were the most important issues subjected to analyses. One of the theories is based on the assumption that the case is assigned by the category Arg and thus all the na-complements are finite. Other theories consider the case assigner to be the category Tense. Those na-complements that lack this category (such as complements of the control verbs, even though the na-complements of, for example, epistemic verbs do contain the Tense category) are then understood as non-finite with category PRO as the subject. The new phase of the generative grammar, the Minimalist Programme, saw the readjustment of many of the principles of this model, a result of the widening interest of generative linguists in languages typologically different from English. These changes influenced mostly the transformations and their motivations. The feature of finiteness is governed mostly by the head lower C that the complements of the control verbs lack. At the same time, they do not contain the functional category AgrS either (position for the subject). Thematic roles of the matrix verb and of the complement are checked straight in the nominal phrase of the subject of the main clause. This process results in the obligatory control. Comparison of the infinitive constructions in English and other European languages and the subjunctive complement clauses in the Balkan languages based on the minimalist approaches shows that the control structures in the mentioned languages embody the same syntactic structure. In Modern Greek, however, there are many control verbs where in certain contexts the subject of the complement does not have to have the same antecedent as the argument of the matrix verb (for example the verb προσπαθώ to try). To explain such specifics, a different approach to the control structures in Modern Greek should be employed, based rather on the semantic features of the given verbs. The paper shows how the engagement of a wider spectrum of languages influenced the search for and the definition of the principles of Universal Grammar. 1 This study was carried out as a part of the Masaryk University in Brno long-term research program Centre for Interdisciplinary Research into Ancient Languages and Early Stages of Modern Languages (MSM ).

2 114 Simone Sumelidu O έλεγχος είναι φαινόμενο το οποίο απασχόλησε και απασχολεί τις τελευταίες δεκαετίες γλωσσολόγους διάφορων κατευθύνσεων της γλωσσολογίας, παραδοσιακών, αλλά και πιο πρόσφατων, όπως είναι η γενετική μετασχηματιστική γραμματική. Με την έννοια έλεγχος εννοούμε τον έλεγχο που ασκεί το υποκείμενο ή το αντικείμενο της κύριας πρότασης στο ελλείπον υποκείμενο του ρηματικού συμπληρώματος. Παραδοσιακά ο έλεγχος συνδέεται με το απαρέμφατο, εντοπίζεται όμως και σε γλώσσες που δεν διαθέτουν απαρέμφατο και το αντικαταστούν με υποτακτική (βαλκανικές γλώσσες). Βασικό ερώτημα σ αυτές τις περιπτώσεις είναι αν ο έλεγχος λειτουργεί βάσει ίδιων αρχών, όπως σε γλώσσες με απαρέμφατο, αν δηλαδή σ αυτές τις γλώσσες μπορεί ο έλεγχος να θεωρηθεί, κατά παρόμοιο τρόπο, συντακτικό φαινόμενο, όπως για παράδειγμα στην αγγλική γλώσσα, ή αν πρέπει να προσεγγίζεται ως φαινόμενο καθαρά σημασιολογικό. Στον έλεγχο αναφέρονται πολλές έρευνες ιδιαίτερα στο πλαίσιο της γενετικής μετασχηματιστικής γραμματικής, άλλωστε η θεωρία ελέγχου αποτελεί μία από τις βασικές της θεωρίες. Η γενετική μετασχηματιστική γραμματική επικεντρώθηκε για αρκετό διάστημα στην έρευνα των συντακτικών φαινομένων της αγγλικής γλώσσας. Ιδρυτής αυτού του γλωσσικού μοντέλου είναι ο Noam Chomsky, Αμερικανός γλωσσολόγος, ο οποίος επηρέασε με τις ιδέες του τη γλωσσολογία όλου του δεύτερου μισού του 20 ου αιώνα και των αρχών του 21 ου. Οι πρώτοι μαθητές του προέρχονταν από το αγγλο-αμερικανικό χώρο. Τις τελευταίες, ωστόσο, δεκαετίες η προσοχή των γλωσσολόγων στράφηκε και σε άλλες γλώσσες, γεγονός το οποίο επηρέασε την εξέλιξη της θεωρίας και οδήγησε σε αναθεωρήσεις των βασικών αρχών της. Ο Noam Chomsky διατύπωσε τις αρχές της γενετικής γραμματικής για πρώτη φορά το 1957 στο έργο του, Syntactic Structures, ωστόσο τη φιλοσοφία της καινούριας θεωρίας του την εξέθεσε πιο συγκεκριμένα στη μελέτη του Standard Theory το Το καινούριο γλωσσικό μοντέλο προκάλεσε (και προκαλεί) πολλές αντιδράσεις, θετικές και μη, γιατί πρόσφερε μια προσέγγιση της γλώσσας απολύτως διαφορετική από τις μέχρι τότε επικρατούσες θεωρίες. Βασική έννοια της γενετικής γραμματικής είναι η καθολική γραμματική, ένα αφηρημένο γλωσσικό σύστημα το οποίο είναι έμφυτο, ο άνθρωπος γεννιέται με τη γνώση του, δεν την αποκτάει κατά την εξέλιξή του. Αυτή η ιδέα εξηγεί τη γρήγορη κατάκτηση της μητρικής γλώσσας από ένα παιδί χωρίς αρκετά κίνητρα από το περιβάλλον του, όπως επίσης και παρόμοια λάθη που κάνουν τα παιδιά στη χρήση διάφορων γλωσσών σε συγκεκριμένες φάσεις της γλωσσικής τους εξέλιξης. Βασικό στοιχείο της παραγωγής μιας δομής, όπως υποδεικνύει και η ονομασία γενετική μετασχηματιστική γραμματική, είναι οι μετασχηματισμοί. Αντίθετα από τις προηγούμενες γλωσσολογικές θεωρίες που παρουσίαζαν τις δομές σ ένα μόνο συντακτικό επίπεδο, η μετασχηματιστική γραμματική αναγνωρίζει τη βαθειά και την επιφανειακή δομή, ενώ οι μετασχηματισμοί είναι οι βασικές διαδικασίες. Βλέπει τη γλώσσα ως σύστημα που από περιορισμένο αριθμό δομών παράγει βάσει των μετασχηματισμών, απεριόριστο αριθμό προτάσεων. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του μοντέλου αυτού είναι ότι εξελίσσεται συνεχώς. Oι αρχές του έχουν τροποποιηθεί από το 1957 μέχρι σήμερα αρκετές

3 Η θεωρία ελέγχου στην ελληνική γλωσσολογία 115 φορές από τον ίδιο τον ιδρυτή του και από τους μαθητές του. Οι τελευταίες βασικές φάσεις του, η θεωρία κυβέρνησης και αναφορικής δέσμευσης (Government and Binding Theory) και το μινιμαλιστικό πρόγραμμα (Minimalist Program), ονομάζονται γενικά περίοδος αρχών και παραμέτρων. Η θεωρία περιλαμβάνει συγκεκριμένο αριθμό καθολικών αρχών, κοινών για όλες τις γλώσσες. Εντωμεταξύ οι διαφορές ανάμεσα στις γλώσσες προκύπτουν από διαφορετικά ρυθμισμένες ειδικές παραμέτρους:... there are no rules for particular languages and no construction-specific principles. A language is not, then, a system of rules, but a set of specifications for parameters in an invariant system of principles of Universal Grammar 2, με βάση αυτές τις αρχές και παραμέτρους ο ομιλητής είναι ικανός να δημιουργεί γραμματικά σωστές προτάσεις. Στις καθολικές αρχές, όπως διατυπώθηκαν στις εργασίες του Chomsky στη δεκαετία του ογδόντα, ανήκει για παράδειγμα η θεωρία ελέγχου, η οποία αποτελεί το αντικείμενο αυτής της εισήγησης, αλλά και άλλες που σχετίζονται στενά με τον έλεγχο, όπως η θεωρία της πτώσης, η θεωρία των θεματικών ρόλων και η αρχή των κενών κατηγοριών. Στις παραμέτρους ανήκει για παράδειγμα η παράμετρος pro-drop. Δηλαδή η δυνατότητα ή μη να κατέχει ένα κενό στοιχείο (η κενή κατηγορία pro) τη θέση του υποκειμένου, (στις pro-drop γλώσσες ανήκουν και τα Ελληνικά). Όπως προαναφέρθηκε ο έλεγχος είναι ένα φαινόμενο που παραδοσιακά συνδέεται με χαρακτηριστικά μη παρεμφατικών δομών. Αφορά ρήματα, που περιέχουν στο σθένος τους μη παρεμφατική δομή, το υποκείμενο της οποίας βρίσκεται σε συναναφορά με το υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος της κύριας πρότασης. Το υποκείμενο του συμπληρώματος, το ελεγχόμενο στοιχείο (controllee), δεν μπορεί να αποκτήσει φωνολογικό περιεχόμενο. Το υποκείμενο ή το αντικείμενο της κύριας πρότασης που βρίσκεται σε συναναφορά με το υποκείμενο του συμπληρώματος ονομάζεται ελεγκτής (controller). Ο έλεγχος είναι υποχρεωτικός ή προαιρετικός: Στην περίπτωση ρημάτων υποχρεωτικού ελέγχου, π.χ. ξέρω, αναγκάζω, το υποκείμενο του συμπληρώματος είναι σε υποχρεωτική συναναφορά με το υποκείμενο της κύριας πρότασης (ξέρω): (1) Ξέρω να γράφω καλά Ελληνικά. ή το αντικείμενο της κύριας πρότασης (αναγκάζω): (2) Τον ανάγκασε να φύγει. Προαιρετικός έλεγχος: (3) Θέλω να φύγω. 2 Chomsky (1995: 129).

4 116 Simone Sumelidu (4) Θέλω να φύγει ο Κώστας. Τα ρήματα ελέγχου του αντικειμένου συχνά αντιδιαστέλλονται με τα ρήματα ανύψωσης (raising), τα οποία επίσης περιέχουν απαρέμφατο στο σθένος τους (στα Νέα Ελληνικά να-συμπλήρωμα). Διαφέρουν όμως όσον αφορά τη συντακτική θέση των ορισμάτων στη βαθειά δομή και τον αριθμό των θεματικών (σημασιολογικών) τους ρόλων. 3 Ο έλεγχος σχετίζεται με τις αρχές οικονομίας της γλώσσας. Το υποκείμενο του συμπληρώματος ερμηνεύεται βάσει της συναναφοράς του με τον ελεγκτή του και συνεπώς μένει χωρίς φωνολογικό περιεχόμενο. Καταρχήν πραγματοποιείται η επονομαζόμενη διαδικασία Equi-NP deletion (απαλοιφή ισοδύναμης ονοματικής φράσης). Στα πλαίσια της θεωρίας της κυβέρνησης και της αναφορικής δέσμευσης η ανάλυση ελέγχου βασίζεται στο μηδενικό στοιχείο PRO. Αυτό το κενό υποκείμενο έχει τη θέση του στη δομή του συμπληρώματος και δέχεται θεματικό ρόλο από το ρήμα. Η κενή κατηγορία PRO χαρακτηρίζεται ως αντωνυμικό και αναφορικό στοιχείο (pronominal anafor) και έτσι εξαιρείται από τη θεωρία της κυβέρνησης και της δέσμευσης, δεν έχει κυβερνητική κατηγορία και αποκτά περιεχόμενο μέσω της συναναφοράς με το υποκείμενο ή αντικείμενο της κύριας πρότασης. 4 Η κενή κατηγορία PRO δεν μπορεί να αντικατασταθεί από ονοματική φράση με φωνολογικό περιεχόμενο, λόγω του πτωτικού φίλτρου που αποκλείει όλες τις δομές που περιέχουν ονοματική φράση χωρίς πτώση. Η ονομαστική εκχωρείται στην ονοματική φράση υποκειμένου από το στοιχείο AGR (agreement, συμφωνία) του ρήματος. Το ρήμα όμως στην απαρεμφατική του μορφή δε διαθέτει αυτή την κατηγορία και για αυτό το λόγο δεν μπορεί το υποκείμενό του να πάρει πτώση. Σύμφωνα με πιο πρόσφατες απόψεις 5 αποδίδεται μηδενική πτώση στο υποκείμενο της απαρεμφατικής δομής, απαραίτητη για την απόδοση του θεματικού ρόλου από το ρήμα, η οποία και εκχωρείται από το στοιχείο Tense (Χρόνος) του ρήματος. Το ζήτημα αν αυτή η συντακτική άποψη μπορεί να εφαρμοστεί στις δομές ελέγχου στα Νέα Ελληνικά, δηλαδή αν μία από τις βασικές αρχές της γενετικής γραμματικής, η οποία θεωρείται καθολική, ισχύει και σ αυτή τη γλώσσα, υποκίνησε και υποκινεί πολλές συζητήσεις. Βασικό θέμα αυτών των συζητήσεων είναι η ύπαρξη της κενής κατηγορίας PRO στα Νέα Ελληνικά και το σχετιζόμενο ζήτημα της παρεμφατικότητας. 3 Ενώ π.χ. σε δομή με ανύψωση υποκειμένου Βλέπω τον Κώστα να φεύγει (ανύψωση υποκειμένου του συμπληρώματος σε θέση αντικειμένου της κύριας πρότασης, στη γενετική γραμματική ονομάζονται αυτές οι δομές δομές με απόδοση πτώσης κατ εξαίρεση Exceptional Case Marking, ECM) το αντικείμενο της κύριας πρότασης αποτελεί μόνο συντακτικά μέρος της, από σημασιολογική άποψη παραμένει ως μέρος του συμπληρώματος, από το ρήμα του πήρε θεματικό ρόλο τον οποίο κρατάει και στη θέση του αντικειμένου της κύριας πρότασης. Η ανύψωση διευρύνει δηλαδή το πλαίσιο σθένους του κύριου ρήματος. 4 PRO theorem (Chomsky 1981). 5 Chomsky, Lasnik (1993).

5 Η θεωρία ελέγχου στην ελληνική γλωσσολογία 117 Στα πλαίσια της έρευνας των δομών ελέγχου της Ελληνικής γλώσσας υπάρχουν δύο βασικές αντίθετες μεταξύ τους απόψεις. Η μία αρνείται την ύπαρξη της κενής κατηγορίας PRO στα Νέα Ελληνικά και θεωρεί τα συμπληρώματα ρημάτων ελέγχου ως παρεμφατικά, δηλαδή υποστηρίζει την άποψη ότι όλες οι δομές στα Νέα Ελληνικά είναι παρεμφατικές. Η δεύτερη υποστηρίζει ότι στα συμπληρώματα ρημάτων υποχρεωτικού ελέγχου, αλλά και ανύψωσης, δεν υπάρχει χαρακτηριστικό παρεμφατικότητας και στη θέση του υποκειμένου τοποθετεί το PRO (στο πλαίσιο της θεωρίας της κυβέρνησης και της αναφορικής δέσμευσης, στην περίοδο του μινιμαλιστικού προγράμματος εμφανίζονται εντελώς διαφορετικές προσεγγίσεις). Υποστηρίζεται δηλαδή ότι μερικά να-συμπληρώματα κράτησαν τα συντακτικά χαρακτηριστικά του απαρεμφάτου. Μεταξύ των γλωσσολόγων που αρνούνται την ύπαρξη του PRO στα Νέα Ελληνικά (εκτός από το γερούνδιο) ανήκει και η γλωσσολόγος Ειρήνη Φιλιππάκη- Warburton, μια από τις πρώτες γλωσσολόγους που ασχολήθηκαν με την εφαρμογή των αρχών της γενετικής γραμματικής στα Νέα Ελληνικά. Σύμφωνα με τη Φιλιππάκη-Warburton, τα Νέα Ελληνικά δε διαθέτουν απαρεμφατικές δομές, οι δομές αυτές αντικαταστάθηκαν από την υποτακτική η οποία αποτελείται από το μόριο να, το δείκτη υποτακτικής 6 και τον εξαρτημένο ρηματικό τύπο. Όλα τα να-συμπληρώματα (συμπληρώματα σε υποτακτική) δείχνουν συμφωνία σε πρόσωπο και αριθμό με το υποκείμενο, ενδεχομένως, σύμφωνα με τη Φιλιππάκη-Warburton, πρέπει όλα τα να-συμπληρώματα στα Νέα Ελληνικά να θεωρούνται ως παρεμφατικά. 7 Στο άρθρο της, On control in Greek (1999) προσδίδει στα πλαίσια του μινιμαλιστικού προγράμματος τη δυνατότητα εκχώρησης ονομαστικής πτώσης στην λειτουργική κατηγορία AGR. Στην περίπτωση των δομών ελέγχου, λοιπόν, δε βρίσκεται η κενή κατηγορία PRO στη θέση του υποκειμένου αλλά η κενή κατηγορία pro. Την άποψη ότι η κενή κατηγορία στη θέση του υποκειμένου του να-συμπληρώματος του ρήματος ελέγχου φέρει ονομαστική πτώση υποστηρίζουν, εκτός άλλων, τα παρακάτω παραδείγματα 8 : (5) Ο Γιάννης ξέρει να κολυμπάει μόνος του. (6) Έβαλα το Γιάννη να φάει μόνος του. 6 Φιλιππάκη-Warburton, Βε λούδ η ς (1984), Philippaki-Warburton (1992), Iatridou (1993). Αντίθετα η Agouraki (1991) και ο Τsoulas (1993) δε θεωρούν το δείκτη να ως δείκτη υποτακτικής, αλλά ως συμπληρωματικό δείκτη. 7 Φιλιππάκη-Warburton (1987: 133): Η ιδιότητα παρεμφατικότητας εκφράζεται με την ένδειξη συμφωνίας σε πρόσωπο και αριθμό που υπάρχει ανάμεσα στο υποκείμενο και το ρήμα του. Η συμφωνία εντάσσει μια ονοματική φράση στους όρους του ρήματος. Αν αναπαραστήσουμε την παρεμφατικότητα του ρήματος με το σύμβολο ΣΥΜΦ (AGR), μπορούμε να πούμε ότι το στοιχείο αυτό, που υπάρχει μέσα σε παρεμφατικές προτάσεις, κυβερνά το υποκείμενο και του δίνει την ονομαστική πτώση. 8 Philipaki-Warburton (1999: 162).

6 118 Simone Sumelidu Στη δεύτερη περίπτωση το στοιχείο μόνος του βρίσκεται σε ονομαστική, παρά το γεγονός ότι ο ελεγκτής βρίσκεται σε αιτιατική πτώση. Δεν αποκτάει πτώση από τη σύνδεση με τον ελεγκτή (long distance association), όπως θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε από το πρώτο παράδειγμα, αλλά από τη συναναφορά με την κενή κατηγορία στη θέση του υποκειμένου του να-συμπληρώματος. Η Φιλιππάκη-Warburton αρνείται λοιπόν την ύπαρξη της κενής κατηγορίας ΡRO στα Νέα Ελληνικά (αντίθετα από τα Αρχαία Ελληνικά), επειδή δεν πληρούνται τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της κενής κατηγορίας, καθώς κυβερνάται από την κατηγορία AGR, η οποία και της προσδίδει πτώση. Η Φιλιππάκη-Warburton απορρίπτει επίσης τον έλεγχο στα Νέα Ελληνικά ως συντακτικό φαινόμενο και τον αποδίδει μόνο σε λεξικά χαρακτηριστικά του ρήματος της κύριας πρότασης. Η Φιλιππάκη-Warburton επισημαίνει τέλος ότι ο έλεγχος έχει δύο φύσεις, είναι φαινόμενο συντακτικό και σημασιολογικό. Πιο συγκεκριμένα, σε γλώσσες όπως τα Αγγλικά απαντούν και τα δύο είδη ελέγχου. Σε γλώσσες όμως που δε διαθέτουν απαρέμφατο μπορούμε να μιλάμε μόνο για σημασιολογικό έλεγχο. 9 Από τους πρώτους που διαφώνησαν με την άποψη της Φιλιππάκη-Warburton είναι ο Γιώργος Καρανάσιος (1990) ο οποίος τονίζει την ανάγκη διαφορετικής προσέγγισης της παρεμφατικότητας στην Ελληνική γλώσσα από την Αγγλική, δίνοντας έμφαση στην κατηγορία Χρόνου αντί Συμφωνίας. 10 Αναφέρεται μάλιστα και σε άλλες περιπτώσεις, όπου προβλέπεται η κενή κατηγορία PRO στα Ελληνικά: εκτός από το γερούνδιο, στα αφηρημένα, επιπλέον, ουσιαστικά και στις συντετμημένες προτάσεις (Small Clauses). Η κατηγορία ΡRO αναγνωρίζεται σε πολλές περιπτώσεις και σε εργασίες άλλων γλωσσολόγων που ασχολούνται με τη θεωρία ελέγχου στα πλαίσια της γενετικής γραμματικής. Η διαφορά στις απόψεις προκύπτει από τις διαφορετικές προσεγγίσεις του στοιχείου που αποδίδει η πτώση (case assigner), δηλαδή της κατηγορίας που ελέγχει την πτώση. Η Σαβίνα Ιατρίδου (1993) αποδέχεται ότι όλα τα να-συμπληρώματα περιέχουν στην κατηγορία Κλίση (INFL) το χαρακτηριστικό [+Α], δηλαδή τη συμφωνία σε πρόσωπο και αριθμό με το υποκείμενο, διαφέρουν όμως αναφορικά με την αξία του χαρακτηριστικού Χρόνος (Tense, T). Τα συμπληρώματα των ρημάτων ελέγχου περιέχουν χαρακτηριστικό [-Τ]: 11 Στο δεύτερο παράδειγμα υπάρχει το χαρακτηριστικό [+Τ] που αποδίδει στο υποκείμενο ονομαστική πτώση. (7) *Ο Γιάννης ξέρει να κολυμπούσε. (8) Ελπίζω να ήρθε ο Γιάννης. Η Ιατρίδου διαφωνεί με την προσέγγιση της παρεμφατικότητας της Φιλιππάκη-Warburton. Ως απαρέμφατα παραδοσιακά θεωρούνταν οι ρηματικοί τύποι με 9 Philipaki-Warburton (1999: 153). 10 Καρανάσιος (1990: 174). 11 Παραδείγματα από Varlokosta (1994: 114).

7 Η θεωρία ελέγχου στην ελληνική γλωσσολογία 119 χαρακτηριστικά [-Α] και [-Τ]. Σε πιο πρόσφατες έρευνες τα χαρακτηριστικά Τ και Α διακρίνονται, εκτός από απαρέμφατα με χαρακτηριστικά [-Α] [-Τ], και σε ρηματικούς τύπους με χαρακτηριστικά [-Α] [+Τ] ή [+Α] [-Τ] (Νέα Ελληνικά). Η παρεμφατικότητα πρέπει λοιπόν να προσεγγίζεται από διαφορετική άποψη: Which of the latter combinations of features can be characterized as infinitival and how can they be distinguished from the uncontroversially «infinitival» [-T] [-A]? The deduction that Modern Greek lack infinitivals from the fact that all the embedded verbs are [+A] does not seem to be contentfull. 12 Σύμφωνα με την Ιατρίδου, η απόδοση της πτώσης αποτελεί ειδικό χαρακτηριστικό (παράμετρο) όχι μόνο ξεχωριστών γλωσσών, αλλά και ξεχωριστών εξελικτικών φάσεων μίας γλώσσας. Σε αντίθεση με τα Νέα Ελληνικά, στα Αρχαία Ελληνικά φαίνεται η ονομαστική πτώση να αποδίδεται από το χαρακτηριστικό [+Α]. 13 Η Σπυριδούλα Βαρλοκώστα στη διδακτορική της διατριβή (1994) αναφέρει ότι στα Νέα Ελληνικά υπάρχουν ρήματα που στα να-συμπληρώματά τους δεν περιέχουν το χαρακτηριστικό [+Τ], δηλαδή το ρήμα της δευτερεύουσας πρότασης δεν μπορεί να παρουσιαστεί σε παρελθοντικό χρόνο, το υποκείμενό τους όμως μπορεί να πάρει φωνολογικό περιεχόμενο υπάρχει case assigner: (9) Θέλω να φύγει ο Κώστας. (10) *Θέλω να έφυγε ο Κώστας. Για αυτό το λόγο η Βαρλοκώστα προτείνει να οριστεί το χαρακτηριστικό Tense ακριβέστερα. Χωρίζει τα ρήματα που επιλέγουν να-συμπλήρωμα σε τρεις ομάδες: 14 Ρήματα που δηλώνουν επιστημική τροπικότητα (πρέπει, ελπίζω), με χαρακτηριστικό [+Τ] στην κλίση του να-συμπληρώματος, το οποίο κυβερνάει το υποκείμενο και του αποδίδει ονομαστική πτώση, το υποκείμενο μπορεί να αποκτήσει φωνολογικό περιεχόμενο ή αντικαταστείται με την κενή κατηγορία pro: (11) Ο Γιάννης ελπίζει να έφυγε η Μαρία 2) Δεοντικά ρήματα (προαιρετικός έλεγχος) με χαρακτηριστικό [-Τ] στην κλίση του να-συμπληρώματος, το υποκείμενο φέρει ονομαστική πτώση, μπορεί να αποκτήσει φωνολογικό περιεχόμενο ή αντικαταστείται από την κενή κατηγορία pro: (12) Ο Γιάννης θέλει να φύγει η Μαρία 12 Iatridou (1993: 183). 13 Iatridou (1993: 193). 14 Varlokosta (1994: 117).

8 120 Simone Sumelidu (13) *Ο Γιάννης θέλει να έφυγε Ρήματα ελέγχου (υποχρεωτικός έλεγχος) 15 με χαρακτηριστικό [-Τ] στην κλίση του να-συμπληρώματος, το υποκείμενο του να-συμπληρώματος δεν μπορεί να πάρει φωνολογικό περιεχόμενο και αντικαταστείται από την κενή κατηγορία PRO (14) Ο Γιάννης ξέρει να κολυμπάει (*η Μαρία). Τα επιστημικά ρήματα εκφράζουν την προσωπική γνώμη, το βαθμό βεβαιότητας σχετικά με το περιεχόμενο της δευτερεύουσας πρότασης. Ο ομιλητής εκφράζει τη γνώμη του, αλλά δεν μπορεί να παρεμβαίνει. Για το λόγο αυτό πιθανώς δεν υπάρχει περιορισμός όσον αφορά το χρόνο του συμπληρώματος. 16 Αν και τα να-συμπληρώματα των ρημάτων της δεύτερης ομάδας (θέλω) δεν περιέχουν το χαρακτηριστικό [+Τ], δηλαδή δεν μπορούν να εκφράσουν μορφολογικά χρόνο, από σημασιολογική άποψη εκφράζουν ένα ανεξάρτητο γεγονός: (15) Τώρα ο Γιάννης θέλει να φύγει αύριο. Στην περίπτωση ρημάτων ελέγχου (ρήματα με υποχρεωτικό έλεγχο) οι δομές εκφράζουν ένα γεγονός: (16) Ο Γιάννης ξέρει να κολυμπάει. (17) *Τώρα ο Γιάννης ξέρει να κολυμπάει αύριο. Με βάση αυτά τα δεδομένα η Βαρλοκώστα συνδέει την ικανότητα απόδοσης ονομαστικής πτώσης με την παρουσία ανεξάρτητου χρόνου, δηλαδή με τη δυνατότητα να εκφραστούν στα πλαίσια της δομής με να-συμπλήρωμα δύο από άποψη χρόνου ανεξάρτητα γεγονότα. 17 Στις πιο πρόσφατες εργασίες που αναλύουν τις δομές ελέγχου ανήκουν οι εργασίες της Άννας Ρούσσου. Στη μελέτη της Control and Raising (2001) συγκρίνει τις δομές ελέγχου και ανύψωσης στις βαλκανικές γλώσσες, στα Αγγλικά και σε άλλες γλώσσες στα πλαίσια του μινιμαλιστικού προγράμματος (θεωρία του ελαχίστου). 15 Ως ρήματα υποχρεωτικού ελέγχου αναφέρει η Varlokosta ρήματα που εκφράζουν αισθήματα (χαίρομαι), ρήματα όπως ξέρω, μαθαίνω, έρχομαι κά., καθώς επίσης και τα ρήματα τύπου αρχίζω, τελειώνω, συνεχίζω. Σε άλλες μελέτες, το τελευταίο είδος ρημάτων αναλύεται ως ρήματα ανύψωσης (Alexiadou & Anagnostopoulou 1999). 16 Varlokosta (1994: 120). 17 Την ανάγκη διάκρισης του Χρόνου (Tense) σε μορφολογικό και σημασιολογικό στα νασυμπληρώματα επισημαίνουν και οι Alexiadou & Anagnostopoulou (1999: 25).

9 Η θεωρία ελέγχου στην ελληνική γλωσσολογία 121 Σ αυτό το μέρος πρέπει να αναφερθεί σύντομα η εξέλιξη της μετασχηματιστικής γραμματικής στη δεκαετία του 90 και στα τελευταία χρόνια. Στις αρχές της εν λόγω δεκαετίας εκδίδονται οι πρώτες εργασίες του Chomsky που περιγράφουν τις αρχές του καινούριου μοντέλου, της πιο πρόσφατης φάσης της γενετικής μετασχηματιστικής γραμματικής του μινιμαλιστικού πρόγράμματος (Chomsky 1992, 1995). Το πρότυπο αυτό επιδιώκει την απλοποίηση και γενίκευση του συστήματος, η τάση αυτή προκύπτει από την διεύρυνση της ανάλυσης σε περισσότερες τυπολογικά διαφορετικές γλώσσες. Οι αλλαγές αφορούν και τις μετακινήσεις, ιδιαίτερα το κίνητρό τους. Σύμφωνα με το πρότυπο η παραγωγή μιας πρότασης πραγματοποιείται μέσω της διαδικασίας συγχώνευσης (Merge) των λέξεων ή δομών ή μέσω των μετακινήσεων. Σύμφωνα με τον Chomsky (1995b) οι λεξικές μονάδες περιέχουν χαρακτηριστικά φωνολογικά, σημασιολογικά και συντακτικά (τυπικά: χαρακτηριστικά κατηγορίας, αριθμού, προσώπου, χρόνου και πτώσης). Τα συντακτικά χαρακτηριστικά χωρίζονται σε ερμηνεύσιμα (ασθενή) και μη ερμηνεύσιμα (ισχυρά). Τα ισχυρά χαρακτηριστικά της λεξικής μονάδας πρέπει να ελεγχτούν (να νομιμοποιηθούν) με βάση τη συμφωνία τους με τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά λειτουργικών κατηγοριών ( οι λειτουργικές κατηγορίες περιέχουν χαρακτηριστικά ασθενή και ισχυρά που χρειάζονται νομιμοποίηση χαρακτηριστικά ονοματικότητας και ρηματικότητας), στο πεδίο των λειτουργικών κατηγοριών. Η νομιμοποίηση γίνεται μέσω της μετακίνησης της ίδιας της λέξης (φανερή μετακίνηση) ή των χαρακτηριστικών της (μη φανερή μετακίνηση) στην αντίστοιχη λειτουργική κατηγορία με αντίστοιχα μορφολογικά χαρακτηριστικά. 18 Βάσει αυτού του συστήματος εξηγείται π.χ. ο λόγος που στην αγγλική γλώσσα πρέπει πάντα μπροστά από ένα παρεμφατικό ρήμα να βρίσκεται λεξικό υποκείμενο σε ονομαστική: Η κατηγορία Κλίση περιέχει ισχυρό χαρακτηριστικό Ονοματικότητας (D feature) που πρέπει να ελεγχτεί από μια ονοματική φράση που μεταφέρεται στο Χαρακτηριστή της. Αντίθετα σε άλλες γλώσσες, κυρίως με την παράμετρο pro-drop, όπως είναι τα Ελληνικά, η κατηγορία Κλίση δεν περιέχει ισχυρό χαρακτηριστικό Ονοματικότητας και για το λόγο αυτό δεν υπάρχει ανάγκη να μεταφερθεί μια ονοματική φράση στο Χαρακτηριστή της 19. Όπως είναι φανερό οι γλώσσες μπορούν να διαφέρουν στο κατά πόσον ένα χαρακτηριστικό (όπως η ονοματικότητα) είναι ασθενές ή ισχυρό, δηλαδή στο εάν η ισχυρότητα ενός χαρακτηριστικού μπορεί να αποτελεί μια παράμετρο διαφορετικά ρυθμισμένη. Το θέμα ελέγχου και ανύψωσης, η υπόσταση της κατηγορίας PRO και η διευκρίνηση της παρεμφατικότητας είναι και στην εποχή του μινιμαλιστικού προγράμματος θέμα πολλών συζητήσεων. Και στις πρόσφατες εργασίες δεν υπάρχει συμφωνία όσον αφορά αυτά τα ζητήματα. Στο ελληνικό πλαίσιο παραμένει η ερώτηση αν τα ελληνικά να-συμπληρώματα (αλλά και γενικά οι υποτακτικές των βαλκανικών γλωσσών, δηλαδή αυτά που ανταποκρίνονται στα απαρέμφα- 18 Θεοφανοπούλου-Κοντού (2002: 29 33). 19 Φιλιππάκη-Warburton, Σπυρόπουλος (1996).

10 122 Simone Sumelidu τα σε άλλες γλώσσες όπως αγγλική) πρέπει να οριστούν ως μη παρεμφατικά. Όσον αφορά τη θεωρία ελέγχου γενικά οι συζητήσεις επικεντρώνονται ιδιαίτερα στο ερώτημα αν πρέπει να αναθεωρηθεί η βασική αρχή ότι ο έλεγχος είναι σχέση χωρίς μετακίνηση (η κενή κατηγορία PRO παράγεται στη βάση). Στο τέλος της δεκαετίας του 90 διατυπώθηκαν απόψεις διάφορων γλωσσολόγων ότι ο έλεγχος μπορεί να περιοριστεί σε μετακίνηση. 20 Γνωστή είναι η προσέγγιση του Hornstein (1999) ο οποίος ακυρώνει τη βασική αρχή της θεωρίας κυβέρνησης και αναφορικής δέσμευσης το θ-κριτήριο που σύμφωνα με τον Chomsky ισχύει και στο μινιμαλιστικό πρόγραμμα 21. Ο Hornstein θεωρεί τους θεματικούς ρόλους ως χαρακτηριστικά των ρημάτων που ελέγχονται με την απόδοση του θ-ρόλου στην ονοματική φράση. Η ονοματική φράση του υποκειμένου της δευτερεύουσας πρότασης μετακινείται για να ελέγξει τα χαρακτηριστικά (θ-ρόλους) του ρήματος του συμπληρώματος και επομένως του ρήματος της κύριας πρότασης. Δέχεται δηλαδή δύο θ-ρόλους. Επειδή πραγματοποιείται μετακίνηση σε θέση όρου, το υποκείμενο του συμπληρώματος αφήνει στην αρχική του θέση Α-ίχνος. Έτσι εξαιρείται η προβληματική κατηγορία PRO απ όλο το σύστημα. 22 Παρόμοια προσέγγιση, δηλαδή την εξαίρεση της κατηγορίας PRO και την αποδοχή της μετακίνησης στη σχέση ελέγχου, επιλέγουν και η Άννα Ρούσσου και η Maria Rita Manzini στην εργασία τους A minimalist theory of A-movement and control (1998). Υποστηρίζουν ότι η μη παρεμφατική Κλίση (Ι) δεν έχει D χαρακτηριστικό, δηλαδή δεν ελκύει καμιά ονοματική φράση. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει θέση υποκειμένου (θέση AgrS), όπου θα μπορούσε να ελεγχθεί ο θ-ρόλος (θ-χαρακτηριστικό) του ρήματος του συμπληρώματος. Οι θεματικοί ρόλοι του ρήματος της κύριας πρότασης και του συμπληρώματος ελέγχονται κατευθείαν στην ονοματική φράση του υποκειμένου της κύριας πρότασης. Αυτή η διαδικασία οδηγεί στη σχέση υποχρεωτικού ελέγχου Όσον αφορά τον ορισμό της παρεμφατικότητας η Ρούσσου προσδίδει αυτό το χαρακτηριστικό στην κατηγορία του Συμπληρωματικού Δείκτη C. Η Ρούσσου χωρίζει, σύμφωνα με τον Rizzi (1997), αυτή την κατηγορία σε κεφαλή higher C, η οποία χαρακτηρίζει τις συμπληρωματικές προτάσεις και είναι παρούσα και στα απαρέμφατα και στις υποτακτικές των βαλκανικών γλωσσών, και στη lower C η οποία περιέχει το χαρακτηριστικό παρεμφατικότητα (Fin). Τα αναφερόμενα συμπληρώματα δεν έχουν αυτή την κατηγορία (σ. 87). Η απουσία του χαρακτηριστικού Παρεμφατικότητα στη δομή συνδέεται με περιορισμούς στην κατηγο- 20 Hornstein (1999: 70). 21 Chomsky (1995b: 40):... a chain can have no more than one theta position. 22 Hornstein (1999: 93): This article has argued in favor of eliminating the control module from the grammar. In place of subtheories specially designed to account for the distribution and interpretation of PRO, the present proposal has relied on movement to account for obligatory control and on pro to non-obligatory control. 23 Roussou (2001: 86). 24 Αυτή η ανάλυση επίσης καταργεί μια βασική αρχή της γενετικής μετασχηματιστικής γραμματικής την Αρχή διευρυμένης προβολής.

11 Η θεωρία ελέγχου στην ελληνική γλωσσολογία 123 ρία Κλίσης, όπου απουσιάζει η λειτουργική κατηγορία AgrS και πιθανώς και το χαρακτηριστικό Χρόνος. Αυτή η άποψη συμβαδίζει με παλιότερες απόψεις της Ιατρίδου (1993) και άλλων γλωσσολόγων, ότι δηλ. η μη δυνατότητα εκχώρησης ονομαστικής πτώσης σχετίζεται με το Χρόνο. Η Ρούσσου χαρακτηρίζει τα συμπληρώματα των ρημάτων υποχρεωτικού ελέγχου (και ανύψωσης) ως περιορισμένες δομές. 25 Τις δομές ελέγχου θεωρεί ως προτασιακές ενότητες, με μια κατηγορία Fin και μια AgrS. Οι θεματικοί ρόλοι και ο Χρόνος του συμπληρώματος παράγονται στις αντίστοιχες λειτουργικές κατηγορίες της κύριας πρότασης (σ. 88). Η ομοιότητα των δομών στα Αγγλικά και στα Ελληνικά φαίνεται από τα παρακάτω παραδείγματα (σ. 86, 89): (18) [[DP ο Γιάννης] προσπάθησε θ1 [να τρέξει θ2 ]] (19) [John D [tried θ1 [run θ2 ]]] Η μόνη διαφορά των παραπάνω δομών είναι στην παρουσία χαρακτηριστικών σημφωνίας στο συμπλήρωμα στην ελληνική γλώσσα και στις υπόλοιπες βαλκανικές γλώσσες. Η Ρούσσου θεωρεί αυτή τη συμφωνία ως επανάληψη της συμφωνίας του κύριου ρήματος. Ο,τι αφορά την εξήγηση της διαφοράς ανάμεσα σε ρήματα υποχρεωτικού ελέγχου και προαιρετικού ελέγχου, τα συμπληρώματα δεοντικών ρημάτων επιλέγουν, σύμφωνα με τη Ρούσσου, την πλήρη δομή CP, δεν είναι περιορισμένες δομές, δηλαδή δομές χωρίς C Fin. Σε μερικές βαλκανικές γλώσσες (π.χ. τα Αλβανικά) μπορεί η υποτακτική σε περίπτωση δεοντικών ρημάτων (όχι ρημάτων υποχρεωτικού ελέγχου) να συνδυαστεί με σύνδεσμο. Στην περίπτωση αυτή δεν μπορεί το υποκείμενο του συμπληρώματος να είναι σε συναναφορά με υποκείμενο ή αντικείμενο της κύριας πρότασης, δηλαδή ο έλεγχος αποκλείεται. Ο σύνδεσμος αποτελεί τη λεξικοποίηση της κεφαλής C Fin. Στα Ελληνικά δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα. Η Ρούσσου τονίζει ότι πρέπει να ληφθούν υπ όψη τα σημασιολογικά χαρακτηριστικά των ρημάτων. Η επιλογή της συγκεκριμένης CP δομής, δηλαδή η διαφορά ανάμεσα σε ρήματα υποχρεωτικού και προαιρετικού ελέγχου, προκύπτει ακριβώς από αυτά τα χαρακτηριστικά. Οι σημασιολογικοί παράγοντες συνδέονται με τους συντακτικούς. Η συζήτηση σχετικά με τις δομές ελέγχου στα Ελληνικά είναι βέβαια ευρύτερη. Στη σύντομη περίληψή μου σχετικά με την εξέλιξη της έρευνας αυτών των δομών στη γενετική μετασχηματιστική γραμματική στο πλαίσιο των δύο τελευταίων φάσεών της της θεωρίας κυβέρνησης και αναφορικής δέσμευσης και του μινιμαλιστικού προγράμματος βασίστηκα σε σημαίνουσες μελέτες. Είναι φανερό ότι η σύγχρονη ελληνική γλωσσολογία ανταποκρίνεται στην γενική εξέλιξη της μετασχηματιστικής γραμματικής, αντανακλά και επεξεργάζεται 25 Reduced structures (Roussou 2001: 88).

12 124 Simone Sumelidu τις πρόσφατες απόψεις, και η ίδια εμπλουτίζει και επηρεάζει την έρευνα σ αυτό το επίπεδο. Όπως προαναφέρθηκε, η γενετική γραμματική αρχικά εξελισσόταν με βάση την Αγγλική γλώσσα. Η κατάταξη των γλωσσών με διαφορετικές συντακτικές δομές, όπως οι βαλκανικές γλώσσες, θέτει καινούρια ερωτήματα τις τελευταίες δεκαετίες και προκαλεί καινούριες συζητήσεις. Γενικά μπορούμε να πούμε ότι η προσέγγιση και η επίλυση διάφορων γλωσσικών προβλημάτων είναι πάντα πιο αποτελεσματική στη βάση της σύγκρισης γλωσσών που διαφέρουν μεταξύ τους, όπως για παράδειγμα η Ελληνική γλώσσα από την Αγγλική ή και ακόμα περισσότερο, όπως οι γλώσσες που δε σχετίζονται γενετικά. Οι πρόσφατες αναλύσεις στο πλαίσιο του μινιμαλιστικού προγράμματος προσπαθούν να γενικεύσουν τις αρχές της καθολικής γραμματικής για να ανταποκρίνονται στη δομή μιας ευρείας ποικιλίας γλωσσών, ως παράδειγμα μπορούμε να αναφέρουμε τις αναλύσεις της Άννας Ρούσσου (2001, 2004) σχετικά με τον έλεγχο σε διάφορες ευρωπαϊκές γλώσσες. Όσον αφορά τη μελέτη του ελέγχου στα ελληνικά δεδομένα, μερικές αναλύσεις αποκλείουν την προσέγγιση αυτού του φαινομένου στα Νέα Ελληνικά από συντακτική άποψη (Φιλιππάκη-Warburton 1995, 1997), άλλες τονίζουν την ανάγκη συνδυασμού και των δύο πλευρών συντακτικής και σημασιολογικής (Ρούσσου 2001, ο Πατρικάκος 1995 προτείνει μια σημασιοσυντακτική ανάλυση ελέγχου στο πλαίσιο της γραμματικής της κεφαλοστραφούς φραστικής δομής Head-driven phrase structure grammar). Τα βασικά ζητήματα, σχετιζόμενα με τον έλεγχο, τα οποία αναφέρθηκαν σ αυτό το άρθρο, ιδιαίτερα το ζήτημα της παρεμφατικότητας, παραμένουν προς το παρόν ανοικτά. Βιβλιογραφία Aggouraki, Y A Modern Greek complementizer and its significance for Universal Grammar. UCL Working Papers in Linguistics 3. London: University College London, Alexiadou, A. Anagnostopoulou, E Raising without infinitives and the role of agreement. In Dimensions of Movement. From features to remnants. Alexiadou, A., Anagnostopoulou, E. et al.(eds.). Amsterdam Philadelphia: Benjamins, 1999, Alexiadou, A. Anagnostopoulou, E Greek syntax. Journal of Greek Linguistics. Philippaki-Warburton, I., Joseph, B. D. et al. (eds.). Vol I. Amsterdam Philadelphia: Benjamins, 2000, 198, 199. Chomsky, N Lectures on Government and Binding. Dodrecht: Foris. Chomsky, N The Minimalist Programm. Cambridge-Mass: MIT Press. Hornstein, N Movement and control. Linguistic Review. Vol. 15/2 3, Iatridou, S On nominative case assignment and a few related things. MIT Working Papers in Linguistics 19, Καρανάσιος, Γ Κενές κατηγορίες και συντακτικό υποκείμενο στα Ελληνικά(;). In Studies in Greek Linguistics 10. Christidis, A., F. Charalambopoulos, A. et al. (eds.). Thessaloniki: Kyriakidis,

13 Η θεωρία ελέγχου στην ελληνική γλωσσολογία 125 Πατρικάκος, A Δομές ελέγχου / δομές γεγονότων. Σημασιοσυντακτική προσέγγιση στο πλαίσιο της HPSG. In Studies in Greek Linguistic 17. Karali, M. Veloudis, I. et al. (eds.). Thessaloniki: Kyriakidis, Φιλιππάκη-Warburton, Ε. Βε λούδ η ς, I Η υποτακτική στις συμπληρωματικές προτάσεις. In Studies in Greek Linguistics 6. Thessaloniki: Kyriakidis, Philippaki-Warburton, I The theory of empty categories and the pro-drop parameter in Modern Greek. Glossologia 5 6. Babiniotis, G. et al. (eds.). Athens: Glossiki Eteria ton Athinon, Φιλιππάκη-Warburton, Ε Η συντακτική ταυτότητα του να. In Studies in Greek Linguistics 13. Christidis, A. Tzitzilis, Ch. et al. (eds.). Thessaloniki: Kyriakidis, Φιλιππάκη-Warburton, Ε Δομές ελέγχου στα Νέα Ελληνικά. In Studies in Greek Linguistics 16. Veloudis, I. Tzitzilis, Ch. et al. (eds.). Thessaloniki: Kyriakidis, Φιλιππάκη-Warburton, Ε. Σπυρόπουλος, Β Πρόβλημα πτώσης στο πλαίσιο της θεωρίας του ελαχίστου. In Studies in Greek Linguistics 17. Veloudis, I. Karali, M. et al. (eds.). Thessaloniki: Kyriakidis, Philippaki-Warburton, I. Catsimali, G On Control in Greek. In Studies in Greek Syntax. A. Alexiadou, G. Horrocks, M. Stavrou (eds.). Dodrecht: Kluwer Academic Publishers, Roussou, A Control and raising in and out of subjunctive complements. In Comparative Syntax of Balkan Languages. (Oxford Studies in Comparative syntax). Rivero, M. Ralli, A. (eds.). Oxford: Oxford University Press Ρούσσου, A Ο ρόλος της κλίσης στις δομές ελέγχου. In Studies in Greek Linguistics 24. Karali, M. Liosis, N. et al. (eds.).thessaloniki: Kyriakidis, Θεοφανοπούλου-Κοντού, Δ Γενετική σύνταξη. Athens: A. Kardamitsa, Tsoulas, G Remarks on the structure and the interpretation of na-clauses. In Studies in Greek Linguistics 14. Anastasiadi-Simeonidi, A. Stavrou, M. et al. (eds.). Thessaloniki: Kyriakidis, Varlokosta, S Issues in Modern Greek sentential complementation. PhD. dissertation, University of Maryland, Resumé Článek se zabývá problematikou kontrolových struktur v moderní řečtině. Srovnává jednotlivé přístupy k tomuto tématu v rámci teorie řízenosti a vázání a minimalistického programu a poukazuje na specifika moderní řečtiny v otázce komplementů kontrolových sloves ve srovnání s jinými indoevropskými jazyky. Ústav klasických studií

14

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο [In D. Theofanopoulou-Kondou, X. Laskaratou, M. Sifianou, M. Georgiafendis, & V. Spyropoulos, eds. Sinxrones tasis stin eliniki glosologia. Meletes afieromenes stin Eirene Philippaki-Warburton [Synchronic

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις, φράσεις και προτάσεις

Λέξεις, φράσεις και προτάσεις 1 Λέξεις, φράσεις και προτάσεις (Words, phrases and clauses) The Greek language, like all human languages, has a Lexicon and a Grammar that are used to create sentences. The Lexicon consists of the words

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

8 η Ενότητα. Κατάκτηση του σημασιολογικού τομέα

8 η Ενότητα. Κατάκτηση του σημασιολογικού τομέα 8 η Ενότητα Κατάκτηση του σημασιολογικού τομέα 1. Εισαγωγή Είχαμε πει στο μάθημα Εισαγωγή στη Γλωσσολογία, ότι ο τομέας της Σημασιολογίας χωρίζεται στη λεξική και στη δομική σημασιολογία. Όσον αφορά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

LECTURE 2 CONTEXT FREE GRAMMARS CONTENTS

LECTURE 2 CONTEXT FREE GRAMMARS CONTENTS LECTURE 2 CONTEXT FREE GRAMMARS CONTENTS 1. Developing a grammar fragment...1 2. A formalism that is too strong and too weak at the same time...3 3. References...4 1. Developing a grammar fragment The

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3: οµή Φράσης

Κεφάλαιο 3: οµή Φράσης Κεφάλαιο : οµή Φράσης 1 Η οµή της Φράσης Αναφερθήκαµε για πρώτη φορά στο Κεφάλαιο 1 στις φραστικές κατηγορίες, ή αλλιώς Φράσεις. Οι Φράσεις, είναι αποτέλεσµα του συνδυασµού ή, αλλιώς συγχώνευσης (merging)

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Business English Ενότητα # 9: Financial Planning Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσική Κατάκτηση. Ενότητα 8 : Προτάσεις Κενού Υποκειμένου. Χριστίνα Μανουηλίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Φιλολογίας

Γλωσσική Κατάκτηση. Ενότητα 8 : Προτάσεις Κενού Υποκειμένου. Χριστίνα Μανουηλίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Φιλολογίας Γλωσσική Κατάκτηση Ενότητα 8 : Προτάσεις Κενού Υποκειμένου Χριστίνα Μανουηλίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Προσεγγίσεις γλωσσικής ικανότητας Υπόθεση pro-drop Υπόθεση topic-drop

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΘ. ΚΡΟΝΤΣΟΥ ΘΕΜΑ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΕΦΑΝΙΔΗΣ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΘ. ΚΡΟΝΤΣΟΥ ΘΕΜΑ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΕΦΑΝΙΔΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΘ. ΚΡΟΝΤΣΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΕΦΑΝΙΔΗΣ Στόχοι της εργασίας Εντρύφηση στις βασικές αρχές της Επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β )

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διόρθωσης

Διαβάστε περισσότερα

Προ/µεταρηµατικό υποκείµενο. αγγλόφωνους οµιλητές µε Γ2 την Ελληνική

Προ/µεταρηµατικό υποκείµενο. αγγλόφωνους οµιλητές µε Γ2 την Ελληνική Προ/µεταρηµατικό υποκείµενο σε αγγλόφωνους οµιλητές µε Γ2 την Ελληνική Νίκος Αµβράζης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης amvrazis_n@yahoo.gr Abstract In this paper we present some results from an experimental

Διαβάστε περισσότερα

Case 1: Original version of a bill available in only one language.

Case 1: Original version of a bill available in only one language. currentid originalid attributes currentid attribute is used to identify an element and must be unique inside the document. originalid is used to mark the identifier that the structure used to have in the

Διαβάστε περισσότερα

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM minazoulovits@phrlaw.gr What is BYOD? Information Commissioner's Office

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

PROBLEMS IN TRANSLATING LINGUISTICS TERMS FROM ENGLISH INTO GREEK George J. Xydopoulos

PROBLEMS IN TRANSLATING LINGUISTICS TERMS FROM ENGLISH INTO GREEK George J. Xydopoulos ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Γιώργος Ι. Ξυδόπουλος Στην εργασία αυτή εξετάζω μια σειρά προβλημάτων τα οποία σχετίζονται με την απόδοση των σύγχρονων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Προετοιμασία για τις εξετάσεις TOEIC (επίπεδο Advanced) 24 ώρες - 3 ώρες εβδομαδιαία σε διάστημα 8 εβδομάδων

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Προετοιμασία για τις εξετάσεις TOEIC (επίπεδο Advanced) 24 ώρες - 3 ώρες εβδομαδιαία σε διάστημα 8 εβδομάδων ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Προετοιμασία για τις εξετάσεις TOEIC (επίπεδο Advanced) 24 ώρες - 3 ώρες εβδομαδιαία σε διάστημα 8 εβδομάδων ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Διδάσκουσα: Ε.Μπουφίδου-Τσιριτάκη Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Adjectives. Describing the Qualities of Things. A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015

Adjectives. Describing the Qualities of Things. A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015 Adjectives Describing the Qualities of Things A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015 Getting Started with Adjectives It's hard to say much using only nouns and pronouns Simon is a father.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV. 4 February 2014

LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV. 4 February 2014 LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV 4 February 2014 Somewhere κάπου (kapoo) Nowhere πουθενά (poothena) Elsewhere αλλού (aloo) Drawer το συρτάρι (sirtari) Page η σελίδα (selida) News τα νέα (nea)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

FSM Toolkit Exercises

FSM Toolkit Exercises ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Τηλεπικοινωνιών Αναπληρωτής Καθηγητής: Αλέξανδρος Ποταμιάνος Ονοματεπώνυμο: Α Μ : ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΤΗΛ 413 : Συστήματα Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

45% of dads are the primary grocery shoppers

45% of dads are the primary grocery shoppers 45% of dads are the primary grocery shoppers 80% for millennial dads Y&R New York North America s study on dads Shutterfly greeting cards/2014 Goodbye daddy rule. Hello daddy cool! Οι new generation daddiesέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσική Κατάκτηση. Ενότητα 7 : Κατάκτηση Σύνταξης. Χριστίνα Μανουηλίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Φιλολογίας

Γλωσσική Κατάκτηση. Ενότητα 7 : Κατάκτηση Σύνταξης. Χριστίνα Μανουηλίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Φιλολογίας Γλωσσική Κατάκτηση Ενότητα 7 : Κατάκτηση Σύνταξης Χριστίνα Μανουηλίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Η σύνταξη στο χώρο της γλωσσικής κατάκτησης Καθολική γραμματική, μοντέλο αρχών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011 Διάρκεια Διαγωνισμού: 3 ώρες Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις Μέγιστο Βάρος (20 Μονάδες) Δίνεται ένα σύνολο από N σφαιρίδια τα οποία δεν έχουν όλα το ίδιο βάρος μεταξύ τους και ένα κουτί που αντέχει μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens

Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens Πρόγραμμα : Statistical_Analysis_1.prg Ανάλυση : 28/06/2012 13:05 Κατάλογος : C:\Workspace\Planning\Mst\2010\Statistics\Analysis_5\ Vesrion : 2.8.0, 20-06-2011 Τα κοινά

Διαβάστε περισσότερα

STARTING STEPS IN GRAMMAR, FINAL TEST C TERM 2012 UNITS 1-18

STARTING STEPS IN GRAMMAR, FINAL TEST C TERM 2012 UNITS 1-18 STARTING STEPS IN GRAMMAR, FINAL TEST C TERM 2012 UNITS 1-18 Name.. Class. Date. EXERCISE 1 Answer the question. Use: Yes, it is or No, it isn t. Απάντηςε ςτισ ερωτήςεισ. Βάλε: Yes, it is ή No, it isn

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

Συνάντηση Εργασίας για τις Αρχαίες Ελληνικές Διαλέκτους

Συνάντηση Εργασίας για τις Αρχαίες Ελληνικές Διαλέκτους Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Συνάντηση Εργασίας για τις Αρχαίες Ελληνικές Διαλέκτους Ministry of Education and Religious Affairs, Culture and

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος Καθηγητής Βιοστατιστικής Επιδημιολογίας ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΑΓΩΓΗΣ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Final Test Grammar. Term C'

Final Test Grammar. Term C' Final Test Grammar Term C' Book: Starting Steps 1 & Extra and Friends Vocabulary and Grammar Practice Class: Junior AB Name: /43 Date: E xercise 1 L ook at the example and do the same. ( Κξίηα ηξ παοάδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Η «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΓΙΑ ΈΛΛΗΝΕΣ, ΙΤΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ

Η «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΓΙΑ ΈΛΛΗΝΕΣ, ΙΤΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εκπαιδευτικά προγράμματα - Καινοτόμες δράσεις στα πειραματικά σχολεία Η «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΓΙΑ ΈΛΛΗΝΕΣ, ΙΤΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ Καθηγητές: Ζαρφτζιάν Μαριλένα, mazarf@otenet.gr Τουλούμης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

2.3. Other teaching 1995-20013. Tutor of Greek language- advanced level (International scholarship program of the University of Athens)

2.3. Other teaching 1995-20013. Tutor of Greek language- advanced level (International scholarship program of the University of Athens) CURRICULUM VITAE Associate professor Name: Eleni Panaretou Date of birth: 5/8/ 1958 Place of birth: Athens Address: School of Philosophy, University Campus at Zografou, room 601 email: epanar@phil.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/26 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα μικρότεροι το 1 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

Croy Lesson 10. Kind of action and time of action. and/or Redup. using the verb λύω

Croy Lesson 10. Kind of action and time of action. and/or Redup. using the verb λύω A Lesson 10 Vocabulary Summer Greek Croy Lesson 10 Ω ἄγω αἴρω ἀναβαίνω ἀπέρχοµαι ἀποθνῄσκω ἀποκτείνω καταβαίνω µέλλω ὀφείλω συνάγω ἀπόστολος, ὁ ἱερόν, τό παρά (G,D,A) (+ gen.) from; (+ dat.) beside, with,

Διαβάστε περισσότερα

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Need for Professional Tourism Education Η Ανάγκη για Επαγγελματική Τουριστική Εκπαίδευση Tourism:

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Objectives-Στόχοι: -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» 6/2/2014

Objectives-Στόχοι: -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» 6/2/2014 -Helping your Child become a fantastic language learner «Βοηθώντας το παιδί σας να γίνει εξαιρετικό στην εκμάθηση γλωσσών» Dr Caroline Linse Queens University, Belfast, Northern Ireland Objectives-Στόχοι:

Διαβάστε περισσότερα

JEREMIE Joint European Resources for Micro to medium Enterprises

JEREMIE Joint European Resources for Micro to medium Enterprises JEREMIE Joint European Resources for Micro to medium Enterprises ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Αθήνα, 1 η Ιουνίου 2010 Σχετικά με την Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων στο «Σχέδιο Επιμερισμού Ρίσκου και Συγχρηματοδότησης» της

Διαβάστε περισσότερα

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 1. Η διαφήμιση της Τράπεζας για τα "Διπλά Προνόμια από την American Express" ισχύει για συναλλαγές που θα πραγματοποιηθούν από κατόχους καρτών Sunmiles American Express, American

Διαβάστε περισσότερα

S. Gaudenzi,. π υ, «aggregation problem»

S. Gaudenzi,. π υ, «aggregation problem» υμυμπα «ΜΜΜΜααΜΑΜΜπΜαΜΜυαΜαΜυαΜφαΜΜ πμαπυμαμμαμυααμυevidence based policy making)». Aα, 07.10.2015 H ΕΕΗ Η Η Η, Η ΗΗ Ω Ω Ω Η Η ΕΕΩ ΕΗΩ ΓΜΧΑ πάμαμφαμαπυμαμαα (ΑΜΑαπυα αω) αμχαμχωααμα ΑπυΜΑΘ, gmich@plandevel.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28. 2 December 2014

LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28. 2 December 2014 LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28 2 December 2014 Place/Seat Right (noun) I am right I am not right It matters It does not matter The same (singular) The same (Plural) Η θέση Το δίκιο Έχω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z

1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z STUDENT NUMBER CENTRE NUMBER HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION 1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z (55 Marks) Time allowed Two hours (Plus 5 minutes reading time) DIRECTIONS TO CANDIDATES Write your Student

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού N.Γιαννούτσου Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας- ΦΠΨ-Φιλοσοφική σχολή http://etl.ppp.uoa.gr Τεχνολογίες για την ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτική εκδήλωση για τις ερευνητικές υποδομές 26.04.2013. Δημήτρης Δενιόζος Γενική Γραμματεία Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ

Ενημερωτική εκδήλωση για τις ερευνητικές υποδομές 26.04.2013. Δημήτρης Δενιόζος Γενική Γραμματεία Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ Ενημερωτική εκδήλωση για τις ερευνητικές υποδομές 26.04.2013 Δημήτρης Δενιόζος Γενική Γραμματεία Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ Οι «αιρεσιμότητες» του «νέου ΕΣΠΑ» Θεματικός στόχος 1: Ενδυνάμωση της έρευνας,

Διαβάστε περισσότερα

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * *

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * In the first chapter, we practiced the skill of reading Greek words. Now we want to try to understand some parts of what we read. There are a

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τελευταία έρευνα στην Ελλάδα: 2000-2001 Αφορούσε την επαγγελματική κατάσταση των μεταφραστών Διεξήχθη μέσω σωματείων και συλλόγων ως επί το πλείστον

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

Newborn Upfront Payment & Newborn Supplement

Newborn Upfront Payment & Newborn Supplement GREEK Newborn Upfront Payment & Newborn Supplement Female 1: Το μωρό μου θα ρθει σύντομα, θα πρέπει να κανονίσω τα οικονομικά μου. Άκουσα ότι η κυβέρνηση δεν δίνει πλέον το Baby Bonus. Ξέρεις τίποτα γι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek *P40075A0112* P40075A. Edexcel International GCSE. Monday 3 June 2013 Morning Time: 3 hours. Instructions. Information.

Modern Greek *P40075A0112* P40075A. Edexcel International GCSE. Monday 3 June 2013 Morning Time: 3 hours. Instructions. Information. Write your name here Surname Other names Edexcel International GCSE Centre Number Modern Greek Candidate Number Monday 3 June 2013 Morning Time: 3 hours You do not need any other materials. Paper Reference

Διαβάστε περισσότερα

Investigating the fuzzy areas of accuracy and confidence of muslim pupils- learners of Greek as Second Language in Thrace, Greece

Investigating the fuzzy areas of accuracy and confidence of muslim pupils- learners of Greek as Second Language in Thrace, Greece Investigating the fuzzy areas of accuracy and confidence of muslim pupils- learners of Greek as Second Language in Thrace, Greece Polyxeni Intze & Nikolaos Mathioudakis Democritus University of Thrace,

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές Ερωτήσεις- Απαντήσεις

Συχνές Ερωτήσεις- Απαντήσεις Συχνές Ερωτήσεις- Απαντήσεις 1. ΕΡ. Είναι υποχρεωτική η συμμετοχή ιδιωτικών εταιρειών στο έργο; 1. Η δυναμική συμμετοχή επιχείρησης σε ένα σχήμα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική και αναμενόμενη. Τα συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΥ ΝΩΠΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Λούκας Νεοφύτου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα