ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Μ.Π.Σ. ΣΤΗΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΠΕΝ ΥΤΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΛΑΓΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΗΤΑΣ ΠΙΤΤΗΣ ΜΑΡΤΙΟΣ

2 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 1- ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ 3-4 Η ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΙ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΩΝ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ 5 ΕΠΕΝ ΥΣΗ ΚΑΙ ΚΕΡ ΟΣΚΟΠΙΑ 6-7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΣΧΟΛΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕΤΟΧΙΚΩΝ ΤΙΤΛΩΝ 8-9 ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΘΕΩΡΙΑ: ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΑΝΟΗΤΙΚΑ ΛΑΘΗ (COGNITIVE BIASES) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΑ ΛΑΘΗ (EMOTIONAL BIASES) ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣ ΟΚΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΘΟΡΥΒΟΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΦΟΥΣΚΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Ο 2

3 ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Ο ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΜΕΡΟΛΗΠΤΙΚΩΝ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Ο ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΕΠΕΝ ΥΤΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η Οι αποφάσεις των ανθρώπων δεν είναι πάντα αποτέλεσµα µιας ορθολογικής διαδικασίας, αλλά τις περισσότερες φορές κατευθύνονται από συναισθηµατικούς παράγοντες και ψυχολογικούς περιορισµούς. Οι ψυχολογικοί αυτοί περιορισµοί, γνωστοί και ως µεροληψίες, επηρεάζουν τον τρόπο µε τον οποίο οι άνθρωποι προσλαµβάνουν τις πληροφορίες και τις χρησιµοποιούν προκειµένου να πάρουν αποφάσεις, τόσο γενικής φύσεως όσο και επενδυτικές. Οι επενδυτικές αποφάσεις των ανθρώπων που είναι επηρεασµένες από ψυχολογικές προκαταλήψεις είναι ως επί το πλείστον λανθασµένες, γιατί δεν είναι αποτέλεσµα µιας λογικής διαδικασίας που οδηγεί σε µεγιστοποίηση του πλούτου, αλλά αντίθετα εµπεριέχουν στοιχεία φόβου, απληστίας και συναισθηµατικής σύγχυσης που µας οδηγούν στην αντίθετη από την επιθυµητή κατεύθυνση. Σκοπός της µελέτης αυτής είναι, αφού ορίσει κάποιες βασικές έννοιες, να παρουσιάσει τα διανοητικά και συναισθηµατικά σφάλµατα των επενδυτών που παρεµβαίνουν στην ορθή νοητική διαδικασία, και να καταδείξει τρόπους αντιµετώπισης τους. Στο πρώτο κεφάλαιο δίνονται ορισµοί βασικών εννοιών που αφορούν στο χώρο των επενδύσεων. Ορίζεται η έννοια του χρηµατιστηρίου και οι βασικές λειτουργίες του, ενώ συνάµα γίνεται αναφορά στη δοµή της χρηµατιστηριακής αγοράς στην Ελλάδα, καθώς και στα πλεονεκτήµατα που παρέχουν γενικότερα όλες οι χρηµατιστηριακές 3

4 αγορές. Επίσης, γίνεται λόγος για την έννοια της επένδυσης και της κερδοσκοπίας και επισηµαίνονται οι οµοιότητες και οι διαφορές τους. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται λόγος για τις διάφορες σχολές ανάλυσης των µετοχικών τίτλων που εµφανίστηκαν διαχρονικά. Αναφέρονται η σχολή της θεµελιώδους ανάλυσης, η σχολή της τεχνικής ανάλυσης και η σχολή της αποτελεσµατικής αγοράς. Επίσης γίνεται λόγος για την ανάπτυξη της Συµπεριφορικής Χρηµατοοικονοµικής, που προσπαθεί να ερµηνεύσει το ρόλο της ψυχολογίας στις επενδυτικές αποφάσεις των ανθρώπων Στο τρίτο κεφάλαιο αναπτύσσονται τα διανοητικά λάθη των επενδυτών, που τους οδηγούν σε λανθασµένες επιλογές. Αναφέρονται µεροληψίες όπως το περιορισµένο πλαίσιο, η νοητική διαφωνία, η διανοητική λογιστική, η αντιπροσωπευτικότητα, το αγκυροβόληµα κ.λ.π και γίνεται εκτενής και εµπεριστατωµένη ανάλυση. Στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα συναισθηµατικά λάθη των επενδυτών που επηρεάζουν την κρίση τους. Γίνεται αναφορά στην υπερβολική αυτοπεποίθηση, την υπεραισιοδοξία, την οικειότητα, την αποστροφή της µετάνοιας, τον αυτοέλεγχο κ.λ.π και αναλύονται οι ολέθριες συνέπειες που µπορεί να έχουν για την οικονοµική ευηµερία των επενδυτών. Στο πέµπτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η θεωρία των προσδοκιών, η οποία ήρθε για να αντικαταστήσει την παραδοσιακή θεωρία της χρησιµότητας. Αναπτύσσονται οι βασικές αρχές της και γίνεται σύγκριση µε την παραδοσιακή οικονοµική θεωρία. Στο έκτο κεφάλαιο αναπτύσσονται οι έννοιες του θορύβου και της χρηµατιστηριακής φούσκας. ίνονται παραδείγµατα για το πώς λειτουργούν οι χρηµατιστηριακές αγορές, για την ύπαρξη ή µη αποτελεσµατικότητας καθώς και για τους λόγους που οδηγούν στην ύπαρξη χρηµατιστηριακών φουσκών. Στο έβδοµο κεφάλαιο εξετάζονται οι πιο γνωστές ανωµαλίες των αποτελεσµατικών αγορών. Γίνεται λόγος για το αποτέλεσµα του Σαββατοκύριακου, το αποτέλεσµα της αλλαγής του έτους, το φαινόµενο των µικρών εταιρειών κ.λ.π, ανωµαλίες που δεν 4

5 µπορούσαν να εξηγηθούν από την παραδοσιακή οικονοµική θεωρία και οδήγησαν στην ανάπτυξη της Συµπεριφορικής Χρηµατοοικονοµικής. Στο όγδοο και τελευταίο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι στρατηγικές αντιµετώπισης των µεροληπτικών λαθών. ίνονται δηλαδή συγκεκριµένοι τρόποι για να µπορέσουν οι άνθρωποι να ξεπεράσουν τους ψυχολογικούς τους περιορισµούς και αµερόληπτα να προχωρήσουν στην λήψη των επενδυτικών αποφάσεων εκείνων, που θα τους οδηγήσουν στην µεγιστοποίηση του πλούτου τους. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ Η χρηµατιστηριακή αγορά είναι µια αγορά σύνθετη και πολύπλοκη και η µελέτη της δεν αποτελεί απλώς επιστήµη αλλά και τέχνη. Παρά τις πολλές µελέτες και αναλύσεις που έχουν γίνει, η κατανόησή της παραµένει ιδιαίτερα δύσκολη, γιατί πέρα από µαθηµατικά και στατιστικά µοντέλα, περιλαµβάνει και κανόνες ανθρώπινης συµπεριφοράς και ψυχολογίας που την καθιστούν µυστηριώδη και απρόβλεπτη. Οι συµµετέχοντες σε αυτήν προσδοκούν το µεγαλύτερο δυνατό κέρδος και χρησιµοποιούν θεµιτά και αθέµιτα πολλές φορές µέσα για να το επιτύχουν. Το χρηµατιστήριο αποτελεί ένα µέρος, όπου µπορεί κανείς να βρει τα όρια της απληστίας και του φόβου του, πληρώνοντας ασφαλώς και το ανάλογο αντίτιµο. Παρακάτω παραθέτουµε τις βασικές λειτουργίες του χρηµατιστηρίου: Α) Πρωτογενής λειτουργία του χρηµατιστηρίου Ο ρόλος της πρωτογενούς χρηµατιστηριακής αγοράς είναι η δυνατότητα µεταβίβασης του επιχειρηµατικού κινδύνου από τον επιχειρηµατία σε άλλους επενδυτές. Πιο συγκεκριµένα, η επένδυση για τη δηµιουργία µιας επιχείρησης (εµπορικής, βιοµηχανικής κ.λ.π) εµπεριέχει αβεβαιότητα και συνεπώς κίνδυνο για τις µελλοντικές αποδόσεις της επιχείρησης. Έτσι ένας επιχειρηµατίας ο οποίος χρηµατοδοτεί την επιχείρησή του αποκλειστικά και µόνο µε δικά του χρήµατα, θα είναι και ο µοναδικός αποδέκτης των πιθανών µελλοντικών κερδών ή ζηµιών. 5

6 Ωστόσο, ένας επιχειρηµατίας µπορεί να αποφασίσει να µην χρηµατοδοτήσει µόνος του την επιχείρηση, αλλά να αντλήσει πόρους από άλλους επενδυτές και να µοιραστεί µαζί τους τον κίνδυνο, εφόσον αυτοί το επιθυµούν, µέσω της έκδοσης µετοχών. Η αµοιβή των επενδυτών για τη χρηµατοδότηση της επιχείρησης θα είναι η συµµετοχή τους στα κέρδη, δηλαδή η είσπραξη µερίσµατος. Το µέρισµα θα είναι υψηλό σε κερδοφόρες περιόδους, χαµηλό σε λιγότερο κερδοφόρες και µηδενικό σε ζηµιογόνες περιόδους. Επίσης, οι επενδυτές σε περιόδους κερδοφορίας θα εισπράττουν κέρδη και από την αύξηση της τιµής της µετοχής που επένδυσαν, εφόσον οι προοπτικές της εν λόγω επιχείρησης θα θεωρούνται καλές. Οι επενδυτές που συµµετέχουν σε αυτήν την διαδικασία, επιλέγουν να χρηµατοδοτήσουν τις καλύτερες κατά την άποψή τους εταιρείες, οδηγώντας ίσως την κοινωνία σε ένα άριστο ή αποτελεσµατικό καταµερισµό των κεφαλαίων της στην οικονοµία. Γι αυτό το λόγο άλλωστε το χρηµατιστήριο θεωρείται ένα δηµοκρατικό πλειοψηφικό σύστηµα. Στο σύστηµα αυτό σηµασία δεν έχει η γνώµη των ειδικών, αλλά η γνώµη των πολλών, όπως άλλωστε σε όλα τα δηµοκρατικά συστήµατα. Β) ευτερογενής λειτουργία του χρηµατιστηρίου Η δευτερογενής λειτουργία του χρηµατιστηρίου είναι η δυνατότητα µεταβίβασης της κατανάλωσης και του κινδύνου µεταξύ των επενδυτών. Είναι δηλαδή δυνατόν, ένας επενδυτής που αγόρασε κάποια µετοχή, να επιθυµεί να την πουλήσει σε κάποια χρονική στιγµή σε κάποιον άλλο επενδυτή. Αυτό µπορεί να συµβεί γιατί ο επενδυτής µπορεί να θέλει ρευστότητα για να καλύψει κάποια ανάγκη ή επιθυµία του ή γιατί επιθυµεί να στραφεί σε κάποια άλλη επένδυση που θεωρεί καλύτερη. Ο νέος επενδυτής, που αγόρασε τη µετοχή αυτή θα απολαµβάνει τώρα τα µερίσµατα ως αµοιβή για την ανάληψη του κινδύνου που προϋποθέτει η αγορά αυτή. Η συµµετοχή όµως στο παιχνίδι του χρηµατιστηρίου γίνεται όχι µόνο για το κέρδος αλλά και για τη συγκίνηση που προσφέρει το παιχνίδι. Υπάρχουν επενδυτές που έχουν ελάχιστες µετοχές, απλώς και µόνο για να συµµετέχουν Οι παίχτες συµµετέχουν για να γευτούν τη µαγεία του παιχνιδιού και δεν σταµατούν ποτέ, ούτε όταν αποκοµίσουν µεγάλα κέρδη. Ένας µεγάλος οικονοµολόγος του προηγούµενου 6

7 αιώνα, ο John Maynard Keynes, όταν αρρώστησε από την καρδιά του, από τις ελάχιστες συνήθειες που διατήρησε ήταν η ενασχόληση µε το χρηµατιστήριο. Το χρηµατιστήριο παρέχει επίσης στον άνθρωπο την ευχαρίστηση να κερδίζει τους άλλους, να βελτιώνει την αυτοεικόνα του και να ανεβάζει την αυτοπεποίθησή του. Οι άνθρωποι συναγωνίζονται σε ένα παιχνίδι ικανότητας και τύχης που κύριο χαρακτηριστικό του αποτελεί η εµπορευσιµότητα, δηλαδή η σιγουριά ότι το παιχνίδι συνεχίζεται. Τέλος, µια άλλη σηµαντική λειτουργία της δευτερογενούς χρηµατιστηριακής αγοράς είναι η αναδιανοµή του εισοδήµατος που πραγµατοποιείται µέσω της αγοραπωλησίας των µετοχών. Το ερώτηµα βέβαια που τίθεται είναι τι µορφή πρέπει να έχει η διανοµή αυτή: Από τους λιγότερο ικανούς στους περισσότερο ικανούς; Από τους λιγότερο πληροφορηµένους στους περισσότερο πληροφορηµένους; Είναι µια αναδιανοµή προς όφελος των οικονοµικά ασθενέστερων ή µια διανοµή κατά την οποία οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι και οι πλούσιοι πλουσιότεροι; Η ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΚΑΙ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΩΝ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΩΝ Η χρηµατιστηριακή αγορά στην Ελλάδα αποτελείται από τρεις επιµέρους αγορές: την επίσηµη ή κύρια αγορά, την παράλληλη και την νέα χρηµατιστηριακή αγορά. Στην κύρια αγορά εισάγονται εταιρείες µεγάλης κεφαλαιοποίησης και απαιτούνται ίδια κεφάλαια ύψους ,45 ΕΥΡΩ. Στην παράλληλη αγορά εισάγονται εταιρείες µεσαίας κεφαλαιοποίησης και απαιτούνται ίδια κεφάλαια ύψους ,86 ΕΥΡΩ. Στην νέα χρηµατιστηριακή αγορά εισάγονται εταιρείες µικροµεσαίες, δυναµικές ή καινοτόµες και απαιτούνται ίδια κεφάλαια ύψους ,57 ΕΥΡΩ. Σε άλλες χώρες εκτός από τις επίσηµες χρηµατιστηριακές αγορές, υπάρχουν και οι ανεπίσηµες (over the counter). Τα οργανωµένα χρηµατιστήρια διευκολύνουν τις επαφές µεταξύ αγοραστών και πωλητών και προσφέρουν σηµαντικά πλεονεκτήµατα. Πιο συγκεκριµένα: 7

8 1) Παρέχουν µια αγορά όπου οι συναλλαγές µπορούν να πραγµατοποιηθούν αποτελεσµατικά και µε χαµηλό κόστος. Υπάρχει δηλαδή ένα σίγουρο µέρος όπου ο επενδυτής µπορεί να πουλήσει τα αξιόγραφά του, εφόσον το θελήσει. 2) Παρέχοντας µια αγορά µε µεγάλη ρευστότητα, δηµιουργούν ένα θεσµικό πλαίσιο όπου η συνεχής διαπραγµάτευση των τίτλων προσφέρει µια αντικειµενική εκτίµηση της αξίας τους. 3) Συµβάλλουν στη διαµόρφωση σταθερότερων τιµών για τους διαπραγµατεύσιµους τίτλους. 4) Βοηθούν στην απορρόφηση νέων εκδόσεων και διευκολύνουν την επιτυχία της κυκλοφορίας τους. Συµβάλλουν έτσι ουσιαστικά στην ανάπτυξη των εταιρειών που εισάγονται και της εγχώριας οικονοµίας γενικότερα. ΕΠΕΝ ΥΣΗ ΚΑΙ ΚΕΡ ΟΣΚΟΠΙΑ Έχει εκφραστεί πολλές φορές η άποψη ότι υπάρχει µεγάλη σχέση ανάµεσα στην επένδυση στο χρηµατιστήριο και τον τζόγο, µε την έννοια ότι οι παίχτες των τυχερών παιχνιδιών π.χ της ρουλέτας, ποντάρουν στην πιθανότητα να εµφανιστεί το κόκκινο ή το µαύρο ακριβώς όπως οι παίχτες του χρηµατιστηρίου ποντάρουν στην πιθανότητα να ανεβούν ή να πέσουν οι τιµές των µετοχών που διαπραγµατεύονται. Επένδυση είναι η δέσµευση ενός συγκεκριµένου ποσού κεφαλαίου στο τρέχον χρονικό διάστηµα, η οποία πραγµατοποιείται µε κίνητρο την προσδοκία υψηλότερων απολαβών στο µέλλον. Κερδοσκοπία, από την άλλη µεριά, θεωρείται η αγοραπωλησία αξιόγραφων µε σκοπό την εξασφάλιση κέρδους από τη µεταβολή της τιµής τους. Παρά το γεγονός ότι οι δύο αυτές έννοιες παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά, η ειδοποιός διαφορά τους έγκειται στα παρακάτω δύο στοιχεία: α) Στο κίνητρο και β) Στο χρονικό ορίζοντα της απόφασης. Οι επενδυτές συµπεριφέρονται ορθολογικά, λαµβάνοντας υπ όψιν τους τις ανάγκες, τους περιορισµούς και τους στόχους τους, λειτουργώντας όχι µόνο βραχυπρόθεσµα αλλά και µακροπρόθεσµα, ενώ οι κερδοσκόποι δρουν άµεσα και αποσκοπούν στο γρήγορο και εύκολο κέρδος. Εξάλλου, οι κερδοσκόποι για την πραγµατοποίηση των 8

9 στόχων τους χρησιµοποιούν πολλές φορές µεθόδους και τακτικές οι οποίες είναι αθέµιτες (e.g insider information). Εδώ θα πρέπει να επισηµανθεί ότι ο χρονικός ορίζοντας δεν µπορεί πάντα από µόνος του να ξεχωρίσει την επένδυση από την κερδοσκοπία. Για παράδειγµα, η αγορά µετοχών µιας εταιρείας προς πτώχευση µε την προσδοκία ότι η εταιρεία αυτή θα εξαγοραστεί από κάποια εύρωστη εταιρεία, δεν αποτελεί επένδυση ακόµη και εάν ο χρονικός ορίζοντας διακράτησης των µετοχών είναι µεγάλος. Ο χρονικός ορίζοντας δηλαδή πρέπει να συνεξετάζεται µε τη λογική που διέπει µια κίνηση, που σε ό,τι αφορά την κερδοσκοπία είναι η λογική του τζόγου. Ο ελληνικός όρος κερδοσκοπία, στα αγγλικά αποδίδεται µε δύο λέξεις: arbitrage και speculation. To arbitrage ή αλλιώς αντισταθµιστική κερδοσκοπία αναφέρεται στην κερδοσκοπική συναλλαγή που αφορά την αγοραπωλησία ενός περιουσιακού στοιχείου, όταν αυτό έχει τουλάχιστον δύο διαφορετικές τιµές σε δύο ή περισσότερες αγορές. Ας θεωρήσουµε για παράδειγµα µια µετοχή που διαπραγµατεύεται στην αγορά της Αθήνας και στην αγορά της Ν. Υόρκης, και η τιµή της είναι διαφορετική και στις δύο αυτές αγορές. Οι arbitrageurs ή arbs αγοράζουν τη µετοχή αυτή στην αγορά που είναι πιο φτηνή και την πουλάνε µετά στην αγορά που είναι πιο ακριβή. Όταν αυτό γίνει από πολλούς arbitrageurs, τότε η υψηλή τιµή µειώνεται και η χαµηλή ανεβαίνει, µε αποτέλεσµα οι δύο τιµές να εξισωθούν. Έτσι, το arbitrage συµβάλλει στην ισορροπία των τιµών, εφόσον δεν είναι λογικό το ίδιο περιουσιακό στοιχείο να έχει δύο διαφορετικές τιµές σε δύο αγορές που επικοινωνούν µεταξύ τους. Από την άλλη πλευρά, ο όρος speculation αναφέρεται στην αγοραπωλησία περιουσιακών στοιχείων µέσα σε µη λογικό οικονοµικό πλαίσιο. Οι speculators αγοράζουν ένα περιουσιακό στοιχείο σε υψηλή τιµή, ελπίζοντας ότι θα βρουν να το πουλήσουν σε κάποιον σε υψηλότερη τιµή. Αυτός µε τη σειρά του ελπίζει ότι θα το µεταπωλήσει σε κάποιον άλλον ακόµα ακριβότερα. Εδώ βασικό στοιχείο αποτελεί η ψυχολογία του ατόµου ή της µάζας και όχι η λογική απόδοση που µπορεί να έχει το περιουσιακό στοιχείο. Ενώ δηλαδή το arbitrage είναι µια τεχνική που βασίζεται στην 9

10 ορθή τιµολόγηση των στοιχείων και στον υπολογισµό του οφέλους και του κόστους από µια συναλλαγή, το speculation βασίζεται στη θετική ή αρνητική ψυχολογία. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΣΧΟΛΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕΤΟΧΙΚΩΝ ΤΙΤΛΩΝ Για να προβεί κανείς σε σωστές επενδυτικές αποφάσεις πρέπει να µελετήσει και να αναλύσει σε βάθος µια πληθώρα οικονοµικών δεδοµένων που αλληλεπιδρούν µεταξύ τους και καθορίζουν την πορεία της οικονοµίας. Πιο συγκεκριµένα ο επενδυτής, προκειµένου να επιλέξει µετοχές, πρέπει να ακολουθήσει την κάτωθι διαδικασία: Α) Ανάλυση της πορείας των διεθνών οικονοµιών. Β) Ανάλυση της εγχώριας οικονοµίας. Γ) Ανάλυση των τοµέων της εγχώριας οικονοµίας (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής). ) Ανάλυση του κλάδου (πληροφορικής, τροφίµων κ.λ.π). Ε) Ανάλυση της εταιρείας. Στο σηµείο αυτό αξίζει να αναφερθούν οι τρεις σχολές αξιολόγησης των µετοχικών τίτλων: α) Η σχολή της θεµελιώδους ανάλυσης (fundamentalists), β) Η σχολή της τεχνικής ανάλυσης (technicians) και γ) Η σχολή της υπόθεσης των αποτελεσµατικών αγορών (efficient market hypothesis). Η σχολή της θεµελιώδους ανάλυσης υποστηρίζει ότι η εσωτερική αξία µιας µετοχής εξαρτάται από θεµελιώδεις παράγοντες της εταιρείας, όπως η ποιότητα της διοίκησης, τα κέρδη, τα µερίσµατα, οι προοπτικές του κλάδου που ανήκει κ.λ.π. 10

11 Σε οποιαδήποτε χρονική στιγµή η τιµή µιας µετοχής είναι ίση µε την προεξοφληµένη αξία των ροών των εισοδηµάτων που προέρχονται από τη µετοχή. Οι τιµές µεταβάλλονται ως αποτέλεσµα προβλεπόµενων αλλαγών και µια πηγή τέτοιων µεταβολών είναι οι νέες πληροφορίες. Όταν δεν µας είναι γνωστές όλες οι πληροφορίες, τότε η πραγµατική αξία της µετοχής θα βρίσκεται µακριά από την εσωτερική της. Έτσι, η µετοχή θα είναι ή υποτιµηµένη, οπότε πρέπει να αγοράσουµε, ή υπερτιµηµένη, οπότε πρέπει να πουλήσουµε. Οι υποστηρικτές της τεχνικής ανάλυσης θεωρούν ότι η ιστορία επαναλαµβάνεται και ότι η πρόβλεψη των µελλοντικών τιµών είναι δυνατή αν κανείς αναλύσει τα παρελθόντα δεδοµένα. Αντίθετα µε τους υποστηρικτές της θεµελιώδους ανάλυσης, πιστεύουν ότι η τιµή µιας µετοχής δεν έχει να κάνει µε την εσωτερική της αξία, αλλά εξαρτάται από την προσφορά και τη ζήτηση που πολλές φορές επηρεάζεται από δυνάµεις µη ορθολογικές. Το τελικό αποτέλεσµα είναι ότι οι κινήσεις των µετοχών ακολουθούν τάσεις για µεγάλα χρονικά διαστήµατα. Οι µεταβολές στην τάση αντικατοπτρίζουν µεταβολές στην ισορροπία της προσφοράς και της ζήτησης. Βασικά εργαλεία των τεχνικών αναλυτών για την πρόβλεψη των τιµών είναι τα διαγράµµατα µε κύριες µεταβλητές τις τιµές και τον όγκο των συναλλαγών, καθώς και διάφοροι δείκτες, όπως ο είκτης Σχετικής Ισχύος (Relative Strength Index), ο Ταλαντωτής ( Momentum) κ.λ.π. Τη θεωρία των αποτελεσµατικών αγορών εισήγαγε πρώτος ο Fama το 1970 στο άρθρο του Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Work, Journal of Finance, Η έννοια της Αποτελεσµατικής Αγοράς έχει να κάνει µε την πληροφορία και τον τρόπο που αυτή ενσωµατώνεται στις χρηµατιστηριακές τιµές. Οι επενδυτές στην προσπάθειά τους να αγοράσουν χαµηλά και να πουλήσουν ακριβά, δηλαδή να µεγιστοποιήσουν το κέρδος τους, ενσωµατώνουν άµεσα τις νέα πληροφορίες στις χρηµατιστηριακές τιµές, µε τις πράξεις αγοράς και πώλησης που πραγµατοποιούν. Οι τιµές των µετοχών σε µια αποτελεσµατική αγορά δεν θα πρέπει να αντιδρούν στις παλιές πληροφορίες, διότι αυτές έχουν ήδη ενσωµατωθεί στις τιµές. 11

12 Το αποτέλεσµα της υπόθεσης των αποτελεσµατικών αγορών είναι ότι εφόσον η νέα πληροφορία έρχεται στην αγορά µε τυχαίο τρόπο, πρέπει και οι µεταβολές των τιµών να διακυµαίνονται µε τυχαίο τρόπο. Κατ αυτόν τον τρόπο γίνεται αδύνατο για κάποιον επενδυτή να προβλέψει τις χρηµατιστηριακές τιµές και να αυξήσει τον πλούτο του µε βάση τις προβλέψεις αυτές. Ένα στατιστικό υπόδειγµα που περιγράφει µια αποτελεσµατική αγορά είναι το υπόδειγµα του τυχαίου περιπάτου (Random Walk). Σύµφωνα µε αυτό, οι µεταβολές των χρηµατιστηριακών τιµών είναι µη προβλέψιµες και η καλύτερη πρόβλεψη που µπορούµε να έχουµε για µια τιµή σήµερα είναι η χθεσινή. Οι υποστηρικτές της υπόθεσης αυτής θεωρούν τους οπαδούς της τεχνικής ανάλυσης που πιστεύουν ότι η πρόβλεψη είναι εφικτή, ως χειροµάντες και δεισιδαίµονες. Ο Fama µε βάση τα σύνολα των πληροφοριών που χρησιµοποιούµε κάθε φορά για να προβλέψουµε τις χρηµατιστηριακές τιµές, όρισε τρία είδη αποτελεσµατικής αγοράς: Α) Ασθενώς Αποτελεσµατική ( Weak From Efficient) λέγεται µια χρηµατιστηριακή αγορά, όταν ενσωµατώνει άµεσα τις παρελθούσες πληροφορίες που αφορούν µόνο τα ιστορικά στοιχεία των τιµών. Β) Ηµι-ισχυρώς Αποτελεσµατική (Semi Strong Efficient) λέγεται µια αγορά όταν ενσωµατώνει άµεσα όλες τις δηµοσιευµένες πληροφορίες, όπως τα µακροοικονοµικά δεδοµένα και τις επιχειρηµατικές ειδήσεις. Γ) Ισχυρώς Αποτελεσµατική ( Strong Efficient) λέγεται µια αγορά όταν ενσωµατώνει στις τιµές όλες τις δυνατές πληροφορίες, ακόµη και αυτές στις οποίες δεν έχει πρόσβαση το ευρύ κοινό. Εάν µια αγορά είναι ισχυρώς αποτελεσµατική, είναι και ηµι-ισχυρώς και ασθενώς. Το αντίθετο όµως δεν ισχύει. Τέλος, θα πρέπει να αναφέρουµε ότι αφού σύµφωνα µε την υπόθεση των αποτελεσµατικών αγορών, οι µεταβολές των χρηµατιστηριακών τιµών είναι αποτέλεσµα αποκλειστικά και µόνο των νέων ειδήσεων, τότε παράγοντες όπως η ψυχολογία των επενδυτών, η αισιοδοξία, η αυτοπεποίθηση, η απληστία, ο φόβος και άλλα ψυχοκοινωνικά φαινόµενα δεν θα πρέπει να επιδρούν στις χρηµατιστηριακές τιµές, πράγµα το οποίο όπως αναλύουµε στη συνέχεια δεν συµβαίνει. 12

13 ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΘΕΩΡΙΑ: ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ (BEHAVIORAL FINANCE) Η παραδοσιακή οικονοµική θεωρία βασίζεται στην ιδέα ότι οι άνθρωποι δρουν ορθολογικά,οι επενδυτικές αποφάσεις τους είναι απολύτως λογικές και οι προβλέψεις τους για το µέλλον είναι εντελώς αµερόληπτες. Οι επενδυτές λειτουργούν µέσα στα πλαίσια της υπόθεσης της αποτελεσµατικής αγοράς, όπου όλες οι διαθέσιµες πληροφορίες επεξεργάζονται γρήγορα και σωστά από τους επενδυτές και αντανακλώνται πλήρως στις τιµές των µετοχών. Εντούτοις, στην πράξη έχει αποδειχτεί ότι οι αγορές δεν είναι πάντα αποτελεσµατικές και οι άνθρωποι δεν λειτουργούν συνεχώς λογικά και αµερόληπτα. Γεννήθηκε λοιπόν η ανάγκη για τη δηµιουργία µιας νέας επιστηµονικής προσέγγισης που θα έδινε εξήγηση σε φαινόµενα που αδυνατούσε να ερµηνεύσει η παραδοσιακή οικονοµική θεωρία. Έτσι εµφανίστηκε η Συµπεριφορική Χρηµατοοικονοµική, η οποία µελετά πώς η ανθρώπινη ψυχολογία επιδρά στην οικονοµία. Η ψυχολογία αποτελεί τη βάση των επιθυµιών, των στόχων και των κινήτρων. Ταυτόχρονα όµως ευθύνεται και για µια πληθώρα ανθρωπίνων λαθών που πηγάζουν από µεροληψίες, αυταπάτες και συµπλέγµατα τα οποία είναι δυνατόν να διαλύσουν ολόκληρο το οικονοµικό σύστηµα. Η συµπεριφορική χρηµατοοικονοµική ανθεί στις µέρες µας και γίνεται αντικείµενο µελέτης όλων των µεγάλων πανεπιστηµιακών ιδρυµάτων. Χαρακτηριστικά παραδείγµατα αποτελούν το Πανεπιστήµιο Mannheim στη Γερµανία και το Social Science Research Network που έχουν δηµιουργήσει ξεχωριστά τµήµατα που ασχολούνται αποκλειστικά µε τη µελέτη της ψυχολογίας στην οικονοµική δραστηριότητα. Επίσης συνέδρια διοργανώνονται και άρθρα δηµοσιεύονται σε έγκριτες εφηµερίδες αφιερωµένα σε θέµατα ψυχολογίας τα οποία χαίρουν βράβευσης και θετικής 13

14 κριτικής. υο αξιοσηµείωτα παραδείγµατα αποτελούν τα βραβεία του Smith Breeden και του William F. Sharpe. Το πρώτο απενεµήθη στον Kent Daniel, David Hirshleifer και Avanidhar Subrahmanyam για το δηµοσίευµά τους στο Journal of finance Investor psychology and Security Market Under- and Overreactions το Το δεύτερο βραβείο απενεµήθη στον Meir Statman και στον Hersh Shefrin για το Behavioral Portofolio Theory που δηµοσιεύτηκε στο Journal of Financial and Quantitative Analysis το Τον Ιανουάριο του 2002 οι New York Times δηµοσίευσαν τη δουλειά του Richard Thaler που αποτελεί κορυφαίο εγχειρίδιο σε θέµατα συµπεριφορικής χρηµατοοικονοµικής. Άλλοι σπουδαίοι καθηγητές στον χώρο αυτό είναι οι Daniel Kahneman, Robert J Shiller, Amos Tversky, Andrei Shleifer ενώ µεγάλες εταιρείες που βασίζουν τη στρατηγική τους σε θεωρίες Behavioral Finance είναι οι Fuller και Thaler Asser Management, Dreman Value Management, Martingale Asset Management και LSV Asset Management. Γίνεται λοιπόν φανερό ότι η συµπεριφορική χρηµατοοικονοµική βρίσκει πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθεί αφού ο ανθρώπινος νους δεν λειτουργεί σαν κοµπιούτερ, αλλά αντίθετα διυλίζει τις προσλαµβάνουσες πληροφορίες µέσα από συναισθηµατικά φίλτρα, και οι τελικές αποφάσεις είναι σίγουρα πολύ διαφορετικές από ότι θα ήταν αν δεν παρενέβαιναν οι ψυχολογικοί αυτοί παράγοντες. Ας παραθέσουµε ένα παράδειγµα οπτικής ψευδαίσθησης: Ποια από τις παρακάτω γραµµές φαίνεται µακρύτερη; 14

15 Στην πραγµατικότητα και οι δύο γραµµές έχουν το ίδιο µήκος. Και όµως! Παρότι γνωρίζουµε τώρα ότι και οι δύο οριζόντιες γραµµές έχουν το ίδιο µήκος, η πάνω γραµµή ακόµα φαίνεται µακρύτερη. Το να γνωρίζουµε απλώς την ψευδαίσθηση δεν την εξαλείφει. Παρόλα αυτά αν είχαµε να αποφασίσουµε µε βάση αυτές τις γραµµές, η γνώση ότι υποπίπτουµε σε ψευδαίσθηση θα µας βοηθούσε να αποφύγουµε λάθη. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο, σκοπός της εργασίας αυτής είναι να εντοπίσει τις συναισθµατικές µεροληψίες και τα διανοητικά λάθη των επενδυτών, να δείξει πώς αυτά επηρεάζουν τις αποφάσεις µας και να µας βοηθήσει να τα αναγνωρίζουµε έτσι ώστε να αποφεύγουµε λάθη που οδηγούν σε µείωση του πλούτου µας. 15

16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΙΑΝΟΗΤΙΚΑ ΛΑΘΗ (COGNITIVE BIASES ) Οι επενδυτές λαµβάνουν τις αποφάσεις τους µέσα σε ένα περιβάλλον εξαιρετικά πολύπλοκο και αβέβαιο. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες όπου ο ντετερµινισµός αποτελεί πολυτέλεια ενώ τα στοχαστικά φαινόµενα κυριαρχούν, η ανθρώπινη κρίση πολλές φορές δεν λειτουργεί σωστά, και οι άνθρωποι παρασύρονται από αυταπάτες και διανοητικά σφάλµατα. Ο ορθολογισµός και η αναλυτική σκέψη συχνά αντικαθίστανται από µεροληψίες και ψυχολογικούς περιορισµούς, που διαστρεβλώνουν την πραγµατικότητα. Παρακάτω αναφέρονται οι πιο σηµαντικές µεροληψίες στην κρίση των επενδυτών που οδηγούν σε σηµαντικά επενδυτικά λάθη και µείωση της ευηµερίας των επενδυτών. 16

17 ΣΤΕΡΝΗ ΓΝΩΣΗ (HINDSIGHT BIAS) Το φαινόµενο της στερνής γνώσης αποτελεί ένα πολύ συνηθισµένο µεροληπτικό σφάλµα των επενδυτών, σύµφωνα µε το οποίο οι εξελίξεις των οικονοµικών γεγονότων και οι ενέργειες που έπρεπε να γίνουν από τους επενδυτές, όταν τα γεγονότα έχουν ήδη πραγµατοποιηθεί µοιάζουν λογικές, ξεκάθαρες και προβλέψιµες. Ο Fischoff διαπίστωσε ότι όταν ένα συµβάν έχει ήδη πραγµατοποιηθεί, αυξάνει από εµάς την πρόβλεψη ότι θα µπορούσε να συµβεί. Επίσης, οι άνθρωποι δεν αντιλαµβάνονται ότι η γνώση ενός γεγονότος που έχει ήδη λάβει χώρα, έχει ήδη επηρεάσει τις αρχικές τους αντιλήψεις για το γεγονός αυτό. Η εκ των υστέρων γνώση κάνει τους ανθρώπους να µεγεθύνουν τις αρχικές εκτιµήσεις τους προς την κατεύθυνση του τελικού αποτελέσµατος. Σε έρευνα που έγινε από τον Fischoff, διαπιστώθηκε ότι οι άνθρωποι τείνουν να υπερεκτιµούν τις αρχικές τους γνώσεις και να ξεχνούν τα αρχικά τους λάθη. Σε οµάδα συµµετεχόντων στην έρευνα ζητήθηκε να απαντήσουν ερωτήσεις γενικών γνώσεων. Κατόπιν τους δόθηκαν οι σωστές απαντήσεις και τους ζητήθηκε να θυµηθούν τι είχαν απαντήσει. ιαπιστώθηκε ότι οι περισσότεροι, παρασυρµένοι από τις ήδη γνωστές απαντήσεις, ξέχασαν τα λάθη τους και υπερεκτίµησαν την ποιότητα των αρχικών τους γνώσεων. Χαρακτηριστικά παραδείγµατα του φαινοµένου της στερνής γνώσης στον τοµέα της οικονοµίας και ειδικότερα στο χώρο του χρηµατιστηρίου αποτελούν οι εκ των υστέρων αναλύσεις των ειδικών για την πορεία των µετοχών. Μετά το κλείσιµο δηλαδή του χρηµατιστηρίου, και αφού τα γεγονότα είναι τετελεσµένα, οι ειδικοί εµφανίζονται µε µεγάλη αυτοπεποίθηση να εξηγούν γιατί οι συγκεκριµένες εξελίξεις ήταν αναπόφευκτες και γιατί η αγορά συµπεριφέρθηκε κατ αυτόν τον τρόπο. Οι απλουστευµένες αυτές ερµηνείες τους µπορεί να οδηγήσουν κάποιον στο λανθασµένο συµπέρασµα ότι τα οικονοµικά γεγονότα είναι απλοϊκά και προβλέψιµα, κάτι το οποίο ασφαλώς δεν συµβαίνει στην πράξη, όπου ακόµη και σπουδαίοι οικονοµικοί αναλυτές αδυνατούν να προβλέψουν τις κινήσεις της αγοράς. 17

18 Το φαινόµενο της στερνής γνώσης είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο γιατί δηµιουργεί την ψευδαίσθηση ότι ο κόσµος είναι απλός, λογικός και προβλέψιµος. Επίσης επιλογές και οικονοµικές στρατηγικές που αρχικά έµοιαζαν λογικές και καλά τεκµηριωµένες, όταν η έκβαση των γεγονότων δεν είναι η αναµενόµενη, φαντάζουν ως τεράστια και αδικαιολόγητα λάθη. Έτσι, χρηµατιστές και σύµβουλοι επενδύσεων που προτείνουν την αγορά µιας µετοχής ή ενός χαρτοφυλακίου, η οποία τελικά πέσει και η πτώση της αυτή,λόγω της στερνής γνώσης, φαίνεται αναπόφευκτη, µοιάζουν στα µάτια των επενδυτών ως µη καλοί επαγγελµατίες. ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ (REPRESENTATIVENESS ) Ένα από τα βασικά σφάλµατα τα οποία επηρεάζουν τις οικονοµικές αποφάσεις είναι η λεγόµενη αντιπροσωπευτικότητα. Αναφέρεται στις κρίσεις των ανθρώπων που βασίζονται σε στερεότυπα. Το ανθρώπινο µυαλό κάνει την υπόθεση ότι τα πράγµατα τα οποία έχουν οµοιότητες µεταξύ τους είναι σχεδόν τα ίδια. Αυτό συνήθως γίνεται προκειµένου ο ανθρώπινος νους να επεξεργαστεί και να οργανώσει γρήγορα µεγάλο όγκο πληροφοριών. Η έννοια της αντιπροσωπευτικότητας εισήχθη από τους ψυχολόγους Daniel Kahneman και Amos Tversky (1972) και αναλύθηκαν σε µια σειρά δηµοσιευµάτων από τον Kahneman, Slovic και Tversky (1982). Ας δούµε την παρακάτω ερώτηση: Η Μαίρη είναι άνθρωπος φιλήσυχος, µελετηρός µε ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε κοινωνικά θέµατα. Όταν ήταν στο Λύκειο της άρεσε η Φιλολογία και οι σπουδές µε θέµα το περιβάλλον. Βασιζόµενοι σε αυτές τις πληροφορίες, ποιο από τα κάτωθι ενδεχόµενα θεωρείτε πιο πιθανό; Α) Η Μαίρη είναι βιβλιοθηκάριος. Β) Η Μαίρη είναι βιβλιοθηκάριος και µέλος οικολογικής οργάνωσης. Γ) Η Μαίρη εργάζεται στον τραπεζικό τοµέα. Ποια απάντηση θεωρείτε πιθανότερη; Πάνω από τους µισούς από τους ερωτηθέντες επέλεξαν την απάντηση Β. Αυτό συνέβη γιατί οι άνθρωποι θεώρησαν ότι το να είναι κανείς βιβλιοθηκάριος και µέλος οικολογικής οργάνωσης είναι αντιπροσωπευτικό του είδους της καριέρας που θα ακολουθούσε ένας φιλοµαθής άνθρωπος µε 18

19 ενδιαφέρον στις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιστήµες. Παρόλα αυτά η ερώτηση ήταν ποια απάντηση είναι πιο πιθανή και όχι ποιο σενάριο θα έκανε τη Μαίρη πιο ευτυχισµένη. Η απάντηση Α είναι ανώτερη από την απάντηση Β, γιατί περιέχει µέρος της δεύτερης και άρα είναι πιθανότερο να είναι αληθής. Τα ένα τέταρτο µε ένα τρίτο των ερωτηθέντων συνήθως το καταλαβαίνει αυτό γι αυτό προτιµά την απάντηση Α από την απάντηση Β. Παρόλα αυτά η καλύτερη απάντηση είναι η Γ. Υπάρχουν πολύ περισσότεροι άνθρωποι που απασχολούνται στις τράπεζες παρά στις βιβλιοθήκες. Στην πραγµατικότητα, υπάρχουν τόσοι άνθρωποι που εργάζονται στον τραπεζικό τοµέα που είναι πολύ πιθανότερο η Μαίρη να εργάζεται σε τράπεζα παρά σε βιβλιοθήκη. Επειδή όµως το να εργάζεται ως τραπεζικός υπάλληλος δεν είναι αντιπροσωπευτικό των συνειρµών που κάνει το µυαλό µας για να περιγράψει τη Μαίρη, πολύ λίγοι άνθρωποι επιλέγουν την απάντηση Γ. Ας µελετήσουµε ένα άλλο παράδειγµα: Ας προσπαθήσουµε να προβλέψουµε τη βαθµολογία αποφοίτησης από το Πανεπιστήµιο κάποιων φοιτητών βασισµένοι στη βαθµό µε τον οποίο αποφοίτησαν από το Λύκειο. Παραθέτουµε πραγµατικά στοιχεία για φοιτητές του Πανεπιστηµίου Santa Clara που µπήκαν στο πανεπιστήµιο το 1990,1991 και Ο µέσος όρος του απολυτηρίου λυκείου για τους φοιτητές αυτούς ήταν 3,44. Ο µέσος όρος βαθµολογίας πτυχίου του πανεπιστηµίου για τους ίδιους φοιτητές ήταν 3,08. Ας υποθέσουµε ότι σας ζητάνε να προβλέψετε το βαθµό πτυχίου για τρεις φοιτητές βασιζόµενοι µόνο στη βαθµολογία του Λυκείου. Οι τρεις βαθµοί πτυχίου ήταν 2.20, 3.00 και Ποια θα ήταν η πρόβλεψή σας για το βαθµό πτυχίου αυτών των φοιτητών; Η ερώτηση αυτή απευθύνθηκε σε µεγάλο δείγµα ερωτηθέντων και η µέση πρόβλεψη ήταν 2.03, 2.77 και 3,46 αντίστοιχα ενώ τα πραγµατικά αποτελέσµατα ήταν 2.70, 2.93 και 3.30 αντίστοιχα. Παρατηρούµε ότι τόσο στις υψηλές όσο και στις χαµηλές βαθµολογίες η πρόβλεψη απέχει πολύ από το µέσο όρο 3.08 Αυτό σηµαίνει ότι τα δύο άκρα (υψηλές και χαµηλές βαθµολογίες λυκείου) δίνουν βαθµούς στο πανεπιστήµιο που είναι πολύ πιο κοντά στον µέσο όρο απ ότι οι προβλέψεις. Αυτό δείχνει ότι οι άνθρωποι δεν εκτιµούν σωστά το βαθµό στον οποίο υπάρχει επιστροφή στο µέσο όρο. 19

20 Η αντιπροσωπευτικότητα λοιπόν είναι η εµπιστοσύνη σε στερεότυπα. Το πιο απλό παράδειγµα βασισµένο σε αυτήν την αρχή είναι να προβλέψουµε ότι οι βαθµοί του πανεπιστηµίου θα είναι ίδιοι µε εκείνους του λυκείου. Ωστόσο, οι περισσότεροι δεν χρησιµοποιούν αυτόν τον τόσο απλοϊκό κανόνα. Βασίζουν όµως την πρόβλεψή τους στην αντιπροσωπευτικότητα του φοιτητή. Γι αυτό ένας φοιτητής µε καλούς βαθµούς λυκείου θεωρείται αντιπροσωπευτικό δείγµα ενός καλού φοιτητή. Ας παρατηρήσουµε επίσης πόσο σκληροί είναι οι άνθρωποι µε τους φοιτητές που είχαν χαµηλούς βαθµούς στο λύκειο. Οι περισσότεροι άνθρωποι παραβλέπουν το γεγονός ότι η χαµηλή βαθµολογία µπορεί να οφείλεται σε κακές συγκυρίες ή ότι οι φοιτητές αυτοί µπορεί να τα πάνε καλύτερα στο πανεπιστήµιο. Γι αυτό λοιπόν η αντιπροσωπευτικότητα µπορεί να µας οδηγήσει σε λάθος συµπεράσµατα. Στο χώρο του χρηµατιστηρίου τώρα, ο Werner De Bondt και ο Richard Thaler (1985,1987) έδειξαν ότι µετοχές που παρουσίαζαν µεγάλες απώλειες στο παρελθόν τα επόµενα τρία χρόνια τα πήγαν πολύ καλύτερα από µετοχές που στο παρελθόν σηµείωσαν µεγάλα κέρδη. Ο De Bondt επίσης σηµειώνει ότι οι αναλυτές επηρεάζονται στις προβλέψεις τους από την πρόσφατη επιτυχία και υπεραντιδρούν δείχνοντας πολύ µεγαλύτερη αισιοδοξία για τους πρόσφατα κερδισµένους παρά για τους πρόσφατα χαµένους. Όπως και στο παράδειγµα των φοιτητών, οι άνθρωποι δείχνουν πεσσιµιστές στις προβλέψεις τους για µετοχές που είχαν πτώση στο παρελθόν, ενώ στην πραγµατικότητα οι αποδόσεις των πρόσφατα χαµένων µετοχών στη συνέχεια παρουσίασαν θεαµατική άνοδο, καταδεικνύοντας έτσι τη µεροληπτική στάση των επενδυτών. Ας εξετάσουµε τώρα προσεκτικότερα την επιστροφή στο µέσο. Παρότι οι οικονοµικοί αναλυτές την γνωρίζουν εντούτοις αρκετές φορές δεν την εξηγούν σωστά. Συνήθως µετά από µακροχρόνια ανοδική πορεία στη χρηµατιστηριακή αγορά, οι ειδικοί προβλέπουν πτώση των αποδόσεων κάτω από το µέσο όρο λόγω της επιστροφής στο µέσο, δηλαδή της τάσης των αγορών να επιστρέφουν στο µακροχρόνιο µέσο όρο τους. Η πρόβλεψη αυτή είναι ασφαλώς λανθασµένη. Η επιστροφή στο µέσο σηµαίνει ότι οι µελλοντικές αποδόσεις θα είναι πιο κοντά στον ιστορικό µέσο όρο και όχι κάτω από αυτόν. 20

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Κατερίνα Κύρτσου Σελίδα-1 Υποθέσεις Δεν υπάρχει κόστος συναλλαγών Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ 3 (25 μονάδες) www.onlineclassroom.gr Το τμήμα έρευνας μιας χρηματιστηριακής εταιρείας συλλέγοντας δεδομένα και αναλύοντας τα κατέληξε ότι για τις παρακάτω μετοχές που διαπραγματεύονται στο χρηματιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα.

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Ηξερα οτι υπαρχουν επαγγελματιες παιχτες που κερδιζουν πολλα χρηματα απο το στοιχημα και εψαχνα να βρω τη "μυστικη formula" 'Ετσι κ εσυ. Πηρες μια απο τις

Διαβάστε περισσότερα

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS ΔΙΑΛΕΞΗ: «ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ» (Foreign Exchange Risk) Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Χρηματοοικονομικής Καθηγητής Γκίκας Χαρδούβελης 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ορισμός Συναλλαγματικού

Διαβάστε περισσότερα

2.3. Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 100 104 Α ΟΜΑ ΑΣ

2.3. Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 100 104 Α ΟΜΑ ΑΣ .3 Ασκήσεις σχ. βιβλίου σελίδας 00 04 Α ΟΜΑ ΑΣ. Έξι διαδοχικοί άρτιοι αριθµοί έχουν µέση τιµή. Να βρείτε τους αριθµούς και τη διάµεσό τους. Αν είναι ο ποιο µικρός άρτιος τότε οι ζητούµενοι αριθµοί θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Μόχλευση, αντιστάθµιση και απλές στρατηγικές µε παράγωγα

Μόχλευση, αντιστάθµιση και απλές στρατηγικές µε παράγωγα Μόχλευση, αντιστάθµιση και απλές στρατηγικές µε παράγωγα Αγορά Calls για µόχλευση Ητιµή ενός call για 100 µετοχές είναι σηµαντικά χαµηλότερη από το να αγοράσουµε τις 100 µετοχές στη spot αγορά. Παράδειγµα:

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση Κινδύνων. Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο)

Αναγνώριση Κινδύνων. Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο) Άσκηση Αναγνώριση Κινδύνων Αναγνώριση Κινδύνων Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο) Πιστωτικός κίνδυνος Κίνδυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1: Το θεωρητικό υπόβαθρο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και η χρονική αξία του χρήµατος Κεφάλαιο 2: Η καθαρή παρούσα αξία ως κριτήριο επενδυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 5: Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 5: Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 5: Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ο Λόγος Τιµής Μετοχής προς Κέρδη ανά Μετοχή (Price Earnings Ratio ή P/E)

Ο Λόγος Τιµής Μετοχής προς Κέρδη ανά Μετοχή (Price Earnings Ratio ή P/E) Απρίλιος 2005 Ο Λόγος Τιµής Μετοχής προς Κέρδη ανά Μετοχή (Price Earnings Ratio ή P/E) Νικόλαος Ηρ. Γεωργιάδης Υπεύθυνος Ανάλυσης Valuation & Research Specialists ( VRS ) Investment Research & Analysis

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΠΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΚΕ ΟΝΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜ ΕΦΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙ ΠΙΓΝΙΩΝ Εξετάσεις 13 Φεβρουαρίου 2004 ιάρκεια εξέτασης: 2 ώρες (13:00-15:00) ΘΕΜ 1 ο (2.5) α) Για δύο στρατηγικές

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες 1 Περιεχόμενα Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αγορές Χρήματος Χρηματοοικονομική Διοίκηση Μακροπρόθεσμο χρέος 2 Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Οι μονάδες οι οποίες έχουν τρέχουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο X. Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης

Κεφάλαιο X. Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο X Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2005 ΕΜΠ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ

Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ Προκειμένου να εξετάσουμε την οικονομική κατάσταση μίας οικονομικής μονάδας σε μακροχρόνια κλίμακα θα πρέπει να αναλύσουμε την διάρθρωση των κεφαλαίων της. Λέγοντας

Διαβάστε περισσότερα

χρηµατοοικονοµικών παράγωγων συµβολαίων είναι για: αντιστάθµιση κινδύνων επενδυτικούς λόγους

χρηµατοοικονοµικών παράγωγων συµβολαίων είναι για: αντιστάθµιση κινδύνων επενδυτικούς λόγους Derivatives Forum Money Show 2-3 Φεβρουαρίου 2008, Ζάππειο Οι αλληλεπιδράσεις των αγορών τοις µετρητοίς και των συµβολαίων µελλοντικής εκπλήρωσης επί των δεικτών FTSE-ASE και FTSE- ASEMid40 Εµµανουήλ Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Greek Finance Forum. Global Technical Analysis Institute 14/02/13

Greek Finance Forum. Global Technical Analysis Institute 14/02/13 Global Technical Analysis Institute 14/02/13 Greek Finance Forum Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές Greek Finance Forum & Global Technical Analysis Institute* Τα όσα αναγράφονται σε καμία περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Υπό ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΡΤΙΚΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΟΥΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤ1ΚΗ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συνήθη κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεµατική Ενότητα: ΔΕΟ 31 Χρηµατοοικονοµική Διοίκηση Ακαδηµαϊκό Έτος: 2013-2014 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών Περιεχόμενα Πρόλογος... xv Γιάννης Στουρνάρας Ευχαριστίες... xvii Εισαγωγή... xix Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών 1.1. Η παραδοσιακή Χρηματοοικονομική και οι σημαντικές αδυναμίες της...

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Slide 8.1. ΤΕΙ Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Λογιστική και Χρηματοοικονομική. Δευτέρα 27 Ιανουαρίου & Τετάρτη 29 Ιανουαρίου

Slide 8.1. ΤΕΙ Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Λογιστική και Χρηματοοικονομική. Δευτέρα 27 Ιανουαρίου & Τετάρτη 29 Ιανουαρίου Slide 8.1 ΤΕΙ Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Λογιστική και Χρηματοοικονομική Δευτέρα 27 Ιανουαρίου & Τετάρτη 29 Ιανουαρίου Slide 8.2 Η μέθοδος λήψης αποφάσεων για αξιολόγηση επενδυτικών πλάνων Μετά το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεµατική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδηµαϊκό Έτος: 2012-2013

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεµατική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδηµαϊκό Έτος: 2012-2013 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεµατική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδηµαϊκό Έτος: 2012-2013 Τρίτη Γραπτή Εργασία Γενικές οδηγίες για την εργασία Όλες οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

* τη µήτρα. Κεφάλαιο 1o

* τη µήτρα. Κεφάλαιο 1o Κεφάλαιο 1o Θεωρία Παιγνίων Η θεωρία παιγνίων εξετάζει καταστάσεις στις οποίες υπάρχει αλληλεπίδραση µεταξύ ενός µικρού αριθµού ατόµων. Άρα σε οποιαδήποτε περίπτωση, αν ο αριθµός των ατόµων που συµµετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12. Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.2010 και την Απόφαση 26/606/22.12.2011 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΘΕΜΑ 4 Υποθέστε ότι είστε ο διαχειριστής του αµοιβαίου κεφαλαίου ΑΠΟΛΛΩΝ το οποίο εξειδικεύεται σε µετοχές µεγάλης κεφαλαιοποίησης εσωτερικού. Έπειτα από την πρόσφατη ανοδική πορεία του Χρηματιστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Επιχειρηματικό Σχέδιο ΙΙ» Οργάνωση της νέας Δραστηριότητας / Σχέδιο MarkeMng / Το ανθρώπινο δυναμικό / Οικονομικό Σχέδιο / Ανάλυση Κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

Απλή διαφοροποίηση ιαφοροποίηση µεταξύ κλάδων Περιττή διαφοροποίηση ιαφοροποίηση κατά Markowitz ιεθνική διαφοροποίηση

Απλή διαφοροποίηση ιαφοροποίηση µεταξύ κλάδων Περιττή διαφοροποίηση ιαφοροποίηση κατά Markowitz ιεθνική διαφοροποίηση ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Της µαθήτριας: Αλευρά Αλεξάνδρας Τάξη: Α Λυκείου Τµήµα: 1 Καθηγητής: Καρούζος Φώτιος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τον τρόπο που εξελίσσεται το παγκόσµιο χρηµατοπιστωτικό σύστηµα αναδεικνύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση.

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. 1. Εισαγωγή. Κάθε μέτρηση, όσο προσεκτικά και αν έχει γίνει, περικλείει κάποια αβεβαιότητα. Η ανάλυση των σφαλμάτων είναι η μελέτη και ο υπολογισμός αυτής της αβεβαιότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία. Τα 5 Cs: Οι 5 κατηγορίες κινδύνου αποτελεσματικής διαχείρισης ταλέντων

Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία. Τα 5 Cs: Οι 5 κατηγορίες κινδύνου αποτελεσματικής διαχείρισης ταλέντων Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία Από το Μάιο έως τον Αύγουστο του 2013, η KPMG International σε συνεργασία με την διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρεία ερευνών Brandon

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΑΡΧΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΧΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ρ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΣΙΛΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το µάθηµα αυτό έχει σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Greek Finance Forum* 28/04/15. Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές. GFF Athens - London 28/04/2015

Greek Finance Forum* 28/04/15. Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές. GFF Athens - London 28/04/2015 28/04/15 - Greek Finance Forum Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές Greek Finance Forum* Τα όσα αναγράφονται σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν ως προτροπή για αγορά, πώληση ή/και διακράτηση

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι (ΨΥΧ-122) Διάλεξη 1 Εισαγωγή

Στατιστική Ι (ΨΥΧ-122) Διάλεξη 1 Εισαγωγή (ΨΥΧ-122) Λεωνίδας Α. Ζαμπετάκης Β.Sc., M.Env.Eng., M.Ind.Eng., D.Eng. Εmail: statisticsuoc@gmail.com Διαλέξεις αναρτημένες στο: ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/zampetakis/ Διάλεξη 1 Εισαγωγή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ. 1. Ποσοστό επί τοις εκατό ή απλούστερα ποσοστό λέγεται το σύµβολο ν %, όπου ν ένας Φυσικός αριθµός. Είναι η λογιστική γραφή του κλάσµατος

ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ. 1. Ποσοστό επί τοις εκατό ή απλούστερα ποσοστό λέγεται το σύµβολο ν %, όπου ν ένας Φυσικός αριθµός. Είναι η λογιστική γραφή του κλάσµατος ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ 1. Ποσοστό επί τοις εκατό ή απλούστερα ποσοστό λέγεται το σύµβολο ν %, όπου ν ένας Φυσικός αριθµός. Είναι η λογιστική γραφή του κλάσµατος ν 100 80 Από συνήθεια λέµε «80 τοις εκατό» και γράφουµε

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την χρησιμότητα και εμφανίζει την φύση και τις τάσεις των τρεχουσών

Διαβάστε περισσότερα

παραγωγής 3 Συντελεστές της

παραγωγής 3 Συντελεστές της ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Α Το µάθηµα των Οικονοµικών στοχεύει να προσφέρει στους µαθητές της Α' Λυκείου γενικές, απλές και προκαταρκτικές γνώσεις στον ευρύτερο τοµέα των οικονοµικών της καθηµερινής µας ζωής. Επιπλέον,

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ

ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ Κεφάλαιο 4 Επιχειρήσεων Ε. Σαρτζετάκης 1 Πλεόνασµα Καταναλωτή! Η καµπύλη ζήτησης δείχνει τις ανώτερες τιµές που ο καταναλωτής είναι πρόθυµος να πληρώσει για διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. Ρίχνουµε ένα νόµισµα τρείς φορές (i) Να βρείτε τον δειγµατικό χώρο του πειράµατος τύχης. (ii) Να βρείτε την πιθανότητα των ενδεχοµένων: Α: Οι τρεις ενδείξεις είναι ίδιες. Β:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Τελικές Εξετάσεις Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2007 ιάρκεια εξέτασης: 3 ώρες (15:00-18:00) ΘΕΜΑ 1

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Case 06: Το πρόβληµα τωνlorie και Savage Εισαγωγή (1)

Case 06: Το πρόβληµα τωνlorie και Savage Εισαγωγή (1) Case 06: Το πρόβληµα τωνlorie και Savage Εισαγωγή (1) Το εσωτερικό ποσοστό απόδοσης (internal rate of return) ως κριτήριο αξιολόγησης επενδύσεων Προβλήµατα προκύπτουν όταν υπάρχουν επενδυτικές ευκαιρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ-ΕΚΤΟ ΕΚΤΟ ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ-ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2011-2012 ΕΠΙΧ Μικροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Ενότητα 10: Μηχανισμοί και διαδικασία Τιτλοποίησης Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ. Μια Χρήσιµη Οδός Χρηµατοδότησης Ζητήµατα & Πλεονεκτήµατα για τις Ελληνικές Εισηγµένες Εταιρίες

ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ. Μια Χρήσιµη Οδός Χρηµατοδότησης Ζητήµατα & Πλεονεκτήµατα για τις Ελληνικές Εισηγµένες Εταιρίες Φεβρουάριος 2005 ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ Μια Χρήσιµη Οδός Χρηµατοδότησης Ζητήµατα & Πλεονεκτήµατα για τις Ελληνικές Εισηγµένες Εταιρίες Νικόλαος Ηρ. Γεωργιάδης, Χριστόφορος Ι. Μακρυάς (*) Τα τελευταία χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα;

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Είναι ένα αρκετά απλό αλλά συνάµα θεωρητικά ισχυρό υπόδειγµα δοµηµένο γύρω από αγοραστές και πωλητές οι οποίοι επιδιώκουν τους δικούς

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση και Οµόλογα. Κεφάλαιο. 6.1 Εκτίµηση και Κόστος Ευκαιρίας Κεφαλαίου

Εκτίµηση και Οµόλογα. Κεφάλαιο. 6.1 Εκτίµηση και Κόστος Ευκαιρίας Κεφαλαίου 1. Κεφάλαιο 6 Εκτίµηση και Οµόλογα 6.1 Εκτίµηση και Κόστος Ευκαιρίας Κεφαλαίου Είναι καµιά φορά δύσκολο να εξηγήσει κανείς τι σηµαίνει παρούσα αξία σε κάποιον που δεν το έχει µελετήσει. Αλλά, όπως έχει

Διαβάστε περισσότερα

INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL

INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Ειδικό Δελτίο Ενημέρωσης για τους Επενδυτές ΔΙΕΘΝΗ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ (FUTURES & OPTIONS) ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ! Αν και πολλά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΕΟ 31 Χρηματοοικονομική ιοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2011-2012 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:...

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:... ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ: ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΜΑΘΗΜΑ: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α.ΝΟΥΛΑΣ Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 7 ΟΥ & 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ ΕΠΑ.Λ Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµία από τις παρακάτω προτάσεις σηµειώνοντας το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά

Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά στοιχεία χρηματο-οικονομικής οικονομικής ανάλυσης 1 ο θερινό σχολείο νεανικής επιχειρηματικότητας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Μ. Μπεκιάρης Ποια ζητήματα θα μας απασχολήσουν; Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΕΟ 31 Χρηματοοικονομική ιοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2010-11 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

IT IS ALL ABOUT CASH! ΟΛΗ Η ΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΜΕΤΡΗΤΑ!

IT IS ALL ABOUT CASH! ΟΛΗ Η ΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΜΕΤΡΗΤΑ! INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL IT IS ALL ABOUT CASH! ΟΛΗ Η ΑΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑ ΜΕΤΡΗΤΑ! Με την ευγενική χορηγία Η ικανότητα και δυνατότητα να παράγει ρευστότητα καθορίζει την αξία της επιχείρησης 1

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης

Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης Ενότητα 13: ΘΕΩΡΙΑ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΩΝ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Χρηματοοικονομικά Παράγωγα

Εισαγωγή στα Χρηματοοικονομικά Παράγωγα Εισαγωγή στα Χρηματοοικονομικά Παράγωγα Αχιλλέας Ζαπράνης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Θέματα Ορισμοί Προθεσμιακές Συμβάσεις (forwards) Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Liability Management Διάλεξη 3

Asset & Liability Management Διάλεξη 3 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Asset & Liability Management Διάλεξη 3 Cash-flow matching Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων

Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων Διαδικασία Ελέγχου Μηδενικών Υποθέσεων Πέτρος Ρούσσος, Τμήμα Ψυχολογίας, ΕΚΠΑ Η λογική της διαδικασίας Ο σάκος περιέχει έναν μεγάλο αλλά άγνωστο αριθμό (αρκετές χιλιάδες) λευκών και μαύρων βόλων: 1 Το

Διαβάστε περισσότερα

Οι ΜΕΘΟ ΟΙ της ΘΕΜΕΛΙΩ ΟΥΣ & της ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

Οι ΜΕΘΟ ΟΙ της ΘΕΜΕΛΙΩ ΟΥΣ & της ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Οι ΜΕΘΟ ΟΙ της ΘΕΜΕΛΙΩ ΟΥΣ & της ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Με την ευγενική χορηγία Οι οµοιότητες και οι διαφορές των δύο µεθόδων ανάλυσης & η συµπληρωµατική σχέση τους 1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Ανάλυση Μετοχής ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΓΡ.

Τεχνική Ανάλυση Μετοχής ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΓΡ. Τεχνική Ανάλυση Μετοχής ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΓΡ. Η µετοχή Σαράντης στις αρχές Ιουλίου αφού δεν κατάφερε να διασπάσει ανοδικά τον κινητό µέσο όρο των 30 ηµ., κινήθηκε έντονα πτωτικά, µε αποτέλεσµα η τιµή της να µειωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Liability Management Διάλεξη 5

Asset & Liability Management Διάλεξη 5 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Asset & Liability Management Διάλεξη 5 Συναλλαγματικός Κίνδυνος Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενίσχυση του Ρόλου της Κοινωνικής Ασφάλισης & η Έλευση των Επαγγελματικών Ταμείων Επικουρικής Ασφάλισης

Η Ενίσχυση του Ρόλου της Κοινωνικής Ασφάλισης & η Έλευση των Επαγγελματικών Ταμείων Επικουρικής Ασφάλισης Μάιος 2004 Η Ενίσχυση του Ρόλου της Κοινωνικής Ασφάλισης & η Έλευση των Επαγγελματικών Ταμείων Επικουρικής Ασφάλισης Ιωάννης Ασημακόπουλος (*) Οι δημογραφικές αλλαγές, ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ( σελίδες σχολικού βιβλίου 135 139, έκδοση 2014 : σελίδες 130 134 ) 3.3.3 υναµική Οµάδων 3.3.3.1 Βασικές έννοιες - Ορισµοί Η οµάδα αποτελεί έννοια και όρο που

Διαβάστε περισσότερα

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα EIRO Περιεχόμενα Άρθρο 1. Ορισμοί... 3 Άρθρο 2. Συμβατική Σχέση... 3 Άρθρο 3. Καταχώρηση Πιστώσεων... 4 Άρθρο 4. Χρεωστικό Υπόλοιπο σε Χρήματα... 4 Άρθρο 5. Απλή Εκτέλεση...

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Αγορών. Applied Mathematics 1

Στρατηγικές Αγορών. Applied Mathematics 1 1 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Ο διαθέσιμος χρόνος είναι πολύτιμος πόρος κατά την διαδικασία εφοδιασμού Όσο περισσότερος χρόνος είναι διαθέσιμος, τόσο καλύτερη είναι και η διαδικασία σχεδιασμού

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Σύντομη ιστορική αναδρομή

Εισαγωγή. Σύντομη ιστορική αναδρομή ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΙΜΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Δ.Α.Κ. Τα Διαπραγματεύσιμα Αμοιβαία Κεφάλαια (Δ.Α.Κ.) είναι μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων τα οποία εκδίδονται από Ανώνυμες Εταιρίες Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων (ΑΕΔΑΚ)

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα