ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Από τις προστακτικές στις δηλωτικές γλώσσες. Από την λίστα στο αντικείμενο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Από τις προστακτικές στις δηλωτικές γλώσσες. Από την λίστα στο αντικείμενο"

Transcript

1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 7 Από τις προστακτικές στις δηλωτικές γλώσσες 7 Από την λίστα στο αντικείμενο 12 Από το διάγραμα στην ακολουθία 19 Δομή και υφή 22 [ΑΝΑ]ΔΙΑΤΥΠΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ 27 Προς μια διαλεκτική των συμβόλων 28 Από τις Καθολικές στις Αφηρημένες Μηχανές 34 Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΝΟΣ ΔΙΠΟΛΟΥ 51 Ποσότητα και Διάταξη: από την μέτρηση στον υπολογισμό 53 Διακριτότητα και Συνέχεια: από την διασύνδεση στην ενθυλάκωση 60 Ταυτότητα και Ομοιότητα: το ζήτημα της αλήθειας 64 Γενεαλογίες και Γενέσεις 68

2 2 Υπερβατικότητα και Εμμένεια: το ζήτημα του ελέγχου 73 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ 79 ΕΠΙΛΟΓΟΣ 89 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 93

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύμφωνα με τον Mario Carpo,1 η σύγχρονη εικόνα του Αρχιτέκτονα, ως πνευματικός δημιουργός σχεδιαστής, αποδίδεται στον Leon Battista Alberti, καθώς εκείνος ουσιαστικά εισήγαγε τον 15 ο αιώνα, το διαχωρισμό μεταξύ σχεδίου και κτιρίου, δηλαδή μεταξύ προδιαγραφής και αντικειμένου, και αποδέσμευσε την διαδικασία σχεδιασμού, ως πνευματική εργασία, από την φυσική, χειρωνακτική κατασκευή. Ταυτόχρονα, μέσα από την ευρύτερη ουμανιστική προσέγγιση της αναδιατύπωσης της έννοιας της πνευματικής δημιουργίας, στα πλαίσια κυρίως της συγγραφικής εργασίας, ο ρόλος του συντάκτη ενός πνευματικού έργου λάμβανε διαστάσεις ιδιοκτησίας και κυριαρχίας επί του έργου αυτού, σε αντίθεση με την πρότερη μεσαιωνική αντίληψη όπου ο κάτοχος, με την έννοια του ιδιοκτήτη, θεωρούταν ο χρηματοδότης του έργου, ο πνευματικός προστάτης. Το γεγονός αυτό αναδεικνύεται και οφείλεται, με έναν αμφίδρομο τρόπο, και στην σταδιακή αλλαγή στάσης προς την διαδικασία της τροποποίησης και της μεταβολής των λόγιων κειμένων κατά την διαδικασία της αντιγραφής τους με το χέρι: «[...] κατά τον όψιμο Μεσαίωνα η αποδοχή της τεχνικής ποικιλότητας [...] των χειροποίητων αντιγράφων κατέδειξε νέους τρόπους κειμενικής αλληλεπίδρασης, όπου οι διαφοροποιήσεις ήταν όχι μόνο ανεκτές, αλλά [ήταν] ουσιαστικά αναμενόμενες, ενθαρρύνονταν, και μερικές φορές αξιοποιούνταν.» 2 Η ουμανιστική εφεύρεση της σύγχρονης πνευματικής ιδιοκτησίας, 1 2 Mario Carpo, The alphabet and the algorithm, MIT Press, Cambridge MA: Στο ίδιο, σελ. 24 (μετάφραση δική μου).

4 4 κατέστειλε αυτήν την διαδικασία τροποποίησης, παρεμβολής και μεταβολής, και επεδίωξε την μετατροπή του έργου σε ένα κλειστό, πεπερασμένο αντικείμενο μέσω της λεγόμενης αποκατάστασης του πρωτότυπου: πλέον, η πνευματική εργασία κατά την ολοκλήρωσή της παρήγαγε ένα οριοθετημένο, διακριτό προιόν, κάθε αναφορά στο οποίο θα έπρεπε να γίνεται με απόλυτη συνέπεια ως προς την ταυτότητα του αρχικού. Σε αυτό, συνέβαλε προφανώς και η επινόηση της τυπογραφίας και της μηχανικής αναπαραγωγής, αναδεικνύοντας σταδιακά, κατά τις περιόδους που ακολούθησαν, την έννοια της πνευματικής ιδιοκτησίας στην υπόσταση την οποία γνωρίζουμε σήμερα. Σε αυτό το πεδίο, εντάχθηκε και η Αρχιτεκτονική ως πνευματική, πλέον, και όχι ως χειρωνακτική πρακτική, και ταυτόχρονα διαμόρφωσε την σχέση μεταξύ αντικειμένου και προδιαγραφής, που τόσο αναδείχθηκε κατά την περίοδο της βιομηχανοποίησης, και κυρίως κατά το Μοντέρνο κίνημα των αρχών του 20ου αιώνα: κατά τον Carpo, και σε απόλυτη συμφωνία με το Αλμπερτιανό παράδειγμα, κατά την βιομηχανική περίοδο, ο Αρχιτέκτονας αποτελεί τον πνευματικό άρχοντα (author) του αρχιτεκτονήματος ως προϊόν πνευματικής εργασίας, όπου το σχέδιο κατέχει το κυρίαρχο ρόλο του Πρωτοτύπου, και το οικοδόμημα είναι το μηχανικό του Aντίγραφο.3 Ο διαχωρισμός μεταξύ πνευματικής και χειρωνακτικής εργασίας στο πεδίο της αρχιτεκτονικής, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, αποδέσμευσε παράλληλα την διαδικασία της προδιαγραφής του αντικειμένου ως μια αυτόνομη και κατά ένα τρόπο αυτοτελή εργασία, ανεξάρτητη από την διαδικασία κατασκευής ή υλοποίησής του. Αυτή η αυτονόμηση της προδιαγραφής γίνεται ακόμη εντονότερη τα τελευταία χρόνια, με την άνοδο των ψηφιακών, αλγοριθμικών διαδικασιών σχεδιασμού, όπου σε αρκετά παραδείγματα το αντικείμενο-κτίριο, ως στόχος της διαδικασίας προδιαγραφής, αποτελεί όρο που χρησιμοποιείται συμβατικά, καθώς δεν περιγράφει πλέον μια αναπαριστούμενη μοναδιαία οντότητα, αλλά μια πολλαπλότητα μορφών συναρτημένη από ένα πλήθος παραμετρικών συνθηκών. Ταυτόχρονα, μέσα σε αυτό το πλαίσιο όπου ο κώδικας και ο αλγόριθμος αναλαμβάνουν πλέον κύριο ρόλο στο εννοιολογικό σύστημα του αρχιτεκτονικού πεδίου, η ώσμωση με τις θεωρίες και τις εξελίξεις στις επιστήμες 3 Στο ίδιο, σελ. 26.

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 της Πληροφορικής, και η διείσδυση εννοιών όπως εκείνες του ανοικτού λογισμικού (open-source) και των δικτύων ομότιμης παραγωγής (peer-to-peer networks) είναι αναπόφευκτες. Ωστόσο, για να γίνουν κατανοητές οι δυνατότητες, οι μετασχηματισμοί, αλλά και οι επιπτώσεις που επιφέρει η διείσδυση αυτή, είναι αναγκαίο να κατανοηθεί πρώτα η έννοια του πηγαίου κώδικα, η προδιαγραφή-περιγραφή του ψηφιακού πλέον αντικειμένου. Στο πεδίο της πληροφορικής, η έννοια του πηγαίου κώδικα είναι λίγο έως πολύ σαφής και άμεση. Κάθε ψηφιακή δραστηριότητα, είτε αποτελεί λειτουργικό σύστημα, είτε εφαρμογή, είτε ιστοσελίδα, είτε αποθετήριο γνώσης και πληροφορίας, λειτουργεί βάσει ενός κώδικα, ενός συμβολικού κειμένου, γραμμένου σε μια τεχνητή γλώσσα, κατανοητή από τον άνθρωπο, που προδιαγράφει και περιγράφει τη λειτουργία και τη συμπεριφορά της μηχανής κατά την εκτέλεση της δραστηριότητας αυτής. Τόσο οι θεωρίες του ανοικτού λογισμικού, όσο και εκείνες των δικτύων ομότιμης παραγωγής αφορούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μεθόδους ανάπτυξης, διαχείρισης, και κατανομής αυτού του πηγαίου κώδικα. Ωστόσο, η συζήτηση περιπλέκεται όταν καλούμαστε να μιλήσουμε με τους ίδιους όρους πάνω στο αρχιτεκτονικό αντικείμενο, κυρίως όταν αυτό αποτελεί προϊόν ψηφιακής προδιαγραφής. Εκ πρώτης όψεως, και σύμφωνα με ερμηνείες όπως εκείνη του Nelson Goodman (βλ. παρακάτω), το διάγραμμα και το σχέδιο αποτελούν τμήματα ενός οπτικού κώδικα συμβόλων, μια τεχνητή γλώσσα επικοινωνίας. Μπορεί ωστόσο, σε μια «1-1» αντιστοιχία να θεωρηθεί ότι το σχέδιο και το διάγραμμα, ως τα βασικά αρχιτεκτονικά αναλυτικά εργαλεία αποτελούν τον πηγαίο κώδικα του κτιρίου; Μπορεί να θεωρηθεί ότι μεταξύ σχεδίου και κτιρίου, δηλαδή μεταξύ αντικειμένου και αναπαράστασης, συνίσταται η ίδια σχέση που υπάρχει μεταξύ κώδικα και προγράμματος, δηλαδή μεταξύ οδηγίας και εκτέλεσης; Στην παρούσα διερεύνηση, σε μια γενικότερη διάθεση απάντησης σε ερωτήματα όπως αυτά, θα εξεταστούν διαφορετικές προσεγγίσεις του ψηφιακού συστήματος: εάν μπορούμε να αποφανθούμε για το τι είδους δομή αποτελεί το κτίριο ως σύστημα πληροφορίας, τότε θα είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε τι είδος συμβολικού λεξιλογίου, ποιας φύσης εννοιολογικό πεδίο το προδιαγράφει. Εάν μπορούμε να αποφανθούμε για το δομικό status του αλγοριθμικού κώδικα, για την αρ-

6 6 χιτεκτονική συγκρότηση της πληροφορίας εν γένει, τότε θα μπορέσουμε να καταστήσουμε αυτήν την αναπόφευκτη ώσμωση μεταξύ πληροφορικής και αρχιτεκτονικής πιο ομαλή και γόνιμη. Οι δύο βασικές έννοιες με τις οποίες θα ασχοληθούμε είναι εκείνες της οντοστρέφειας και της αναδρομικότητας, όπως διαμορφώνονται στο πεδίο της πληροφορικής, ως οι δύο κυρίαρχες διαφορετικές προσεγγίσεις της πληροφορίας και της δομικής συγκρότησης του ψηφιακού. Αν η μελέτη δομικών συστημάτων αποτελεί τον στενό πυρήνα της αρχιτεκτονικής πρακτικής, τότε αυτό που παρουσιάζει ενδιαφέρον είναι ότι κάθε ένας από τους δύο όρους προσφέρει μια διαφορετική ερμηνεία της έννοιας της «δομής» και της σχέσης της με εκείνη του «συστήματος». Η διερεύνηση θα ξεκινήσει από το στενότερο πεδίο της πληροφορικής και της εξέλιξης των γλωσσών προγραμματισμού, όπου θα αναδειχθεί η πορεία διαμόρφωσης και διατύπωσης των δύο όρων, και θα συνεχίσει σε μια σύντομη ανάγνωση των φιλοσοφικών συστημάτων του Leibniz, του Spinoza, των Gilles Deleuze και Felix Guattari, υπό το πλαίσιο αυτών των δύο υπολογιστικών εννοιών. Καθώς θα αναδεικνύεται μια αντίθεση μεταξύ τους, θα γίνει η απόπειρα κατασκευής ενός διπόλου, δύο αντικρουόμενων δομικών προσεγγίσεων, η κάθε μία από τις οποίες προϋποθέτει διαφορετικές παραδοχές και αποκομίζει διαφορετικές πληροφορίες από την ανάλυση των φυσικών και τεχνητών συστημάτων. Η διερεύνηση θα καταλήξει εκεί από όπου ξεκίνησε: στην ψηφιακή υπολογιστική αναδιατύπωση του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, και τις μεταβολές που έχει επιφέρει τόσο στις μεθόδους αναπαράστασης και προδιαγραφής, όσο και στην προσέγγιση του οικοδομήματος ως αρχιτεκτονικό αντικείμενο εν γένει.

7 ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Τον Φεβρουάριο του 1947, σε μία ομιλία ενώπιον της Μαθηματικής Εταιρείας του Λονδίνου, ο Alan Turing διερωτόμενος «κατά πόσο είναι κατ' αρχήν δυνατό μια υπολογιστική μηχανή να παρουσιάζει ανθρώπινες δραστηριότητες»4 ίδρυε ουσιαστικά τα πεδία της τεχνητής νοημοσύνης και της υπολογιστικής ανάλυσης. Ήδη από την πρώιμη περίοδο εμφάνισης των αυτόματων υπολογιστικών μηχανών, απέβλεπε σε μια χρήση τους ως ολοκληρωμένα συστήματα που θα μπορούσαν να αναπτύξουν νοημοσύνη, να βελτιστοποιήσουν αλγεβρικές διαδικασίες, ακόμη και να υπολογίσουν σκακιστικές στρατηγικές ανάπτυξης και επίλυσης προβλημάτων, και όχι μόνο ως ενδιάμεσες μηχανές εκτέλεσης πολυάριθμων υπολογιστικών πράξεων, όπως ενδεχομένως ήταν η προβλεπόμενη χρήση τους κατά τις δεκαετίες του '40 '50. Από τις προστακτικές στις δηλωτικές γλώσσες Ωστόσο, τα πεδία χρήσης των πρώτων ηλεκτρονικών υπολογιστών που εμφανίστηκαν στα εργαστήρια των Αμερικάνικων και Αγγλικών πανεπιστημίων ήταν ακόμη μακρυά από το όραμα του Turing. Οι εφαρμογές τους ήταν καθαρά επιτελικές, επιταχύνοντας υπολογιστικές διαδικασίες, όπως στατιστικές εκτιμήσεις και υπολογισμός πι4 Martin Davis, Μηχανές της Λογικής: Η συνεισφορά των μαθηματικών στην ανάπτυξη των υπολογιστών, μτφρ. Στάθης Ζάχος, Εκδόσεις Εκκρεμές, Αθήνα: 2007, σελ.294.

8 8 θανοτήτων. Οι οδηγίες που λάμβαναν ήταν κατευθείαν σε κώδικα μηχανής που μεταφράζονταν από τον χρήστη, ψηφίο προς ψηφίο, και μεταφέρονταν σε διάτρητες καρτέλες, τις οποίες εισήγαγαν με ακολουθιακό τρόπο στο μηχάνημα. Με αυτόν τον τρόπο, ο προγραμματισμός συστημάτων, στις πρώτες περιόδους της ανάπτυξής του, βασιζόταν στην αποτύπωση μιας ακολουθίας συγκεκριμένων οδηγιών τις οποίες βήμα-βήμα εκτελούσε το μηχάνημα παράγοντας το επιθυμητό αποτέλεσμα. Ως εκ τούτου, η δομή του προγράμματος συγκροτείτο και χαρακτηριζόταν από αυτήν την ακολουθιακή ανάθεση εκτελεστικών εντολών. Έτσι, ακόμη και σήμερα οι γλώσσες που βασίζονται σε αυτή την αλληλουχία εντολών, αποκαλούνται προστακτικές (imperative) γλώσσες. Η Fortran (Formula Translator), η πρώτη συντακτικά οργανωμένη και τυποποιημένη γλώσσα προγραμματισμού που εμφανίστηκε το 1954 ανάγεται σε αυτήν την κατηγορία. Ωστόσο, το όραμα που συνόδευε πάντοτε τις υπολογιστικές μηχανές, ήδη από την εποχή του Leibniz, ήταν η κατασκευή μιας τεχνητής, οικουμενικής μαθηματικής γλώσσας, σύμφωνα με την οποία οι συλλογισμοί και η εξαγωγή συμπερασμάτων θα γίνονταν με μηχανιστικό τρόπο, περιορίζοντας τα περιθώρια αμφισβήτησης ή αμφιβολίας του τελικού αποτελέσματος. Τόσο, οι ιδέες του Leibniz, του Boole, του Hilbert, αλλά κυρίως οι ιδέες του Frege (όπως θα δούμε παρακάτω) ήταν αυτές που έστρεψαν σιγά σιγά το ενδιαφέρον από τις στοιχειώδεις αλγεβρικές πράξεις σε μια συμβολοποιημένη Τυπική Λογική. Ο Turing επινόησε έναν τρόπο να αυτοματοποιηθούν με πολυμορφικό και ευέλικτο τρόπο οι στοιχειώδεις αριθμητικές πράξεις (πρόσθεση, αφαίρεση, πολ/μος, διαίρεση) ωστόσο απώτερος στόχος του, όπως δήλωνε και ο ίδιος, ήταν πάνω σε αυτές τις στοιχειώδεις πράξεις να δομηθούν ανώτερες μαθηματικές κατασκευές, όπως ο προτασιακός λογισμός και η πρωτοβάθμια λογική. Σύμφωνα με αυτήν την προσέγγιση, το πρόγραμμα θα έπρεπε να δηλώνει στη μηχανή την δομή των λογικών προτάσεων που θα πρέπει να εκτιμήσει, το τι είδους αποτελέσματα θα πρέπει να εξάγει, και όχι την ακολουθία εντολών που θα πρέπει να εκτελέσει. Αυτές, θα πρέπει να αποτελούν μηχανιστική διαδικασία μεταγλώττισης χαμηλότερου επιπέδου (ως εγγύτητα προς τη μηχανή) από εκείνη της δόμησης τυπικών (formal) λογικών εκφράσεων. Το γεγονός αυτό, όπως έλεγε, θα καθιστούσε τον προγραμματισμό

9 ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 9 μια εργασία υψηλού επιπέδου μαθηματικής διανόησης και θα τον διαχώριζε από την μηχανιστική και ανιαρή διαδικασία της κωδικοποίησης.5 Η πρώτη προδιαγραφή της LISP (LISt Processor) εμφανίστηκε το 1958, φανερά επηρεασμένη από τον λ-λογισμό (lambda Calculus) που είχε αναπτυχθεί νωρίτερα από τον Alonso Church περίπου την δεκαετία του '30. Αρχικά είχε κυρίως θεωρητική εφαρμογή, αντιμετωπίζοντας δυσκολίες στην υλοποίησή της λόγω της υψηλής πολυπλοκότητας μαθηματικών κατασκευών που μπορούσε να αναπαραστήσει. Ενδεικτικά, ο πρώτος ολοκληρωμένος μεταγλωττιστής για Lisp εμφανίστηκε το 1962, ενώ δεν σταθεροποιήθηκε ως υλοποίηση (μεταγλώττιση και τυποποίηση) μέχρι και την δεκαετία του '90. 6 Ως συναρτησιακή γλώσσα βασιζόταν, τουλάχιστον κατά τις πρώτες της υλοποιήσεις, σε δύο τύπους δεδομένων: το άτομο (atom) και η λίστα (list). Ενώ το πρώτο αφορούσε πρωτογενή σύμβολα (ψηφία, γράμματα, τελεστές κτλ.), το δεύτερο έδινε τη δυνατότητα να συγκροτηθούν ακολουθίες από σύμβολα και καθιστούσε δυνατή την συγκρότηση μαθηματικών παραστάσεων (expressions), που κατά την αποτίμησή 5 6 Έχει ενδιαφέρον η αντίθεση των απόψεων του John von Neumann σε σχέση με εκείνη του Turing για την διαδικασία του προγραμματισμού. Ο von Neumann αναφερόταν στη διαδικασία, ως κωδικοποίηση και δήλωνε σαφώς πως το θεωρούσε μια απλή γραφειοκρατική εργασία που δεν απαιτούσε ιδιαίτερη νοημοσύνη. Συνεπώς, ήταν κάτι που επιβάρυνε τους φοιτητές οι οποίοι μετέφραζαν με το χέρι σε γλώσσα μηχανής εντολές που είχαν γραφτεί σε μια αναγνώσιμη μνημονική γλώσσα. Μια ιστορία αναφέρει ότι ένας νεαρός προγραμματιστής, περίπου στα τέλη της δεκαετίας του '40, πρότεινε να γράψουν ένα μεταφραστικό πρόγραμμα που θα έκανε αυτή τη μετάφραση αυτόματα. Λέγεται πως ο von Neumann απάντησε με οργή πως το να χρησιμοποιήσει κανείς ένα πολύτιμο επιστημονικό εργαλείο για να πραγματοποιήσει μια απλή γραφειοκρατική διαδικασία θα ήταν αλόγιστη σπατάλη. Ωστόσο, ο Turing ήδη από το 1945 δήλωνε ότι η διαδικασία του προγραμματισμού δεν χρειάζεται να είναι μια ανιαρή, μηχανιστική διαδικασία, αφού τα μηχανιστικά τμήματα της δουλείας μπορούν να ανατεθούν στην ίδια την μηχανή, αλλά μπορεί να αναχθεί σε μια συναρπαστική διεργασία, μια διαδικασία καθαρής δομικής μαθηματικολογικής σκέψης. Πηγή: Davis, ο.π., σελ Τυποποιήθηκε από το Αμερικάνικο Ινστιτούτο Εθνικών Τυποποιήσεων (ANSI) μόλις το 1994.

10 10 (evaluation) τους παρήγαγαν το ζητούμενο υπολογιστικό αποτέλεσμα. Αυτό που αποτελούσε θεμελιώδους σημασίας χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης γλώσσας προγραμματισμού, ήταν η αυτο-αναφορική δυνατότητα της δομής της λίστας να εσωκλείει άλλες λίστες, εκτός από πρωτογενή σύμβολα, δηλαδή να συνθέτει πολύπλοκες μαθηματικές παραστάσεις από συνδυασμούς απλούστερων. 7 Επιπλεόν, η δομή της γλώσσας δεν βασιζόταν πλέον στην ανάθεση εντολών που εκτελούνται με τη σειρά που εμφανίζονται, αλλά στην δήλωση παραστάσεων που αποτιμούνται με βάση την προτεραιότητα των μαθηματικών τελεστών και των παραστάσεων που εσωκλείουν. Κατ' αυτόν τον τρόπο, αυτή η δομική προσέγγιση, που εξαρχής προϋπέθετε ένα υψηλότερο επίπεδο αφαίρεσης σε σχέση με τον πρωτογενή κώδικα οδηγιών που εκτελεί ένα υπολογιστικό μηχάνημα, ονομάστηκε δηλωτική (declarative). Προφανώς, οι πρώτες εφαρμογές της Lisp ήταν στο πεδίο της μαθηματικής λογικής και του πρωτοεμφανιζόμενου τότε πεδίου της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ ακόμη και στις μέρες μας αποτελεί την κατεξοχήν γλώσσα μελέτης αναδρομικών συναρτήσεων και τυπικής λογικής.8 7 Είναι εμφανές ότι, ήδη από τον τρόπο ορισμού της δομής της ως ακολουθίες από άτομα και λίστες, η Lisp εμπεριέχει μια ισχυρά αναδρομική αναπαραστατική δομή. Για παράδειγμα, η λίστα (Α (1 Β (Γ 2))) παρ' όλη την πληθώρα συμβόλων που παρουσιάζει, εσωκλείει μονάχα δύο στοιχεία: το σύμβολο (άτομο) Α και την λίστα (1 Β (Γ 2)). Αντίστοιχα, αυτή η λίστα περιλαμβάνει τρία στοιχεία: τα σύμβολα '1' και 'Β' και τη λίστα (Γ 2), η οποία με τη σειρά της εσωκλείει δύο σύμβολα. Το επίσημο εγχειρίδιο που εκδόθηκε συνοδεύοντας την πρώτη ολοκληρωμένη υλοποίηση της γλώσσας το 1962, είχε ένα ξεχωριστό παράρτημα για την αναδρομικότητα. Βλ, John McCarthy, Paul W. Abrahams, Daniel J. Edwards, Timothy P. Hart, Michael I. Levin (επιμ.) Lisp Programmer's manual, M.I.T. Press, Cambridge MA: 1985, 2η έκδοση, σελ Κατά συνθήκη, το γράμμα 'λ' έχει επικρατήσει όχι μόνο ως σύμβολο του συναρτησιακού λογισμού και του λ-λογισμού, αλλά και της θεωρίας αναδρομικότητας (recursion theory) και υπολογιστικότητας που σχετίζεται άμεσα με τα παραπάνω. Στις σύγχρονες υλοποιήσεις (διαλέκτους) της Lisp (όπως η Scheme), η λέξη lambda εκφράζει μια αφηρημένη (χωρίς σύμβολο) συνάρτηση, δηλαδή μια έκφραση που μπορεί να ενσωματωθεί σε άλλες εκφράσεις χωρίς να χρειάζεται να ονοματιστεί, χαρακτηριστικό που φαίνεται να αποτελεί θεμελιακό γνώρισμα του λογισμού-λ.

11 ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 11 Ωστόσο, από τις πρώτες περιόδους εφαρμογής της, στα εργαστήρια του M.I.T., το τι ακριβώς αντιπροσώπευαν τα άτομα, αδιαίρετα, πρωτογενή σύμβολα της Lisp αποτελούσε πεδίο συζητήσεων. Για αρκετό καιρό, η λέξη «αντικείμενο» (object), αποτελούσε συνώνυμο της λέξης «άτομο»9, «σύμβολο», ή «μεταβλητή», πολύ σύντομα όμως αναπτύχθηκε η ανάγκη για μια βαθύτερη διερεύνηση της έννοιας αυτής, καθώς μια τέτοια μονομερής θεώρηση των συμβολισμών δεν επαρκούσε για να αποδώσει την ολοένα αυξανόμενη πολυμορφία της πληροφορίας που χειρίζονταν οι υπολογιστικές μηχανές. Σταδιακά, τον όρο αντικείμενο άρχισαν να συνοδεύουν όροι όπως «ιδιότητα» (property), «χαρακτηριστικό» (attribute), «μέθοδος» (method) και «κλάση» (class). Ως εκ τούτου, τα μαθηματικά σύμβολα των υπολογιστικών παραστάσεων, που μέχρι τώρα αντιπροσώπευαν μεταβλητές με αριθμητικές ή αλφαριθμητικές τιμές, απέκτησαν μια πιο σύνθετη δομή, επιμερισμένη σε μικρότερες σφαίρες πληροφορίας και οργανωμένη κατά οικογένειες ιδιοτήτων. Η Simula 67 ήταν η πρώτη γλώσσα που τυποποίησε τις έννοιες «αντικείμενο» και «κλάση». Αναπτύχθηκε κυρίως για εφαρμογές εξομοίωσης συστημάτων διακριτών γεγονότων (discrete event simulation). Η προσέγγισή της, επέφερε μια στροφή στη δομική ανάλυση των προγραμμάτων. Μέχρι τότε, η πληροφορία ενυπήρχε οικουμενικά μέσα στον κώδικα, αποθηκευμένη σε πολλαπλές μεμονωμένες μεταβλητές, τις οποίες διαχειρίζονταν αλγοριθμικές διαδικασίες υπό τη μορφή συναρτήσεων. Με την στροφή αυτή, το πρόγραμμα θεωρήθηκε ως ένα σύστημα από αλληλοσυνεργαζόμενα αντικείμενα (αρθρώματα) στα οποία βρίσκονται εσώκλειστα τα δεδομένα που μέχρι πριν θεωρούνταν οικουμενικά. Έτσι τόσο η πληροφορία, όσο και οι αλγόριθμοι που τη διαχειρίζονταν, αντιμετωπίζονταν πλέον από τη σκοπιά ενός αντικειμένου υποκειμένου: η ελεύθερη (ανεξάρτητη) μεταβλητή έγινε «ιδιότητα» του αντικειμένου στο οποίο θεωρήθηκε ότι ανήκει, ενώ η ελεύθερη συνάρτηση έγινε «μέθοδος» του αντικει- 9 McCarthy et al., ο.π., σελ. 105.

12 12 μένου το οποίο θεωρήθηκε ότι διαχειρίζεται. Από αυτήν την άποψη, η Simula 67 θεωρείται η πρώτη οντοστρεφής (object-oriented)10 γλώσσα προγραμματισμού. Από την λίστα στο αντικείμενο Παρά την καινοτομική προσέγγισή του, οι τεχνικές του αντικειμενοστρεφή προγραμματισμού άργησαν να επικρατήσουν στην μαζική παραγωγή λογισμικού που έμελλε να ακολουθήσει. Ήδη, από τα μέσα του '70 και καθ' όλη την δεκαετία του '80, η επικράτηση της γλώσσας C, ως γενικής χρήσης εκτελεστική - διαδικασιακή (imperative-procedural) γλώσσα προγραμματισμού ήταν δεδομένη, τόσο σε επίπεδο λογισμικού ειδικής χρήσης, όσο σε επίπεδο λογισμικού γενικής κατανάλωσης που παρουσιάστηκε με την εμφάνιση των πρώτων προσωπικών οικιακών υπολογιστών. Ωστόσο, από τις αρχές της δεκαετίας του '90 όπου η χρήση των υπολογιστών επεκτάθηκε στο σύνολο των καθημερινών δραστηριοτήτων, ο οντοστρεφής προγραμματισμός κατέστη η κυρίαρχη μέθοδος συγγραφής προγραμμάτων, γεγονός που ισχύει και στις μέρες μας. Σε όλες τις σύγχρονες γλώσσες προγραμματισμού, ξεκινώντας από την C++ που αναπτύχθηκε στις αρχές του '80, ως μια υβριδική μορφή της C, επιτρέποντας τόσο το αντικειμενοστραφές όσο και το συναρτησιακό πρότυπο, και με αποκορύφωμα την Java, η οποία εμφανίζεται ως αμιγώς οντοστρεφής, η θεώρηση του προγράμματος ως ένα σύστημα από συνεργαζόμενα αυτόνομα αντικείμενα είναι η δεσπόζουσα προσέγγιση στην αντιμετώπιση της διαδικασίας συγγραφής λογισμικού. Σε αυτό συνέβαλλε καταλυτικά η σταδιακή καθιέρωση των γραφικών περιβαλλόντων χει10 Ο όρος object-oriented programming, συνήθως στα ελληνικά αποδίδεται ως αντικειμενοστραφής προγραμματισμός. Ωστόσο, πρόσφατα προτάθηκε μια απόδοσή του ως οντοστρεφής προγραμματισμός, που ετυμολογικά συμφωνεί με το κύριο επιχείρημα του παρόντος κειμένου, αλλά και ως όρος είναι πιο εύηχος. Στο εξής θα χρησιμοποιούνται και οι δύο ως συ νώνυμοι, με μια προτίμηση κυρίως στον δεύτερο και με την επιφύλαξη ότι είναι σχετικά πρωτοεμφανιζόμενος. Για περισσότερα, βλ. Adam Brooks Webber, Σύγχρονες Γλώσσες Προγραμματισμού, επιμ-μτφρ. Γεώργιος Φρ. Γεωργακόπουλος, Ιωάννης Παπαδόγγονας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο: 2009.

13 ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 13 ρισμού (Graphical User Interfaces) τόσο σε επίπεδο μεμονωμένων εφαρμογών όσο και σε επίπεδο λειτουργικών συστημάτων, καθώς η χρήση του υπολογιστή από μη εξειδικευμένο προσωπικό γινόταν με αυτόν τον τρόπο ευκολότερη και ταχύτερη. Επιπλέον, η μετάβαση αυτή από το εκτελεστικό διαδικασιακό παράδειγμα, στο οντοστρεφές είναι ιδιαίτερα εμφανής και στην σταδιακή εξέλιξη του αρχιτεκτονικού και οικοδομικού λογισμικού. Από την σχεδίαση του συστήματος ως σύνολο γραμμών και σχημάτων, όπως για παράδειγμα συμβαίνει στις συμβατικές εκδόσεις των AutoCAD και MicroStation, έχουμε μεταβεί στην συναρμολόγηση του οικοδομικού συστήματος ως σύνολο από αρχιτεκτονικά και οικοδομικά αντικείμενα, όπως συμβαίνει σε εφαρμογές τύπου Revit και ArchiCAD. Και πράγματι, το να μεταφράσει κανείς το οντοστρεφές πρόγραμμα ως ένα σύστημα από αλληλοσυνδεόμενα αρθρώματα, σε μια οπτική γλώσσα διαγραμμάτων και συμβόλων, αλλά και το αντίστροφο, αποτελεί μια διαδικασία σχετικά άμεση και ευθύγραμμη, γεγονός που δεν ισχύει με τα συναρτησιακά παραδείγματα όπου η δομή του προγράμματος είναι περισσότερο σειριακή ακολουθιακή. Κατακόρυφος (Στύλος) Τοιχείο Κολόνα Φορέας Οριζόντιος (Δοκός) Εικόνα 1: Η γενεαλογική ιεραρχία του Φορέα Όπως αναφέρθηκε, βασικό χαρακτηριστικό της οντοστρεφούς ανάλυσης είναι η προσέγγιση του συστήματος ως μηχανή, ως δίκτυο συνεργαζόμενων στοιχείων. Για να οριστούν αυτοτελώς τα πρωτογενή στοιχεία του συστήματος, θα πρέπει να αναχθούν σε ιδεατές κατηγορίες αντικειμένων (κλάσεις) ανάλογα με τις ιδιότητές τους. Για παράδειγμα, σε μια θεώρηση του Κτηρίου ως μηχανή που φέρει φορτία, τόσο η Δοκός, όσο και το Υποστύλωμα είναι φέροντα στοιχεία, αφού και τα δύο μοιράζονται την ίδια ιδιότητα του να μεταφέρουν φορτία στο έδαφος. Οπότε, η Δοκός και το Υποστύλωμα ορίζονται ως δυο

14 14 υποκατηγορίες του Φορέα ως ιδεατή κλάση αντικειμένων, με τον ίδιο τρόπο που η Κολόνα και το Τοιχείο μπορούν να οριστούν ως δυο υποκατηγορίες του Υποστηλώματος αντίστοιχα. Με αυτόν τον τρόπο χτίζονται γενεαλογίες κλάσεων, με την κάθε μια να ανάγεται στην γονική της ανάλογα με τις ιδιότητες και τη συμπεριφορά που εμφανίζει στο σύστημα. Στην ίδια κατεύθυνση, όλη η πληροφορία αναδιοργανώνεται με βάση το υποκείμενο στο οποίο εμπίπτει. Σε ένα τέτοιο κτιριακό μοντέλο, δεν έχει νόημα να μιλήσει κανείς για Φόρτιση και Όριο Αστοχίας γενικά, αλλά για αυτά τα δύο ως χαρακτηριστικά ενός Φορέα. Με αυτόν τον τρόπο, αποδίδονται στην κλάση Φορέας οι ιδιότητες του Αναλαμβανόμενου Φορτίου και του Ορίου Φόρτισης/Αστοχίας αντίστοιχα. Έτσι, ως υποκατηγορίες του Φορέα, η Δοκός και το Υποστύλωμα αποκτούν (κληρονομούν) τις ίδιες ιδιότητες, ερμηνεύνοντάς τις ανάλογα με τον τρόπο που αφορά την δική τους σφαίρα ορισμού. Για παράδειγμα, το Όριο Φόρτισης στην περίπτωση του Υποστυλώματος ενδεχομένως νοείται ως Όριο Θλίψης/Λυγισμού ενώ στην περίπτωση του Δοκαριού νοείται ως Όριο Κάμψης. Όπως προαναφέρθηκε, μεταξύ κλάσεων δημιουργούνται σχέσεις ιεραρχικής γενεαλογίας που συγκροτούνται στα πλαίσια σχέσεων τύπου «ἐστί» (is-a), δηλαδή αναγωγής - καταγωγής. Για να ερμηνευθεί ή να οριστεί η συμπεριφορά και οι ιδιότητες μιας κλάσης αντικειμένων ανάγεται σε μια άλλη που ορίζεται με μεγαλύτερο βαθμό αφαίρεσης. Στο παραπάνω παράδειγμα, οι γενεαλογικές σχέσεις μπορούν να διατυπωθούν ως εξής: το Δοκάρι και το Υποστύλωμα είναι (ανήκουν στην κατηγορία) Φορείς, όπως επίσης η Κολόνα και το Τοιχείο είναι Υποστυλώματα, όπως επίσης (ανεβαίνοντας δύο κλάσεις στην ιεραρχία) είναι και Φορείς. Επιπρόσθετα, μεταξύ κλάσεων μπορούν, εκτός από κατακόρυφες γενεαλογικές σχέσεις, να χτιστούν και οριζόντιες σχέσεις που αντιπροσωπεύουν σύνθεση, συνάθροιση ή διασύνδεση. Έτσι, εάν το Κτίριο είναι ένα σύστημα από Φέροντα και Φερόμενα στοιχεία, τότε μπορούμε να πούμε ότι συντίθεται από Φορείς (Δοκούς, Υποστυλώματα κτλ.) ή ότι αποτελεί μια χωρική διασύνδεση μεταξύ Φορέων, με τις δύο προτάσεις να είναι λογικά ισοδύναμες. Με αυτόν το δεύτερο τύπο σχέσεων, σε αντίθεση με την κατακόρυφη γε-

15 ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 15 νεαλογική ιεραρχία, συγκροτούνται μεταξύ κλάσεων οριζόντια κατανεμημένες δικτυακές σχέσεις που εμπλουτίζουν το οντοστρεφές σύστημα. Substance Material Immaterial Body Animate Spirit Inanimate Living Sensitive Mineral Insensitive Animal Rational Irrational Human Socrates Plato Plant Aristotle Beast etc. Εικόνα 2: Το δέντρο του Πορφύριου, χαρακτηριστικό παράδειγμα ουσιοκρατικής γενεαλογίας. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι υπάρχει θεμελιακή διαφορά μεταξύ κλάσης αντικειμένων και περίπτωσης αντικείμενου (class vs instance). Η κλάση αποτελεί μια προδιαγραφή των ιδιοτήτων που θα έχει κάθε μέλος μιας οικογένειας αντικειμένων όταν αυτό υλοποιηθεί, δηλαδή αποτελεί το «καλούπι» από το οποίο προκύπτει το αντικείμενο κάθε φορά που «κατασκευάζεται». Αντίθετα, το ίδιο το αντικείμενο είναι η πραγμάτωση μιας συγκεκριμένης κλάσης, έχει φυσική υπόσταση, καταλαμβάνει μια έκταση (μνήμης), και αποτελεί υπολογιστική οντότητα που λειτουργεί και συνδιαλέγεται με τις υπόλοιπες οντότητες του συστήματος, εσωκλείοντας την πληροφορία που την περι-

16 16 γράφει (ιδιότητες), και προσφέροντας διαβαθμισμένους τρόπους πρόσβασης και διαχείρισης της πληροφορίας αυτής (interface).11 Κάθε μεταβολή του αντικειμένου-οντότητα μεταφράζεται ως ποσοτική μεταβολή μιας ή περισσότερων ιδιοτήτων του. Για κάθε μία από αυτές τις οντότητες η έκταση που καταλαμβάνει είναι το άθροισμα της έκτασης κάθε μίας από τις ιδιότητές της, κάθε πεδίο της.12 Υπό αυτούς τους όρους, το αντικείμενο αποτελεί φυσικό, μετρήσιμο μέγεθος. Γίνεται αντιληπτό ότι η όλη προσέγγιση αποπνέει μια χωρικότητα στη συγκρότηση της: έννοιες όπως πεδίο, διάγραμμα, οντότητα, διασύνδεση παραπέμπουν σε μια γεωμετρική-υπεργεωμετρική αντίληψη του οντοστρεφούς συστήματος, σε μια ανάλυσή του με όρους τοπολογικούς. Και πράγματι, αυτή η συγκεκριμένη θεώρηση των υπολογιστικών δεδομένων συνέβαλε σε μια απομαθηματικοποίη11 Οι γλώσσες που ακολουθούν το αντικειμενοστρεφές παράδειγμα είναι πάρα πολλές και με διαφορετικό προσανατολισμό η κάθε μία, και παρόλο που ένας μεγάλος όγκος βιβλιογραφίας προσπαθεί να εδραιώσει μια καθολική θεωρητική τυποποίηση όρων όπως κλάση, αντικείμενο, και ιδιότητα, κάτι τέτοιο προς το παρόν δεν υφίσταται. Έτσι, σε κάποιες περιπτώσεις (Delphi, Pascal with Objects) ο όρος «αντικείμενο» (object) παραπέμπει στην κλάση αντικειμένων, σε άλλες (Javascript) παραπέμπει στην υλοποίηση (instance), ενώ αλλού (π.χ. C++) δεν εμφανίζεται καθόλου ως προγραμματιστικός όρος (συντακτικό στοιχείο) αλλά χρησιμοποιείται κατά συνθήκη για να περιγράψει το προκύπτον σχήμα. Στο παρόν κείμενο, ο διαχωρισμός Αντικείμενο και Κλάση αντιστοιχεί στον διαχωρισμό Οντότητας και Οικογένειας οντοτήτων, αντίστοιχα. 12 Είναι γεγονός ότι η οντοστρεφής ανάλυση εμφανίζει πολλές ομοιότητες με τις δομές βάσεων δεδομένων όπου έχουμε προδιαγραφές πινάκων (πεδία) και αλληλοσυνδεόμενες καταχωρήσεις. Πράγματι, σε μια αντιστοίχιση, μια κλάση αντικειμένων θα μπορούσε να παρομοιαστεί με ένα πίνακα όπου κάθε ιδιότητα είναι μία στήλη, ενώ τα μεμονωμένα αντικείμενα θα αντιστοιχούσαν στις καταχωρήσεις (γραμμές) του πίνακα που η κάθε μία συμπληρώνει τις στήλες του με τις τιμές που αντιστοιχούν στη δική της περίπτωση. Ωστόσο, η διαφορά μεταξύ τους είναι ότι οι βάσεις δεδομένων αποτελούν έναν τρόπο οργάνωσης και ανάκτησης αποθηκευμένης πληροφορίας, ενώ οι κλάσεις και τα αντικείμενα ενσωματώνουν τόσο την πληροφορία που τα αφορά (ορίζει) όσο και τις μεθόδους πρόσβασης και διαχείρισης της, δημιουργώντας μικρούς μηχανισμούς αυτόνομων οντότητων.

17 ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ 17 ση της υπολογιστικής ανάλυσης, και διοχέτευσε σε αυτήν εργαλεία και μεθοδολογίες που είχαν περισσότερο πρακτική / εμπειρική προέλευση. Οι μαθηματικές κατασκευές των γλωσσών της τυπικής λογικής σταδιακά μετετράπησαν σε δραστήρια συστήματα αυτόνομων πυρήνων που συνδιαλέγονται και αλληλοσυνεργάζονται, καθιστώντας ουσιαστικά το σύστημα μια αρθρωματική δυναμική μηχανή, που δεν αναπτύσσεται με τον τρόπο που θα αναπτυσσόταν μια μαθηματική πρόταση, αλλά σχεδιάζεται, χτίζεται και συναρμολογείται. Δεν είναι τυχαίο, ότι η σύγχρονη ανάλυση λογισμικού χρησιμοποιεί όρους μηχανικούς, όπως αρχιτεκτονική, σχέδιο και σχεδιασμός. «Η επιστήμη προχώρησε στη μελέτη του συγκεκριμένου, το χώρισε στα συστατικά στοιχεία του κι έτσι αναζήτησε την ενότητα σ' ένα βαθύτερο επίπεδο, σε μια έκφραση όπου το γενικό και το ειδικό συνδέονται με συγκεκριμένες σχέσεις.»13 Η εν λόγω υπολογιστική προσέγγιση διαμορφώθηκε από μια ανάγκη να εντοπιστεί τι υπάρχει μέσα στα άτομα (atoms), στα τερματικά σύμβολα της συνεχούς εσώκλεισης: προσεγγίσθηκαν ως οντότητες, ως ουσίες. Και ο τρόπος για να προσδιοριστούν οι οντότητες αυτές ήταν μέσω της υποκειμενοποίησης της συνεχούς και αμφίδρομης ροής πληροφορίας. Ουσιαστικά προσαρτήθηκαν σε ένα σχεσιακό σημείο αναφοράς: έναν εαυτό (self - this)14. Έτσι από την οικουμενική θεώρηση των δεδομένων ως πληροφορία/γνώση, μεταβαίνουμε στην τοπική τους σήμανση ως ιδιότητες και χαρακτηριστικά, ιδωμένα μέσα από την προοπτική ενός πλαισίου (context), μέσα από την σκοπιά ενός υποκειμένου. Μέσα στη δική της σφαίρα επιρροής, κάθε οντότητα έχει πρόσβαση μόνο στο δικό της πεδίο ιδιοτήτων, ενώ στο υπόλοιπο σύστημα τις καθιστά προσβάσιμες μέσω προκαθορισμένων διαβαθμισμένων διαύλων επικοινωνίας (interface). Θα μπορούσε κανείς να την αφαιρέσει εξολοκλήρου ή να την αντικαταστήσει με μία άλλη, αρκεί 13 Ευτύχης Μπιτσάκης, Το είναι και το γίγνεσθαι, Εκδόσεις Δαίδαλος, Αθήνα: 2003, 6η έκδοση, σελ Οι λέξεις self, this αποτελούν συχνά εμφανιζόμενα συντακτικά στοιχεία (keywords) στις οντοστρεφείς γλώσσες. Συνήθως χρησιμοποιούνται στα πλαίσια ενός αλγόριθμου που εσωκλείεται σε ένα αντικείμενο, ώστε να προσδιορίσει ότι στόχος των διεργασιών και των μεταβολών που προδιαγράφει αποτελεί το ίδιο το αντικείμενο, δηλαδή ότι επενεργεί στον εαυτό του.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ και ΔΟΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ 2.1 Να δοθεί ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή Προγραμματισμός Βασικές έννοιες Ιστορική αναδρομή Η έννοια του προγράμματος Η περιγραφή της λύσης ενός προβλήματος, ως γνωστόν, γίνεται με τη βοήθεια ενός αλγορίθμου. Έτσι οι εντολές ενός προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

6. Εισαγωγή στον προγραµµατισµό

6. Εισαγωγή στον προγραµµατισµό 6. Εισαγωγή στον προγραµµατισµό 6.1 Η έννοια του προγράµµατος. 6.2 Ιστορική αναδροµή. 6.2.1 Γλώσσες µηχανής. ΗΜ04-Θ1Α 1. Ένα πρόγραµµα σε γλώσσα µηχανής είναι µια ακολουθία δυαδικών ψηφίων. 5. Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟ ΛΑΘΟΣ Σημειώστε αν είναι σωστή ή

Διαβάστε περισσότερα

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ 5.1 Εισαγωγή στους αλγορίθμους 5.1.1 Εισαγωγή και ορισμοί Αλγόριθμος (algorithm) είναι ένα πεπερασμένο σύνολο εντολών οι οποίες εκτελούν κάποιο ιδιαίτερο έργο. Κάθε αλγόριθμος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 7.1. Ανάπτυξη Προγράµµατος Τι είναι το Πρόγραµµα; Το Πρόγραµµα: Είναι ένα σύνολο εντολών για την εκτέλεση ορισµένων λειτουργιών από τον υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Ρ Ο Σ Γ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

Μ Ε Ρ Ο Σ Γ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Μ Ε Ρ Ο Σ Γ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Γλώσσες Προγραμματισμού 6.1.1 Γλώσσες μηχανής (1 η γενιά) Η γλώσσα στην οποία ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής καταλαβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Κεφάλαιο 6ο Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Μέρος Πρώτο (6.1, 6.2 και 6.3) Α. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους 1. Η γλώσσα µηχανής είναι µία γλώσσα υψηλού επιπέδου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δρ. Κόννης Γιώργος Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Προγραμματισμός Στόχοι 1 Να περιγράψουμε τις έννοιες του Υπολογιστικού Προβλήματος και του Προγράμματος/Αλγορίθμου

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων:Μ.Χατζόπουλος, Παραδόσεις:Τρίτη 4-6, Τετάρτη 1-3; (Αμφιθέατρο Α15) Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του μαθήματος http://www.di.uoa.

Διδάσκων:Μ.Χατζόπουλος, Παραδόσεις:Τρίτη 4-6, Τετάρτη 1-3; (Αμφιθέατρο Α15) Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του μαθήματος http://www.di.uoa. Πληροφορική 1 Διδάσκων:Μ.Χατζόπουλος, Παραδόσεις:Τρίτη 4-6, Τετάρτη 1-3; (Αμφιθέατρο Α15) Πληροφορίες στην ιστοσελίδα του μαθήματος http://www.di.uoa.gr/~organosi/ 2 Η δομή του μαθήματος Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12 Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων Στόχοι Εξήγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των αρχιτεκτονικών κατανεμημένων συστημάτων Εξέταση των αρχιτεκτονικών συστημάτων πελάτηδιακομιστή και των

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ Βασίλης Τσέτογλου, Ηλεκτρολόγος Μηχ/κός ΑΠΘ (Φρυγίας 30 Καβάλα, τηλ. 2510-241735, e-mail:vatset@panafonet.gr) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η συνεχής και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές

Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές Γλώσσες Προγραμματισμού Μεταγλωττιστές Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ηλίας Σακελλαρίου Δομή Γλώσσες Προγραμματισμού Εισαγωγικά Γλώσσα Μηχανής Γλώσσες υψηλού επιπέδου Μεταγλωττιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 Επιτροπή προπτυχιακών σπουδών: Κ. Βασιλάκης Κ. Γιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ Ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ y=ax+b ΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ Ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ y=ax+b ΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 176 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ Ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ y=ax+b ΜΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Σωτηρόπουλος Παναγιώτης 1 -

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2η: Αλγόριθμοι και Προγράμματα

Διάλεξη 2η: Αλγόριθμοι και Προγράμματα Διάλεξη 2η: Αλγόριθμοι και Προγράμματα Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών Βασίζεται σε διαφάνειες του Κ Παναγιωτάκη Πρατικάκης (CSD) Αλγόριθμοι και Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών Οι διαφάνειες αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη της Πληροφορικής και των Υπολογιστών

Εισαγωγή στην Επιστήμη της Πληροφορικής και των Υπολογιστών Εισαγωγή στην Επιστήμη της Πληροφορικής και των Υπολογιστών 1 Υπεύθυνη Μαθήματος και Διδάσκουσα ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΤΣΑΛΓΑΤΙΔΟΥ Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμ. Πληροφορικής και Υπολογιστών ΕΚΠΑ E-mail: atsalga@di.uoa.gr 2

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Εισαγωγή Η μεγάλη ανάπτυξη και ο ρόλος που

Διαβάστε περισσότερα

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει;

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει; ΜΑΘΗΜΑ 7 Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο Αναδρομή Σ χ ο λ ι κ ο Β ι β λ ι ο ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.2.7: ΕΝΤΟΛΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟI 2.2.7.5: Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο 2.2.7.6: Αναδρομή εισαγωγη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI. Εισαγωγή στον προγραμματισμό

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI. Εισαγωγή στον προγραμματισμό ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI Η επίλυση ενός προβλήματος με τον υπολογιστή περιλαμβάνει, όπως έχει ήδη αναφερθεί, τρία εξίσου σημαντικά στάδια. Τον ακριβή προσδιορισμό του προβλήματος. Την ανάπτυξη του αντίστοιχου αλγορίθμου.

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Υπολογιστών

Προγραμματισμός Υπολογιστών Προγραμματισμός Υπολογιστών Βασικές γνώσεις Κ. Βασιλάκης, ΣΤΕΦ, ΤΕΙ Κρήτης Η Πληροφορική και τα εργαλεία της Παροχή έγκαιρης και έγκυρης πληροφόρησης. Καταχώριση στοιχείων Αποθήκευση Επεξεργασία ψηφιακών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ

1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ 1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ Ισχύει ένα πρόγραμμα σπουδών από τον Οκτώβριο του 2013. Για να πάρει κάποιος πτυχίο από το 2014 κι έπειτα απαιτείται να πληροί όλους τους παρακάτω όρους:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός

Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων- Σημειώσεις έτους 2007-2008 Καθηγητής Γεώργιος Βούρος Μαθηματική Λογική και Λογικός Προγραμματισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δομές δεδομένων. Τεχνικές σχεδίασης αλγορίθμων. Εισαγωγή στον προγραμματισμό. Υποπρογράμματα. Επαναληπτικά κριτήρια αξιολόγησης

Περιεχόμενα. Δομές δεδομένων. Τεχνικές σχεδίασης αλγορίθμων. Εισαγωγή στον προγραμματισμό. Υποπρογράμματα. Επαναληπτικά κριτήρια αξιολόγησης Περιεχόμενα Δομές δεδομένων 37. Δομές δεδομένων (θεωρητικά στοιχεία)...11 38. Εισαγωγή στους μονοδιάστατους πίνακες...16 39. Βασικές επεξεργασίες στους μονοδιάστατους πίνακες...25 40. Ασκήσεις στους μονοδιάστατους

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΕΡΟΣ ΙΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ 36 ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΚΡΙΤΩΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Πολλές από τις αποφάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος

Σκοπός του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Βασικές Έννοιες Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Σκοπός του μαθήματος Η απόκτηση των γνώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας»

Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Εισαγωγή Επιστημονική μέθοδος Αριστοτέλης (384-322 π.χ) : «Για να ξεκινήσει και να διατηρηθεί μια κίνηση είναι απαραίτητη η ύπαρξη μιας συγκεκριμένης αιτίας» Διατύπωση αξιωματική της αιτίας μια κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα Κεφάλαιο 7. 7.1 ομές εδομένων για Γραφικά Υπολογιστών. Οι δομές δεδομένων αποτελούν αντικείμενο της επιστήμης υπολογιστών. Κατά συνέπεια πρέπει να γνωρίζουμε πώς οργανώνονται τα γεωμετρικά δεδομένα, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ. Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού. Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD

Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ. Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού. Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Βασικές Έννοιες Προγραμματισμού Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Αριθμητικά συστήματα Υπάρχουν 10 τύποι ανθρώπων: Αυτοί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Συναρτησιακό Προγραμματισμό

Εισαγωγή στο Συναρτησιακό Προγραμματισμό Εισαγωγή στο Συναρτησιακό Προγραμματισμό Γιάννης Κασσιός Σε αυτό το μάθημα θα εξερευνήσουμε ένα σπουδαίο μοντέλο προγραμματισμού, το συναρτησιακό προγραμματισμό. Θα δούμε το συναρτησιακό προγραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματιζόμενοι με αριθμούς στο περιβάλλον του Microworlds Pro: διαθεματική προσέγγιση περί «πολλαπλασίων και διαιρετών»

Πειραματιζόμενοι με αριθμούς στο περιβάλλον του Microworlds Pro: διαθεματική προσέγγιση περί «πολλαπλασίων και διαιρετών» Πειραματιζόμενοι με αριθμούς στο περιβάλλον του Microworlds Pro: διαθεματική προσέγγιση περί «πολλαπλασίων και διαιρετών» μια Νίκος Δαπόντες Φυσικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Το περιβάλλον Microworlds

Διαβάστε περισσότερα

Αλγοριθμική & Δομές Δεδομένων- Γλώσσα Προγραμματισμού Ι (PASCAL)

Αλγοριθμική & Δομές Δεδομένων- Γλώσσα Προγραμματισμού Ι (PASCAL) Αλγοριθμική & Δομές Δεδομένων- Γλώσσα Προγραμματισμού Ι (PASCAL) Pascal- Εισαγωγή Η έννοια του προγράμματος Η επίλυση ενός προβλήματος με τον υπολογιστή περιλαμβάνει, όπως έχει ήδη αναφερθεί, τρία εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοση 14. Νέες Δυνατότητες

Έκδοση 14. Νέες Δυνατότητες Έκδοση 14 Νέες Δυνατότητες Νέο Περιβάλλον εργασίας Το νέο Scada Pro 2014, βασισμένο στην τεχνολογία των Ribbons της Microsoft, προσφέρει ένα καινοτόμο περιβάλλον εργασίας, αισθητικά ανανεωμένο αλλά κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών κώστας βεργίδης λέκτορας τμ. Εφαρμοσμένης Πληροφορικής γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 διαχείριση επιχειρηματικών διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Τύποι δεδομένων και εμφάνιση στοιχείων...33

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Τύποι δεδομένων και εμφάνιση στοιχείων...33 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος του συγγραφέα... 13 Πρόλογος του καθηγητή Τιμολέοντα Σελλή... 15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εργαλεία γλωσσών προγραμματισμού...17 1.1 Γλώσσες προγραμματισμού τρίτης γεννεάς... 18 τι είναι η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στην Δομή, Οργάνωση, Λειτουργία και Αξιολόγηση Υπολογιστών 1.1. Υλικό και Λογισμικό.. 1 1.2 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών.. 3 1.3 Δομή, Οργάνωση και Λειτουργία Υπολογιστών 6 1.3.1 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤOΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤOΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤOΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Στόχοι του μαθήματος Μετά το τέλος του μαθήματος οι μαθητές πρέπει να είναι σε θέση: Να περιγράφουν τι είναι πρόγραμμα Να εξηγούν την αναγκαιότητα για τη δημιουργία γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΔΟΜΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1) Πότε χρησιμοποιείται η δομή επανάληψης

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 15: Ενεργός Μετεωρολογικός Χάρτης

Σενάριο 15: Ενεργός Μετεωρολογικός Χάρτης Σενάριο 15: Ενεργός Μετεωρολογικός Χάρτης Ταυτότητα Σεναρίου Τίτλος : Ενεργός Μετεωρολογικός Χάρτης Γνωστικό Αντικείμενο: Εφαρμογές Πληροφορικής-Υπολογιστών Διδακτική Ενότητα: Διερευνώ - Δημιουργώ Ανακαλύπτω,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ : Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ : Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ ΤΑΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ : Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ : ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ 1. Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη γλώσσα UML

Εισαγωγή στη γλώσσα UML Κεφάλαιο 1 o Εισαγωγή στη γλώσσα UML 1.1 Προσθέτοντας μια νέα μέθοδο Στις πρώτες εποχές των υπολογιστών, οι προγραμματιστές συνήθιζαν να περιορίζονται στην ανάλυση σε βάθος των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Κεφάλαιο 6 ο

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Κεφάλαιο 6 ο Με τι ασχολείται ο προγραμματισμός; Ο προγραμματισμός ασχολείται με την διατύπωση του αλγορίθμου σε κατανοητή μορφή από τον Η/Υ, δηλ. τη δημιουργία του προγράμματος, του συνόλου των εντολών που πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΩΜΑΤΩΝ ΣΕ ΟΜΟΓΕΝΗ ΠΕΔΙΑ

ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΩΜΑΤΩΝ ΣΕ ΟΜΟΓΕΝΗ ΠΕΔΙΑ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 467 ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΩΜΑΤΩΝ ΣΕ ΟΜΟΓΕΝΗ ΠΕΔΙΑ Βαρυπάτη Αθηνά Φυσικός- Επιμορφώτρια Τ.Π.Ε. avarypat@de.sch.gr Μαστραλέξης Δημήτρης Φυσικός-Επιμορφωτής Τ.Π.Ε. dmastral@de.sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΩ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΩ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΩ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο : Α. Να αναφέρετε ονομαστικά τις βασικές λειτουργίες (πράξεις) επί των δομών δεδομένων. Μονάδες 8 Β. Στον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΘΕΜΑ 1 ο ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 MAΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας 1 22 Λογισμικές εφαρμογές καταγραφής και αξιοποίησης πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2007 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το μάθημα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Κεφάλαιο 8 Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Αναπαράσταση Γνώσης Σύνολο συντακτικών

Διαβάστε περισσότερα

711 Πληροφορικής ΤΕΙ Αθήνας

711 Πληροφορικής ΤΕΙ Αθήνας 711 Πληροφορικής ΤΕΙ Αθήνας Το Τμήμα Πληροφορικής του ΤΕΙ Αθήνας ιδρύθηκε και δέχτηκε τους πρώτους του σπουδαστές τον Οκτώβριο του 1983, ταυτόχρονα δηλαδή με την έναρξη ισχύος του νόμου 1404/83 για τα

Διαβάστε περισσότερα

53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Σ Α Β Β Α Ϊ Δ Η Μ Α Ν Ω Λ Α Ρ Α Κ Η

53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Σ Α Β Β Α Ϊ Δ Η Μ Α Ν Ω Λ Α Ρ Α Κ Η 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Σ Α Β Β Α Ϊ Δ Η Μ Α Ν Ω Λ Α Ρ Α Κ Η ΠΑΓΚΡΑΤΙ: Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : 210/76.01.470 210/76.00.179 ΘΕΜΑ Α Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΕ PASCAL: ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΔΒΔ (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4) Τελευταία ενημέρωση: 11/2011. Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ

Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΔΒΔ (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4) Τελευταία ενημέρωση: 11/2011. Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ ΣΤΟΧΟΣ Στόχο του παρόντος εργαστηρίου αποτελεί η κατανόηση και η εφαρμογή της μεθοδολογίας του μετασχηματισμού ενός διαγράμματος ER στο αντίστοιχο σχεσιακό

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

εύτερη διάλεξη. Η Γεωµετρία στα αναλυτικά προγράµµατα.

εύτερη διάλεξη. Η Γεωµετρία στα αναλυτικά προγράµµατα. εύτερη διάλεξη. Η στα αναλυτικά προγράµµατα. Η Ευκλείδεια αποτελούσε για χιλιάδες χρόνια µέρος της πνευµατικής καλλιέργειας των µορφωµένων ατόµων στο δυτικό κόσµο. Από τις αρχές του 20 ου αιώνα, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διδάσκουσα Δρ Β Καβακλή Χειμερινό Εξάμηνο 2001 Στόχοι του Μαθήματος! Ανάπτυξη αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Εισαγωγή Κώστας Στεργίου Τι είναι ο Η/Υ; Ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής (Η/Υ) είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ»

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» - Κρυπτογραφία είναι - Κρυπτανάλυση είναι - Με τον όρο κλειδί. - Κρυπτολογία = Κρυπτογραφία + Κρυπτανάλυση - Οι επιστήµες αυτές είχαν

Διαβάστε περισσότερα

9. Συστολικές Συστοιχίες Επεξεργαστών

9. Συστολικές Συστοιχίες Επεξεργαστών Κεφάλαιο 9: Συστολικές συστοιχίες επεξεργαστών 208 9. Συστολικές Συστοιχίες Επεξεργαστών Οι συστολικές συστοιχίες επεξεργαστών είναι επεξεργαστές ειδικού σκοπού οι οποίοι είναι συνήθως προσκολλημένοι σε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Αρχές Γλωσσών και Προγραμματισμού και Μεταφραστών. Γιάννης Γαροφαλάκης ΤΜΗΥΠ - Πανεπιστήμιο Πατρών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Αρχές Γλωσσών και Προγραμματισμού και Μεταφραστών. Γιάννης Γαροφαλάκης ΤΜΗΥΠ - Πανεπιστήμιο Πατρών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Αρχές Γλωσσών και Προγραμματισμού και Μεταφραστών Εισαγωγή (1) Γιατί υπάρχουν τόσες πολλές Γλώσσες Προγραμματισμού (ΓΠ); o Εξέλιξη έχουμε μάθει καλύτερους τρόπους να κάνουμε πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Υφαλμύρινση Παράκτιων Υδροφορέων - προσδιορισμός και αντιμετώπιση του φαινομένου με συνδυασμό μοντέλων προσομοίωσης και μεθόδων βελτιστοποίησης

Υφαλμύρινση Παράκτιων Υδροφορέων - προσδιορισμός και αντιμετώπιση του φαινομένου με συνδυασμό μοντέλων προσομοίωσης και μεθόδων βελτιστοποίησης Υφαλμύρινση Παράκτιων Υδροφορέων - προσδιορισμός και αντιμετώπιση του φαινομένου με συνδυασμό μοντέλων προσομοίωσης και μεθόδων βελτιστοποίησης Καθ. Καρατζάς Γεώργιος Υπ. Διδ. Δόκου Ζωή Σχολή Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά

Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά Εισαγωγή στην Πληροφορική Προγραμματισμός-Λειτουργικά Ηλ. Γκρίνιας Τ. Ε. Ι. Σερρών Τμήμα Πληροφορικής και Επικοινωνιών Αλγόριθμοι Ορισμός: ο αλγόριθμος είναι μια σειρά από πεπερασμένα βήματα που καθορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project

Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σχέδιο παρουσίασης των διδασκαλιών ή των project Σην παρουσίαση των διδασκαλιών ή των project μπορούμε να ακολουθήσουμε την φόρμα που παρουσιάζεται παρακάτω. Μια παρουσίαση σύντομη και μια λεπτομερής.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΕΠΠ IN A GLANCE! ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΟΛΥΜΕΝΗ

Η ΑΕΠΠ IN A GLANCE! ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΟΛΥΜΕΝΗ Η ΑΕΠΠ IN A GLANCE! Κατανομή μονάδων: 40 μονάδες το 1 ο Θέμα, από 20 τα υπόλοιπα τρία. Μην χαίρεστε όμως γιατί η «καθαρή» θεωρία περιορίζεται συνήθως- σε 5 ερωτήσεις σωστού ή λάθους και σε 1-2 ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ιαφάνειες παρουσίασης #1

ιαφάνειες παρουσίασης #1 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ http://www.corelab.ece.ntua.gr/courses/programming/ ιδάσκοντες: Στάθης Ζάχος (zachos@cs.ntua.gr) Νίκος Παπασπύρου (nickie@softlab.ntua.gr) ιαφάνειες παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Σαράντος Καπιδάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Σαράντος Καπιδάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ Σαράντος Καπιδάκης 0_CONT_Ω.indd iii τίτλος: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ συγγραφέας: Καπιδάκης Σαράντος 2014 Εκδόσεις Δίσιγμα Για την ελληνική γλώσσα σε όλον τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διδάσκουσα Δρ Β. Καβακλή Χειμερινό Εξάμηνο 2001 1 Δοκιμή Έλεγχος Αλγορίθμου Για να

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δυσκολίες ΙΙ. Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Μαθησιακές δυσκολίες ΙΙ. Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Μαθησιακές δυσκολίες ΙΙ Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Μάρτιος 2010 Προηγούμενη διάλεξη Μαθησιακές δυσκολίες Σε όλες

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρία, Αριθμοί και Μέτρηση

Γεωμετρία, Αριθμοί και Μέτρηση 1. Εισαγωγή Γεωμετρία, Αριθμοί και Μέτρηση Μαθαίνω Γεωμετρία και Μετρώ Παίζω με τους αριθμούς Βρίσκω τα πολλαπλάσια Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Γεωμετρία, Αριθμοί και Μέτρηση» δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγόριθµους. Αλγόριθµοι. Ιστορικά Στοιχεία. Ο πρώτος Αλγόριθµος. Παραδείγµατα Αλγορίθµων. Τι είναι Αλγόριθµος

Εισαγωγή στους Αλγόριθµους. Αλγόριθµοι. Ιστορικά Στοιχεία. Ο πρώτος Αλγόριθµος. Παραδείγµατα Αλγορίθµων. Τι είναι Αλγόριθµος Εισαγωγή στους Αλγόριθµους Αλγόριθµοι Τι είναι αλγόριθµος; Τι µπορεί να υπολογίσει ένας αλγόριθµος; Πως αξιολογείται ένας αλγόριθµος; Παύλος Εφραιµίδης pefraimi@ee.duth.gr Αλγόριθµοι Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

2 Ορισμός Κλάσεων. Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια. Δομή μιας Κλάσης. Ο Σκελετός της Κλάσης για τη Μηχανή. Ορισμός Πεδίων 4/3/2008

2 Ορισμός Κλάσεων. Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια. Δομή μιας Κλάσης. Ο Σκελετός της Κλάσης για τη Μηχανή. Ορισμός Πεδίων 4/3/2008 Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια 2 Ορισμός Κλάσεων Σύνταξη κλάσης: πεδία, κατασκευαστές, μέθοδοι Ένας αυτόματος εκδότης εισιτηρίων είναι μια μηχανή που δέχεται χρήματα και εκδίδει ένα εισιτήριο. Εκδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Β ΓΕΛ και Β ΕΠΑΛ

Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Β ΓΕΛ και Β ΕΠΑΛ Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Β ΓΕΛ και Β ΕΠΑΛ Διαδικτυακό σεμινάριο του Σχολικού Συμβούλου Πληροφορικής Βασίλη Εφόπουλου με χρήση (?) της πλατφόρμας Bigmarker https://www.bigmarker.com/vassilis-efopoulos/computer-science

Διαβάστε περισσότερα