To Πραγματικό Κόστος του Άνθρακα. πώς οι άνθρωποι και ο πλανήτης πληρώνουν το τίμημα για το πιο βρώμικο καύσιμο του κόσμου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "To Πραγματικό Κόστος του Άνθρακα. πώς οι άνθρωποι και ο πλανήτης πληρώνουν το τίμημα για το πιο βρώμικο καύσιμο του κόσμου"

Transcript

1 To Πραγματικό Κόστος του Άνθρακα πώς οι άνθρωποι και ο πλανήτης πληρώνουν το τίμημα για το πιο βρώμικο καύσιμο του κόσμου Δεκέμβριος 2008

2 Ενεργειακή Επανάσταση Τώρα! Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε: Σύνταξη: Dr. Erika Bjureby, Mareike Britten, Irish Cheng, Marta Kaźmierska, Ernest Mezak, Victor Munnik, Jayashree Nandi, Sara Pennington, Emily Rochon, Nina Schulz, Nabiha Shahab, Julien Vincent και Meng Wei Επιμέλεια: Rebecca Short και The Writer Ευχαριστίες: Daniel Beltra, Tara Buakamsri, Sue Cowell, Agnes de Rooij, Steve Erwood, Vinuta Gopal, Karen Guy, Ewa Jakubowska, Jo Kuper, Franca Michienzi, John Novis, Julia Michalak, Karsten Smid, Vladimir Tchouprov, Jasper Inventor, Joris Thijssen, Magdalena Zowsik Εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 2008 Από τo Ελληνικό Γραφείο της Greenpeace Κλεισόβης 9, Αθήνα Τηλ.: & 775 Fax: Σχεδιάστηκε από τη neo Communicating Positive Change Προσαρμογή: Μάρθα Γατσίνου Eξώφυλλο Φορτία άνθρακα στο λιμάνι της Χιχόν, βόρεια Ισπανία. GREENPEACE / JIRI REZAC Κείμενο - επιμέλεια: Στέλιος Ψωμάς Σεπτέμβριος 2008 Ελληνικό Γραφείο Greenpeace Κλεισόβης 9, Αθήνα Τ: Φ: φωτογραφία Εκφόρτωση αποθεμάτων άνθρακα από φορτηγά πλοία στο λιμάνι της Χιχόν, βόρεια Ισπανία. GREENPEACE / JIRI REZAC

3 Περιεχόμενα Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 5 2. Άνθρακας ένα βρώμικο καύσιμο που καταστρέφει το κλίμα Επιπτώσεις στο κλίμα 14 Μαύρο μέλλον 4. Ο άνθρακας από πρώτο χέρι Εξόρυξη 20 Η περιβαλλοντική διάσταση της χρήσης λιθάνθρακα Κολομβία Ινδία Ρωσία 4.2 Καύση Η οικονομική διάσταση της χρήσης λιθάνθρακα 34 Η κοινωνική διάσταση της χρήσης λιθάνθρακα Ινδονησία Κίνα Ταϊλάνδη Μερικές εξελίξεις που δεν πρέπει να περάσουν απαρατήρητες 4.3 Η κληρονομιά του άνθρακα 48 Ενεργειακή Επανάσταση Νότια Αφρική Πολωνία, ΗΠΑ (Ανατολικό Κεντάκι) Γερμανία 4.4 Προοπτικές 66 Αυστραλία Φιλιππίνες 5. Πώς θα αφήσουμε πίσω μας τον άνθρακα 77 Ποιότητα ζωής και όχι υποβάθμιση Παράρτημα 1 Βασικά στοιχεία για τον άνθρακα Παράρτημα 2 Υπολογισμός του πραγματικού κόστους του άνθρακα Παραπομπές

4 φωτογραφία Φορτία άνθρακα στο λιμάνι της Χιχόν, βόρεια Ισπανία. GREENPEACE / JIRI REZAC

5 Το Πραγματικό Κόστος του Άνθρακα 1 Εισαγωγή Η καύση του άνθρακα πραγματοποιείται εδώ και αιώνες και η χρήση του ως καύσιμο καταγράφεται από τον 12 ο αιώνα. Αποτέλεσε την ενεργειακή πηγή πίσω από τη Βιομηχανική Επανάσταση, αλλάζοντας έτσι πρώτα την πορεία της Βρετανίας, και ύστερα ολόκληρου του κόσμου. Στις ΗΠΑ, το πρώτο εργοστάσιο καύσης άνθρακα το Pearl Street Station κατασκευάστηκε στις όχθες του κατώτερου τμήματος του Ποταμού Ιστ στην Πόλη της Νέας Υόρκης το Σεπτέμβριο του Λίγο μετά, ο άνθρακας έγινε ο κύριος τροφοδότης των εργοστασίων παραγωγής ενέργειας σε ολόκληρο τον πλανήτη. Σήμερα, ο άνθρακας χρησιμοποιείται για την παραγωγή σχεδόν του 40% της ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο. 2 Ωστόσο, η καύση άνθρακα είναι μία από τις πιο επιβλαβείς πρακτικές στον πλανήτη. Προκαλεί ανεπανόρθωτες βλάβες στο περιβάλλον και στην υγεία των ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο. Η βιομηχανία του άνθρακα δεν πληρώνει για τις βλάβες που προκαλεί, τις οποίες τελικά πληρώνει ο κόσμος. Αυτό το κόστος το πραγματικό κόστος του άνθρακα αποκαλύπτεται σε αυτή την έκθεση, η οποία δείχνει και ποσοτικοποιεί τις επιπτώσεις του στον άνθρωπο και στο περιβάλλον σε όλο τον κόσμο. Η κατακόρυφα αυξανόμενη ζήτηση για ενέργεια σημαίνει ότι η χρήση άνθρακα αυξάνεται και μάλιστα με ανησυχητικό ρυθμό. Μεταξύ 1999 και 2006, η χρήση άνθρακα στον πλανήτη αυξήθηκε κατά 30%. Αντίστοιχη αύξηση προβλέπεται για το μέλλον αν δε μειώσουμε την εξάρτησή μας από το πιο βρώμικο από όλα τα ορυκτά καύσιμα. Η μεγαλύτερη απειλή που αντιμετωπίζει το κλίμα μας Το γεγονός είναι ότι ο άνθρακας είναι η πιο ρυπογόνος πηγή ενέργειας που υπάρχει, καθώς και η κυριότερη πηγή των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ). Σε ολόκληρο τον πλανήτη, 11 δισεκατομμύρια τόνοι 3 CO 2 παράγονται κάθε χρόνο από την παραγωγή ενέργειας με καύση άνθρακα. 4 Το 2005, η ποσότητα αυτή αποτελούσε περίπου το 41% του συνόλου των εκπομπών CO 2 από ορυκτά καύσιμα. 5 Αν υλοποιηθούν τα σχέδια για την κατασκευή νέων εργοστασίων παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα, οι εκπομπές CO 2 από τον άνθρακα θα αυξηθούν κατά 60% έως το Οι κλιματικές αλλαγές είναι η μεγαλύτερη περιβαλλοντική απειλή και η μεγαλύτερη ανθρωπιστική και οικονομική πρόκληση που έχει ποτέ αντιμετωπίσει η υφήλιος. Εκατομμύρια άνθρωποι υφίστανται ήδη τις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος, ενώ υπολογίζεται ότι άνθρωποι κάθε χρόνο πεθαίνουν από τις συνέπειές της. 7 Για να αποφύγουμε τις χειρότερες επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών, όπως εκτεταμένη λειψυδρία, πλημμύρες και μαζικές εκτοπίσεις πληθυσμού λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, η αύξηση της μέσης πλανητικής θερμοκρασίας πρέπει να συγκρατηθεί όσο το δυνατόν χαμηλότερα από τους 2ºC (σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα). Για να γίνει αυτό, η Διακυβερνητική Επιτροπή για τις Κλιματικές Αλλαγές (Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC) στην Τέταρτη Έκθεση Αποτίμησης υποδεικνύει ότι οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου πρέπει να φτάσουν στο ζενίθ και να αρχίσουν να υποχωρούν το αργότερο μέχρι το Ο τρόπος που θα αντιμετωπίσουμε το ζήτημα του άνθρακα θα σημάνει κατά πόσον θα επιτύχουμε αυτό το στόχο ή όχι. Μάλιστα, ο Τζέιμς Χάνσεν (James Hansen), ο κορυφαίος επιστήμονας της NASA, έχει δηλώσει ότι η «σημαντικότερη απ όλες τις ενέργειες» που χρειάζονται για να αντιμετωπιστεί η κρίση του κλίματος είναι να μειώσουμε τις εκπομπές CO 2 από τον άνθρακα μια γνώμη την οποία επαναλαμβάνουν ειδήμονες ανά τον κόσμο. 8 Γιατί είναι τόσο σημαντικό να αποκαλυφθεί το αληθινό κόστος του άνθρακα; Μπορεί ο άνθρακας να είναι το φτηνότερο ορυκτό καύσιμο στην αγορά, όμως η τιμή αγοράς του είναι ένα μόνο μέρος της υπόθεσης. Η τιμή του επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες, από τα κόστη εξόρυξης και λιανικής πώλησης μέχρι τη δημόσια φορολογία και φυσικά το κέρδος. Αυτός ο υπολογισμος όμως αγνοεί μερικά από τα μεγαλύτερα κόστη του άνθρακα: τις τρομακτικές ανθρώπινες και περιβαλλοντικές βλάβες που 5

6 προκαλεί. Αν το πραγματικό κόστος του άνθρακα για τις κυβερνήσεις και τους ανθρώπους ανά τον κόσμο αντικατοπτριζόταν στην αγοραία τιμή του, τότε η βιωσιμότητα της κατασκευής ακόμη περισσότερων εργοστασίων καύσης άνθρακα θα ήταν πολύ διαφορετική. Αυτές οι βλάβες δεν αρχίζουν, ούτε τελειώνουν με τις εκπομπές CO 2 που εκλύονται κατά την καύση του άνθρακα. Ολόκληρη η διαδικασία η διαδρομή του άνθρακα από την εξόρυξη και την καύση, μέχρι τα απόβλητα και τις εκπομπές ρύπων, και σε ορισμένες περιπτώσεις την επανακαλλιέργεια, έχει βαρύτατο αντίκτυπο στο περιβάλλον, την ανθρώπινη υγεία και τον κοινωνικό ιστό των κοινοτήτων που ζουν κοντά σε ορυχεία, εργοστάσια καύσης και τόπους απόρριψης αποβλήτων. Διαταράσσει σοβαρότατα τα οικοσυστήματα και μολύνει τα υδατικά αποθέματα. Προκαλεί την εκπομπή άλλων αερίων του θερμοκηπίου, όπως διοξείδιο του θείου, οξείδιο του αζώτου και μεθάνιο, καθώς και αιθάλη και τοξικές ουσίες, όπως υδράργυρο και αρσενικό. Τα απόβλητα που διαρρέουν καταστρέφουν την αλιεία και τη γεωργία, και επομένως και τα μέσα διαβίωσης πολλών ανθρώπων. Ευθύνονται άμεσα για σημαντικά προβλήματα υγείας, όπως η πνευμονοκονίαση. Επειδή αυτά τα κόστη δεν ενσωματώνονται και άρα δεν αντικατοπτρίζονται στην τιμή του άνθρακα, αναφέρονται ως «εξωτερικά κόστη». Αυτά τα εξωτερικά κόστη αναπόφευκτα τα πληρώνει η κοινωνία συχνά τα φτωχότερα μέλη της. Στη Τζαρία (Jharia) της Ινδίας, χιλιάδες άνθρωποι που ζουν γύρω από το ανθρακωρυχείο της περιοχής, το οποίο εξαντλείται, υπομένουν φρικτές συνθήκες διαβίωσης που προκαλούνται από τις ανεξέλεγκτες αναφλέξεις του άνθρακα. 9 Στη Ρωσία, οι επικίνδυνες συνθήκες εξόρυξης έχουν προκαλέσει τον τραυματισμό και τον θάνατο δεκάδων εργατών. 10 Στην περιοχή Κουγιάβια - Πομερανία της Πολωνίας, οι εξορυκτικές δραστηριότητες έχουν προκαλέσει δραματική πτώση της στάθμης των υδάτων της Λίμνης Οστρόφσκι (Ostrowski). 11 Αυτός ο κατάλογος παραδειγμάτων θα μπορούσε να συνεχίζεται επ αόριστον. Με καθαρά οικονομικούς όρους, η συνέχιση της χρήσης του άνθρακα αποτελεί επίσης ωρολογιακή βόμβα. Η προκαταρκτική έρευνα της Greenpeace για τα πραγματικά κόστη του άνθρακα, την οποία εκπόνησε το Ολλανδικό Ερευνητικό Ινστιτούτο CE Delft, δείχνει ότι οι βλάβες που μπορούν να αποδοθούν στην τεκμηριωμένη διαδρομή του άνθρακα ανέρχονται σε τουλάχιστον 360 δισεκατομμύρια ετησίως (Βλ. Το πραγματικό κόστος του άνθρακα, σελίδα 9). Ο αριθμός αυτός είναι οπωσδήποτε υποτιμημένος, καθώς δε συνυπολογίζει όλες τις βλάβες που προκαλεί ο άνθρακας. Παρ όλα αυτά, δίνει μια ιδέα για την κλίμακα της βλάβης που προκαλεί ο άνθρακας σε εμάς τους ίδιους και το περιβάλλον κατά την εξόρυξη και την καύση του. Καθώς κατασκευάζονται νέα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα, τα εξωτερικά κόστη θα αυξηθούν δραματικά. Μιλάμε για τεράστια ποσά ιδίως όσον αφορά στο οικονομικό κόστος που απαιτείται για την καταπολέμηση των κλιματικών αλλαγών που προκαλεί η καύση άνθρακα. Το 2006, η Επιθεώρηση Στερν (Stern) επέμενε ότι κάθε χρόνο απαιτείται να επενδύεται το 1% του παγκόσμιου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) για να καταπολεμηθεί έγκαιρα η αλλαγή του κλίματος 12 ο Στερν αύξησε την εκτίμηση αυτή στο 2% τον Ιούνιο του Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, εάν δεν καταπολεμήσουμε έγκαιρα τις κλιματικές αλλαγές, τα κόστη που απαιτούνται για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις τους μπορεί να φτάσουν μεταξύ 5% και 20% του παγκόσμιου ΑΕΠ μέχρι το Επείγουσα ανάγκη για δράση Η παρούσα έκθεση υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για δράση προκειμένου να αποφευχθούν οι καταστροφικές συνέπειες ενός ενεργειακού μέλλοντος που θα στηρίζεται στον άνθρακα. Ενώ οι περισσότερες κυβερνήσεις έχουν αργήσει να αντιδράσουν, σε ολόκληρο τον κόσμο σχηματίζονται κινήματα πολιτών που απαιτούν τον τερματισμό της χρήσης άνθρακα. Αυτά τα κινήματα είναι ισχυρά και κερδίζουν έδαφος διαρκώς. Τα καλά νέα είναι ότι είναι εφικτό ένα μέλλον χωρίς άνθρακα: η υφήλιος διαθέτει ήδη την απαιτούμενη, τεχνικά εφικτή, ανανεώσιμη ενέργεια για να καλύψει την τρέχουσα ενεργειακή ζήτηση έξι φορές. Για παράδειγμα, μόνο το παγκόσμιο αιολικό δυναμικό εκτιμάται ότι αντιστοιχεί στο διπλάσιο και πλέον της υπολογιζόμενης παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας για το Η έκθεση της Greenpeace με τίτλο Ενεργειακή Επανάσταση 16 δείχνει πώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε συνδυασμό με μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας, μπορούν να μειώσουν τις παγκόσμιες εκπομπές CO 2 από ορυκτά καύσιμα κατά 50% και να καλύψουν τις μισές ενεργειακές ανάγκες της υφηλίου μέχρι το Η στροφή σε ένα ανανεώσιμο μέλλον θα εξοικονομούσε στην υφήλιο έως και 180 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε σύγκριση με τα σενάρια αναφοράς. 17 Αυτό είναι το ακριβές ποσό που χρειάζεται σε επιπλέον βοήθεια για να επιτύχουμε τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας (Millennium Development Goals) μέχρι την ημερομηνία-στόχο του Ο άνθρακας αποτέλεσε την κινητήριο δύναμη της Βιομηχανικής Επανάστασης. Τώρα, οι καθαρές τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας πρέπει να πάρουν τη σκυτάλη και να τροφοδοτήσουν μια νέα επανάσταση στην ενέργεια για να βοηθήσουν τον πλανήτη να ξεφύγει από την απειλή των κλιματικών αλλαγών.

7 Υπάρχει πλέον σχεδόν 40% περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Τα σημερινά επίπεδα CO 2 είναι τα υψηλότερα των τελευταίων ετών. * φωτογραφία Σταθμός παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα. GREENPEACE / STEVE MORGAN * Βλ. National Oceanic and Atmosphere Administration Είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση:

8 φωτογραφία Κοντινό πλάνο εισαγόμενου άνθρακα στην αποβάθρα στο λιμάνι της Χιχόν, βόρεια Ισπανία. GREENPEACE / JIRI REZAC

9 Το Πραγματικό Κόστος του Άνθρακα Ενώ παραδοσιακά ο άνθρακας θεωρείται το φθηνότερο καύσιμο, η τιμή του στην αγορά παραβλέπει μερικές από τις σημαντικότερες επιπτώσεις του. Αυτά τα λεγόμενα «εξωτερικά κόστη» εκδηλώνονται ως βλάβες, όπως ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος, ατυχήματα στα ορυχεία, όξινη βροχή, ρύπανση από αιθαλομίχλη, μειωμένες γεωργικές αποδόσεις και αλλαγή του κλίματος. Η βλάβη που προκαλείται από την εξόρυξη και καύση του άνθρακα δεν αντικατοπτρίζεται στην τιμή του ανά τόνο ή στο τι κοστίζει ανά κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας, παρ όλα αυτά όμως την πληρώνει ο κόσμος συνολικά. Αυτή η έκθεση επιδιώκει να απαντήσει το ερώτημα: πόσα ακριβώς πληρώνουμε; Αν και προς το παρόν δεν είναι δυνατόν να υπολογίσουμε όλη την καταστροφή που προκαλεί ο άνθρακας σε παγκόσμια κλίμακα, είναι ωστόσο δυνατόν να υπολογίσουμε κατά προσέγγιση το ετήσιο κόστος της βλάβης για μερικές από τις πιο οφθαλμοφανείς επιπτώσεις του. Μετά από αίτημα της Greenpeace, το ολλανδικό ερευνητικό ινστιτούτο CE Delft εκπόνησε μια προκαταρκτική ανάλυση του εξωτερικού κόστους των επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον που προκαλεί η εξόρυξη και καύση άνθρακα. Αυτή η αξιολόγηση επικεντρώθηκε στα εξωτερικά κόστη κατά το 2007 για βλάβες που αποδίδονται στις κλιματικές αλλαγές, τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία από τη ρύπανση του αέρα και τους θανάτους από μεγάλα ατυχήματα σε ορυχεία παράγοντες για τους οποίους είναι διαθέσιμα αυτή τη στιγμή αξιόπιστα σε εύλογο βαθμό παγκόσμια στοιχεία. Με βάση τους παράγοντες που εξετάστηκαν, η ανάλυση αποκαλύπτει ότι: * Τα εργοστάσια ενέργειας με άνθρακα προκάλεσαν βλάβες αξίας 356 δισεκατομμυρίων κατά το * Τα ατυχήματα στην παγκόσμια ενεργειακή αλυσίδα του άνθρακα κόστισαν τουλάχιστον 161 εκατομμύρια το * Η εξόρυξη συνοδεύεται από κρυφά κόστη βλαβών ύψους τουλάχιστον 674 εκατομμυρίων το Συνδυάζοντας όλες τις βλάβες που αναφέρονται παραπάνω, η CE Delft κατέληξε στο ποσό των περίπου 360 δισεκατομμυρίων για το κόστος της συνολικής παγκόσμιας ετήσιας βλάβης. Κατά την επόμενη δεκαετία, αυτό θα σήμαινε κόστη της τάξης των 3,6 τρισεκατομμυρίων χρηματικό ποσό που υπερβαίνει το εξαπλάσιο του ύψους του σχεδίου οικονομικής διάσωσης των προβληματικών χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων στις ΗΠΑ το 2008 (700 δισεκατομμύρια δολάρια, Οκτώβριος 2008). Σε αυτό το ποσό υπολογίζεται ένα κατώτατο όριο για τα κόστη που προκαλεί ο άνθρακας στον άνθρωπο και το περιβάλλον. Για να προβεί στον υπολογισμό, το CE Delft χρησιμοποίησε στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (ΙΕΑ) για να συγκεντρώσει τις ποσότητες εκπομπών από την καύση άνθρακα για τις χώρες με τη μεγαλύτερη παραγωγή ενέργειας από άνθρακα (ΗΠΑ, Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία, Γερμανία, Νότια Αφρική, Αυστραλία, Ρωσία και Πολωνία), οι οποίες συνολικά ευθύνονται για το 85% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από την καύση άνθρακα. Μαζί με τις εκπομπές από άλλες χώρες της Ε.Ε., στον τελικό υπολογισμό συμπεριλήφθηκε το 91% των παγκόσμιων εκπομπών από καύση άνθρακα. Επιπρόσθετα, συλλέχθηκαν οι εκπομπές που αποδίδονται στις εργασίες εξόρυξης άνθρακα μαζί με στοιχεία που σχετίζονται με μείζονα ατυχήματα στην ενεργειακή αλυσίδα του άνθρακα. 18 Αυτό το δυσθεώρητο ποσό αποτελεί κατά πάσα πιθανότητα υποτίμηση των ετησίων βλαβών που προκαλούνται από τον άνθρακα ανά τον κόσμο, καθώς δεν εκτιμήθηκαν όλες οι επιπτώσεις, ενώ τα κόστη των κλιματικών αλλαγών αναμένεται ότι θα αυξηθούν δραματικά στο μέλλον. Από πολλές απόψεις, το αληθινό κόστος του άνθρακα σε παγκόσμια κλίμακα είναι αδύνατον να υπολογιστεί, σε μεγάλο βαθμό λόγω της απουσίας στοιχείων που να καταγράφουν αξιόπιστα κάθε αρνητική συνέπεια του άνθρακα. Ακόμη περισσότερο, είναι σχεδόν αδύνατη η ποσοτικοποίηση με αξιόπιστο τρόπο πολλών κοινωνικών επιπτώσεων, όπως του εκτοπισμού κοινοτήτων, της απώλειας πολιτισμικής κληρονομιάς και των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αν και το ποσό που παρουσιάσαμε παραπάνω δεν ποσοτικοποιεί επακριβώς κάθε κόστος του άνθρακα, προσφέρει ωστόσο μια αίσθηση της κλίμακας της ζημιάς στην οποία υποβάλλουμε τους εαυτούς μας και το περιβάλλον με το να συνεχίζουμε να εξορύσσουμε και να καίμε άνθρακα. Σε μια εποχή υψηλών τιμών της ενέργειας και φαινομενικά ακόρεστων ορέξεων για ενέργεια, οι χαμηλότερου κόστους ενεργειακές πηγές τείνουν να είναι εκείνες που ευνοούνται περισσότερο. Αν και ο άνθρακας είναι ίσως συγκριτικά φτηνός στην αγορά, στην πραγματικότητα το κόστος του είναι υπερβολικά υψηλό και ο πλανήτης απλούστατα δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να συνεχίσει να τον χρησιμοποιεί. Με δεδομένη την ύπαρξη εναλλακτικών λύσεων, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) και η εξοικονόμηση ενέργειας, που μπορούν να καλύψουν τις ενεργειακές μας ανάγκες με τρόπο ασφαλή και φιλικό προς το κλίμα, δεν υπάρχει καμία ανάγκη να συνεχίσουμε να στηριζόμαστε στον άνθρακα. Πρέπει να μειώσουμε την εξάρτησή μας από αυτό το βρώμικο καύσιμο και να εγκαταλείψουμε τα σχέδια κατασκευής νέων εργοστασίων παραγωγής ενέργειας με άνθρακα. Το πραγματικό κόστος του άνθρακα αν δε σταματήσουμε να εξαρτώμαστε από αυτό και αν δεν εκμεταλλευτούμε αντ αυτού το δυναμικό μιας καθαρής, βιώσιμης ενέργειας είναι κάτι που δεν τολμά κανείς να σκεφτεί.

10 Greenpeace /Paul Langrock φωτογραφία Ένας ανθρακωρύχος εργάζεται σκληρά στο Rajapur Mining Project στη Τζαρία. Είναι ένα από τα σημαντικότερα ανθρακωρυχεία στην Ινδία και ένα από τα μεγαλύτερα στην Ασία. GREENPEACE / PETER CATON

11 Το Πραγματικό Κόστος του Άνθρακα Άνθρακας ένα βρώμικο καύσιμο που καταστρέφει το κλίμα 2 Η καύση άνθρακα επιτείνει τις κλιματικές αλλαγές περισσότερο απ οποιοδήποτε άλλο ορυκτό καύσιμο. Τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα εκλύουν τεράστιες ποσότητες CO 2 στην ατμόσφαιρα κάθε χρόνο, για την ακρίβεια 11 δισεκατομμύρια τόνους. 19 Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στο 72% των εκπομπών CO 2 από την παραγωγή ενέργειας και στο 41% των συνολικών παγκόσμιων εκπομπών CO 2 από ορυκτά καύσιμα. 20 Οι κλιματικές αλλαγές είναι η μεγαλύτερη περιβαλλοντική απειλή, αλλά και η μεγαλύτερη ανθρωπιστική και οικονομική πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει ποτέ η υφήλιος. Εκατομμύρια άνθρωποι αισθάνονται ήδη τις επιπτώσεις της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, της διάβρωσης των ακτών και της αυξανόμενης έντασης και συχνότητας των φυσικών καταστροφών όπως οι πλημμύρες, η λειψυδρία, οι σφοδρές καταιγίδες και οι πυρκαγιές στα δάση. Οι επιπτώσεις αυτού του είδους θα επιδεινωθούν καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία του πλανήτη. Η συχνότερη εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων θα συνοδευτεί επίσης από την εξάπλωση ασθενειών, όπως ο δάγκειος πυρετός ή η ελονοσία. Αν δεν γίνει τίποτε για να μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ), του κυριότερου αερίου του θερμοκηπίου, το ένα τέταρτο των φυτών και ζώων θα αντιμετωπίσουν σοβαρότατο κίνδυνο εξαφάνισης. 21 Μόνο στο Μπανγκλαντές και την Ινδία, οι επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών, όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και η ξηρασία θα μπορούσαν να ξεριζώσουν 125 εκατομμύρια ανθρώπους από τα σπίτια τους. Μέχρι και 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι στην Ασία θα μπορούσαν να υποφέρουν από αυξημένη λειψυδρία μέχρι το 2020, σύμφωνα με την επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα. Η παραγωγή σιταριού θα μπορούσε να εξαφανιστεί στην αφρικανική ήπειρο. 22 Η κοινωνία, όπως τη γνωρίζουμε, κινδυνεύει εάν δε μειωθούν δραματικά οι εκπομπές CO 2. Η χρήση άνθρακα βρίσκεται στη ρίζα του προβλήματος, καθώς πρόκειται για τη μεγαλύτερη μεμονωμένη πηγή εκπομπών CO 2. Ο τρόπος με τον οποίο θα αντιμετωπίσουμε το ζήτημα του άνθρακα τα επόμενα χρόνια θα καθορίσει αν θα μπορέσουμε τελικά να ανταποκριθούμε επαρκώς στην κρίση του κλίματος. Είναι απλούστατα αδύνατον να υποτιμήσει κανείς πόσο επείγον είναι αυτό το ζήτημα. Όπως σχολίασε πρόσφατα ο πρώην Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Αλ Γκορ, «έχουμε φτάσει στο στάδιο που είναι καιρός για πολιτική ανυπακοή για να εμποδιστεί η κατασκευή νέων εργοστασίων άνθρακα». 23 Ένα εργοστάσιο καύσης άνθρακα που κατασκευάζεται σήμερα θα εκπέμπει CO 2 για τα επόμενα 40 χρόνια τουλάχιστον. Στον τομέα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες θα σημειωθεί στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος η μεγαλύτερη αλλαγή που είδε ποτέ ο κόσμος. Οι υπάρχουσες, απαρχαιωμένες μονάδες πλησιάζουν το τέλος της ζωής τους και πρέπει να παροπλιστούν. Οι αποφάσεις που θα λάβουν οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες παραγωγής ενέργειας για το πώς θα τις αντικαταστήσουν θα καθορίσουν το μέλλον των επόμενων γενεών. Αν συνεχιστεί η σημερινή εξάρτηση στα ορυκτά καύσιμα, οι εκπομπές CO 2 θα αυξηθούν κατά 60% μέχρι το 2030 μόνο εξαιτίας του άνθρακα. Όσοι προωθούν τεχνολογικές «λύσεις» όπως η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα (Βλ. την έκθεση της Greenpeace με τίτλο Δέσμευση και Αποθήκευση Άνθρακα Ψεύτικες ελπίδες ), που υποτίθεται ότι καθιστά τον άνθρακα καθαρό και ασφαλή για το κλίμα δημιουργούν έναν επικίνδυνο αντιπερισπασμό την ώρα που ο πλανήτης αναζητά αληθινά βιώσιμες λύσεις που μπορούν να μειώσουν αποτελεσματικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και να προστατεύσουν το κλίμα μας. Μόνο αν σταματήσουμε τη χρήση άνθρακα και αν προωθήσουμε την εξοικονόμηση ενέργειας και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) θα αποτρέψουμε την καταστροφική αλλαγή του κλίματος. 11

12 Η Greenpeace είναι μια διεθνής μη κερδοσκοπική οργάνωση που με τη δράση της αναδεικνύει τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα και προωθεί αποτελεσματικές λύσεις για ένα πράσινο και ειρηνικό μέλλον. Κλεισόβης 9, Αθήνα Τ: Φ: φωτογραφία Σταθμός παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα GREENPEACE / STEVE MOR-

13 Δέσμευση και Αποθήκευση Άνθρακα (CCS) Ψεύτικες ελπίδες Η κοινωνική διάσταση της χρήσης λιθάνθρακα Η δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (carbon capture and storage, CCS) υποτίθεται ότι μπορεί να συγκρατήσει το CO 2 που εκπέμπεται από τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής και να το αποθηκεύσει στο υπέδαφος ή κάτω από το βυθό της θάλασσας. Η μελλοντική ανάπτυξη της τεχνολογίας CCS προωθείται ευρέως από τη βιομηχανία του άνθρακα ως πρόφαση για την κατασκευή νέων ανθρακικών σταθμών, οι οποίοι αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για το κλίμα παγκοσμίως. Το CCS όμως δεν έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να λειτουργήσει σε βιομηχανική κλίμακα και μάλιστα εγκαίρως - το νωρίτερο που μπορεί να εφαρμοστεί σε χρήσιμη κλίμακα αναμένεται να είναι το νωρίτερο το 2030 τουλάχιστον τη στιγμή που οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου πρέπει να αρχίσουν να μειώνονται με ταχείς ρυθμούς από το 2015 και έπειτα προκειμένου να αποφύγουμε τις χειρότερες συνέπειες των κλιματικών αλλαγών. ένα σταθμό χωρίς CCS, μειώνοντας έτσι ακόμα περισσότερο τα διαθέσιμα αποθέματα νερού την ώρα που ήδη λιγοστεύουν εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών. Το δε κόστος είναι πολύ υψηλό και εμποδίζει την επένδυση στις πραγματικές λύσεις, δηλαδή τις ΑΠΕ και την εξοικονόμηση ενέργειας. Μία έρευνα σε 1000 ανθρώπους ειδικούς σε θέματα κλιματικών αλλαγών από όλον τον κόσμο, αποκαλύπτει ουσιαστικές αμφιβολίες σχετικά με την τεχνολογία της δέσμευσης και αποθήκευσης CO 2. Μόλις το 34% των ερωτηθέντων είχε την πεποίθηση ότι η εφαρμογή της τεχνολογίας CCS στους υπάρχοντες σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής θα μείωνε τις εκπομπές CO 2 στα επόμενα 25 χρόνια χωρίς απαράδεκτες παρενέργειες, ενώ μόλις το 36% είχαν εμπιστοσύνη στη δυνατότητα της εν λόγω τεχνολογίας να παράγει ενέργεια με χαμηλές εκπομπές άνθρακα στις νέες μονάδες. Αντίθετα, το 74% των ερωτηθέντων εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στα ηλιοθερμικά συστήματα, το 62% στα υπεράκτια αιολικά πάρκα και 60% στα χερσαία αιολικά πάρκα. 24 Επίσης η τεχνολογία CCS είναι επικίνδυνη. Κανείς δε μπορεί να εγγυηθεί ότι το διοξείδιο του άνθρακα που θα αποθηκευτεί στο υπέδαφος δε θα διαρρεύσει στο μέλλον, με καταστροφικές συνέπειες για την υγεία και το περιβάλλον. Η τεχνολογία CCS σπαταλά ενέργεια αφού υπολογίζεται ότι καταναλώνει 10 40% της ενέργειας που παράγει ένας σταθμός ηλεκτροπαραγωγής, καθιστώντας σε πολλές περιπτώσεις τη λειτουργία του οικονομικά ασύμφορη, ενώ επίσης καταναλώνει 90% περισσότερο νερό από Με λίγα λόγια, η τεχνολογία δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα δε μπορεί να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για να συνεχίσουμε να καίμε άνθρακα. Για περισσότερες πληροφορίες γύρω από την τεχνολογία CCS, βλ. την έκθεση του 2008 της Greenpeace με τίτλο Δέσμευση και αποθήκευσή διοξειδίου του άνθρακα: Ψεύτικες ελπίδες» Greenpeace / Natalie Behring

14 Επιπτώσεις στο κλίμα Ο Ρενγκ Ζονγκ παίρνει νερό από ένα τοπικό πηγάδι, που βρίσκεται στην κοίτη του Ποταμού Ρονγκμπούκ. Σύμφωνα με τους ντόπιους, μέχρι πρόσφατα το ποτάμι είχε άφθονο νερό. Τώρα είναι άνυδρο κατά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου. Οι Παγετώνες Ρονγκμπούκ είναι μία από τις πρωταρχικές πηγές του νερού που τροφοδοτεί τα μεγαλύτερα ποτάμια της Κίνας και της Ινδίας. Η Σοφίτ Σάταπορν, κρατώντας το παιδί της, στέκεται μπροστά στο σπίτι της στο ακρωτήριο Λαέμ Ταλουμφούκ. Η οικογένεια, το σπίτι και το χωριό της απειλούνται από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Ένας συνδυασμός ανέμων που προκαλείται από τις κλιματικές αλλαγές έχει εντείνει την ταχύτητα της διάβρωσης των ακτών τόσο στον Κόλπο της Ταϊλάνδης, όσο και στη Θάλασσα Ανταμάν. Κατά μέσο όρο, κάθε χρόνο χάνονται στην περιοχή πέντε μέτρα παράκτιου εδάφους. Ένας νεαρός κάθεται αποκαρδιωμένος ανάμεσα στα συντρίμμια μετά τον Τυφώνα Σταν που έπληξε το Μεξικό τον Οκτώβριο του Το 2005 ήταν ξεχωριστή χρονιά από πλευράς ακραίων καιρικών φαινομένων. Ο Τυφώνας Σταν ήταν ένας από μια σειρά θυελλών που προκάλεσαν οικονομικές απώλειες συνολικά 162 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Είναι πολύ πιθανό ότι στο μέλλον οι τροπικοί κυκλώνες (τυφώνες και θύελλες) θα γίνουν εντονότεροι, με μεγαλύτερες μέγιστες ταχύτητες ανέμων και εντονότερες βροχοπτώσεις.

15 Το Πραγματικό Κόστος του Άνθρακα Οι κλιματικές αλλαγές έχει ήδη σοβαρές κοινωνικές, οικολογικές και οικονομικές επιπτώσεις. Βρισκόμαστε ήδη κοντά στο κατώφλι μιας μη αντιστρεπτής αλλαγής για ορισμένα μέρη του κλιματικού συστήματος, όπως ο πάγος της Αρκτικής θάλασσας. Η αποτροπή των κλιματικών αλλαγών σημαίνει δραματική μείωση των εκπομπών CO 2 μέχρι το Το αναπόφευκτο συμπέρασμα είναι ότι πρέπει να καταργήσουμε σταδιακά τη χρήση άνθρακα. Η λειψυδρία στην Αυστραλία έχει αναγκάσει τους κτηνοτρόφους, που ήδη αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, να επανεκτιμήσουν τους πληθυσμούς των κοπαδιών τους, με αποτέλεσμα μεγάλες πωλήσεις κτηνοτροφικών ζώων σε ολόκληρη τη χώρα. Οι κλιματικές αλλαγές θα επιδεινώσουν αυτή την κατάσταση. Η αύξηση της θερμοκρασίας πιθανότατα θα αυξήσει τη συχνότητα και την ένταση των επεισοδίων λειψυδρίας στη νότια και ανατολική Αυστραλία, οξύνοντας τα προβλήματα ασφάλειας. Η παραγωγή από τη γεωργία και τη δασοκομία προβλέπεται, κατά συνέπεια, να μειωθεί σε μεγάλο μέρος της περιοχής. Μια ηλικιωμένη γυναίκα κοιτάζει από το μπαλκόνι της τις πλημμύρες στην Αρλ της Γαλλίας. Οι κλιματικές αλλαγές αναμένεται να κάνουν ακόμη συχνότερες τις ακραίες πλημμύρες των ποταμών σε μερικές περιοχές, ιδίως στην κεντρική, βόρεια και βορειοανατολική Ευρώπη. Από το 1998 έως το 2002, η Ευρώπη υπέστη περίπου 100 καταστροφικές πλημμύρες που προκάλεσαν περίπου 700 θανάτους, την εκτόπιση περίπου μισού εκατομμυρίου ανθρώπων, και τουλάχιστον 25 δισεκατομμύρια ευρώ σε ασφαλισμένες οικονομικές ζημιές. Μια χειμερινή ανομβρία μείωσε την απόδοση των καλλιεργειών καλαμποκιού κατά περίπου 80% στο Ρίο Γκράντε ντο Σουλ το Ο Κάρλος Μπαρμπόσα, που εικονίζεται εδώ, κανονικά παράγει 120 σάκους ανά εκτάριο (10 στρέμματα), αλλά το 2005 παρήγαγε μόνο 28. Ο γεωργικός τομέας είναι εξαιρετικά ευαίσθητος στις κλιματικές διακυμάνσεις. Μειώσεις βροχοπτώσεων προβλέπονται μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα για τον Βόρειο και τον Νότιο Τροπικό. Σε ορισμένες αφρικανικές χώρες, οι αποδόσεις από τη γεωργία που ποτίζεται με το νερό της βροχής μπορεί να μειωθούν κατά ποσοστό έως και 50% μέχρι το

16 Η διαδρομή του άνθρακα Το ταξίδι του άνθρακα, από την εξόρυξή του από τα έγκατα της γης μέχρι την απόρριψη των αποβλήτων του, αποκαλείται η «διαδρομή του άνθρακα». Η διαδρομή έχει τρεις κύριους σταθμούς την εξόρυξη του άνθρακα, την καύση του και την απόρριψη των αποβλήτων του. Κοιτάζοντας τα γεγονότα, ένα πράγμα γίνεται πολύ γρήγορα αντιληπτό: ο κάθε σταθμός της διαδρομής προκαλεί ανεπανόρθωτη βλάβη στον πλανήτη μας και στην υγεία των ανθρώπων που τον κατοικούν. Στο επόμενο κεφάλαιο, Ο άνθρακας από πρώτο χέρι, μοιραζόμαστε τις ιστορίες ανθρώπων που βιώνουν αυτές τις επιπτώσεις του άνθρακα. Εξόρυξη του άνθρακα Η εξόρυξη προκαλεί εκτεταμένη αποδάσωση, διάβρωση του εδάφους, λειψυδρία και ρύπανση, αναφλέξεις του άνθρακα που σιγοκαίνε για καιρό και έκλυση αερίων του θερμοκηπίου. Οι μεγάλης κλίμακας εργασίες εξόρυξης απογυμνώνουν το έδαφος, μειώνουν τη στάθμη του υδροφόρου ορίζοντα, παράγουν τεράστιους όγκους αποβλήτων και γεμίζουν τις γειτονικές κοινότητες με σωματίδια σκόνης και μπάζα. Η εξόρυξη οδηγεί στην απώλεια γόνιμων εδαφών μέσω της διάβρωσης ενώ οι διαρροές στα κοντινά ύδατα καταστρέφουν τα ποτάμια και καλύπτουν την ατμόσφαιρα με ένα σύννεφο. Σκοτώνει τους ανθρακωρύχους άμεσα με ατυχήματα ή μακροπρόθεσμα με την πνευμονοκονίαση. Επίσης εκτοπίζει ολόκληρες κοινότητες, που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους εξαιτίας των ανθρακωρυχείων, των αναφλέξεων του άνθρακα, των κατολισθήσεων και των μολυσμένων πηγών νερού. συμβάλλουν στις κλιματικές αλλαγές, αλλά προκαλούν επίσης όξινη βροχή και αιθαλομίχλη. Η κληρονομιά του άνθρακα Οι βλάβες που προκαλεί ο άνθρακας δε σταματούν όταν καεί. Στο τέλος της διαδρομής βρίσκονται τα απόβλητα καύσης άνθρακα (συνολικά γνωστά ως coal combustion wastes, CCW), τα εγκαταλελειμμένα ορυχεία, οι ερημωμένες κοινότητες και τα κατεστραμμένα τοπία. Οι CCW είναι τοξικές και συχνά περιέχουν μόλυβδο, αρσενικό και κάδμιο που μπορούν να προκαλέσουν αντίστοιχα δηλητηρίαση, νεφροπάθειες και καρκίνο. Οι όξινες απορροές των ορυχείων (acid mine drainage, AMD) προκαλούν βλάβες στο χώμα και καθιστούν το νερό ακατάλληλο για πόση. Τα ορυχεία που καταρρέουν προκαλούν υποχωρήσεις εδαφών, με αποτέλεσμα δομικές βλάβες σε κατοικίες και άλλα κτίρια, καθώς και σε υποδομές όπως αυτοκινητοδρόμους, κτίρια και γέφυρες. Οι απόπειρες για αποκατάσταση των κατεστραμμένων περιοχών μετά την εξόρυξη του άνθρακα είναι στην καλύτερη περίπτωση ανεπαρκείς. Η «αποκατεστημένη» γη ποτέ δεν ανακάμπτει πραγματικά, οι δηλητηριασμένες κοινότητες παραμένουν μολυσμένες και, όσο και να προσπαθήσει κανείς, ο κοινωνικός ιστός των ανθρώπινων κοινωνιών παραμένει για πάντα λεκιασμένος με καρβουνόσκονη. Κάθε σταθμός στη διαδρομή του άνθρακα συμβάλλει στις συνολικές βλάβες που προκαλεί ο καθένας με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο. Αυτές οι βλάβες είναι πραγματικές κα αν δε γίνει τίποτε, θα επιδεινωθούν στο μέλλον. Και όλες τους αποτελούν μέρος του πραγματικού κόστους του άνθρακα. Καύση του άνθρακα Η καύση του άνθρακα αφήνει πίσω της παρόμοιες καταστροφές. Οι τεράστιοι όγκοι νερού που χρειάζονται για την «πλύση» του άνθρακα και την ψύξη των εργοστασίων ενέργειας προκαλούν λειψυδρία σε πολλές περιοχές. Οι ρύποι που εκλύονται από τις καμινάδες απειλούν τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον τα μικροσκοπικά σωματίδια σκόνης είναι κύρια αιτία πνευμονοπάθειας, ο υδράργυρος βλάπτει τη νευρολογική ανάπτυξη στα παιδιά και τα έμβρυα, ενώ τα εργοστάσια που καίνε άνθρακα είναι η μεγαλύτερη μεμονωμένη πηγή ρυπογόνων εκπομπών, όπως διοξειδίου του άνθρακα, διοξειδίου του θείου, οξειδίων του αζώτου και μεθανίου. Αυτά τα αέρια όχι μόνο

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Δράσης ενάντια στην Κλιματική Αλλαγή

Παγκόσμια Ημέρα Δράσης ενάντια στην Κλιματική Αλλαγή Παγκόσμια Ημέρα Δράσης ενάντια στην Κλιματική Αλλαγή 6/12/2008. Γράφει ο Δημήτρης Αλεξόπουλος Η 6η Δεκεμβρίου έχει οριστεί φέτος ως Παγκόσμια Ημέρα Δράσης ενάντια στην Κλιματική Αλλαγή. Η ημέρα συμπίπτει

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

9 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

9 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ 9 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Θέμα: «Άνθρωποι και μηχανές. Μόλυνση από τις μηχανές» Από την ομάδα NBA : Τσιάκαλος Tηλέμαχος Μπούζας Νίκος Λιαρομμάτης Nίκος Αλεξανδρόπουλος Αποστόλης ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ: Αναστασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Η Κλιµατική αλλαγή, η COP15 και οι αναγκαίες δράσεις για το περιβάλλον. 1. Ανθρωπόκαινο; 2. Το «όριο κινδύνου»

Η Κλιµατική αλλαγή, η COP15 και οι αναγκαίες δράσεις για το περιβάλλον. 1. Ανθρωπόκαινο; 2. Το «όριο κινδύνου» Η Κλιµατική αλλαγή, η COP15 και οι αναγκαίες δράσεις για το περιβάλλον ρ Χριστίνα Θεοχάρη Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος 1. Ανθρωπόκαινο; Τα τελευταία τρία καλοκαίρια και για µερικές εβδοµάδες

Διαβάστε περισσότερα

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη. Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη. Τα τελευταία χρόνια όμως, το αγαθό αυτό βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Εκατομμύρια σε κίνδυνο

Εκατομμύρια σε κίνδυνο Οπλανήτηςφλέγεται Εκατομμύρια σε κίνδυνο Μελέτη Stern και Tufts Η αδράνεια θα επιφέρει απώλειες έως 20% τουπαγκόσμιουαεπ Μόλις 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ για δράσεις αποτροπής Κόστος καταπολέμησης κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 Γενικά αιολική ενέργεια ονομάζεται ηενέργεια που παράγεται από την εκμετάλλευση του πνέοντος ανέμου. Ηενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός «η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων».

Σκοπός «η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων». ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην τοπική αυτοδιοίκηση» Δρ. Ιωάννης Ματιάτος Υδρογεωλόγος, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων στον κόσμο Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων Πηγές: Eurostat (SBS), Being wise with waste: the EU s approach to waste management (European Union 2010) Στο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των

Ο χώρος του πανεπιστηµίου περικλείεται από εκτάσεις βλάστησης σε όλη την περίµετρο του λόφου µε συνολική έκταση 18 στρεµµάτων. Για την καταγραφή των . ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΟΥ CO 2.1 Γενικά Η υπερθέρµανση του πλανήτη και οι κλιµατικές αλλαγές ως αποτέλεσµα της αύξησης των εκλυόµενων αερίων του θερµοκηπίου, λόγω των ανθρώπινων δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας;

4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; 4. Τελειώνει το νερό στον πλανήτη μας; Όπως είναι γνωστό, το νερό κάνει ένα κύκλο στη φύση και για εκατομμύρια χρόνια καλύπτει τις ανάγκες όλων των οργανισμών στον πλανήτη μας. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

«Αιολική Ενέργεια: Ευκαιρίες & Προκλήσεις» Αμαλία Γιαννακίκου

«Αιολική Ενέργεια: Ευκαιρίες & Προκλήσεις» Αμαλία Γιαννακίκου Αιολική Ενέργεια: Εφαρμογές & Προβλήματα της Διείσδυσης Μεγάλης Κλίμακας Χαλκίδα, 11/4/2009 fecha Lugar Madrid, y lugar 00 / 17 00 de / 2007 enero «Αιολική Ενέργεια: Ευκαιρίες & Προκλήσεις» Αμαλία Γιαννακίκου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΗΜΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας,

Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας, Προοπτικές ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα και ΕΕ. Επιπτώσεις στο περιβάλλον Φάνης Γέμτος, Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εισαγωγή Η ΕΕ και η χώρα μας δεν διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρικής ενέργειας στην

ηλεκτρικής ενέργειας στην Εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην άγρια φύση Δάσος Δαδιάς: προσέξτε την εικόνα και βρείτε γιατί φιλοξενεί τόσα πολλά αρπακτικά πουλιά Φ. Κατσιγιάννης «από το λεύκωμα Εικόνες από τη Δαδιά»

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ: Κάθε μορφή (άμεση ή έμμεση) ανθρωπογενούς προέλευσης, εισαγωγή ουσιών ή ενέργειας στο θαλάσσιο χώρο, η

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική ευθύνη. Μονόδρομος ανάπτυξης

Περιβαλλοντική ευθύνη. Μονόδρομος ανάπτυξης Περιβαλλοντική ευθύνη Μονόδρομος ανάπτυξης 1 Οι βασικοί λόγοι -1 Αιτία ανησυχίας Οικολογικό αποτύπωμα Κλιματική αλλαγή 2 Αιτία ανησυχίας Κάθε εβδομάδα νέα στοιχεία έρχονται στο φως, που συνδέουν χημικά

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αιολική ενέργεια: Μύθοι & πραγµατικότητα

Αιολική ενέργεια: Μύθοι & πραγµατικότητα Αιολική ενέργεια: Μύθοι & πραγµατικότητα Οι ανεµογεννήτριες είναι απειλή για τα πουλιά O υπ αριθµόν ένα κίνδυνος που απειλεί µε εξαφάνιση τα πουλιά, όπως και κάθε είδος της πανίδας και της χλωρίδας, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Ρύπανση του εδάφους

4.2 Ρύπανση του εδάφους 110 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 4.2 Ρύπανση του εδάφους Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ρυπαίνουν το έδαφος Ερωτήσεις κατανόησης θεωρίας και προβλήματα 2-1. Η ρύπανση του εδάφους οφείλεται κυρίως στη

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή µοντέλου ανάπτυξης και κατανάλωσης

Αλλαγή µοντέλου ανάπτυξης και κατανάλωσης Αλλαγή µοντέλου ανάπτυξης και κατανάλωσης Το 20% του πληθυσµού, ο βιοµηχανικός κόσµος καταναλώνει το 80% των φυσικών πόρων και της ενέργειας. Μέσα σε 200 χρόνια, έχουµε καταφέρει να καταναλώνουµε σε µια

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση που διοργάνωσε το Περιφερειακό Τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

5.000 τόνοι μπάζα πνίγουν καθημερινά την Αττική

5.000 τόνοι μπάζα πνίγουν καθημερινά την Αττική 5.000 τόνοι μπάζα πνίγουν καθημερινά την Αττική Στα συρτάρια το Προεδρικό Διάταγμα που θα έλυνε το πρόβλημα της διαχείρισής το Καμπανάκια κινδύνου χτυπά στην Αττική, καθώς αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κανένας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας ΕλληνικήΕταιρείαΑξιοποίησης Ανακύκλωσης Α.Ε. Τα σκουπίδια μας... Αυξάνονται χρόνομετοχρόνο!

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π.

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Περιβαλλοντική Μηχανική και Γεωπεριβάλλον Αν αναρωτηθεί κανείς

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες. Λιγνίτης Εθνικό Καύσιμο. Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης

Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες. Λιγνίτης Εθνικό Καύσιμο. Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες Εισήγηση του Νομάρχη Κοζάνης Γιώργου Δακή Λιγνίτης Εθνικό Καύσιμο Νομός Κοζάνης η Ενεργειακή Καρδιά της Ελλάδος Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης Λιγνίτης Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του

Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Σενάριο 11: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον του Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Παρεμβάσεις του Ανθρώπου στο Περιβάλλον Γνωστικό Αντικείμενο: Βιολογία Διδακτική Ενότητα: Παρεμβάσεις του ανθρώπου στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Ατομικό ανθρακικό αποτύπωμα Τι είναι ανθρακικό αποτύπωμα Το ανθρακικό αποτύπωμα είναι το μέτρο της συνολικής ποσότητας των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα που παράγονται άμεσα ή έμμεσα από μία δραστηριότητα είτε συσσωρεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις Εδώ και µια εικοσαετία, οι Έλληνες καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί µε τους ηλιακούς θερµοσίφωνες για την παραγωγή ζεστού νερού. Απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δημήτρης Μελάς Αν. Καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΚΒ) Οικολογικό σχολείο

Ζ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΚΒ) Οικολογικό σχολείο Ζ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (ΚΒ) Οικολογικό σχολείο Θέμα φετινής σχολικής χρονιάς: Το νερό Θέμα: Το νερό στη ζωή μας ΤΟ ΝΕΡΟ Αποτελεί το 70% του ανθρώπινου σώματος Καλύπτει το 75% της επιφάνειας της γης

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2012

Ενεργειακή Επανάσταση 2012 Ενεργειακή Επανάσταση 2012 Ένα βιώσιμο Ενεργειακό Σενάριο για τον πλανήτη προκειμένου να αποφύγουμε τις κλιματικές αλλαγές, να απεξαρτηθούμε από τα ορυκτά καύσιμα και να δημιουργήσουμε περισσότερες θέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες 10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες Ο Παγασητικός είναι μια κλειστή θάλασσα που τα νερά της αλλάζουν κάθε 8-9 μέρες χάρη στα ρεύματα Οι παλιές, μεγάλες πληγές Ελλιπής βιολογικός καθαρισμός Τα

Διαβάστε περισσότερα

Συνθετική Εργασία στη Γεωγραφία, Σχολικό έτος 2012 2013, Α Γυμνασίου. Θέμα: «Φυσικές Καταστροφές»

Συνθετική Εργασία στη Γεωγραφία, Σχολικό έτος 2012 2013, Α Γυμνασίου. Θέμα: «Φυσικές Καταστροφές» Συνθετική Εργασία στη Γεωγραφία, Σχολικό έτος 2012 2013, Α Γυμνασίου Θέμα: «Φυσικές Καταστροφές» Μαθητές: Θοδωρής Μαραγκάκης Μάνος Παπαστεφανάκης Νίκος Ρομάνος Σίφης Σηφογιαννάκης Περιεχόμενα 1. Τι ονομάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Ρεπορτάζ : Νικόλαος Βέρρας - Δημοσιογράφος Υγειονομική και περιβαλλοντική βόμβα στην Ηλεία

Ρεπορτάζ : Νικόλαος Βέρρας - Δημοσιογράφος Υγειονομική και περιβαλλοντική βόμβα στην Ηλεία Ρεπορτάζ : Νικόλαος Βέρρας - Δημοσιογράφος Υγειονομική και περιβαλλοντική βόμβα στην Ηλεία Με λανθασμένες επιλογές του δήμου Πύργου κινδυνεύουν οι πολίτες και το περιβάλλον από τη μόλυνση των σκουπιδιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ Μέχρι πριν από 100 χρόνια ή και µέχρι πριν από λίγα χρόνια, σε ορισµένες περιοχές το πόσιµο νερό προερχόταν από πηγάδια και πηγές. Σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ Παγώνη Ιωάννα, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Ψαράκη Βούλα, Επίκουρος Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα