- ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ) ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ, ΣΕ ΑΡΓΟΥΝΤΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΟΥ ΠΕΝΤΕΛΙΚΟΥ ΟΡΟΥΣ (ΑΤΤΙΚΗ)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "- ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ) ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ, ΣΕ ΑΡΓΟΥΝΤΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΟΥ ΠΕΝΤΕΛΙΚΟΥ ΟΡΟΥΣ (ΑΤΤΙΚΗ)"

Transcript

1 ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th International Congress, Thessaloniki, April 2004 ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ) ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ, ΣΕ ΑΡΓΟΥΝΤΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΟΥ ΠΕΝΤΕΛΙΚΟΥ ΟΡΟΥΣ (ΑΤΤΙΚΗ) Μερτζάνης Α. 1, Σκοτίδα A. 2, Ευθυµίου Γ. 3, και Ζακυνθινός Γ. 4 1 Τ.Ε.Ι. Λαµίας, Παράρτηµα Καρπενησίου, Tµήµα ασοπονίας, 36100, Καρπενήσι, 2 Γεωπόνος, Σικελιανού 12 Α, 14572, Αθήνα 3 Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε), Ινστιτούτο ασικών Ερευνών, 57006, Βασιλικά, Θεσσαλονίκη, 4 Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας, Τµήµα Γεωπονίας, 24100, Καλαµάτα, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στα πλαίσια της εργασίας αυτής, εντοπίζονται και καταγράφονται οι θέσεις καθώς και οι χρησι- µοποιούµενες µέθοδοι και τεχνικές εξόρυξης µαρµάρου, στην νοτιοδυτική πλευρά του Πεντελικού όρους. Καταγράφεται η διαχρονική εξέλιξη της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος, µε ιδιαίτερη αναφορά στη γεωλογική-γεωµορφολογική δοµή καθώς και των χρήσεων γης, στην εγγύς περιοχή των αργούντων, σήµερα, λατοµείων του Πεντελικού όρους, σε συνδυασµό µε τις διάφορες περιόδους ανάπτυξης της εξορυκτικής δραστηριότητας, από τους αρχαίους χρόνους µέχρι σήµερα. Επίσης, αναφέρονται οι επιπτώσεις που έχει υποστεί το περιβάλλον, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της εξορυκτικής δραστηριότητας και µετά την παύση της. Στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, από τις δραστηριότητες αυτές, περιλαµβάνονται: α. µεταβολές της µορφολογίας του ανάγλυφου, β. διαφοροποίηση των συνθηκών διάβρωσης του εδάφους, γ. διαταραχή του υδρολογικού καθεστώτος, δ. δηµιουργία σκόνης, ε. παραγωγή θορύβου και δονήσεων, στ. διατάραξη των φυσικών οικοσυστηµάτων και ζ. αισθητική αλλοίωση του τοπίου. Λέξεις Κλειδιά: Εξόρυξη µαρµάρου, Περιβάλλον, Πεντελικό όρος, Χρήσεις γης, Βλάστηση. 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι φυσικές διεργασίες που συµµετέχουν στη διαµόρφωση του γεωλογικού γεωµορφολογικού περιβάλλοντος, είναι κατά κανόνα βραδείες, σε αντίθεση µε τις σύγχρονες ανθρωπογενείς επεµβάσεις (εξορυκτικές, λατοµικές, κλπ), οι οποίες συνήθως εξελίσσονται µε ταχύ ρυθµό, χρησιµοποιώντας βελτιωµένο τεχνολογικά εξοπλισµό, µέσα και τεχνικές. Σήµερα, σε αντίθεση µε το παρελθόν, στις εξορυκτικές δραστηριότητες χρησιµοποιούνται µηχανήµατα, που εξορύσσουν και διακινούν ταχύτατα σηµαντικές ποσότητες υλικών (ογκοµάρµαρα, λατύπη, κλπ), δηµιουργώντας µεγάλου µεγέθους κοιλότητες, τις αποκαλούµενες «νταµάρια», οι οποίες προσδίδουν διαφορετική µορφή στο τοπίο, αλλοιώνοντας το ανάγλυφο και τις γεωµορφές, µε ευµεγέθη κενά βλάστησης, ενώ ταυτόχρονα προκαλούν µεταβολές στις χρήσεις γης της εγγύς περιοχής. Στις διεργασίες αυτές, προστίθενται και οι φυσικές καταστροφές (πυρκαγιές, κλπ), που επιδεινώνουν την κατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος. Θετικό στοιχείο, για την προστασία του περιβάλλοντος του Πεντελικού όρους, αποτελεί η λήψη µέτρων, τα οποία προβλέπονται από το Νόµο 386/76 και το Προεδρικό διάταγµα 755/88 και σταδιακά εφαρµόζονται και στην πράξη, τόσο µε την παύση της εξορυκτικής δραστηριότητας, σε τµήµατα του Πεντελικού όρους, όσο και µε την εφαρµογή ειδικών διατάξεων της δασικής νοµοθεσίας, σχετικών µε την υποχρέωση για αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος και του τοπίου. Η περιοχή της Πεντέλης στην Αττική, από την οποία εξορύσσεται το χιονόλευκο µέχρι τεφρού χρώµατος, Πεντελικό µάρµαρο, κατατάσσεται µεταξύ των αξιολογότερων της χώρας, ως προς τα 216

2 αποθέµατα και την ποιότητά του. Η εξορυκτική δραστηριότητα στην Πεντέλη, είναι γνωστή από την αρχαιότητα (Νέζης 2002), ενώ αναπτύχθηκε ιδιαίτερα κατά τους κλασικούς και τους ρωµαϊκούς χρόνους, προσφέροντας προϊόντα κατάλληλα για δοµικά υλικά και για τη γλυπτική, που κυρίως ε- στιάζουν στη χρησιµοποίηση του «λευκού Πεντελικού µάρµαρου», για την κατασκευή του Παρθενώνα, του Ερεχθείου, των προπυλαίων της Ακρόπολης, του Θησείου, του ναού του Ολυµπίου ιός, και της Ακαδηµίας Αθηνών, στους νεώτερους χρόνους. Τα στοιχεία της έρευνας, αφορούν στις µεταβολές στο φυσικό περιβάλλον και ειδικότερα, στις αλλαγές των χρήσεων γης, σε ότι αφορά στη βλάστηση καθώς και στις γεωµορφές και τη φυσιογνωµία του ανάγλυφου, που διαφοροποιήθηκαν µε την ανάπτυξη της λατοµικής-εξορυκτικής δραστηριότητας, η οποία άρχισε το 570 π. Χ και συνεχίστηκε στην νοτιοδυτική πλευρά του Πεντελικού όρους, µέχρι το Επίσης αναφέρονται στοιχεία σχετικά µε τις µεταβολές που επήλθαν µετά την παύση της εξορυκτικής δραστηριότητας και ιδιαίτερα κατά την περίοδο, µετά το έτος 2000, οπότε τα αργούντα λατοµεία, αποτέλεσαν τους αποθεσιοθάλαµους, για την εναπόθεση των προϊόντων εκσκαφής των κατασκευαζόµενων οδικών αξόνων ταχείας κυκλοφορίας της Αττικής. 2 ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ 2.1 Μέθοδος έρευνας Στα πλαίσια της εργασίας αυτής, προσδιορίζονται οι θέσεις και οι χρησιµοποιούµενες µέθοδοι εξόρυξης µαρµάρου, στην νοτιοδυτική πλευρά του ορεινού όγκου της Πεντέλης. Για την καταγραφή της υφιστάµενης κατάστασης περιβάλλοντος, στην εγγύς και την ευρύτερη περιοχή των λατοµείων, έγινε χρήση τοπογραφικών, γεωλογικών χαρτών και χαρτών βλάστησης. Επίσης, για τον προσδιορισµό των πιέσεων και των µεταβολών τις οποίες έχει υποστεί το φυσικό περιβάλλον και ιδιαίτερα οι γεωµορφές της περιοχής, καθώς και των διαχρονικών τάσεων εξέλιξης των εξορυκτικώνλατοµικών δραστηριοτήτων, χρησιµοποιήθηκαν: α. βιβλιογραφικά δεδοµένα ιστορικών αρχείων και στοιχείων που αντλήθηκαν από το αρχείο του Συνδέσµου Προστασίας και Αποκατάστασης Πεντελικού όρους (Σ.Π.Α.Π.), β. αεροφωτογραφίες, της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, ετών λήψης 1945, 1960, 1972 και 2002, σε κλίµακα, αντίστοιχα 1: , 1: , 1: και 1: , οι οποίες συνδυάστηκαν µε γ. στοιχεία που προέκυψαν από την επιτόπια παρατήρηση της εξέλιξης των φαινοµένων σχετικών µε τις φυσικές και τεχνητές διεργασίες στους χώρους εξόρυξης, οι οποίες αφορούν στη διαµόρφωση κοιλοτήτων «νταµαριών» και εξάρσεων από την απόθεση στείρων υλικών και λατύπης, διαβρώσεις - εκπλύσεις των χρησιµοποιηθέντων υλικών για την αποκατάσταση των αργούντων λατοµείων κλπ. Οι παρατηρήσεις αυτές διενεργήθηκαν διαχρονικά, ανά έτος, κατά τους µήνες Νοέµβριο και Απρίλιο, για το διάστηµα από το , µέσω τριών (3) «σταθερών µαρτύρων», σε επιλεγµένες θέσεις, στα λατοµεία «Ράϊκου», «Μαλτέζου» και «Κοκκιναρά». 2.2 Περιοχή έρευνας - Γεωµορφολογία - Χρήσεις γης - Καθεστώς προστασίας Η έρευνα, αφορά στο σύνολο των εξορυκτικών-λατοµικών δραστηριοτήτων µαρµάρου, που α- ναπτύσσονται στην νοτιοδυτική πλευρά του Πεντελικού όρους, η οποία περιλαµβάνεται εντός των διοικητικών ορίων των ήµων και Κοινοτήτων Εκάλης, Ερυθραίας, Κηφισιάς, Νέας Πεντέλης και Πεντέλης. Εστιάζει κυρίως σε τρία επιλεγµένα «νταµάρια», µε την επωνυµία «Ράϊκου», «Μαλτέζου» και «Κοκκιναρά», που αποτελούν τις µεγαλύτερες συστηµατικές θέσεις εξόρυξης, στην περιοχή, και είναι ορατά κυρίως από τα Μελίσσια, Μαρούσι, Κηφισιά, Πεντέλη, Βριλήσια και Χαλάνδρι, την Πάρνηθα, τον Υµηττό και τα Τουρκοβούνια, στην Αττική. Εκτός των προαναφερόµενων λατοµείων, υπάρχουν στην περιοχή διάσπαρτες εξορύξεις, µικρότερων διαστάσεων, ενώ σηµαντικά, από πολιτιστικής σκοπιάς, είναι τα αρχαία λατοµεία, από τα τα οποία εξορύχθηκε το «λευκό Πεντελικό µάρµαρο» για την κατασκευή του Παρθενώνα, του Ερεχθείου, των προπυλαίων της Ακρόπολης, του Θησείου, του ναού του Ολυµπίου ιός και της Ακαδηµίας Αθηνών στους νεώτερους χρόνους. Η µορφολογία του ανάγλυφου, της ευρύτερης περιοχής, προσδιορίζεται από τον αποµονωµένο ορεινό όγκο της Πεντέλης, µε υψηλότερα σηµεία, τις κορυφές Πυργάρι (ύψους 1108 m.), Μπύρζα (ύψους 897 m.) και Άγιος Παντελεήµων (ύψους 870 m.), που διαµορφώνουν την κορυφογραµµή και προσδιορίζουν την Β..-Ν.Α. διεύθυνση ανάπτυξης του Πεντελικού όρους. Τα φυσικά πρανή και ι- διαίτερα αυτά της νοτιοδυτικής πλευράς, παρουσιάζουν ήπιες µορφολογικές κλίσεις, µε αποστρογγυλωµένες κορυφές, που διαφοροποιούνται ανάλογα µε τη φύση και θέση των γεωλογικών σχηµα- 217

3 τισµών, µεταβαίνοντας από τα µάρµαρα (κλίση 60-80%), στους µαρµαρυγιακούς σχιστόλιθους (κλίση 40-60%) και καταλήγουν στους πρόποδες, χαµηλότερα, σε λοφώδεις προεκτάσεις. Αξιοσηµείωτη είναι και η παρουσία καρστικών εγκοίλων γεωµορφών - σπηλαίων - ποικίλων διαστάσεων, ση- µαντικότερες από τις οποίες είναι : α. το σπήλαιο «Αµώµων», γνωστό και ως «σπηλιά Νταβέλη», στη νότια πλευρά της κορυφής Πυργάρι, σε υψόµετρο 720 m, στην είσοδο της οποίας έχουν κατασκευαστεί τα δυο βυζαντινά ναϋδρια του Αγ. Νικολάου και του Αγ. Σπυρίδωνα, των οποίων οι τοιχογραφίες χρονολογούνται από το (Μουρίκη 1974), σε αντίθεση µε τις απόψεις του Ορλάνδου (1933), ο οποίος τις τοποθετεί χρονολογικά στον 11 ο αιώνα και β. το «Άντρο των Νυµφών», ψηλότερα από το προηγούµενο σπήλαιο, σε υψόµετρο 800 m. Ως προς τις χρήσεις γης, στην περιοχή του Πεντελικού όρους, αυτές καθορίζονται από το Σύνταγµα, τη δασική νοµοθεσία, το Νόµο 669/77, την αρχαιολογική νοµοθεσία και το Προεδρικό ιάταγµα 755/88. Ειδικότερα, µε το Π.. 755/88 καθορίζονται τα όρια του όρους Πεντέλης, που έχει κηρυχθεί ως «τοπίο ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους» καθώς και οι ζώνες προστασίας µε τις αζιµουθιακές τους συντεταγµένες και τις ενδείξεις Α, Β, Γ,, Ε, ΣΤ και Ζ, των οποίων, οι χρήσεις, οι όροι και οι περιορισµοί δόµησης, ποικίλουν. Η ζώνη Α καθορίζεται ως περιοχή αναψυχής, αθλητισµού και γεωργικής χρήσης, η ζώνη Β ως περιοχή γεωργικής χρήσης, η ζώνη Γ ως περιοχή κατοικίας και γεωργικής χρήσης, η ζώνη ως περιοχή αναψυχής, η ζώνη Ε ως ζώνη λατοµικής χρήσης, η ζώνη ΣΤ ως περιοχή περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και αναψυχής και η ζώνη Ζ ως περιοχή αναψυχής, πολιτιστικών εκδηλώσεων και αθλητισµού. Στο άρθρο 24 του Συντάγµατος, έχει περιληφθεί ειδική πρόβλεψη, για την προστασία των δασικών εκτάσεων και ειδικότερα για τις καµένες ή εκχερσωµένες εκτάσεις, οι οποίες επιτάσσει να κηρύσσονται υποχρεωτικά αναδασωτέες, αποκλείοντας τη διάθεσή τους για οποιονδήποτε άλλο σκοπό. Επίσης, ο Νόµος 669/77, απαγόρευσε τη λατόµευση στη νότια πλευρά του Πεντελικού όρους, ενώ οι Νόµοι 1650/86, 998/79 και 2742/99, προβλέπουν τη σύνταξη Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, για τα λατοµεία που αναπτύσσονται σε δάση και δασικές εκτάσεις καθώς και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος των ανενεργών (αργούντων) λατοµείων. Η υποχρέωση αυτή υπάρχει µετά την ψήφιση του Συντάγµατος του 1975 (11/06/1975) και τα λατοµεία παρέµειναν µέχρι το έτος 2000 χωρίς αποκατάσταση, δεδοµένου ότι ο Νόµος 998/79, που όριζε τις απαιτούµενες διαδικασίες, ψηφίστηκε αρκετά χρόνια µετά την εγκατάλειψή τους. 2.3 Γεωλογία Ορυκτός πλούτος Εξορυκτική δραστηριότητα Η περιοχή έρευνας δοµείται από µεσοζωικής ηλικίας, κρυσταλλοσχιστώδη πετρώµατα, µάρµαρα και µαρµαρυγιακούς σχιστόλιθους, που εντάσσονται γεωτεκτονικά στην Αττικοκυκλαδική ζώνη. Οι κύριοι ορίζοντες που συνθέτουν το Πεντελικό όρος, είναι : α. Το κατώτερο µάρµαρο, που αποτελεί το υπόστρωµα και τον πυρήνα της µορφολογικής έξαρσης, β. Οι µαρµαρυγιακοί σχιστόλιθοι της Καισαριανής, που αναπτύσσονται επάνω από το κατώτερο µάρµαρο και γ. Το ανώτερο µάρµαρο, το οποίο επικρατεί στις ανώτερες µορφολογικά ζώνες και διαµορφώνει τα υψηλότερα τµήµατα των προλόφων του Πεντελικού όρους (Lepsius 1893). Αναλυτικότερα : α. Το κατώτερο µάρµαρο εµφανίζεται µε ελαφρά κιτρινωπή χροιά, ενώ κατά τόπους περιέχει χλωρίτη και αργυρόχροο µοσχοβίτη, που σχηµατίζουν στρωµατίδια, φλεβίδια, φακοειδείς φωλιές ή δικτυοειδείς συγκεντρώσεις, όπου το χρώµα του µαρµάρου γίνεται πράσινο έως τεφροπράσινο, β. Οι σχιστόλιθοι της Καισαριανής, στους οποίους παρεµβάλλονται διαστρώσεις κυανότεφρου ταινιωτού ανώτερου µαρµάρου, συνίστανται κυρίως από µοσχοβιτικούς σχιστόλιθους που παρουσιάζουν βαθµιαίες µεταβάσεις σε χαλαζιακούς, χλωροεπιδοτιτικούς και ασβεστιτικούς και γ. Το ανώτερο µάρµαρο αποτελείται από λεπτοστρωµατώδη έως µεσοστρωµατώδη µάρµαρα, τεφρόλευκου έως κυανόλευκου χρώµατος. Η δοµή τους είναι λεπτοκρυσταλλική έως µεσοκρυσταλλική. Το πάχος του ορίζοντα αυτού, φθάνει τα 650 m και κατά τόπους εναλλάσσεται µε ενστρώσεις σχιστόλιθων κυµαινόµενου πάχους. Επί των προαναφερόµενων σχηµατισµών και όπου η µορφολογία το επιτρέπει συσσωρεύονται στοιβάδες από λεπτόκοκκα κυρίως υλικά (Τεταρτογενείς αποθέσεις), πάχους µικρότερου των 5 µέτρων και περιλαµβάνουν τα χαλαρά προϊόντα αποσάθρωσης-διάβρωσης των µητρικών σχηµατισµών του υποβάθρου καθώς και πλευρικά κορήµατα, κώνους κορηµάτων και αλλουβιακά ριπίδια Χαρακτηριστικά του Πεντελικού µαρµάρου Τα µάρµαρα εντάσσονται στην κατηγορία των µεταµορφωσιγενών ή κρυσταλλοσχιστωδών πετρωµάτων, τα οποία στην καθαρή τους µορφή, αποτελούνται αποκλειστικά από ασβεστίτη (CaCO 3). Το γνήσιο µάρµαρο, είναι µεταµορφωσιγενής ασβεστόλιθος που ανακρυσταλλώθηκε µε την επίδραση της θερµοκρασίας και της πίεσης. Ειδικότερα, τα Πεντελικά µάρµαρα έχουν χρώµα 218

4 χιονόλευκο µέχρι τεφρό, ενώ συχνά παρουσιάζουν µικρά φύλλα σµαραγδοπράσινου χλωρίτη και αργυρόχροου µοσχοβίτη, που επηρεάζουν δυσµενώς τις ιδιότητες του πετρώµατος, αυξάνοντας ταυτόχρονα και τη σχιστότητά του. Κατατάσσονται στα λεπτοκοκκώδη έως ελαφρά µεσοκοκκώδη. Η χηµική τους σύσταση είναι ασβεστιτική, µε πολύ µικρή περιεκτικότητα σε δολοµίτη (Lepsius 1890). Η περιεκτικότητά του σε Mg, δεν υπερβαίνει το 1%, ενώ σε SiO 2 Fe +3 είναι αντίστοιχα µικρότερη του 1% και 0,7%. Η ικανότητα διείσδυσης του φωτός φθάνει συνήθως τα 15 mm Χρησιµοποιούµενες µέθοδοι εξόρυξης του Πεντελικού µαρµάρου Η εξορυκτική δραστηριότητα στην Πεντέλη, είναι γνωστή από την αρχαιότητα ενώ αναπτύχθηκε ιδιαίτερα κατά τους κλασικούς και τους ρωµαϊκούς χρόνους, προσφέροντας προϊόντα κατάλληλα για δοµικά υλικά και για τη γλυπτική. Η εξόρυξη του µαρµάρου, στην περιοχή έρευνας, γίνεται µε την «επιφανειακή» µέθοδο, µε κάθετα ή κλιµακωτά µέτωπα εξόρυξης, ενώ στην ευρύτερη περιοχή σήµερα εφαρµόζεται και η «υπόγεια» γνωστή ως µέθοδος «θαλάµων και στύλων», χωρίς να αποκλείεται συνδυασµός των προηγούµενων. Οι τεχνικές εξόρυξης που χρησιµοποιούνται έχουν στόχο την απόσπαση των όγκων µαρµάρου από το µητρικό πέτρωµα και είναι : α. η χρήση υδραυλικών γρύλων και σφηνών, β. το γάζωµα µε αερόσφυρες, για τη διάνοιξη διατρηµάτων και την τοποθέτηση µικρών ποσοτήτων εκρηκτικής ύλης και γ. η συρµατοκοπή. Τα διαδοχικά στάδια που ακολουθούν την εξόρυξη, είναι : α. η µετακίνηση των ογκοµαρµάρων, στην πλατεία του λατοµείου, β. ο τεµαχισµός τους, σε όγκους ε- µπορεύσιµων διαστάσεων, γ. η φόρτωση και µεταφορά τους και δ. η αποµάκρυνση απόρριψη των στείρων και των παραπροϊόντων. Η λειτουργία των λατοµείων, στη νοτιοδυτική πλευρά της Πεντέλης, έχει σταµατήσει από το έτος 1976, µε νόµο, που µεταξύ των µέτρων που προβλέπει για την προστασία του περιβάλλοντος της περιοχής, απαγορεύει τις ανατινάξεις και την ενεργή λατόµευση, ενώ ήδη σήµερα, τα κυριότερα λατοµεία της περιοχής, έχουν επιχωµατωθεί και αποκατασταθεί µορφολογικά, µε την απόθεση πλεοναζόντων υλικών εκσκαφής της «Αττικής Οδού». 2.4 Κλίµα - Βιοκλίµα Το κλίµα της Πεντέλης, είναι ιδιαίτερα ξηρό. Το µέσο ετήσιο ύψος βροχής, στην περιοχή του Πεντελικού όρους ανέρχεται στα 500 mm, ενώ οι χιονοπτώσεις είναι µέσες υψηλές µε 10 ηµέρες χιονιού ανά έτος, οι οποίες εµφανίζονται κυρίως στα υψηλά σηµεία του ορεινού όγκου και διαρκούν για µεγάλο χρονικό διάστηµα, κατά τη χειµερινή περίοδο. Οι βιοκλιµατικοί όροφοι οι οποίοι συνάγονται από την ορόφωση της φυσικής βλάστησης και την κατακόρυφη κλιµατική διαδοχή και αφορούν στην νοτιοδυτική πλευρά του ορεινού όγκου της Πεντέλης, είναι: α. Το ασθενές θερµο-µεσογειακό βιοκλίµα, που επικρατεί µέχρι του υψοµέτρου m, µε αριθµό βιολογικά ξηρών ηµερών, κατά τη θερινή περίοδο, που κυµαίνεται µεταξύ 100<x<125. β. Το έντονο µεσογειακό βιοκλίµα, που επικρατεί επάνω από το υψόµετρο των m, µέχρι την κορυφογραµµή, µε αριθµό βιολογικά ξηρών ηµερών, κατά τη θερινή περίοδο, που κυµαίνεται µεταξύ 75<x<100. Η βορειοανατολική πλευρά του Πεντελικού όρους, παρουσιάζεται περισσότερο δροσερή και υγρή, λόγω της επίδρασης της θάλασσας, σε σχέση µε την νοτιοδυτική πλευρά, η οποία εµφανίζεται ξηρότερη. 2.5 Υδατικοί πόροι (επιφανειακά & υπόγεια ύδατα) Η επιφανειακή απορροή των υδάτων, στην περιοχή των µαρµάρων, είναι σχετικά χαµηλή, της τάξης του 50-60% των συνολικών κατακρηµνισµάτων, ενώ το υδρογραφικό δίκτυο, που αναπτύσσεται είναι αραιό, µε σπάνιους τους κλάδους της 3 ης & 4 ης τάξης και ασαφή κατεύθυνση ανάπτυξης. Παρουσιάζει ισχυρές κλίσεις στην κοίτη ροής, και έντονη χειµαρρική δράση κατά τους οµβροφόρους µήνες. Αντίθετα στις επιφάνειες που καλύπτονται από εκτεταµένες εµφανίσεις µαρµαρυγιακών σχιστόλιθων, η επιφανειακή απορροή είναι αυξηµένη και ξεπερνάει σε ποσοστό το 70-80% των συνολικών κατακρηµνισµάτων, ενώ το υδρογραφικό δίκτυο είναι πυκνό δενδριτικού τύπου, µε αυξηµένες κλίσεις στην κοίτη ροής και χειµαρρική δράση. Τα υδατορέµατα που αναπτύσσονται στην νοτιοδυτική πλευρά, διαµορφώνουν παράλληλες, επιµήκεις υδρολογικές λεκάνες, µε σηµαντικότερη τη λεκάνη του ρέµµατος Βαθύ, το οποίο χαµηλότερα συµβάλλει µε το ρέµα Χαλανδρίου και εκφορτίζεται στον π. Κηφισό. Πλούσια υπόγεια υδροφορία, διαµορφώνεται στη βάση του Πεντελικού όρους και σε µεγάλο βάθος, η οποία αξιοποιείται µέσω γεωτρήσεων, κυρίως, για την κάλυψη αρδευτικών και υδρευτικών αναγκών. Μικρές τοπικές αναβλύσεις, εµφανίζονται διάσπαρτες, κατά τη χειµερινή περίοδο, στις 219

5 ορεινές πλαγιές και αποτελούν την υπερχείλιση των υπόγειων υδάτων που εντοπίζονται στην επαφή των διαπερατών µαρµάρων µε τους υδατοστεγανούς σχιστόλιθους. 2.6 Χλωρίδα Η σηµερινή κατάσταση της βλάστησης της περιοχής µελέτης, λόγω των έντονων ανθρωπογενών επεµβάσεων (υλοτοµίες, βοσκή και πυρκαγιές) αποτελείται από τέσσερις δευτερογενείς διαπλάσεις: α. Χαλεπίου πεύκης, β. Ερεικώνων (είδη κουµαριάς και ερείκης), γ. Φρύγανων και δ. Πρινώνων. Έχουν καταγραφεί περισσότερα από 165 είδη φυτών, που παρουσιάζουν την παρακάτω διαδοχή ορόφων βλάστησης (Απατσίδης κ.α, 1983). Πιο συγκεκριµένα στις νοτιοδυτικές κλιτείς έχει παρατηρηθεί µια επέκταση των θερµοµεσογειακών διαπλάσεων σε µεγαλύτερα υψόµετρα. Έχει καταγραφεί η παρουσία του θερµοµεσογειακού ορόφου Oleo-Lentiscetum µέχρι τα m. υψόµετρο. Στα µεγαλύτερα υψόµετρα των νοτιοδυτικών κλιτών επικρατεί η ξηρόβια διάπλαση του πουρναριού (φυτοκοινότητα Querco-Phillyretum) µε χαρακτηριστικά είδη το πουρνάρι (Quercus coccifera) και το φιλλύκι (Phillyrea media). Με τη δραστική επέµβαση του ανθρώπου υποβαθµίστηκε η υπάρχουσα βλάστηση της περιοχής ενώ παράλληλα δηµιουργήθηκαν ευνοϊκές συνθήκες για την εγκατάσταση και κυριαρχία της Χαλεπίου πεύκης. Επίσης οι περιοχές που έχουν υποστεί συνεχή υποβάθµιση, εµφανίζουν δευτερογενείς διαπλάσεις των φρύγανων (Theodoropoulos & Georgiadis 1984, Κόντου 1996,) µε κυρίαρχα είδη: Phlomis fruticosa, Poterium sp., Genista acanthoclada, Cistus villosus, Cistus salvifolius, Erica manipuliflora κ.α. Στις περιοχές που υπήρχαν δρυοδάση, µετά την υποβάθµιση κυριαρχούν δευτερογενείς διαπλάσεις µε είδη ερείκης και κουµαριάς. Με βάση τη γεωµορφολογία, το βιοκλίµα και τη βλάστηση του Πεντελικού όρους, διακρίνονται δώδεκα (12) οικολογικές µονάδες, ενώ στην περιοχή έρευνας, απαντώνται τέσσερις από τις προαναφερόµενες οικολογικές µονάδες, οι οποίες είναι (Κόντου 1996): α. Οικολογική µονάδα 4 (C- 2) - Περιλαµβάνει λοφώδεις περιοχές από σκληρούς ασβεστόλιθους που ανήκουν στα ερυθρά µεσογειακά εδάφη που εδράζονται πάνω σε Terra rossa, µε εδάφη αβαθή και βραχώδη. Η βλάστηση ανήκει στο θερµοµεσογειακό βιοκλίµα, της φυτοκοινότητας Oleo Lentiscetum µε κύρια είδη : Pistacia lentiscus, Juniperus phoenicea, Olea oleaster, Quercus coccifera, Phillyrea media, Cistus monspeliensis. β. Οικολογική µονάδα 6 (X-2) - Περιλαµβάνει λοφώδεις περιοχές από σχιστολίθους, µε εδάφη βαθιά έως αβαθή. Η βλάστηση ανήκει στο ασθενές θερµοµεσογειακό βιοκλίµα, της φυτοκοινότητας Oleo Lentiscetum µε κύρια είδη: Pistacia lentiscus, Pistacia terebinthus, Hypericum empetrifolium, Quercus coccifera, Cistus salvifolius, Cistus monspeliensis. γ. Οικολογική µονάδα 10 (C-4) - Περιλαµβάνει λοφώδεις περιοχές από σκληρούς σχιστόλιθους, µε εδάφη αβαθή έως βραχώδη. Η βλάστηση ανήκει στο έντονο θερµοµεσογειακό βιοκλίµα, στην φυτοκοινότητα Querco-Phillyretum, της συνένωσης Quercion ilicis µε κύρια είδη: Quercus coccifera, Phillyrea media, Hypericum empetrifolium, Cistus monspeliensis και δ. Οικολογική µονάδα 11 (X -4) - Περιλαµβάνει περιοχές από σχιστόλιθους, µε εδάφη µετρίως βαθιά. Η βλάστηση ανήκει στο έντονο µεσογειακό βιοκλίµα, και επικρατεί η φυτοκοινότητα Querco-Phillyretum µε κύρια είδη: Quercus coccifera, Phillyrea media, Anthyllis hermaniae, Hypericum empetrifolium, Erica manipuliflora. 2.7 Ανθρωπογενείς επεµβάσεις Πιέσεις στο φυσικό περιβάλλον Εξορυκτική δραστηριότητα Μεταξύ των πιέσεων που δέχεται το οικοσύστηµα της περιοχής του Πεντελικού όρους, είναι η εξορυκτική-λατοµική δραστηριότητα µαρµάρου, η ραγδαία οικιστική ανάπτυξη, οι δασικές πυρκαγιές, οι υλοτοµίες και η παράνοµη βόσκηση. Ειδικότερα, η εξόρυξη του µαρµάρου στο Πεντελικό όρος, µε τον τρόπο που πραγµατοποιήθηκε µέχρι σήµερα (χωρίς σχεδιασµό και µε την επιφανειακή µέθοδο εκµετάλλευσης), δηµιούργησε µια ιδιάζουσα ενότητα περιβάλλοντος (αποτελούµενη από δρόµους, εκσκαφές και αποθέσεις υποπροϊόντων εκµετάλλευσης), η οποία εκτείνεται σε επιφάνεια, συνολικής έκτασης στρεµµάτων περίπου. Η ενότητα αυτή χαρακτηρίζεται από την καταστροφή της βλάστησης, του εδάφους, του φυσικού ανάγλυφου και συνοδεύεται από τη δηµιουργία οπτικών αλλαγών στο τοπίο και ενοχλήσεων για τους κατοίκους, οι οποίες, πολλές και έντονες αντιδράσεις έχουν προκαλέσει (Μπρόφας 1987). Σηµειώνεται ότι, µε την αποκατάσταση που επιχειρήθηκε τα τελευταία χρόνια, σε πολλά από τα αργούντα λατοµεία της Πεντέλης, µε την µεταφορά και απόθεση υλικών εκσκαφής της «Αττικής Οδού» και τη φύτευση των επιφανειών αυτών, εµπλουτίστηκε 220

6 εν µέρει η βλάστηση της περιοχής, µε επιπλέον φυτικά είδη, τα οποία, εφόσον ακολουθήσουν τη φυσική δυναµική τους, µακροπρόθεσµα αναµένεται να εµπλουτίσουν την ευρύτερη περιοχή. Συνολικά µέχρι σήµερα έχουν αποκατασταθεί 622 στρέµµατα µε την εγκατάσταση σε αυτά φυτών κυρίως: Pinus halepensis, Cupressus sempervirens, Querqus ilex, Robinia pseudoacacia, Cercis siliquastrum, Olea europaea, Spartium jumceum, Pistacia terebinthus, Pyracantha coccinea, Medicago arborea, Rosmarinum officinalis και Nerium oleander ασικές πυρκαγιές Τα οικοσυστήµατα του Πεντελικού όρους ανήκουν στα πλέον πυρόπληκτα οικοσυστήµατα. Τα τελευταία χρόνια, έχουν σηµειωθεί αυξηµένες καταστροφές σε αυτά, από δασικές πυρκαγιές. Στα σχήµατα 1 και 2, δίδεται ο αριθµός των πυρκαγιών για την περίοδο 1971 έως 1995 καθώς και οι καµένες εκτάσεις, του δάσους Xαλεπίου πεύκης και αυτές των αειφύλλων πλατύφυλλων. Καµένη έκταση Χαλεπίου πεύκης (σε στρέµµατα) Καµένη έκταση Αειφύλλων-πλατύφυλλων (σε στρέµµατα) αριθµός πυρκαγιών συνολικά Καµµένη έκταση αριθµός πυρκαγιών στρέµµατα καµµένης έκτασης περίοδος Σχήµα 1. Καµένες εκτάσεις Χαλεπίου πεύκης και αειφύλλων - πλατυφύλλων, από πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν στο Πεντελικό όρος, στην περίοδο (Κόντου 1996). Σχήµα 2. Αριθµός πυρκαγιών και καµένες συνολικά ε- κτάσεις, στο Πεντελικό όρος, στην περίοδο (οι εκτάσεις αποδίδονται σε στρέµµατα) (Κόντου 1996). 3 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ - ΣΥΖΗΤΗΣΗ 3.1 Επιπτώσεις στο περιβάλλον Οι κυριότερες επιπτώσεις (αναστρέψιµες ή µη) που έχουν προκληθεί στο φυσικό περιβάλλον του Πεντελικού όρους, κατά τη διάρκεια και µετά το τέλος λειτουργίας της λατοµικής εξορυκτικής δραστηριότητας, είναι (Μπρόφας 1987, Καµινάρη κ.α. 1989, Βαβίζος και Μερτζάνης 2003): α. Μεταβολές στη γεωµορφολογική δοµή και τα γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής, εξ αιτίας της δηµιουργίας τεχνητών κοιλοτήτων (λατοµείων) και εξάρσεων από την εναπόθεση των «στείρων», που αντιπροσωπεύονται κυρίως από τη διαταραχή της µορφολογίας του ανάγλυφου, τις αλλαγές του καθεστώτος διάβρωσης-απόθεσης του εδάφους (διαβρωτικά και πληµµυρικά φαινόµενα, τα προϊόντα των οποίων κατακλύζουν τους δρόµους προς Νέα Πεντέλη, Άνω Πεντέλη και Κηφισιά), τη δηµιουργία ασταθών καταστάσεων εδάφους ή αλλαγών στη γεωλογική διάταξη των πετρωµάτων, καθώς και τις διασπάσεις, µετατοπίσεις, συµπιέσεις ή υπερκαλύψεις του επιφανειακού στρώµατος του εδάφους και των γεωλογικών σχηµατισµών. Σηµειώνεται ότι το πρόβληµα που προκύπτει από τη συσσώρευση των στείρων και των υποπροϊόντων, ενισχύεται στην περίπτωση κατά την οποία η αποληψιµότητα είναι µικρότερη του 40% και ο όγκος των «στείρων» είναι µεγαλύτερος του συµπαγούς όγκου που εξορύσσεται, όπως στην περίπτωση του Πεντελικού µαρµάρου, που το απολήψιµο µάρµαρο κυµαίνεται µεταξύ 10-20% του εξορυσσόµενου όγκου. β. Μεταβολές στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, που αντιστοιχούν στη διαφοροποίηση της πορείας ή κατεύθυνσης κίνησής τους, της ποιότητας και ποσότητάς τους καθώς και στις αλλαγές του ρυθµού απορρόφησης των επιφανειακών υδάτων και των οδών αποστράγγισης ή του ρυθµού και της ποσότητας έκπλυσης του εδάφους. 221

7 γ. Αισθητική αλλοίωση του τοπίου του Πεντελικού όρους, λόγω της διαφοροποίησης της φυσιογνωµίας του ανάγλυφου, µε την καταστροφή των φυσικών στοιχείων του (βλάστηση, έδαφος, βραχώδεις σχηµατισµοί), που συνοδεύεται από την εξαφάνιση των οπτικών χαρακτηριστικών του φυσικού τοπίου (γραµµές, υφή, χρώµα) και την αντικατάστασή τους από νέους ανθρωπογενείς οπτικούς χαρακτήρες, µε έντονα χρώµατα, γεωµετρικές γραµµές και σχήµατα, διαφοροποιηµένη υφή και µεγέθη που κυριαρχούν στο τοπίο, λόγω της αφαίρεσης όγκου από το χώρο του ορύγµατος και της εναπόθεσης των «στείρων» σε σωρούς κατάντη των λατοµείων (Μπρόφας 1987). δ. Μεταβολές στην ποιότητα αέρα και εδάφους, που οφείλονται στη δηµιουργία σκόνης, την εκποµπή καυσαερίων από τα βαρέα οχήµατα µεταφοράς των µαρµάρων και τη διαδικασία εξόρυξης. ε. Πρόκληση θορύβου και δονήσεων, από τις εκρήξεις και τις εξορυκτικές διαδικασίες και στ. Μεταβολές στη χλωρίδα, πανίδα και τα φυσικά οικοσυστήµατα µε σηµαντικότερη τη συρρίκνωση ή εξαφάνιση τµηµάτων βλάστησης, δασών και δασικών εκτάσεων, λόγω της δηµιουργίας διαδοχικών κενών βλάστησης, από τα λατοµεία και την εναπόθεση των στείρων και των υποπροϊόντων καθώς επίσης και τη δηµιουργία, σε ορισµένες περιπτώσεις, δευτερογενών φυτικών συνενώσεων µε µικρότερη ποικιλότητα ειδών. Σηµαντικό στοιχείο αποτελεί, ο περιορισµός των πολλαπλών λειτουργιών που ασκούσε το δάσος, το οποίο αποψιλώθηκε (παραγωγή ξύλου και δευτερογενών καρπώσεων, αντιδιαβρωτική προστασία του εδάφους και ρύθµιση της υδατικής οικονοµίας, παροχή τροφής και καταφυγίου στα άγρια ζώα και πτηνά, κλιµατική ρύθµιση και αισθητική) (Μπρόφας 1987). Παράλληλα µε την εξορυκτική δραστηριότητα, οι αλλεπάλληλες πυρκαγιές στο Πεντελικό όρος, επιδείνωσαν τις αρνητικές συνέπειες για την πανίδα της περιοχής, καθ ότι καταστράφηκαν και χάθηκαν θέσεις φωλιάσµατος και τροφοληψίας για πολλά είδη, µε αποτέλεσµα και τη µείωση των ειδών της πανίδας. 3.2 ιαχρονική εξέλιξη της εξορυκτικής λατοµικής δραστηριότητας και των χρήσεων γης, στο Πεντελικό όρος Τα στοιχεία και οι αναφορές, από την αρχαιότητα µέχρι σήµερα, σχετικά µε τη διαχρονική εξέλιξη της εξορυκτικής λατοµικής δραστηριότητας καθώς και τις ανθρωπογενείς επεµβάσεις, οι οποίες µετέβαλαν τα γεωµορφολογικά χαρακτηριστικά και τις χρήσεις γης, στην περιοχή του Πεντελικού όρους επιβεβαιώνουν την εντατική, ανεξέλεγκτη και µη ορθολογική εκµετάλλευση του Πεντελικού µαρµάρου, ιδιαίτερα κατά την περίοδο , κατά την οποία, η έντονη οικοδοµική δραστηριότητα της πόλης των Αθηνών συνδυάστηκε µε την αύξηση της ζήτησης των µαρµάρων, που χρησιµοποιήθηκαν ως οικοδοµικό και διακοσµητικό υλικό. Τα διαδοχικά στάδια εξέλιξης (διαχρονική εξέλιξη), της λατοµικής εξορυκτικής δραστηριότητας, σχετικής µε το Πεντελικό µάρµαρο και του πρωτογενώς δασικού χαρακτήρα του χώρου, τα οποία δεν είναι σαφώς ευδιάκριτα µεταξύ τους και παρουσιάζουν ταυτόσηµα χαρακτηριστικά και επικαλύψεις καθώς και γενικότερα στοιχεία σχετικά µε τη δραστηριότητα αυτή και τις χρήσεις γης είναι: - 1 ο στάδιο (Αρχαιότητα): Κατά την αρχαιότητα τα λατοµεία αναπτύχθηκαν κυρίως στη νότια πλευρά του Πεντελικού όρους, κατά µήκος της ράχης, η οποία εκτείνεται από τους πρόποδές της, νοτιοδυτικά, µέχρι την κορυφή της. Ο Κορρές (1994), αναφέρει ότι κατά την αρχαιότητα, ήταν γνωστή η παρουσία, στη ράχη αυτή, δύο παράλληλων εµφανίσεων «φλεβών» υψηλής ποιότητας µαρµάρου, πάχους µέτρα, η βόρεια και µέτρα, η νότια. Τα µεγαλύτερα από τα αρχαία αυτά λατοµεία, αναπτύχθηκαν επί το πλείστον κατά µήκος των δύο κεντρικών «φλεβών» και βρίσκονται σε υψόµετρο µέτρων: α. Το µεγαλύτερο ως προς τις διαστάσεις, λατοµείο, βρίσκεται στη νότια φλέβα σε υψόµετρο 800 έως 930 µέτρων και έχει είσοδο στα 870 µέτρα περίπου. Εκτείνεται σε µήκος 200 µέτρων και πλάτος 70 µέτρων. Ο ίδιος ερευνητής τοποθετεί την ακµή της λειτουργίας του, κατά τον 2 ο αιώνα µ.χ. και βρίσκεται σε άµεση σχέση µε την κατασκευή των οψι- µότερων έργων της Αθήνας και κυρίως µε την περάτωση του Ολυµπιείου, την ανακατασκευή του Σταδίου και του Ωδείου του Ηρώδου του Αττικού. Η συνεχής αύξηση των συσσωρευµάτων λατύπης (στείρων), οδήγησε στη διακοπή της λειτουργίας, του παρακείµενου, σε χαµηλότερο υψόµετρο, χώρου λατρείας «Άντρου των Νυµφών». β. Το δεύτερο σε έκταση αρχαίο λατοµείο, είναι το λατοµείο της «Σπηλιάς», που εκτείνεται σε µήκος 170 µέτρων, µε µέσο πλάτος 80 µέτρων. Η είσοδός του βρίσκεται σε υψόµετρο 680 µέτρων. Σύµφωνα µε την ίδια πηγή, η λειτουργία του λατο- µείου εκτιµάται ότι συνδέεται µε τον Παρθενώνα και άλλα έργα του 5 ου αιώνα π.χ. (Προπύλαια, Ναός Ηφαίστου). Μετά την εξόρυξη των µαρµάρων για την κατασκευή του Παρθενώνα, η λειτουρ- 222

8 γία του περιορίστηκε σταδιακά και σταµάτησε στους αµέσως επόµενους αιώνες. Τα υπερκείµενα λατοµεία, που έχουν είσοδο σε υψόµετρο 740 µέτρων, 760 µέτρων και 800 µέτρων αντίστοιχα, συνδέονται µε την κατασκευή και διακόσµηση έργων των δύο επόµενων αιώνων (4 ου και 3 ου π.χ.) και αναφέρονται στις µεγάλες διώροφες στοές και τα παλαιά τµήµατα του µαρµάρινου Ολυµπιείου. γ. Το τρίτο σε έκταση λατοµείο είναι αυτό, στο οποίο βρίσκεται το «Άντρο των Νυµφών», σε υψόµετρο 805 έως 850 µέτρων. Εκτείνεται σε µήκος 120 µέτρων, µε µέγιστο πλάτος 70 µέτρων και βάθος 30 µέτρων. Η λειτουργία του, εκτιµάται ότι άρχισε τον 5 ο αιώνα π.χ. µε αιχµή τον 4 ο αιώνα π.χ. Το «Άντρο των Νυµφών» βρίσκεται στη δεξιά πλευρά του κατεστραµµένου διαδρόµου της εισόδου του λατοµείου και λειτουργούσε ως χώρος λατρείας για το διάστηµα µεταξύ του 4 ου αιώνα π.χ. και του 2 ου αιώνα µ.χ. Σηµειώνεται ότι το µεγαλύτερο τµήµα των αρχαίων λατοµείων, σε ποσοστό περί το 90%, έχει καταστραφεί από τη νεώτερη εκµετάλλευση των Πεντελικών µαρ- µάρων, κατά την περίοδο και κατά την µεταπολεµική ανοικοδόµηση, η οποία άρχισε ακριβώς από τα αρχαία λατοµεία και ακολούθως προχώρησε σε πλήρη σχεδόν εκµετάλλευση κατά µήκος της ράχης του Πεντελικού όρους. Σήµερα διασώζονται ορισµένες λαξευµένες επιφάνειες-µέτωπα, σε πλευρές των σύγχρονων λατοµείων, που αποτελούν ενδείξεις, σχετικά µε την αρχική µορφή, τις διαστάσεις και τη γενική διάταξη των αρχαίων λατοµείων (Κορρές 1994). - 2 ο στάδιο (Ελληνιστική, Ρωµαϊκή εποχή και Βυζαντινοί χρόνοι): Κατά την Ελληνιστική και ιδιαίτερα κατά την Ρωµαϊκή εποχή, σηµαντικό µέρος της παραγωγής των λατοµείων της Πεντέλης καθώς και των προϊόντων (σαρκοφάγοι, αγάλµατα και αρχιτεκτονικά µέλη), εξήγετο κυρίως σε γειτονικές χώρες (Κορρές 1994). Προϋπόθεση για τη διακίνηση των προϊόντων αυτών, αποτελούσε η κατάλληλη διαµόρφωση διόδων επικοινωνίας, µε κυριότερη την οδό «λιθαγωγίας», που σύµφωνα µε ιστορικές πηγές, έφθανε µέχρι τον Πειραιά. Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους, η εξόρυξη και η τεχνική της επεξεργασίας του µαρµάρου υποχώρησαν (Μαγνήσαλη & Μπιλής 1991). - 3 ο στάδιο (1836 έως 1850): Το 1836, µε την ίδρυση του Νεοελληνικού κράτους, επαναδραστηριοποιήθηκε µε νεότερες εξορύξεις, το «αρχαίο λατοµείο της Σπηλιάς», κυρίως για την οικοδόµηση του παλατιού του Όθωνα, τη σηµερινή Βουλή των Ελλήνων (Lange 1836). Οι εξορύξεις αυτές σταµάτησαν εγκαίρως πριν προκαλέσουν σοβαρές ζηµιές στο «αρχαίο λατοµείο της Σπηλιάς», αλλά συνεχίστηκαν εντατικά στο παρακείµενο «αρχαίο λατοµείο», βορειότερα. Κατά το κατασκευάστηκε η πεντάτοξη γέφυρα, σε απόσταση τριών χιλιοµέτρων από την Πεντέλη, µε σκοπό τη διευκόλυνση της µεταφοράς των µαρµάρων στο µέγαρο των Ιλισσίων, το σηµερινό Βυζαντινό Μουσείο (Καµπούρογλου 1923). Η γέφυρα αυτή συνέβαλε στη συντόµευση της οδού, γνωστής σήµερα ως οδός «ουκίσσης Πλακεντίας» η οποία εκτιµάται ότι βρίσκεται στη θέση αρχαίας οδού, της οποίας δεν διακρίνονται ίχνη. - 4 ο στάδιο (1900 έως 1950): Η πλειονότητα των ποσοτήτων µαρµάρου, για την πόλη των Αθηνών, µέχρι τη 10ετία του 1930, προέρχονταν από το λατοµείο «Αλεποβούνι» Υµηττού. Στο Πεντελικό όρος, εξαιτίας της δυσκολίας πρόσβασης, λειτουργούσαν µόνον τρία λατοµεία (Βαθύ Ρέµα, Σουληνάρι και Λατοµείο της Σπηλιάς) (Μπίρης 1966). - 5 ο στάδιο (1950 έως 1976): Η έντονη οικοδοµική δραστηριότητα στην πόλη των Αθηνών από την δεκαετία του 1950 και η αυξηµένη ζήτηση του µαρµάρου ως οικοδοµικού και διακοσµητικού υλικού, οδήγησαν, στην έντονη επαναδραστηριοποίηση της «λατόµευσης» των αρχαίων λατοµείων της Πεντέλης, µε αποτέλεσµα την, σχεδόν πλήρη, εκσκαφή τους καθώς και στη δηµιουργία νέων λατοµείων, στην ευρύτερη περιοχή. Η εντατική και αλόγιστη εκµετάλλευση των λατοµείων της Πεντέλης, άρχισε να τίθεται υπό έλεγχο και σταδιακά περιορίσθηκε, µε την ψήφιση του Νόµου 386/76. Σηµειώνεται ότι, κατά τη χρονική περίοδο , στο περιβάλλον του λατοµείου της «Σπηλιάς», κατασκευάστηκαν στρατιωτικά έργα που συνοδεύτηκαν από εκσκαφές και εκβραχισµούς, µε αποτέλεσµα σοβαρές ζηµιές στα θεµέλια και στην τοιχοποιία του βυζαντινού ναϋδρίου του Αγ. Νικολάου, που βρίσκεται στην είσοδό της και την αναγκαστική αποτοίχιση και µεταφορά των τοιχογραφιών στο Βυζαντινό Μουσείο. - 6 ο στάδιο (1976 έως 2000): Μετά τη διακοπή της λειτουργίας των λατοµείων της νότιας πλευράς του Πεντελικού όρους, κατά το χρονικό διάστηµα , ο περιβάλλον χώρος των λατοµείων, παρέµεινε περί την 20ετία, µε τη διαταραγµένη µορφή του, µε τα ακάλυπτα και γυµνά από βλάστηση, µέτωπα εξόρυξης και τις αποθέσεις των στείρων υλικών, χωρίς αποκατάσταση. - 7 ο στάδιο (2000 έως σήµερα): Κατά το έτος 2000, τα κυριότερα λατοµεία της Πεντέλης και ειδικότερα τα λατοµεία «Ράϊκου», «Μαλτέζου» και «Κοκκιναρά» καθώς και του λατοµείου πλησίον του πυροφυλακίου του ΣΠΑΠ, χρησιµοποιήθηκαν ως αποθεσιοθάλαµοι των πλεοναζόντων υλικών 223

9 εκσκαφής, των χωµατουργικών εργασιών της «Αττικής οδού». Με τον τρόπο αυτό αποκαταστάθηκε η µορφή του ανάγλυφου και το χαρακτηριστικό υποβαθµισµένο τοπίο των «νταµαριών» της Πεντέλης, µε τα εγκαταλειµµένα λατοµεία της. Ακολούθησαν φυτοτεχνικές εργασίες, µε φύτευση φυτών κατάλληλων για την προστασία από τη διάβρωση και εγκατάσταση αρδευτικού δικτύου. Επίσης, αξίζει να αναφερθεί η αναστήλωση που διενεργείται από το 2003 έως σήµερα στα βυζαντινά ναϋδρια της «Σπηλιάς». Η σηµερινή κατάσταση της µορφής του ανάγλυφου στη νοτιοδυτική πλευρά της Πεντέλης, έχει βελτιωθεί σηµαντικά και τείνει να προσοµοιάζει στην αρχική µορφή του, πριν τις «εντατικές εκµεταλλεύσεις», ενώ ταυτόχρονα προσδοκάται η ανάπλαση του τοπίου της και η αισθητική αναβάθµισή της, µε την ανάπτυξη της βλάστησης. 4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα στοιχεία και οι αναφορές, από την αρχαιότητα µέχρι σήµερα, σχετικά µε τη διαχρονική εξέλιξη της εξορυκτικής λατοµικής δραστηριότητας καθώς και τις ανθρωπογενείς επεµβάσεις και φυσικές καταστροφές, οι οποίες µετέβαλαν τα γεωµορφολογικά χαρακτηριστικά και τις χρήσεις γης, στην περιοχή του Πεντελικού όρους επιβεβαιώνουν την εντατική, ανεξέλεγκτη και µη ορθολογική εκµετάλλευση του ορυκτού πλούτου (Πεντελικού µαρµάρου) της περιοχής, ιδιαίτερα κατά την περίοδο , κατά την οποία, η έντονη οικοδοµική δραστηριότητα της πόλης των Αθηνών συνδυάστηκε µε την αύξηση της ζήτησης των µαρµάρων, που χρησιµοποιήθηκαν ως οικοδοµικό και διακοσµητικό υλικό. Συνέπεια των αλλεπάλληλων και επιβλαβών για το οικοσύστηµα, εντατικών και µη ορθολογικά σχεδιασµένων, εξορυκτικών δραστηριοτήτων µαρµάρου, είναι η διατάραξη των γεωλογικών και των γεωµορφολογικών χαρακτηριστικών της περιοχής, ο περιορισµός της βιοποικιλότητας, µε τη συρρίκνωση των δασικών εκτάσεων και η εµφάνιση δευτερογενών διαπλάσεων βλάστησης καθώς και η αισθητική αλλοίωση του τοπίου. Τα δυσµενή αυτά αποτελέσµατα, δίνουν σηµαντικές ενδείξεις και οδηγούν στην εξαγωγή συµπερασµάτων, σχετικά µε την αναµενόµενη εξελικτική πορεία των µεταβολών και των επιπτώσεων στο περιβάλλον, από αντίστοιχες εκµεταλλεύσεις στις γειτονικές περιοχές ( ιόνυσος, κλπ), εφόσον δεν τηρηθούν οι σχετικές προδιαγραφές και δεσµεύσεις για την ορθολογική διαχείριση προστασία και αποκατάσταση του περιβάλλοντος. 5 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Οι συγγραφείς ευχαριστούν, τον πρόεδρο του Συνδέσµου Προστασίας & Αποκατάστασης Πεντελικού όρους (Σ.Π.Α.Π.) και πρόεδρο της Κοινότητας Πεντέλης, κ. ηµήτριο Στεργίου-Καψάλη, τον κ. Γεώργιο ιακοµανώλη, επιχειρησιακό στέλεχος του Σ.Π.Α.Π., και τον πρόεδρο της Κοινότητας ιονύσου, κ. Σακελλάριο Σωτηρίου για την πολύτιµη προσφορά βοήθειας, στην έρευνα αυτή. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Απατσίδης Λ. και Μαυροµµάτης Κ Μελέτη αποκατάστασης του τοπίου και δηµιουργίας δάσους αναψυχής στο Πεντελικό. Υπουργείο Γεωργίας. Βαβίζος Γ. και Μερτζάνης Α Περιβάλλον - Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, Αθήνα, Εκδόσεις Παπασωτηρίου, 342 σελ. Καµινάρη Μ., Μερτζάνης Α., Κωνσταντινίδου Ρ Περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τις εξορυκτικές δραστηριότητες στον ορεινό όγκο της Γκιώνας. Συνέδριο Περιβαλλοντικής Επιστήµης και Τεχνολογίας, 4-7 Σεπτεµβρίου, Μυτιλήνη, Καµπούρογλου Η ούκισσα της Πλακεντίας. Μελέται και Έρευναι, Αθήνα, Εκδόσεις Εστία, τοµ. 1. Κόντου Β., Φυσική αναγέννηση χαλεπίου πεύκης µετά από πυρκαγιά στο Πεντελικό όρος και η αναγκαιότητα των αναδασώσεων. Μεταπτυχιακή εργασία, Πανεπιστήµιο Πατρών, Τµήµα Βιολογίας, 220 σελ. Κορρές Μ Από την Πεντέλη στον Παρθενώνα. Αθήνα, Εκδόσεις Μέλισσα, 127 σελ. Μαγνήσαλη Μ. και Μπιλής Θ., Αποκατάσταση αρχαίων λατοµείων και ναϋδρίου Πεντέλης. ιπλωµατική εργασία, Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, Τµήµα Αρχιτεκτόνων. 179 σελ. Μουρίκη Ν ελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, Αθήνα, 7, Μπίρης Κ Αι Αθήναι από του 19 ου εις τον 20 ον αιώνα, Αθήνα, 379 σελ. Μπρόφας Γ Έρευνα για την αποκατάσταση του τοπίου στο λατοµικό χώρο Πεντέλης. ασική έρευνα,

10 Νέζης Ν., Τα βουνά της Αττικής, Γεωγραφία Φύση Μνηµεία Τοπωνύµια - Βιβλιογραφία, Κληροδότη- µα Α. Λευκαδίτη, Ανάβαση, Αθήνα, 305 σελ. Lange L., Steinbruch zu Penteli Graphishe Sammlung, Munchen Inv. Nr & Lepsius R., Griechische Marmorstudien, Berlin, p Lepsius R., Geologie von Attika. Ein beitrag zur lehre von metamorphismus der Gesteine, Berlin, p Ορλάνδος Α Ευρετήριον των Μεσαιωνικών Μνηµείων της Ελλάδος, Αθήνα, Γ, 196 σελ. Theodoropoulos Κ. and M. Georgiadis, Constribution a l atude de la vegetation de l Attiques orientale (Nea Makri) en Grèce (Prise en. Compte des impacts urbains et touristiques). Ecologia Mediterranea. Tome X (Fasc.3-4). ΦΕΚ 188/Α/ (Ν. 386/1976) «Περί εκµεταλλεύσεως λατοµείων και απαγορεύσεως λατοµείων µαρµάρου στην περιοχή του Πεντελικού όρους». ΦΕΚ 241/Α/ (Ν. 669/1977) «Περί εκµεταλλεύσεως λατοµείων». ΦΕΚ 289/Α/ (Ν. 998/1979) «Περί προστασίας των δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της χώρας». ΦΕΚ 160/Α/ (Ν. 1650/1986) «Για την προστασία του περιβάλλοντος». ΦΕΚ 755/ / (Προεδρικό διάταγµα 755/88) «Περί ζωνών προστασίας του όρους Πεντέλης, χρήσεων γης και όρων δόµησης αυτών». ΦΕΚ 207/Α/ (Ν. 2742/1999) «Χωροταξικός σχεδιασµός και αειφόρος ανάπτυξη και άλλες διατάξεις». ABSTRACT TEMPORAL EVOLUTION OF THE ENVIRONMENTAL SITUATION (GEOLOGY GEOMORPHY) AND THE LAND USES OF ABANDONED QUARRIES OF THE MOUNTAIN PENTELIKON (ATTICA - GREECE) Μertzanis Α. 1, Skotida A. 2, Efthimiou G. 3, Zakynthinos G. 4 1 Technological Educational Institute of Lamia, Annex of Karpenisi, Department of Forestry, 36100, Karpenisi, Greece, 2 Agriculturist, Sikelianou 12 Α, 14572, Athens, Greece 3 National Agricultural Research Foundation (NAGREF), Forest Research Institute, 57006, Vasilika, Thessaloniki, Greece, 4 Technological Educational Institute of Kalamata, Department of Agriculture Products Technology, Lab of Horticulture, 24100, Kalamata, Greece, In the frame of this study, the places as well as the methods and techniques used of marble quarrying in the southwest side of mountain Penteliko, have been located and charted. We record the temporal evolution of the situation of the natural environment, with special reference to the geological - geomorphological structure as well as to the land uses in the area of the abandoned quarries in the mountain Penteliko, in combination with different periods of development of the quarrying works from the ancient times until today. We also mention the impacts on the environment during the operation of the quarries and after the ceasing of the works. These environmental impacts include: a. changes in the morphology of the relief, b. differentiation of the erosion conditions of the land c. interference of the hydrological conditions d. formation of dust, e. noise and vibrations, f. disturbance of the natural ecosystems and g. aesthetic decay of the landscape. Key Words: Environment, Land uses, Marble quarrying, Mountain Penteliko, Vegetation. 225

- ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ) ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ, ΣΕ ΑΡΓΟΥΝΤΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΟΥ ΠΕΝΤΕΛΙΚΟΥ ΟΡΟΥΣ (ΑΤΤΙΚΗ)

- ΓΕΩΜΟΡΦΕΣ) ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ, ΣΕ ΑΡΓΟΥΝΤΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΟΥ ΠΕΝΤΕΛΙΚΟΥ ΟΡΟΥΣ (ΑΤΤΙΚΗ) ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΜΠΕΛΜΑ. ΑΓΙΑΣ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΜΠΕΛΜΑ. ΑΓΙΑΣ 1. Προτεινόµενο έργο Το έργο αφορά την κατασκευή τριών ταµιευτήρων στην τοποθεσία Μπελµά του Όρους Όσσα. Ο συνολικός όγκος αποθήκευσης νερού θα είναι 7.200.000 µ3. Η συνολική υδάτινη επιφάνεια των ταµιευτήρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αντικείµενο της παρούσας µεταπτυχιακής εργασίας είναι η διερεύνηση της επίδρασης των σηράγγων του Μετρό επί του υδρογεωλογικού καθεστώτος πριν και µετά την κατασκευή τους. Στα πλαίσια της, παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Η ΠΥΡΚΑΓΙΑ TOY 2007 ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΡΥΜΟ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Κ. ΚΑΡΓΙΩΤΗΣ Dr. Γεωλόγος - Ορυκτολόγος Καθηγητής ΤΕΙ ΑΜΘ Τμήμα Μηχανικων Τεχνολογίας Πετρελαίου & Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων)

Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων) Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων) Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Έννοια του όρου αποκατάσταση Ο προσδιορισμός μιας έννοιας, το περιεχόμενο της και η δυναμική που

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εισήγηση ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΚΗ Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ``Πηγή `` Ζωής, ΝΕΡΟ Κανένα έμβιο ον δεν επιβιώνει χωρίς αυτό Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes.

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Αιολική δράση Ο άνεµος, όπως το νερό και ο πάγος, είναι ένας παράγοντας που επιδρά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΓΟΥ Γ ΚΠΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΙΓΜΕ 2003 2008: «Ολοκληρωμένη διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας

Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας Α.3.4. Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας μελέτης είναι ο εντοπισμός τμημάτων καταρχήν κατάλληλων από γεωλογική άποψη για οικιστική ή άλλη συναφή με δόμηση ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.2 ΕΙΔΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.3 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ 1.4 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΡΓΟΥ 1.5 ΦΟΡΕΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1.6 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα 1 Προς το Περιφερειακό Συµβούλιο Αττικής Συνοπτική έκθεση της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος στην Πάρνηθα & Αττική και των µέτρων που πρέπει να ληφθούν (εν όψει της συζήτησης στο Π.Σ. για την Πάρνηθα)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ Κωνσταντίνος Λιαρίκος Δείκτης ζωντανού πλανήτη Οικολογική αστοχία Δείκτης ζωντανού πλανήτη Αειφορία Πλανητικά όρια Το αποτύπωμα στις χρήσεις γης Αλλαγές στις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS.

ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. ΘΕΜΑ : ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΨΙΣΤΑ ΤΟΥ Ν. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ GIS. Σέρρες Φεβρουάριος 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...σελ.4 Περίληψη...σελ.5 Κεφάλαιο 1 ο - Γενικά...σελ.7 1.1

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας.

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας. ii. Μορφές Διάβρωσης 1. Μορφές Κυψελοειδούς Αποσάθρωσης-Tafoni Ο όρος Tafoni θεσπίστηκε ως γεωμορφολογικός από τον A. Penck (1894), εξαιτίας των γεωμορφών σε περιοχή της Κορσικής, που φέρει το όνομα αυτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑΔΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΛΑΤΟΜΙΚΟΥ Η ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ

Η ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΛΑΤΟΜΙΚΟΥ Η ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΔΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΛΑΤΟΜΙΚΟΥ Η ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ *Η Εργασία αυτή βασίστηκε σε αντίστοιχο πλαίσιο που εφαρμόζεται από τον Όμιλο LAFARGE με τις κατάλληλες προσαρμογές και αναφορές στην

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΡΟΔΟΥ (22 ΝΟΕ 2013)

ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΡΟΔΟΥ (22 ΝΟΕ 2013) ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Δρ. ΕΥΘ. ΛΕΚΚΑΣ, Καθηγητής Πανεπιστημιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανάπτυξης Κοινωφελών Έργων, φορέας υλοποίησης του έργου της αναδάσωσης καμένης δασικής έκτασης Αγ.Μαρίνας Ν. Μάκρης του Πεντελικού όρους, σας προσκαλεί να συμμετάσχετε

Διαβάστε περισσότερα

12. ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΚΤΥΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ

12. ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΚΤΥΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ 45 12. ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΙΚΤΥΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ Η ιδέα της διαµόρφωσης δικτύων πρασίνου στη Θεσσαλονίκη αναπτύχθηκε αρχικά κατά τον ανασχεδιασµό της πόλης από τους πολεοδόµους Ernest Hebrard και Κωνσταντίνο Κιτσίκη και

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση προσεγγίσεων-μελλοντική έρευνα

Σύνθεση προσεγγίσεων-μελλοντική έρευνα Ημερίδα Η έρευνα των αρχαίων συστημάτων ύδρευσης του Πειραιά στο πλαίσιο των έργων του ΜΕΤΡΟ. Μια πρώτη θεώρηση. Αθήνα 15 Μαΐου 2015 Συνδιοργάνωση Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΩΝ ΜΕΛΕΤΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΩΝ ΜΕΛΕΤΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΕΩΛΟΓΩΝ ΜΕΛΕΤΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Σμύρνης 1Β, Ζωγράφου, Αθήνα 15772, Τηλ: 210 7777089, Fax: 210 7777092 website: www.syngeme.gr email: info@syngeme.gr ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΕΩΛΟΓΩΝ (Σ.Ε.Γ.) Μέλος της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά

Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Eκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου πριν και μετά από πυρκαγιά Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης προληπτικού σχεδιασμού αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών μετά την πυρκαγιά 3 ο Συμμετοχικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας

Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας Καθ. Κ. Κομνίτσας Τμήμα Μηχ. Ορυκτών Πόρων Πολ. Κρήτης Ημερίδα Βιώσιμη Διαχείριση Αδρανών» ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης 16 Μαΐου 2011 Οδηγία 2006/21/EC 15 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ρ. Κ. ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο πολυλειτουργικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΡΑΓΓΑ ΑΝΗΛΙΟΥ ΑΣΤΟΧΙΑ ΠΡΑΝΟΥΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ

ΣΗΡΑΓΓΑ ΑΝΗΛΙΟΥ ΑΣΤΟΧΙΑ ΠΡΑΝΟΥΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΣΗΡΑΓΓΑ ΑΝΗΛΙΟΥ ΑΣΤΟΧΙΑ ΠΡΑΝΟΥΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ Η.Σωτηρόπουλος Δρ.Ν.Μουρτζάς 1. Εισαγωγή Ο όρος «αστοχία» χρησιμοποιείται εδώ με την έννοια μιάς μή «αποδεκτής απόκλισης» ανάμεσα στην πρόβλεψη και τη

Διαβάστε περισσότερα

"Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων."

Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων. "Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων." Dr. rer nat. ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Οµότιµος Καθηγητής Γεωλογίας* Dr. ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Εργασία

Μεταπτυχιακή Εργασία ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ Μεταπτυχιακή Εργασία Ιωάννης Φλώρος, Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ Επιβλέπων : Ν. Μαµάσης, Λέκτορας ΕΜΠ Αθήνα, Μάρτιος 2009 Σκοπός Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 2ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Παρουσίαση της υδρογεωλογικής κατάστασης της λεκάνης Σαριγκιόλ και των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΟΙ ΛΙΘΟΙ ΟΨΙΑΝΟΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΠΥΡΙΤΟΛΙΘΟΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΑΡΜΑΡΙΝΑ ΓΛΥΠΤΑ ΕΡΜΗΣ ΑΠΌ ΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Κεφάλαιο 5 ο : Οικοσυστήµατα ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Η µελέτη των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των µορφών ζωής και του περιβάλλοντός τους είναι η επιστήµη της οικολογίας. Το οικολογικό σύστηµα των οργανισµών και

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ Εκτίµηση οπτικής όχλησης εγκαταστάσεων ENVECO A.E ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 2 2. Οπτικές επιπτώσεις µεταλλευτικής δραστηριότητας... 2 3. Αξιολόγηση της οπτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ «Διερεύνηση αξιοποίησης νερού ομβρίων για δασοπυρόσβεση στο περιαστικό δάσος Θεσσαλονίκης Σεϊχ Σου» Εισηγητές: Σαμαράς

Διαβάστε περισσότερα

Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου!

Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου! Οι Εθνικοί ρυµοί της Ελλάδας...υπό την προστασία µου! Aλεξανδροπούλου Παυλίνα Graphic designer - «Pi Beliefs, οπτική επικοινωνία περιβάλλοντος & πολιτισµού» email: pavlinac@otenet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Έρευνες για τεχνητό εμπλουτισμό των υπόγειων νερών της Κύπρου με νερό τριτοβάθμιας επεξεργασίας (παραδείγματα από Λεμεσό και Κοκκινοχώρια) Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Υπουργείο Γεωργίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α (51128) Για τις πληµµύρες στο Μαραθώνα Αττικής 22 25 Νοεµβρίου 2005 Υψηλά

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες Χωμάτινα Φράγματα Κατασκευάζονται με γαιώδη υλικά που διατηρούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους Αντλούν την αντοχή τους από την τοποθέτηση, το συντελεστή εσωτερικής τριβής και τη συνάφειά τους. Παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ Ηράκλειο 04-08-2015 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Αρ. πρωτ: 5686 ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΡΟΣ: ΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβαση για την κλιματική αλλαγή Προσαρμογή σε αυτήν

Σύμβαση για την κλιματική αλλαγή Προσαρμογή σε αυτήν Σύμβαση για την κλιματική αλλαγή Προσαρμογή σε αυτήν Παρουσίαση: Ειρήνη Νικολάου, MSc Δ/νση Διαχείρισης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος UN Framework Convention of Climate Change Το 1992, στο Rio de Janeiro,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΗΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑ ΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Α ΕΜΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Συντονιστική επιτροπή: ΡΟΖΟΣ., Τεχν. Γεωλόγος, Επικ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΓΕΩΡΓΙΑ ΗΣ Π., Γεωλόγος, Επιστ. Συνεργάτης Ε.Μ.Π. Ερευνητική οµάδα: ΑΛΕΞΟΥΛΗ ΛΕΙΒΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Τα paleosols θεωρούνται και ως λείψανα εδαφών των οποίων η μελέτη αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων του έργου GP-WIND Πάτρα 29 Σεπτεμβρίου 2011 Αιολικά Πάρκα Παναχαϊκού & Περιβαλλοντική Παρακολούθηση Πιθανών Επιπτώσεων Κων/νος Γ. Κωνσταντακόπουλος, ΑΔΕΠ Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Remote Sensing

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Remote Sensing ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Remote Sensing Ορισµός Η Τηλεπισκόπηση ή Τηλεανίχνευση (Remote Sensing) είναι το επιστηµονικό τεχνολογικό πεδίο που ασχολείται µετην απόκτηση πληροφοριών από απόσταση, για αντικείµενα περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά: Βωξίτης, γεωμορφολογία, εξορυκτική δραστηριότητα, περιβάλλον.

Λέξεις κλειδιά: Βωξίτης, γεωμορφολογία, εξορυκτική δραστηριότητα, περιβάλλον. Επιπτώσεις της εξορυκτικής δραστηριότητας των μεταλλείων βωξίτη στα υδρο-γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά των δασικών οικοσυστημάτων του ορεινού όγκου της Γκιώνας Επιπτώσεις της εξορυκτικής δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ ΗΧΗΤΙΚΟ - ΠΕΝΤΑΔΑΚΤΥΛΕ ΜΟΥ Ο Πενταδάκτυλος είναι επιμήκης ασβεστολιθική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο:

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ Ερευνητικό Έργο: Διερεύνηση των επιπτώσεων της διασποράς αδρανών υλικών στο θαλάσσιο περιβάλλον των βόρειο-ανατολικών ακτών της Κιμώλου DRAFT 27/11/2006 Τεχνική Έκθεση με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

2.3. Βλάστηση - Πανίδα. Για τη βλάστηση είναι αναγκαίο να περιγραφούν και αναφερθούν τόσο οι υφιστάµενες φυτοκοινωνικές ενώσεις, όσο και ο κατάλογος

2.3. Βλάστηση - Πανίδα. Για τη βλάστηση είναι αναγκαίο να περιγραφούν και αναφερθούν τόσο οι υφιστάµενες φυτοκοινωνικές ενώσεις, όσο και ο κατάλογος Κ.Υ.Α. 183037/5115/80 (ΦΕΚ Β' 820) : "Περί επικυρώσεως τεχνικών προδιαγραφών επιπτώσεων και αποκαταστάσεως του περιβάλλοντος (άρθρο 45 παρ. 5 Ν. 978/79)" 'Εχοντας υπόψη τις διατάξεις : α) Του Ν. 400/76

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο

Ποτάµια ράση ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ. Ποτάµια ιάβρωση. Ποτάµια Μεταφορά. Ποτάµια Απόθεση. Βασικό επίπεδο ΠΟΤΑΜΙΑ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Η µορφολογία του επιφανειακού αναγλύφου που έχει δηµιουργηθεί από δράση του τρεχούµενου νερού ονοµάζεται ποτάµια µορφολογία. Οι διεργασίες δηµιουργίας της ονοµάζονται ποτάµιες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua. ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.gr) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Μ.Π..Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

Ε.Μ.Π..Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Ε.Μ.Π..Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, Υ ΡΑΥΛΙΚΩΝ & ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ Μάθηµα :... 1 Φράγµατα Ταµιευτήρες Φυσικό φαινόµενο : κατολισθήσεις, εκλύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΞΑΜΗΝΟ: 7 ο Β. ΜΑΡΙΝΟΣ, Επ. ΚΑΘ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Β. ΧΡΗΣΤΑΡΑΣ, ΚΑΘ. Φεβρουάριος 2015 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΤΑΦΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ

ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΤΑΦΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑ: Αντιπλημμυρική Προστασία Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, 3.9.2010 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΤΑΦΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

οι ορεινοί όγκοι του λεκανοπεδίου μετά την Αττικής σήμερα: Μπορούν να γίνουν τα πράσινα τείχη για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του;

οι ορεινοί όγκοι του λεκανοπεδίου μετά την Αττικής σήμερα: Μπορούν να γίνουν τα πράσινα τείχη για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του; Οι ορεινοί όγκοι του λεκανοπεδίου της Αττικής σήμερα: Μπορούν να γίνουν τα πράσινα τείχη για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων του; Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 657 ΙΖΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΩΝ ΚΟΚΚΙΝΟ ΛΙΜΑΝΑΚΙ ΚΑΙ ΜΑΡΙΚΕΣ (ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΑΦΗΝΑΣ) ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 10. Εφαρμογές Τεχνικής Γεωλογίας Διδάσκων: Μπελόκας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΘΕΣΗ 1 Εισαγωγή - Ιστορικό Στον επαρχιακό οδικό άξονα Τρίπολης Ολυμπίας, στο ύψος του Δήμου Λαγκαδίων, έχουν παρουσιασθεί κατά το παρελθόν αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Φ3. Η κορυφή του όρους «Ζας», η οποία δοµείται από µετακροκαλοπαγές. υπόλοιπος ορεινός όγκος απότελείται

Φ3. Η κορυφή του όρους «Ζας», η οποία δοµείται από µετακροκαλοπαγές. υπόλοιπος ορεινός όγκος απότελείται Φ1. Η παραλία του «Καλαντού» αποτελούµενη από χονδρόκοκκη άµµο. Στο βάθος διακρίνεται ο ορεινός όγκος «Βιγλαστούρι» που δοµείται από µάρµαρα. Στους πρόποδες του ορεινού όγκου επικρατεί ο σχηµατισµός των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΑΧΑΡΝΩΝ ΗΜΟΣ ΑΧΑΡΝΩΝ ΗΜΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΣΤΟΧΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΑΧΑΡΝΩΝ ΗΜΟΣ ΑΧΑΡΝΩΝ ΗΜΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΣΤΟΧΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΗΜΟΣ ΑΧΑΡΝΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ : ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΛΕΝΗ ΓΙΑΝΝΟΥ ΑΝΑΗ ΜΕΙΜΑΡΟΓΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533 LIFE08 NAT/GR/000533 ΑΝΑΦΟΡΑ LAYMAN S Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών Ασφάλεια & Αποδοτικότητα 4 Παρεμβάσεων στην NATURA 2000 της Ρόδου FRAMME Σεπτέμβριος 2013 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Μέριµνα µε ευαισθησία για την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας Η βιοποικιλότητα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ë Ì Â ˆ Ì Ù Ô Ó Ù Î Ù Ë

Ë Ì Â ˆ Ì Ù Ô Ó Ù Î Ù Ë Περιεχόµενα 5 Ë Ì Â ˆ Ì Ù Ô Ó Ù Î Ù Ë Η συγγραφή ενός βιβλίου σαν συνέπεια πνευµατικής διεργασίας, είναι η προσπάθεια προαγωγής απόψεων και γνώσεων σε ευρύτερο κοινό. Ο ανά χείρας τόµος όµως, δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο;

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Παρουσίαση: Παναγιώτης Νύκτας Περιβαλλοντολόγος Ειδικός Επιστήµονας.Σ. Φορέα ιαχείρισης Ε.. Σαµαριάς Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

«Κήποι Βροχής στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Παρουσίαση μελέτης ανάπλασης της οδού 28 ης Οκτωβρίου με μεθόδους οικολογικής διαχείρισης όμβριων υδάτων»

«Κήποι Βροχής στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Παρουσίαση μελέτης ανάπλασης της οδού 28 ης Οκτωβρίου με μεθόδους οικολογικής διαχείρισης όμβριων υδάτων» ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑ : «Κήποι Βροχής στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Παρουσίαση μελέτης ανάπλασης της οδού 28 ης Οκτωβρίου με μεθόδους οικολογικής διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Λιβάδια - Θαµνότοποι

Λιβάδια - Θαµνότοποι ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Λιβάδια - Θαµνότοποι ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα