«Η Μελίνα, ο Ντασσέν, ο Έλγιν και το νέο Μουσείο της Ακρόπολης»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Η Μελίνα, ο Ντασσέν, ο Έλγιν και το νέο Μουσείο της Ακρόπολης»"

Transcript

1 Εκπομπή 13 η «Η Μελίνα, ο Ντασσέν, ο Έλγιν και το νέο Μουσείο της Ακρόπολης» Εργασίες αναστήλωσης στην Ακρόπολη Συνομιλία από ασύρματο: «-Ο Γιάννης ακούει; Ακούει ο Γιάννης. -Γιάννη, είμαστε έτοιμοι να στείλω κόσμο να ανεβάσουμε το μάρμαρο; Είμαστε έτοιμοι. -Ο χειριστής είναι εκεί; Ναι. -Ωραία, εντάξει. Ετοιμαστείτε, μαλακώματα καλά στις κόγχες, σαμπάνιασμα σωστό και έρχομαι κι εγώ εκεί.» Στο βράχο της Ακρόπολης, μια συνηθισμένη μέρα του Απριλίου. Τουρίστες. Ξεναγοί. Σκαλωσιές. Και μαρμαράδες, ειδικοί τεχνίτες που δουλεύουν στα έργα αναστήλωσης. «Καθημερινά μπορεί να, μπορεί να ρθειτε και να δείτε ότι μετακινούνται και 100 τόνοι μάρμαρο την ημέρα τόνοι μεταφορά, για να ανέβει τώρα ένα επιστήλιο επάνω στη θέση του θέλει άτομα υπεύθυνα, θέλει καλό πιάσιμο στο μάρμαρο ώστε να μπορέσεις κι εσύ και με τον κόσμο που θα είναι πάνω, στις σκαλωσιές να είναι ασφαλές για να μπορέσεις, ας πούμε, να τοποθετήσεις ή να βάλεις στην ακριβή θέση το αντικείμενο ή το επιστήλιο.» «Στα Μάρμαρα τα αρχαία, θέλει πολύ μεγάλη λεπτομέρεια, προσοχή. Δεν επιτρέπει λάθος, δεν επιτρέπει λάθος. Ξεκινήσαμε, λοιπόν, κι εγώ δηλαδή, ξεκίνησα σιγά σιγά, δειλά δειλά, φτιάξαμε τα πρώτα κομμάτια, τα καμαρώνουμε, είδαμε, είδαμε ότι, ότι μπορούμε ρε παιδιά λέω, μπορούμε λέω να δουλέψουμε, μπορούμε κι εμείς να συνεχίσουμε την παράδοση αυτή που είχαν οι αρχαίοι στη δουλειά αυτή, στην τέχνη αυτή.» Αρκετοί κατάγονται από την Τήνo. Μαρμαράδες από κούνια. Άλλοι άφησαν την δουλειά στην οικοδομή για το μεράκι ή την τιμή να δουλέψουν στην Ακρόπολη. Κάποιοι δουλεύουν εδώ πάνω, 20 χρόνια και περισσότερα. Όλοι νιώθουν πως κάνουν μια δουλειά ξεχωριστή, αλλιώτικη από τις άλλες. «Καθημερινά, για να ρθω εδώ, σηκώνομαι απ τις 5.30 η ώρα ας πούμε, το πρωί και ειλικρινά σας το λέω, δεν υπάρχει μέρα που να έχω βαρυγκωμήσει, να πω: «Ωχ, πάω, ας πούμε, στη δουλειά.» Γιατί μ αρέσει η δουλειά αυτή, μ αρέσει η δουλειά, δεν το χω μετανιώσει ούτε μία μέρα για την απόφαση αυτή που έχω πάρει. Όταν θα φύγω από δω κάποτε, που θα φύγω κι εγώ, θα φύγω με μία ικανοποίηση μέσα μου, το ότι πρόσφερα. Για την Ελλάδα μας, θέλετε; Να το πούμε.» «Τον πρώτο καιρό που δούλεψα εδώ πέρα, όταν μου είπανε ότι ξεκινάμε εργασία, ας πούμε, το πρωί και πρέπει και έπρεπε να αγγίξω τα Μάρμαρα θυμάμαι ότι ήμουνα πολύ διστακτικός θεωρώντας ότι αυτά τα Μάρμαρα περιέχουνε κάτι μαγικό, κάτι θείο, το θείο μέσα τους που δεν είχα την τόλμη στην αρχή να τ ακουμπήσω καν, όχι 1

2 να χρειαστεί να τα αποκολλήσω, να τα καθαρίσω, να τα συγκολλήσουμε πάλι και εν συνεχεία, να τους κάνουμε μια αισθητική αποκατάσταση.» «Τι να πω τώρα; Όταν έρχονται τώρα τα παιδιά μου, πέρσι που ήρθαν και εκδρομή και τους δείχνω πράγματα που έχω φτιάξει με τα χέρια μου και έχουν ακουμπήσει επάνω στη θέση τους, νιώθεις ρίγος, νιώθεις, τι να πω; Είναι κάτι το.. το σπάνιο.» «Για μένα, το κάθε άγγιγμα που κάνω σε κάθε μάρμαρο, για μένα υπάρχει ένας συναισθηματικός κόσμος τον οποίο αναπολώ και διαγράφω στο μυαλό μου τι κάνανε οι αρχαίοι. Όπως εγώ επεξεργάζομαι το μάρμαρο και το χαϊδεύω, ξέρω ακριβώς τι κάνανε και οι αρχαίοι την ώρα που το επεξεργαζόντουσαν. Ακριβώς τα ίδια συναισθήματα που νιώθαν αυτοί, νιώθω κι εγώ. Έτσι πιστεύω, τουλάχιστον, και θέλω να πιστεύω δηλαδή.» Η δουλειά είναι απαιτητική και δύσκολη, προβλήματα υπάρχουν συχνά, άλλοτε με τις συμβάσεις, άλλοτε με καθυστερήσεις στις πληρωμές του μεροκάματου αλλά η μαγεία του βράχου τα αποζημιώνει όλα. Κατάφερε κανείς να ανέβει ως εδώ και να μείνει ασυγκίνητος; Ήταν κάποτε ένας βράχος, που φιλοξένησε ένα νεολιθικό οικισμό, αργότερα ένα μυκηναϊκό παλάτι, κι ύστερα έναν ναό, που τον κατέστρεψαν οι Πέρσες. Όταν ο Σοφοκλής παρουσίαζε στους Αθηναίους την Αντιγόνη, έμπαιναν τα θεμέλια του Παρθενώνα. Ένα χρόνο μετά την ολοκλήρωση του έργου, ο Ευριπίδης παρουσίαζε την Μήδεια. Ο Σωκράτης είναι πολύ πιθανόν να δούλεψε και ο ίδιος στην κατασκευή ως μαρμαρογλύπτης. Ήταν ναός της Αθηνάς, αργότερα ορθόδοξη χριστιανική εκκλησία, εκκλησία καθολική των Φράγκων, έπειτα τζαμί και οχυρό. Μια οβίδα του Ενετού Μοροζίνι ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη των Τούρκων και κατέστρεψε την μακρά πλευρά του ναού, το Κι ύστερα, ήρθε ο λόρδος Έλγιν, ο Πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Υψηλή Πύλη. Ήταν Αλέξανδρος Μάντης (έφορος Ακροπόλεως): «Αφαιρέθηκαν 19 εναέτια γλυπτά, τα οποία σήμερα εκτίθενται στο Βρετανικό Μουσείο από τα δύο αετώματα του Παρθενώνα, 15 μετόπες και περί τα 70 τρέχοντα μέτρα της ζωφόρου του Παρθενώνα. Η καταστροφή αυτή ήτανε μία από τις μεγαλύτερες καταστροφές που υπέστη ο Παρθενών. Εδώ έχουμε μία χαρακτηριστική περίπτωση της καταπόνησης και της καταστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα κατά τη διάρκεια της λεηλασίας των γλυπτών από τα συνεργεία του Ελγίνου, του Λουζιέρι. Αυτά που βλέπουμε, οι όγκοι αυτοί μαρμάρου που βλέπουμε δεν είναι τίποτε άλλο παρά το πίσω μέρος της ανάγλυφης ζωφόρου. Αυτό το οποίο έγινε ήτανε το εξής: αντί να κουβαλήσει όλους αυτούς τους βαρύτατους όγκους των λίθων της ζωφόρου στο Βρετανικό Μουσείο, ο Λουζιέρι σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να αποσπάσει μόνο το ανάγλυφο το οποίο τον ενδιέφερε και να αφήσει το υπόλοιπο του λίθου εδώ. Έτσι, απ ό,τι ξέρουμε απ τις πηγές που διαθέτουμε εκείνη την εποχή, παραγγέλθηκαν στην Κωνσταντινούπολη ειδικά χάλκινα πριόνια προκειμένου να εξυπηρετήσουν αυτή την κοπή. Η κοπή, όμως, αυτή όπως βλέπετε, ήταν ανεπιτυχής, τα πριόνια δε μπορούσαν να κόψουν κατακόρυφα, έχουμε, λοιπόν, όλα αυτά τα ίχνη που έχουν αφεθεί εδώ και βλέπετε πόσες αλλεπάλληλες προσπάθειες έγιναν για να αποσπαστεί το ανάγλυφο τμήμα του οποίου το βάθος δεν υπερβαίνει τα πέντε εκατοστά, πέντε δέκα εκατοστά περίπου. Το υπόλοιπο μπλοκ το άφησαν εδώ.» 2

3 Τα καράβια μετέφεραν τα κλεμμένα Μάρμαρα από την Αθήνα στο Λονδίνο. Το 1816 η Βρετανική Βουλή συζήτησε το θέμα και αποφάσισε να αγοράσει τα Μάρμαρα το Βρετανικό Μουσείο αντί λιρών. Κάποιοι είχαν αντίρρηση από τότε. Ο λόρδος Μπάυρον έγραψε ένα βιτριολικό ποίημα παρουσιάζοντας τον Έλγιν ως ληστή. Η συζήτηση επανήλθε πολλές φορές. Ο Καβάφης, ο Καζαντζάκης, ο Σεφέρης πήραν μέρος σ αυτήν. Το 1941, στις δύσκολες μέρες του πολέμου, η Βρετανική Βουλή συζήτησε πρόταση να επιστραφούν τα Μάρμαρα μετά τον πόλεμο στην Αθήνα, ως επιβράβευση για την ηρωική συμμετοχή των Ελλήνων στον πόλεμο κατά του Χίτλερ. Ο πόλεμος τελείωσε και η συζήτηση συνεχιζόταν φιλολογική. Ώσπου το 1982, η Μελίνα Μερκούρη, υπουργός Πολιτισμού έθεσε για πρώτη φορά επίσημα στην διεθνή σκηνή το αίτημα της επιστροφής. Μελίνα Μερκούρη: «Ο Παρθενώνας ανήκει σε όλο τον κόσμο. Πρώτα, όμως, ανήκει στους Έλληνες. Με όλη μου την ευφυΐα, με όλη μου την καρδιά, ως Ελληνίδα πιστεύω πως η Βρετανία θα μας τα επιστρέψει τα Μάρμαρα. Είμαι σίγουρη γι αυτό. Είμαι, μάλιστα, σίγουρη ότι θα γυρίσουν όσο ζω. Το έχω πει πολλές φορές. Δεν πετάω στα σύννεφα, είναι εφικτό αυτό που λέω. Είναι το σωστό και έτσι πρέπει να γίνει, να φέρουμε τα Μάρμαρα πίσω στην Ελλάδα.» Έχουν περάσει 26 χρόνια από τότε. Η υπόθεση έμοιαζε εξαντλημένη, ερμητικά κλειστή. Αλλά να, που ξανανοίγει Το ντιμπέιτ για τα Μάρμαρα Νεαρός με σκωτσέζικη φούστα ετοιμάζεται να χτυπήσει την κουδούνα: «Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας με θέμα: «Να επιστραφούν τα Μάρμαρα στην Ελλάδα, ναι ή όχι;» είναι: Ναι ψήφισαν114, όχι 46. Η πρόταση εγκρίνεται.» Βρισκόμαστε στο Cambridge, το πιο φημισμένο Πανεπιστήμιο της Ευρώπης, 80 χιλιόμετρα βόρεια του Λονδίνου. 200 χρόνια διαρκεί η παράδοση να συζητούνται και να τίθενται σε ψηφοφορία εδώ, σε μια αίθουσα που είναι αντίγραφο και μικρογραφία της Βουλής των Κοινοτήτων, τα πιο φλέγοντα θέματα. Είναι το περίφημο Cambridge Debate. Σ αυτό το ντιμπέιτ συζητούνται κάθε χρόνο τα σημαντικότερα θέματα του κόσμου. Την άνοιξη του 2008, ως θέμα του ντιμπέιτ, επελέγη ένα θέμα που πολλοί πίστευαν κλειστό, τελειωμένο, πασέ.» «Απόψε φιλοξενούμε ένα ξεχωριστό ντιμπέιτ. Χορηγός μας είναι η Easycruise. Nα επιστραφούν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα στο νέο Μουσείο της Ακρόπολης;» Η επιστροφή των Μαρμάρων στην Αθήνα είναι μια συζήτηση που διαρκεί σχεδόν 200 χρόνια τώρα. Από τις αρχές του 19 ου αιώνα, όταν τα Μάρμαρα που ο Λόρδος Έλγιν είχε αφαιρέσει από την Ακρόπολη άρχισαν να φθάνουν στο Λονδίνο. Που ανήκουν τα υπέροχα Μάρμαρα του Παρθενώνα; Στο Λονδίνο ή στην Αθήνα; Άντονι Σνόντγκρας (καθηγητής αρχαιολογίας, πανεπιστήμιο Cambridge): «Κύριε Πρόεδρε, αν κάποιος από τους ομιλητές υποστηρίξει ότι ο Λόρδος Έλγιν αγόρασε νόμιμα τα Μάρμαρα, παρακαλώ μην τον πιστέψετε. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Αν εγώ μπω σε ένα κοσμηματοπωλείο στη Μπόντ Στρήτ με σκοπό να πάρω το διαμάντι που είδα στη βιτρίνα και αντί να πληρώσω ένα εκατομμύριο λίρες 3

4 που κοστίζει, πω στον υπάλληλο: «Θέλω πολύ αυτό το διαμάντι, το αφεντικό σου είναι φίλος μου και δεν θα είχε αντίρρηση, γι αυτό θα σου δώσω λίρες μετρητά για το διαμάντι κι εσύ θα κάνεις τα στραβά μάτια καθώς θα το παίρνω.» Έτσι θα αποκτήσω το διαμάντι, αλλά δεν νομίζω να υποστηρίξει κανείς ότι το κατέχω νόμιμα. Αυτό κ. Πρόεδρε, είναι ακριβώς αυτό που έκανε ο Έλγιν όταν έπαιρνε τα γλυπτά του Παρθενώνα από την υπό οθωμανική κατοχή Αθήνα, δωροδοκώντας τους τοπικούς αξιωματούχους.» Σαμ Μπλοκ (παγκόσμιος πρωταθλητής ντιμπέιτ): «Ακούσαμε το επιχείρημα ότι ο Έλγιν έκλεψε τα Μάρμαρα, ότι δεν τα απέκτησε νόμιμα. Εγώ, λοιπόν, δέχομαι ότι είναι σαν να πηγαίνεις σε ένα κοσμηματοπωλείο για να αγοράσεις κοσμήματα και αντί να πληρώσεις στον ιδιοκτήτη, πληρώνεις στον άνθρωπο που κάθεται πίσω από το ταμείο. Έτσι δεν γίνεται συνήθως, κυρίες και κύριοι; Έτσι δεν γίνονται τα πράγματα; Τι σε νοιάζει αν ο υπάλληλος είχε την έγκριση του ιδιοκτήτη; Αλλά ακόμα κι αν δαιμονοποιήσουμε τον Έλγιν, αυτό δε σημαίνει ότι όταν το Βρετανικό Μουσείο αγόρασε τα γλυπτά από τον Έλγιν, το έκανε παράνομα, ότι παρανόμως κατέχει σήμερα τα Μάρμαρα.» Τζόναθαν Τζόουνς (κριτικός τέχνης Guardian): «Νομίζω ότι το μόνο θέμα συζήτησης σήμερα θα έπρεπε να είναι η ομορφιά, η καλλιτεχνική αξία των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Βρίσκω αξιοθρήνητο να συζητάμε για ιδιοκτησίες και να επηρεαζόμαστε από τους εθνικισμούς του 19 ου αιώνα, όταν αναφερόμαστε στο μεγαλύτερο καλλιτεχνικό δημιούργημα της ιστορίας.» Είναι άνοιξη του 2008, κι όμως είναι σαν ακούμε την πρώτη συζήτηση που είχε γίνει για το θέμα το 1816, όταν η Βρετανική Βουλή των Κοινοτήτων αποφάσιζε να αγοράσει τα Μάρμαρα από τον Έλγιν έναντι λιρών. Μελίνα Μερκούρη: «Τι σημαίνει ο Σαίξπηρ για την Αγγλία; Ο καθεδρικός του Αγίου Παύλου; Το Ταζ Μαχάλ για την Ινδία; Η Καπέλα Σιστίνα για την Ιταλία; Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα είναι η περηφάνια μας, η ταυτότητά μας. Είναι ό,τι μας συνδέει με το ελληνικό θαύμα. Είναι συνώνυμα με τις έννοιες της δημοκρατίας και της ελευθερίας.» Τζόναθαν Τζόουνς (κριτικός τέχνης Guardian): «Στην αρχή, έβλεπα κι εγώ με ένα ιδιαίτερο ρομαντισμό τα Ελγίνεια Μάρμαρα. Τώρα, όμως, καταλαβαίνω ότι ο ρομαντισμός που αισθανόμουν γι αυτά και το γεγονός ότι ήθελα να τα δω στην Αθήνα, οφειλόταν στο ότι στην πραγματικότητα δεν τα εκτιμούσα όσο τους άξιζε. Αν τα εκτιμούσα πραγματικά, δε θα έδινα δεκάρα αν βρίσκονται στην Αθήνα, το Λονδίνο ή τη Νέα Υόρκη. Το μόνο που θα με ένοιαζε, θα ήταν να μπορούν όλοι οι άνθρωποι να τα δουν.» Νεαρός από το κοινό: «Αν εσείς δεν δίνετε δεκάρα ενώ από την άλλη μεριά, οι Έλληνες δίνουν και παραδίνουν, τότε ας επιστρέψουν στην Ελλάδα.» 4

5 Τζόναθαν Τζόουνς (κριτικός τέχνης Guardian): «Ο εθνικισμός είναι μια στενόμυαλη και βλακώδης ιδεολογία. Ο ελληνικός εθνικισμός μπορεί να είναι αξιοθαύμαστος αφού ο αγώνας των Ελλήνων για την ανεξαρτησία τους ήταν μια υπέροχη στιγμή του 19 ου αιώνα. Αλλά αν δείτε τους κληρονόμους της ελληνικής επανάστασης σήμερα ή τι άφησαν πίσω τους οι πόλεμοι στα Βαλκάνια το 90, θα καταλάβετε γιατί δεν πρέπει να υποδαυλίζουμε τον εθνικισμό. Τα Ελγίνεια Μάρμαρα ανήκουν σε όλο τον κόσμο. Ολόκληρη η κληρονομιά των Ελλήνων ανήκει σε όλο τον κόσμο.» Ντέιβιντ Χιλ (πρόεδρος επιτροπής επανένωσης Μαρμάρων Παρθενώνα): «Υπάρχουν περίπου 200 σημαντικά κομμάτια ή θραύσματα από τον Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο, τα οποία ο Έλγιν έκλεψε μισά και άφησε τα άλλα μισά πίσω, στην Ελλάδα. Είναι τραγικό. Το ωραιότερο καλλιτεχνικό μνημείο του κόσμου βρίσκεται μοιρασμένο μεταξύ Λονδίνου και Αθήνας. Αλλά ακόμα πιο τραγικό είναι ότι, σε πολλές περιπτώσεις, ένα κομμάτι από ένα άγαλμα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο και το άλλο μισό στην Αθήνα.» Ο Ντέιβιντ Χιλ επέμενε πως το αίτημα της επιστροφής, δεν είναι ένα εθνικό αίτημα και δεν αφορά κυρίως θέματα ιδιοκτησίας. Το θέμα είναι αν το μνημείο συνολικά, και τα επιμέρους κομμάτια του θα εκτεθούν, επιτέλους, μαζί, ενωμένα. Ντέιβιντ Χιλ (πρόεδρος επιτροπής επανένωσης Μαρμάρων Παρθενώνα): «Εξηγείστε μου, σας φαίνεται λογικό να βρίσκεται ένα κεφάλι ή ένα οποιοδήποτε τμήμα των γλυπτών εδώ, στο Λονδίνο και το σώμα να βρίσκεται στην Αθήνα;» Είναι το ίδιο επιχείρημα που η Μελίνα Mερκούρη είχε αντιτάξει στον τότε Διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, το 1984, σε μια εκπομπή του BBC. Μελίνα Μερκούρη: «Φανταστείτε, αν μπορείτε, κάτι παρόμοιο να είχε συμβεί με την ζωγραφική του Μικελάντζελο στην Καπέλα Σιστίνα. Φανταστείτε κάποιος να είχε κόψει με σφυριά και πριόνια κομμάτια από την τοιχογραφία και να τα είχε μεταφέρει σε μια ξένη χώρα. Τι θα έκανε η Ιταλία σε αυτή την περίπτωση; Θα έτρεφε φιλικά συναισθήματα για αυτή τη χώρα ή θα ζητούσε να της επιστραφούν οι τοιχογραφίες; Επιμένω στη χρήση του όρου «τμήματα» Ο Διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου μας κάνει πάντα την ίδια μονότονη ερώτηση: «Γιατί δε ζητάτε και από το Παρίσι να σας επιστρέψει την Αφροδίτη της Μήλου;» Αυτή η ερώτηση είναι εσκεμμένα παραπλανητική. Το Βρετανικό Μουσείο ξέρει καλά ότι δεν ζητάμε από τα παγκόσμια μουσεία να αδειάσουν. Το έχουμε πει ξανά και ξανά. Η Αφροδίτη της Μήλου είναι ένα άγαλμα, ένα αυθύπαρκτο και ολοκληρωμένο έργο τέχνης ενώ τα Μάρμαρα του Παρθενώνα είναι μέρη ενός μοναδικού μνημείου που κομματιάστηκε.» «Τα Ναι δεξιά, τα Όχι αριστερά και τα λευκά στη μέση.» Η συζήτηση στο Cambridge κατέληξε σε μια ψηφοφορία που δικαίωσε, με μεγάλη πλειοψηφία τους υποστηρικτές της επιστροφής των Μαρμάρων στην Αθήνα. Δεν είναι ασυνήθιστο αποτέλεσμα. Σχεδόν όλες οι δημοσκοπήσεις που έχουν διεξαχθεί για το θέμα στην Βρετανία έχουν δείξει ότι η πλειοψηφία της κοινής γνώμης θεωρεί το ελληνικό αίτημα δίκαιο. Δίκαιο, αλλά ανέφικτο. Άλλαξε κάτι; 5

6 Άντονι Σνόντγκρας (καθηγητής αρχαιολογίας, πανεπιστήμιο Cambridge): «Ναι, πιστεύω ότι κάτι έχει αλλάξει. Έχω παρακολουθήσει όλη τη διαδικασία κατασκευής του νέου Μουσείου της Ακρόπολης, τις αλλαγές, τις καθυστερήσεις, τα πισωγυρίσματα, τα τελευταία χρόνια. Κανένας δεν πίστευε ότι το μουσείο θα ολοκληρωνόταν. Το Βρετανικό Μουσείο ενημέρωσε μάλιστα την βρετανική κυβέρνηση, όταν η Νέα Δημοκρατία κέρδισε τις εκλογές το 2004, ότι η ιδέα του Μουσείου θα εγκαταλειφθεί. Ευτυχώς, έπεσαν έξω.» Ντέιβιντ Χιλ (πρόεδρος επιτροπής επανένωσης Μαρμάρων Παρθενώνα): «Πιστεύω ότι το νέο μουσείο προσθέτει ένα νέο, καθοριστικό επιχείρημα υπέρ της επιστροφής γιατί δείτε, η έκθεση εδώ είναι πολύ μικρή, ίσα-ίσα χωρά την μισή συλλογή, ενώ το νέο μουσείο της Αθήνας σχεδιάστηκε ειδικά για να στεγάσει όλα τα σωζόμενα γλυπτά του Παρθενώνα, ώστε τα γλυπτά να επανενωθούν και να αφηγηθούν μια ενιαία ιστορία.» Νέο Μουσείο Ακρόπολης Δημήτρης Παντερμαλής Η διάκριση γίνεται με το χρώμα. Δηλαδή, τα εκμαγεία που είναι καφετιά είναι αυτά που βρίσκονται στην Αθήνα. Τα υπόλευκα είναι στο Βρετανικό Μουσείο. Εδώ το βλέπω πιο καθαρά. Δηλαδή, αυτό είναι ένα κομμάτι της ζωφόρου που υπάρχει εδώ στην Αθήνα. Ναι. Και αυτό είναι το κομμάτι που λείπει. Εμείς πρέπει να λέμε στον επισκέπτη ότι βλέπεις εδώ ένα πρωτότυπο και η συνέχειά του είναι στο Λονδίνο. Επειδή δε μπορεί να πηγαίνει και να ρχεται ακαριαία στο Λονδίνο, του βάζουμε το εκμαγείο δίπλα. Οπότε, γεννιέται αυτομάτως το ερώτημα: «Μήπως κάποια στιγμή αυτά θα έπρεπε τα κομμάτια να ενωθούν, μήπως κάπου θα πρεπε να ναι όλα μαζί στο πρωτότυπό τους;» Ο στόχος του Μουσείου είναι η αντικατάσταση των εκμαγείων με πρωτότυπα. Κάποτε. Κάποτε. Ας ελπίσουμε όχι στο μακρινό μέλλον. Η κάμερα της «Έρευνας» βρέθηκε στο νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Έχουμε την δυνατότητα να δούμε πρώτοι, αυτό που σε μερικούς μήνες θα δουν εκατομμύρια άνθρωποι. Βρισκόμαστε στην αίθουσα που σε λίγο θα είναι, ίσως, η πιο πολυσυζητημένη αίθουσα μουσείου στον κόσμο. Την αίθουσα των γλυπτών του Παρθενώνα. Στο κέντρο ενός χώρου λουσμένου στο φυσικό φως της Αττικής, κυριαρχεί ένας πυρήνας από μπετόν που έχει τις διαστάσεις ακριβώς του Παρθενώνα. Τα πρωτότυπα γλυπτά βρίσκονται ακόμη μέσα σε ξύλινες κούτες γύρω μας. Αυτό που βλέπουμε είναι εκμαγεία που έχουν τοποθετηθεί δοκιμαστικά, μας δίνουν μια δυνατή γεύση του τελικού αποτελέσματος. Τα 160 μέτρα της ζωφόρου, όπως περίπου θα τα έβλεπαν και οι Αθηναίοι του 5 ου αιώνα. Δίπλα στα κομμάτια που σώζονται στην Αθήνα, τοποθετούνται τα κομμάτια που βρίσκονται στο Λονδίνο αλλά σε αντίγραφα με διαφορετικό χρώμα. Και το ερώτημα θα τεθεί σχεδόν αυτόματα: «Μήπως θα πρέπει να ενωθούν ξανά τα κομμάτια ενός διαμελισμένου αριστουργήματος;» 6

7 Δημήτρης Παντερμαλής «Ο άνθρωπος από τη φύση του είναι, μάλλον, αισιόδοξος παρά απαισιόδοξος. Σκέφτεται ότι κάποια στιγμή αυτό που τεμαχίστηκε, αυτό που μοιράστηκε ανάμεσα στην Αθήνα και το Λονδίνο μπορεί να ξανα-ενωθεί.» Ήταν μια ιδέα που συζητήθηκε για πρώτη φορά το 1947 εν μέσω διαφωνιών και εντάσεων. Άρχισε να συζητιέται πάλι το Η κατασκευή του αναγγέλθηκε και ματαιώθηκε πολλές φορές. Μα, το Μουσείο, το νέο Μουσείο της Ακρόπολης είναι πια σχεδόν έτοιμο. Στο οικόπεδο Μακρυγιάννη, στα πόδια του βράχου της Ακρόπολης. Σάββατο πρωί, φθάνουμε στην είσοδο του νέου Μουσείου, μαζί με παρέες μαθητών από σχολεία όλης της χώρας. Το Μουσείο είναι ένα ισχυρό επιχείρημα στον αγώνα για την επιστροφή των Μαρμάρων. Μα είναι και κάτι πολύ περισσότερο από αυτό. Ένα θαύμα από μόνο του. Τα παιδιά δοκιμάζουν μια μικρή γεύση αυτού του θαύματος. Στο φουαγιέ, μια μικρή προσωρινή έκθεση φιλοξενεί ευρήματα της ανασκαφής που έγινε στο οικόπεδο που φιλοξενεί το Μουσείο. Η ανασκαφή έφερε στο φως μια ολόκληρη, χαμένη γειτονιά της Αθήνας, με τα σημάδια των αλλαγών της, από τον 4 ο π.χ αιώνα ως τους πρώτους βυζαντινούς χρόνους. Σπίτια, πηγάδια, αυλές. Ο καθηγητής Παντερμαλής μας ξεναγεί στην ανασκαφή. Όταν το Μουσείο λειτουργήσει κανονικά, αυτή η αρχαία γειτονιά, κατάφυτη και γεμάτη νερά κάποτε θα είναι ανοιχτή για επίσκεψη. Ύστερα ανεβαίνουμε την μεγαλόπρεπη σκάλα, φτάνουμε στις αίθουσες όπου θα εκτεθούν τα αγάλματα, και τέλος, στην κορύφωση του Μουσείου, στην αίθουσα των γλυπτών του Παρθενώνα. Εδώ, για πρώτη φορά ο σύγχρονος άνθρωπος θα μπορεί να παρακολουθήσει την πομπή των Παναθηναίων όπως τη θέλησε ο Φειδίας, μια ενιαία, μεγάλη αφήγηση. Το ενδιαφέρον εδώ, για μένα, είναι ότι όταν θα έρθω να το δω έτοιμο, κάνοντας αυτό το γύρο, έτσι όπως περπατάμε κι εμείς τώρα, περπατάμε κατά τη φορά της πομπής, θα έχω όλη την αφήγηση.. Ναι. Αυτό έχει ενδιαφέρον, ξέρετε, γιατί θα πει κάποιος: «Τι έχουμε; Ιππείς και άλογα, μόνο που η ποικιλία είναι τεράστια, δηλαδή, η ποικιλία του ρυθμού, η ποικιλία της απόδοσης των μορφών, η ποικιλία ας πούμε, και των οπλισμένων ιππέων, άλλοι έχουνε κράνη, άλλοι έχουνε πετάσους αυτά τα μεγάλα, πλατύγυρα καπέλα, άλλοι δε φοράν καπέλο, άλλοι έχουν ήμερα άλογα, άλλοι έχουν ατίθασα άλογα. Είναι αυτή όλη η ποικιλία αλλιώς, θα ήτανε μία κουραστική ζωφόρος, η οποία θα επαναλάμβανε τα ίδια πράγματα. Όπως είναι, παραδείγματος χάρη, οι φρουροί του Μεγάλου βασιλιά, του Δαρείου στα ανάκτορα της Περσίας, όπου επαναλαμβάνεται το ίδιο θέμα με πολύ μικρές αποκλίσεις. Εδώ πέρα, είναι η κίνηση και είναι και οι διαφορετικές, η διαφορετική ένδυση, τα διαφορετικά στοιχεία τα οποία κάνουν το σύνολο να είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον. Εδώ πρέπει να μαστε στην αρχή της πομπής ε; Αρχίζουν οι άνθρωποι να ετοιμάζονται. Είναι η κρίσιμη νοτιοδυτική γωνία του κτιρίου όπου αρχίζει η πομπή, βλέπετε τον τελετάρχη εδώ πέρα, ετοιμάζεται να βάλλει το ιμάτιό του. Ένας δένει δίπλα τα κορδόνια του. Ένας ιππέας δένει τα κορδόνια του, τα άλογα εδώ πέρα ετοιμάζονται για να ανεβούν οι αναβάτες. Εδώ πέρα ένα ατίθασο άλογο.. Ναι. Προσπαθούν να το μαζέψουν. 7

8 το οποίο προσπαθούν να το μαζέψουν και πατούν είναι και βραχώδες το τοπίο, πρέπει να είναι η περιοχή κάπου κοντά. Εδώ κάπως πιο ήρεμη η κατάσταση, αυτό, όμως, ανασηκωμένο το άλογο και η χαίτη του. Εδώ είναι ήρεμη η σκηνή. Ανήσυχη σκηνή, ακολουθεί μια ήρεμη σκηνή. Συζητούν, ετοιμάζονται και το άλογο ξύνει το κεφάλι του σαν να ήταν κάποια στιγμή της καθημερινότητας. Εδώ είναι η πομπή η οποία πλησιάζει πια. Αυτό είναι μία απ τις νεαρές Αθηνές που κρατάει ένα θυμιατήριο. Πλησιάζουν πια προς τους επίσημους. Αυτοί οι άνδρες που βλέπουμε εδώ πέρα είναι οι επίσημοι της πόλης ή οι επώνυμοι άρχοντες και μετά, είναι οι θεοί. Ξέρετε, ξαφνικά το τοπίο αλλάζει. Βρισκόμαστε στον Όλυμπο όπου έχουμε το δωδεκάθεο, τους θεούς. Πρώτα είναι οι έξι θεοί, διακόπτεται, είναι η παράδοση του πέπλου ακριβώς στο κέντρο και συνεχίζουν οι άλλοι έξι θεοί. Έχει μία συμμετρία, μία χαλαρή συμμετρία έχει ο Παρθενώνας στα γλυπτά του, όπως ακριβώς έχει και το κτίριο. Έχει μία συμμετρία η οποία, όμως, έχει και πάρα πολλές αποκλίσεις. Και αυτό κάνει και το έργο να είναι ζωντανό και μοναδικό. Τι διαφέρει αυτό που βλέπουμε, από ό,τι έχουμε δει ως τώρα; Τι διαφέρει από τις αίθουσες του Βρετανικού Μουσείου, όπου τόσες δεκαετίες τώρα εκτίθενται τα Μάρμαρα; Η μία διαφορά είναι το φως. Δεν είναι τεχνητό, είναι φυσικό, αλλάζει κάθε ώρα της ημέρας. Κι είναι το ίδιο φως που τα φώτιζε όταν δημιουργήθηκαν. Η δεύτερη διαφορά είναι ότι εδώ τα ανάγλυφα δεν είναι κρεμασμένα στον τοίχο, κοιτώντας προς τα μέσα κοιτούν προς τα έξω, όπως ήταν προορισμένα να κοιτούν, και τα αγάλματα επιτρέπουν να κινείσαι γύρω τους και ανάμεσά τους. Η τρίτη διαφορά είναι ότι ο επισκέπτης μπορεί να στέκει και να βλέπει ταυτόχρονα τον Παρθενώνα και τα γλυπτά του. Από τα παράθυρα της απέναντι πλευράς, το μάτι σκοντάφτει σε κεραίες τηλεόρασης και μπουγάδες στις ταράτσες των πολυκατοικιών. Όταν κοιτάτε έξω από το παράθυρο και βλέπετε τις πολυκατοικίες του 50 που περιτριγυρίζουνε το Μουσείο σας ενοχλεί; Θα λέγατε: «καλύτερα να μην υπήρχανε;» ή «είναι κι αυτό ένα μέρος της εικόνας της Αθήνας και πρέπει να τη βλέπει κανείς έτσι;» Νομίζω το δεύτερο. Δηλαδή, τις πολυκατοικίες εμείς τις φτιάξαμε, δεν τις έκανε κάποιος τρίτος. Λοιπόν, είναι κομμάτι του πολιτισμού μας για το οποίο δεν ξέρω αν πρέπει να μαστε περήφανοι αλλά υπάρχει. Όχι, εγώ δεν θα τις έκρυβα. Η ιστορία ενός ονείρου Η σκηνή στην Ακρόπολη από το «Ποτέ την Κυριακή» «Χόμερ: Καθετί κακό, είναι δυσαρμονία. Κι εσύ είσαι σε δυσαρμονία με τον εαυτό σου. Έχεις χάρη, ομορφιά κι είσαι μια Εγώ, ο Αμερικάνος πρόσκοπος θα σε ξαναφέρω στην αρμονία. Ίλια: Να με ξαναφέρεις στον Πειραιά. Θέλω να κοιμηθώ. Αν ό,τι λες για τη Μήδεια είναι αληθινό, τότε δεν μου αρέσει η αρχαία τραγωδία. Και δεν μου αρέσεις κι εσύ γιατί πριν σε συναντήσω, έκανα σαν τρελή για την αρχαία τραγωδία.» Η σκηνή είναι από το «Ποτέ την Κυριακή». Ο Χόμερ εκπαιδεύει την Ίλια στην Ακρόπολη και εκπαιδεύεται από αυτήν. Θα συναντηθούν ξανά, στον ίδιο βράχο οι 8

9 δυο τους, ο Ντασσέν και η Μελίνα, όταν μαζί θα σχεδιάσουν την επιχείρηση «Επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα». Σπύρος Μερκούρης: «Όταν έγινε υπουργός η Μελίνα το πρώτο πράγμα που έκανε είναι να επισκεφτεί το Βρετανικό Μουσείο. Πήγε στην αίθουσα που είναι εκτεθειμένα τα Μάρμαρα και κάθισε και, πιστέψτε με, έμεινε τρεις ώρες να τα κοιτάει και εκεί επήρε την απόφαση να ξεκινήσει μια μεγάλη καμπάνια για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα.» Κώστας Αλαβάνος (πρώην γενικός γραμματέας ΥΠΠΟ): «Ήτανε η Μελίνα μαζί με το Ντασσέν στην Κρήτη και νομίζω στο Μουσείο του Ηρακλείου. Τους ζήτησε μία συνέντευξη το BBC. Εκεί για πρώτη φορά η Μελίνα σ αυτή τη συνέντευξη έθεσε το θέμα της επιστροφής των Μαρμάρων. Ήταν ιδέα της Μελίνας; Ήταν ιδέα του Ντασσέν; Κι αυτό στασιάζεται. Ίσως το πιο σωστό θα ταν να πούμε ότι ήταν κοινή ιδέα, όπως κοινές ήτανε πολλές ιδέες αυτού του φοβερού ζεύγους.» Μελίνα Μερκούρη: «Το ερώτημα δεν είναι τι δικαιώματα έχει η Ελλάδα πάνω στα Μάρμαρα αλλά τι δικαιώματα έχει η Αγγλία στα Μάρμαρα. Τα Μάρμαρά μας είναι ιερά, φυλάξτε τα καλά γιατί κάποια μέρα, θα είστε υποχρεωμένοι να μας τα επιστρέψετε.» Δεν ήταν η πρώτη φορά που το θέμα ετίθετο σε συζήτηση. Ο διάλογος για το αν τα Μάρμαρα του Έλγιν πρέπει να επιστραφούν στην Αθήνα είχε αρχίσει πριν ακόμη υπάρξει ελληνικό κράτος, το 1816, στην Βρετανική Βουλή. Από την Αθήνα, το θέμα είχε τεθεί συχνά, με πολλούς τρόπους. Μα ήταν η πρώτη φορά που μια συζήτηση μεταξύ αρχαιολόγων και διανοουμένων, έπαιρνε μορφή επίσημου πολιτικού αιτήματος του ελληνικού κράτους. Κώστας Αλαβάνος (πρώην γενικός γραμματέας ΥΠΠΟ): «Και μ αυτό αρχίζει πλέον να συστηματοποιείται η διεκδίκηση και αποφασίζεται να τεθεί στην γενική συνέλευση της UNESCO που έγινε το 1982 στο Μεξικό. Κι εκεί τέθηκε για πρώτη φορά επίσημα το θέμα. Μίλησε η Μελίνα με ένα τρόπο συγκλονιστικό, χειροκροτούσαν επί πολλά λεπτά όρθιοι όλοι οι σύνεδροι και μιλάμε για όλες τις χώρες του κόσμου με εκπροσώπηση σε πάρα πολύ υψηλό επίπεδο, τουλάχιστον υπουργοί Πολιτισμού.» Η καμπάνια της Μελίνας και του Ντασσέν σάρωνε την Ευρώπη, προκαλούσε μεγάλο ενθουσιασμό στην ελληνική κοινή γνώμη. Υπήρχε η ελπίδα ότι η βρετανική κυβέρνηση θα αναγκαζόταν να υποχωρήσει. Η λαίδη Θάτσερ αντιστάθηκε. Όταν οι Εργατικοί κέρδισαν τις εκλογές το 1997 οι ελπίδες αναπτερώθηκαν, αφού προεκλογικά το κόμμα τους είχε υποσχεθεί την επιστροφή των Μαρμάρων. Οι ελπίδες και πάλι διαψεύστηκαν. Συνομιλία Κώστα Σημίτη με Τόνι Μπλερ στην σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες ( ) Τόνι Μπλερ: Πώς είσαι; 9

10 Κώστας Σημίτης: Πολύ καλά. Εσύ; Πρέπει να αρχίσεις να σκέφτεσαι για τα Μάρμαρα. Να μου πεις κάτι. Τόνι Μπλερ: Κάποιο καλό νέο; Κώστας Σημίτης: Όχι καλό νέο. Θα ήθελα την προσωπική σου γνώμη διότι υπάρχει δημοσιότητα στο θέμα. Θα ήθελα να ξέρω αν μπορούμε να κάνουμε κάτι. Ξέρεις ότι έχουμε εκλογές του χρόνου. Ίσως φανεί χρήσιμο. Χριστόφορος Αργυρόπουλος (πρόεδρος ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη): «Δυστυχώς, ούτε εκεί πραγματοποιήθηκε και η τρίτη μεγάλη ελπίδα ήτανε το 2004, με τους Ολυμπιακούς. Οι Ολυμπιακοί ξαναγυρίζανε στον τόπο όπου ξεκίνησαν, αναβίωσαν το 1896, ελπίζαμε ότι πράγματι, το 2004 θα έπρεπε να επιστραφούν αλλά δυστυχώς, κι αυτό δεν έγινε.» Ντέιβιντ Χιλ (πρόεδρος επιτροπής επανένωσης Μαρμάρων Παρθενώνα): «Τα τελευταία δέκα χρόνια, η ελληνική πλευρά έχει κάνει την θέση της πιο διαλλακτική. Το 2000, οι Έλληνες πρότειναν στη Βουλή των Κοινοτήτων την ανταλλαγή των γλυπτών του Παρθενώνα, με εναλλακτικά εκθέματα που θα παραχωρούσε η Ελλάδα στο Βρετανικό Μουσείο. Το 2002, ο Έλληνας υπουργός Πολιτισμού ήρθε στο Λονδίνο και είπε: «Δεν θα θέσουμε θέμα κυριότητας, παραμερίζουμε το θέμα αυτό. Ας συζητήσουμε για ένα δάνειο.» Οι Έλληνες, λοιπόν, από τη μεριά τους, και προς τιμήν τους, έχουν κάνει όλες τις δυνατές υποχωρήσεις για να διευκολύνουν τη θέση του Βρετανικού Μουσείου. Έχουν, επιπλέον, διαβεβαιώσει ότι αν τα Μάρμαρα επιστρέψουν, η Ελλάδα δεν θα διεκδικήσει την επιστροφή κανενός άλλου πολιτιστικού αγαθού. Πραγματικά, νομίζω ότι δεν υπάρχει κάτι άλλο που να μπορεί να κάνει η Ελλάδα.» Η διεκδίκηση συνεχίζεται. Θα δικαιωθεί, εντέλει; Κανείς δεν μπορεί να το πει. Μα όσοι πήραν μέρος στην μεγάλη περιπέτεια που ξεκίνησαν ο Ντασσέν και η Μελίνα, υποστηρίζουν πως έτσι κι αλλιώς τα κέρδη είναι σημαντικά. Κώστας Αλαβάνος (πρώην γενικός γραμματέας ΥΠΠΟ): «Είναι πάρα πολύ σημαντικά τα παράπλευρα οφέλη και ίσως είναι και μια πτυχή του θέματος στην οποία δεν συγκεντρωνόμαστε συχνά. Πρώτα απ όλα με τη διεκδίκηση και το έζησα αυτό το πράγμα στο Μεξικό και στη συνέχεια σε διάφορα φόρα η χώρα μας ξαφνικά βρέθηκε σε ένα επίκεντρο. Έγινε σημαία στις χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, στις πρώην αποικίες που βλέπανε πλέον να κλονίζεται και η πολιτιστική οντότητα της αποικιοκρατίας μετά την πολιτική. Δημιουργήθηκε ένα καινούριο κύμα φιλελληνισμού, το οποίο πιθανότατα είχε και αντίκτυπο στις εθνικές μας υποθέσεις.» Ίσως, το σημαντικότερο κέρδος είναι πως χάρη στην Ελλάδα η ιδέα των ανταλλαγών μεταξύ μουσείων, των επιστροφών αρχαιολογικών θησαυρών δεν είναι πια μια τρελή ιδέα, είναι κοινός τόπος. 17 Μαρτίου Σταθμός του μετρό Ακρόπολη. Η Μελίνα με ένα ματσάκι λουλούδια καλωσορίζει χαμογελαστή. Άνθρωποι από όλο τον κόσμο, από τον αναπτυγμένο δυτικό μέχρι τον υπό ανάπτυξη τρίτο, εξερευνούν διστακτικά τους χώρους του Μουσείου κουβαλώντας ο καθένας τη δική του ιστορία. Ιστορίες για αποικίες ή για εξερευνήσεις, για κατακτήσεις ή εκπολιτισμούς, για κλοπές θησαυρών ή για τη σωτηρία τους. Είναι το πρώτο διεθνές συνέδριο που το νέο Μουσείο φιλοξενεί. Κι ανάμεσα στις περιπτώσεις που συζητήθηκαν, μία παρουσίαζε μεγάλο ενδιαφέρον για την 10

11 ελληνική πλευρά. Αφορούσε την επιστροφή μιας τελετουργικής μάσκας της φυλής των Κουακουάκα με μακροχρόνιο δάνειο από το Βρετανικό Μουσείο στον Καναδά. Η Άντρεα Σάνμπορν, που κατάγεται από τη φυλή αυτή, είχε ένα προσωπικό κίνητρο να διεκδικήσει την επιστροφή της μάσκας από το Βρετανικό Μουσείο. Άντρεα Σάνμπορν (διευθύντρια μουσείου πολιτιστικού κέντρου Ουμιστά): «Όταν διορίστηκα υπεύθυνη του Μουσείου του πολιτιστικού κέντρου Ουμιστά στον Καναδά, το 1996, άρχισα να συγκεντρώνω στοιχεία για τις μάσκες που βρίσκονταν στο Βρετανικό Μουσείο. Προς μεγάλη μου έκπληξη, ανακάλυψα ότι μία από τις μάσκες που εκτίθεντο στο Βρετανικό Μουσείο ανήκε στον παππού μου. Δεν το ήξερα, ούτε θα μπορούσα ποτέ να το φανταστώ. Είχε περάσει από γενιά σε γενιά, από τον προ-προ-πάππου στον παππού μου κι είχε μάλιστα το όνομά του χαραγμένο επάνω.» Στην πρώτη συνάντηση με τους επισήμους του Βρετανικού Μουσείου η Άντρεα εμφανίστηκε κρατώντας μία τσάντα Adidas για να βάλει τη μάσκα. Πίστευε ότι θα την πάρει μαζί της φεύγοντας. Σε εκείνη τη συνάντηση, δεν της είχαν επιτρέψει ούτε καν να δει το αντικείμενο. Άντρεα Σάνμπορν (διευθύντρια μουσείου πολιτιστικού κέντρου Ουμιστά): «Στην πρώτη συνάντηση που είχα με το Βρετανικό Μουσείο, οι υπεύθυνοι μου είπαν ξεκάθαρα ότι η επιστροφή της μάσκας ήταν βάσει της νομοθεσίας τους παράνομη. Τους απάντησα πως βάσει της δικής μας νομοθεσίας είναι παράνομο να κατέχουν αυτοί τη μάσκα, όπως και εάν την απέκτησαν. Μαλώσαμε σαν τον σκύλο με τη γάτα. Αλλά υποχρεώθηκα να φύγω με την τσάντα άδεια.» Το πιο δύσκολο για τη Σάνμπορν αλλά και για οποιαδήποτε χώρα ζητά να της επιστραφούν αντικείμενα της πολιτιστικής της κληρονομιάς είναι να δεχτεί ότι ακόμα κι όταν ένα αντικείμενο επιστρέφεται στη χώρα καταγωγής, αυτό γίνεται ως δάνειο ενώ νόμιμος ιδιοκτήτης θεωρείται η χώρα ή ο οργανισμός που το επιστρέφει. Άντρεα Σάνμπορν (διευθύντρια μουσείου πολιτιστικού κέντρου Ουμιστά): «Προσπαθούσα να βρω μια λύση, έναν τρόπο, μια διαδικασία για να πάρουμε την μάσκα πίσω. Καταλήξαμε ότι ο μόνος τρόπος ήταν να μας την δώσουν ως δάνειο. Δεν μου ήταν εύκολο να το καταπιώ. Σκεφτόμουν: «Μα πως είναι δυνατόν να ζητήσουμε δανεικό κάτι που μας ανήκει;» Ακόμη δεν το βρίσκω λογικό. Αλλά αν δεν δεχόμασταν την πρόταση του δανεισμού, το Βρετανικό Μουσείο δεν θα μας έδινε ποτέ την μάσκα.» Τζόναθαν Κινγκ (Βρετανικό Μουσείο): «Πρόκειται για ένα δάνειο διάρκειας εννέα χρόνων, δε μιλάμε για μόνιμο δανεισμό. Μπορεί να ανανεώνεται κάθε τρία χρόνια. Το σημαντικό είναι ότι πρόκειται για μια νόμιμη διαδικασία, βασισμένη σε ένα έγγραφο που αναγνωρίζει ότι η συγκεκριμένη μάσκα ανήκει στην ιδιοκτησία του Βρετανικού Μουσείου, στο οποίο κάποτε πρέπει να επιστραφεί. Υπό αυτούς τους όρους, βεβαίως, ο δανεισμός ήταν δυνατός.» Ίσως δεν είναι η λύση, μα είναι μια σημαντική χαραγματιά στον τοίχο. Ο Γιώργος Μπίζος, δικηγόρος του Νέλσον Μαντέλα, γνωστός για τους νομικούς του αγώνες κατά των φυλετικών διακρίσεων ανέλαβε πριν δυο χρόνια Πρεσβευτής του 11

12 ελληνισμού. Από τότε, προσπαθεί με τις νομικές του γνώσεις να ενισχύσει τα επιχειρήματα της ελληνικής πλευράς για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Γιώργος Μπίζος (πρεσβευτής ελληνισμού): «Οι νόμοι του 19 ου αιώνα, οι οποίοι δίνανε δικαίωμα στις Μεγάλες Δυνάμεις να πάρουν πράγματα από τις αποικίες τους και να τα βάζουν στα μουσεία τους και να λένε ότι αυτά τώρα είναι δικά μας, έχει περάσει η εποχή τους. Δεν υπάρχουν πια μεγάλες δυνάμεις να έχουν αποικίες και να λένε ότι η νομοθεσία η δική μας, μας απαγορεύει να τα δώσουμε πίσω, όπως λέει το Μουσείο.» Αρχές της δεκαετίας του 80. Η Μελίνα Μερκούρη, υπουργός Πολιτισμού, επισκέπτεται το Λονδίνο. Σε κάποια δεξίωση, συναντά τυχαία τον τότε Διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου. Οι κάμερες θα καταγράψουν το πρώτο, απρόοπτο, αυτοσχέδιο τηλεοπτικό ντιμπέιτ για τα μάρμαρα. Βρετανικό Μουσείο: Και άλλες χώρες θέλουν πίσω τα Μάρμαρά τους. Μελίνα Μερκούρη: Ε, επιστρέψτε τα τότε! Βρετανικό Μουσείο: Και να καταστραφεί το Βρετανικό Μουσείο; Μελίνα Μερκούρη: Όχι! Απλά, δώσε μου πίσω τα Μάρμαρά μου! Βρετανικό Μουσείο: Εσύ θες τα δικά σου Μάρμαρα, άλλοι ζητάνε πίσω τα δικά τους. Μελίνα Μερκούρη: Μα, είναι κομμάτια ενός μνημείου. Τα ξερίζωσαν! Κατέστρεψαν το μνημείο! Τα Μάρμαρα ήταν κομμάτια ενός μοναδικού μνημείου. Βρετανικό Μουσείο: Υπάρχουν πολλά τέτοια μοναδικά μνημεία. Μελίνα Μερκούρη: Α, όχι! Μην το λέτε αυτό! Υπάρχουν πολλοί Παρθενώνες; Από τότε το Μουσείο αποφεύγει να συμμετέχει σε δημόσιες συζητήσεις για το θέμα. Ξαφνιαστήκαμε που η κάμερα της «Έρευνας» πήρε άδεια να μπει στην αίθουσα των Ελγίνειων Μαρμάρων. Εντοπίζουμε δύο Έλληνες φοιτητές ανάμεσα στους επισκέπτες. «Είναι σημαντικά ως εκθέματα βασικά. Όπως σε ένα μουσείο πας και βλέπεις τον καλύτερο πίνακα πρώτα, έτσι πήγαμε κι εμείς και είδαμε το καλύτερο έκθεμά τους, που πιστεύω ότι είναι τα αγάλματα του Παρθενώνα.» «Εγώ, εντάξει, ήρθα πρώτη φορά σ αυτό το Μουσείο και κατευθείαν προσανατολίστηκα στα Μάρμαρα του Παρθενώνα. Πρώτο συναίσθημα θα λεγα ότι ήταν ένα δέος γι αυτά που έχουν φτιάξει οι αρχαίοι Έλληνες και με πόση λεπτομέρεια και η τεχνική που χρησιμοποιούσανε αλλά απ την άλλη, υπήρχε και μια απογοήτευση, ότι ήταν εδώ πέρα και δεν ήτανε στην Ελλάδα.» Οι άνθρωποι του Μουσείου, διατηρούν φυσικά, τις αντιρρήσεις τους. Χάνα Μπούλτον (εκπρόσωπος τύπου Βρετανικού Μουσείου): «Το Μουσείο ιδρύθηκε το 1753 με σκοπό να δημιουργηθεί μία διεθνής συλλογή προσβάσιμη σε όλους. Όχι μόνο τους Βρετανούς, αλλά ανθρώπους από όλο τον κόσμο, που μπορούν να την επισκέπτονται δωρεάν και για πάντα. Είναι μια ιδέα ξεχωριστή και η σημασία της τεράστια, ειδικότερα στις μέρες μας. Γι αυτό το λόγο, 12

13 η διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου πιστεύει ακράδαντα ότι πρέπει όχι μόνο τα γλυπτά του Παρθενώνα αλλά όλες οι συλλογές να παραμείνουν εδώ.» Σύμφωνα με την επίσημη θέση του Βρετανικού Μουσείου, ο λόρδος Έλγιν δεν έκλεψε, έσωσε τα Μάρμαρα από βέβαιη καταστροφή όταν τα αφαίρεσε από τον Παρθενώνα και τα μετέφερε στη Βρετανία. Ίαν Τζένκινς (Βρετανικό Μουσείο): «Στα βυζαντινά χρόνια, οι κάτοικοι της Αθήνας έστρεψαν την προσοχή τους στα έργα της αρχαιότητας αλλά οι συνέπειες ήταν καταστροφικές καθώς ο χριστιανισμός είχε απορρίψει το δωδεκάθεο. Στη διάρκεια του 5 ου και του 6 ου αιώνα πολλά από τα γλυπτά ακρωτηριάστηκαν ή αποκεφαλίστηκαν. Αυτή η κακομεταχείριση των γλυπτών συνεχίστηκε μέσα στους αιώνες ώσπου στις αρχές του 19 ου αιώνα επενέβη ο Λόρδος Έλγιν και έσωσε έναν αριθμό Μαρμάρων του Παρθενώνα, φέρνοντάς τα στην Αγγλία. Κι έτσι, ήρθαν στο Βρετανικό Μουσείο, όπου και βρίσκονται τα τελευταία 200 χρόνια.» Αυτό το, μάλλον, φτωχό έγγραφο είναι το μόνο σε ολόκληρο τον κόσμο που να θυμίζει κάτι από τίτλο ιδιοκτησίας. Πρόκειται για το φιρμάνι, όπως αποκαλείται, με το οποίο ο Έλγιν έπεισε χαμηλόβαθμους αξιωματούχους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που διαφέντευαν την τότε Αθήνα, να του επιτρέψουν να αφαιρέσει τα Μάρμαρα. Το έγγραφο φυλάσσεται στα αρχεία του Βρετανικού Μουσείου ως πολύτιμο. Δεν είναι, όμως, παρά ένα ιταλικό αντίγραφο, μία ιταλική μετάφραση που έγινε μεταγενέστερα. Το πρωτότυπο δεν υπάρχει. Βασίλης Δημητριάδης (τουρκολόγος): «Αυτό αποκλείεται να είναι φιρμάνι. Ένα φιρμάνι, καταρχήν, είναι η διαταγή του Σουλτάνου η οποία είχε θέση νόμου. Αυτό ήταν απλώς μία συστατική επιστολή την οποία είχε δώσει ο αναπληρωτής του μεγάλου Βεζίρη στον Έλγιν σαν ένα δώρο. Οι άνθρωποί του που βρίσκονταν στην Αθήνα το χρησιμοποίησαν είτε με εκφοβισμό του φρούραρχου ή με άλλα μέσα τα οποία δεν ξέρουμε για να μπορέσουν να αφαιρέσουν τις μετώπες από τον Παρθενώνα αλλά δεν έχει καμία απολύτως νομιμότητα αυτή η εργασία που έκαναν.» Ήταν νόμιμη η κτήση των Μαρμάρων από τον Έλγιν; Είναι ασφαλέστερα τα Μάρμαρα στο Λονδίνο απ ότι στην Αθήνα; Τα βλέπουν περισσότεροι στο Μπλούμσμπερι απ ό,τι θα τα έβλεπαν στου Μακρυγιάννη; Θα ήταν ένα κακό προηγούμενο η επιστροφή τους ώστε να αδειάσουν σιγά-σιγά όλες οι αίθουσες των μεγάλων μουσείων του κόσμου από τους θησαυρούς τους; Γύρω από αυτά τα ερωτήματα κινούνταν η συζήτηση δυο αιώνες τώρα. Όχι πια. Τώρα, το ερώτημα είναι: «Πρέπει ή όχι να επανενωθούν τα κομμάτια ενός μνημείου μοναδικού, του σημαντικότερου, ίσως, μνημείου στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού που διαμελίστηκε βίαια;» Χάνα Μπούλτον (εκπρόσωπος τύπου Βρετανικού Μουσείου): «Η ιδέα της επανένωσης των Μαρμάρων είναι πρακτικά αδύνατη. Δε μπορείς να τα επανενώσεις γιατί το 50% έχει χαθεί ήδη από την αρχαιότητα. Άρα τίθεται ένα ερώτημα για το κατά πόσον ή όχι μπορείς να τα επανενώσεις.» 13

14 Η κυρία Μπούλτον προτείνει έναν άλλο τρόπο να επανενωθούν τα Μάρμαρα. Αντί να επιστραφούν από το Βρετανικό Μουσείο στην Αθήνα, να συνεργαστούν, λέει, τα δύο μουσεία και να κάνουν μαζί μια εικονική επανένωση και αναπαράσταση του συνόλου του έργου. Χάνα Μπούλτον (εκπρόσωπος τύπου Βρετανικού Μουσείου): «Νομίζω ότι η εικονική ανακατασκευή είναι μια υπέροχη ιδέα. Φυσικά, τίποτα δε συγκρίνεται με το να πας σε ένα μουσείο εδώ ή στην Αθήνα και να δεις τα αληθινά γλυπτά αλλά η εικονική ανακατασκευή σου δίνει τουλάχιστον την ευκαιρία να δεις το μνημείο ολόκληρο, αφού κομμάτια του Παρθενώνα βρίσκονται σε διαφορετικά μουσεία της Ευρώπης. Και να το δεις όπως θα ήταν στ αλήθεια, με τα χρώματά του. Θα ήταν φανταστικό να συνεργαστούν σε αυτό το πρόγραμμα τα δύο μουσεία, και πιστεύω ότι αυτό είναι το είδος της συνεργασίας που θα έπρεπε να σκεφτόμαστε και να συζητάμε.» Το Βρετανικό Μουσείο αντιστέκεται. Οι άνθρωποί του γνωρίζουν, όμως, καλά ότι μόλις το Αθηναϊκό Μουσείο ανοίξει τις πύλες του στο διεθνές κοινό, η πίεση για την επιστροφή των Ελγινείων, θα είναι μεγάλη. Πάνω από 100 Βρετανοί βουλευτές, άλλωστε, υπολογίζεται ότι υποστηρίζουν ήδη την ιδέα της επιστροφής. Συναντήσαμε στην Βουλή των Κοινοτήτων, τον βουλευτή, Ο Χάρα. Τέρι Ο Χάρα (βουλευτής Εργατικών): «Το σημαντικό είναι να μην δούμε το θέμα με όρους ιδιοκτησίας, ούτε προπάντων ως μια νίκη κάποιου και ήττα ενός άλλου. Δε θα ήθελα το Βρετανικό Μουσείο να παραιτηθεί από την κυριότητα αυτών των πολύ σημαντικών γλυπτών. Η σωστή στάση αυτή τη στιγμή δεν είναι να πας στη βρετανική κυβέρνηση και να πεις: «Θέλουμε αυτά τα Μάρμαρα πίσω». Το κάναμε στο παρελθόν και δεν έφερε αποτέλεσμα. Πρέπει να πας στη βρετανική κυβέρνηση και να πεις: «Ας συγχρονιστούμε με ό,τι συμβαίνει σήμερα στον κόσμο των μουσείων και ας βαδίσουμε προς το μέλλον και όχι προς το παρελθόν.» Την ίδια άποψη υποστηρίζει και ένας από τους πρώτους και σημαντικότερους συνηγόρους της ιδέας της επιστροφής, ο πρώτος που πρότεινε την λύση του δανεισμού, ο πρώην Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Λόρδος Ντέιβιντ Όουεν. Ντέιβιντ Όουεν (πρώην υπουργός Εξωτερικών): «Μπορεί να γίνει μια συμφωνία στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να μην αλλάξει το καθεστώς ιδιοκτησίας. Το θέμα της ιδιοκτησίας είναι ευαίσθητο κι αν το αλλάξουμε, τότε θα ανοίξει ο ασκός του Αιόλου για όλες τις παρόμοιες περιπτώσεις σε όλο τον κόσμο. Αντί, λοιπόν, να πούμε: «Δώστε τα πίσω, παραχωρήστε την ιδιοκτησία τους», ας θέσουμε το ερώτημα: «Πού θα ήθελαν οι περισσότεροι Ευρωπαίοι να τα βλέπουν;» Είμαι βέβαιος ότι η πλειοψηφία του κόσμου θα προτιμούσε να τα βλέπει στην Ελλάδα, όταν την επισκέπτεται το καλοκαίρι. Και τον χειμώνα, μια φορά κάθε 4-5 χρόνια, ας γυρίζουν για λίγο πίσω στο Λονδίνο.» Ρωτήσαμε, λοιπόν, την εκπρόσωπο του Βρετανικού Μουσείου. «Θα δεχόσασταν να δανείσετε, τα Μάρμαρα στο Μουσείο της Αθήνας;» Χάνα Μπούλτον (εκπρόσωπος τύπου Βρετανικού Μουσείου): 14

15 «Προϋπόθεση του οποιουδήποτε δανεισμού από το Βρετανικό Μουσείο είναι η αποδοχή της ιδιοκτησίας. Δε μπορούμε να δανείσουμε κάτι σε κάποιον, ο οποίος δεν αναγνωρίζει ότι η κυριότητα ανήκει στο Βρετανικό Μουσείο.» Η κάμερα της «Έρευνας» ξεκίνησε το ταξίδι της από τις ρίζες του βράχου της Ακρόπολης, από τις κλειστές ακόμη αίθουσες του νέου Μουσείου. Επιστρέφουμε εδώ, για να ρωτήσουμε τον καθηγητή Δημήτρη Παντερμαλή, τον Διευθυντή του Μουσείου της Ακρόπολης: «Εσείς είστε αισιόδοξος πως μετά από 26 χρόνια, βρισκόμαστε, ίσως, λίγο κοντύτερα στην επιστροφή των Μαρμάρων;» Δημήτρης Παντερμαλής «Εγώ προσωπικά, νομίζω ότι ήρθε η στιγμή να κεφαλαιοποιήσουμε όλες αυτές τις προσπάθειες που έγιναν. Αυτά τα 25 χρόνια, άλλαξαν αρκετά πράγματα, όσον αφορά και τον τρόπο της διεκδίκησης. Ωρίμασε το θέμα, οι διαστάσεις του ζητήματος γίναν σαφέστερες, δεν είναι καθόλου απλό. Ακούμε για κάποιες επιστροφές, οι οποίες είναι πολύ μικρότερου χαρακτήρα και μικρότερης κλίμακας. Πραγματικά, υπάρχει ένα διεθνές κλίμα χαλαρότερο απ ό,τι προηγούμενα, ούτε πια οι αρνήσεις του Βρετανικού Μουσείου είναι τόσο κατηγορηματικές. Φαίνονται πρόθυμοι για ένα μακροχρόνιο δάνειο, δεν αρνούνται τις συζητήσεις. Επομένως, έχει γίνει μία σοβαρή πρόοδος, η οποία πρέπει τώρα συστηματικά να προχωρήσει. Εγώ πιστεύω ότι το Μουσείο με την έκθεση, όπως γίνεται, θα κάνει τελείως σαφές αυτό το θέμα, ότι είναι ένα θέμα, αν θέλετε, πολιτιστικής ηθικής, ότι αυτά τα πράγματα ανήκουν μαζί. Νομίζω ότι το Μουσείο, πραγματικά, θέτει μία νέα βάση. Όχι απλώς είναι μία απάντηση: «Ναι, έχουμε ένα χώρο.» αλλά είναι και μια νέα βάση διότι και η έκθεση είναι τελείως διαφορετική απ αυτή του Βρετανικού. Και νομίζω με τα διεθνή μέτρα, είναι θα έλεγα, η καλύτερη δυνατή έκθεση στον 21 ο αιώνα.» Δεν είναι αυτό τέλος του δρόμου. Αλλά ένας μακρύς δρόμος έχει διανυθεί, από τότε που ο Λόρδος Μπάυρον, κι αργότερα ο Κωνσταντίνος Καβάφης έγραφαν πύρινα άρθρα υπέρ της επιστροφής των Μαρμάρων στην Αθήνα. Ένας μακρύς δρόμος έχει διανυθεί και από τότε που η Μελίνα έθεσε το θέμα της επιστροφής στην UNESCO και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Βρισκόμαστε μακριά από το τέλος του δρόμου μα, πολλά βήματα από τότε που κάποια μίλησε για πρώτη φορά επίσημα για ένα τρελό όνειρο. Σπύρος Μερκούρης: «Όταν έφυγε η Μελίνα είπε την εξής φράση η οποία είναι πολύ σημαντική, ότι «εάν ποτέ γυρίσουν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα, εγώ θα ξαναγεννηθώ.» 15

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Åðßóêåøç óôçí Áêñüðïëç

Åðßóêåøç óôçí Áêñüðïëç Åðßóêåøç óôçí Áêñüðïëç the time give orders ask and answer the Acropolis and the monuments on the hill ôá åëëçíéêü êé åìåßò... Aύριο, παιδιά, θα ανεβούμε στην Ακρόπολη. Θα είμαστε όλοι εδώ το πρωί στις

Διαβάστε περισσότερα

Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό

Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό - Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό μου να παίξουμε; Αν θέλει, ναι. Προσπάθησε να μην

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το B' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη - Σμπώκου - από τον Φουάτ σε τρεις εταιρίες χρήματα... μπλου μπρουμέλ, άλλη μια P.A κάπως έτσι και άλλη μία που μου είχες πει

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου - Έλα - πέρασες μια φορά ε; Σε είδα σε μια στιγμή αλλά δεν ήμουν βέβαιος, δεν με είδες; - πέρασα με το αμάξι και έκανα

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους.

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Κάθεται στο παράθυρο του δωματίου της και σκέφτεται, στεναχωρημένη τους παλιούς της φίλους και συμμαθητές.

Διαβάστε περισσότερα

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1

Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 Δ ι α γ ω ν ί ς μ α τ α π ρ ο ς ο μ ο ί ω ς η σ 1 2 s c h o o l t i m e. g r Ο Άρης Ιωαννίδης Γεννήθηκε το 1973 στο Βόλο. Σο 1991 εισήχθη στο Υιλοσοφική χολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, απ όπου έλαβε

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ. ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις;

ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ. ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις; ΣΚΕΤΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΑΡΗΣ (Συναντώνται μπροστά στη σκηνή ο Άρης με τον Χρηστάκη.) Γεια σου Χρηστάκη, τι κάνεις; ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Μια χαρά είμαι. Εσύ; ΑΡΗΣ Κι εγώ πολύ καλά. Πάρα πολύ καλά! ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Σε βλέπω

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης 1. Εισαγωγή στη διαμεσολάβηση (30 ) Στόχοι Να εντοπίσουν παρακολουθήσουν τη διαδικασία διαμεσολάβησης. Διαδικασία Έχουμε από πριν καλέσει δυο μέλη (ένα αγόρι Α και ένα κορίτσι

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών;

Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών; Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών; Η Ελένη, η Ναόκο και οι συμμαθητές τους κάνουν σήμερα το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή. Κρυμμένος Θησαυρός. Λίνα Σωτηροπούλου. Εικόνες: Ράνια Βαρβάκη

Αποστολή. Κρυμμένος Θησαυρός. Λίνα Σωτηροπούλου. Εικόνες: Ράνια Βαρβάκη διαβάζω ιστορίες Αποστολή Κρυμμένος Θησαυρός Λίνα Σωτηροπούλου Εικόνες: Ράνια Βαρβάκη 11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Το δώρο της γιαγιάς Μόλις χτύπησε το ξυπνητήρι, με έπιασε πανικός. Δεν μπορούσα να καταλάβω για ποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ 1η Σελίδα Η Γιώτα θα πάει για πρώτη φορά κατασκήνωση. Φαντάζεται πως θα περάσει πολύ άσχημα μακριά από τους γονείς και τα παιχνίδια της για μια ολόκληρη εβδομάδα. Αγχώνεσαι ή νοιώθεις άβολα όταν είσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 [3] Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αφιερωμένο στον πατέρα μου Αλκιβιάδη Copyright

Διαβάστε περισσότερα

Ο Διάλογος στα Χανιά. Eρώτηση: Επειδή απέτυχε η Ελιά, βγήκε το Ποτάμι;

Ο Διάλογος στα Χανιά. Eρώτηση: Επειδή απέτυχε η Ελιά, βγήκε το Ποτάμι; Ο Διάλογος στα Χανιά Eρώτηση: Επειδή απέτυχε η Ελιά, βγήκε το Ποτάμι; Απάντηση: Η αλήθεια είναι ότι το σκηνικό ήταν κάπως έτσι Ήμουν στο τηλέφωνο και περίμενα. Και σε κάποια στιγμή που η Ελιά δεν προχωρούσε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek Beginners

Modern Greek Beginners 2016 HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION Modern Greek Beginners ( Section I Listening) Transcript Familiarisation Text Καλημέρα. Καλημέρα σας. Μπορώ να σας βοηθήσω; Ήρθα να πάρω αυτό το δέμα. Σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Το δικό µου σκυλάκι. Ησαΐα Ευτυχία

Το δικό µου σκυλάκι. Ησαΐα Ευτυχία Συχνά στη ζωή µας βρισκόµαστε στη θέση που πρέπει να υποστηρίξουµε τη γνώµη µας για να πείσουµε τους άλλους ότι έχουµε δίκαιο! Μερικές φορές το πετυχαίνουµε µερικές όχι! Η επιχειρηµατολογία απαιτεί τέχνη,

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης.

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Στην αρχή της σεζόν ήσουν μεταξύ ομάδας νέων και πρώτης ομάδας. Τι σκεφτόσουν τότε για την εξέλιξη της χρονιάς; Στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Ντέλια Βελκουλέσκου: Μα Πολ εσύ ήσουν εκείνος που το πρότεινε αυτό. Είναι πολύ δύσκολο να υπαναχωρήσω τώρα.

Ντέλια Βελκουλέσκου: Μα Πολ εσύ ήσουν εκείνος που το πρότεινε αυτό. Είναι πολύ δύσκολο να υπαναχωρήσω τώρα. Πόλ Τόμσεν: Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι θέτουμε μια ημερομηνία για την επιστροφή της αποστολής, ενώ ενδεχομένως δεν θα έχουμε μια συμφωνία στο εσωτερικό της Τρόικας για το πώς θα προχωρήσουμε. Ντέλια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ 18 Sunday Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΠΑΕΙ ΤΑ ΕΣΜΑ ΤΗΣ Ίσως είναι το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο παγκοσμίως, συνυφασμένο με τη δημοκρατία που γεννήθηκε και ζει(;) σε αυτήν τη χώρα. Και

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

12. Σχέδια για το καλοκαίρι

12. Σχέδια για το καλοκαίρι 12. Σχέδια για το καλοκαίρι Τι φαντάζεται ο Αντόνιο για τις διακοπές του; Τι φαντάζεται ο Αλέξανδρος για τις διακοπές του; Εσύ τι προτιμάς να κάνεις στις διακοπές σου; Είναι Μάρτιος και όλοι κάνουν σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Δημήτριος Κρεμαστινός): Επόμενη είναι η έβδομη. με αριθμό 709/ επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Δημήτριος Κρεμαστινός): Επόμενη είναι η έβδομη. με αριθμό 709/ επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Δημήτριος Κρεμαστινός): Επόμενη είναι η έβδομη με αριθμό 709/28-3-2016 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας κ. Ελευθερίου Αυγενάκη προς τον Υπουργό Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ Α ΣΚΗΝΗ: (Αυγό+κότα) ΑΥΓΟ: Γεια σας, εγώ είμαι ο Μήτσος. Ζω σ αυτό το κοτέτσι σαν όλα τα αυγά. Βαρέθηκα όμως να μαι συνέχεια εδώ. Θέλω να γνωρίσω όλον τον κόσμο. Γι αυτό σκέφτομαι

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διάλογος 5: Συνομιλία προσωπική ιστορία

Διάλογος 5: Συνομιλία προσωπική ιστορία Ενότητα 6 - Σελίδα 1 Διάλογος 1: Οργάνωση μίας τοπικής επίσκεψης Διάλογος 2: Άσκηση με τις καρέκλες Διάλογος 3: Καλλιτεχνικές δραστηριότητες κατασκευή καρτών Διάλογος 4: Βόλτα με συνοδεία Διάλογος 5: Συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Καλύτερη πληροφόρηση Ένιωσα σίγουρη για τον εαυτό μου Πολλές απορίες που δεν είχα φανταστεί με σιγούρεψαν Η σημερινή ενημέρωση ήταν από τις καλύτερες που

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικό Δοκίμιο GCSE1

Διαγνωστικό Δοκίμιο GCSE1 Διαγνωστικό Δοκίμιο GCSE 1 Όνομα:.... Ημερομηνία:... 1. Διάβασε το κείμενο και συμπλήρωσε τις εργασίες. (Στο τηλέφωνο) Παρακαλώ! Έλα Ελένη. Επιτέλους σε βρήκα! Τι κάνεις; Πώς είσαι; Πού ήσουν όλο το Σαββατοκυριάκο;

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ- ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ»

«Η ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ- ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ» «Η ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ- ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ» Εισηγήτρια: Ελένη Κόρκα Αρχαιολόγος Προϊσταμένη Τμήματος Ξένων Σχολών Υπουργείου Πολιστιμού Κυρίες και κύριοι, Ο Υπουργός Πολιτισμού κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ένα Ο ισολογισμός και η θεμελιώδης αρχή

Κεφάλαιο Ένα Ο ισολογισμός και η θεμελιώδης αρχή 1 Κεφάλαιο Ένα Ο ισολογισμός και η θεμελιώδης αρχή Στοιχεία Ενεργητικού, Στοιχεία Παθητικού και Ισολογισμοί Ο προσωπικός ισολογισμός της Ιωάννας Ο ισολογισμός μιας εταιρείας Το διάγραμμα του ισολογισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ Καταρχάς, βασική προϋπόθεση για το κλείσιμο μιας συνάντησης είναι να έχουμε εξακριβώσει και πιστοποιήσει ότι μιλάμε με τον υπεύθυνο που λαμβάνει μια απόφαση συνεργασίας ή επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 14 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 1. Λίγα λόγια για το αρχοντικό 2 2. Το παραμύθι της τοιχογραφίας! (Πρόταση) 3 3. Βρες τη λέξη! (Λύση) 9 4. Ζήσε στον 18 ο αιώνα..

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει να σας πω ότι στο αρχείο μου έχω έγγραφη

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου.

Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου. Όροι και συντελεστές της παράστασης Ι: Αυτοσχεδιασμός και επινόηση κειμένου. Ενότητα 1: Το σπασμένο μπισκότο. Γιάννα Ροϊλού. Τμήμα: Θεατρικών Σπουδών. Σελίδα 1 1 Σκοποί ενότητας..3 2 Περιεχόμενα ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΒΑΘΜΙΔΑ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Διάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις και προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

Результаты теста Греческий

Результаты теста Греческий 04.11.2016 Результаты теста Греческий 1. -Από πού είστε; - είμαι Ρωσία 1. από τη - ваш ответ 2. στη 3. από στη 4. τη 2. Πώς πηγαίνεις στη δουλειά σου; - μετρό. 1. με το - ваш ответ 2. στο 3. από το 4.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

μέρα, σύντομα δε θα μπορούσε πια να σωθεί από βέβαιο αφανισμό, αποφάσισε να ζητήσει τη βοήθεια του Ωκεανού.

μέρα, σύντομα δε θα μπορούσε πια να σωθεί από βέβαιο αφανισμό, αποφάσισε να ζητήσει τη βοήθεια του Ωκεανού. Το βιβλίο του Βαγγέλη Ηλιόπουλου "Η Μεσόγειος είμαι εγώ και δεν είμαι πια εδώ" επιλέχθηκε για να αποτελέσει τη βάση για το θεατρικό δρώμενο, που θα αποτελέσει την παρουσίαση της Ερευνητικής Εργασίας :

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου. στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates

Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου. στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates Όνομα - Επώνυμο : Αναστασία Ζηκοπούλου Email: env08017@env.aegean.gr Ίδρυμα που πήγα (δώσε και ιστοσελίδα): The Hoge Veluwe National

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας ΘΥΜΑΜΑΙ; Πρόσωπα Ήρωας: Λούκας Αφηγητής 1: Φράνσις Παιδί 1: Ματθαίος Παιδί 2: Αιµίλιος Βασίλης (αγόρι):δηµήτρης Ελένη (κορίτσι): Αιµιλία Ήλιος: Περικλής Θάλασσα: Θεοδώρα 2 ΘΥΜΑΜΑΙ; CD 1 Ήχος Θάλασσας Bίντεο

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ»

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Δ τάξη, 2013-2014 Παρουσίαση γραπτής εργασίας «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 Τα βήματα που ακολουθήσαμε ήταν: 1. Αφού η δασκάλα μας έγραψε

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου.

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Κάθε μέρα έμπαινε πολύς κόσμος στο βιβλιοπωλείο και

Διαβάστε περισσότερα