για τις Βασικές Έννοιες και τους Όρους της Οικολογίας και του Περιβάλλοντος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "για τις Βασικές Έννοιες και τους Όρους της Οικολογίας και του Περιβάλλοντος"

Transcript

1 Δρ.. Θεόδωρος Σ.. Κουσουρής Περιβαλλοντικό Γλωσσάρι γιια τιις Βασιικές Έννοιιες καιι τους Όρους της Οιικολογίίας καιι του Περιιβάλλοντος Αθθήήνναα,,

2 Περιβαλλλλοννττι ικό Γλλωσσάρι ι για τις Βασικές Έννοιες και τους Όρους της Οικολογίας και του Περιβάλλοντος Δρ. Θεόδωρος Σ. Κουσουρής Περιβαλλοντολόγος and -Άβιο: είναι οτιδήποτε που δεν έχει ζωή, που δεν είναι ζωντανό, που στερείται ζωής. Το αντίθετό του είναι το έμβιο, δηλαδή οτιδήποτε έχει ζωή, είναι ζωντανό. -Αβιοτικό περιβάλλον: Τα φυσικά στοιχεία, δηλαδή το σύνολο των συστατικών του φυσικού περιβάλλοντος που δεν είναι ζωντανά (νερό, έδαφος, ανόργανες ουσίες, υγρασία, φως, θερμοκρασία, κλίμα, κ.ά. ). -Αβιοτικά συστατικά ή Αβιοτικοί παράγοντες: είναι τα άβια-άψυχα συστατικά ή οι αβιοτικοί παράγοντες που συνθέτουν κάθε οικοσύστημα. Τέτοιοι παράγοντες ή συστατικά είναι για παράδειγμα η ηλιακή ακτινοβολία, η γεωλογική σύσταση του εδάφους, η χημική σύσταση του εδάφους, του νερού και του αέρα, οι κλιματικοί παράγοντες, οι ρυπαντές, οι χημικές ενώσεις, η θερμοκρασία, η υγρασία, το οξυγόνο κ.ά. -Αγγειόσπερμα:χαρακτηρίζονται η πλέον εξελιγμένη ομάδα σπερματοφύτων (φυτά που παράγουν σπέρματα) -Άγρια ζωή: Συνηθίζεται ως άγρια ζωή να αναφέρονται τα μη εξημερωμένα σπονδυλωτά ζώα (εκτός από τα ψάρια), όπως είναι τα αμφίβια, ερπετά, πτηνά και θηλαστικά. -Αγροτικό οικοσύστημα ή Αγρο-οικοσύστημα: είναι τεχνητό οικοσύστημα που έχει δημιουργηθεί από τον άνθρωπο με σκοπό να αυξήσει τη φυτική (γεωργικές καλλιέργειες) και ζωική (κτηνοτροφία) παραγωγή και να ικανοποιήσει τις ανάγκες της διατροφής του. Το αγροτικό οικοσύστημα βρίσκεται σε επικοινωνία με το εξωτερικό του περιβάλλον, με το οποίο ανταλλάσσει ύλη και ενέργεια και έτσι είναι ένα ανοιχτό σύστημα. Αυτό το οικοσύστημα για να διατηρηθεί, συνήθως ενισχύεται με εισροές από τον Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 2

3 άνθρωπο (νερό, χημικά λιπάσματα και φυτοφάρματα κ.ά.), ενώ οι εκροές του είναι τα παραγόμενα αγροτικά προϊόντα, τα κλαδέματα, το ξεχορτιάριασμα κ.ά. -Αγροτουρισμός: Φιλικός, οικείος και ήπιας μορφής τουρισμού, που περιλαμβάνει την ανάδειξη της διαφορετικότητας και μοναδικότητας του κάθε τόπου και της τοπικής αγροτικής κοινότητας. Ο επισκέπτης έρχεται σε επαφή ή και συμμετέχει στην αγροτική ζωή, στα ήθη και έθιμα, στις αγροτικές δραστηριότητες (π.χ περισυλλογή μανιταριών, ελιάς, τρύγος κ.λ.π), στον οικοτουρισμό (διαδρομές μέσα στη φύση, παρατήρηση πουλιών, πανίδας, χλωρίδας, επισκέψεις σε γεωτόπους, υγροτόπους, δάση, φρυγανότοπους κ.ά.), στα αθλήματα περιπέτειας (π.χ αναρρίχηση, ράφτινγκ, πεζοπορία, αλεξίπτωτο πλαγιάς κ.λ.π), στις πολιτιστικές περιηγήσεις (π.χ επισκέψεις σε μοναστήρια, εκκλησίες, γεφύρια, μουσεία λαογραφία, μελισσοκομίας, ελιάς, κ.α, παραδοσιακούς οικισμούς, αρχαιολογικούς χώρους), στην εκμάθηση των παραδοσιακών τεχνών και ασχολιών (π.χ μαθήματα αργαλειού, ελληνικών χορών, γαστρονομίας, ελληνική, κρητική, ηπειρώτικη κουζίνα, γευσιγνωσία, οινοποιεία, βιολογικά, τοπικά προϊόντα, παραγωγή μελιού κ.λ.π). -Αγροχημικά: είναι όλες οι ουσίες που χρησιμοποιούνται στη γεωργία και που παράγονται συνθετικά. Περιλαμβάνουν τα χημικά λιπάσματα, τα παρασιτοκτόνα, τα εντομοκτόνα, τα μυκητοκτόνα, αλλά και τις ορμόνες (ρυθμιστές ανάπτυξης). -Αγρωστώδη: Οικογένεια φυτών, που μεταξύ των άλλων περιλαμβάνει τα δημητριακά και τα γρασίδια, δηλαδή το σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη, τη σίκαλη, το καλαμπόκι, το ρύζι, την αγριάδα, τα διάφορα γρασίδια, κ.α. -Αειφορία ή Αειφόρος ανάπτυξη ή Βιώσιμη ανάπτυξη: είναι διαδικασία με την οποία ικανοποιούνται οι ανάγκες του παρόντος, χωρίς να υπονομεύονται οι απαιτήσεις των μελλοντικών γενεών, ώστε να καλύψουν και αυτές τις δικές τους ανάγκες κ.ο.κ. Έτσι, η αειφορία μπορεί να εξασφαλίσει τη διαρκή για παράδειγμα αξιοποίηση των φυσικών πόρων, χωρίς να προκληθούν μόνιμες ή και μη αναστρέψιμες περιβαλλοντικά ζημιογόνες μεταβολές. Το τρίπτυχο της αειφορίας περιλαμβάνει απαραίτητα το περιβάλλον, την κοινωνία και την οικονομία. -Αείφυλλα σκληρόφυλλα φυτά: είναι χαρακτηριστικές κοινωνίες μικρών δένδρων και θάμνων του μεσογειακού κλίματος με δερματώδη σκληρά φύλλα (αγριελιά, δάφνη, μυρτιά, σχίνος, πουρνάρι, κουμαριά κ.ά), που διατηρούν φύλλα όλες τις εποχές του έτους. -Αερόβιος: είναι τύπος ζωντανού οργανισμού που ζει μόνο όταν υπάρχει οξυγόνο. Επίσης, αερόβια είναι η φυσιολογική διαδικασία που αναφέρεται ότι γίνεται με την παρουσία οξυγόνου. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 3

4 -Αιγιαλίτιδα ζώνη: είναι η ζώνη που αποτελεί το θαλάσσιο σύνορο μιας χώρας και είναι συνώνυμο με τα χωρικά ύδατα. -Αιγιαλός: Ο αιγιαλός είναι συνώνυμο τους παραλίας. -Αιολική ενέργεια: είναι η κινητική ενέργεια αποτέλεσμα του ανέμου. -Αισθητικό δάσος: Χαρακτηρίζεται έτσι ένα δάσος ή φυσικό τοπίο που έχει ιδιαίτερη αισθητική, υγιεινή, αλλά και τουριστική σημασία. Στο αισθητικό δάσος επιβάλλεται η προστασία της πανίδας, της χλωρίδας και του ιδιαίτερου φυσικού κάλλους του. -Ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα: είναι τα φαινόμενα εκείνα τα οποία αποκλίνουν σημαντικά από τη φυσιολογική κατάσταση των καιρικών και κλιματικών συστημάτων σε μια περιοχή. Τέτοια φαινόμενα είναι οι μεγάλες και ξαφνικές πλημμύρες, οι πολύμηνες ξηρασίες, οι πολυήμεροι καύσωνες, οι έντονες χιονοπτώσεις κ.ά. Τα έντονα και ακραία καιρικά φαινόμενα μπορεί να αποτελούν τις πρώτες ενδείξεις περί κλιματικής αλλαγής σε παγκόσμια κλίμακα. -Ακτή: Η ζώνη επαφής της ξηράς, της υδρόσφαιρας και της ατμόσφαιρας οριοθετεί την ακτή. -Αλατότητα & Αλμυρότητα του θαλασσινού νερού: Η αλατότητα του θαλασσινού νερού αφορά την περιεκτικότητά του σε άλατα χλωρίου, νατρίου, μαγνησίου, θείου, ασβεστίου, καλίου, βρωμίου, άνθρακα κ.ά. Η μέση αλατότητα της θάλασσας είναι περίπου 35% 0, ενώ το χλωριούχο νάτριο συμμετέχει στο θαλασσινό νερό με αναλογία περίπου 27% 0. Με τον όρο αλμυρότητα της θάλασσας αναφερόμαστε συνήθως στο αλμυρό της γεύσης. -Αλατούχο έδαφος: Έδαφος με υπερβολική περιεκτικότητα σε άλατα. Τέτοια εδάφη είναι ακατάλληλα για την καλλιέργεια των περισσότερων φυτών. -Αλκυονίδες ημέρες: χαρακτηρίζονται από την Ε.Μ.Υ., ημέρες καλοκαιρίας & ηλιοφάνειας μεταξύ 16 ης εκεμβρίου κα 16 ης Φεβρουαρίου, κατά τη διάρκεια των οποίων η ελάχιστη θερμοκρασία του αέρα δεν κατεβαίνει κάτω από τους 4 ο C, και η μέγιστη υπερβαίνει τους 14 ο C. Η εμφάνιση των αλκυονίδων δεν συμπίπτει στο ίδιο χρονικό διάστημα σε όλη την Ελλάδα. Κατά τις αλκυονίδες μέρες λέγεται ότι εκκολάπτονται τα αβγά του θαλασσοπουλιού της Αλκυόνης. -Αλληλεπίδραση: Η αμοιβαία σχέση-επίδραση μεταξύ παραγόντων βιοτικών, αβιοτικών ή βιοτικώναβιοτικών παραμέτρων. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 4

5 -Αλλούβια-αλλουβιακά υλικά: είναι αποσαθρωμένα-διαβρωμένα υλικά πετρωμάτων, μεγάλης υδροπερατότητας και με μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεκτικότητα στη δομή τους. Οι αλλουβιακές αποθέσεις αφορούν υλικά αποσάθρωσης και διάβρωσης κυρίως από τη σύγχρονη δράση των ποταμών. -Αλλόχθονα υλικά: είναι τα υλικά που μεταφέρονται σε κάποιο οικοσύστημα από μια άλλη περιοχή. -Αλόφυτο φυτό: είναι εκείνο το φυτό το οποίο βρίσκεται και έχει μεγάλη αντοχή σε αλατούχο περιβάλλον (παραλίες, ακτές κ.ά), όπως είναι για παράδειγμα το αλμυρίκι, η σαλικόρνια, η σαλσόλη. -Αμειψισπορά: είναι η διαδικασία εκείνη με την οποία εναλλάσσονται οι καλλιέργειες σε ένα συγκεκριμένο αγρό, προκειμένου να μειώνονται οι κίνδυνοι από εχθρούς, ασθένειες, ζιζάνια και να μην εξαντλείται το έδαφος. Για παράδειγμα η καλλιέργεια με σιτηρά (στάρι, κριθάρι, βρώμη) σε ένα χωράφι, εναλλάσσεται κάθε έτος με εκείνη των ψυχανθών (φασόλια, βίκος, τριφύλλι, μπιζέλι), ώστε με φυσικό τρόπο να ανανεώνονται τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους ( αζωτούχες ενώσεις). -Αμμοθίνες ή Θίνες: είναι αμμόλοφοι ή και συσσωρεύσεις άμμου και συναντώνται κυρίως σε παραθαλάσσιες περιοχές. Ο σχηματισμός τους οφείλεται συνήθως στην ενέργεια του ανέμου ή και των κυμάτων που επιδρούν σε μια πλατιά αμμώδη παραλία. -Αμοιβαιότητα: Η θετική αλληλεξάρτηση έμβιων όντων, τα οποία εάν διαχωριστούν δεν είναι ικανά να επιζήσουν μόνα τους. -Αναδάσωση: Η μετατροπή μιας αποψιλωμένης περιοχής σε δάσος με τη φύτευση δέντρων αποτελεί την αναδάσωση ή είναι η διαδικασία εκείνη κατά την οποία φυτεύονται δένδρα εκεί όπου προϋπήρχαν και τα οποία είχαν καταστραφεί από πυρκαγιές ή άλλες αιτίες. -Αναερόβιος: είναι η φυσιολογική διαδικασία που αναφέρεται ότι γίνεται με την απουσία του οξυγόνου ή είναι τύπος ζωντανού οργανισμού που ζει μόνο με την απουσία οξυγόνου. -Ανακύκλωση υλικών: είναι η ειδική επεξεργασία χρησιμοποιημένων και φαινομενικά άχρηστων υλικών ώστε να επαναχρησμοποιηθούν (με κυκλικό τρόπο επανάκτηση-επαναχρησιμοποίηση των μη ανανεώσιμων αγαθών όπως είναι το μέταλλο, το χαρτί, το γυαλί, το νερό των αοβλήτων κ.ά). Πολλοί χρησιμοποιούν τον όρο ανακύκληση. -Αναπαραγωγή: είναι η διαδικασία εκείνη μέσα από την οποία ένας οργανισμός αποκτά απογόνους. -Αναπνοή: είναι η φυσιολογική λειτουργία κάθε ζωντανού πλάσματος με την οποία απλουστευμένα, προσλαμβάνεται το οξυγόνο και αποβάλλεται το διοξείδιο του άνθρακα που έχει παραχθεί ως προϊόν καύσης. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 5

6 -Άνθηση ή Ανθός του νερού (Waterbloom, Wasserblute): αναφέρεται στην πληθυσμιακή έκρηξη ορισμένων φυτοπλαγκτονικών οργανισμών που οφείλεται κυρίως σε ευτροφισμό-υπεραφθονία θρεπτικών συστατικών, και σε άλλες ευνοϊκές γιαυτούς περιβαλλοντικές συνθήκες. -Ανθρακικά πετρώματα:χαρακτηρίζονται τα πετρώματα που περιέχουν ανθρακικό ασβέστιο. -Ανθρώπινες ή Ανθρωπογενείς δραστηριότητες: είναι οι δραστηριότητες που προέρχονται από τον άνθρωπο (αγροτικές καλλιέργειες, ρύπανση, υπεραλίευση κ.ά). -Ανθρωπογενές περιβάλλον: Οτιδήποτε έχει δημιουργήσει και προσθέσει ο άνθρωπος στο φυσικό περιβάλλον. Λέγεται και τεχνητό περιβάλλον. Το δομημένο περιβάλλον είναι ανθρωπογενές περιβάλλον και περιλαμβάνει κυρίως τα σπίτια και τους δρόμους στις πόλεις και τα χωρια. -Ανόργανα θρεπτικά στοιχεία: Είναι τα χημικά στοιχεία τα οποία χρειάζονται τα φυτά για την ανάπτυξή τους. Με την εξαίρεση του C (άνθρακα), του Η (υδρογόνου) και του Ο (οξυγόνου) που τα παραλαμβάνουν από το νερό και από τον αέρα, όλα τα υπόλοιπα πρέπει να τα πάρουν από το έδαφος. Τα χημικά στοιχεία, όπως είναι το Ν (άζωτο), ο Ρ (φώσφορος), το Κ (κάλιο), το Ca (ασβέστιο), το Mg (μαγνήσιο), το S (θείο), χρειάζονται στα φυτά σε σχετικά μεγάλες ποσότητες και έτσι τα αποκαλούμε μακροστοιχεία, ενώ ο Fe (σίδηρος), ο Zn (ψευδάργυρος), το Mn (μαγγάνιο), το Β (βόριο), ο Cu (χαλκός), το Cl ( χλώριο) και το Mo (μόλυβδος), χρειάζονται σε ελάχιστες ποσότητες και λέγονται ιχνοστοιχεία. -Ανομβρία: είναι η απουσία βροχόπτωσης σε μια περιοχή, για μεγάλη χρονική περίοδο. -Ανταγωνισμός: Η μεταξύ έμβιων όντων αρνητική αλληλεπίδραση, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η συνύπαρξή τους χωρίς βλάβη του ενός ή του άλλου ή και των δύο. -Αντιπυρική ζώνη: Λωρίδα αποψιλωμένου εδάφους που δημιουργείται σε ένα δάσος ή ένα θαμνώνα και από την οποία έχει απομακρυνθεί, ολικά ή μερικά, η βλάστηση εμποδίζοντας έτσι την εξάπλωση της φωτιάς. -Απόβλητα: είναι τα βρώμικα νερά τα οποία προέρχονται από τις κάθε είδους δραστηριότητες του ανθρώπου (βιομηχανία, κτηνοτροφία, γεωργία). ηλαδή, τα παραπροϊόντα των δραστηριοτήτων του ανθρώπου. -Απόθεση:χαρακτηρίζεται η τοποθέτηση των υλικών της αποσάθρωσης σε υποδοχείς του υδρογραφικού δικτύου, όταν η μεταφορική ικανότητα του νερού μειώνεται δραστικά. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 6

7 -Αποικοδομητές ή Σαπροφάγοι οργανισμοί: είναι συνήθως μικροοργανισμοί (βακτήρια, πρωτόζωα, μύκητες) οι οποίοι αποικοδομούν-διασπούν-αποσυνθέτουν κάθε νεκρό οργανικό υλικό (νεκρά φύλλα, νεκρά ζώα, περιττώματα, απορρίμματα κ.ά) στα ανόργανα συστατικά του. Έτσι, τα υλικά στο περιβάλλον ανακυκλώνονται και προσφέρονται τους διάφορους οργανισμούς για να κτίσουν οικοδομήσουν τον οργανισμό τους και να ζήσουν. -Απορρίμματα: είναι τα στέρεα υλικά που προέρχονται από τις καθημερινές δραστηριότητες μέσα στο σπίτι και τα οποία είναι συνήθως άχρηστα (αποφάγια, σκουπίδια). Τα σκουπίδια όταν περιέχουν χαρτί, μέταλλο και γυαλί γίνονται χρήσιμα μέσα από την επανάκτηση των πρωταρχικών υλικών τους, ενώ τα αποφάγια γίνονται χρήσιμα όταν με αυτά τρέφονται ζώα ή γίνονται φυσικό λίπασμα-κομπόστ, για τα φυτά. -Απορρυπαντικά: είναι χημικές ουσίες οι οποίες σχηματίζουν πολύπλοκες ενώσεις με τη βρωμιά και τις λιπαρές ουσίες και έτσι διευκολύνεται η διάλυσή τους από το νερό. Με τα απορρυπαντικά, καθαρίζουμε ευκολότερα τα χέρια και τα ρούχα μας, ενώ δημιουργούνται προβλήματα στο περιβάλλον απ αυτά τα ακάθαρτα νερά που περιέχουν απορρυπαντικά. -Αποσάθρωση πετρωμάτων: είναι η διαδικασία εκείνη με την οποία διασπώνται, θρυμματίζονται τα πετρώματα σε διακριτά κλάσματα, μέρη - στα ορυκτά τους υπολείμματα και στα διάφορα συστατικά που τα αποτελούν. -Αποψίλωση: Η απομάκρυνση ή και η καταστροφή της βλάστησης σε μια περιοχή ως αποτέλεσμα μηχανικών μέσων, πυρκαγιάς ή και βόσκησης. -Άργιλος:είναι ιζηματογενές κλαστικό λεπτόκοκκο πέτρωμα με μέγεθος κόκκων μικρότερο του 1/256 mm, ανεξάρτητα από την ορυκτολογική του σύσταση. -Ασβεστόλιθος:είναι το πλέον διαδεδομένο ιζηματογενές πέτρωμα της Ελλάδας και που αποτελείται κυρίως από ανθρακικό ασβέστιο. Όταν εκτός του ανθρακικού ασβεστίου συμμετέχει και ανθρακικό μαγνήσιο, το ιζηματογενές πέτρωμα ονομάζεται δολομίτης. -Αυτορρύθμιση: Η ικανότητα ενός οικοσυστήματος να αντιπαρέρχεται, τις διαταραχές των μεταβλητών του, σε ορισμένο όμως εύρος, και να επανέρχεται από μόνο του στην αρχική κατάσταση ισορροπίας του. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 7

8 -Αυτότροφοι οργανισμοί ή Πρωτογενείς παραγωγοί: είναι οι φυτικοί οργανισμοί οι οποίοι με το διοξείδιο του άνθρακα και με το νερό που υπάρχουν στο περιβάλλον και με τη βοήθεια της ηλιακής ακτινοβολίας (λειτουργία της φωτοσύνθεσης), δημιουργούν σάκχαρα, δηλαδή την τροφή τους. -Αφαλάτωση: είναι η διαδικασία απομάκρυνσης του αλατιού από το θαλασσινό νερό με σκοπό τη μετατροπή του σε πόσιμο νερό. Μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, αλλά και πολλές παραθαλάσσιες πόλεις και νησιά ολόκληρα υδροδοτούνται από σχετικές εγκαταστάσεις. -Βάλτος: είναι τύπος υγροτόπου, που χαρακτηρίζεται από στάσιμα αβαθή νερά και πολύ μαλακό βυθό-υπόστρωμα. -Βένθος: είναι οι οργανισμοί που ζουν πάνω ή μέσα στο στρώμα του βυθού σε ένα οικοσύστημα θάλασσας, λίμνης ή και ποταμού. -Βιογεωχημικός κύκλος:είναι η βασική λειτουργία των οικοσυστημάτων με την οποία ανακυκλώνονται θρεπτικά συστατικά με τη συμμετοχή βιοτικών και αβιοτικών στοιχείων. Οι Β.Κ. περιγράφονται ικανοποιητικά αν για κάθε στοιχείο μελετηθούν τα αποθέματα χημικής ένωσης και οι ρυθμοί ροήςμεταφοράς κάθε στοιχείου. Οι τέλειοι βιογεωχημικοί κύκλοι χαρακτηρίζονται από μεγάλη ρυθμιστική ικανότητα, ενώ οι ατελείς έχουν μικρή ρυθμιστική ικανότητα σε περιπτώσεις διαταραχών των ρυθμίσεων ανακύκλωσης. -Βιοδιάσπαση: είναι η διαδικασία εκείνη κα τά την οποία οι μικροοργανισμοί που βρίσκονται στο περιβάλλον, μετατρέπουν τα τοξικά ή τα οργανικά συστατικά σε ακίνδυνες για τη ζωή ανόργανες ενώσεις (διάσπαση με βιολογικό τρόπο και μέσα). -Βιοδυναμική γεωργία: Ειδική κατεύθυνση της βιολογικής γεωργίας που είναι πιο αυστηρή στις προδιαγραφές της, με ορισμένες φιλοσοφικές προεκτάσεις και η οποία παίρνει υπόψη της και κοσμικούς παράγοντες π.χ. τις φάσεις της σελήνης, τις επιδράσεις των πλανητών κ.ά. -Βιοκοινότητα: Το σύνολο των φυτικών και ζωικών οργανισμών που συνυπάρχουν σε συγκεκριμένο περιβάλλον ή βιότοπο. Το βιοτικό μέρος του οικοσυστήματος. -Βιοκοινωνία: Σύνολο ομοειδών οργανισμών (φυτικών ή ζωικών) που συνυπάρχουν σε ένα βιότοπο και που βρίσκονται σε ισόρροπη και αυτορρυθμιζόμενη αλληλεξάρτηση. -Βιόκοσμος: Το σύνολο των έμβιων όντων μιας ορισμένης περιοχής. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 8

9 -Βιολογικά προϊόντα: είναι φυτικά και ζωικά αγροτικά προϊόντα τα οποία παράγονται με φιλικές προς το περιβάλλον και την υγεία του καταναλωτή μεθόδους. Βιολογικά προϊόντα ή προϊόντα βιολογικής γεωργίας, χαρακτηρίζονται αυτά που για την παραγωγή τους δεν χρησιμοποιούνται συνθετικά ή χημικά λιπάσματα, φυτοφάρμακα ή ορμόνες, αλλά ήπιες μέθοδοι αγρο-περιβαλλοντικής παραγωγής, που είναι φιλικές προς το περιβάλλον. -Βιολογική γεωργία: Η ήπια γεωργία που δεν χρησιμοποιεί χημικά η άλλα συνθετικά μέσα. Συνώνυμά της είναι η οργανική ή και οικολογική γεωργία. Η βιολογική καλλιέργεια περιλαμβάνει ποικίλες φιλικές προς το περιβάλλον καλλιεργητικές πρακτικές. Για παράδειγμα, η λίπανση του εδάφους γίνεται με οργανική ουσία (κοπριά, χλωρή λίπανση κ.ά.) η οποία εμπλουτίζει το έδαφος και τρέφει πλήρως το φυτό. Η διαφύλαξη του περιβάλλοντος από τη γεωργική αυτή δραστηριότητα είναι πρώτης προτεραιότητας. -Βιολογικός καθαρισμός ή Επεξεργασίας λυμάτων: είναι η διαδικασία εκείνη με την οποία τα λύματα των πόλεων (βρώμικα νερά από το σπίτι), με τη βοήθεια μηχανικών, φυσικών και χημικών μέσων, αλλά και μικροοργανισμών, υποβάλλονται σε διαδικασίες καθαρισμού χρήσεις σε ποσοστό μέχρι και 95%. Συνήθως τα καθαρισμένα αυτά νερά διοχετεύονται στη θάλασσα, ενώ θα μπορούσαν να καλύψουν ποικίλες χρήσεις (μετά από προσεκτική διαχείριση) σε περιοχές όπου το νερό είναι σε ανεπάρκεια ή σπανίζει. -Βιολογικός κύκλος: Το σύνολο των σταδίων και φάσεων από τα οποία περνά ένας φυτικός ή ζωικός οργανισμός. -Βιομάζα: είναι η ποσότητα (βάρος) των ζωντανών οργανισμών (φυτομάζα και ζωομάζα ως σύνολικό ποσό) οποίοι βρίσκονται σε μια ορισμένη επιφάνεια ή όγκο (νερού, εδάφους, αέρα), τη στιγμή που μετράμε τους οργανισμούς αυτούς. Πολλές μετρήσεις της βιομάζας μιας περιοχής κατά τη διάρκεια μιας περιόδου (π.χ. έτος) δίδουν την παραγωγικότητα της περιοχής. -Βιομορφές φυτών: είναι τυπικές μορφές φυτών και αφορούν τα φυτά της ξηράς. ιακρίνονται σε επίφυτα (ζουν πάνω σε άλλα φυτά, π.χ το γκί στο έλατο), σε κρυπτόφυτα ή γεώφυτα (έχουν τους οφθαλμούς ανάπτυξης τους κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, π.χ. το κρεμμύδι, η πατάτα, το κυκλάμενο), σε χαμαίφυτα (με τους οφθαλμούς ανανέωσης τους στην επιφάνεια του εδάφους), σε φανερόφυτα ( οι οφθαλμοί ανανέωσης βρίσκονται πάνω από το έδαφος, π.χ. τα περισσότερα φυτά) και σε θερόφυτα (φυτά που περνούν την περίοδο της ξηρασίας και των υψηλών θερμοκρασιών με τη Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 9

10 μορφή σπερμάτων, π.χ. φυτά που βλαστάνουν, ανθίζουν και παράγουν σπέρματα μέχρι τις αρχές της θερινής περιόδου). -Βιοσυσσώρευση: είναι η αθροιστική συσσώρευση κάποιας ουσίας σ ένα οργανισμό σε ποσότητα μεγαλύτερη απ αυτή που υπάρχει στο περιβάλλον και η οποία δεν μπορεί να αποικοδομηθεί μέσα στο συγκεκριμένο οργανισμό. -Βιόσφαιρα: είναι η νοητή σφαίρα η οποία μας περιβάλλει και στην οποία υπάρχει ζωή. Η βιόσφαιρα περιλαμβάνει την επιφάνεια της γης, το έδαφος, τη θάλασσα, την ατμόσφαιρα, και γενικά κάθε περιοχή στην οποία υπάρχει ζωή, ακόμη και με τη μορφή των ανθεκτικών σπόρων των μικροοργανισμών. -Βιοτικά συστατικά ή Βιοτικοί παράγοντες: είναι τα οποιαδήποτε ζωντανά (έμβια όντα) συστατικά στο περιβάλλον. Περιλαμβάνει τα φυτά, τα ζώα, τους ιούς, τους μικροοργανισμούς, αλλά και τους σπόρους τους. -Βιοτικό περιβάλλον: Το σύνολο των βιοτικών παραγόντων του φυσικού περιβάλλοντος (φυτά - ζώα). -Βιοτικό σύστημα: Το σύνολο των ζώντων στοιχείων ενός οικοσυστήματος (φυτά-ζώα). Η βιοκοινότητα αποτελεί ένα βιοτικό σύστημα. -Βιότοπος: είναι η περιοχή, ο συγκεκριμένος τόπος ή χώρος όπου ένας οργανισμός πραγματοποιεί τις βιολογικές του δραστηριότητες, εκεί όπου τον αναζητούμε, ή το αβιοτικό περιβάλλον όπου ζουν και αναπαράγονται τα μέλη μιας βιοκοινωνίας. Το αβιοτικό τμήμα του οικοσυστήματος, δηλαδή το ανόργανο περιβάλλον (έδαφος - νερά - ατμόσφαιρα). Έτσι, για παράδειγμα ο βιότοπος του ροφού είναι οι βραχώδεις ακτές μιας θαλάσσιας περιοχής με τρύπες, ενώ ο βιότοπος για το αλμυρίκι είναι συνήθως η αμμώδης παραλία. -Βιοχημική απαίτηση σε οξυγόνο (BOD): είναι η ποσότητα του οξυγόνου που καταναλώνεται από τους μικροοργανισμούς, που υπάρχουν σε μια περιοχή ή δείγμα νερού, στην προσπάθειά τους να διασπάσουν-αποικοδομήσουν τα οργανικά συστατικά του νερού. Το BOD αποτελεί δείκτη της οργανικής ρύπανσης των νερών. -Βλάστηση: είναι η φυτική κάλυψη μιας περιοχής και η φυσιογνωμία της, ανεξάρτητα από ποια είδη την αποτελούν. ιαφορετικός όρος είναι η χλωρίδα που περιλαμβάνει τα είδη και τον αριθμό των φυτικών ειδών μιας περιοχής. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 10

11 -Βοσκότοπος: Έκταση στην οποία αναπτύσσεται βλάστηση (ποώδης, ή ξυλώδης με θαμνώδη μορφή ή και μικτή) που αποτελεί τροφή για ήμερα και άγρια ζώα. -Γεωθερμική ενέργεια: είναι η θερμική ενέργεια η οποία προέρχεται από το εσωτερικό τους γης και συνήθως από μεγάλο βάθος. -Γεωλογική Αλπική και Μεταλπική περίοδος:κατά την Αλπική περίοδο ( εκατομμύρια χρόνια πριν) εντάσσονται όλα τα μεγάλα φυσικογεωλογικά γεγονότα (γεωτεκτονική δραστηριότητα), κατά τα οποία δημιουργήθηκαν τα αλπικά πετρώματα που αποτέθηκαν στο μεγάλο ωκεανό, που είναι γνωστός ως ωκεανός της Τηθύος. Κατά τη Μεταλπική περίοδο (πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια) διαμορφώθηκε σταδιακά η Ελλάδα, ενώ στα τελευταία 2 εκατομμύρια χρόνια παίρνει η χώρα μας τη σημερινή μορφή της. -Γεωλογικοί χρόνοι: Ο γεωλογικός χρόνος διακρίνει τα γεγονότα με βάση τη ζωή που μπορούμε να διαπιστώσουμε σήμερα πάνω στη Γη. Έτσι, κατά τον Παλαιοζωικό αιώνα ( εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα) εμφανίζονται ασπόνδυλα οστρακόμορφα, φυτά, ερπετά, αμφίβια και τα δάση. Κατά το Μεσοζωικό αιώνα ( εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα) εμφανίζονται θαλάσσια θηλαστικά, πτηνά, μικρά θηλαστικά της ξηράς και οι δεινόσαυροι. Κατά τον Καινοζωικό αιώνα ( τα τελευταία 65 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα) εμφανίζονται τα μεγάλα θηλαστικά, εξαφανίζονται οι δεινόσαυροι και πριν από χρόνια εμφανίζεται ο σύγχρονος άνθρωπος Homo sapiens. - άσος: είναι ένα οικοσύστημα που χαρακτηρίζεται από την επικράτηση μεγάλων και υψηλών δέντρων. - άσωση ή ασωμένη περιοχή: αναφέρεται στη δημιουργία πυκνής βλάστησης (π.χ. δάσους, θαμνώνα) με φυσικές διαδικασίες ή τεχνητά μέσα, σε περιοχή στην οποία δεν υπήρχε προηγουμένως πυκνή βλάστηση. - ιάβρωση εδάφους: είναι διεργασίες μεταφοράς υλικού που προκύπτουν από την αποσάθρωση με τη βοήθεια μεταφορικών παραγόντων όπως είναι η βαρύτητα, ο ήλιος, ο άνεμος, η βροχή, το νερό, η Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 11

12 παγωνιά κ.ά., αλλά και βιολογικοί παράγοντες (ρίζες, οργανισμοί κ.ά), πάνω στα πετρώματα και στο έδαφος, με αποτέλεσμα την αργή αποσύνθεσή τους (κομμάτιασμα). - ιάπλαση: είναι φυτικές βιοκοινότητες κάτω από ορισμένες κλιματικές συνθήκες και άλλους αβιοτικούς παράγοντες (π.χ. κωνοφόρο δάσος, φρύγανα, τροπικό δάσος, μακκί, κ.ά.). - ιαπνοή: είναι η διαδικασία απώλειας νερού (εξάτμιση) από τα φυτά, μέσα από τους πόρους (στόματα) ή τα ανοίγματα των φύλλων και την επιδερμίδα των φυτών. - ιατήρηση της Φύσης: Το σύνολο των ενεργειών (μέθοδοι, χειρισμοί, φροντίδες) του ανθρώπου ώστε να εξασφαλίζεται η καλύτερη δυνατή απόδοση και η πλήρης και συνεχή λειτουργία των οικοσυστημάτων (σταθερή και υψηλή απόδοση των ανανεώσιμων φυσικών πόρων και αποφυγή σπατάλης των μη ανανεώσιμων). - ιατηρητέα μνημεία της Φύσης: Κηρύσσονται περιοχές που παρουσιάζουν ιδιαίτερη παλαιοντολογική, γεωμορφολογική και ιστορική σημασία, καθώς και δέντρα ή συστάδες δέντρων, υγροβιότοποι ή και σπάνια είδη φυτών με ιδιαίτερη βοτανική, φυτογεωγραφική, αισθητική και ιστορική σημασία. - ιοξίνες: Ο όρος διοξίνη χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ολόκληρη χημική οικογένεια με περίπου 210 διαφορετικές ουσίες που είναι χλωριωμένες διβενζο-π-διοξίνες (χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες). Από αυτές μόλις οι 15 είναι τοξικές, ενώ πραγματικό κίνδυνο για τον άνθρωπο συνιστά 1. Οι διοξίνες παράγονται όταν το χλώριο αντιδράσει με οργανικές ενώσεις. Η κυριότερη πηγή τους φαίνεται πως είναι η καύση οργανικών ενώσεων που περιέχουν χλώριο (πλαστικά PVC, χλωριωμένοι διαλύτες, αλάτι κ.α.), η χαρτοβιομηχανία όταν χρησιμοποιεί χλώριο για λεύκανση, η καύση μολυβδούχου βενζίνης κ.ά. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η κακή φήμη τους δεν δικαιολογείται από τα γεγονότα. Ο άνθρωπος, σε σύγκριση με ορισμένα πειραματόζωα, παρουσιάζει πολύ μεγαλύτερη αντίσταση, ενώ οι διοξίνες συσσωρεύονται στον λιπώδη ιστό με ρυθμό απομάκρυνσης τους (υποδιπλασιασιασμός) κάθ 5 χρόνια. Για τις διοξίνες ισχύει ο κανόνας η ισχύς κάνει το δηλητήριο. Είναι ουσίες λιποδιαλυτές και συσσωρεύονται στους λιπαρούς ιστούς των οργανισμών. - ομημένο περιβάλλον: είναι το σύνολο των τεχνητών έργων του ανθρώπου και αποτελεί τμήμα του τεχνητού περιβάλλοντος. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 12

13 -Εδαφολογική υφή ή Μηχανική σύσταση του εδάφους: Αφορά τα χαρακτηριστικά του εδάφους που σχετίζονται με το μέγεθος των σωματιδίων (κόκκων) που το αποτελούν. Έτσι μιλάμε για "ελαφρά" ή χοντρόκοκκα εδάφη, που οργώνονται εύκολα, αλλά δεν συγκρατούν νερό και θρεπτικά συστατικά, για "βαριά" ή λεπτόκοκκα που οργώνονται δύσκολα, αλλά συγκρατούν πολύ νερό, στραγγίζουν δύσκολα και περιέχουν πολλά θρεπτικά συστατικά και για "μεσαία" εδάφη με ενδιάμεσες ιδιότητες. Τα εδάφη συνήθως ταξινομούνται σε δώδεκα κατηγορίες (π.χ. αμμο-πηλώδες, αμμο-αργιλο-πηλώδες κ.ά), αλλά σε γενικές γραμμές μπορούμε να αναφερόμαστε σε "αμμώδη" ή "ελαφρά" εδάφη, πηλώδη ή μεσαία και αργιλώδη ή βαριά. -Έδαφος: είναι το ανώτερο τμήμα τους λιθόσφαιρας στο οποίο ριζώνουν τα φυτά της ξηράς. -Εθνικά πάρκα: Χαρακτηρίζονται έτσι εκτεταμένες χερσαίες, υδάτινες ή μικτού χαρακτήρα περιοχές, οι οποίες παραμένουν ανεπηρέαστες, ή έχουν ελάχιστα επηρεαστεί από τις ανθρώπινες δραστηριότητες και στις οποίες διατηρείται μεγάλος αριθμός και ποικιλία αξιόλογων βιολογικών, οικολογικών, γεωμορφολογικών και αισθητικών στοιχείων. 'Όταν το εθνικό πάρκο, ή μεγάλο τμήμα του καταλαμβάνει θαλάσσια περιοχή, ή εκτάσεις δασικού χαρακτήρα, μπορεί να χαρακτηρίζεται ειδικότερα ως θαλάσσιο πάρκο ή εθνικός δρυμός. -Εθνικοί δρυμοί: κηρύσσονται περιοχές οι οποίες παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, από την άποψη διατήρησης της άγριας χλωρίδας και πανίδας, των γεωμορφολογικών σχηματισμών του υπεδάφους, της ατμόσφαιρας, των υδάτων και γενικώς του φυσικού περιβάλλοντός τους και των οποίων επιβάλλεται η προστασία, η διατήρηση και η βελτίωση της σύνθεσης, της μορφής και των φυσικών καλλονών τους, για αισθητική, ψυχική και υγιεινή απόλαυση και ανάπτυξη του τουρισμού, ως και η διενέργεια πάσης φύσεως επιστημονικών ερευνών. -Είδος: Οργανισμός ή οργανισμοί που έχουν κοινά χαρακτηριστικά και συγκροτούν ένα φυσικό πληθυσμό ή ομάδες πληθυσμών, μέσα στους οποίους τα εξειδικευμένα γνωρίσματα των γονέων μεταβιβάζονται στους απογόνους τους. -Εισροές ενέργειας: Τα διάφορα εφόδια όπως λιπάσματα, φυτοφάρμακα, καύσιμα κ.τ.λ. που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των γεωργικών προϊόντων. -Ελ Νίνιο φαινόμενο: είναι το φαινόμενο εκείνο (γίνεται αντιληπτό στο Περού γύρω στα Χριστούγεννα και οι ντόπιοι ψαράδες το ονόμασαν θείο βρέφος=ελ Νίνιο),κατά τη διάρκεια του Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 13

14 οποίου (μερικές εβδομάδες) η ατμοσφαιρική πίεση στο δυτικό τροπικό Ειρηνικό ωκεανό αυξάνεται με αποτέλεσμα το ψυχρό ωκεάνιο ρεύμα, πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά και ψάρια που συνήθως κατευθύνεται βόρεια, αλλάζει κατεύθυνση και σύσταση. Ετσι, γίνεται θερμό και φτωχό σε θρεπτικά συστατικά και αλιεύματα και κατευθύνεται προς τις νοτιοδυτικές ακτές της νότιας Αμερικής. Κάποια χρόνια, το φαινόμενο αυτό γίνεται εντονότερο και διαρκεί περισσότερο, προκαλώντας σοβαρές διαταραχές στη γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας. Το αποτέλεσμα είναι να εμφανίζονται κλιματικές περίοδοι που χαρακτηρίζονται από πολύ μεγάλες θερμοκρασίες και έντονη ξηρασία ή από πολύ ψυχρούς χειμώνες. Οι πιο πάνω συνθήκες δεν συμβαίνουν μόνο στην περιοχή του νότιου Ειρηνικού, αλλά επηρεάζουν και το κλίμα πολλών περιοχών ακόμα και των εύκρατων ζωνών. Εξάλλου, έρευνες έχουν δείξει ότι στην ανατολική Μεσόγειο εμφανίζονται στη θερμοκρασία του αέρα περίοδοι ανάλογοι με τις "ψευδοπεριόδους" του φαινομένου "Ελ Νίνιο" καθώς και ξηρασία. -Έλος: είναι τύπος υγρότοπου που καλύπτεται από ρηχά ή βαθιά λιμνάζοντα ή και από πολύ αργά κινούμενα νερά. -ΕΜΑS (Eco Management and Audit Scheme): είναι το ευρωπαϊκό σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης, ενώ το ΙSΟ είναι σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης με διεθνή ισχύ. Οι βασικοί στόχοι του είναι μεταξύ των άλλων η συμμόρφωση της επιχείρησης ή οργάνωσης με τη ισχύουσα νομοθεσία που διέπει τις δραστηριότητες της, αλλά και ο έλεγχος των αποτελεσμάτων των δραστηριοτήτων, προϊόντων ή υπηρεσιών της επιχείρησης αναφορικά μ το περιβάλλον μέσω των περιβαλλοντικών στόχων που έχει ορίσει η επιχείρηση στο πλαίσιο ενός Συστήματος Περιβαλλοντικής ιαχείρισης. Το EMAS είναι Κανονισμός της Ε.Ε., εφαρμόζεται γα συγκεκριμένους χώρους, περιλαμβάνει τις απαιτήσεις του ISO 14001, αλλά εμπλουτίζεται και με πρόσθετες απαιτήσεις. Η συμμετοχή στο EMAS απαιτεί εφαρμογή των εξής βημάτων: Περιβαλλοντική πολιτική, Περιβαλλοντική ανάλυση, Περιβαλλοντικοί στόχοι & πρόγραμμα, Σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης, Περιβαλλοντικός έλεγχος, Περιβαλλοντική δήλωση, Περιβαλλοντική επικύρωση και καταγραφή (http:/ec.europa.eu/environment/emas/index_en.htm). -Έμβιος οργανισμός, Έμβια όντα: είναι αυτός που έχει ζωή, δηλαδή ο κάθε ζωντανός οργανισμός. -Ενδιαίτημα: είναι ο γεω-τοπογραφικός και όχι μόνο χώρος όπου ένας πληθυσμός ζει. Με απλά λόγια το ενδιαίτημα αφορά τη διεύθυνση (π.χ. οδός και αριθμός) όπου ζει και μπορεί να βρεθεί ένας Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 14

15 οργανισμός, σε αντιδιαστολή με την έννοια του οικολογικού θώκου ή της οικοθέσης ενός οργανισμού που αφορούν στον λειτουργικό ρόλο και στη θέση του στο οικοσύστημα, στο χώρο και στο χρόνο. -Ενδημικό είδος: είναι είδος φυτού ή ζώου που έχει συγκεκριμένη τοπική προέλευση και περιορισμένη γεωγραφική εξάπλωση. ηλαδή το ενδημικό είδος ζει μόνο μέσα σε έναν οροθετημένο γεωγραφικό χώρο στον οποίο και έχει δημιουργηθεί. -Εξάτμιση (transpiration): είναι η μεταφορά νερού στην ατμόσφαιρα από κάθε υγρή επιφάνεια (θάλασσα, λίμνη, ποταμό, χείμαρρο, νερόλακκο, αναπνοή ζώων, κ.ά) με τη μορφή υδρατμών. Η εξάτμιση του νερού από τα φύλλα των φυτών αποτελεί τη διαπνοή. -Εξατμοδιαπνοή ή εξατμισοδιαπνοή ή εξατμισιδιαπνοή ( evapotranspiration): Ο όρος περιγράφει το σύνολο των πραγματικών απωλειών νερού από την εξάτμιση εδαφών και από τη διαπνοή της χλωρίδας. -Εξατμοδιαπνοή υνητική (potential evapotranspiration): Ο όρος περιγράφει την ποσότητα της εξατμοδιαπνοής που δυνητικά θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί από εδαφικές επιφάνειες πλήρως και ομοιόμορφα καλυμμένες από αναπτυσσόμενη χλωρίδα, εφόσον υπήρχαν συνθήκες απεριόριστης διαθεσιμότητας νερού, σε αντιστοιχία, δηλαδή, με την εξάτμιση υδάτινων επιφανειών. Η έννοια της δυνητικής εξατμοδιαπνοής έχει εισαχθεί από τον κλιματολόγο Thornthwaite το 1948 και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρύτατα μέχρι σήμερα στην υδρολογία, μετεωρολογία και κλιματολογία. -Εξέλιξη:είναι η μακρά διαδικασία της αλλαγής των γενετικών ελεγχόμενων χαρακτηριστικών των οργανισμών με σκοπό την καλύτερη προσαρμογή τους στο περιβάλλον. Η εξέλιξη δεν είναι συνώνυμη της φυσικής επιλογής. Η Φ.Ε. προσδιορίζει ένα συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται αλλαγές κάθε είδους μέσα στο χρόνο, ενώ η εξέλιξη αναφέρεται σε αλλαγές κάθε είδους μέσα στο χρόνο. -Εξώθερμη αντίδραση:είναι χημική αντίδραση που αποδίδει θερμική ενέργεια στο περιβάλλον. -Επικονίαση: Η μεταφορά της γύρης από το "αρσενικό" (στήμονες) στο "θηλυκό" (ύπερος) τμήμα ενός άνθους. -Επιλίμνιο:χαρακτηρίζεται το σχετικά θερμότερο επιφανειακό στρώμα μιας υδατοσυλλογής με οριζόντια θερμοκρασιακή ζώνωση. -Επίφυτα: βιομορφή φυτών που ζουν πάνω σε άλλα φυτά και συνήθως είναι παράσιτα. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 15

16 -Ερημοποίηση: χαρακτηρίζεται η αλλαγή που οφείλεται σε διάφορους παράγοντες που οδηγεί στη δραστική μείωση της βλάστησης και της πρωτογενούς παραγωγής. Οι αλόγιστες δραστηριότητες του ανθρώπου πάνω στο έδαφος-δομή, υφή και βλάστηση, και η εξάντληση του νερού μετατρέπουν γόνιμα εδάφη σε άγονα και αυτά με την πάροδο του χρόνου γίνονται έρημοι. -Ετερότροφος οργανισμός: είναι ο οργανισμός (ζωικός ή μύκητας) εκείνος ο οποίος εξασφαλίζει την τροφή του καταναλώνοντας άλλους οργανισμούς ή τα οργανικά συστατικά τους -Ευτροφισμός: Εξαιτίας της αυξημένης ποσότητας θρεπτικών ουσιών που προέρχονται από οργανικά απόβλητα ή και διάφορα λιπάσματα και που εμπλουτίζουν λίμνες ή κλειστές θάλασσες δημιουργείται συνήθως υπερβολική ανάπτυξη ή και αφθονία στους φυτικούς οργανισμούς (π.χ. φυτοπλαγκτό, φύκια, μακρόφυτα). Ο ευτροφισμός έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των ζωικών οργανισμών, λόγω μείωσης του διαθέσιμου οξυγόνου στο νερό με δυσάρεστα αποτελέσματα για το σύστημα και τους οργανισμούς που ζουν εκεί. -Ευφωτική ζώνη: αναφέρεται στο βάθος του νερού σε ένα υδάτινο οικοσύστημα μέχρι το οποίο φτάνουν οι ακτίνες του ήλιου και είναι δυνατό να επιτελεστεί η φωτοσύνθεση. -Ζωοκοινότητα: Το σύνολο των ζώων που συνυπάρχουν σε ένα βιότοπο. -Ζωοπλαγκτό: είναι οι ζωικοί οργανισμοί του πλαγκτού. -Ζωοβένθος: είναι οι ζωικοί οργανισμοί του βένθους. -Ηθολογία: Η μελέτη της συμπεριφοράς των ζώων στις εκάστοτε συνθήκες του περιβάλλοντος. -Ηλιακή ενέργεια: είναι η ενέργεια η οποία είναι αποτέλεσμα της ηλιακής ακτινοβολίας του ήλιου. -Ηχορύπανση: είναι μορφή ρύπανσης όπου ρυπαντής είναι ανεπιθύμητος ή και δυνατός ήχος. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 16

17 -Θαλάσσια ζώνωση από βιολογική άποψη: Ανάλογα με την ανάπτυξη και τις τροφικές συνήθειες των διαφόρων πληθυσμών από βιολογική άποψη οι ζώνες της θάλασσας διακρίνονται σε ευφωτική ή εύφωτη ζώνη ( εκτείνεται μέχρι το βάθος όπου μπορεί να επιτελεστεί η φωτοσύνθεση) και στην αφωτική ζώνη (εκτείνεται κάτω από τα 200 μέτρα βάθος). Επίσης, η αφωτική ζώνη διακρίνεται στη μεσοπελαγική (εδώ αναζητούν τροφή δελφίνια και φάλαινες), στη βαθυπελαγική ( απαντούν συνήθως οι μεγάλα καλαμάρια και χταπόδια) και στη βενθική ζώνη (απαντούν συνήθως ψάρια της αβύσσου, σπόγγοι, κρινοειδή). -Θαλάσσια ζώνωση από γεωγραφική άποψη: Η οριζόντια ζώνωση της θάλασσας από γεωγραφική άποψη εξαρτάται από την κατάσταση της ακτής, τις παλίρροιες και τη διευθέτηση του πυθμένα. Περιλαμβάνει αυτή η ζώνωση την υφαλοκρηπίδα ή νηρητική ζώνη ( αποτελεί προέκταση της ξηράς και εκτείνεται μέχρι το βάθος των 2οο μέτρων), τη βαθύαλη ζώνη (περιλαμβάνει την προέκταση της ξηράς με απότομη κλίση ηπειρωτική κατωφέρεια- και εκτείνεται από το βάθος των 200 μέτρων μέχρι και τα 2000 μέτρα) και την πελαγική ή αβυσσαία ζώνη (εκτείνεται από τα 2000 μέτρα βάθος μέχρι και τα 6200 μέτρα και έχει ομαλό ανάγλυφο). -Θαμνώνες: είναι οικότοποι όπου κυριαρχούν από τον τύπο της βλάστησης, οι θάμνοι. -Θειική αμμωνία: είναι χημικό λίπασμα ευρείας χρήσης που περιέχει άζωτο σε ποσοστό 21%. -Θερμοκηπίου φαινόμενο: είναι κατ αρχήν φυσικό κλιματικό φαινόμενο που είχε στο παρελθόν ευεργετικά αποτελέσματα για το κλίμα. Η σημερινή απειλή προέρχεται από την υπερβολική εμφάνιση του φαινομένου (αύξηση των θερμοκηπικών αερίων), η οποία οφείλεται στις ανθρώπινες εκπομπές ρύπων (π.χ. στην αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα). Έτσι για παράδειγμα, το αυξανόμενο στρώμα του διοξειδίου του άνθρακα, εμποδίζει τη διάχυση της θερμικής ακτινοβολίας που προέρχεται από τη γη, ενώ εγκλωβίζεται η θερμική της ακτινοβολία, με αποτέλεσμα την άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη. -Θερμοκηπικά αέρια: είναι οι υδρατμοί και τα αέρια ανθρώπινης προέλευσης, όπως είναι το διοξείδιο του άνθρακα (από ορυκτά καύσιμα και εκχερσώσεις δασικών εκτάσεων), το μεθάνιο (από ρυζοκαλλιέργειες, αποθέσεις σκουπιδιών, πεπτικό σύστημα μηρυκαστικών), το υποξείδιο του αζώτου (από διάσπαση αζωτούχων λιπασμάτων, καύση ορυκτών καυσίμων), το τροποσφαιρικό όζον. -Θερμοκλινές:χαρακτηρίζεται το λεπτό ενδιάμεσο στρώμα νερού μιας υδατοσυλλογής, όπου έχει αναπτυχθεί οριζόντια ζώνωση θερμοκρασιών και στο οποίο έχουμε ταχύτατη αλλαγή των Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 17

18 θερμοκρασιών και μετάβαση από το αραιό επιλίμνιο (επιφανειακό στρώμα) στο πυκνό υπολίμνιο (βαθύτερο στρώμα). -Θερόφυτα: είναι βιομορφή φυτών τα οποία έχουν ως στρατηγική τους να αντιπαρέρχονται-περνούν τη θερινή περίοδο με τη μορφή σπερμάτων. -Θήραμα: Άγριο ζώο που έχει θηρευτεί (σκοτωθεί ή συλληφθεί) ή που θεωρείται κατάλληλο για κυνήγι. -Θηρευτής: Το είδος που τρώει κάποιο άλλο ή κάποια άλλα είδη, που ονομάζονται θηράματα. Λέγεται και αρπακτικό. -ΙSΟ 14001:είναι διεθνές περιβαλλοντικό πρότυπο σύστημα διαχείρισης που αναφέρεται σε τμήμα ή στο σύνολο της επιχείρησης. Απαιτεί ανάπτυξη διαδικασίας για τη νομοθετική ενημέρωση και εστιάζεται στην εφαρμογή ενός Συστήματος Περιβαλλοντικής ιαχείρισης με έμμεσο αποτέλεσμα τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων. -Iχνοστοιχεία: στοιχεία ανόργανων κυρίως αλάτων που υπάρχουν στο περιβάλλον σε ελάχιστη ποσότητα και τα οποία είναι απαραίτητα για τη ζωή των φυτών και των ζώων. -Καλές γεωργικές πρακτικές ή Κώδικες Ορθής Γεωργικής Πρακτικής (Κ.Ο.Γ.Π.): Είναι αγροτικές πρακτικές, σχεδόν οι περισσότερες παραδοσιαές-παλιές, που αποσκοπούν στην αειφορική διαχείριση των γεωργικών γαιών και των φυσικών πόρων, στην προστασία και διαφύλαξη του αγροτικού τοπίου και των χαρακτηριστικών του, στην προστασία της υγείας των αγροτών και των καταναλωτών. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων οι Κώδικες αυτοί παρεμβαίνουν στις ακόλουθες γεωργικές δραστηριότητες όπως είναι η Κατεργασία του εδάφους, η Αμειψισπορά, η σωστή Λίπανση, η ορθολογική ιαχείριση υδάτινων πόρων, η Φυτοπροστασία, η ιαχείριση αυτοφυούς χλωρίδας, η Συγκομιδή, η ιαχείριση των υπολειμμάτων της καλλιέργειας, η ιαχείριση των απορριμμάτων. Η πρακτική της αμειψισποράς αφορά μόνο τις ετήσιες καλλιέργειες, αροτραίες και κηπευτικά. Όλες οι άλλες δραστηριότητες αφορούν όλους τους τύπους των καλλιεργειών. Επίσης, οι κώδικες Ορθής Γεωργικής Πρακτικής αφορούν και τις παρακάτω κτηνοτροφικές δραστηριότητες, όπως είναι η διαχείριση των Βοσκοτόπων, η Υγιεινή και καλή διαβίωση των ζώων, η διαχείριση Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 18

19 Αποβλήτων της κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης. Επιπλέον, για την περίπτωση ορισμένων περιοχών ή ζωνών που καθορίζονται σε τοπικό επίπεδο μπορεί να ισχύουν και πρόσθετοι Κώδικες. -Καταναλωτής: είναι ο οργανισμός εκείνος που δεν φωτοσυνθέτει (συνήθως ζώα), αλλά καταναλώνει έτοιμα θρεπτικά συστατικά. -Καταναλωτές ή ευτερογενείς παραγωγοί: είναι οι οργανισμοί εκείνοι (συνήθως ζώα) οι οποίοι χρησιμοποιούν πάντοτε έτοιμη τροφή. Ανάλογα με τις τροφικές προτιμήσεις-τροφές τους, διακρίνουμε σε φυτοφάγους (τρώνε αποκλειστικά μόνο φυτικά συστατικά), σαρκοφάγους (τρώνε αποκλειστικά μόνο ζωικά συστατικά), παμφάγους (τρώνε και φυτά και ζώα) και αποικοδομητές ή σαπρόβιους οργανισμούς. -Κατακρημνίσματα ατμοσφαιρικά: είναι οι μορφές ή καταστάσεις με τις οποίες το νερό πέφτει στη γη ( η βροχή, το χιόνι, η δρόσος, το χαλάζι, η ομίχλη κ.ά). -Καταναλωτές: είναι τα ζώα τα οποία χρησιμοποιούν για την επιβίωση και την ανάπτυξή τους έτοιμη τροφή την οποία λαμβάνουν, είτε με άμεσο (φυτοφάγα ζώα), είτε με έμμεσο (σαρκοφάγα ζώα) τρόπο. -Καταφύγια θηραμάτων: Κηρύσσονται δασικές ή δασοσκεπείς περιοχές, πεδινές εκτάσεις ή ελώδεις περιοχές στις οποίες απαγορεύεται εντελώς, είτε ελέγχεται αυστηρά το κυνήγι, με σκοπό την προστασία και διάσωση του φυσικού περιβάλλοντος καθώς και τη διατήρηση, ανάπτυξη και εκμετάλλευση του θηραματικού πλούτου και της άγριας πανίδας. -Κατολίσθηση: είναι το φαινόμενο εκείνο κατά το οποίο μάζες πετρωμάτων ή εδαφών αποσπώνται από τις πλαγιές βουνών και λόφων και γλιστρούν προς χαμηλότερα σημεία. -Κλίμα & Καιρός: Το κλίμα είναι ένα σύνθετο σύστημα μέση τιμή μετεωρολογικών συνθηκών ενός τόπου για τουλάχιστον τριάντα συνεχή έτη- που σχετίζεται με την ηλιακή ακτινοβολία, τους ωκεανούς, την ατμόσφαιρα, την επιφάνεια του εδάφους, τους πάγους στις πολικές περιοχές, τον έμβιο κόσμο. Το σύστημα αυτό επηρεάζεται και από τις δυνάμεις της φύσης και από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Ο καιρός αλλάζει από μέρα σε μέρα και από ώρα σε ώρα, ενώ το κλίμα αναφέρεται σε μεγαλύτερες χρονικές κλίμακες. ηλαδή απλουστευμένα, το κλίμα είναι ο μέσος καιρός σε μια περιοχή. Καιρός είναι η καταιγίδα, όπως και η χιονοθύελλα. ηλαδή καιρός είναι τα ήπια ή τα βίαια φαινόμενα που εμφανίζονται μια χρονική στιγμή στην ατμόσφαιρα. Το κλίμα και ο καιρός επηρεάζονται από τους ίδιους παράγοντες. Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 19

20 -Κλιματικές αλλαγές: Κλιματικές αλλαγές συμβαίνουν διαρκώς και διαμορφώνονται από τη γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας και των ωκεανών, των ανέμων και των ρευμάτων που μεταφέρουν τη θερμότητα και την υγρασία σε όλη τη γη. Εκτός, από τις φυσικές κλιματικές αλλαγές που κυρίως προωθούνται από την ηλιακή ενέργεια, τα τελευταία χρόνια υπάρχουν ενδείξεις ότι εκπομπές ρυπογόνων ουσιών ανθρώπινης προέλευσης προκαλούν υπερθέρμανση του πλανήτη. Έτσι, σήμερα το κλίμα καθορίζεται από φυσικούς και από ανθρώπινης προέλευσης παράγοντες όπως είναι α) η απορρόφηση και η αναδιανομή της ηλιακής και γήινης ακτινοβολίας στο σύστημα ατμόσφαιρα, υδρόσφαιρα, έδαφος, και β) η μεταβολή της σύστασης της ατμόσφαιρας (φαινόμενο θερμοκηπίου, εκρήξεις ηφαιστείων, αποψιλώσεις δασών και πυρκαγιές, αιωρούμενα σωματίδια κλπ) -Κομπόστ: Το υλικό που προκύπτει από την αερόβια ζύμωση φυτικών και ζωικών υπολειμμάτων. Αποτελεί ένα πολύτιμο οργανικό λίπασμα για το έδαφος. -Κόνδυλος: Τμήμα ρίζας φυτού με ειδική μορφή που χρησιμεύει ως αποθήκη θρεπτικών στοιχείων. Οι κόνδυλοι της πατάτας, της γλυκοπατάτας και άλλων φυτών χρησιμοποιούνται ως τροφή του ανθρώπου. -Κριτήρια αβιοτικά: Σ άυτά συγκαταλέγονται μορφολογικά και εδαφο-γεωλογικά χαρακτηριστικά, χωροχρονικές μεταβολές, τάσεις και προοπτικές, μετεωρολογικά δεδομένα κ.ά. -Κριτήρια αξιολόγησης φυσικού & ανθρωπογενούς περιβάλλοντος: βασίζονται σε πλήθος από αντικειμενικούς και υποκειμενικούς δείκτες (ποσοτικά μεγέθη, ποιοτικές εκτιμήσεις, οπτικές εντυπώσεις, οικολογικές γνώσεις, πολιτισμικές διαστάσεις, αισθητικές αξίες, σενάρια και προοπτικές κ.ά) οι οποίοι εξαρτώνται από τα διαθέσιμα μέσα και τεχνικές, την εμπειρία, το μορφωτικό επίπεδο και την παιδεία και αγωγή του ασχολούμενου με το αντικείμενο κ.ά. Συνήθως, τα κριτήρια αυτά διακρίνονται σε αβιοτικά, οικολογικά, κοινωνικά & οικονομικά και σε πρακτικά. -Κριτήρια κοινωνικά & οικονομικά: Αυτά τα κριτήρια αναφέρονται στη δομή και σύσταση της τοπικής κοινωνίας και στην εξέλιξή τους, στις χρήσεις, λειτουργίες και αξίες των πόρων του περιβάλλοντος και τη διασύνδεσή τους με την τοπική κοινωνία, στην κοινωνική ευαισθησία, αποδοχή και συναίνεση, στις ανθρωπογενείς απειλές και τις προοπτικές τους, στην οικονομική δραστηριότητα και στις επεκτάσεις της κ.ά. -Κριτήρια οικολογικά: Περιλαμβάνουν μεταξύ των άλλων τα ευπαθή και σημαντικά οικοσυστήματα της περιοχής, το βαθμό φυσικότητας των οικοσυστημάτων, την ποικιλότητα οικοτόπων, Δρ. Θ. Κουσουρής - Περιβαλλοντικό & Οικολογικό Γλωσσάρι - 20

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικό Γλωσσάρι

Περιβαλλοντικό Γλωσσάρι Περιβαλλοντικό Γλωσσάρι (Βασικές έννοιες και όροι της οικολογίας και του περιβάλλοντος) ρ. Θεόδωρος Κουσουρής περιβαλλοντολόγος -Άβιο: Αυτό που δεν έχει ζωή, που δεν είναι ζωντανό. -Αβιοτικό περιβάλλον:

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Διαπνοή είναι η: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Τα φυτά αποκαλούνται ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ επειδή

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Στα τροφικά επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; 1. αλεπού 2. βάτραχος 3. βελανιδιά 4. ψύλλος. 2. Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες χαρακτηρίζεται ως αβιοτικός; 1.

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου)

1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου) 8 Η ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου) 2. Καταστάσεις του νερού : το νερό είναι η μοναδική ουσία στη γη που βρίσκεται στη φύση και με τις τρεις μορφές τις (υγρή στερεά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας.

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας. ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ Η Λιμνολογία είναι μία σχετικά νέα επιστήμη: πρώτη αναφορά το 1895 από τον Ελβετό F. A. Forel στο βιβλίο του με τίτλο: Le Leman: Monographie limnologique. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ Λιμνοθάλασσες οι λιμνοθάλασσες είναι παράκτιες υδάτινες περιοχές με μικρό βάθος και συνήθως χωρίζονται από τη γειτονική θαλάσσια περιοχή με φυσικό φράκτη την αμμολουρίδα η οποία διαχωρίζει και ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 / 05 /2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Τα κύτταρα που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ ΤΡΟΦΗΣ

2. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ ΤΡΟΦΗΣ 2. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ ΤΡΟΦΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΝΩΝΕΙ ΚΥΡΙΩΣΤΟΥΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΣΕ ΜΙΑ ΒΙΟΚΟΙΝΟΤΗΤΑ; Ο κυριότερος παράγοντας που συνδέει τους οργανισμούς μεταξύ τους είναι η διατροφή τους Ο τρόπος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Κεφάλαιο 5 ο : Οικοσυστήµατα ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ Η µελέτη των αλληλεπιδράσεων µεταξύ των µορφών ζωής και του περιβάλλοντός τους είναι η επιστήµη της οικολογίας. Το οικολογικό σύστηµα των οργανισµών και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ 1 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ OΜΩΣ, Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (όπως όλες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση της Ζώσας Συνιστώσας

Οργάνωση της Ζώσας Συνιστώσας Οργάνωση της Ζώσας Συνιστώσας Αναγωγική Ατμόσφαιρα H 2 S NH 3 CO 2 CH 4 N 2 H 2 0 Διάταξη των Urey και Miller Εκατοστιαία σύσταση οργανικών ενώσεων που προέκυψαν από τα πειράματα με τη διάταξη των Urey

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση. Ιδιότητες H 2 O. Γενικές. (non-si) Φυσικές

Σύσταση. Ιδιότητες H 2 O. Γενικές. (non-si) Φυσικές Νερό Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Το νερό σε στερεά (παγόβουνο), υγρή (θάλασσα) και αέρια (σύννεφα) µορφή Το νερό (ή στη καθαρεύουσα ύδωρ, λέξη από την οποία και πολλοί οι παράγωγοι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα)

ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ. Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) ΕΔΑΦΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ Άργιλος Οργανική ουσία Ενεργοί μικροοργανισμοί. Προκαλούν δομή (μικρά μεγάλα συνενωμένα συσσωματώματα) Α. Η άργιλος (ηλεκτρικό φορτίο) συγκρατεί κατιόντα (+) και τα ανταλλάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ - ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ - ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΖΑΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ - ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ 1. στην εικόνα που ακολουθεί να προσδιορίσετε τους βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΟΝ ΜΑΛΙΑΚΟ ΚΟΛΠΟ. Αν. Καθηγητης Μ.Δασενακης. Δρ Θ.Καστριτης Ε.Ρουσελάκη

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΟΝ ΜΑΛΙΑΚΟ ΚΟΛΠΟ. Αν. Καθηγητης Μ.Δασενακης. Δρ Θ.Καστριτης Ε.Ρουσελάκη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΟΥ ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΜΑΛΙΑΚΟ ΚΟΛΠΟ Αν. Καθηγητης Μ.Δασενακης Δρ Θ.Καστριτης Ε.Ρουσελάκη Φ.Σάλτα Κύκλος αζώτου Κύκλος φωσφόρου Kύκλος πυριτίου

Διαβάστε περισσότερα

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus

14/11/2011. Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus 4// Bιολογική ποικιλότητα ή Bιοποικιλότητα ποικιλότητα των διαφόρων μορφών ζωής Οικογένεια Felidae Υποοικογένεια Acinonychidea Acinonyx jubatus Επίπεδα βιοποικιλότητας Γενετική ποικιλότητα Ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα